ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ"

Transcript

1 ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΚΘΕΣΗ LEVY ECONOMICS INSTITUTE OF BARD COLLEGE (ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΓΣΕΕ) Δηµήτρης Β. Παπαδηµητρίου Gennaro Zezza Vincent Duwicquet Σεπτέµβριος 2012 Annandale-on-Hudson, New York

2 Τρέχουσες προοπτικές για την ελληνική οικονοµία Ενδιάµεση έκθεση 1 Των Δηµήτρη Β. Παπαδηµητρίου, Gennaro Zezza και Vincent Duwicquet Σεπτέµβριος Προετοιµάστηκε µε τη γενναιόδωρη στήριξη του Παρατηρητηρίου Οικονοµικών και Κοινωνικών Εξελίξεων, Ινστιτούτο Εργασίας, ΓΣΕΕ. 2

3 Πίνακας περιεχοµένων Περίληψη 4 1. Ανάπτυξη και παρακµή στην ελληνική οικονοµία 4 2. Χρηµατοοικονοµικά ισοζύγια 6 3. Το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών 7 4. Εθνικοί λογαριασµοί Αποταµιεύσεις, κέρδη και επενδύσεις Ο αντίκτυπος των διασώσεων και οι προοπτικές για την Ελλάδα σύµφωνα µε την τρόικα Εναλλακτικές προοπτικές για την ανάκαµψη 27 Πηγές 28 Παράρτηµα 28 3

4 Περίληψη Στην προκαταρκτική έκθεση που ακολουθεί, εξετάζουµε την εξέλιξη των κύριων µακροοικονοµικών µεταβλητών για την ελληνική οικονοµία, µε ιδιαίτερη έµφαση στις πηγές ανάπτυξης πριν και µετά την εποχή του ευρώ, τα αίτια και τις συνέπειες της συνεχιζόµενης ύφεσης, καθώς και τα πιθανά αποτελέσµατα των πολιτικών που εφαρµόζονται σήµερα. Ορισµένες προκαταρκτικές προτάσεις για εναλλακτικές πολιτικές επίσης περιλαµβάνονται στη συζήτησή µας. Οι εναλλακτικές πολιτικές που προτείνουµε θα υποβληθούν σε εξεταστική δοκιµασία στο πλαίσιο ενός πιο ισχυρού οικονοµετρικού µοντέλου σε µεταγενέστερη έκθεση. 1. Ανάπτυξη και παρακµή στην ελληνική οικονοµία Είναι κοινώς αποδεκτό ότι η κρίση στην ευρωζώνη ξεκίνησε µε τις δυσκολίες που αντιµετώπισε η ελληνική κυβέρνηση στη µετακύλιση ληξιπρόθεσµου χρέους το Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε µετάδοση της κρίσης στις άλλες οικονοµίες της ευρωζώνης, αρχικά στην Πορτογαλία και στη συνέχεια στην Ισπανία και την Ιταλία. Η ελληνική κυβέρνηση κατέληξε να ζητήσει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και το Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο (ΔΝΤ), που οδήγησαν σε προγράµµατα διάσωσης µε σηµαντική οικονοµική στήριξη, αλλά και µε την υποχρεωτική επιβολή πολύ σκληρών µέτρων λιτότητας και διαρθρωτικών αλλαγών. Τα προγράµµατα διάσωσης της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και του ΔΝΤ βασίστηκαν στη λογική ότι οι δραµατικές περικοπές των κρατικών δαπανών αποτελούσαν υποχρεωτική λύση. Αλλά αυτή η «λύση» έχει την τάση να επιβραδύνει την ανάπτυξη, να αυξάνει την ανεργία, να µειώνει τις αποταµιεύσεις, και ως εκ τούτου να αυξάνει το χρέος στον ιδιωτικό τοµέα. Η κεντρική ιδέα φυσικά πίσω από αυτές τις πολιτικές είναι ότι οι κρατικές περικοπές των δαπανών θα µειώσουν τις αναλογίες του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος και του δηµοσίου χρέους. Ωστόσο, όπως θα δείξουµε µε στοιχεία, αυτές οι πολιτικές απέτυχαν λόγω των επιπτώσεων που είχαν στον εγχώριο ιδιωτικό τοµέα. Το ερώτηµα που πρέπει να τεθεί, λοιπόν, είναι εάν αυτό το επιβεβληµένο µείγµα πολιτικής αποτελούσε σοφή κίνηση. Όπως µαρτυρούν ολοένα αυξανόµενα εµπειρικά στοιχεία, η ελληνική οικονοµία βιώνει τη χειρότερη ύφεση στη µεταπολεµική της ιστορία. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας έχει µειωθεί κατά 5% ή περισσότερο σε ετήσια βάση τα τελευταία τρία χρόνια, υπάρχει ραγδαία αύξηση των ποσοστών ανεργίας, σηµαντική αύξηση της φτώχειας και, πιο σηµαντικό, η απειλή της κατάρρευσης των δηµοσίων οικονοµικών, που θα οδηγήσει σε περαιτέρω απολύσεις εργαζοµένων στον δηµόσιο τοµέα και συνεχιζόµενη επιδείνωση των οικονοµικών συνθηκών στη χώρα. Για να γίνει κατανοητό γιατί συµβαίνει αυτό, και για να θέσουµε την ανάλυσή µας σε ιστορικό πλαίσιο, είναι χρήσιµο να αναλυθούν τα διαθέσιµα µακροοικονοµικά στοιχεία, µε τη βοήθεια ενός συνεκτικού µοντέλου, προκειµένου να διερευνηθούν οι διασυνδέσεις και η ανατροφοδότηση στην εξέλιξη µεταξύ εσόδων, δαπανών και αποταµιεύσεων και της συσσώρευσης του πλούτου και του χρέους. Τα στοιχεία στο Σχήµα 1 δείχνουν την πρόσφατη εξέλιξη του πραγµατικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα, σε σύγκριση µε άλλες επιλεγµένες χώρες της ζώνης του ευρώ. Η πρώτη εντυπωσιακή παρατήρηση είναι ότι η Ελλάδα ήταν η χώρα που, έως το ξέσπασµα της κρίσης το 2008, αποκόµισε το µεγαλύτερο όφελος από την ίδρυση του ευρώ, µε το πραγµατικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ να αυξάνεται πάνω από το 30% µεταξύ Μόνο η ιρλανδική οικονοµία σηµείωσε ανάλογες αποδόσεις, αν και για διαφορετικούς λόγους, ενώ οι υπόλοιπες χώρες στην ευρωζώνη σηµείωσαν είτε πολύ µικρή αύξηση στο κατά κεφαλήν εισόδηµα (Ιταλία και Πορτογαλία) είτε µέτρια αύξηση (Γερµανία και Γαλλία). Ωστόσο, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδηµα στην Ιρλανδία είχε αυξηθεί σηµαντικά πάνω από αυτό της Γερµανίας, η θέση της Ελλάδας σε σχέση µε τη Γερµανία βελτιώθηκε από το 58% του γερµανικού πραγµατικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2000 στο 68% έως το τέλος του 2007, και στη συνέχεια µειώθηκε και πάλι στο 55% κατά το πρώτο τρίµηνο του Φαίνεται ότι η ένταξη στο ευρώ επέτρεψε στην Ελλάδα, µέχρι και το 2008, να πλησιάσει, ακόµη και να ξεπεράσει, τους πλουσιότερους εταίρους της στην ευρωζώνη, αλλά τα οφέλη που προέκυψαν έχουν πλήρως χαθεί από τότε. 4

