Εἶναι ἐπιτακτική σήμερα, περισσότερο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εἶναι ἐπιτακτική σήμερα, περισσότερο"

Transcript

1 «ἡμεῖς δὲ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ διακονίᾳ τοῦ λόγου προσκαρτερήσωμεν» (Πράξ στ 4). ³ µ ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΙΔΑΧΗΣ ETOΣ IA 2011 ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ ΦΥΛΛΟ ΙΟΥΛΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ Παιδιά μου ἀγαπητά, Μέ τή λέξη φιλανθρωπία ἡ Ἐκ κλη - σία ἐννοεῖ τήν ἀγάπη πρός τόν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος εἶναι ψυχοσωματική ὕπαρξη. Καί ξέρουμε πώς ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀνάγκες ἀνάγκες σωματικές καί ἀνάγκες ψυχικές. Τό σῶμα γιά νά συντηρηθεῖ θέλει τροφή καί περίθαλψη. Τό ἴδιο καί ἡ ψυχή. Γιά νά τό ποῦμε καλύτερα, τό σῶμα χρειάζεται τόν ἐπιούσιο ἄρτο, πού εἶναι τό ψωμί τῆς κάθε ἡμέρας, καί ἡ ψυχή χρειάζεται τόν οὐράνιο ἄρτο, πού εἶναι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἡ χάρη τῶν Μυστηρίων. Εἶναι γεγονός πώς ὅσο κι ἄν μοιραστοῦν δίκαια τὰ ἀγαθά τοῦ κόσμου, ὅσο κι ἄν ἱκανοποιηθοῦν οἱ ὑλικές ἀνάγκες τῶν ἀνθρώπων, ὡστόσο μένουν ἀκόμα πολλές ἀνάγκες ἀνεκπλήρωτες. Ἡ Ἐκκλησία δίνει πρῶτα τόν οὐράνιο ἄρτο, γιατί αὐτό εἶναι τό ἔργο της, κι ὕστερα ὅσο μπορεῖ δίνει καί τόν ἐπιούσιο. Καί λέμε ὅσο μπορεῖ, γιατί δέν εἶναι ἔργο τῆς Ἐκκλησίας νά λύσει τά κοινωνικά προβλήματα τῶν ἀνθρώπων. Ἡ φιλανθρωπία εἶναι ἔμπρακτη ἀγάπη, καί ἡ Ἐκκλησία δέν ἀσκεῖ τή φιλανθρωπία κατά ὑπηρεσιακό τρόπο, ἀλλά προσωπικά σέ κάθε ἄνθρωπο, πού ἔχει ἀνάγκη. Αὐτή εἶναι ἡ ἀξία τῆς φιλανθρωπίας τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ζεστό καί προσωπικό πλησίασμα τοῦ ἀνθρώπου. Π Α Υ Λ Ο Σ ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΤΗΣ ΑΓΙΩΤΑΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ Μέ πατρικές εὐχές Ὁ Ἐπίσκοπος καί Μητροπολίτης σας Ὁ Σερβίων καί Κοζάνης Παῦλος Ἡ Μητρόπολή μας, ἀφουγκραζόμενη τή σημερινή οἰκονομική κατάσταση τοῦ λαοῦ μας, θά διενεργήσει τόν Ἔρανο τῆς Ἀγάπης ὅπως καί πέρυσι. Δέν θά βγοῦμε δηλαδή ἀπό σπίτι σέ σπίτι νά ζητήσουμε τόν ὀβολό τῶν ἀδελφῶν μας, ὅπως γινόταν παλαιότερα, ἀλλά ἀφήνοντας τήν πρωτοβουλία στούς ἱερεῖς καί στόν πιστό λαό τοῦ Θεοῦ, ἀφιερώνουμε ὅλο τὸ μήνα Δεκέμβριο στή φιλανθρωπία. Μέ τή συμβολή σας σ αὐτόν τόν νέο τρόπο διεξαγωγῆς τοῦ Ἐράνου τῆς Ἀγάπης, θά ὑποστηριχθεῖ γιά τό νέο ἔτος πού ἔρχεται τό φιλανθρωπικό ἔργο τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, τό ὁποῖο ἐπιτελεῖται καθημερινά μέσω τοῦ Κοινωνικοῦ Παντοπωλείου τῆς Μητροπόλεώς μας. Ἀγαπητά μου παιδιά, ἡ ἐκκλησιαστική φιλανθρωπία εἶναι πρῶτα ἄσκηση ἔμπρακτης ἀγάπης ἀπό τόν κάθε πιστό καί ὕστερα ὀργανωμένη λειτουργία τῆς πίστεως ἀπό τήν Ἐκκλησία. Πάντοτε θά ὑπάρχουν ἀνάμεσά μας ἄνθρωποι πού χρειάζονται τή συνδρομή μας, καί πάντοτε ἡ Ἐκκλησία θά πρέπει νά ἔχει τά φιλανθρωπικά της ἱδρύματα. Ἄς ξεκινᾶμε λοιπόν πάντοτε ἀπό τήν ἀγάπη πρός τόν συνάνθρωπό μας κι ἄς βοηθοῦμε, ὅσο μπορεῖ ὁ καθένας, τή φιλανθρωπική διακονία τῆς Ἐκκλησίας μας. «Καί εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος... ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ, ὅς ἐστι Χριστός Κύριος...». (Λκ. 2,11) Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, 1 Εἶναι ἐπιτακτική σήμερα, περισσότερο ἀπό ποτέ, ἡ ἀνάγκη νά ἀποδεχθοῦμε τήν ἀποτυχία μας καί νά ἀναγνωρίσουμε ὅτι χρειαζόμαστε Σωτήρα ἀπό τά δεινά πού μᾶς ταλαιπωροῦν. Κι ὁ Σωτήρας αὐτός δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τήν ἔνσαρκη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, τόν Ἰησοῦ Χριστό. Ἄς εὐχηθοῦμε, λοιπόν, νά τόν ἐμπιστευόμαστε καθημερινῶς, ὥστε νά μᾶς συντηρεῖ, νά μᾶς καθοδηγεῖ καί νά μᾶς μεταμορφώνει. Χρόνια πολλά, εὐλογημένα κι ἁγιασμένα. Μετά τῆς ἐν Χριστῷ ἀγάπης κι εὐχῶν Ὁ Σερβίων & Κοζάνης Παῦλος 1 Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Παῦλος, σύμφωνα καί μέ το σχετικό Ἐγκύκλιο Σημείωμα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος «...γιά ἀποφυγή καί περιορισμό τῆς εὐχετηρίου ἀλληλογραφίας... λόγῳ τῆς δυσμενεστάτης οἰκονομικῆς κατάστασης καί σύμφωνα μέ τό ἀσκητικό ἦθος καί τό φιλοσῶφρον πνεῦμα οἰκονομίας...», διαβιβάζει τίς εὐχές του γιά τό ἅγιο δωδεκαήμερο μέσω τοῦ παρόντος τεῦχους τοῦ περιοδικοῦ «ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ».

2 2 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες 1 F F Κωδικὸς ἐντύπου: 6510 Ἰδιοκτήτης-Ἐκδότης Ἱ.Μ. Σερβίων καὶ Κοζάνης Διευθυντής ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σερβίων καὶ Κοζάνης κ. Παῦλος Ὑπεύθυνος σύνταξης π. Χρῆστος Ζαχαράκης Συντακτικὴ Ἐπιτροπὴ Ζήσης Μπέλλος Παναγιώτης Καραγιάννης Παναγιώτης Βολάκης Μιχάλης Κρανιώτης Θεόφιλος Ἀμπατζίδης Εὐθυμία Γαβριηλίδου-Καραγιάννη Κατερίνα Πενιρτζῆ-Ζαχαράκη Διεύθυνση «ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ», Ἱερὰ Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης Γκέρτσου 53, ΚΟΖΑΝΗ Τηλ.: , , FAX: Internet: Δωρεές, χορηγίες, συνδρομές Ἱερὰ Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΝ «ΜΕΛΙΣΣΑ» ΑΣΠΡΟΒΑΛΤΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τηλ.: , Fax: F F Χρυσούλας Καπαγιαννίδου-Κοτζατίσογλου, μέλους Δ.Σ. τοῦ Γ.Φ.Τ. Συγκεντρωθήκαμε σήμερα στὸ καθιερωμένο τσάι κυριῶν τοῦ Γενικοῦ Φιλοπτώχου Ταμείου τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Σερβίων καὶ Κοζάνης, μὲ ἀφορμὴ τὴν Κυριακὴ τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτη, ἡ ὁποία εἶναι ἀφιερωμένη στὴ φιλανθρωπία. Ἡ φιλανθρωπία ἀποτελεῖ διαχρονικὴ ἀξία σὲ ὅλους τοὺς λαοὺς. Τὴν ἀνάγκη τῆς ἐλεημοσύνης τονίζει καὶ ὁ Χριστός «μακάριοι οἱ ἐλεήμονες», «δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε». Ἡ μεγαλύτερη ἀρετὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ ἀγάπη καὶ ἡ ἀπόδειξη τῆς ἀγάπης εἶναι ἡ φιλανθρωπία. Φιλανθρωπία εἶναι ἡ ἀγάπη γιὰ τὸν ἄνθρωπο, ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον, τὸν γείτονα, τὸν συνάδελφο, τὸν ἄγνωστο ἀναξιοπαθοῦντα, ἀλλὰ καὶ τὸν γνωστὸ μας οἰκογενειάρχη ποὺ ἀντιμετωπίζει, ἰδιαίτερα σήμερα σοβαρὰ ἀδιέξοδα. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ὕψιστη ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ, ἄν καὶ ξεχασμένη, «ἀγαπᾶτε ἀλλήλους», ἐννοεῖται ἔμπρακτα. Ὅταν βοηθᾶμε κατὰ τὸ μέτρο τῶν δυνάμεών μας τὸν διπλανό, βοηθᾶμε οὐσιαστικὰ τὸν ἴδιο μας τὸν ἑαυτό, ὄχι λόγῳ κάποιας ἄμεσης ὑλικῆς ἀνταπόδοσης, ἀλλὰ λόγῳ τῆς στήριξης τῆς συνοχῆς τῆς κοινωνίας μας. Ἄν δὲν νιώσουμε σήμερα στὴ χώρα καὶ στὴν πόλη μας, ὅτι μόνο μὲ ἀλληλεγγύη, μόνον ὅλοι μαζί μποροῦμε νὰ ξεπεράσουμε τὴν οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ κρίση, ἀλλὰ καὶ νὰ χτίσουμε μιὰ πιὸ ἀνθρώπινη κοινωνία γιὰ τὰ παιδιά μας. Στὴ σημερινὴ δύσκολη κατάσταση λοιπὸν εἶναι εὐκαιρία νὰ ἀλλάξουμε νοῦ καὶ χαρακτῆρα γιὰ μιὰ καλύτερη κοινωνία, ὅσο ρομαντικὸ καὶ τετριμμένο ἀκούγεται αὐτό. Τὸ πρόβλημα τοῦ διπλανοῦ εἶναι καὶ δικό μας πρόβλημα, εἰδάλλως δὲν ἔχουμε ἀγάπη μέσα μας. Ταυτόσημη μὲ τὴ φιλανθρωπία εἶναι καὶ ὁ ἐθελοντισμός. Ὅλοι μας περιμένουμε τὰ πάντα ἀπὸ ἕνα ἀπρόσωπο κράτος μὲ χιλιάδες προβλήματα. Μὲ τὸν ἐθελοντισμὸ δείχνουμε ὅτι ἐμεῖς κατευθύνουμε τὶς τύχες μας καὶ ἀνιδιοτελῶς ἐργαζόμαστε πρὸς ἕναν ὡραῖο σκοπὸ ποὺ ἐντέλει θὰ βοηθήσει τὸ κοινωνικὸ σύνολο καὶ ἐμᾶς προσωπικά. Βασικὸ ἀντάλλαγμα θὰ εἶναι μιὰ πιὸ ἀνθρώπινη κοινωνία. Ἰδιαίτερα σήμερα δὲν μποροῦμε νὰ περιμένουμε παγερὰ ἀπαθεῖς καὶ ἀδιάφοροι μὲ ὅσα συμβαίνουν γύρω μας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες. Καὶ γι αὐτὸ καλούμαστε σήμερα νὰ ἀποδείξουμε ἐμπράκτως πὼς, παρὰ τὶς δυσκολίες, παραμένουμε ἄνθρωποι μὲ ἀξιοπρέπεια, ἐνεργητικότητα, ἀλληλεγγύη καὶ σεβασμὸ στὸ συνάνθρωπό μας. Ἡ Ἱερὰ Μητρόπολή μας, συνειδητοποιώντας τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα τῆς κρίσης ποὺ ἄγγιξε ὅλους μας καὶ δείχνοντας τὴν ἀπαιτούμενη εὐαισθησία, ἵδρυσε καὶ λειτουργεῖ τοὺς τελευταίους 10 μῆνες τὸ «Κοινωνικὸ Παντοπωλεῖο», τὸ ὁποῖο βρίσκεται στὴν ὁδὸ Ζήση Γιαχνίκα 40 καὶ λειτουργεῖ μὲ τὴν ἐθελοντικὴ προσφορὰ τῶν κυριῶν ποὺ ἀπαρτίζουν τὸ Γ.Φ.Τ.. Τὸ «Κοινωνικὸ Παντοπωλεῖο» εἶναι ἀνοιχτὸ δύο φορὲς τὴν ἑβδομάδα, Δευτέρα πρωὶ καὶ Τετάρτη ἀπόγευμα. Στὸ χῶρο αὐτὸ ὑπάρχουν τρόφιμα καὶ εἴδη πρώτης ἀνάγκης τὰ ὁποῖα προσφέρονται στὶς οἰκογένειες ἐντελῶς δωρεὰν, ἀνάλογα μὲ τὰ μέλη καὶ τὶς ἀνάγκες τῆς κάθε οἰκογένειας. Τὰ ἔσοδα γιὰ τὴν ἀγορὰ τῶν τροφίμων τοῦ Κοινωνικοῦ Παντοπωλείου προέρχονται κυρίως ἀπὸ τὸν ἐτήσιο ἔρανο τῆς Ἀγάπης τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, τὶς εὐγενικὲς προσφορὲς κάποιων ἐνοριῶν, ὅπως καὶ πολλῶν ἐπώνυμων καὶ ἀνώνυμων συμπολιτῶν μας. Συνέχεια στὴ σελ Ὁμιλία ποὺ ἐκφωνήθηκε στὴν ἐκδήλωση «Τσάι γυναικῶν 2011», στὴ Λέσχη ἀξιωματικῶν Κοζάνης στὶς 13/11/11.

3 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ Εἰς τήν ἀποτομήν τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου 1 3 Ἀρχιμ. Χαρίτωνος Τούμπα, Πρωτοσυγκ. Ἱ. Μ. Ἐλασσῶνος Ἡἁγία μας ἐκκλησία ἔχει καθιερώσει καθ ὅλην τήν διάρκεια τοῦ ἔτους ἑορτές ἀφιερωμένες στό σεπτό πρόσωπο τοῦ Τιμίου Προδρόμου. Ἡ σύλληψίς του, τό Γενέθλιον, ἡ σύναξις, οἱ εὑρέσεις τῆς τιμίας του κεφαλῆς. Ἀνάμεσα ὅμως σέ ὅλες τίς ἑορτές πού εἶναι ἀφιερωμένες στόν Τίμιο Πρόδρομο, ξεχωριστή θέση καί βαρύτητα κατέχει ἡ ἑορτή τῆς ἀποτομῆς τῆς Τιμίας του κεφαλῆς πού σήμερα ἑορτάζουμε. Καί ἐνῶ γιά τίς ὑπόλοιπες ἑορτές ἡ Ἐκκλησία χαίρεται καί πανηγυρίζει, ἀκόμα καί γιά αὐτά τά μαρτύρια τῶν ἁγίων, κατά τήν σημερινή ἑορτή διατηρεῖ ἕνα πένθιμο χαρακτῆρα καί ἔχῃ ὁρίσῃ μάλιστα καί αὐστηρή νηστεία, σάν αὐτή τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς πού εἶναι ἡ σταύρωσις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως δέν πενθεῖ γιά τόν θάνατο τοῦ προφήτου. Ἄλλωστε γιά τήν Ἐκκλησία ὁ θάνατος ὁ σωματικός εἶναι ἡ γενέθλιος ἡμέρα τῶν πιστῶν καί τῶν ἁγίων «εἰς τήν ζωήν τήν αἰώνιον». Ἡ Ἐκκλησία πενθεῖ καί νηστεύει γιά τόν λόγο καί τήν αἰτία πού ὁδήγησαν τόν τίμιο Πρόδρομο στόν θάνατο καί ἡ αἰτία αὐτή εἶναι ἡ ἁμαρτία τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι γνωστά στούς περισσότερους τά γεγονότα ὅπως μᾶς τά περιγράφει τό ἱερό Εὐαγγέλιο, πού ἐξελίχθηκαν καί ὁδήγησαν τόν Ἰωάννη στή φυλακή. Ὁ δριμύς καί καυστικός ἔλεγχός του γιά τήν διεφθαρμένη, ἀνήθικη καί σκανδαλώδη συμπεριφορά τοῦ Ἠρώδη, ἀλλά καί ἡ κακία τῆς παράνομης συζύγου του Ἠρωδιάδος, ἦταν ἡ ἀφορμή ὁ Ἰωάννης νά φυλακισθεῖ καί μέσα στή φυλακή νά θανατωθεῖ δι ἀποκεφαλισμοῦ. Ὁ ἱερός ὑμνωδός, θέλοντας νά ἐγκωμιάσει καί νά ἐξάρει τήν μεγάλη καί ἁγία μορφή τοῦ Προδρόμου, ψάλλει κατά τήν ἀκολουθία τοῦ πανηγυρικοῦ ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς «Πῶς νά σέ ὀνομάσουμε προφήτα καί Πρόδρομε; Ἄγγελο, Ἀπόστολο ἤ Μάρτυρα; Ἄγγελο, διότι ἔζησες σάν ἄνθρωπος χωρίς σῶμα Ἀπόστολο, διότι δίδαξες ὅλα τά ἔθνη καί Μάρτυρα γιατί ἡ ἱερά σου κεφαλή ἀπεκόπη γιά τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ». Ὁ Ἰωάννης εἶναι ὁ τελευταῖος Προφήτης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί ὁ πρῶτος τῆς Καινῆς. Ὑπῆρξε μεγάλος ἅγιος. Ἄγγελος ἀληθινός ἐπίγειος, ὅσιος ἐρημίτης, ἔζησε στήν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου αὐστηρή ἀσκητική ζωή. Ὑπῆρξε Πρόδρομος καί Βαπτιστής τοῦ Κυρίου. Αὐτός καί Τόν προφήτευσε καί Τόν βάπτισε στόν Ἰορδάνη ποταμό, εἶδε τό πανάγιο Πνεῦμα «ἐν εἴδει περιστερᾶς κατερχόμενο» καί ἄκουσε τήν φωνή τοῦ Πατέρα νά βεβαιώνει τήν υἱότητα τοῦ Χριστοῦ. Αὐτός μαρτύρησε καί κατέδειξε στούς ἀνθρώπους τόν Ὑιό τοῦ Θεοῦ καί Θεό μέ τόν θεόπνευστο λόγο του «Ἴδε ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου». Αὐτός ὅμως ὑπῆρξε καί ὁ φλογερός κήρυκας τῆς μετανοίας ἡ «φωνή τοῦ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ». Ἔτσι ὀνόμασε ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό του ὅταν ἀπεσταλμένοι τοῦ ἑβραϊκοῦ συνεδρίου τόν ρώτησαν «Ποιός εἶσαι; Πές μας γιά νά δώσουμε ἀπάντηση σ αὐτούς πού μᾶς ἔστειλαν» καί ὁ Ἰωάννης τούς ἀπάντησε «ἐγὼ εἶμαι ἡ φωνή τοῦ ἀνθρώπου πού φωνάζει δυνατά μέσα στήν ἔρημο, εἶμαι ἡ φωνή τοῦ λιονταριοῦ πού βρυχᾶται μέσα στήν ἐρημιά τοῦ κόσμου καί φωνάζει τήν βροντερή λέξη, μετανοεῖτε..» Ἡ φωνή τοῦ Προδρόμου ἰσχυρή καί ἀσταμάτητη διαπερνοῦσε τήν ἔρημο καί ἔφθανε σάν κεραυνός μέσα στίς πόλεις καί τά χωριά, σείοντας τίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων πού ζοῦσαν στό σκοτάδι τῆς ἀπιστίας, μέ σκοπό νά τίς ὁδηγήσει στήν συντριβή καί τή μετάνοια καί νά ἀνάψει μέσα τους τήν ἐλπίδα γιά τόν ἐρχομό τοῦ Μεσσία, πού θά τούς ὁδηγοῦσε στήν σωτηρία καί τή λύτρωση. 1 Ὁμιλία ἡ ὁποία ἐκφωνήθηκε στὸν Ἑσπερινὸ τῆς ἐορτῆς τῆς Ἀποτομῆς τῆς Ἱερᾶς Κεφαλῆς τοῦ Τιμίου Προδρόμου, στὸ Ἱ. Μητροπ. Κάθισμα τῆς Ν. Νικοπόλεως, στὶς