5 Το άλλο σηµαντικό εύρηµα από τα δεδοµένα στο Σχήµα 1 είναι ότι, αν συγκρίνουµε τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία µε τα αντίστοιχα στοιχεία για την περίοδο πριν από την κρίση, η µόνη χώρα που έχει ανακάµψει είναι η Γερµανία. Όλες οι άλλες χώρες εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από το επίπεδο που ήταν το 2007, και σε ορισµένες περιπτώσεις η τάση του πραγµατικού προϊόντος εξακολουθεί να µειώνεται. 5

6 Για να τεθεί η αύξηση του ΑΕΠ στην Ελλάδα σε ιστορικό πλαίσιο, εµφανίζουµε στο Σχήµα 2 την εξέλιξη του πραγµατικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ από το Το σχήµα δείχνει ότι η Ελλάδα βίωσε µεγάλη οικονοµική αύξηση και ευηµερία κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1960 και του 1970, όταν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 210%, ή κατά µέσο όρο 6,1% ετησίως. Μεταξύ 1980 και 1995, µε την ίδια µέτρηση, το εισόδηµα αυξήθηκε µόνο κατά 0,8% για το σύνολο της χρονικής περιόδου. Η ανάπτυξη επανήλθε σε υγιείς ρυθµούς το 1995, πριν από την υιοθέτηση του ευρώ το 2001, και στη συνέχεια επιταχύνθηκε κατά τη διάρκεια της εποχής του ευρώ, έως το Όταν ξέσπασε η κρίση το 2008, το ΑΕΠ άρχισε να υποχωρεί. Έως το τέλος του 2012, το ΑΕΠ θα έχει συρρικνωθεί κατά 20% από τα επίπεδα που βρισκόταν το Χρηµατοοικονοµικά ισοζύγια Ο στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να αξιολογήσει τις ιστορικές πηγές ανάπτυξης και να αξιολογήσει τις προοπτικές της Ελλάδας για ανάπτυξη στο µέλλον. Υιοθετούµε την «προσέγγιση χρηµατοοικονοµικών ισοζυγίων» που διαµόρφωσε ο Wynne Godley, οικονοµολόγος στο Πανεπιστήµιο του Κέιµπριτζ και στο Ινστιτούτο Οικονοµικών Levy. Η συγκεκριµένη προσέγγιση ξεκινά µε τις συνιστώσες της συνολικής ζήτησης (κατανάλωση, επενδύσεις, δηµόσιες δαπάνες και καθαρές εξαγωγές) και αναλύει τις επιπτώσεις από την άποψη των χρηµατοοικονοµικών ισοζυγίων στους κύριους τοµείς της οικονοµίας, οι οποίοι προσφέρονται µε τον τύπο NAFA = GNB+ BP όπου NAFA είναι η καθαρή απόκτηση χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων του ιδιωτικού τοµέα στο σύνολό του, GNB είναι το δηµοσιονοµικό έλλειµµα, συµπεριλαµβανοµένων των καθαρών κεφαλαιακών µεταβιβάσεων, και BP είναι το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών, συµπεριλαµβανοµένων και πάλι των καθαρών κεφαλαιακών µεταβιβάσεων. 6

7 Οι εκτιµήσεις µας 2 για τα χρηµατοοικονοµικά ισοζύγια στην Ελλάδα παρουσιάζονται στο Σχήµα 3, σε συνδυασµό µε την αύξηση του πραγµατικού ΑΕΠ. Τα ισοζύγια έχουν σχεδιαστεί µε τρόπο έτσι ώστε µια ανοδική κίνηση συνεπάγεται αύξηση της συνεισφοράς του εν λόγω τοµέα στη συνολική ζήτηση. Η παρατεταµένη περίοδο στασιµότητας που έληξε το 1995 συνοδεύτηκε από σχετικά σταθερές αναλογίες ισοζυγίων ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το πλεόνασµα των αποταµιεύσεων έναντι των επενδύσεων στον ιδιωτικό τοµέα ήταν περίπου ίσο µε το επίπεδο του καθαρού κρατικού δανεισµού. Η αύξηση του κυβερνητικού ελλείµµατος το 1980 συνοδεύτηκε από µείωση στον ισολογισµό του ιδιωτικού τοµέα, µε αµελητέο αντίκτυπο στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Η αντίθετη τάση παρατηρείται την περίοδο Στο δεύτερο ήµισυ της δεκαετίας του 1990, οι επενδύσεις άρχισαν να αυξάνονται σε σχέση µε τις αποταµιεύσεις του ιδιωτικού τοµέα, και αυτό σηµαίνει ότι, όταν το ισοζύγιο του ιδιωτικού τοµέα έγινε θετικό το 1999, ο ιδιωτικός τοµέας έγινε καθαρός οφειλέτης έναντι του υπόλοιπου κόσµου. Με άλλα λόγια, η αύξηση στο ισοζύγιο του ιδιωτικού τοµέα αντικατοπτρίζεται από τη µείωση του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, το οποίο επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου πριν από την κρίση του Η δυναµική αύξηση του πραγµατικού ΑΕΠ οφειλόταν, ως εκ τούτου, στη ζήτηση του ιδιωτικού τοµέα που ήταν τροφοδοτούµενη από το χρέος. Θα στραφούµε τώρα σε µια εις βάθος ανάλυση για κάθε ένα από τα τρία ισοζύγια. 3. Το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών Η αποσύνθεση του εξωτερικού ισοζυγίου για την Ελλάδα αναφέρεται στο σχήµα 4. Το σχήµα δείχνει ότι υπήρχαν πάντα προβλήµατα µε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Τα προβλήµατα δεν ήταν δραµατικά όσο το διαρθρωτικό έλλειµµα στο εµπορικό ισοζύγιο καλυπτόταν από πλεόνασµα στο ισοζύγιο από εισοδήµατα περιουσίας και καθαρές µεταβιβάσεις (κυρίως εµβάσµατα από το εξωτερικό). Το ισοζύγιο µεταβιβάσεων κεφαλαίου άρχισε να υποχωρεί τη δεκαετία του 1990, ακολουθούµενο από µείωση των καθαρών εσόδων από ακίνητα. Η κατάσταση χειροτέρευσε περαιτέρω όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στο ευρώ και το εµπορικό ισοζύγιο επιδεινώθηκε. 2 Τα στοιχεία για τον κρατικό ισολογισµό από την AMECO έχουν υπολογιστεί προς τα πίσω για την περίοδο µε τη χρήση πηγών από το ΔΝΤ. Δεν φαίνεται να υπάρχουν συνεπή δεδοµένα στοιχεία για τους εθνικούς λογαριασµούς για προηγούµενες περιόδους. 7

8 Ένας σηµαντικός καθοριστικός παράγοντας του εµπορικού ισοζυγίου είναι η τιµή των εγχώριων αγαθών σε σχέση µε εκείνη των ανταγωνιστών. Στο Σχήµα 5, αναφέρουµε µια µέτρηση της ονοµαστικής 8