4 4 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ Ἀλλά μιά τέτοια ἀτρόμητη φωνή πού δέν φοβότανε κανένα, ἔστω καί μήπως δυσαρεστήσει, ἤ γίνει ἀνεπιθύμητος στό λαό τοῦ ὁποίου τά ἐλαττώματα καυτηρίαζε, ἤ μήπως ξεσηκώσει ἐναντίον του τήν ἀγανάκτηση τῶν ἰσχυρῶν, ἔπεσε σάν πέλεκυς στόν Ἠρώδη καί ἤχησε στά αὐτιά του τό «οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τήν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου», ὁ ὁποῖος τόν συνέλαβε, τόν φυλάκισε καί τόν θανάτωσε μέ ἀποκεφαλισμό. Ὅταν ὅμως κατά τό μαρτύριό του τά φλογισμένα μάτια τοῦ Προφήτη ἔσβηναν κάτω ἀπό τό σπαθί τῆς ἐξουσίας τοῦ Ἠρώδη, τότε ἄνοιγαν τά μάτια τῶν ἀνθρώπων γιά νά δοῦν καί νά ἀντικρύσουν τό ἀληθινό φῶς τῆς ζωῆς, τόν ἐρχόμενο Κύριο, πού εἶχε ἀρχίσει κιόλας τήν βασιλεία Του μέσα στόν κόσμο τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πλάνης. Σέ ὅλους μας πού τιμοῦμε μετ ἐγκωμίων τήν μνήμη τοῦ δικαίου Προδρόμου, ἡ ἑορτή καί ἡ προσωπικότητα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου ἔχει νά μᾶς μεταφέρει ἕνα μήνυμα. Τό μήνυμα τῆς σταθερότητας στίς ἀξίες καί τίς ἀρχές τῆς χριστιανικῆς πίστεώς μας. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἦταν ἀκλόνητος στίς ἀρχές του. Κατά τήν ἄσκηση τοῦ κηρυκτικοῦ του ἔργου ἦλθε ἀντιμέτωπος μέ τούς ἰσχυρούς τῆς διεφθαρμένης πολιτικῆς ἀλλά καί θρησκευτικῆς ἐξουσίας. Στή σταθερότητα αὐτή τοῦ Βαπτιστοῦ καί στίς ἀρχές του, ἀναφέρθηκε καί ὁ ἴδιος ὁ Χριστός λέγοντας στά πλήθη «Ἐσεῖς τί πήγατε στήν ἔρημο γιά νά δεῖτε ὅταν κήρυττε ὁ Ἰωάννης; Μήπως πήγατε νά δεῖτε κανένα ἄνθρωπο ἄστατο, ὁ ὁποῖος μοιάζει μέ τό καλάμι πού τό πηγαίνει δῶθεκεῖθε ὁ ἄνεμος; Ἀσφαλῶς ὄχι!» Μέ αὐτά τά λόγια ὁ Χριστός ἤθελε νά τονίσει τήν σταθερότητα τοῦ Προδρόμου καί τήν συνέπεια ἀνάμεσα στά λόγια καί τίς πράξεις. Σταθερότητα πού τοῦ στοίχισε τήν ζωή. Γιατί βλέπετε ἀγαπητοί μου ὅτι στή ζωή μας φυσοῦν πολλοί ἄνεμοι. Διάφορα ρεύματα ἔρχονται καί παρέρχονται. Κατά καιρούς δηλαδή στή ζωή μας ἐπικρατοῦν πολλές ἀπόψεις, ἀντιλήψεις, ἰδέες, ἰδεολογίες. Πῶς ὅμως ἀντιμετωπίζουμε συνήθως αὐτούς τούς ἀνέμους τῆς ζωῆς; Δυστυχῶς σάν τά καλάμια! Χωρίς δηλαδή καμμία σταθερότητα. Λυγίζουμε πότε πρός τή μία ἄποψη καί πότε πρός τήν ἀντίθετη. Ὅταν λοιπόν πιστεύουν οἱ πιό πολλοί, τότε πιστεύουμε καί μεῖς. Ὅταν οἱ πολλοί παρασύρονται στό κακό, τότε ἀκολουθοῦμε καί μεῖς. Ἡ ἔλειψη σταθερότητας συνιστᾶ βασικό μειονέκτημα στή ζωή μας. Δυστυχῶς πρέπει νά τό ὁμολογήσουμε καί αὐτό, μέ ἐπίγνωση, μέ πνεῦμα μετανοίας καί ἀπόφαση ἐπιστροφῆς στό νόμο καί τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὅτι τίς περισσότερες φορές ἡ σταθερότητα τῆς πίστεώς μας ἔγκειται στό ἀπό ποιά μεριά φυσάει ὁ ἄνεμος, γιά νά ρυθμίσουμε καί ἐξασφαλίσουμε ἀνάλογα ἰδιοτελῆ συμφέροντα καί ἐπιδιώξεις. Ἐνεργοῦμε καί συμπεριφερόμαστε κατά τρόπον ὥστε νά μή ταράξουμε τήν ἡσυχία τῆς ἀναπαυτικῆς μας καρέκλας, νά ἔχουμε τό κεφάλι μας ἥσυχο, νά μή χαλάμε, ὅπως λέει ὁ λαός, «τήν ζαχαρένια μας». Ἔτσι συνεχῶς μετακινούμαστε. Δέν ἔχουμε σταθερότητα, συνθηκολογοῦμε μέ ὅλους, κολακεύουμε τούς πάντες. Καί φθάνουμε στό σημεῖο νά ζοῦμε καί νά πολιτευόμαστε σέ ἕνα «χριστιανικό» περιβάλλον χλιαρό, ἄβουλο, ἄνευρο. Σέ ἕνα χριστιανικό περιβάλλον ὅπου μέ πολύ μεγάλη εὐκολία καί μηδενική ἀντίσταση οἰκογένειες διαλύονται, οἱ νέοι ἀποπροσανατολίζονται, οἱ αἱρέσεις καλπάζουν, οἱ κατέχοντες ἐξουσία ἀποθρασύνονται, γενικά ἡ ἁμαρτία βασιλεύει. Καί ὅλα αὐτά γιατί δέν ὑπάρχουν Προδρομικές φωνές. Ἤ μᾶλλον καλλίτερα νά χρησιμοποιήσω τό τοῦ μακαριστοῦ Κοζάνης κυροῦ Διονυσίου «Τώρα κι ἄν φωνάζουν οἱ προφήτες (ἐννοώντας τούς ποιμένες καί ἐργάτες τῆς Ἐκκλησίας), δέν ἐνοχλεῖται καί δέν πειράζεται κανένας. Ἕνα ἀπό τά δυό, ἤ ἡ φωνή τῶν προφητῶν εἶναι ἀδύνατη ἤ ἡ καρδιά τῶν ἀνθρώπων ἔγινε πέτρα». Ὁ ἀληθινός χριστιανός, πού ἐξυπακούεται ὅτι ἔχει δεχθεῖ τόν Χριστό ὡς Σωτῆρα καί Λυτρωτή του, τήν Ἐκκλησία ὡς κιβωτό τῆς χάριτος καί θησαυροφυλάκιο τῆς ἀλήθειας, πιστεύει στίς αἰώνιες τῆς πίστεως τοῦ Χριστοῦ, μένει πιστός καί ἀμετακίνητος προκειμένου νά ἐφαρμόσει καί ὑπερασπιστεῖ τίς ἀρχές αὐτές «ἐνώπιον ἐθνῶν καί βασιλέων». Ὁ Τίμιος Πρόδρομος δέν εἶναι μόνο τό βροντῶδες στόμα τῆς ἐποχῆς του καί τό ὑπόδειγμα μιᾶς φλογισμένης καρδιᾶς. Εἶναι τό πρότυπο κάθε ἐποχῆς πού κρίνει τήν φλόγα καί τήν σταθερότητα κάθε χριστιανοῦ. Ἡ φωνή του ἐξακολουθεῖ καί σήμερα διαρκῶς νά ἀντηχεῖ καί νά διαπερνᾶ στά αὐτιά τῶν ἀνθρώπων πού ἐγκατέλειψαν τόν νόμο τοῦ Θεοῦ καί πορεύονται κατά τό θέλημα τῆς καρδιᾶς των. Ἡ φωνή τοῦ Προδρόμου, πού ἡ Ἠρωδιάδα νόμισε ὅτι ἔπαυσε νά ὑπάρχει ὅταν ἡ κεφαλή χωριζόταν ἀπό τό σῶμα, ἐξακολουθεῖ νά ἀντηχεῖ μέσα ἀπό τόν ἀθάνατο λόγο τοῦ Θεοῦ καί νά καλεῖ σέ μετάνοια. Ἐξακολουθεῖ νά ἀντηχεῖ μέσα ἀπό τό κήρυγμα τῶν ποιμένων τῆς Ἐκκλησίας, τῶν σύγχρονων προφητῶν. Ἄς παρακαλέσουμε τόν ἅγιο Θεό, ἱκεσίαις τοῦ Τιμίου Προδρόμου, νά παραμένουμε σταθεροί καί ἀμετακίνητοι στίς ἀρχές καί πεποιθήσεις μας, νά μᾶς δίδει τήν δύναμη νά ἐνισχύουμε τήν ἀντίστασή μας στούς διαφόρους ἀνέμους τῆς ζωῆς, νά θεμελιώνουμε σέ γερά θεμέλια τήν ζωή καί τήν ὕπαρξή μας καί νά μᾶς χαρίζει Προδρομικές ἀδείλιαστες φωνές μπροστά στά κύματα τῆς ἀπιστίας καί τοῦ κακοῦ.

5 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ Εὐλογώντας τούς καρπούς τῆς γῆς 5 Ἀνήμερα τῆς Μεταμορφώσεως, ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ εὐλογεῖ τούς καρπούς τοῦ θέρους, τά γεννήματα τῆς ἀμπέλου καί τούς λοιπούς. «Εὐλόγησον Κύριε τόν καρπόν τοῦτον τῆς ἀμπέλου τόν νέον, ὅν διά τοῦ ἀέρος εὐκρασίας καί τῶν σταγόνων τῆς βροχῆς καί τῆς τῶν καιρῶν γαλήνης εἰς ταύτην τήν ὡριμοτάτην στάσιν ἐλθεῖν εὐδοκήσας, ἵνα ἡ ἐν ἡμῖν τοῖς ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεννήματος τῆς ἀμπέλου μεταλαμβάνουσιν, εἰς εὐφροσύνην, καί τοῖς προσενέγκασι δῶρον, εἰς ἐξιλασμόν ἁμαρτιῶν, διά τοῦ ἱεροῦ καί ἁγίου Σώματος καί Αἵματος τοῦ Χριστοῦ σου, μεθ οὗ εὐλογητός εἶ, σύν τῷ Παναγίῳ καί ἀγαθῷ καί ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν καί ἀεί, καί εἰς τούς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν». Ἡ εὐλογία τῶν σταφυλιῶν κατά τή Μεταμόρφωση κατανοεῖται καί μέσα ἀπό τίς θεολογικές, ἀνθρωπολογικές καί κοσμολογικές διαστάσεις τῆς ἑορτῆς αὐτῆς. Ὁ Κύριος «ἡμέρας ἕξ» ἤ «ὡσεί ἡμέρας ὀκτώ», μετά τήν πρόρρηση τοῦ Πάθους Του, «εἰς ὄρος ὑψηλόν μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν (Πέτρου, Ἰακώβου καί Ἰωάννου), καί ἔλαμψε τό πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τά δέ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκά ὡς τό φῶς». Αὐτός εἶναι ὁ Δημιουργός τοῦ κόσμου, ἀλλά καί ὁ κυρίαρχος τῶν ἐσχάτων. Αὐτός εἶναι ἡ ἄμπελος «ἐν οὐρανοῖς μέν ἔχουσα τήν ρίζαν, ἐπί γῆς δέ τά κλήματα ἄμπελος κλαδευομένη τό σῶμα, ἀλλ οὐ τήν ρίζαν ἄμπελος μετά τρίτην ἡμέραν τοῦ κλαδευθῆναι βλαστάνουσα τόν βότρυν τῆς ἀναστάσεως». Εἶναι φυσικό, λοιπόν, μέ τή Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου νά φωτίζεται καί νά δοξάζεται ὁλόκληρος ὁ κόσμος. Ἡ κτίση φαιδρύνεται καί ἀποκτᾶ τή λαμπρότητα ποὺ εἶχε κατά τό χρόνο τῆς δημιουργίας. Π. Σκαλτσή Γι αὐτόν ἀκριβῶς τό λόγο καί ἡ κτίση, ἀνταποκρινόμενη δοξολογικά σ αὐτή τή δωρεά καί τήν ἐλπίδα, ἀναφέρεται πρός τό Δημιουργό της καί τόν εὐχαριστεῖ, ἀλλά καί ἡ Ἐκκλησία στήν πιό κατάλληλη ἑορτή, τῆς Δημιουργίας καί τῶν Ἐσχάτων τῆς ἀνανέωσης καί τῆς ἐλπίδας, συνηθίζει νά εὐλογεῖ τόν κόσμο καί τίς ἀπαρχές του, ἐπιβεβαιώνοντας ἔτσι ὅτι ἡ ἀνανέωση ἀρχίζει ἀπό τό Θεό, Α Π Ο ΤΟ ΓΕ Ρ Ο Ν Τ Ι ΚΟ περνᾶ μέσα ἀπό τή φύση καί καταλήγει στή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ εὐλογία τῶν σταφυλιῶν, τῶν ἀντιπροσωπευτικῶν αὐτῶν ἀπαρχῶν τοῦ κόσμου, εἶναι μία λειτουργική πράξη ποὺ τονίζει ἰδιαίτερα τή δοξολογική καί εὐχαριστιακή προσφορά τῆς ὕλης καί τῶν καρπῶν τῆς γῆς στό Δημιουργό Θεό καί κτίστη τῶν ἁπάντων. Πολύ περισσότερο μάλιστα, ὅταν ὁ καρπός αὐτός τῆς ἀμπέλου μᾶς δίδει τό κρασί, ποὺ ὁ Χριστός εὐλόγησε στήν Κανά, γιά νά τονίσει τήν ἐν Χριστῷ μεταμόρφωση τοῦ κόσμου, ἀλλά καί μᾶς τό παρέδωσε στό Μυστικό Δεῖπνο, ὡς τό στοιχεῖο ἐκεῖνο, ποὺ μαζί μέ τό ψωμί, τήν ὥρα τῆς θείας Λειτουργίας ἀφθαρτοποιοῦνται χαρισματικά, μεταποιούμενα σέ Κυριακό «σῶμα καί αἷμα», θεία Εὐχαριστία. Ἐκτός τούτων, ἡ εὐλογία τῶν σταφυλιῶν τονίζει καί τήν ἀνάγκη συνεχοῦς πνευματικῆς καρποφορίας καί μεταμορφωτικῆς πορείας τοῦ ἀνθρώπου, καθόσον «οἱ τῷ ὕψει τῶν ἀρετῶν διαπρέψαντες, καί τῆς ἐνθέου δόξης ἀξιωθήσονται». Ἔστειλε κάποτε ὁ Ἐπιφάνιος, ὁ ἐπίσκοπος Κύπρου, μήνυμα στὸν ἀββᾶ Ἰλαρίωνα καὶ τὸν παρακαλοῦσε: «Ἔλα νὰ δοῦμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, πρὶν ἀποχωρήσουμε ἀπὸ τὸ σῶμα». Πράγματι πῆγε ὁ ἀββᾶς καὶ χάρηκαν ποὺ βρέθηκαν. Τὴν ὥρα ποὺ ἔτρωγαν, ἔφεραν στὸ τραπέζι πτηνό. Τὸ πῆρε ὁ Ἐπίσκοπος καὶ τὸ πρόσφερε στὸν ἀββᾶ Ἰλαρίωνα. Τοῦ λέει τότε ὁ Γέροντας: «Συγχώρεσέ με, ἀπὸ τότε ποὺ πῆρα τὸ σχῆμα δὲν ἔφαγα σφαχτό». Ὁ Ἐπίσκοπος ἀποκρίνεται: «Ἐγὼ ἀπὸ τότε ποὺ πῆρα τὸ σχῆμα, δὲν ἄφησα κανέναν νὰ κοιμηθεῖ ἔχοντας κάτι ἐναντίον μου, οὔτε ἐγὼ κοιμήθηκα ἔχοντας κάτι ἐναντίον κάποιου ἄλλου». Τοῦ λέει τότε ὁ Γέροντας: «Συγχώρα μέ, ὁ δικός σου τρόπος ζωῆς εἶναι ἀνώτερος ἀπ τὸ δικό μου».

6 6 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΟΡΙΑ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 1 ἩἘκκλησία εἶναι χαρισματικὸ σῶμα κοινωνίας προσώπων, εἶναι δηλαδὴ προσωπικὴ ζωή. Μικρόκοσμος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ ἐνορία. Ἡ σωτηρία μας κυοφορεῖται ἐν ὁρίοις, μέσα σὲ ὅρια δηλαδή. «Ἡ Ἐκκλησία μόνο ὡς σχέση ὁρίων ὑφίσταται. Χριστιανὸς σημαίνει ἀνήκω σὲ κοινότητα, καὶ γι αὐτὸ δὲν εἶμαι μόνος» (Ἀλεξ. Κατσιάρας, Μ. Βαμβουνάκη, Ὅταν ὁ Θεὸς πεθαίνει, ἔκδ. Ἁρμός, Ἀθήνα 2008, σ.171). Ἡ κοινὴ ζωὴ πραγματοποιεῖται μέσα στὴν ἐνορία, μέσα σὲ ὅρια γεωγραφικὰ καὶ χρονικά. Μέσα στὴν ἐνορία ὅλοι ἀνεξαιρέτως θεωροῦνται ἰσότιμα πρόσωπα. Ὁ ἕνας διακονεῖ τὸν ἄλλο μὲ φιλία καὶ ἀγάπη, ἀπαλλαγμένος ἀπὸ κάθε φόβο καὶ κάθε ἰδιοτέλεια. Ἔχουν περάσει περίπου 2000 χρόνια ἀπὸ τότε ποὺ ὁ ἀπόστολος καὶ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς κατέγραφε τὴ ζωὴ μέσα στὴν πρώτη κοινότητα, τὰ Ἱεροσόλυμα (Πρξ 2,42-47). Ἐπρόκειτο μᾶλλον γιὰ κοινοκτημοσύνη κατανάλωσης κι ὄχι παραγωγῆς, ποὺ τελικὰ δὲν ἐπιβίωσε. Ὀφείλουμε λοιπὸν ν ἀναγνωρίσουμε ὅτι ποτὲ στὴν Ἐκκλησία δὲν ὑπῆρχε εἰδυλλιακὴ κατάσταση. Κάτι τέτοιο θὰ σήμαινε νερόβραστη καὶ ἀνιστορικὴ Ἐκκλησία. Παντοῦ σε κάθε ἐποχὴ ὑπῆρχαν προβλήματα στὸ ἐσωτερικό των κοινοτήτων. Ποτὲ μιὰ κοινότητα δὲ λειτούργησε ὡς ὄντως κοινότητα. Κι οὔτε νομίζω πὼς θὰ λειτουργήσει ποτέ. Ὅσο ἀπαισιόδοξο κι ἂν ἀκούγεται αὐτό, εἶναι ἄκρως φυσιολογικό. Στὴν Ἐκκλησία δὲν ὑπάρχει οὔτε ἰδανικότητα, οὔτε ἐξαχρείωση, οὔτε στατικότητα. Ἡ ἑνότητα τοῦ σώματος δὲν εἶναι τετελεσμένη, ἀλλὰ εἶναι κάτι ποὺ διαρκῶς γίνεται καὶ ξεγίνεται. Αὐτὸ φανερώνει ὅτι ἡ Ἐκκλησία «δὲν εἶναι μιὰ ἀπαρτισμένη οὐσία, ἀλλὰ ἕνα γεγονὸς σὲ ἐξέλιξη» (Θ. Πα- Ἀρχιμ. Ἀμβροσίου Σταμπλιάκα, Γενικοῦ Ἀρχιερατικοῦ Ἐπιτρόπου Ἱ.Μ. Σερβίων & Κοζάνης παθανασίου, Ἡ Ἐκκλησία γίνεται ὅταν ἀνοίγεται, ἔκδ. ἐν πλῷ, Ἀθήνα 2008, σ. 78). Κι εὐτυχῶς ποὺ εἶναι ἔτσι, γιατί διαφορετικὰ θὰ θύμιζε ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα ὅπου ὅλα θεωροῦνται τέλεια, τετελεσμένα, κι αὐτὸ θὰ μᾶς ὠθοῦσε σὲ ἀδράνεια καὶ ἐφησυχασμό. Ἄλλωστε ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι ἡ Βασιλεία, δὲν εἶναι τὸ τέρμα. Ἀλλὰ μᾶς δείχνει, μέσα ἀπὸ τὴ Θεία Εὐχαριστία, πῶς θὰ εἶναι ἡ Βασιλεία. Θέλουμε δὲ θέλουμε ἡ Ἐκκλησία ἔχει κέλυφος καὶ περιεχόμενο. «Ἀπὸ τὰ πρῶτα χρόνια του χριστιανισμοῦ ἄρχισε νὰ ὀργανώνει ἐξωτερικὰ καὶ τὴ θεσμικὴ ἢ διοικητική της πλευρά, πάντοτε σὲ σχέση μὲ τὴν ἐσωτερική της πνευματικότητα καὶ μὲ τὰ κάθε λογὴς ἐξωτερικὰ σχήματα τῆς κοσμικῆς καὶ πολιτικῆς πραγματικότητας» (Ν.Ματσούκα, Οἰκουμενικὴ θεολογία, ἐκδ. Πουρναρᾶ, Θεσ/νίκη 2005, σσ ). Πρόβλημα ἀρχίζει νὰ ὑπάρχει ὅταν τὸ ἐκκλησιαστικὸ σῶμα δὲ ζεῖ τὸ γεγονὸς τῆς σωτηρίας. «Ὅταν ἡ Ἐκκλησία ταυτίζεται μ ἕνα μόνο μέρος τοῦ κόσμου, ὅταν θέλει νὰ ἐξυπηρετήσει κάποιο αὐτονομημένο κομμάτι ἢ θραῦσμα τοῦ διασπασμένου κόσμου» (Ν.Ματσούκα, Κόσμος, ἄνθρωπος, κοινωνία κατὰ τὸν ἅγιο Μάξιμο τὸν ὁμολογητή, ἐκδ. Γρηγόρη, Ἀθήνα 1980, σσ ). Τότε ξεχνάει τὸ σωτηριῶδες ἁγιαστικό της ἔργο «καὶ ἀντιμετωπίζει τὸν κόσμο κοινωνικοπολιτικά, μετατρέποντας τὰ κοινωνικὰ προβλήματα ἀπὸ θέματα προσωπικὰ σὲ θέματα ἀποσπασματικῆς πολιτικῆς» (Ἀλεξ. Κατσιάρας, Μ. Βαμβουνάκη, ο.π., σ.327). Σὲ περίπτωση ποὺ συμβαίνει αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία ἀντὶ νὰ μεταμορφώσει τὸν κόσμο «καταλήγει νὰ κάνει τὴν ἱστορία τοῦ κόσμου δική της ἱστορία. Ἀσυναίσθητα διολισθαίνει ἔτσι στὴ θλιβερὴ κατάσταση νὰ ὑπηρετεῖ ὄχι τὸ σχέδιο τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου, ἀλλὰ ὑποθέσεις τοῦ κόσμου τούτου» (Θεολογία, Τόμος 81, Τεῦχος 2, σσ.63-64). Ἂν τώρα θέλουμε νὰ δοῦμε τὴν πραγματικότητα τῆς σύγχρονης ἐνορίας, θὰ πρέπει μᾶλλον νὰ παραδεχτοῦμε πὼς ἡ Ἐκκλησία πολλὲς φορὲς ξεχνάει τὴν ἐσχατολογική της ταυτότητα, ξεχνάει ὅτι τὰ ὅριά της δὲν ἐξαντλοῦνται στὴν ἱστορική της δραστηριότητα. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ κοινότητα σήμερα δὲ μοιάζει νὰ συνιστᾶ εὐχαριστιακὴ σύναξη ποὺ δοξάζει καὶ ὑμνεῖ τὸ Θεὸ πρόσωπο πρὸς πρόσωπο. Δίνει τὴν ἐντύπωση ἑνὸς κέντρου ἐξυ- 1 Περίληψη τῆς εἰσήγησης στὸ Σύνδεσμο Νέων τῆς Ἱ.Μ. Δημητριάδος & Ἁλμυροῦ στὶς 18/08/2011.