9 σταθµισµένης συναλλαγµατικής ισοτιµίας, 3 µαζί µε µετρήσεις των σχετικών τιµών που προκύπτουν από την πραγµατική σταθµισµένη συναλλαγµατική ισοτιµία 4 και τους όρους εµπορίου στο πλαίσιο της αναλογίας του αποπληθωριστή εξαγωγών/εισαγωγών. Μετά το τέλος του συστήµατος του Bretton Woods, η δραχµή υποτιµήθηκε σηµαντικά σε ονοµαστικούς όρους, µε πολύ µικρότερο αντίκτυπο στην πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία (αν και δύο αυτά µέτρα δεν είναι απολύτως συγκρίσιµα). Συγκρίνοντας στο Σχήµα 4 τη δυναµική της συναλλαγµατικής ισοτιµίας µε το εµπορικό ισοζύγιο, µπορούµε να συµπεράνουµε ότι η υποτίµηση ήταν αρκετή για να αποφευχθεί περαιτέρω επιδείνωση του εµπορικού ισοζυγίου. Αυτό επιβεβαιώνεται από τα δεδοµένα στο Σχήµα 6, το οποίο συγκρίνει την ποσοστιαία αλλαγή στο επίπεδο της ονοµαστικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας του σχήµατος 5 (όπου µια ανοδική κίνηση µετρά τώρα την υποτίµηση) µε µια µέτρηση του πληθωρισµού που προέρχεται από το ρυθµό της µεταβολής του αποπληθωριστή του ΑΕΠ. Ο συσχετισµός µεταξύ των δύο είναι υψηλός. Παρά το γεγονός ότι η ανάλυση αιτιότητας κατά Granger δείχνει ότι οι µεταβλητές ανατροφοδοτούν ο ένας τον άλλον (πληθωρισµός σηµαίνει υποτίµηση το επόµενο έτος, και η υποτίµηση βοηθά στο να δοθεί εξήγηση για τον πληθωρισµό το επόµενο έτος), η σύνδεση από τον πληθωρισµό στην υποτίµηση φαίνεται ισχυρότερη. Αυτό σηµαίνει ότι οι διακυµάνσεις των συναλλαγµατικών ισοτιµιών ήταν συνέπεια του πληθωριστικού κενού. 3 Από τη βάση δεδοµένων της AMECO. Ο δείκτης υπολογίστηκε έναντι 34 βιοµηχανικών χωρών, µε διπλό βάρος εξαγωγών που λαµβάνει επίσης υπόψη την ανταγωνιστικότητα µε ξένες χώρες σε τρίτες αγορές. 4 Από τη βάση δεδοµένων της AMECO. Υπολογίστηκε έναντι της ΕΕ των 15 µε διπλό βάρος εξαγωγών. 9

10 Με τα δεδοµένα που αναφέρονται στο Σχήµα 7, µπορούµε να επικεντρωθούµε σε πιο πρόσφατες περιόδους. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν πρόσφατες διακυµάνσεις στην πραγµατική σταθµισµένη συναλλαγµατική ισοτιµία. 5 Το ελληνικό νόµισµα ανατιµήθηκε µεταξύ , ενώ στη Γερµανία και στην περιοχή του ευρώ υπήρξε υποτίµηση. Στα πρώτα χρόνια του ευρώ υπήρχε ένας βαθµός σύγκλισης στην εξέλιξη των συναλλαγµατικών ισοτιµιών. Όµως, µε τη γερµανική πολιτική της συγκράτησης των µισθών µετά την επανένωση, η οποία επιταχύνθηκε το 2003, οι διαφορές έγιναν έντονες. Μεταξύ Ελλάδας και της ζώνη του ευρώ, η πραγµατική ανατίµηση κινήθηκε στα ίδια επίπεδα, ενώ στη Γερµανία η πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία απέκλινε δραµατικά. 5 Οι υπολογισµοί έγιναν από στοιχεία της Eurostat σε 36 εµπορικούς εταίρους µε αποπληθωριστές στο κόστος εργασίας ανά µονάδα προϊόντος. 10

11 Έχει ενδιαφέρον να συγκρίνουµε τα στοιχεία στο Σχήµα 8, το οποίο αναφέρει τους δείκτες τιµών εξαγωγών, µε τα στοιχεία των συναλλαγµατικών ισοτιµιών στο Σχήµα 7. Αν και η πραγµατική ανατίµηση ήταν παρόµοια, όπως φαίνεται στο Σχήµα 7, ο δείκτης τιµών εξαγωγών δείχνει ότι οι τιµές αυξήθηκαν µε πολύ ταχύτερους ρυθµούς στην Ελλάδα από ό, τι στην υπόλοιπη ζώνη του ευρώ. Οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν µπόρεσαν ή δεν θέλησαν να απορροφήσουν την ανατίµηση του ευρώ µε τη µείωση των περιθωρίων του κέρδους τους. 11

12 Για εκτίµηση της προέλευσης της ανισορροπίας που χαρακτηρίζει τις εµπορικές συναλλαγές, είναι επίσης απαραίτητο να εξεταστεί η σύνθεση του εµπορίου µε περισσότερες λεπτοµέρειες. Στα Σχήµατα 9 και 10, τεκµηριώνουµε τη σύνθεση των εξαγωγών και των εισαγωγών, αντίστοιχα. 12

13 Η εκβιοµηχάνιση της ελληνικής οικονοµίας αντικατοπτρίζεται στη δοµή των εξαγωγών της. Μεταξύ 1962 και τέλη της δεκαετίας του 1970, παρατηρούµε στο σχήµα 9 µια πτώση των εξαγωγών στα τρόφιµα, καθώς και µείωση στις εξαγωγές των γεωργικών πρώτων υλών. Κατά την ίδια περίοδο, το µερίδιο των εξαγωγών του µεταποιητικού τοµέα αυξήθηκε απότοµα. Το 2010, το ποσοστό αυτό αντιστοιχούσε στο ήµισυ των συνολικών εξαγωγικών αγαθών. Οι εξαγωγές τροφίµων ήταν σχεδόν στο 25%, το οποίο είναι µάλλον ακόµα µεγάλο ποσοστό για µια αναπτυγµένη χώρα. Το Σχήµα 10 περιγράφει την αποσύνθεση των εισαγόµενων αγαθών, από τα οποία τα µεταποιητικά προϊόντα αποτελούσαν πάντα το κύριο συστατικό. Μεταξύ 1970 και 1985, το µερίδιο των καυσίµων αυξήθηκε (από 7% το 1970 σε 30% το 1985), ακολουθώντας τις εξελίξεις στις τιµές του πετρελαίου. Μεταξύ 1985 και 1988, το ποσοστό αυτό µειώθηκε σηµαντικά (στο 5% το 1988) και σταθεροποιήθηκε µέχρι το τέλος της δεκαετίας του Στη δεκαετία του 2000, οι εισαγωγές καυσίµων άρχισαν και πάλι να αυξάνονται, φθάνοντας στο 25% του συνόλου των εξαγωγών το Στον Πίνακα 1 που ακολουθεί, παρουσιάζεται το διµερές εµπορικό ισοζύγιο για τους 10 µεγαλύτερους εµπορικούς εταίρους της Ελλάδας, σύµφωνα µε την ταξινόµηση του εµπορικού ισοζυγίου κατά την πλέον πρόσφατη χρονική περίοδο. Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτουν ορισµένα επιπλέον σηµαντικά αποτελέσµατα δηλαδή, ότι το εµπορικό ισοζύγιο έχει επιδεινωθεί περισσότερο έναντι των χωρών που επιδιώκουν εξαγωγική ανάπτυξη (Κίνα και Γερµανία) και έναντι των χωρών που εξάγουν πετρέλαιο (Ρωσία, Σαουδική Αραβία), αλλά και έναντι των χωρών που έχουν βιώσει χαµηλότερους ρυθµούς αύξησης του εισοδήµατος (Γερµανία και πάλι, µαζί µε την Ιταλία και τη Γαλλία). 13

14 Στο Σχήµα 11, αναφέρουµε τη δυναµική των εµπορικών συναλλαγών στον τοµέα των υπηρεσιών, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιµα στοιχεία αλλά για µικρότερο χρονικό διάστηµα. Οι υπηρεσίες που σχετίζονται µε τον τουρισµό αποτελούν µια σηµαντική και αυξανόµενη συνιστώσα του ελληνικού εµπορίου, αν και δεν έχουν αυξηθεί σε επίπεδα επαρκή για να αντισταθµίσουν το έλλειµµα στο εµπόριο των µεταποιηµένων προϊόντων. Ένα άλλο συστατικό της πρόσφατης επιδείνωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών συνδέεται µε τις καθαρές εισροές. Το 2000, η Ελλάδα εξακολουθούσε να επωφελείται από καθαρές εισροές της τάξης άνω του 1% του ΑΕΠ, που συνδέονταν µε εµβάσµατα (Σχήµα 12), αλλά οι καθαρές εισροές στη χώρα µετατράπηκαν πρόσφατα σε καθαρές εκροές. 14

15 Το καθαρό εισόδηµα περιουσίας από την αλλοδαπή, το οποίο περιλαµβάνει τις πληρωµές τόκων, το διανεµηθέν εισόδηµα των εταιρειών, και επανεπενδυόµενα κέρδη από ξένες άµεσες επενδύσεις, επίσης επιδεινώθηκε απότοµα, κυρίως ως συνέπεια της εξυπηρέτησης του ελληνικού εξωτερικού χρέους, το οποίο έχει αυξηθεί ως συνέπεια των ελλειµµάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Τα δεδοµένα που εµφανίζονται στο σχήµα 13, τα οποία υπολογίστηκαν µε βάση τα πρόσφατα στοιχεία στον τοµέα του ισοζυγίου πληρωµών, δείχνουν ότι οι καθαρές πληρωµές για τόκους που καταβάλλονται στο εξωτερικό ανέρχονται τώρα στο 4,8% του ΑΕΠ, ποσοστό που αναµένεται να αυξηθεί δεδοµένου του τρέχοντος µεγέθους του χρέους και του επιπέδου των επιτοκίων από τον οποίον αντλεί κεφάλαια η Ελλάδα. 15

16 Το µεγάλο και αυξανόµενο έλλειµµα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών συνεπάγεται εκρηκτική πορεία του εξωτερικού χρέους. Στο Σχήµα 14, παρέχουµε τις εκτιµήσεις µας για το εξωτερικό χρέος χρησιµοποιώντας ιστορικά στοιχεία για το κόστος, που αντλήσαµε µε τη διαδικασία του σωρευτικού αθροίσµατος του καθαρού ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών. Η εκτίµησή µας για την κατάσταση έχει µια 16

17 κάπως αισιόδοξη χροιά σε σύγκριση µε τα διαθέσιµα στοιχεία για το εξωτερικό χρέος σε αγοραίες τιµές. Παρ' όλα αυτά, τα στοιχεία δείχνουν ότι το εξωτερικό χρέος άρχισε να παίρνει δραµατικές διαστάσεις µε την διεύρυνση του εξωτερικού ελλείµµατος που έλαβε µέρος όταν η Ελλάδα έγινε µέλος της ευρωζώνης. 4. Εθνικοί λογαριασµοί Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου, που εξελέγει το 2009, ανέφερε ότι το δηµόσιο έλλειµµα ήταν µεγαλύτερο από αυτό που είχε παρουσιάσει η προηγούµενη κυβέρνηση, ενισχύοντας την άποψη ότι η κρίση στην Ελλάδα ήταν το αποτέλεσµα ασύστολης κρατικής δαπάνης. Αλλά αληθεύει αυτό; Είναι σηµαντικό να επιβεβαιωθεί αυτή η άποψη από τα διαθέσιµα στοιχεία. Η ιστορική πορεία του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος φαίνεται στο Σχήµα 15, 6 όπου το δηµοσιονοµικό έλλειµµα στον δεξιό άξονα εκπροσωπείται τώρα µε µια ανεστραµµένη κλίµακα έναντι των ίδιων στοιχείων στο Σχήµα 3. Τα στοιχεία για τις δαπάνες και τα έσοδα για τη γενική κυβέρνηση εκπροσωπούνται στην κλίµακα του αριστερού άξονα. Και τα δυο αυξάνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ, όπως και σε όλες τις άλλες ανεπτυγµένες χώρες. Ωστόσο, το σχήµα δείχνει ότι οι δηµόσιες δαπάνες σταθεροποιήθηκαν σε ποσοστό 45% του ΑΕΠ τη περίοδο µεταξύ , αυξήθηκαν στο 47,6% το 2007, λίγο πριν η κρίση χτυπήσει την Ελλάδα, και στη συνέχεια αυξήθηκαν ραγδαία ως αποτέλεσµα της ύφεσης που ξεκίνησε το 2008, πριν τεθούν σε εφαρµογή τα προγράµµατα αυστηρής δηµοσιονοµικής προσαρµογής και λιτότητας το Ως εκ τούτου, οι µεγάλες κρατικές δαπάνες δεν µπορεί να θεωρηθούν ως σηµαντική πηγή των προβληµάτων της χώρας, εκτός και εάν υποθέσουµε ότι τα προβλήµατα ξεκίνησαν το 1990 και δεν αντιµετωπίστηκαν. Η µείωση του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος που ήταν αναγκαία για την επίτευξη των κριτηρίων του Μάαστριχτ έγινε κυρίως µέσω της αύξησης των δηµοσίων εσόδων. Τα έσοδα αυξήθηκαν σταθερά ως 6 Θα είχε ενδιαφέρον αν µπορούσαµε να είχαµε εκτιµήσεις για το δηµόσιο έλλειµµα και τα συστατικά του πριν από το 1980, αλλά δεν φαίνεται να υπάρχουν. 17

18 ποσοστό του ΑΕΠ, από το 28,6% το 1989 στο 43% το 2000, λίγο πριν προσχωρήσει η Ελλάδα στο ευρώ, επιτυγχάνοντας ένα συνολικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα της τάξης του 3,8% του ΑΕΠ. Κατά τα επόµενα έτη, τα δηµόσια έσοδα µειώθηκαν και πάλι, συµβάλλοντας στη διόγκωση του ελλείµµατος. Η σύγκριση των συνολικών δαπανών της ελληνικής κυβέρνησης µε των άλλων ευρωπαϊκών χωρών παρουσιάζεται στο Σχήµα 16. Πριν από την κρίση, το µέγεθος του δηµόσιου τοµέα στην Ελλάδα ήταν αρκετά µικρότερο από αυτό της Γαλλίας, της Γερµανίας ή της Ιταλίας. Ωστόσο, καθώς αυξήθηκαν οι πληρωµές τόκων για το δηµόσιο χρέος, έχει ενδιαφέρον να εξετάσουµε ξεχωριστά τις επιπτώσεις τους στις δαπάνες, αφού αποτελούν ένα αρκετά µεγάλο συστατικό για τις χώρες µε µεγάλα χρέη. 18

19 Τα δεδοµένα στο Σχήµα 17 δείχνουν ότι η Ελλάδα και η Ιταλία ήταν οι δύο χώρες που πέτυχαν τη µεγαλύτερη µείωση δαπανών στις πληρωµές τόκων για το δηµόσιο χρέος, που ήταν της τάξης άνω του 12% του ΑΕΠ στη δεκαετία του 1990 και µειώθηκε σταδιακά µαζί µε την µείωση των επιτοκίων που 19