7 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ 7 πηρέτησης θρησκευτικῶν σουν τὴν ἐνορία τους καὶ νὰ Ἄς ἔρθουμε τώρα στὴ σημερινὴ ἀναγκῶν, ὅπου οὔτε ὁ πρεσβύτερος γνωρίζει τοὺς πιστούς, οὔτε οἱ πιστοὶ γνωρίζονται μεταξύ τους, κι οὔτε φαίνεται πὼς θέλουν ποτὲ νὰ γνωριστοῦν. Συγκεντρώνονται στὸ ναὸ γιὰ τὴ Θεία Εὐχαριστία, ποὺ ἀποτελεῖ κοινὴ προσευχή, χωρὶς ὅμως νὰ προσεύχονται ἀπὸ κοινοῦ. Ὁ καθένας ἰδιωτεύει μέσα στὴ Θεία Εὐχαριστία, προσευχόμενος γιὰ τὸ δικό του πρόβλημα, τὸ ὁποῖο θεωρεῖ σημαντικότερο καὶ σπουδαιότερο ἀπὸ ἐκεῖνο τοῦ διπλανοῦ του. Ἔτσι ἡ Θεία Εὐχαριστία ἀπὸ εὐκαιρία σύνδεσης καὶ ἕνωσης μεταξύ μας καὶ μὲ τὸ Θεό, καταντᾶ ἀποσύνδεση. Γιατί ἀπὸ τὸ Θεὸ καταλήγουμε νὰ ζητοῦμε μόνο δεθοῦν μ αὐτή, κι ἀπὸ τὸ ἄλλο σὲ περίπτωση ποὺ συνέβαινε αὐτὸ- ἀνικανότητα τῶν κληρικῶν νὰ χειριστοῦμε κάτι τέτοιο. Μπορεῖ συνήθως νὰ ἐμφανιζόμαστε ὡς αὐθεντίες, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα εἴμαστε ἕνα τίποτα, ἀνήμποροι νὰ συναντηθοῦμε μὲ τοὺς ἀνθρώπους. Κι ἂν τύχει καὶ συναντηθοῦμε μᾶλλον ζημιὰ κάνουμε παρὰ καλό. Ἔτσι ἡ ὑπόσχεση πατρότητας ποὺ ἔχουμε δώσει μένει ἀνεκπλήρωτη κι ἡ ἐνορία μετατρέπεται σὲ γραφειοκρατικὸ μηχανισμό, ὅπου ἡ χαρτούρα καὶ οἱ κανονισμοὶ καταπνίγουν τὴ σχέση. Ὅλη αὐτὴ ἡ κατάσταση ἀνυπαρξίας σχέσης φαίνεται ἀκόμη πιὸ καθαρὰ ἴσως στὸ μυστήριο κατάσταση τῆς σύγχρο- νης κοινωνικοοικονομικῆς κρίσης. Ὅλοι περιμέναμε ὅτι θὰ ἦταν μιὰ εὐκαιρία ἀφύπνισης, μιὰ εὐκαιρία νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας καὶ νὰ δοῦμε τὸν ἄλλο ὡς ἀδελφό. Μιὰ εὐκαιρία αὐτοκριτικῆς, ἐπαναπροσδιορισμοῦ, συγκρότησης ταυτότητας. Ὅλοι περιμέναμε φτηνὲς ἐκδουλεύσεις, ποὺ τῆς ἐξομολόγησης, ποὺ εἶναι σκοπὸ ἔχουν τὴν ἀνακούφιση κατεξοχὴν μυστήριο ἐπανασύνδεσης Ἡ μοναδικὴ λοιπὸν πρόταση, ἡ τοῦ πόνου στὴ ζωή μας. Ἀμφιβάλλω ἐκείνου ποὺ ἔχει ἀπο- μοναδικὴ ἀντίσταση ποὺ ἔχει νὰ ἂν κανεὶς ἀπὸ τοὺς κοπεῖ ἀπὸ τὴν πορευομένη πρὸς κάνει ἡ ὀρθοδοξία στὴ σύγχρονη ἐκκλησιαζομένους σὲ κάθε Θεία τὰ ἔσχατα ἐκκλησιαστικὴ κοινότητα. Οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐξο- κοινωνικοοικονομικὴ κρίση, εἶναι ἡ Εὐχαριστία ἔχει ὡς αἴτημα προσευχῆς τὴ συμμετοχή του μολογοῦνται στὸν παπὰ τῆς Θεία Εὐχαριστία. Ἀπ αὐτὴ πηγάζει μὲ ὅλους τοὺς ἀδελφοὺς στὸ ἐνορίας τους, ἀλλὰ ἀναζητοῦν ἡ ἔγνοια ὥστε νὰ μὴν ξεθωριάσει πανηγύρι τοῦ γάμου τοῦ κάποιο ξακουστὸ ἐξομολόγοπνευματικό, συνήθως χιλιόμετρα τὸ ὅραμα τῆς Βασιλείας. Γιατί «ἡ ἐσφαγμένου ἀρνίου. Ἐκκλησία στὴ Θεία Εὐχαριστία ζεῖ Ἐπιπροσθέτως κάτι ἀνάλογο μακριὰ ἀπὸ τὴν ἐνορία τους, ἰσχύει καὶ γιὰ τὰ ὑπόλοιπα στὸν ὁποῖο δὲν καταθέτουν τὴν ἐν Χριστῷ στὸ παρὸν προκαταβολικά τὸ μέλλον τῆς μεταμορφω- μυστήρια, γεγονὸς ποὺ ὀφείλεται ἁμαρτία τους, τὴ διάσπαση τῆς στὴν ἀποκοπή τους ἀπὸ τὴ Θεία Εὐχαριστία. Στὸ ὅτι δηλαδὴ ἀπὸ μυστήρια τῆς σύναξης κατάντησαν ἀτομικὲς ὑποθέσεις. Αὐτὸ ποὺ προέχει εἶναι νὰ ἐξυπηρετηθεῖ ἡ τρέχουσα ἀνάγκη. Νὰ διαβαστεῖ σχέσης δηλαδή, τὴν παρὰ τὴν φύσιν ζωή τους, ἀλλὰ ἀνοίγουν τὰ ἐσώψυχά τους καὶ διευθετοῦν ἀτομικὰ ἐνοχὲς καὶ προβλήματα. Ὁπότε τὸ μυστήριο καταντᾶ ψυχανάλυση κι ὁ πνευματικὸς γκουροὺ ἢ δὸν μένης δημιουργίας». ὅτι μ αὐτὴ τὴν κρίση θὰ συνειδητοποιούσαμε πολὺ καλὰ γιατί μᾶς συμβαίνουν ὅσα μᾶς συμβαίνουν καὶ θὰ συναισθανόμασταν ἡ λεχώνα καὶ τὸ νεογέννητο, ζουὰν τῆς πίστης. Ὅμως τὴ τὶς εὐθύνες μας. νὰ βαπτισθεῖ τὸ παιδί, νὰ ἐκδοθοῦν τὰ ἀπαραίτητα χαρτιὰ γιὰ τὸ γάμο, νὰ γίνει ἡ κηδεία ἢ τὸ μνημόσυνο τοῦ ἀγαπημένου νεκροῦ, νὰ κανονισθεῖ τὸ εὐχέλαιο ἢ ὁ ἁγιασμὸς σπιτιῶν καὶ αὐτοκινήτων, νὰ διαβαστεῖ συγχώρηση (τὸ λέει ἄλλωστε κι ἡ λέξη: χωράω μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους) δὲν τὴ δίνει ὁ πνευματικός, ὅσο ἁγιασμένος κι ἂν εἶναι, ἀλλὰ ἡ κοινότητα, ἡ Ἐκκλησία. Κανεὶς δὲν προηγεῖται τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ κοινότητα Ὅμως δὲ φαίνεται νὰ ἔχει συμβεῖ κάτι τέτοιο. Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο συνεχίζουμε νὰ ζοῦμε κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, ποὺ θέλουμε νὰ λεγόμαστε ἐκκλησιαστικοὶ ἄνθρωποι, ἀκυρώνει τὸ γεγονὸς τῆς Ἐκκλησίας. Στὴν μιὰ εὐχὴ γιὰ βασκανία ἢ ὑγεία. πιστοποιεῖ τὰ μέλη Ἐκκλησία εἴμαστε διάκονοι κι Εἶναι ὁλοφάνερο πὼς ὑπάρχει ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἀπροθυμία τῶν ἀνθρώπων νὰ πλησιά- της καὶ κανεὶς ἄλλος. Ἐκεῖ ὁ καθένας καταθέτει τὸν ἑαυτό του, τὴ ζωή του. ὄχι πρίγκηπες. Εἶναι, νομίζω, καιρὸς γιὰ μιὰ ἐπανακατήχηση ὅλων μας

8 8 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ ὅσον ἀφορᾶ τὴ Θεία Λειτουργία. Ἔχουμε ἀπολέσει τὸν εὐχαριστιακὸ τρόπο ζωῆς. Κι αὐτὸ ἔχει ἀντίκτυπο στοὺς γύρω μας, στὴν κτίση ὁλάκερη. Διότι ἡ ἀγάπη, ἡ διακονία, ἡ συναντίληψη, τὰ ἔργα θυσίας πηγάζουν ἀπὸ τὴ Θεία Εὐχαριστία. Φυσικὰ ὑπάρχουν ἔργα διακονίας τοῦ ἀνθρώπου κι ἐκτὸς Ἐκκλησίας, καὶ μάλιστα καλύτερα ὀργανωμένα. Ὅ,τι ὅμως εἶναι ὀργανωμένο εἶναι τελικὰ ἀφιλάνθρωπο, γιατί στηρίζεται στὸ νόμο. Ἐνῶ ἡ διακονία ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὴ Θεία Λειτουργία στηρίζεται στὴν ἐλευθερία καὶ στὴν ἀγάπη. Ἡ μοναδικὴ λοιπὸν πρόταση, ἡ μοναδικὴ ἀντίσταση ποὺ ἔχει νὰ κάνει ἡ ὀρθοδοξία στὴ σύγχρονη κοινωνικοοικονομικὴ κρίση, εἶναι ἡ Θεία Εὐχαριστία. Ἀπ αὐτὴ πηγάζει ἡ ἔγνοια ὥστε νὰ μὴν ξεθωριάσει τὸ ὅραμα τῆς Βασιλείας. Γιατί «ἡ Ἐκκλησία στὴ Θεία Εὐχαριστία ζεῖ ἐν Χριστῷ στὸ παρὸν προκαταβολικά τὸ μέλλον τῆς μεταμορφωμένης δημιουργίας» (Ἀλεξ. Κατσιάρα, Μ.Βαμβουνάκη, ὅ.π., σ. 98). Μὲ τὴ Θεία Εὐχαριστία, τὴν κοινωνία τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, ὅλοι γινόμαστε ἕνα, παρόλη τὴ διαφορετικότητά μας. Αὐτὴ ἡ ἕνωσή μας μὲ τὸ Θεὸ καὶ τοὺς ἀδελφούς, ποὺ πραγματώνεται μέσα στὴ Θεία Λειτουργία, πρέπει νὰ μεταφέρεται καὶ στὸν κόσμο. Γίνεται λόγος δηλαδὴ γιὰ λειτουργία μετὰ τὴ λειτουργία, ὅπου ἔργο μας εἶναι ἡ πρόσκληση τοῦ κόσμου σὲ σχέση. Ἄλλωστε ὅσο κάνουμε σχέση μὲ τὸ Χριστὸ τόσο ἀνοιγόμαστε καὶ στοὺς συνανθρώπους μας. Χάρη στὴ σχέση μὲ τὸ Χριστὸ συναντᾶμε τὸ συνάνθρωπό μας στὸ ἐπίπεδό του, ὥστε νὰ μποροῦμε νὰ λέμε «τοῖς πᾶσι γέγονα πάντα» (Α Κορ. 9,22). Τὸ ζήτημα βέβαια εἶναι κατὰ πόσο ὅλοι μας σήμερα, κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, κατανοοῦμε καὶ βιώνουμε τὴ Θεία Εὐχαριστία ὡς σχέση. Ἡ ἀπάντηση εἶναι μᾶλλον ἀπογοητευτική. Εἶναι λοιπὸν καιρὸς νὰ ἐπαναπροσδιορίσουμε τὴ λειτουργική μας ταυτότητα καὶ τὴν εὐχαριστιακή μας συνείδηση. Στὴ Θεία Εὐχαριστία ἐνσωματωνόμαστε στὸ Χριστό, βιώνουμε τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἐλευθερία, καὶ μποροῦμε ἔτσι νὰ παλεύουμε τὴ φιλαυτία μας. Στὴ Θεία Εὐχαριστία τὸ πνευματικὸ τραπέζι εἶναι κοινὸ γιὰ ὅλους. Αὐτὸ μᾶς παραπέμπει στὸ νὰ εἶναι κοινὸ καὶ τὸ ὑλικὸ τραπέζι. Ἐφόσον μοιραζόμαστε τὸ Χριστό, τὴν κοινή μας Σχέση, πῶς μποροῦμε νὰ μὴ μοιραζόμαστε τὰ ὑλικὰ ἀγαθά; «Στὴ χριστιανικὴ κοινωνία εἶναι ἀδιανόητα τὸ ἐμὸν καὶ τὸ σόν. Κι ἀφοῦ ἔτσι κι ἀλλιῶς καταργοῦνται ἐσχατολογικά, στὶς χριστιανικὲς κοινωνίες πρέπει νὰ ἀμβλύνονται ὁλοένα καὶ περισσότερο ὡς τὸ ἔσχατο σημεῖο» (Ν.Ματσούκα, Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης σημεῖα, νοήματα, ἀποτυπώματα, ἐκδ. Πουρναρᾶς, Θεσ/νίκη 2002, σ.443). Αὐτὸ ἐπιτυγχάνεται μόνο μὲ τὴ συμμετοχή μας στὴ Θεία Εὐχαριστία, ἡ ὁποία «μὲ τὴν ἐσχατολογική της προοπτική μᾶς θεραπεύει ἀπὸ τὴ φιλαυτία,, συντρίβει τὴ ραχοκοκαλιὰ τῆς ἀτομοκρατίας καὶ μᾶς μαθαίνει νὰ ὑπάρχουμε σὲ σύναξη μὲ τοὺς ἄλλους καὶ μὲ ὅλα τὰ ὄντα τῆς δημιουργίας» (Μητρ. Περγάμου Ἰω. Ζηζιούλα, Εὐχαριστία καὶ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ). ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ 1 Ἡ ὁσία Πελαγία P ολλά παραδείγματα ὑ - πάρ χουν ἀνθρώπων, πού ἐκινήθηκαν ἀπό ἁπλή περιέργεια, νά μποῦν στήν Ἐκκλησία καί νά ἀκούσουν τό θεῖο κήρυγμα καὶ ποὺ αὐτό ἦταν ἀρκετό γιά νά ζωγρηθοῦν ἀπό τό θεῖο λόγο. Αὐτό συνέβη καί μέ τήν ὁσία Πελαγία, τῆς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία σήμερα (8 Ὀκτωβρίου) ἑορτάζει τή μνήμη. Ἡ ἑταίρα, ποὺ τήν μία ἡμέρα πέρασε ἔξω ἀπό τό ναό ἔφιππη μέ τή συνοδεία της, ἀγέρωχη καί ὑπερήφανη γιά τήν ὀμορφιά της, γιά τούς φίλους της καί γιά τά κοσμήματά της, τήν ἄλλη ἡμέρα μπῆκε ἀπό περιέργεια στόν ἴδιο ναό, γιά νά ἀκούσει τό κήρυγμα τοῦ ἁγίου Νόννου, ἐπισκόπου Ἠλιουπόλεως. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σ ἕνα λόγο του φέρνει γιά παράδειγμα τήν ἁγία Πελαγία καί λέει τά ἑξῆς «Μηδείς τοίνυν, κἄν εἰς ἔσχατον κατενεχθῇ κακίας ἀπογινωσκέτω τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολήν...». Ὅσο χαμηλά κι ἂν πέσει ὁ ἁμαρτωλός, ὑπάρχει τρόπος νά σωθεῖ, ὅταν τό θελήσει, ἔστω καμμιά φορά κινούμενος κι ἀπὸ μόνη περιέργεια. * Ἐπισκόπου, Διονυσίου Λ. Ψαριανοῦ, Μικρός Συναξαριστής, Ἀθήναι 1980.

9 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ 9 Ἐκδημία ἱερέως Γεωργίου Γάτα 1 Καταλιπὼν τὸν παρόντα πρόσκαιρον κόσμον, τὰς μεταμεσημβρινὰς ὥρας, ἐχθές, μετέστη πρὸς τὰς αἰωνίους μονάς, ὁ ἀείμνηστος ἀδελφὸς καὶ συλλειτουργὸς π. Γεώργιος Γάτας. Ἡ εἴδησις τῆς ἐκδημίας ἐλύπησε ὄχι μόνον τοὺς οἰκείους του καὶ ἡμᾶς τοὺς συνεφημερίους του, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ εὐλαβὲς ποίμνιον τῆς ἐνορίας τοῦ Ἁγίου Νικολάου ἀλλὰ καὶ τῆς πόλεως καὶ τῆς ἐπαρχίας. Καὶ σήμερα τὸν προπέμπουμε πρὸς ὑπάντηση τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου. Ὁ ἀείμνηστος π. Γεώργιος Γάτας, γόνος εὐσεβῶν γονέων ἐγεννήθη ἐν ἔτει 1941 εἰς τὴν Κάτω Κώμην ὅπου καὶ ἔμαθε τὰ πρῶτα γράμματα. Ἐν συνεχείᾳ ἐφοίτησεν εἰς τὴν Κοζάνην εἰς τὸ Ἰδιωτικὸν Γυμνάσιον Χριστοφορίδου καὶ ἀργότερον ἐδιορίσθη ὡς Γραμματεὺς εἰς τὴν Κοινότηταν Κάτω Κώμης. Ἐχειροτονήθη εἰς Διάκονον ὑπὸ τοῦ μακαριστοῦ κυροῦ Διονυσίου καὶ ἀφοῦ διηκόνησε ἐπὶ ἑξαετίαν εἰς τὸν Κρόκον, ἐχειροτονήθη πρεσβύτερος καὶ ἐτοποθετήθη εἰς τὸν Ἱερὸν Ναὸν τοῦ Ἁγίου Νικολάου Κοζάνης, ἐνῶ παράλληλα ἐφοίτησε εἰς τὸ Ποιμαντικὸ Τμῆμα τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἐνυμφεύθη τὴν εὐσεβεστάτην καὶ σεμνὴν σύντροφον τῆς ζωῆς του Δήμητραν μετὰ τῆς ὁποίας ἀπέκτησεν ἕναν υἱὸν τὸν Ἀθανάσιον καὶ τρεῖς θυγατέρας, τὴν Χριστίνα, τὴν Βαΐαν καὶ τὴν Περιστέραν. Ὁ μεταστὰς ἤδη ἐξ ἡμῶν πολιὸς Λευίτης, ὁ ἀκάματος λειτουργὸς καὶ ὑπηρέτης τοῦ θυσιαστηρίου, ἀνεχώρησεν εἰς τοὺς οὐρανοὺς κατόπιν μακρᾶς καὶ πιστῆς ἕως θανάτου ὑπηρεσίας ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ καὶ Ἱερατικῆς πορείας ἐν πλήρει ἀφοσιώσει καὶ συναισθήσει τοῦ ὕψους τοῦ ἱερατικοῦ ὑπουργήματος. Ὑπῆρξεν εἷς ἐκ τῶν πιστῶν λειτουργῶν τοῦ Ὑψίστου, τελῶν ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ θυσιαστηρίῳ τὴν ἀναίμακτον ἱερουργίαν, τελῶν ἀνελλιπῶς τὰς ἀκολουθίας τοῦ νυχθημέρου ἄνευ παραλείψεως καὶ παρεκκλίσεως ἐκ τῆς λειτουργικῆς τάξεως. Ἡ τέλεσις τῆς θείας Λειτουργίας ἦτο τὸ κύριον μέλημά του. Τὸν διακατεῖχε βαθειὰ καὶ γνησία πίστις, ταπείνωσις καὶ φόβος Θεοῦ, διεκρίνετο δέ, διὰ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ χαρακτῆρος, τὴν εὐγένειαν καὶ τὴν προσήνειαν πρὸς πάντας. Ἐνῶ διεκρίθη ὡς ἐμβριθὴς γνώστης τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσης. Καὶ τώρα ἐκπληρώσας τὸ κοινόν τοῦ βίου χρέος, ἵσταται ἐν μέσῳ ἡμῶν ἄπνους, ἀλλ ὡς δρῦς ὑψίκορμος καὶ εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι ὁδεύει ἵνα λάβῃ ἐκ τοῦ Δωρεοδότου Κυρίου τὸν μισθὸν αὐτοῦ ὡς ἀντίδωρον διὰ τὴν ἀνάλωσιν τοῦ ἑαυτοῦ του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἐκκλησίας καὶ διὰ τοὺς καταβληθέντας κόπους του ὑπὲρ τοῦ ἀγαπήσαντος αὐτὸν λογικοῦ ποιμνίου τῆς πόλεως καὶ τῆς ἐπαρχίας Κοζάνης τοῦ ὁποίου ἐμιμνήσκετο καθημερινῶς εἰς τὴν Ἱερὰν Πρόθεσιν. Λίαν ἀγαπητὲ μοι π. Γεώργιε. Ἡμεῖς οἱ συνεφημέριοί σου, ὁ κλῆρος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως καὶ ὁ εὐλαβὴς λαός, ἱστάμενοι ἔμπροσθέν σου θλιβόμεθα μὲν κατ ἄνθρωπον πιστεύομεν δὲ καὶ ἀναμένομεν, ἀκραδάντως τὴν κοινὴν ἀνάστασιν, ἔχοντες τὴν βεβαιότητα ὅτι ὁ Ἀναστὰς Κύριος θὰ ἀποδώσῃ εἰς Σὲ τὸν τῆς δικαιοσύνης στέφανον, κατὰ τὰ ἀγαθὰ ἔργα σου καὶ θὰ σὲ καταστήσῃ Λειτουργὸν εἰς τὸ ἐπουράνιον θυσιαστήριον τῆς Βασιλείας Του. Καλήν Ἀνάστασιν, ἀείμνηστε καὶ λίαν ἀγαπητέ μοι π. Γεώργιε 1 Ἐπικήδειος ἐκφωνηθεὶς κατὰ τὴν τέλεσιν τῆς ἐξοδίου ἀκολουθίας, στὶς 9/11/11, ὑπὸ τοῦ Πρωτοπρ. Δημητρίου Χαρισίου.

10 10 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ Ë. ªÌ ¹, «¹ÁªÆ¹ÆÃËÆÃ Æ ª ¾ËX ª»: ª ¹ª ªË»µ¹µ ªÆ ª» Æ Á ÃÄ Ã Ã ¹ªÆ Α Ὅταν πρὶν ἀπὸ τέσσαρα χρόνια συμμετεῖχα μὲ ἐντολὴ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σερβίων καὶ Κοζάνης στὴν Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη γιὰ τὶς αἱρέσεις καὶ τὶς παραθρησκεῖες στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Ρῶσσο στὸ Προκόπι Εὐβοίας, καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρες συζητούσαμε θέματα σχετικὰ μὲ τὸν Ἀποκρυφισμό, τὸν Ἐσωτερισμὸ καὶ τὴ Θετικὴ Σκέψη, δὲν μποροῦσα νὰ φαντασθῶ ὅτι τόσο σύντομα θὰ εἴχαμε νὰ ἀντιμετωπίσουμε σχετικὸ ζήτημα καὶ ἐδῶ στὴν πόλη τῆς Κοζάνης. Πράγματι, στὶς ἀρχὲς τούτου τοῦ ἔτους εἶχα τὶς πρῶτες πληροφορίες γιὰ ἕνα Σεμινάριο, ποὺ γίνεται ἀπὸ τὸ περασμένο φθινόπωρο στὸ Ἀναψυκτήριο τοῦ ἁγίου Δημητρίου καὶ διευθύνεται ἀπὸ ἕνα παλαιὸ μου συμμαθητή, ἀλλὰ καὶ ἐκλεκτὸ καὶ ἀγαπητὸ καὶ εὐγενέστατο κατὰ τὰ ἄλλα φίλο μου, τὸν κύριο Ἐλευθέριο Πασχαλίδη, ὁ ὁποῖος ἔχει ἱδρύσει καὶ ἕνα ἰνστιτοῦτο, «τὸ Ἰνστιτοῦτο τῆς Ψυχῆς (The Soul Institute)». Οἱ πληροφορίες, ποὺ μοῦ μετέφεραν κάποιοι ἀπὸ ἐκείνους ποὺ παρακολουθοῦσαν τὸ Σεμινάριο, εἴτε ζωντανά, εἴτε ἀπὸ τὴν τηλεοπτικὴ μετάδοση, ἦταν ἀντικρουόμενες. Μερικοὶ μιλοῦσαν μὲ ἐνθουσιασμό γιὰ ὅσα «καινούργια καὶ ὠφέλιμα γιὰ τὴ ζωή τους καὶ τὰ προβλήματά τους» ἄκουγαν. Κάποιοι ἐξέφραζαν ἀπορίες καὶ ἐρωτηματικὰ. Καὶ κάποιοι λίγοι, τέλος, διατύπωναν ὑπόνοιες ὅτι κάτι ἀταίριαστο μὲ τὴν γνωστή μας Ὀρθόδοξη Πίστη συμβαίνει, καὶ ζητοῦσαν, ἐὰν μποροῦσα, νὰ τοὺς διαφωτίσω. Ζήτησα νὰ μὲ ἐφοδιάσουν μὲ περισσότερα στοιχεῖα. Τότε ἔφθασε στὰ χέρια μου ἕνα βιβλίο τοῦ κ. Πασχαλίδη, «Ζῆσε τὴν Ἀλήθειά Ἀρχιμ. Αὐγουστίνου Γ. Μύρου, Δρος Θεολογίας σου... μπορεῖς!... μπορεῖς!... μπορεῖς!... μπορεῖς!», μαζὶ μὲ κάποια δημοσιεύματά του στὸν τοπικὸ τύπο. Μελετώντας τὰ κείμενα αὐτά διεπίστωσα πὼς πράγματι ὑπάρχει πρόβλημα, καὶ μάλιστα σοβαρό. Ἀνάμεσα σὲ κάποιες καλὲς καὶ χρήσιμες ψυχολογικὲς κυρίως παρατηρήσεις καὶ συμβουλές, ἀνακάλυψα πολλὲς θέσεις ἀπόλυτα ἀσυμβίβαστες καὶ ἀντίθετες μὲ τὴν Ὀρθόδοξη χριστιανικὴ Πίστη. Ἀφοῦ ἔκαμα αὐτὲς τὶς διαπιστώσεις, ἐπισκέφθηκα τὸν Σεβασμιώτατο, τὸν ἐνημέρωσα σχετικά, καὶ ἐκεῖνος ἀποφάσισε νὰ διοργανωθῆ εἰδικὴ ὁμιλία γιὰ τὸ σοβαρὸ αὐτὸ ζήτημα μὲ ὁμιλητὴ τὸν ὑπογραφόμενο πρὸς ἐνημέρωση τῶν χριστιανῶν. Πράγματι ἡ ὁμιλία ἐκείνη πραγματοποιήθηκε τὴν Κυριακὴ 8 Μαῒου 2011 στὸν Ἱ. Ναὸ τῶν ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης στὴν Κοζάνη. Ἐκεῖ ἀναπτύχθηκε διεξοδικὰ τὸ θέμα καὶ ἀντικρούσθηκαν τὰ κύρια σημεῖα τῆς ἀντορθόδοξης διδασκαλίας τοῦ κ. Πασχαλίδη. Ἐπειδὴ ὅμως τὰ σχετικὰ Σεμινάρια καὶ οἱ δημοσιεύσεις συνεχίζονται καὶ τοῦτον τὸν χρόνον αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωση νὰ δημοσιεύσω τὴν ὁμιλία μου ἐκείνη στὸν τοπικὸ τύπο, γιὰ νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἐλέγξουν τὸ ἀσυμβίβαστο πολλῶν θέσεων τοῦ κ. Πασχαλίδη μὲ τὴν αἰωνόβια Ὀρθόδοξη Πίστη. Ὁμολογῶ ὅτι μὲ πολὺ μεγάλη δυσκολία ἐπιτελῶ αὐτὸ τὸ καθῆκον μου, διότι εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ ἔλθω σὲ εὐθεία καὶ δημόσια ἀντιπαράθεση μὲ τὶς ἀντιχριστιανικὲς καὶ ἀντορθόδοξες θέσεις παλαιοῦ ἀγαπητοῦ μου φίλου. Μένω ὅμως στὴν πολὺ φιλοσοφημένη ρήση τῶν προγόνων μας: φίλος μὲν Πλάτων, φιλτάτη δὲ ἡ ἀλήθεια. Δηλώνω ὅτι ὡς χριστιανὸς, καὶ μάλιστα κληρικὸς, διατηρῶ ἀδιάπτωτη τὴν ἀγάπη μου στὸν παλαιὸ φίλο μου, μὲ τὸν ὁποῖο καθόμασταν στὰ ἴδια θρανία τοῦ Βαλταδωρείου Γυμνασίου, ἀλλὰ εἶμαι ἀμετακίνητα ἐνάντιος στὶς δημοσιευμένες ἐκεῖνες θέσεις του, ποὺ ἐὰν τὶς ἀποδεχθῆ κάποιος ξεθεμελιώνει μέσα του τὴν πατροπαράδοτη Ὀρθόδοξη Πίστη. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΚΗΝΙΚΟ Θὰ ἤθελα νὰ ξεκινήσω μὲ τὴν παρουσίαση τοῦ γενικοῦ σκηνικοῦ, μέσα στὸ ὁποῖο ἐντάσσεται ἡ δημιουργία καὶ ἡ λειτουργία τοῦ «Ἰνστιτούτου τῆς Ψυχῆς» τοῦ κ. Πασχαλίδη. Ξεκινῶ ἀπὸ τὴν δήλωση τοῦ ἱδρυτοῦ τοῦ «Ἰνστιτούτου τῆς Ψυχῆς» γιὰ τὴν ταυτότητά του. «Τὸ Ἰνστιτοῦτο τῆς Ψυχῆς δὲν ἀντιπροσωπεύει κάποια θρησκευτικὴ, πολιτική, ἀθλητική, ἐθνικιστική ἤ φιλοσοσφικὴ ὁμάδα... οὔτε ἐπιθυμεῖ νὰ δημιουργήσει δική του ὁμάδα»

11 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ (Ζήσε τὴν ἀλήθειά σου..., σ. IX). Ὅ,τι δὲν ἀνήκει πουθενὰ καὶ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ δημιουργήσει κάτι δικό του, παραμένει μετέωρο καὶ ἀπροσδιόριστο. Εὔκολα ὅμως ἡ διαφημιστικὴ αὐτὴ δήλωση θὰ ἀποδειχθῆ ἀναληθὴς καὶ παραπλανητική, διότι τὸ Ἰνστιτοῦτο αὐτὸ καὶ ταυτότητα ἔχει καὶ σχέσεις καὶ ἐπιδράσεις. «Τὸ Ἰνστιτοῦτο τῆς ψυχῆς» ἔχει θέσεις, πιστεύματα, ἀρχές, νόμους, προτάσεις, τὰ ὁποῖα ὁ ἱδρυτὴς του πιστεύει μὲ ἀπολυτότητα ὡς ὀρθά καὶ ἀγωνίζεται μὲ ἐπιμονὴ νὰ τὰ προβάλη καὶ νὰ τὰ διαδώση ὡς ὠφέλιμα καὶ εὐεργετικὰ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους. Τὸ ὅτι αὐτὲς οἱ θέσεις εἶναι σχετικές, καὶ κάποιες μάλιστα ταυτόσημες μὲ τὶς θέσεις παρομοίων κινημάτων, αὐτὸ μπορεῖ νὰ διαπιστωθῆ ἀπὸ τὴν παράθεση τῶν ὀνομάτων καὶ τὴν μελέτη τέτοιου εἴδους κινημάτων τοῦ 19 ου καὶ τοῦ 20 ου αἰῶνος. Βασικὴ θέση τοῦ «Ἰνστιτούτου τῆς Ψυχῆς» εἶναι ὅτι ἡ ἀνθρώπινη σκέψη διαθέτει ἀπεριόριστη δύναμη καὶ γι αὐτὸ οἱ διδάσκαλοί του προτρέπουν τοὺς ἀναγνῶστες καὶ ἀκροατές τους νὰ προσανατολίσουν τὴν σκέψη τους πρὸς τὴν θετικὴ κατεύθυνση. Αὐτὸ, κατ αὐτούς, θεωρεῖται τὸ πρῶτο μυστικὸ τῆς ἐπιτυχίας στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων. «Στὸ μυαλό μας εἰσρέουν καθημερινὰ περίπου σκέψεις. Ἡ ποιότητα τῶν σκέψεων αὐτῶν διαμορφώνει τελικὰ τὴν διάθεσή μας καὶ τὰ πιστεύω μας» (αυτόθι, σ. 25). «Δὲς τὸ θετικὸ μέσα σὲ ὅλα: ὑπάρχει» (σ. 64). «Ἑστιάσου πάντα στὸ θετικό» (αυτόθι, σ. 65). Ὅμως ἡ φιλοσοφία αὐτὴ τῆς θετικῆς σκέψης δὲν εἶναι καθόλου καινούργια. Ἔχει τὴν ἱστορία της. Ἔχει ἐκφρασθῆ στὸ παρελθόν, ὅπως ἐκφράζεται καὶ στὶς ἡμέρες μας ἀπὸ μία σειρὰ θρησκευτικῶν, κοινωνικοφιλοσοφικῶν καὶ ψυχοδυναμικῶν κινημάτων. «Ἡ κίνηση γύρω ἀπὸ τὴν δύναμη 11 τῆς σκέψης ἐμφανίζεται ἤδη τὸν περασμένο αἰῶνα. Ὁ Ralf Waldo Emerson ( ) διακήρυξε πὼς ἡ μόνη πραγματικότητα εἶναι τὸ θεϊκὸ στοιχεῖο, ποὺ βρίσκεται μέσα στὸν ἄνθρωπο, καὶ χρησιμοποίησε τὴν ὕπνωση μὲ σκοπὸ νὰ ἀφυπνίση τὶς ἐσωτερικὲς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου. Παρόμοιες ἰδέες διακήρυξε καὶ ὁ Γάλλος φαρμακοποιός Emile Cue ( ). Ὅμως σὰν πατέρας τῆς θετικῆς σκέψης λογίζεται ὁ Joseph Murphy (+1981). Βασικοὶ ἱεραπόστολοι εἶναι ὁ Normn Nincent Peale, ὁ E. Freitag καὶ ἄλλοι» (π. Ἀντωνίου Ἀλεβιζοπούλου, Αὐτογνωσία, αὐτοπραγμάτωση, σωτηρία, σ. 13). Ὁ ἀμερικανὸς ψυχολόγος τῆς θετικῆς σκέψης Albert Ellis ἵδρυσε τὴν λεγομένη Rational- Emotive Therapie μὲ βασικὴ ἀρχή, εἴμαστε αὐτὸ ποὺ σκεπτόμαστε. «Στὴν Ἑλλάδα τώρα, ἤδη στὶς ἀρχὲς τοῦ 1920 ἐμφανίζεται ἡ Ἑταιρία Ψυχικῶν Ἐρευνῶν τοῦ Ἀγγέλου Τανάγρα, καὶ τὸ 1932 ἡ Παραψυχο-κοινωνιολογικὴ Ἑταιρία Ἑλλάδος τοῦ Ἀντωνίου Πισσάνου, ποὺ κι αὐτὲς ὑπογραμμίζουν τὴν δυναμικὴ σημασία τῆς σκέψεως, ριζωμένη σὲ πανθεϊστικὲς καὶ ἀποκρυφιστικὲς δοξασίες γιὰ τὸν Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Τὰ πράγματα ποὺ σκεπτόμαστε γίνονται, καὶ σ αὐτὸ ὀφείλονται οἱ ἐπιτυχίες τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ, γράφει ὁ Ἀντώνιος Πισσάνος (π. Ἀντ. Ἀλεβιζοπούλου, Αὐτογνωσία...σ. 42). Ὁ χαρακτηριστικὸς τίτλος τοῦ βιβλίου τοῦ Ἀντωνίου Πισσάνου εἶναι: «Μπορεῖς». Δὲν εἶναι νομίζω καθόλου ἄσχετο ἤ τυχαῖο τὸ ὅτι τὸ βιβλίο τοῦ κ. Πασχαλίδη κυκλοφορεῖ μὲ τὸν τίτλο: «Ζῆσε τὴν ἀλήθειά σου...μπορεῖς!... μπορεῖς!... μπορεῖς!... μπορεῖς!». Παρόμοιες δοξασίες κηρύττει καὶ τὸ «Ἰνστιτοῦτο Παραψυχολογίας» τοῦ Γ. Βουλούκου, ποὺ στηρίζεται στὴν παραψυχολογία τοῦ Ἔντκαρτ Κέϋση καὶ στὸν πνευματισμό. Πρὸς τὴν ἴδια κατεύθυνση εἶναι προσανατολισμένες καὶ ἡ «Μεταφυσικὴ Ἑταιρία», ποὺ ἱδρύθηκε τὸ 1929 ἀπὸ τὸν Ἠσαῒα Γ. Ἠσαῒα, καὶ ἡ Κίνηση, «Ἁρμονικὴ Ζωή» τοῦ Ρομπερτ Νάτζεμυ, ποὺ δέχεται ὡς Θεὸ τὴν παγκόσμια Συνειδητότητα. Μία ἄλλη παρόμοια κίνηση εἶναι αὐτὴ τοῦ Jose Silva, ποὺ ἱδρύθηκε τὸ 1966 στὸ Λορέντο τοῦ Τέξας καὶ δραστηριοποιεῖται παγκοσμίως μὲ διάφορα ὀνόματα, ὅπως «Self Management Seminary» «Silva International Gratuates Association», καὶ στὴν Ἑλλάδα, «Μέθοδος Σίλβα ΕΠΕ». Ἡ Κίνηση προσφέρει «Βασικὰ Σεμινάρια», «Σεμινάρια Ultra», «Σεμινάρια Super Mind». Κοινὴ μέθοδος ἡ λειτουργία Σεμιναρίων. Ἀξίζει νὰ σημειωθῆ ὅτι στὸ Κέντρο Σίλβα τῶν Ἀθηνῶν διατίθενται τὰ βιβλία τοῦ Ἔμμετ Φόξ, τοῦ Χαλὶλ Γκιμπράν, τοῦ Κὲν Κέϊς, τοῦ Τζιάκομπσον καὶ ἄλλων ἀποκρυφιστῶν. Τέλος πρέπει νὰ ἀναφερθῶ καὶ στὴν Κίνηση τοῦ Θεοφάνη Μπούκα, ποὺ δραστηριοποιεῖται μὲ διάφορες ἐπὶ μέρους Ὀργανώσεις: «Κέντρο Προγραμματισμοῦ Ζωῆς», «Ἰνστιτοῦτο Προγραματισμοῦ Ζωῆς», «Ἐπιμορφωτικὴ ἐκπαιδευτικὴ Ἑταιρία». Μία ἁπλῆ μελέτη ἀπὸ κάποιο ἔμπειρο ἐρευνητή δείχνει μὲ εὐκολία ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ Κινήματα προσφέρουν στὴν ψυχοαγορὰ τὰ προϊόντα τους μὲ τὶς ἴδιες ἐτικέττες: Θετικὴ σκέψη, Αὐτογνωσία, Διεύρυνση τῆς Συνέίδησης, Τήρηση τῶν Συμπαντικῶν Νόμων, Αὐτοεξέλιξη, Αὐτοῒαση, Αὐτοπραγμάτωση, Αὐτοσωτηρία. Χρησιμοποιοῦν μάλιστα καὶ τὶς ἴδιες τεχνικές τῆς ἐπανάληψης καὶ τῆς αὐθυποβολῆς. Καὶ εἶναι σχεδὸν ὅλα, ὅσα βρίσκει κάποιος νὰ προμηθευτῆ καὶ στὸ «Ἰνστιτοῦτο τῆς Ψυχῆς» τοῦ κ. Πασχαλίδη, ὅπως καὶ στὰ βιβλία καὶ στὰ δημοσιεύματά του. Δὲν εἶναι λοιπὸν τόσο ἀνεξάρτητο καὶ τόσο ἀθῶο τὸ «Ἰνστιτοῦτο τῆς Ψυχῆς», ὅπως θέλει νὰ αὐτοδιαφημίζεται. (Συνεχίζεται)