20 προέκυψε στο τέλος της δεκαετίας του Υπήρξε µια περαιτέρω µείωση µε την υιοθέτηση του ευρώ, αλλά η πορεία πληρωµών τόκων αντιστράφηκε και αυξήθηκε ξανά όταν άρχισε να ξετυλίγεται η «κρίση χρέους». Η µείωση των επιτοκίων για το δηµόσιο χρέος ήταν το µεγαλύτερο όφελος από την ένταξη στο ευρώ για χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Οι χώρες αυτές είχαν τη δυνατότητα να δανείζονται µε πολύ χαµηλότερο κόστος, ανάλογο µε αυτό των ισχυρών οικονοµιών (π.χ., Γερµανία και Γαλλία), όπως τεκµηριώνουν τα στοιχεία στο Σχήµα 18. Το Σχήµα 17 δείχνει ότι οι κρατικές πληρωµές τόκων βρίσκονται ακόµη κάτω από το 10% του ΑΕΠ, αφού το τεκµαιρόµενο επιτόκιο επί του χρέους είναι ο µέσος όρος των επιτοκίων για τις υποχρεώσεις µε διαφορές στους χρόνους ωρίµανσης. Ωστόσο, εάν τα επιτόκια διατηρηθούν στα σηµερινά τους επίπεδα, οι κρατικές δαπάνες για πληρωµές τόκων (σε καθαρή βάση) θα µπορούσαν να εκτιναχθούν σε πρωτοφανή ύψη. Η σύγκριση των στοιχείων στα σχήµατα 16 και 17 δείχνει ότι η ελληνική κυβέρνηση εκµεταλλεύτηκε την πτώση της επιβάρυνσης του χρέους για να αυξήσει άλλες δαπάνες, αντί να µειώσει το κρατικό χρέος την εποχή που υπήρχαν υψηλοί ρυθµοί ανάπτυξης και χαµηλά ποσοστά ανεργίας. Οι λεπτοµέρειες των διαφόρων συνιστωσών των κρατικών εσόδων αναφέρονται στο Σχήµα 19. Το σχήµα δείχνει ότι περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών εσόδων προέρχεται από φόρους επί της παραγωγής και των εισαγωγών, οι οποίοι ήταν σχετικά σταθεροί σε σχέση µε το ΑΕΠ και σε επίπεδο παρόµοιο µε αυτό, ή και υψηλότερο, των άλλων ευρωπαϊκών οικονοµιών. Η αύξηση των κρατικών εσόδων για την επίτευξη της συµµόρφωσης µε τα κριτήρια του Μάαστριχτ πραγµατοποιήθηκε κυρίως µέσω της αύξησης στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, οι οποίες αυξήθηκαν από 9,8% το 1988 σε 13,5% το 2005, ενώ στη συνέχεια µειώθηκαν λίγο και τελικά σταθεροποιήθηκαν. Τα έσοδα από τους φόρους επί των εισοδηµάτων και του πλούτου αναλογούσαν στο 4,7% του ΑΕΠ το 1988 και στο 8,6% το 2005, που ήταν ακόµη ένα επίπεδο χαµηλότερο από εκείνο των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Τα χαµηλά έσοδα από τους φόρους στο εισόδηµα και τον πλούτο µπορεί να αποδοθούν κυρίως στα 20

21 φαινόµενα φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, που προκύπτουν από την ύπαρξη µιας µεγάλης παραοικονοµίας. Η σύγκριση των κρατικών εσόδων στην Ελλάδα µε τις άλλες χώρες της ευρωζώνης περιγράφεται στο σχήµα 20. Το σχήµα αυτό επιβεβαιώνει τα προηγούµενα αποτελέσµατά µας: το µέγεθος του δηµοσίου τοµέα δεν είναι υπερβολικά µεγάλο, και η Ελλάδα, τουλάχιστον πριν από το ευρώ, υστερούσε σε σχέση µε άλλες ευρωπαϊκές οικονοµίες όσον αφορά την ικανότητά της να συλλέξει µια επαρκή ποσότητα κεφαλαίων µέσω της φορολογίας. 21

22 Στο Σχήµα 21, αναφέρουµε την επίσηµη µέτρηση για το ακαθάριστο δηµόσιο χρέος. Το σχήµα περιλαµβάνει επίσης µια προκαταρκτική εκτίµηση, η οποία χρειάζεται ένα καλύτερο σηµείο αναφοράς, που ελήφθη από την άθροιση του καθαρού κρατικού δανεισµού κατά την πάροδο του χρόνου. Είναι σηµαντικό να σηµειώσουµε ότι και τα δύο µέτρα διατηρούνται σε σταθερό επίπεδο στις αρχές της εποχής του ευρώ, αλλά και τα δύο εκτινάσσονται στα ύψη µόνο όταν έρχεται στην επιφάνεια η κρίση του κρατικού χρέους. Αυτό επιβεβαιώνει την άποψή µας ότι η δραµατική αύξηση του δηµοσίου χρέους ήταν συνέπεια κακής διαχείρισης και δεν είχε ως πρωταρχική αιτία τα ελλείµµατα. Στη συνέχεια στρέφουµε την προσοχή µας στην ανάλυση των προσδιοριστικών παραγόντων του χρηµατοοικονοµικού ισοζυγίου του ιδιωτικού τοµέα. 5. Αποταµιεύσεις, κέρδη και επενδύσεις Έχουµε δείξει στο Σχήµα 3 ότι ο ισολογισµός του ιδιωτικού τοµέα (η διαφορά µεταξύ της συνολικής επένδυσης και αποταµίευσης του ιδιωτικού τοµέα) ήταν περίπου σταθερός σε σχέση µε το ΑΕΠ µέχρι το 1995, και στη συνέχεια άρχισε να αυξάνεται. Έχουµε επαναλάβει το ίδιο µέτρο, µε το αντίθετο πρόσηµο, στο Σχήµα 22, όπου τώρα το πλεόνασµα των αποταµιεύσεων έναντι των επενδύσεων συνεπάγεται ότι ο ιδιωτικός τοµέας ως σύνολο συσσωρεύει χρηµατοοικονοµικές αξιώσεις από τους άλλους δύο τοµείς (το κράτος και τον υπόλοιπο κόσµο), ενώ το έλλειµµα συνεπάγεται καθαρό δανεισµό. 22

23 Ο χρηµατοοικονοµικός ισολογισµός έγινε αρνητικός το 1999, όπως προαναφέρθηκε, και αυτό είχε ως αποτέλεσµα τη µείωση των καθαρών χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων (NFA), που τελικά έγιναν αρνητικά το και εξακολουθούν να παραµένουν αρνητικά. Κατά την άποψή µας, αυτό είναι το µεγαλύτερο πρόβληµα που αντιµετωπίζει σήµερα η Ελλάδα. Ενώ άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, εξακολουθούν να έχουν µια καθαρή θέση πιστωτή στο απόθεµα των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων του ιδιωτικού τοµέα, έτσι ώστε, αν χρειαστεί, η µείωση των καθαρών κρατικών υποχρεώσεων µπορεί να επιτευχθεί µέσα από την οικειοποίηση των ιδιωτικών χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων, η δυνατότητα αυτή έχει αποκλειστεί για την Ελλάδα, όπου τόσο ο ιδιωτικός όσο και ο δηµόσιος τοµέας έχουν καθαρό χρέος απέναντι στους ξένους. Ως εκ τούτου, κάθε προσπάθεια προκειµένου να µειωθεί γρήγορα το απόθεµα του χρέους πρέπει να συνεπάγεται µεταφορά πραγµατικών, και όχι χρηµατοοικονοµικών, περιουσιακών στοιχείων από την Ελλάδα προς τους ξένους. 7 Η εκτιµώµενη µέτρηση στο σχήµα 22 ελήφθη µε τη διαδικασία του σωρευτικού αθροίσµατος των καθαρών ροών, ενώ η άλλη µέτρηση ελήφθη από την Eurostat ως το άθροισµα των καθαρών υποχρεώσεων του κρατικού τοµέα και του υπόλοιπου κόσµου. 23

24 Θα στραφούµε τώρα σε µια γρήγορη εξέταση των προσδιοριστικών παραγόντων του χρηµατοοικονοµικού ισοζυγίου του ιδιωτικού τοµέα, ο οποίος, όπως φαίνεται στο Σχήµα 22, είναι η διαφορά µεταξύ της συνολικής αποταµίευσης και των επενδύσεων. Στο Σχήµα 23, αναφέρουµε τις επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η Ελλάδα είχε υψηλό επίπεδο επενδύσεων έως και τη δεκαετία του Ωστόσο, όπως δείχνει το σχήµα, αυτό προερχόταν κυρίως από επενδύσεις στις κατασκευές. Οι επενδύσεις σε µηχανολογικό εξοπλισµό και µεταφορές, που είναι πολύ πιο σηµαντικές για την ανάπτυξη της παραγωγικής ικανότητας, ήταν µικρότερες, σε σχέση µε το ΑΕΠ, σε σύγκριση µε άλλες χώρες, όπως η Γερµανία. Στο δεύτερο ήµισυ της δεκαετίας του 1990, οι επενδύσεις σε µηχανολογικό εξοπλισµό άρχισαν να αυξάνονται, αλλά η τάση αυτή δεν διατηρήθηκε και, µε το ξέσπασµα της κρίσης, και οι δύο αυτές κατηγορίες επενδύσεων κατέρρευσαν σε πρωτοφανή χαµηλά επίπεδα. 24

25 Η πτώση των επενδύσεων σε σχέση µε το ΑΕΠ συνεπάγεται αύξηση στο χρηµατοοικονοµικό ισοζύγιο του ιδιωτικού τοµέα, αλλά όπως δείχνει η Σχήµα 22, το µέτρο αυτό µειώθηκε κατά το δεύτερο ήµισυ της δεκαετίας του Ως εκ τούτου, θα πρέπει να ισχύει ότι οι αποταµιεύσεις µειώθηκαν ακόµη πιο γρήγορα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου από ό, τι οι επενδύσεις. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία που φαίνονται στο Σχήµα 24, τα οποία δείχνουν ότι το συνολικό επίπεδο των αποταµιεύσεων συρρικνώθηκε από το 27% του ΑΕΠ το 1988 στο 10% το 2002, και ύστερα σταθεροποιήθηκε, αλλά οι αποταµιεύσεις των νοικοκυριών έγιναν αρνητικές και παραµένουν σε αυτή την κατάσταση µε βάση τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία. Θα πρέπει να ισχύει, ως εκ τούτου, ότι η ανάπτυξη στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, όπως και στην περίπτωση των Ηνωµένων Πολιτειών, τροφοδοτήθηκε από την κατανάλωση που χρηµατοδοτήθηκε από τη µείωση των χρηµατοοικονοµικών περιουσιακών στοιχείων των νοικοκυριών και/ή µε καθαρό δανεισµό. Ήταν αυτή η µη βιώσιµη διαδικασία που έσπρωξε την Ελλάδα σε µια µη βιώσιµη πορεία, και όχι τα υπερβολικά ελλείµµατα. Μια πιο εµπεριστατωµένη και σε µεγαλύτερο βάθος ανάλυση του φαινοµένου της κατανάλωσης του ιδιωτικού τοµέα και των καθοριστικών παραγόντων της θα είναι διαθέσιµη σε µεταγενέστερη έκθεση. 6. Ο αντίκτυπος των διασώσεων και οι προοπτικές της Ελλάδας σύµφωνα µε την τρόικα Σε ένα έγγραφο που κυκλοφόρησε πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται να πιστεύει ότι η ύφεση στην Ελλάδα θα είναι λιγότερο σοβαρή φέτος, πως στη συνέχεια θα ακολουθήσει ένα επιπλέον έτος στασιµότητας και ότι θα υπάρξει επιστροφή στην ανάπτυξη το Οι λεπτοµέρειες αυτού του µακροοικονοµικού σεναρίου εµφανίζονται στον Πίνακα 2. 25

26 Σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ανάκαµψη αναµένεται να προκύψει από την αύξηση των επενδύσεων (αναµένεται να αυξηθούν κατά 6,7% το 2013 και κατά 9,8% το 20148), καθώς και των εξαγωγών (5,5% το 2013 και 7% το 2014), ενώ οι εισαγωγές θα παραµείνουν σταθερές το 2013 και θα αυξηθούν ελαφρώς κατά 2,4% το Οι κρατικές δαπάνες αναµένεται να συνεχίσουν να µειώνονται κατά 9,5% το 2013 και κατά 4,7% το Τα νούµερα αυτά δεν είναι τίποτα άλλο από τους ευσεβείς πόθους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεδοµένου ότι µια µεγάλη αύξηση των εξαγωγών µπορεί να επιτευχθεί µόνο εάν αντιστραφεί η συνεχιζόµενη επιβράδυνση στον υπόλοιπο κόσµο και µόνο εάν η υπόλοιπη Ευρώπη εγκαταλείψει τις υφεσιακές πολιτικές. Ειδάλλως, δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο ποια χώρα θα ήταν πρόθυµη να αυξήσει τη ζήτηση για ελληνικές εξαγωγές. Η αύξηση στις εξαγωγές υπηρεσιών µπορεί να είναι πιο πιθανή εάν οι τιµές στην Ελλάδα µειωθούν πιο γρήγορα από τις τιµές άλλων χωρών της Νότιας Ευρώπης. Αλλά µέχρι στιγµής, το επίπεδο των εξαγωγών στον τοµέα των υπηρεσιών δεν είναι επαρκές για να αντισταθµίσει την προβλεπόµενη πτώση των κρατικών δαπανών. Τονίζουµε πάλι ότι η µείωση του κόστους εργασίας και οι διαρθρωτικές µεταρρυθµίσεις ενδέχεται να µην επαρκούν για την ανάκαµψη των επενδύσεων εάν η εγχώρια κατανάλωση παραµείνει αδύναµη, όπως είναι αναµενόµενο να γίνει δεδοµένης της προβλεπόµενης πορείας των µισθών, και οι καθαρές εξαγωγές δεν καλύψουν το κενό της συνολικής ζήτησης. Πόσο εύλογο, λοιπόν, µπορεί να είναι αυτό το σενάριο από την άποψη της προσέγγισης του χρηµατοοικονοµικού ισοζυγίου; Παρατηρούµε ότι ο καθαρός δανεισµός από τον υπόλοιπο κόσµο προβλέπεται να µειωθεί από 4,8% το 2012 σε 2,4% το 2014, αντανακλώντας τη βελτίωση του εµπορικού ισοζυγίου. Ωστόσο, αυτός ο χρηµατοοικονοµικός ισολογισµός θα εξακολουθεί να είναι αρνητικός λόγω των αναµενόµενων µεγάλων ροών καθαρών εσόδων από ακίνητη περιουσία. Το δηµοσιονοµικό έλλειµµα, το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως υποκατάστατο για τις δανειακές ανάγκες της κυβέρνησης, αναµένεται να µειωθεί στο 2,1% του ΑΕΠ το 2014, από το 7,3% του ΑΕΠ που 8 Δείτε European Commission (2012), σελ., 85, Πίνακας A1. 26