12 12 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ Ἡ ἔννοια τοῦ φθόνου κατὰ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας Αἰτία γέννησης καὶ ὕπαρξης τοῦ φθόνου Ὁ Θεὸς ἀνάμεσα στὰ ἄλλα δημιουργήματα ἔφτιαξε καὶ τὸν ἄγγελο ποὺ ὀνομάστηκε Ἑωσφόρος -αὐτὸς ποὺ φέρνει τὸ φῶς- καὶ τὸν τοποθέτησε ὡς ἀρχηγὸ μιᾶς στρατιᾶς ἀγγέλων. Ὅμως γιὰ κάποιον παράδοξο λόγο ἀναπτύχθηκε σὲ αὐτὸν ἡ ἔμμονη ἰδέα νὰ πάρει τὴ θέση τοῦ Θεοῦ. Ματαιόδοξος καὶ ὑπερήφανος ὅπως ἀποδείχτηκε, ἔστρεψε τὴν ἀγάπη πρὸς τὸ Θεό, στὸν ἑαυτό του καὶ θέλησε νὰ τὸν ἀντικαταστήσει. Ἔγινε λοιπὸν θεομάχος, Σατανᾶς ποὺ θὰ πεῖ ἀντίπαλος. Ἀπὸ τὸ φθόνο του πρὸς τοὺς πρωτόπλαστους γιὰ την ἀπόλαυση τῆς τρυφηλῆς ζωῆς στὸν παράδεισο καὶ τὴν ἰδιαίτερη σχέση τους μὲ τὸ Θεό, θέλησε νὰ τοὺς ἐκδικηθεῖ. To Θεὸ γιὰ τὴν προνομιακὴ ζωὴ ποὺ τοὺς χάρισε καὶ τοὺς πρωτόπλαστους γιὰ τὴν καλή τους τύχη. Μὴ μπορώντας νὰ ἐκδικηθεὶ ὅμως τὸ Θεὸ στράφηκε στοὺς πρωτόπλαστους συκοφαντώντας τὸ Θεὸ καὶ παρασύροντάς τους σὲ πνευματικὸ καὶ φυσικὸ θάνατο. Ἔτσι ἔγινε διάβολος ποὺ σημαίνει διαβολέας καὶ συκοφάντης. Ὁ πρῶτος μαθητὴς τοῦ διαβόλου ὑπῆρξε ὁ Κάιν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ φθόνο φόνευσε τὸν ἀδερφὸ του Ἄβελ, διότι τὸν τίμησε ὁ θεός. Σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος λέει, πὼς ὅπως ὁ διάβολος κινούμενος ἀπὸ τὸ φθόνο ὅρμησε στὴν ἀπάτη, ἔτσι καὶ ὁ Κάιν ὅρμησε στὸ φθόνο καὶ μὴ μπορώντας νὰ τὰ βάλει μὲ τὸ Θεὸ ἔγινε ἀδελφοκτόνος καὶ ἔκανε τὸν πρῶτο φόνο ποὺ ἔχει καταγραφεῖ στὴν ἱστορία 1. Ο Μέγας Βασίλειος γιὰ τὴν ἴδια αἰτία ὀνομάζει τὸ φθόνο, δάσκαλο τῆς θεομαχίας, μητέρα τῆς ἀνθρωποκτονίας καὶ ἀνατροπὴ τῆς φύσης 2. Φθόνο ἔνιωσαν ἐπίσης καὶ τὰ ἀδέλφια τοῦ Ἰωσὴφ ποὺ θέλησαν νὰ τὸν σκοτώσουν 3. Τὸ ἴδιο πάθος κυρίευσε καὶ τὸν Σαοὺλ ὅταν ὁ Δαβὶδ χρίστηκε ἀπὸ τὸν Σαμουὴλ βασιλιὰς καὶ ἀποδείχτηκε καλύτερος ἀπὸ αὐτὸν 4. Ὁ φθόνος ὁδήγησε τοὺς Ἰουδαίους στὴν ἀπόφαση νὰ σταυρώσουν τὸν Ἰησοῦ (ἤδει γὰρ ὅτι διὰ φθόνου παρέδωκαν αὐτὸν) 5. Αὐτὸς ἀνέδειξε καὶ τὸν Ἰούδα προδότη, ἐπειδὴ ξελογιάστηκε γιὰ λίγα ἀργύρια, κατέστησε παιδοφόνο τὸν Ἡρώδη καὶ χριστοκτόνο τὸν Πιλάτο 6. Βασιλικῆς Ματιάκη, Θεολόγου Γνωρίζοντας κανεὶς τὶς λεπτομέρειες τῶν παραπάνω ἱστορικῶν γεγονότων, μπορεῖ νὰ διαπιστώσει κάποια κοινὰ στοιχεῖα: σὲ ὅλες τὶς περιπτώσεις ὑπῆρξε ζήλια καὶ ἔχθρα γιὰ κάποιον ἀνώτερο ἢ καλύτερο, ὁ ὁποῖος τόνιζε μὲ τὴν παρουσία του τὴν μειονεκτικότητα τοῦ φθονεροῦ, γεγονὸς ποὺ τὸν ἐξωθοῦσε σὲ ἀκραῖες συμπεριφορές. Σὲ ὅλες τὶς περιπτώσεις ὁ φθόνος συνοδεύτηκε ἀπὸ θάνατο, εἴτε πνευματικὸ εἴτε φυσικό. Ἐμφατικὰ ὁ Μέγας Βασίλειος λέει: «Ὄφεως ἔστι δίδαγμα δαιμόνων εὕρημα, ἐχθροῦ ἐπισπορά, ἀρραβὼν κολάσεως, ἐμπόδιον εὐσεβείας, ὁδὸς ἐπὶ γέεναν, στέρησις βασιλείας» 7. Ὁ φθόνος λοιπὸν θεωρεῖται δημιούργημα τοῦ διαβόλου, τοῦ δημιουργοῦ κάθε εἴδους κακίας καὶ συνδέεται ἄμεσα μὲ τὸ φόνο. Φθόνος καὶ φόνος εἶναι ἀδελφὲς κακίες ποὺ ἐντάσσονται στὴν γενικότερη θεματολογία γιὰ τὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα ὡς ἀφετηρία τοῦ κακοῦ 8. Ὁ Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς ἀναφέρει «Ὁ ἄνθρωπος ἀφοῦ ἀπέσπασε τὸ νοῦ του ἀπὸ τὴν αἰτία του, δηλαδὴ τὸ Θεὸ παραδόθηκε στὴ φθορὰ καὶ ἔτσι ἔγινε παθητὸς καὶ θνητός, ἀντὶ νὰ γίνει ἀπαθὴς καὶ ἀθάνατος. Προσκολλήθηκε στὰ εὐχάριστα τῆς ζωῆς σὰν νὰ εἶναι αὐτὰ τὰ συστατικά της καὶ ἔτσι μισεῖ ἄφοβα ὅλους αὐτοὺς ποὺ προκαλοῦν τὴ στέρηση αὐτῶν καὶ μεταφέρει τὴν ἔφεση ἀπὸ τὸ Θεὸ πρὸς τὴν ὕλη, ἐνῶ τὸ θυμὸ ἀπὸ τὸν πράγματι ἐχθρό τῆς σωτηρίας πρὸς τὸν πλησίον του 9». Χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ φθόνου καὶ τῶν φθονερῶν ἀνθρώπων Μιλώντας γιὰ πάθη δημιουργεῖται ἡ ἀνάγκη νὰ ἐξακριβωθοῦν α) τὰ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά τοῦ φθόνου ποὺ τὸν διαφοροποιοῦν ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα πάθη β)τὰ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά τοῦ φθονεροῦ ἀνθρώπου. α) Ὁ Μέγας Βασίλειος γιὰ τὰ χαρακτηριστικά τοῦ φθόνου παραθέτει ἀρκετὰ στοιχεῖα: Εἶναι τὸ πιὸ καταστρεπτικὸ πάθος. Ὁ πρῶτος ποὺ καταστρέφεται εἶναι ὁ ἴδιος ὁ φθονερὸς καθὼς τὸ πάθος τοῦ κατατρώει τὴν ψυχή. Ποιὸς φθονερός, ἀναρωτιέται ὁ ἱερὸς πατέρας, κατόρθωσε ποτὲ νὰ ἐλαττώσει τὰ ἀγαθὰ αὐτοῦ τοῦ ὁποίου φθονεῖ; Ἀντίθετα, κατάστρεψε τὸν ἑαυτὸ του λιώνοντας ἀπὸ τὴ λύπη. Σὰν τὴ σκουριὰ ποὺ κατατρώει τὸ σίδερο καὶ τὴν ὀχιὰ ποὺ ὅταν γεννιέται κατατρώει τὴν κοιλιὰ τῆς μητέρας ποὺ τὴν κυοφόρησε ἔτσι καὶ ὁ φθόνος κατατρώει τὴν ψυχὴ αὐτοῦ ποὺ τὸν γεννάει 10. Τὸν ἴδιο στοχασμὸ ἐκφράζει καὶ ὁ Ἰ. Χρυσόστομος σὲ μιὰ ὄμορφη ὁμιλία του μὲ ἀφορμὴ τὴν γιορτὴ τῆς Πεντηκοστῆς, ὅταν λέει: Οἱ φθονοῦντες «εἰσὶν οἱ τὰ μέγιστα ζημιούμενοι» γιατί γι αὐτοὺς ποὺ φθονοῦνται ὁ φθόνος γίνεται ἂν τὸ θελήσουν ἀφορμὴ γιὰ βράβευση. Ἀναφέρει τὴν περίπτωση τοῦ Ἄβελ καὶ Κάιν: Ὁ θάνατος τοῦ Ἄβελ ἔγινε ἀφορμὴ καλῆς φήμης καὶ ἡ ἀρετή του, τὸν ἔκανε νὰ λάμπει περισσότερο, ἀκόμη καὶ μετὰ τὸ θάνατό του. Ὁ Κάιν ἀπὸ τὴν ἄλλη, ποὺ δῆθεν ἔμεινε στὴ ζωή, πῆρε τὴν ἀμοιβὴ του ἀνάλογα μὲ τὰ ἔργα του, νὰ ζεῖ πιὸ ἄθλια καὶ ἀπὸ τοὺς νεκρούς 11. Εἶναι τὸ πλέον δυσκολομεταχείριστο εἶδος ἔχθρας καθὼς σὲ ἄλλα εἴδη ἔχθρας φαίνεται πὼς οἱ εὐεργεσίες βοηθοῦν. Τοὐναντίον οἱ φθονεροὶ, ὅσο εὐεργετοῦνται, τόσο δυσανασχετοῦν ἐξαιτίας τῆς δυνατότητας ποὺ ἔχει ὁ ἄλλος νὰ τοὺς κάνει καλό. Κα- 1. Βλ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Εἰς τὴν Γένεσιν Ἴθ, PG53, Βλ. Μ. Βασιλείου, ο.π., PG31, 376B. 3. Γένεσις 37, 18-20, σ Α Βασιλειών 23, Μτθ. 27, Βλ. Γρ. Θεολόγου ἔργα, ο.π., σ Ὅ.π., 380D. 8. Ὅ. π.,376β. 9. Ματσούκα. Ν, Ἔκδοσις ἀκριβής της ὀρθοδόξου πίστεως, Θεσσαλονίκη 1992, ἔκδ. «Πουρνάρα». 10. Ὅ.π., 372C, 373A 11. Ἕλληνες Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, Ἰωάννου Χρυσοστόμου ἔργα., Θεσσαλονίκη1981, ἔκδ. «Γρηγόριος Βρυέννιος»

13 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ 13 ταλήγουν ἀγριότεροι καὶ σκληρότεροι ἀπὸ τὰ θηρία καθὼς ἐκεῖνα μὲ τὶς περιποιήσεις ἠρεμοῦν ἐνῶ αὐτοὶ ἐξαγριώνονται 12. Κατὰ τὸν ἴδιο Πατέρα ὁ φθόνος εἶναι ὅπλο τοῦ διαβόλου ἐξαιτίας τοῦ ὁποίου ἔπεσε ἀπὸ τὶς τάξεις τῶν ἀγγέλων καὶ μὲ τὸ ἴδιο ὅπλο, τὸ πάθος τοῦ φθόνου, θέλει νὰ καταστρέψει ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. σώματος καὶ σπεύδουν στὴν πληγή, ἔτσι καὶ οἱ φθονεροὶ ἀντὶ νὰ βλέπουν τὰ λαμπρὰ καὶ μεγάλα ἐπιτεύγματα τῆς ζωῆς προσέχουν τὰ σφάλματα ἢ τὰ ἐλαττώματα. Εἶναι ἐπίσης φοβεροὶ στὸ νὰ συκοφαντοῦν τὴν ἀρετὴ καὶ νὰ διαστρέφουν τὸ ἀξιέπαινο καὶ μοιάζουν μὲ τοὺς πονηροὺς ζωγράφους ποὺ ἀπεικονίζουν μορφὲς προσώπων ἐμπνεόμενοι Ὁ μεγάλος Πατέρας τέλος προειδοποιεῖ πὼς δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερη κακία ἀπ τὸ νὰ χαίρεται κανεὶς μὲ τὰ δεινά τοῦ πλησίον του. Ὅπως ἀκριβῶς λέει τὰ γουρούνια τρέφονται μὲ κοπριά, ἔτσι καὶ αὐτοὶ τρέφονται μὲ τὶς εὐημερίες τῶν ἄλλων. Ἐνῶ ἀκόμη καὶ οἱ πόρνοι καὶ οἱ τελῶνες θὰ μποροῦσαν νὰ μποῦν στὴ βα- Ὅποιος καταλαμβάνεται ἀπὸ αὐτὸν γίνεται κοινωνὸς στὰ ἔργα τοῦ διαβόλου καὶ θὰ καταδικαστεῖ μαζί του στὴν ἴδια καταδίκη 13. Ἀπόψεις τῶν πατέρων γιὰ τοὺς φθονεροὺς ἀνθρώπους. β) Ὁ Συμεὼν ὁ Νέος θεολόγος ἰσχυρίζεται ὅτι φθονεῖ αὐτὸς ποὺ κυριαρχεῖται ἀπὸ κενοδοξία καὶ κατέχεται ἀπὸ ἀλαζονεία. Εἶναι μιὰ ἀφώτιστη ψυχὴ ποὺ ἀπὸ φῶς ἔγινε σκοτάδι καὶ μετέπεσε ἀπὸ τὴν ἀγαθότητα στὴν κακία νοσώντας ἀθεράπευτα. Ἐπειδὴ τὸ παλαιωμένο πάθος καὶ ἡ χρόνια μελέτη τοῦ κακοῦ στὴν ψυχὴ λαμβάνει δύναμη φύσεως ὥστε νὰ μὴ μπορεῖ αὐτὸ πλέον νὰ θεραπευτεῖ. Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ὄχι μόνο δὲν ἀνέχεται νὰ πράξει ἢ νὰ πεῖ κάτι πρὸς βοήθεια ἐκείνου ποὺ φθονεῖ, ἀλλὰ οὔτε καὶ ἄλλον δὲν θέλει νὰ ἀκούσει νὰ τὸν ὑπερασπίζεται 14. Στὴν Περὶ φθόνου ὁμιλία τοῦ Μ. Βασιλείου, περιγράφεται ἀκόμη καὶ ἡ ὄψη τοῦ φθονεροῦ. Ἔχει βλέμμα στεγνὸ καὶ σκοτεινό, μάγουλα σκυθρωπά, φρύδια κατσουφιασμένα ἀπὸ κάποιο φυσικὸ ἐλάττωμα, σιλεία τοῦ Θεοῦ σύμφωνα μὲ τὸν ἱερὸ Πα- τέρα, ὅσοι ζοῦν ὅμως ὡς βάσκανοι ἐδῶ θὰ βρεθοῦν ἐκτὸς αὐτῆς. «Διάβολον ἐξ ἀνθρώπων ποιεῖ. Οὕτως ὁ πρῶτος φόνος ἐγένετο» 22. Φθονεροὶ ἄνθρωποι ὑπῆρξαν καὶ θὰ ὑπάρχουν σὲ ὅλες τὶς ἐποχές, σὲ ὅλα τα μήκη καὶ τὰ πλάτη τοῦ κόσμου, σὲ ὅλους τοὺς πολιτισμούς, τὶς φυλές, τὶς ἐθνότητες. Κάθε φορὰ ποὺ διαπράττεται μιὰ πράξη φθόνου, ὁ ἄνθρωπος πραγματοποιεῖ ἕνα νέο προπατορικὸ ἁμάρτημα μὲ τὰ ὅπλα τῆς παραπλάνησης καὶ τῆς διαβολῆς στρέφεται ἐναντίον τοῦ συνανθρώπου του προβάλλοντας σοβαρότατα ἐμπόδια στὴ δική του πνευματικὴ πορεία. Κάθε φορὰ ποὺ ἐπαναλαμβάνεται μιὰ φθονερὴ πράξη ἀναβάλλεται τὸ καθ ὁμοίωσιν, μὲ ἀνυπολόγιστες συνέπειες γιὰ τὸν ἄνθρωπο ποὺ πλέον κινεῖται καὶ δρᾶ παρὰ φύσιν. Ὁ φθόνος ἀντίκειται σὲ ὅλες τὶς θεϊκὲς ἐντολές. Ὁ κάθε ἄνθρωπος ἔχει τὴ δύναμη νὰ καὶ ἡ ψυχὴ του εἶναι τόσο ταραγμένη ὥστε δὲν μπορεῖ νὰ κάνει ὀρθὲς κρίσεις. Ὁ φθονερὸς ἄνθρωπος εἶναι συνέχεια κατηφής, γεμάτος σύγχυση καὶ κλαίει με- καταπολεμήσει καὶ νὰ ἀντισταθεὶ στὸ γαλόφωνα 15. Ντρέπεται νὰ ὁμολογήσει τὴ συμφορά του νὰ πεῖ δηλαδὴ ὅτι ὑποφέρει βλέποντας τὰ ξένα καλὰ καὶ ὅτι θεωρεῖ δυστυχία τὴν εὐτυχία τοῦ πλησίον. Τὸ χαρακτηριστικό του γνώρισμα εἶναι ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ δεῖ τὸν εὐτυχῆ νὰ γίνεται δυστυχής, τὸν ἀξιοζήλευτο ἀξιολύπητο. Γενικὰ εἶναι ἐχθρός τῶν ἀγαθῶν ποὺ ἔχει ὁ ἄλλος τώρα καὶ φίλος ὅταν αὐτὰ χάνονται 16. Παρακάτω συνεχίζεται ἡ περιγραφή τους μὲ εἰκόνες καὶ παρομοιώσεις. Ὁ φθονερὸς μοιάζει μὲ τοὺς γύπες καὶ τὶς μύγες. Ὅπως οἱ γύπες ἐνῶ πετοῦν πάνω ἀπὸ ὄμορφα λιβάδια καὶ ὡραῖα τοπία ὁρμοῦν πρὸς τὰ βρωμερὰ πτώματα καὶ ὅπως οἱ μύγες παραβλέπουν τὸ γερὸ μέρος τοῦ ὅπως στραβὴ μύτη, κάποια οὐλὴ ἢ καὶ ὁτιδήποτε ἄλλο 17. Τέλος, οἱ φθονεροὶ ἀποδεικνύονται πιὸ ἐπικίνδυνοι καὶ ἀπὸ τὰ δηλητηριώδη ἑρπετά, καθὼς αὐτὰ ρίχνουν τὸ δηλητήριο στὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου, ἀπὸ μιὰ πληγὴ ποὺ καταφέρουν δαγκώνοντάς το, ἐνῶ οἱ φθονεροὶ καὶ μὲ μόνα τὰ μάτια προκαλοῦν βλάβη στὸν ἄλλον καὶ ἔτσι βλέπουμε ὑγιῆ σώματα στὸ ἔπακρο τῆς ὀμορφιᾶς, νὰ λιώνουν ἐπειδὴ τὰ βάσκανε ὁ φθονερὸς 18. Ἐδῶ φαίνεται ὅτι συνδέεται ὁ φθόνος μὲ τὴ βασκανία καὶ παρουσιάζονται σὰν νὰ ἐκφράζουν παρόμοιες ἔννοιες. Σὲ πολλὰ σημεῖα τῆς ὁμιλίας του ὁ Μ. Βασίλειος ἐναλλάσσει τὴ λέξη φθόνο μὲ τὴ λέξη βασκανία ποὺ σημαίνει πὼς γιὰ τὸν ἴδιο ἔχουν κάποιο κοινὸ σημαῖνον-νόημα. Τὴν ἐποχὴ ποὺ ζοῦσε δὲν εἶχε ἀκόμη ταυτιστεῖ ἡ λέξη βασκανία μὲ τὴν ἔννοια τοῦ ματιάσματος (κάτι ποὺ συνέβη ἀργότερα) ἀλλὰ σήμαινε τὸ φθόνο, τὴ συκοφαντία, τὴν κακολογία. Ἡ πίστη ὡστόσο στὴ βασκανία εἶναι κοινὴ σὲ πολλοὺς λαοὺς τῆς ἀρχαιότητας καὶ ἔχει ἕνα εὐρύτερο τοῦ φθόνου νόημα. Τέτοια σύνδεση γίνεται ἐπίσης σὲ διάφορα ἔργα τοῦ Ἰ. Χρυσοστόμου. Ἀναφορικὰ ἀλλὰ ἀποσπασματικὰ παρουσιάζονται ὁρισμένα. Στὸ ἔργο του «Εἰς Α Θεσσαλονικεῖς» ἰσχυρίζεται πὼς βασκανία εἶναι τὸ νὰ ἐμποδίζει κανεὶς τὴν σωτηρία τῶν ἄλλων 19. Αὐτὸ ἐξηγεῖται μὲ κάτι ποὺ ἐκφράζεται καὶ σὲ ἄλλη ὁμιλία του, πὼς αὐτὸς ποὺ βασκαίνει μάχεται τὸ Θεὸ καὶ πράττει σατανικὸ ἔργο γιατί δὲν ὑπάρχει τίποτα χειρότερο ἀπὸ τὸ φθόνο καὶ τὴ βασκανία ποὺ ἔφεραν τὸ θάνατο στὸν κόσμο 20. «Οὐδέν, λέει χαρακτηριστικά, βασκανίας χεῖρον. Ἵνα ἕτερον ἀπολέση καὶ ἑαυτὸν προσαπολύει. Θηρίον ἔστιν ἰοβόλον ὁ φθόνος, θηρίον ἀκάθαρτον» 21. πάθος αὐτό. Χρειάζεται μόνον νὰ ἀφαιρέσει τὴ ρίζα ὅλων τῶν δεινῶν ποὺ εἶναι ἡ ὠφελιμιστικὴ θεώρηση τῶν πραγμάτων, ὁ ἀτομοκεντρισμός, ἡ φιλαυτία, ὅλα αὐτὰ ποὺ τὸν ἐκτρέπουν ἀπὸ τὸν ἀληθινὸ προορισμό του, ποὺ εἶναι ἡ ὁμοίωση πρὸς τὸ Θεό, ἡ θέωση. Πράγματι κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ γνωρίσει τὸ Θεὸ ἢ νὰ Τὸν ἀγαπήσει ἂν δὲν νιώθει τὴν ἀγάπη πρὸς τὸ συνάνθρωπό του. Ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης στὴν Α Ἐπιστολὴ του πολὺ χαρακτηριστικὰ λέει: «ἐὰν τὶς εἴπη ὅτι ἀγαπῶ τὸν Θεὸν καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῆ, ψεύστης ἐστὶν ὁ γὰρ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν ὃν ἑώρακε, τὸν Θεὸν ὃν οὐχ ἑώρακε πῶς δύναται ἀγαπᾶν; καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔχομεν ἀπ αὐτοῦ, ἵνα ὁ ἀγαπῶν τὸν Θεὸν ἀγαπᾶ καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ» (Ἰωάννου Α 4, 4-5). 12. M.Βασιλείου, ο.π. 376D, 377A. 13. Ὅ.π, σ. 377D. 14. Βλ. Π. Χρήστου, Φιλοκαλία, Θεσσαλονίκη 1978, ἔκδ. «Γρηγόριος Παλαμᾶς», σ Μ. Βασιλείου, ο.π,, PG31, 380D. 16. Ὅ,π. PG373B, 376A. 17. Ὅ.π. PG 31, 381A-B. 18. Ὅ.π. PG31, 380-5B. 19. Εἰς Α Θεσσαλονικεῖς Γ, PG 62, Εἰς τὸν πτωχὸν Λάζαρον, PG 48, Εἰς Ἰωάννην ΝΗ, PG 59, Εἰς Ματθαῖον, PG 57,440.