27 αναµένεται να είναι το Δεδοµένου ότι η µείωση του κρατικού στοιχείου είναι µεγαλύτερη από τη βελτίωση του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, η πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποδηλώνει ότι το ισοζύγιο του ιδιωτικού τοµέα γίνεται αρνητικό και πάλι, µε τον ιδιωτικό τοµέα να επιστρέφει σε θέση καθαρού δανεισµού. Αυτή η άποψη µπορεί να είναι συνεπής µε την προβλεπόµενη έντονη αύξηση των επενδύσεων, αλλά προς το παρόν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι ο ελληνικός ιδιωτικός τοµέας θα είναι πρόθυµος να αυξήσει το καθαρό του χρέος σε µόλις δύο χρόνια, όταν επικρατούν τόσο υψηλά επίπεδα ανεργίας, τα εισοδήµατα µειώνονται, και χωρίς να λάβουν µέρος σηµαντικές εξελίξεις στις χρηµατοπιστωτικές αγορές. Η πρόβλεψη Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίζεται στην ιδέα ότι η λιτότητα, όταν συνδυαστεί µε εξωτερική στήριξη, θα αποφέρει αποτελέσµατα για την Ελλάδα. Μπορούµε να κάνουµε µια προσπάθεια να αξιολογήσουµε τον αντίκτυπο του πρώτου προγράµµατος χρηµατοδότησης µε το να συγκρίνουµε το ποσό των καθαρών εισροών, που αναφέρονται στον Πίνακα 3, µε άλλες βασικές µακροοικονοµικές µεταβλητές. Οι δύο πρώτες δόσεις της χρηµατοδότησης του προγράµµατος ανέρχονταν σε 29 δις ευρώ, ή περίπου στο 12,7% του ΑΕΠ για το Οι άλλες τέσσερις δόσεις ανήλθαν σε 44 δις ευρώ το Ωστόσο, µε τα επιτόκια σήµερα να είναι πάνω από το 20% και η αναλογία χρέους-αεπ πάνω από το 120%, ένα πρόγραµµα χρηµατοδότησης αυτού του µεγέθους είναι ανεπαρκές για να αποπληρωθεί το τρέχον χρέος και θα έχει ως µοναδικό αποτέλεσµα την αύξηση των καθαρών πληρωµών για τόκους που καταβάλλονται στο εξωτερικό, µε ελάχιστο πρόσθετο µακροοικονοµικό αντίκτυπο. Επιπλέον, τα µέτρα λιτότητας θα κρατήσουν σε χαµηλά επίπεδα τη συνολική ζήτηση, µε το ΑΕΠ να µειώνεται µε ταχύτερο ρυθµό από ό, τι η µείωση του δηµοσίου χρέους. 7. Εναλλακτικές προοπτικές για την ανάκαµψη Μια συνεπής ανάλυση των εναλλακτικών προοπτικών για την ανάκαµψη θα παρουσιαστεί στην επόµενη έκθεση, η οποία θα παρέχει λεπτοµερείς εκτιµήσεις των βασικών ελαστικοτήτων των επιπτώσεων του αποπληθωρισµού των µισθών και άλλων µέτρων λιτότητας για το εµπόριο και την κατανάλωση. Μπορούµε ωστόσο να αναφέρουµε ορισµένα αρχικά αποτελέσµατα στην παρούσα έκθεση. Με δεδοµένη την τρέχουσα κατάσταση του καθαρού χρέους για τον ιδιωτικό και δηµόσιο τοµέα της οικονοµίας, καµία λύση δεν είναι εφικτή εάν το κόστος δανεισµού, τόσο για τον ιδιωτικό όσο και τον δηµόσιο τοµέα, παραµένει πάνω από τον ρυθµό αύξησης των εισοδηµάτων, που τώρα είναι αρνητικός. Επιπλέον, δεδοµένου ότι το καθαρό χρέος στην Ελλάδα είναι πλέον εξ ολοκλήρου υπό µορφή πίστωσης που κατέχουν οι ξένοι, η εξυπηρέτηση του χρέους συνεπάγεται καθαρή µεταφορά ενός µεγάλου µεριδίου του εισοδήµατος έξω από τη χώρα, µε προφανείς συνέπειες για τη συνολική ζήτηση. Η ονοµαστική αύξηση του ΑΕΠ θα πρέπει να αποκατασταθεί πριν αντιµετωπιστεί το «πρόβληµα» του δηµοσίου και ιδιωτικού χρέους. Αυτό αναπόφευκτα απαιτεί πρόσθετο δανεισµό είτε από τον ιδιωτικό είτε 27

28 από τον δηµόσιο τοµέα, ή µια µεγάλη αύξηση των καθαρών εξαγωγών. Μεγάλη αύξηση των καθαρών εξαγωγών δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα εφικτή όταν οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης βιώνουν είτε στασιµότητα είτε βρίσκονται σε κατάσταση απόλυτης ύφεσης. Ακόµη και η Γερµανία, η οποία έχει ανακάµψει από την κρίση του 2007, έχει επιτρέψει µόνο µια µέτρια αύξηση της εγχώριας ζήτησης, και ως εκ τούτου αρνείται να παίξει το ρόλο της κινητήριας δύναµης της οικονοµικής ανάπτυξης για τις χώρες της Νότιας Ευρώπης, συµπεριλαµβανοµένης της Ελλάδας. Αν αποκλειστεί η δυνατότητα µιας µεγάλης αύξησης των καθαρών εξαγωγών, η οποία είναι πιο πιθανό να προέλθει από τις διαφορές στους ρυθµούς ανάπτυξης παρά από τις διαφορές στα ποσοστά πληθωρισµού, και εφόσον η συνολική ζήτηση από τον ιδιωτικό τοµέα, είτε πρόκειται για κατανάλωση ή επενδύσεις, εξαρτάται η ίδια από τις οικονοµικές συνθήκες της χώρας, η µόνη εναλλακτική λύση είναι η αναστολή του προγράµµατος λιτότητας και η εφαρµογή πολιτικών για τη δηµιουργία θέσεων εργασίας από τον δηµόσιο τοµέα. Εναλλακτικά, απαιτείται µια πολύ µεγαλύτερη εισροή ξένης βοήθειας, που θα πρέπει να κατευθύνεται προς τη δηµιουργία σταθερών θέσεων εργασίας, και η δυνατότητα να µπορεί η Ελλάδα να µετακυλίσει το χρέος της µε πολύ χαµηλότερα επιτόκια. Πηγές European Commission The Second Economic Adjustment Programme for Greece. Occasional Papers 94. March. Godley, W Seven Unsustainable Processes: Medium-Term Prospects and Policies for the United States and the World. Strategic Analysis. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. January. Παράρτηµα 1. Σηµείωση σχετικά µε την προκαταρκτική έκθεση Η ανάπτυξη του µοντέλου για την ελληνική οικονοµία αντιµετώπισε σηµαντικά προβλήµατα που σχετίζονται µε την έλλειψη ποιότητας των στατιστικών στοιχείων. Τα προβλήµατα αυτά έχουν λυθεί µόνο µέχρι ενός σηµείου αν και φαίνεται πλέον εφικτή η δυνατότητα µιας στρατηγικής για την πλήρη αντιµετώπιση των προβληµάτων. Αναλυτικότερα, η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) έχει αναθεωρήσει τους εθνικούς λογαριασµούς δύο φορές κατά τη διάρκεια του περασµένου έτους, αναθεωρώντας κάθε φορά τις χρονικές σειρές για το ΑΕΠ προς τα κάτω για το σύνολο των χρονικών σειρών. Ο οργανισµός δεν έχει ακόµη δηµοσιεύσει τα εποχικά προσαρµοσµένα στοιχεία και οι χρονικές σειρές είναι αρκετά µικρές για τους σκοπούς µας. Η άλλη µεγάλη πηγή πληροφοριών προέρχεται από τους τοµεακούς λογαριασµούς για την Ελλάδα, οι οποίες δηµοσιεύονται από την Eurostat µε βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Μια πρώτη χρονική σειρά ήταν διαθέσιµη από το 2000 έως το 2009, συµπεριλαµβανοµένων όλων των πληροφοριών που απαιτούνται για την ανάπτυξη µιας µήτρας κοινωνικής λογιστικής, µια µήτρας ροών κεφαλαίων, και µια µήτρας ισολογισµού για την ελληνική οικονοµία. Αλλά η ΕΛΣΤΑΤ αναθεώρησε και πάλι τις χρονικές σειρές κατά τη διάρκεια του έτους, δηµοσιεύοντας ένα µικρότερο σύνολο πληροφοριών από το 2005 έως το 2010 (2009 για τα αποθέµατα), η οποία θα πρέπει να συµβιβαστεί τόσο µε την προηγούµενη έκδοση όσο και µε τους εθνικούς λογαριασµούς. Μια νέα έκδοση για τους τοµεακούς λογαριασµούς δόθηκε στη δηµοσιότητα στις 27 Ιουλίου 2012, αλλά καλύπτει µόνο τις ροές, και ως εκ τούτου δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την ανακατασκευή της ροής των κεφαλαίων ή των ισολογισµών. Ένα επιπλέον πρόβληµα που προκύπτει από την ανάλυση των τοµεακών δεδοµένων είναι η πολύ µεγάλη διαφορά µεταξύ της αποταµίευσης που καθορίζεται από τους εθνικούς λογαριασµούς και της καθαρής µεταβολής στα χρηµατοοικονοµικά περιουσιακά στοιχεία µε βάση τους υπολογισµούς από χρηµατοοικονοµικούς λογαριασµούς. Η τελευταία σειρά, για παράδειγµα, δείχνει ότι η αποταµίευση των νοικοκυριών εξακολουθεί να είναι θετική, ενώ οι εθνικοί λογαριασµοί την εµφανίζουν αρνητική. Η ασυµφωνία µεταξύ των στοιχείων είναι κοινό πρόβληµα για όλες τις χώρες που δηµοσιεύουν τέτοια 28