14 14 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ Οἱ χαλασοχώρηδες 1 Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη Ἦτο δέ ὁ κύρ-μανουῆλος ὁ Στεριωμένος καλός νοικοκύρης, ἐμποροπαντοπώλης καί κτηματίας καί σύμβουλος τοῦ Δήμου ἰσόβιος, τόσον ὥστε μίαν φορὰν μόνον, ὅτε ἦλθε δέκατος τέταρτος, ἤτοι δεύτερος παραπληρωματικός, ὁ ἴσκιος του ἤ ἡ καλή του τύχη «ἐψωμόφαγε» μετ ὀλίγας ἑβδομάδας δύο τῶν πρό αὐτοῦ πλειοψηφησάντων, καί οὕτως εἰσῆλθεν εἰς τό δημοτικόν συμβούλιον ὡς ἐνεργόν μέλος. Ἦτο δέ ἄνθρωπος μέ ἐπιρροήν, διότι ἤξευρε νά κάμνῃ «εὐκολίας» εἰς χωρικούς. Μίαν ὀκὰν ἀχύρου ἔδιδε τόν χειμῶνα ἐκ τῆς προμηθείας του, μίαν ὀκὰν κριθῆς ἐλάμβανε τό θέρος ἐκ τοῦ ἁλωνίου. Εἶχεν ὅλας τάς ἀρετὰς τοῦ μύρμηκος καί ὑπερεῖχεν αὐτοῦ κατά μίαν, ὅτι ἦτο δανειστής. Μίαν ὀκὰν ἐλαίας ἔδιδε τήν Μεγάλην Τεσσαρακοστήν εἰς πτωχήν χήραν, μίαν ὀκὰν ἔλαιον ἐλάμβανε τό φθινόπωρον εἰς τήν ἀποθήκην, ὅπου εἶχεν ἀραδιασμένας περί τάς δύο δωδεκάδας μεγάλους πίθους κτιστούς, ἀσβεστωμένους καί χωμένους εἰς τήν γῆν. Περίεργον δέ ὅτι ἐνῶ τά σταθμά τοῦ μαγαζείου του ἦσαν ὄχι λιποβαρέστερα ἤ τὰ τῶν ἄλλων παντοπωλῶν, τά μέτρα τῆς ἀποθήκης του ἐφημίζοντο ὡς σωστά καί μάλιστα ὡς πρόσβαρα. Δι ὅλων αὐτῶν τῶν μέσων, ὡς καί διά τινων χρηματικῶν δανείων, τά ὁποῖα ἐδάνειζε τούς χωρικούς, «τὸ διάφορο κεφάλι», εἶχεν ἀποκτήσει οὐ μικρὰν περιουσίαν, δημοπρατήσας τάς οἰκίας ἤ τάς ἀμπέλους τινῶν χωρικῶν, οἵτινες οὐδ ἔλειψαν ἔκτοτε ἀπό πλησίον του, οὔτε ἔχθραν ἤ μνησικακίαν ἐφαίνοντο τρέφοντες πρός αὐτόν, ἀλλά τοὐναντίον μάλιστα ἐφαίνοντο ὡς νά τοῦ ἦσαν ὑπόχρεοι. Τοῦτο δέ, διότι εἰς τά χωρία καί εἰς τάς μικρὰς πόλεις οἱ πτωχοί ἄνθρωποι δέν ἔχουσι κανέν μέσον πῶς νά γλυτώσουν ἀπό τάς χείρας τῶν μικρεμπόρων, τῶν μικροκεφαλαιούχων καί τῶν δικολάβων. Αὐτοί οἱ τύραννοί των εἶναι καί οἱ προστάται των. Ὁ ἴδιος ὅστις ἐπώλησε χθές τόν βοῦν ἤ τόν ἀγρόν τοῦ δεῖνος γεωργοῦ, ὁ ἴδιος θά δανείσῃ αὔριον τόν αὐτόν γεωργόν ἤ θά τόν πιστώσῃ, ἐπιφυλαττόμενος μετ οὐ πολύ νά τοῦ πωλήσῃ τήν οἰκίαν ἤ τήν ἄμπελον. Καί μετά τινά χρόνον, ὅτε δέν θά ἔχῃ πλέον οὔτε ἀγρόν, οὔτε βοῦν, οὔτε ἄμπελον, οὔτε οἰκίαν, αὐτός πάλιν ὁ τύραννος, αὐτός ὁ προστάτης θά τόν μισθώσῃ ὅπως καλλιεργῇ ἀντί εὐτελοῦς ἀμοιβῆς τόν κατεσχημένον, τόν πρώην ἰδικόν του ἀγρόν ἤ ἄμπελον. Καί οὕτω ἀληθεύει κοινή τις παροιμία λεγομένη περί τῆς λάσπης, εἰς τήν ὁποίαν, ὅσον προσπαθεῖ ν ἀπαλλαγῇ τις, τόσον βαθύτερα χώνεται, ἤ περί τῆς ψώρας, ἥτις ὅσον μοχθεῖ νά τήν ἐξαλείψῃ τις, τόσον πληθύνεται. Τό αὐτό καί χειρότερον συμβαίνει, ἄν ὁ χωρικός ἐδοκίμαζεν εἰς τό ἥμισυ τῆς ὁδοῦ, νά ἀπαλλαχθῇ τοῦ πρώτου καλοθελητοῦ, ὀρφανευμένος ἀπό τόν βοῦν καί τόν ἀγρόν, σώζων τήν οἰκίαν καί ἄμπελον. Θά ἀντικαθίστα ἁπλῶς τόν καλοθελητήν, θά ἤλλαζε προστάτην καί τύραννον, ἀλλά δέν θά ἐγλύτωνεν οὔτε τήν ἄμπελον οὔτε τήν οἰκίαν. Ὁ νέος καλοθελητής θά ἐφήρμοζεν ἁπλῶς τό αὐτό σύστημα, μέ τήν ἐπί τό χεῖρον διαφοράν, πρός ζημίαν τοῦ χωρικοῦ, ὅτι θά ᾐσθάνετο ὀλιγώτερον πρός αὐτόν οἶκτον. Τρίτος τρόπος θά ἦτο νά καταφύγῃ ἐγκαίρως ὁ χωρικός πρός τόν δικολάβον. Ἀλλ ὁ δικολάβος εἶναι τό χείριστον κακόν. Θά ἐδίδασκε τόν χωρικόν τήν στρεψοδικίαν καί τό ψεῦδος, θά τόν ἔπειθε νά ψευδορκήσῃ, θά τοῦ μετέδιδε τά πρῶτα σπέρματα τῆς δικομανίας καί τῆς φυγοπονίας, καί θά τοῦ ἔτρωγεν ἐπίσης τόν βοῦν, τόν ἀγρόν ἤ τήν οἰκίαν καί τήν ἄμπελον. Ὁ δέ ἐξ ἀρχῆς ὁμιλῶν ἐκαλεῖτο Λέανδρος Παπαδημούλης καί κατήγετο ἐκ τοῦ τόπου. Εἶχε κατέλθει μετά πολλά ἔτη, νοσταλγός ἐξ Ἀθηνῶν, ὅπου συνήθως διέτριβεν, ἀσχολούμενος εἰς ἔργα οὐχί παραδεδεγμένης χρησιμότητος. Ἦτο ὑψηλός, ὑπερτριακοντούτης, μέ μαύρην κόμην καί γένειον, μελαμψός, μέ ἁδρούς χαρακτῆρας, πενιχρός τήν ἀναβολήν, πτω χα λαζών, τρέφων ἀλλοκότους ἰδέας. Περί τό δειλινόν, ὁ ξένος φίλος του, περίεργος ὡς πᾶς ἄνθρωπος, τόν εἶχε παρακαλέσει καί μετέβησαν ὁμοῦ ἀντικρύ τοῦ σχολείου, ὅπου σταθέντες παρά τινα γωνίαν ἐθεῶντο τήν ἐκλογικήν κίνησιν. - Ὄχι δι αὐτό, ἀνένευσεν ἐντόνως ὁ Λέανδρος Παπαδημούλης. Αἱ ἀτομικαί ἰδέαι μου, φίλε, δέν φαίνονται νά ἔχωσι τίποτε τό πρακτικόν καί διά τοῦτο δέν ἀγαπῶ νά τάς ἐκθέτω. Σέβομαι ἄλλως τούς νόμους καί τό πολίτευμα τῆς πατρίδος μου καί δέν θέλω νά ὁμολογήσω ὅτι εἶμαι ἀπολυταρχικός καί ὅτι δέν πρεσβεύω τήν καθολικήν ψηφοφορίαν. Ἀλλά καί ἄν σοῦ ἔλεγα τοιοῦτο τί θά ἐχρειάζετο νά σοῦ ἀναπτύξω διά μακρῶν τὸ θέμα, νά δαπανήσω μάτην πολλὰς λέξεις, νά σοῦ κλέψω τόν πολύτιμον καιρόν σου, χωρίς ἐλπίδα ὄχι νά πεισθῇς ἀλλ οὐδέ νά μ ἐννοήσῃς καί μοῦ ἀποδώσῃς ἐν μέρει δίκαιον, τουλάχιστον. Ἁπλῶς σοῦ λέγω ὅτι παραιτοῦμαι δικαιώματος, τό ὁποῖον δέν μέ ὠφελεῖ, οὐτ ἐμέ, οὔτε τούς ἄλλους. Ὅσον ἀφορᾶ τήν δωροδοκίαν, μή πιστεύῃς ὅτι τήν βλελύττομαι τόσον, ὅσον φαίνομαι. Εἶναι ἄλλαι πολύ χειρότεραι ἐκλογικαί διαφθοραί. Τό κατ ἐμέ φρονῶ, ὅτι ἡ δωροδοκία εἶναι τό μικρότερον κακόν. - Τό μικρότερον κακόν; ἐπανέλαβεν ἔκπληκτος ὁ ξένος. - Ναί φρονῶ, εἶπεν, ὅτι ἡ δωροδοκία εἶναι τό μικρότερον κακόν. Μήν ἀκούῃς μερικούς φαρισαίους, οἵτινες σχίζουν διά κάθε τι τά ἱμάτιά των, μήτε μερικούς 1 Δύο χαρακτηριστικά ἀποσπάσματα ἀπό τὸ διήγημα τοῦ Παπαδιαμάντη «Οἱ Χαλασοχώρηδες», ποὺ πρωτοδημοσιεύθηκε στὴν ἐφημερίδα Ἀκρόπολις τὸ 1892, καὶ δείχνει πῶς «ὁ λαός, ὁ χαμάλης λαός, τὸ θῦμα τῆς ὀλιγαρχίας, σκιαγραφεῖται ἐν τῷ πόνῳ του, ἀλλὰ καὶ ἐν τῆ ὑπερηφανείᾳ του, ἐν τῇ συμφορᾷ του, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἀνανήψει του».

15 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ 15 ἄλλους ψιττακούς ἠθικολόγους τῶν ἐφημερίδων, οἵτινες ρηγνύουν ὑπερβολικὰς φωνὰς μέ τόσην ἀφέλειαν καί ἀγαθοπιστίαν δι ὅλα τὰ πράγματα. Οἱ πρῶτοι ὁμοιάζουσι τούς ἡττημένους τῆς αὔριον, οἵτινες θά ζητήσουν τήν ἀκύρωσιν τῆς παρούσης ἐκλογῆς ὡς διεξαχθείσης τῇ βοηθείᾳ τῆς δωροδοκίας. Οἱ δεύτεροι οὐδόλως ἐνεβάθυναν εἰς τά πράγματα καί δέν ἀντελήφθησαν τήν ἔννοιαν, ἥτις εἶναι παντός ζητήματος ὁ πυρήν. Πετῶντες ἀπό γενικότητος εἰς γενικότητα περιέδρεψαν συλλογήν τινα ἠθικῶν ἀξιωμάτων, τήν ὁποίαν νομίζουσιν ἀλάνθαστον πανάκειαν πρός θεραπείαν πάσης πολιτικῆς καί κοινωνικῆς νόσου. Ὅπου γενικότης, ἐκεῖ καί ἐπιπολαιότης. Διά νά εἶναι τις ἐμβριθής πρέπει νά ἐγκύπτῃ εἰς βαθείαν τῶν πραγμάτων μελέτην. Διατί δέ καί τινες τῶν νεαρῶν πολιτευομένων ἐν Ἑλλάδι, δι οὕς φαίνεται ὅτι πληροῦται, δευτέραν φορὰν, εἰς βάρος μας ἡ κατάρα, τήν ὁποίαν ὁ Θεός κατηράσθη, διά τοῦ προφήτου Ἡσαΐου τόν Ἰσραήλ λέγων: Καί οἱ νεανίσκοι ἄρξουσιν ὑμῶν διατί, λέγω, τόσον κακοζήλως, ἄν ὄχι τόσον κακοπίστως, κραυγάζουσι κατά τῆς πλουτοκρατίας; Τί τούς κακοφαίνεται; qui veut la fin, veut les moyens. Ἡ ἠθική δέν εἶναι ἐπάγγελμα καί ὅστις ὡς ἐπάγγελμα θέλει νά τήν μετέλθῃ, πλανᾶται οἰκτρῶς καί γίνεται γελοῖος. Ὅστις πράγματι φιλοσοφῇ καί ἀληθῶς πονῇ τόν τόπον του καί ἔχει τήν ἠθικήν ὄχι εἰς τήν ἄκραν της γλώσσης ἤ εἰς τήν ἀκωκήν τῆς γραφίδος, ἀλλ εἰς τά ἐνδόμυχα αὐτά τῆς ψυχῆς, βλέπει πολύ καλά, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νά πολιτευθῇ. «Κυάμων ἀπέχεσθε!» Ὁ Χριστός εἶπεν: «Οὐ δύνασθε Θεῷ λατρεύειν καί Μαμωνᾶ». Διατί δέν ἔλαβεν ὡς ὅρον ἀντιθέσεως ἄλλο τι βαρβαρικόν εἴδωλον; Διατί δέν εἶπε «Θεῷ καί Μολώχ ἤ Θεῷ καί Ἀσταρώθ ἤ Θεῷ καί Βάαλ;» Διότι ὁ Μαμωνᾶς εἶναι ἰσχυρός, ὁ κραταιότερος, ὅστις ὑποτάσσει πᾶν ἄλλο εἴδωλον, καί τόν Μολώχ καί τόν Ἀσταρώθ καί τόν Βάαλ. Ἡ πλουτοκρατία ἦτο, εἶναι καί θά εἶναι ὁ μόνιμος ἄρχων τοῦ κόσμου, ὁ διαρκής Ἀντίχριστος. Αὕτη γεννᾶ τήν ἀδικίαν, αὕτη τρέφει τήν κακουργίαν, αὕτη φθείρει σώματα καί ψυχάς. Αὕτη παράγει τήν κοινωνικήν σηπεδόνα. Αὕτη καταστρέφει κοινωνίας νεοπαγεῖς. - Καί ὕστερον λέγεις ὅτι ἡ δωροδοκία εἰς τάς ἐκλογὰς εἶναι μικρόν κακόν; παρετήρησεν ὁ ξένος. - Ναί, διότι κινδυνεύω νά πάθω τό αὐτό πάθημα, ἐφ ᾧ κατέκρινα τούς εὐθηνούς ἠθικολόγους τῶν ἡμερῶν μας, ἀπήντησεν ὁ Λέανδρος Παπαδημούλης. Νά πέσω δηλαδή εἰς τό ἐσπαρμένον σκοπέλους πέλαγος τῶν γενικοτήτων. Ἀλλ ἰδού ἐπανέρχομαι εἰς τό προκείμενον. Ὁ λόγος δι ὅν θεωρῶ τήν δωροδοκίαν ὡς τό μικρότερον κακόν εἶναι ὅτι, ὡς εἶδος ἐκλογικῆς διαφθορᾶς, τήν ὑπάγω εἰς τό γένος τῆς συναλλαγῆς. Συναλλαγή εἶναι ἡ ἐν πρυτανείῳ σίτησις, αἱ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου παροχαί, τά ρουσφέτια. Συναλλαγή εἶναι καί ἡ εἰς παρανόμους δίκας προστασία. Συναλλαγή εἶναι καί ἡ πρός παραγραφήν ὀφειλομένων φόρων συνδρομή καί ἡ παράνομος ἐξαίρεσις κληρωτῶν. Συναλλαγή εἶναι καί ἡ δωροδοκία. Τώρα, ποῖος προστάτης, ποῖος πολιτευόμενος, ποῖος βουλευτής εἶναι ἱπποτικώτερος; Ἐκεῖνος, ὅστις ἐκ τοῦ ἰδίου ταμείου ἀγοράζει τάς ψήφους τῶν ἐκλογέων ἤ ἐκεῖνος, ὅστις τάς ἀγοράζει ἐκ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ; Ἐκεῖνος, ὅστις πληρώνει ἐκ τοῦ θυλακίου του ἤ ἐκεῖνος, ὅστις πληρώνει ἐκ τῶν χρημάτων τοῦ ἔθνους, χρημάτων ξένων, τά ὁποῖα εἰς τήν Ἑλλάδα μάλιστα ἐσυνηθίσαμεν ὅλοι νά θεωροῦμεν ἔρμα καί σκοτεινά; Ποῖος εἶναι πλέον γαλαντόμος; - Βεβαίως, ἐκεῖνος πού πληρώνει ἀπό τήν τσέπην του, ἀπήντησεν ἀδιστάκτως ὁ ξένος. - Βλέπεις; Ἰδού διατί μισῶ τάς γενικότητας καί ἐπιθυμῶ νά εἰδικεύω. Ὁμιλῶ σχετικῶς καὶ ὄχι ἀπολύτως. Δέν λέγω ὅτι ἡ δωροδοκία εἶναι καλόν τι, λέγω ὅτι εἶναι τό ὀλιγώτερον κακόν. Καί σημείωσε ὅτι οὐδείς ποτὲ ἐκλέγεται βουλευτής διά τῆς δωροδοκίας. Ὅλοι ἐκλέγονται τῇ βοηθείᾳ τῆς δωροδοκίας. Ἀπάνθρωπος τοκογλύφος, ὅσας καί ἄν ἀγοράσῃ ψήφους, ποτέ δέν θά ἐκλεχθῇ. Πρίν κατέλθῃ εἰς τόν ἀγῶνα, θά ὑποδυθῇ τήν φιλανθρωπίαν ὡς προσωπεῖον, θά φορέσῃ τήν δημοτικότητα ὡς κόθορνον. Θά φροντίσῃ ν ἀποδώσῃ μέρος τῶν ὅσων ἤρπασεν εἰς τούς ἐκλογεῖς. Καί μεταξύ δύο ἀντιπάλων, μετερχομένων τήν αὐτήν διαφθοράν, θά ἐπιτύχῃ ἐκεῖνος, ὅστις εὐπρεπέστερον φορεῖ τό προσωπεῖον κι ἐπιδεξιώτερον τόν κόθορνον. Ἄς ἐξετάσωμεν τώρα, ἐξηκολούθησεν ὁ Λέανδρος Παπαδημούλης, πόθεν καί πῶς, ἀφοῦ ἡ πλουτοκρατία εἶναι δεδομένον τι καί ἀναπόδραστον κακόν, ἄς ἐξετάσωμεν πῶς ἐγεννήθη, πῶς γεννᾶται φυσικῶς ἡ δωροδοκία. Ὑπόθεσε, φίλε, ὅτι σ ἐκυρίευσε καί σέ ἔξαφνα ἡ φιλοδοξία τοῦ Γιαννάκου τοῦ Χαρτουλάριου, ὅτι ἐπεθύμησες νά γίνῃς βουλευτής διά νά ὑπηρετήσῃς τό ἔθνος. Διά νά ἐπιθυμήσῃς τοῦτο, σημείωσε, πρέπει νά εἶσαι χορτάτος. Ἡ φιλοδοξία εἶναι ἡ νόσος τῶν χορτάτων, ἡ λαιμαργία εἶναι τῶν πεινασμένων τό νόσημα. Ἐξέρχεσαι εἰς τήν ἀγοράν, βγάζεις λόγον καί παρακαλεῖς τούς προσφιλεῖς συμπολίτας νά σέ τιμήσωσι διά τῆς ψήφου των. Ἀλλ εἶσαι ἆραγε εἰς θέσιν νά ἠξεύρῃς πόσοι ἐκ τῶν προσφιλῶν συμπολιτῶν σου εἶναι χορτάτοι καί πόσοι δέν εἶναι; Μήν ἀμφιβάλλῃς, ὅτι οἱ πλεῖστοι εἶναι πεινασμένοι, διότι ἄν δέν ἦσαν, ὅλοι θά ἔβγαζαν κάλπας διά νά γίνουν βουλευταί. Ἀλλά μεταξύ τῶν 2 ὅποιος θέλει νὰ πετύχει κάτι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσει τὰ ἀνάλογα μέσα.

16 16 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ ἀκροατῶν σου, μεταξύ τῶν προσφιλῶν σου συμπολιτῶν, δυνατόν, πιθανόν, βέβαιον μάλιστα, ὅτι εὑρίσκονται τινές, εἷς, δύο, τρεῖς, πέντε, δέκα, κατά γράμμα πεινασμένοι. Τώρα, τήν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, πῶς ἀπαιτεῖς νά ὑπάγει ἄνθρωπος πεινασμένος, ἄνθρωπος ὅστις θά ψαύει τήν κοιλίαν του ὡς ἔγχορδον ὄργανον, ἄνθρωπος, ὅστις δέν θά ἔχῃ τήν δύναμιν νά ἵσταται καί νά βαδίζει, πῶς ἀπαιτεῖς τοιοῦτος ἄνθρωπος νά ὑπάγῃ νά ψηφοφορήςῃ εἰς τήν κάλπην σου καί νά σοῦ δώσῃ μάλιστα λευκήν ψῆφον; Φυσικόν εἶναι, ἀφοῦ θά λάβῃ τόν κόπον πρός χάριν σου, νά τοῦ δώσῃς τουλάχιστον νά φάγῃ δι ἐκείνην τήν ἡμέραν. Ἐάν δέν τοῦ δώσῃς χρήματα, θά τοῦ προσφέρῃς γεῦμα. Καί τοῦτο δωροδοκία δέν εἶναι; Ἤ θά τοῦ στείλῃς κατ οἶκον βακαλιάρον καί σαρδέλλες καί οἶνον. Δωροδοκία καί τοῦτο. Ἐάν δέν σπεύσῃς ἐγκαίρως σύ, θά σέ προλάβῃ ὁ ἀντίπαλός σου, ὅστις θά φορεῖ τόν κόθορνον τῆς φιλανθρωπίας ἀμφιδεξιώτερον. Ἰδού πόθεν ἐγεννήθη ἡ δωροδοκία. Πῶς θέλεις νά ἐνδιαφέρεται ὁ ἀγρότης, ὁ βοσκός, ὁ πορθμεύς, ὁ ναύτης, ὁ ἐργάτης, ὁ ἀχθοφόρος, πῶς θέλεις νά ἐνδιαφέρωνται διά τόν Καψιμαΐδην καί τόν Γεροντιάδην ἄν θά γίνωσι βουλευταί ἤ ὄχι; Ἐκεῖνοι εἶναι χορτάτοι καί τρέφουσιν ὄνειρα φιλοδοξίας, οὗτοι πεινῶσι καί θέλουν νά φάγωσι. Δέν ἔχουσιν οἱ πτωχοί μεγάλας ἀξιώσεις. Δέν περιμένουν διορισμούς καί παχέα ρουσφέτια ἀπό τήν Κυβέρνησιν. Ἀλλ ἀφοῦ θητεύουσιν ἐπιμόνως καί δέν ἐπαρκοῦν νά τραφῶσιν ἐκ τοῦ ἱδρῶτος των, ἀφοῦ οἱ λεγόμενοι ἀντιπρόσωποί των δέν παύουν νά ψηφίζωσιν ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ φόρους καί φόρους καί πάλιν φόρους, ἄς τούς θρέψωσιν ἐπί μίαν ἡμέραν ἐκ τοῦ βαλαντίου των. Ἀνέκαθεν τά ἀξιώματα ἦσαν ἀγοραστά. Καί ἀφοῦ ἡ ἐπάρατος πλουτοκρατία εἶναι ἄφευκτον κακόν, κατά ποῖον ἄλλον τρόπον θ ἀποκτῶνται τ ἀξιώματα; Πρᾶγμα τό ὁποῖον ἔχασε πρό πολλοῦ πᾶσαν ἠθικήν ἀξίαν, μόνον διά χρημάτων εἶναι κτητόν. Καί οὕτως ἑπόμενον ἦτο νά καταντήσουν τά πράγματα. «Οὐδέν κακόν ἄμικτον καλοῦ». Εὐτύχημα μάλιστα νομίζω, ὅτι δέν ἀνεφάνη ἐπιφανής τις πολιτευτής εἰς τά μέρη ταῦτα. - Πῶς εἶπες; ἠρώτησεν ἀπορήσας ὁ ξένος. - Λέγω ὅτι λογίζομαι ὡς εὐτύχημα τὸ ὅτι δέν ἀνεφάνη τις ἐκ τῶν λεγομένων ἐπιφανῶν πολιτικῶν εἰς τάς νήσους ταύτας. Ἐνθυμοῦμαι τί συνέβη πρό πολλῶν ἐτῶν, ὅταν εἶχε γίνει τις ὑπουργός, βουλευτής γείτονος ἐπαρχίας. Οἱ κουρεῖς ἔκλεισαν τά κουρεῖα των, οἱ καφεπῶλαι τά καφενεῖα των, οἱ ὑποδηματοποιοί ἐπώλησαν τά καλαπόδια των. Δέν ὑπῆρξε βοσκός, ὅστις νά μή διωρίσθη τελωνοφύλαξ, οὔτε ἀγρότης, ὅστις νά μή προεχειρίσθη εἰς ὑγειονομοσταθμάρχην. Τότε εἴδομεν πρώτην φορᾶν κι ἐδῶ εἰς τήν νῆσον λιμενάρχην φουστανελλᾶν. Ὁ ἐκ τῆς γείτονος ἐπαρχίας ὑπουργός μᾶς τόν εἶχε στείλει ὡς δεῖγμα περίεργον ὑπαλλήλου. Ὁ Θεός μᾶς ἐλυπήθη καί δέν παρεχώρησε νά γεννηθῇ ἐπιφανής τις ἐδῶ, ἐσκλήρυνε δέ τήν καρδίαν μας καί δέν ἐδέχθημεν εἰσβολήν ξένου ὑποψηφίου. Ἰλιγγιῶ νά φαντασθῶ τί θά ἐγίνετο. Ὅλοι οἱ πορθμεῖς θά ἐγκατέλειπον τάς λέμβους των, οἱ κυβερνῆται θά ἔρριπτον ἔξω τα πλοῖα των, οἱ ναυπηγοί θά ἐπετοῦσαν τά ἐργαλεῖα των καί θά ἐζήτουν δημοσίας θέσεις. Διότι μή νομίσεις ὅτι ἡ θεσιθηρία γεννᾶται μόνη της. Τά δύο κακά ἀλληλεπιδρῶσιν. Ἡ ἀκαθαρσία παράγει τὸν φθεῖρα καί ὁ φθείρ παράγει τήν ἀκαθαρσίαν. Τό τέρας τό καλούμενον «ἐπιφανής» τρέφει τήν φυγοπονίαν, τήν θεσιθηρίαν, τόν τραμπουκισμόν, τόν κουτσαβακισμόν, τήν εἰς τούς νόμους ἀπείθειαν. Πλάττει αὐλήν ἐξ ἀχρήστων ἀνθρώπων, στοιχείων φθοροποιῶν, τά ὁποῖα τόν περιστοιχίζουσι, παρασίτων, τά ὁποῖα ἀποζῶσιν ἐξ αὐτοῦ, παχυνόμενα ἐπιβλαβῶς, σηπόμενα, ζωύφια βλαβερά, ὕδατα λιμνάζοντα, παράγοντα ἀναθυμιάσεις νοσηράς, πληθύνοντα τήν ἀκαθαρσίαν. Εὐτυχῶς δέν ὑπῆρξεν ἐνταῦθα ἔδαφος κατάλληλον, διά νά γεννηθῇ τό θρέμμα τό καλούμενον «ἐπιφανής» καί οὕτως ἀπηλλάγημεν τῆς τοιαύτης ἀθλιότητος μέχρι τῆς ὥρας. Ἡ δωροδοκία δέ τήν ὁποίαν βλέπεις τόσον γενικευμένην ὡς ἐκλογικόν ὅπλον, εἶναι κατ ἐμέ τό μικρότερον κακόν. Ὅστις ὅμως δυσφορεῖ ἐπί ταύτῃ, ἄς μή μετέχῃ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος, μήτε ὡς ἐκλογεύς, μήτε ὡς ἐκλέξιμος. «Κυάμων ἀπέχε σθε». n Ὁ ἔρανος τῆς Ἀγάπης ἀπὸ τὴν προηγούμενη χρονιὰ πραγματοποιεῖται μὲ τὴ συγκέντρωση τῆς οἰκονομικῆς προσφορᾶς μέσω τῶν ἐκκλησιῶν. Ὅλο τὸ μῆνα Δεκέμβριο τὰ ἔσοδα τοῦ δίσκου τῆς Κυριακάτικης λειτουργίας προσφέρονται γιὰ τὴν ἐνίσχυση τοῦ Κοινωνικοῦ Παντοπωλείου. Μὲ αὐτὴ τὴν πρωτοβουλία τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας αὐτὴ τὴ στιγμὴ προσφέρεται μηνιαῖα βοήθεια σὲ 150 οἰκογένειες. Τὰ μέλη αὐτῶν τῶν οἰκογενειῶν πλησιάζουν περίπου τὰ 600 ἄτομα. Ἡ δραστηριότητα ὅμως τοῦ Γενικοῦ Φιλοπτώχου Ταμείου τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Σερβίων καὶ Κοζάνης δὲν σταματᾶ ἐκεῖ. Ἐργάζεται ἀθόρυβα τὰ τελευταῖα 7 χρόνια, μὲ κύριο πάντοτε στόχο τὴν συνεισφορὰ πρὸς τὸ συνάνθρωπο, χορηγώντας οἰκονομικὲς προσφορὲς σὲ ἀνθρώπους μὲ προβλήματα ὑγείας. Ἄλλοτε τὴ μετάβασή τους σὲ νοσοκομεῖα, τὴν κάλυψη τῶν ἐξόδων ἐγχειρήσεων, τὴν ἰατροφαρμακευτική τους περίθαλψη καὶ τὰ ἔξοδα τῶν νοσηλείων. Τὸ ποσὸ ποὺ δαπανήθηκε, γιὰ τὴ χρονιὰ ποὺ τελειώνει, γιὰ τὴν ἀγορὰ τῶν τροφίμων τοῦ Κοινωνικοῦ Παντοπωλείου καὶ τὴν κάλυψη τῶν προαναφερθέντων ἀνέρχεται στὶς Ἡ Ἐκκλησία καταβάλλει, χωρὶς τυμπανοκρουσίες, προσπάθειες γιὰ ὑποστήριξη ὅσων ἔχουν ἀνάγκη. Σ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα προσπαθεῖ νὰ βάλει τὸ λιθαράκι του καὶ τὸ Γενικὸ Φιλόπτωχο τῆς Μητροπόλεώς μας μὲ χρηστὴ διαχείριση καὶ διαφάνεια. Σὲ μιὰ κοινωνία ποὺ βαθμηδὸν χάνει τὴν ἐμπιστοσύνη σὲ θεσμοὺς καὶ ἰδεολογίες καὶ δὲν προσφέρει ὅραμα στὴ νεολαία, οὔτε ἐλπίδα στὸν πόνο, καθένας ἀπὸ μᾶς ἄς νοιαστεῖ καὶ λίγο τὸ διπλανό του. Ὁ πλησίον μας εἶναι ἀδελφός μας καὶ ὅλοι μαζὶ εἴμαστε παιδιὰ τοῦ ἴδιου Θεοῦ.

17 ³ ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ 17 ΑΠΟ ΤΟ ΥΣΤΕΡΗΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΣΣΕΥΜΑ Δωρεὲς πρὸς τὸ Τιάλειον Ἐκκλησιαστικὸν Γηροκομεῖον Κοζάνης «Ἅγιος Παντελεήμων», εἴτε χρηματικές, εἴτε σὲ εἴδη καὶ γεύματα, προσέφεραν εὐγενῶς: Γεώργιος Τσεβεκίδης 500 γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση τοῦ Γηροκομείου ἀπὸ παράσταση τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Παύλου στὸ γάμο τῶν παιδιῶν του. Ἀλεξάνδρα Κωσταρέλλη-Μαρκοπούλου 400 γιὰ γεῦμα στὶς 2/10/11 εἰς μνήμη τοῦ πολυαγαπημένου της συζύγου Πάτροκλου Μαρκόπουλου μὲ τὴν συμπλήρωση 6 μηνῶν ἀπὸ τὸ θάνατό του. Θεοδώρα Κατσιάνα, κάτοικος Ἀθηνῶν 350. Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίας Τριάδος Δρεπάνου 300 γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση τοῦ Γηροκομείου. Οἱ κόρες Γαλήνη Φυρφύρη καὶ Αἰκατερίνη Γαλάνη 200 εἰς μνήμη τοῦ πατέρα τους Νικολάου Λεπίδα. Ἱερὸς Ναὸς Παμμεγίστων Ταξιαρχῶν Κερασιᾶς 200 γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση τοῦ Γηροκομείου. Εὐτέρπη Πασχαλίδου 200 προσφορὰ γεύματος. Περιστέρα Γάνα-Κυπαρίσση 150 εἰς μνήμη τῆς ἀδελφῆς της Ἑλένης Γάνα γιὰ γεῦμα γερόντων στὶς 19/9/11. Ἱερὸς Ναὸς Κοιμήσεως Θεοτόκου Καταφυγίου 150 γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση τοῦ Γηροκομείου. Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίου Γεωργίου Αὐλῶν 100 γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση τοῦ Γηροκομείου. Ἱερὸς Ναὸς Ἁγίου Γεωργίου Μεσιανῆς 100 γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση τοῦ Γηροκομείου. Ναούμα Ματιάκη 50 εἰς μνήμη τοῦ συζύγου της Κων/νου Ματιάκη. Λάζαρος Καρακώτας 20 Δ.Ε.Η. -Λ.Κ.Δ.Μ. προσφορὰ φρούτων. Ὁμάδα Συνεργασίας τοῦ Σώματος Ἑλληνικοῦ Ὁδηγισμοῦ ἐπίσκεψη στὸ Γηροκομεῖο τὴν Πέμπτη 3 Νοεμβρίου καὶ προσφορὰ τροφίμων καὶ εἰδών ἀτομικῆς ὑγιεινῆς. Χρῆστος Σάββας προσφορὰ γεύματος στὶς 23/10/11 εἰς μνήμη τοῦ πατέρα του Νικολάου Σάββα. Σπυρίδων Θεοχάρης προσφορὰ γεύματος στὶς 30/9/11 εἰς μνήμη τῆς συζύγου του Μαρίας Θεοχάρη. Ἐλευθερία Στεργίου προσφορὰ γεύματος στὶς 28/9/11 εἰς μνήμη τοῦ παπποῦ της Τριαντάφυλλου Στεργίου. Ἰωάννης Τερνενόπουλος καὶ Εἰρήνη Παγκαρλιώτα προσφορὰ γεύματος. Κων/να Φωτιάδου προσφορὰ γεύματος εἰς μνήμη τοῦ γιοῦ της Γρηγορίου. Ἱερεὺς Θωμὰς Μπασδέκης καὶ Ἐλευθέριος Τσαουσίδης προσφορὰ λαχανικῶν. Ἐνορία Λάβας 60 κιλὰ πατάτες εἰς μνήμη τροφίμου Ἀλεξάνδρας Μπάκανου. Κων/νος Ἀϊβαλιώτης 7 τσουβάλια πατάτες. Ὀρφέας Ζυγούρης 4 τσουβάλια πατάτες. Λεωνίδας Μιχαηλίδης ἀπὸ Μαυροδένδρι 4 τσουβάλια πατάτες. Ἀφοὶ Βλιαγκόφτη προσφορὰ φρούτων καὶ λαχανικῶν. Ἰχθυοπωλεῖο Τὸ Λαυράκι προσφορὰ ψαριῶν. Γρηγόριος Τζήκας προσφορὰ αὐγῶν. Ἀρτοποιεῖο Ρούσσης Ρουσόπουλος προσφορὰ ἄρτων καὶ ἀρτοσκευασμάτων. Ἀρτοποιεῖο Ἀφοὶ Γεωργάκα προσφορὰ ἀρτοσκευασμάτων. Ἀθανάσιος Μανακίτσας καὶ ΣΙΑ Ο.Ε. προσφορὰ γλυκισμάτων. Δημήτριος Σιαπανίδης ἀπὸ Κομνηνὰ 2 κλοῦβες μῆλα. Δωρεὲς γιὰ τὸ Ἱερὸ Κάθισμα τῆς Ν. Νικοπόλεως Διακουμάκης Εὐάγγελος $ Γαβαλᾶς Νικόλαος $ Γεωργάκη Μαρία 500 $ Πουμπουρίδου Ἀθανασία 450 $ Ἀνώνυμος $ Δωρεὲς πρὸς τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη: Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Παῦλος 800 Ἱ. Ν. Ἁγ. Κυριακῆς Σερβίων 275 Ἱ. Ν. Τιμίου Προδρόμου Λευκοπηγῆς 140 Ἱ. Ν. Ἁγίας Τριάδος Δρεπάνου 224 Ἱ. Ν. Ἁγ. Κων/νου καὶ Ἑλένης Κοζάνης Ἱ. Ν. Ἁγίου Νικολάου Λιβαδεροῦ 150 Λευτέρης-Μαρία 500 Δωρεὲς πρὸς τὸ Γενικὸ Φιλόπτωχο Ταμεῖο Δωρεὲς χρημάτων πρὸς τὸ Κοινωνικὸ Παντοπωλεῖο Ἀποστολίδης Λεωνίδας 20. Ἱ. Ν. Ἁγίας Τριάδος Δρεπάνου 300. Παρματᾶς Ἰωάννης 53. Κατσίκα Ἑλένη 90. Κορατζῆς Ἀστέριος 200. Καρατζέτζος Χάρης 500. Ρεπανᾶ Ρούλα 50. Στούκης Ἰωάννης 100. Σόκουτης Ἰωάννης 100. Μ.Κ.Μ. Δόμηση 450. Δακῆς Γεώργιος 50. Δωρεὲς ἀγαθῶν πρὸς τὸ Κοινωνικὸ Παντοπωλεῖο 3ο Γυμνάσιο Κοζάνης, Δ Τάξη 9ου Δημοτικοῦ Σχολείου Κοζάνης, Ἱ.Ν. Ἁγ. Τριάδος Κοζάνης, Ἱ.Ν. Ἁγ. Γεωργίου Πολυμύλου, Ἱ.Ν. Ἁγ. Ἀναργύρων Κοζάνης, Ἱ.Ν. Ἁγ. Νεκταρίου Παλαιογρατσάνου, Ἱ.Ν. Ἁγ. Νικολάου Κοζάνης, Ἱ.Ν. Ἁγ. Κων/νου καὶ Ἑλένης Κοζάνης, Ἱ.Ν.Παναγίας Φανερωμένης Κοζάνης, Περιηγητικὴ Λέσχη Κοζάνης, Στούκης Ἰωάννης, Γκλοῦμπος Γεώργιος, Σάββας Χρῆστος, Χαλκιαδάκη Ἀργυρώ, Μπαλιάκα Αἰκατερίνη, Γάτας Κων/νος, Πούχιας Ἀδάμος, Καπνοτίδης Κων/νος, Παγκαρλιώτα Ἐλισάβετ, Παπατσιάρας Ζῆνος, Δούβλης Ζῆνος, Ἀποστολίδης Ἀναστάσιος, Ἀποστολίδης Ἰωάννης, Νένας Ἀριστείδης, Σίμινα Βασιλική, Σαραφίδης Χρῆστος, Παπαδοπούλου Μαρία, Μανιός, Μανακίτσας, Κοσματόπουλος Ἀθανάσιος, Μακρῆς Χριστόφορος, Μαστρανέστης Χρυσόστομος, Ἀφοί Γεωργιάδη, Δεμερτζίδης Ἰωάννης, Καρακίτσος Ἰωάννης, Καραγκιόζης Βαλάντης, Νικόλαος Πάπιστας, Ἀφροδίτη Βούρκα. Ἡ Ἱερὰ Μητρόπολη εὐχαριστεῖ θερμὰ τοὺς δωρητὲς καὶ εὔχεται τὴν παρὰ τοῦ Κυρίου ἀντιδωρεὰ καὶ εὐλογία.

18 18 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ XPONIKA u EIΔHΣEIΣ u ΣXOΛIA ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ 2011 ΙΟΥΛΙΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Λειτουργική Διακονία: Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σερβίων καί Κοζάνης κ. Παῦλος, κατά τό τετράμηνο Ἰουλίου-Ὀκτωβρίου 2011, χοροστάτησε, λειτούργησε ἤ κήρυξε στούς Ἱ. Ναούς: v Ἁγ. Νικάνορος Κοζάνης (3/7), ἐξωκλ. Ἁγ. Κυριακῆς Κοζάνης (6/7), Ἁγ. Κυριακῆς Σερβίων (7/7), Κοιμ. Θεοτόκου Ν. Χαραυγῆς (10/7), ἐξωκλ. Ἁγ. Μαρίνας Λευκόβρυσης (16/7), ἐξωκλ. Προφ. Ἠλία Κοζάνης (19/7), Προφ. Ἠλία Κοιλάδας (20/7), Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Τριάδος Βελβενδοῦ (24/7), Ἁγ. Παρασκευῆς Κοζάνης (25/7), Ἁγ. Παρασκευῆς ὁμώνυμου χωριοῦ (26/7), Ἁγ. Κων/νου & Ἑλένης Λευκάρων (31/7), v Ὑψώσ. Τιμίου Σταυροῦ Λεβέντη (1/8), Μεταμορφ. Σωτῆρος Οἰνόης (5/8), ἐξωκλ. Μεταμορφ. Σωτῆρος Κοζάνης (6/8), Ἁγ. Νικάνορος Κοζάνης (6-7/8), Γεν. Θεοτόκου Ἱ. Μ. Ζιδανίου (11/8), Ἁγ. Νικολάου Κοζάνης (14/8), Γεν. Θεοτόκου Πλατανορεύματος (14/8), Κοιμ. Θεοτόκου Βελβενδοῦ (15/8), ἐξωκλ. «Παναγίας» Κοζάνης (15/8), Παναγίας Φανερωμένης Κοζάνης (22-23/8), Ἁγ. Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ Ἄνω Κώμης (23/8), Ἁγ. Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ Ἀκρινῆς (24/8), Ἁγ. Νικολάου Καταφυγίου (28/8), Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Ἀντωνίου Σιάπκας (Καστανιά Σερβίων, (31/8), v Γεν. Θεοτόκου Ἀλωνακίων (4/9), Γεν. Θεοτόκου Ν. Νικοπόλεως (8/9), Ἁγ. Ἀθανασίου Τρανοβἀλτου (11/9), Ἁγ. Κων/νου & Ἑλένης Κοζάνης (13-14/9), Ἁγ. Γεωργίου Σιδερῶν (17/9), Τιμ. Προδρόμου Καισαρειᾶς (18/9), ἐξωκλ. Τιμ. Προδρόμου Ν. Νικοπόλεως (23/9), Ἁγ. Ἰωάννη Θεολόγου Καρυδίτσας (25/9), v Ἁγ. Δημητρίου ὁμώνυμου χωριοῦ (16/10), Ἁγ. Κων/νου & Ἑλένης Μαυροδενδρίου (30/10), Ἁγ. Ἀναργύρων Κοζάνης (31/10). Τέλεσε, δέ, τόν Παρακλητικό Κανόνα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου στούς Ἱ. Ναούς: Γεν. Θεοτόκου Ἱ. Μ. Ζιδανίου (1/8), Ἁγ. Κων/νου & Ἑλένης Ἀνθοτόπου (2/8), Ὑψώσ. Τιμίου Σταυροῦ Λιβερῶν (3/8), Ἁγ. Γεωργίου Ξηρολίμνης (4/8), Ἁγ. Δημητρίου Μεταξᾶ (8/8), Ἁγ. Νικολάου Λιβαδεροῦ (9/8), Ἁγ. Παρασκευῆς Πολυφύτου (12/8). Ἀπὸ τὴ χειροτονία εἰς πρεσβύτερο τοῦ διακόνου Ἰωάννη Ἀντωνόπουλου. v τέλεσε τόν γάμο τῶν Εὐστάθιου Ἰω. Χαμιζίδη καί Εὐαγγελίας Ἐμ. Γκοντοσίδου στόν Ἱ. Ν. Ἁγ. Κων/νου & Ἑλένης Κοζάνης (25/9), v προεξῆρχε τῶν ἱ. ἀκολουθιῶν καί παρακολούθησε τίς ἑορταστικές ἐκδηλώσεις γιά τά Ἐλευθέρια: τῆς περιοχῆς Λαζαράδων (9/10), τῶν Σερβίων (10/10) καί τῆς Κοζάνης (11/10), v τέλεσε Θ. Λειτουργία καί προεξῆρχε στή Δοξολογία γιά τήν ἑορτή τοῦ Ἁγ. Ἀρτεμίου, προστάτη τῆς Ἑλληνικῆς Ἀστυνομίας, στόν Ἱ. Μητροπολιτικό Ναό τοῦ Ἁγίου Νικολάου (20/10), v χοροστάτησε, στόν Ἱ. Μητροπολιτικό Ναό Ἁγ. Νικολάου, στίς ἀκολουθίες γιά τήν ἐθνική ἐπέτειο τοῦ «ΟΧΙ» (28/10). Παραστάσεις - Ἐθιμοτυπία: Ὁ Σεβασμιώτατος κ. Παῦλος: v συμμετεῖχε στήν τέλεση τῆς ἐξόδιας ἀκολουθίας τοῦ Ἡγουμένου τῆς Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Λαύρας Καλαβρύτων Ἀρχιμ. Φιλάρετου Κωνσταντακόπουλου (1/7), v παρακολούθησε συναυλία βυζαντινῆς μουσικῆς στά Κάστρα Σερβίων (10/7), Ἐπίσης ὁ Σεβασμιώτατος: v τέλεσε τίς Θ. Λειτουργίες καί τίς χειροτονίες: τοῦ κ. Ἰωάννη Ἀντωνόπουλου σέ Διάκονο στόν Ἱ. Ν. Παναγίας Βλαχερνῶν Τετραλόφου (2/7) καί σε Πρεσβύτερο στόν Ἱ. Ν. Ἁγ. Κων/νου & Ἑλένης Κοζάνης (29/10), σέ Πρεσβύτερο τοῦ Διακόνου κ. Χρήστου Καζαντζίδη στόν Ἱ. Ν. Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Ρυακίου (9/7), σέ Πρεσβύτερο τοῦ Διακόνου κ. Νικάνορα Μαλιούρα στόν Ἱ. Ν. Ἁγ. Παντελεήμονος Καλαμιᾶς (27/7), σέ Διάκονο τοῦ κ. Νικόλαου Τζιαμπάση στόν Ἱ. Ν. Ἁγ. Παρασκευῆς Κοζάνης (23/10), v προεξεῖρχε στήν πανήγυρη τοῦ ἱ. μητροπολιτικοῦ καθίσματος τοῦ Τιμ. Προδρόμου Ν. Νικοπόλεως (28-29/8),

19 ³ 19 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ X PON IKA HΣEIΣ I E v συμμετεῖχε στίς πανηγυρικές - λατρευτικές ἐκδηλώσεις: τοῦ Ἱ. Ν. Ἁγ. Μαρίνας Σαρανταπόρου (17/7), τοῦ Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἄννης Αἰγίου (24-25/7), τῶν ὀνομαστηρίων τοῦ Σεβ. Μητροπολίτη Βεροίας κ. Παντελεήμονος (Βέροια, 26/7), τοῦ Ἱ. Ν. Ἁγ. Ζώνης Σιδηροκάστρου (30/8), τοῦ Ἱ. Ν. Ἁγ. Δημητρίου Κηφισιᾶς (25-26/10), v ἐπισκέφθηκε τήν Ἱ. Μητρόπολη Κορυτσᾶς Ἀλβανίας (12/7), v συμμετεῖχε σέ προσκυνηματική ἀποστολή στήν Ἐκκλησία τῆς Πολωνίας (Ἐπαρχία Βαρσοβίας & Μπιέλσκ, 17-21/8), v πραγματοποίησε προσκύνημα στό Ἅγιον Ὄρος (1921/9), v συμμετεῖχε στίς πανηγυρικές - λατρευτικές ἐκδηλώσεις μέ τήν εὐκαιρία τῆς ἐπίσκεψης τῆς Α.Θ.Π. τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου στήν Ἱ. Μητρόπολη Γρεβενῶν (23-25/9), v μετεῖχε στίς Συνεδρίες τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου (5-7/9 & 12-14/10) καί τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (4-7/10), v προήδρευσε στήν Ἱερατική Σύναξη τῆς Ἱ. Μητροπόλεώς μας στόν Ἱ. Ν. Παναγίας Φανερωμένης Κοζάνης, στήν ὁποῖα μίλησε ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἐδέσσης κ. Ἰωήλ (17/10), v τέλεσε τρισάγιο στό παρεκλήσι τοῦ Λαογραφικοῦ Μουσείου Κοζάνης καί παρακολούθησε τήν ὁμιλία τοῦ κ. Ἀναστασίου Ζ. Μπέλλου: «Δυτικομακεδόνων Πινδομάχων Μνημόσυνον» (19/10), v ἐπισκέφθηκε τόν Ἀντιπεριφερειάρχη Κοζάνης κ. Ἰω. Σόκουτη (27/10). ΤΙΑΛΕΙΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΝ ΣXOΛIA Στὴν Ἰορδανία μὲ τὸν Μητροπολίτη Ἰορδανίας Βενέδικτο. Θεία Λειτουργία μὲ τὸν Πατριάρχη Ἱεροσολύμων κ. Θεόφιλο. «Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» Θυμηθεῖτε ἅγιοι ἀδελφοί καί ἀναγνῶστες τοῦ «Λειμωναρίου» τό Γηροκομεῖο μας «Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» καί τούς ἀνθρώπους πού φιλοξενοῦνται καὶ περιθάλπονται ἐκεῖ. Ἡ ἐνθύμισή σας θά τούς δώσει χαρά καί ζεστασιά γιά τίς ἅγιες ἡμέρες πού ἔρχονται. Σᾶς εὐχόμεθα Καλά Χριστούγεννα ἀλλά μέ Χριστό καί Εὐλογημένο τό Νέο Ἔτος. ΕΚ ΤΟΥ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ Στὴν Μονὴ τοῦ Ἁγ. Προδρόμου στὰ Ἱεροσόλυμα.

20 20 ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ µ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Παρόμοια νὰ σκεφθῇς ὅτι καὶ ἕνας ποὺ στέκεται κοντὰ σὲ μία μεγάλη πυρκαϊά, διατηρεῖ τὴν θερμότητα γιὰ πολὺ καιρὸ καὶ μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσί του ἀπὸ τὴν φωτιά. Άραγε ἀπὸ ποιὰ ἄρρητη εὐωδία φιλανθρωπίας, ἀπὸ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15 ΜΑΘΗΜΑ 3ο Γένεσις 4,1-15 Κάιν καί Ἄβελ Σέ κάποιους ναούς -ἴσως τό ἔχετε δεῖ- εἶναι ζωγραφισμένο πάνω ἀπό τήν Ὡραία Πύλη ἕνα μεγάλο μάτι. Ξέρετε γιατί; Γιά νά μᾶς θυμίζει μιά μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ὁ Θεός

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία Ευαγγελισμός Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της Η δημιουργία του ανθρώπου Θεϊκή προέλευση του ανθρώπου Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ

ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ Μητροπολίτου Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ ΑΘΗΝΑ 1987 Προσφώνηση στοὺς Νεωκόρους τῶν Ἱ. Ναῶν τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, κατὰ τὴ διάρκεια γεύματος ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013)

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης - Λέκτορας 8η Εβδοµάδα Η Φιλοσοφία της Παιδείας στην ορθόδοξη

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 12. ΔΟΓΜΑ ΚΑΙ ΖΩΗ 37. Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ 13. ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΞΙΕΣ 38. ΣΩΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΣ 14. ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ 39. Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 15. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου Οι επιπτώσεις της Αναλήψεως Η μεγίστη εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας, αγαπητοί μου αδελφοί, την οποία εορτάζουμε σήμερα, αποτελεί το αποκορύφωμα των

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ» Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη»

Διαβάστε περισσότερα

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του Εἰς μνημόσυνον...ὁ πατέρας μου διακρινόταν ἐπίσης ἀπό εὐλάβεια, μέ ὅλη τήν σημασία τῆς λέξεως. Σεβόταν ἀπόλυτα τόν Θεό, σεβόταν τούς Κληρικούς, δέν ὁμιλοῦσε ποτέ ἐναντίον τους, οὔτε συμμετεῖχε σέ συζητήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό Θέρμη 25/10/2013 Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 35 χρόνων των Εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη. Τον εορτασμό των 35 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15 Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας Διδ. Εν. 15 α) Η εξάπλωση της Εκκλησίας Μετά την Πεντηκοστή, η νέα πραγματικότητα που δημιουργείται στον κόσμο, η Εκκλησία, ζει και κινείται σε μια

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές.

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές. ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη λέξη «σωστό»

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων

Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων Εκκλησία Ιεροσολύμων: πρότυπο χριστιανικών κοινοτήτων Η αγάπη και η κοινοχρησία των πρώτων χριστιανών Μετά το πρώτο κήρυγμα του αποστόλου Πέτρου, την ημέρα της Πεντηκοστής, πίστεψαν και βαπτίσθηκαν 3.000

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο.

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. 107. Ο Κύριος να είναι μαζί σας. Και με το πνεύμα σου. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. Ακολουθεί το

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ο Λάζαρος ήταν στενός φίλος του Χριστού. Κατοικούσε στη Βηθανία, 3 χλμ. περίπου ανατολικά της Ιερουσαλήμ και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία φιλοξένησαν

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἅγιε Γέροντα, ἄρχισα μέ φωνή χαμηλή, αὐτόν τόν καιρό μέ κατέλαβε πολύ δυνατά μιά ἐπιθυμία. Πιστεύω πώς ὁ Θεός τήν ἔχει φυτεύσει. Θέλω νά καθαριστῶ. Βλέπω μέσα μου

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 1 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου, ἤτοι τοῦ Νέου Ἔτους, Συμεὼν ὁσίου τοῦ Στυλίτου, τῶν Ἁγίων 40 Γυναικῶν, Ἀμμοῦν Διακόνου Ἑσπερινός-Παράκληση 18:00-19:00 06:30-08:30 2 4 6 8 Μάμαντος Μεγαλομάρτυρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Ανθρωπολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ. Α. Στις Ακολουθίες Περιόδου

ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ. Α. Στις Ακολουθίες Περιόδου ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ Τις παρακάτω ευχές ο λειτουργός δύναται, ελεύθερα, να τις χρησιμοποιήσει στο τέλος της θείας Λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς Θεολογία γεγονότων Τά πάντα μέσα στήν Ἐκκλησία ἔχουν δογματικό καί ἀσκητικό χαρακτήρα, ἀφοῦ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπό ἁγίους Πατέρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐμπειρίες τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί ὁδηγοῦν τούς πιστούς

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί τόν ἀποκάλεσαν καί «διδάσκαλο». «Ἦρθαν δέ καί τελῶνες νά βαφτιστοῦν καί τοῦ εἶπαν, δάσκαλε τί νά κάνουμε»; (Λουκ. 3, 12).

Πολλοί τόν ἀποκάλεσαν καί «διδάσκαλο». «Ἦρθαν δέ καί τελῶνες νά βαφτιστοῦν καί τοῦ εἶπαν, δάσκαλε τί νά κάνουμε»; (Λουκ. 3, 12). Ο Τίμιος Πρόδρομος Ἁγίου Ἀνδρέα Κρήτης Τόν εἶπαν καί «Ἠλία». «Καί ἄν θέλετε νά τό παραδεχτεῖτε, αὐτός εἶναι ὁ Ἠλίας πού πρόκειται νά ἔρθει» (Ματθ. 11, 14). «Καί αὐτός θά πορευτεῖ πρίν ἀπό τόν Κύριο μέ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω.

Επιλέγω τα συναισθήματα που βιώνω, και αποφασίζω για τον στόχο που θέλω να πετύχω. Η ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΒΛΕΠΕΙΣ - Από το Κεφάλαιο 21, II. THE RESPONSIBILITY FOR SIGHT - 1. Έχουμε πει επανειλημμένα το πόσα λίγα σου ζητούνται για να μάθεις αυτά τα μαθήματα. Είναι η ίδια μικρή προθυμία που

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Χρήστος Καρακόλης Τμήμα Θεολογίας Σελίδα 2 1. Πρόλογος Ι Α 1α Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος α β καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, β γ καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος, α 2 οὗτος ἦν

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών

Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών Η πραγματικότητα της Εκκλησίας, έτσι όπως τη ζούμε σήμερα, δεν έγινε με κάποιον αυτόματο και ανώδυνο τρόπο. Η θεμελίωση και η εξάπλωση της Εκκλησίας επιτεύχθηκαν με αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΛΑΣΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΩΤΗΡΙ Στα κυριότερα θρησκεύματ 15 ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης Διερευνητική Εργασία της Β Λυκείου ΓΕΝΙΚ Α Χριστιανισμός, ονομάζεται το θρησκευτικό σύστημα πίστης, το οποίο αναγνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Πολιτιστικής Ακαδημίας «Άγιος Επιφάνιος» πραγματοποιήθηκε, από τις 13-15 Φεβρουαρίου 2014, στο Μέγα Συνοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας στο Παραλίμνι το Β Διεθνές

Διαβάστε περισσότερα