29 στοιχεία, αλλά για την Ελλάδα οι διαφορές είναι ιδιαίτερα µεγάλες, ίσως εξαιτίας της µη πλήρους δήλωσης των εισοδηµάτων. Από τη στιγµή που πρέπει να συγκρίνουµε τα αποτελέσµατά µας µε τα επίσηµα στοιχεία, επιλέξαµε να µην προσαρµόσουµε οποιεσδήποτε εκτιµήσεις που επηρεάζουν το ΑΕΠ και τις συνιστώσες του, αλλά η απόφαση αυτή µπορεί να αναθεωρηθεί δεδοµένου του µεγάλου µεγέθους της σκιώδους οικονοµίας στην Ελλάδα. Η στρατηγική µας για να ξεπεραστούν τα προβλήµατα µε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ βασίζεται στην ανακατασκευή µεγαλύτερων χρονοσειρών σε ετήσια συχνότητα, που διατίθενται από τις βάσεις δεδοµένων του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), της AMECO και του Διεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου (ΔΝΤ). Για ορισµένες βασικές µακροοικονοµικές µεταβλητές, τα στοιχεία είναι διαθέσιµα από το 1960, ή από το 1980 για τους εθνικούς λογαριασµούς. Η υιοθέτηση αυτών των χρονοσειρών έχει ζωτική σηµασία για την ανάλυση των αναλογιών stock-flow που βρίσκονται στο επίκεντρο της προσέγγισής µας για µεσοπρόθεσµες προβλέψεις. Η ανάλυση των χρηµατοοικονοµικών ισοζυγίων στο σχήµα 3 αυτής της προκαταρκτικής έκθεσης εµφανίζει κάποια σταθερότητα στο ισοζύγιο του ιδιωτικού τοµέα από το 1980 έως το 1995, ένα εύρηµα που είναι το κύριο αποτέλεσµα της προσέγγισης του Godley και που δεν θα µπορούσε να προκύψει από µετέπειτα στοιχεία. Αυτό το αποτέλεσµα είναι συνεπές µε τις αναλύσεις που πραγµατοποιήσαµε για τις οικονοµίες του Ηνωµένου Βασιλείου και των ΗΠΑ στο παρελθόν, και είναι ζωτικής σηµασίας για την εκτίµηση της συµπεριφοριστικής σχέσης µεταξύ της συνολικής ζήτησης και των καθοριστικών παραγόντων της, συµπεριλαµβανοµένου του ρόλου του πλούτου, του χρέους, και της υπεραξίας σχετικά µε την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Η διαθεσιµότητα µεγαλύτερων χρονοσειρών είναι επίσης εξαιρετικά χρήσιµη στον εντοπισµό της ελαστικότητας του εµπορίου µε κυµαινόµενη συναλλαγµατική ισοτιµία για τη δηµιουργία σεναρίων για µια πιθανή ελληνική έξοδο από το ευρώ. Εργαζόµαστε αυτή τη στιγµή πάνω σε αυτές τις υποθέσεις προκειµένου να έχουµε µια ανάστροφη εκτίµηση όλων των µεταβλητών του µοντέλου σε τριµηνιαία βάση για την παραγωγή αριθµητικής προσοµοίωσης των σεναρίων στην επόµενη τελική έκθεση. 29

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές;

Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές; ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 6 Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές; ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.10.2015 C(2015) 6892 final ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ EL EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Levy Economics Institute of Bard College. Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza

Levy Economics Institute of Bard College. Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza Levy Economics Institute of Bard College Levy Economics Institute of Bard College Στρατηγική Ανάλυση Αύγουστος 2014 Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, αφού διατηρήθηκε μέτριος και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 106 29 Δεκεμβρίου 2014. Το υψηλό μερίδιο της ιδιωτικής κατανάλωσης (% του ΑΕΠ) αποτελεί τροχοπέδη για την ενίσχυση των επενδύσεων.

Tεύχος 106 29 Δεκεμβρίου 2014. Το υψηλό μερίδιο της ιδιωτικής κατανάλωσης (% του ΑΕΠ) αποτελεί τροχοπέδη για την ενίσχυση των επενδύσεων. ISSN:2241-4878 Tεύχος 106 29 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Το υψηλό μερίδιο της ιδιωτικής κατανάλωσης (% του ΑΕΠ) αποτελεί τροχοπέδη για την ενίσχυση των επενδύσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος Σύντομα σημειώματα για θέματα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Κρατίνου 11,

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. ιεθνείς οικονοµικές εξελίξεις Το διεθνές οικονοµικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, µε προοπτική µεσοπρόθεσµα, την επιβράδυνση της οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 2 Κλάδοι Οικονομικής (i) Μικροοικονομική: Αποφάσεις ατομικών νοικοκυριών- Επιχειρήσεων (ii) Μακροοικονομική: Μελέτη οικονομίας ως συνόλου Βασικά Ζητήματα που απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr Μέτρα 65 δισ. ευρώ για το «πείραµα» της τρόικας Ποιες ήταν οι πραγµατικές επιπτώσεις από την ύφεση στον παραγωγικό ιστό, τον τοµέα της εργασίας και την κοινωνία - Αναλυτές: Χώρα που εξέρχεται από πόλεµο

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1 1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα