Σημειώσεις του Μαθήματος Σχεδιασμός Υπαιθρίων Εκμεταλλεύσεων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σημειώσεις του Μαθήματος Σχεδιασμός Υπαιθρίων Εκμεταλλεύσεων"

Transcript

1 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχ. Μεταλλείων Μεταλλουργών Σημειώσεις του Μαθήματος Σχεδιασμός Υπαιθρίων Εκμεταλλεύσεων Μαρία Μενεγάκη Λέκτορας Ε.Μ.Π. Αθήνα 2010

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Βασικές αρχές σχεδιασμού υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων 1.1. Εισαγωγή Γενικά στοιχεία για το σχεδιασμό των υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων Βασικοί ορισμοί και στοιχεία του σχεδιασμού Επιλογή μεταξύ επιφανειακής και υπόγειας εκμετάλλευσης Τύποι εκμεταλλεύσεων Επιφανειακή εκμετάλλευση κοιτασμάτων κατά λωρίδες (Strip mining) Επιφανειακή εκμετάλλευση με βαθμίδες για κοιτάσματα μεγάλης οριζόντιας εξάπλωσης (Terrace mining) Επιφανειακή εκμετάλλευση με κλειστές βαθμίδες (χοανοειδής εκμετάλλευση) Επιφανειακή εκμετάλλευση με ανοιχτές βαθμίδες Βασικές κατηγορίες παραμέτρων σχεδιασμού Φυσικές παράμετροι Οικονομικές παράμετροι Περιβαλλοντικές παράμετροι Τεχνολογικές παράμετροι Νομοθετικές απαιτήσεις Βασικά στάδια του σχεδιασμού Εκτίμηση κατανομής περιεκτικότητας και αποθεμάτων...41 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Σχεδιασμός υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων με χρήση του προγράμματος SURPAC 2.1. Εισαγωγή Γενικά στοιχεία για το SURPAC Διαδικασία ανάπτυξης μοντέλου ενός κοιτάσματος Δημιουργία βάσης δεδομένων...53

3 Διαδικασία προσδιορισμού τιμών κατά μήκος των γεωτρήσεων Εισαγωγή δεδομένων τοπογραφικού αναγλύφου Κατασκευή block model Σχεδιασμός εκμετάλλευσης Εκτίμηση αποθεμάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Σχεδιασμός υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων με χρήση των προγραμμάτων AutoCAD και QuickSurf 3.1. Εισαγωγή Βασικές εντολές στο πρόγραμμα AutoCAD Βασικές εντολές στο πρόγραμμα QuickSurf Παράδειγμα σχεδιασμού λατομείου αδρανών με χρήση των προγραμμάτων AutoCAD και QuickSurf Σχεδιασμός της εκμετάλλευσης με το πρόγραμμα AutoCAD Επεξεργασία των αποτελεσμάτων με το πρόγραμμα Quicksurf ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Βασικές αρχές σχεδιασμού υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων 1.1. Εισαγωγή Στο στερεό φλοιό της γης απαντούν 98 στοιχεία. Από αυτά μόνο οκτώ απαντούν σε περιεκτικότητα μεγαλύτερη του 1% (O, Si, Al, Fe, Ca, Na, Mg, K). Τα στοιχεία αυτά συνιστούν το 99% του στερεού φλοιού ενώ τα υπόλοιπα 90 στοιχεία το 1%. Η μέση περιεκτικότητα του στερεού φλοιού σε μεταλλικά στοιχεία είναι πολύ μικρή. Παρόλα αυτά μέσω διαφόρων γεωλογικών διεργασιών έχουν δημιουργηθεί στο παρελθόν τοπικές συγκεντρώσεις, στις οποίες η περιεκτικότητα σε ένα ή περισσότερα μεταλλικά στοιχεία είναι πολλαπλάσια της μέσης σύστασης του στερεού φλοιού. Όταν κάποια συγκέντρωση δύναται να εκμεταλλευτεί για την παραγωγή χρήσιμων πρώτων υλών αποφέροντας κάποιο κέρδος (οικονομικά συμφέρουσα/βιώσιμη εκμετάλλευση) τότε ονομάζεται κοίτασμα (ore/mineral deposit). Στην περίπτωση όπου η εκμετάλλευση, υπό τις δεδομένες συνθήκες, δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα, τότε η συγκέντρωση αυτή χαρακτηρίζεται ως εμφάνιση (occurrence). Η εκμεταλλευσιμότητα ενός κοιτάσματος είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, όπως: 1. Της περιεκτικότητάς του σε χρήσιμα συστατικά: η περιεκτικότητα μετρούμενη σε % ή ppm πρέπει να υπερβαίνει το κατώτερο όριο εκμεταλλευσιμότητας (cut off grade), ένα όριο που τίθεται, κυρίως, από τεχνολογικούς και οικονομικούς περιορισμούς. 2. Των αποθεμάτων του: τα αποθέματα, ανάλογα με το βαθμό βεβαιότητας διακρίνονται σε βέβαια, πιθανά και δυνατά. Βέβαια χαρακτηρίζονται τα αποθέματα που έχουν εξακριβωθεί με βάση συστηματική δειγματοληψία, εκτεταμένη γεωτρητική έρευνα και γεωφυσικές, γεωχημικές διασκοπήσεις. Σε περίπτωση όπου η παραπάνω έρευνα δεν είναι πλήρως εμπεριστατωμένη, τότε τα αποθέματα χαρακτηρίζονται ως πιθανά. Τέλος λαμβάνοντας υπόψη τη γεωμετρία του κοιτάσματος, την πιθανή έκτασή του και στρωματογραφικούς, τεκτονικούς παράγοντες υπολογίζονται τα δυνατά αποθέματα. 3. Του τρόπου εμφάνισης του μεταλλεύματος: ο ιστός, τα σύνδρομα ορυκτά και τα υποπροϊόντα παίζουν σημαντικό ρόλο. 4. Της δυνατότητας απόληψής του: γεωγραφική θέση, γεωμορφολογικές, υδρολογικές συνθήκες της περιοχής, εγγύτητα σε κατοικημένη περιοχή, χώροι με ιστορικό, αρχαιολογικό ενδιαφέρον κ.λπ. 5. Του τρόπου εξόρυξης: υπαίθρια ή υπόγεια εκμετάλλευση. 1

5 6. Της ανάγκης για έργα υποδομής: οδικά, κτιριακά έργα κ.λπ. 7. Του κόστους μεταφοράς του μεταλλεύματος: οδική, σιδηροδρομική μεταφορά, μεταφορά με πλοία. 8. Της τιμής του μεταλλεύματος: η διακύμανση της τιμή του μετάλλου είναι δυνατόν να επιτρέψει την εκμετάλλευση φτωχών κοιτασμάτων ή κοιτασμάτων με μεγάλο κόστος εξόρυξης και αντίστοιχα να οδηγήσει σε κλείσιμο μεταλλεία με μεγαλύτερο κόστος. 9. Του επιπέδου της τεχνολογίας: αφορά τόσο σε θέματα εξόρυξης και εμπλουτισμού όσο και σε θέματα αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις εργασίες της εξόρυξης. 10. Της γενικότερης πολιτικής κατάστασης: δικτατορίες, πόλεμοι κ.λπ. 11. Της επέμβασης των cartel: διαμόρφωση των τιμών των προϊόντων. Στη βάση των παραπάνω γίνεται φανερό ότι είναι δυνατό μια συγκέντρωση μπορεί υπό προϋποθέσεις να αποτελεί κοίτασμα σε μια περιοχή και εμφάνιση σε μια άλλη. Αντίστοιχα ένα κοίτασμα, το οποίο θεωρείται σήμερα ασύμφορο προς εκμετάλλευση, στο μέλλον μπορεί να καταστεί εκμεταλλεύσιμο. Η δυναμική αυτή κατάσταση είναι παρούσα σε όλη τη διάρκεια ζωής ενός μεταλλείου, τα όρια του κοιτάσματος συρρικνώνονται ή διευρύνονται με κάθε αλλαγή στο κόστος παραγωγής, την τιμή πώλησης ή τη διαθεσιμότητα νέων ερευνητικών στοιχείων. Ο σχεδιασμός μιας εκμετάλλευσης αποτελεί, επομένως μια δυναμική διαδικασία η οποία ξεκινάει κατά τη φάση της μεταλλευτικής έρευνας και τερματίζει με το πέρας των εργασιών Γενικά στοιχεία για το σχεδιασμό των υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων Ο σχεδιασμός κάθε εκμετάλλευσης θα πρέπει να στηρίζεται σε 3 κύριους πυλώνες: την οικονομικότητα, την ασφάλεια και την περιβαλλοντική προστασία. H εκμετάλλευση οποιουδήποτε ορυκτού ή μεταλλεύματος αποτελεί καταρχήν μια οικονομική δραστηριότητα, η οποία θα πρέπει να έχει θετικά οικονομικά αποτελέσματα. Ταυτόχρονα κατά το σχεδιασμό της εκμετάλλευσης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και να προτείνονται μέτρα για την αντιμετώπισή τους. Η εκ των υστέρων αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αποδεικνύεται στις περισσότερες περιπτώσεις ανέφικτη, ιδιαίτερα κατά τη φάση της αποκατάστασης καθώς το κόστος καθίσταται απαγορευτικό. Η υλοποίηση των εργασιών με ασφάλεια αποτελεί επίσης προαπαιτούμενο κατά τη φάση του σχεδιασμού της εκμετάλλευσης. Η αγνόηση κάποιων από τους παραπάνω παράγοντες κατά τη φάση του σχεδιασμού, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον τερματισμό της δραστηριότητας. 2

6 Ο σχεδιασμός μιας εκμετάλλευσης στοχεύει στον προσδιορισμό των κάτωθι χαρακτηριστικών: Των ορίων της εκμετάλλευσης Των γεωμετρικών χαρακτηριστικών της εκσκαφής Των απολήψιμων αποθεμάτων Της διάρκειας, των φάσεων και της χρονικής εξέλιξης της εκμετάλλευσης Της περιοχής και του τρόπου απόθεσης των στείρων υλικών Της αποκατάστασης αξιοποίησης του χώρου μετά το πέρας της εκμετάλλευσης Οι υπαίθριες εκμεταλλεύσεις που υπάρχουν στην Ελλάδα μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες κατηγορίες: Λιγνίτες Η πρώτη εκμετάλλευση λιγνίτη στη χώρα πραγματοποιήθηκε το 1883, αλλά μόνο μετά το 1950 άρχισε η εντατική εκμετάλλευσή του για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών. Σήμερα, το 85% του λιγνίτη χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ το υπόλοιπο 15% χρησιμοποιείται για την παραγωγή λιγνιτόσκονης, για μεταλλουργικούς σκοπούς (3,6%), για καύσιμη ύλη (~1%), για αζωτούχα λιπάσματα, κλπ. Η αξιοποίηση του λιγνίτη έχει συμβάλει αποφασιστικά στην ενεργειακή ανάπτυξη της χώρας, καθώς το 75% περίπου των ενεργειακών αναγκών της καλύπτονται από τη συγκεκριμένη πηγή, η οποία εκτιμάται ότι θα τροφοδοτήσει το ενεργειακό ισοζύγιο για 60 τουλάχιστον ακόμη χρόνια. Καλύπτουν το 40 45%, περίπου, της συνολικής εξορυκτικής παραγωγής στην Ελλάδα. Πρόκειται για κοιτάσματα με μεγάλη οριζόντια εξάπλωση με αποτέλεσμα να καταλαμβάνουν μεγάλες εκτάσεις. Κρίσιμες συνιστώσες για τον προσδιορισμό της απόληψης του χρήσιμου υλικού είναι η θερμογόνος δύναμη, το πάχος της στρώσης του λιγνίτη, καθώς και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του υλικού, όπως το ποσοστό τέφρας επί ξηρού και ανόργανου CO 2. Αδρανή Ως αδρανή υλικά καλούνται το σύνολο των άμμων, χαλικιών, θραυστών λίθων, σκωριών και άλλων παρόμοιων υλικών ανόργανης σύστασης, φυσικής ή τεχνητής προέλευσης, που χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με συγκολλητικό μέσα (τσιμέντο, άσφαλτος, κ.λπ.) για σχηματισμό μιγμάτων όπως σκυροκονιάματα, ασφαλτικά σκυροδέματα και σκυρωτά οδοστρώματα ή και αυτούσια (π.χ. έρματα σιδηροδρομικών γραμμών). Ονομάζονται 3

7 αδρανή γιατί η πλειονότητα τους δεν αντιδρά χημικά με τις διάφορες συγκολλητικές ύλες. Η μεγαλύτερη ποσότητα αδρανών υλικών προέρχεται από τη θραύση κατάλληλων πετρωμάτων (κυρίως ασβεστολιθικών) ή από φυσικές αποθέσεις (μίγμα κυρίως ασβεστολιθικών, ψαμμιτικών και γρανιτικών πετρωμάτων) ποταμών, χειμάρρων, θαλάσσης, με ή χωρίς θραύση. Οι χρήσεις των αδρανών είναι ποικίλες, με σημαντικότερες τη συμμετοχή τους στην παραγωγή ασφάλτου (η άσφαλτος αποτελείται κατά 90% από αδρανή) και στην παραγωγή τσιμέντου (συμμετοχή κατά 80%). Παράλληλα, κάποιες μικρότερες ποσότητες αδρανών προέρχονται από σκωρίες, απορρίμματα ορυχείων, θραυστά υλικά παλαιών οδοστρωμάτων κλπ. Καλύπτουν το 45 50%, περίπου, της μεταλλευτικής δραστηριότητας στην Ελλάδα από πλευράς παραγόμενων ποσοτήτων. Πρόκειται για μικρές έως μεσαίου μεγέθους εκμεταλλεύσεις. Το κύριο χαρακτηριστικό των αδρανών υλικών είναι η περιορισμένη ακτίνα εμπορίας, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται πολλές διάσπαρτες εκμεταλλεύσεις πολύ κοντά ή και μέσα στον αστικό ιστό. Κρίσιμες παράμετροι αυτής της κατηγορίας εκμεταλλεύσεων θεωρούνται η ελαχιστοποίηση των οχλήσεων κατά τη διάρκεια της λειτουργίας και η πρόσδοση νέων χρήσεων στο χώρο μετά το πέρας των εξορυκτικών εργασιών. Μάρμαρα Το μάρμαρο είναι ένα από τα κυριότερα προϊόντα του υπεδάφους της χώρας. Από την άποψη της συνολικής αξίας παραγωγής και εξαγωγών, αλλά και του συνολικού αριθμού του εργατικού δυναμικού που απασχολεί ο κλάδος, το μάρμαρο συναγωνίζεται ορυκτές ύλες που παράγονται στην Ελλάδα, όπως είναι ο βωξίτης, ο λευκόλιθος, ο χρωμίτης, κλπ. Ο κλάδος του μαρμάρου παρουσιάζει δυο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Το ένα είναι η μεγάλη εξάπλωση που εμφανίζει η λατομική και βιομηχανική δραστηριότητα στον τομέα του μαρμάρου σε όλο σχεδόν τον ελλαδικό χώρο, καθώς και τα σημαντικά αποθέματα. Πράγματι, λατομεία μαρμάρου και συνδεδεμένες με αυτά εγκαταστάσεις επεξεργασίας μαρμάρου υπάρχουν σε 43 νομούς της χώρας, ενώ τα αποθέματα μαρμάρου που υπάρχουν στο υπέδαφος είναι στις περισσότερες περιοχές σημαντικά. Το άλλο είναι ο δυναμισμός του κλάδου, που γίνεται φανερός από την εξέλιξη που παρουσίασε ειδικά τα τελευταία 20 χρόνια. Παρόλο ότι πρόκειται για ένα υλικό του οποίου η ύπαρξη και εκμετάλλευση στη χώρα πραγματοποιείται από την αρχαιότητα, η παραγωγή έχει σημειώσει μια αλματώδη αύξηση τα τελευταία 20 χρόνια, καθώς έχει σχεδόν πενταπλασιαστεί. Εκτιμάται ότι καλύπτουν το 3 4%, περίπου, της εγχώριας μεταλλευτικής δραστηριότητας. Πρόκειται για ένα ισχυρό κλάδο της ελληνικής οικονομίας, με σαφή εξαγωγικό 4

8 προσανατολισμό (25% περίπου της παραγωγής). Κρίσιμες παράμετροι για τον προσδιορισμό του βαθμού απόληψης αλλά και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι ο τεκτονισμός του κοιτάσματος και οι δυνατότητες αξιοποίησης των εξαιρετικά μεγάλων ποσοτήτων στείρων υλικών. Βιομηχανικά ορυκτά Στην κατηγορία των βιομηχανικών ορυκτών και πετρωμάτων συμπεριλαμβάνονται όλα τα λατομικά ορυκτά εκτός από τα μάρμαρα και τα αδρανή, τα οποία παρουσιάζουν οικονομικό ενδιαφέρον και δεν ανήκουν στα μεταλλικά ορυκτά ή στις ενεργειακές πρώτες ύλες. Η Ελλάδα παράγει αρκετά βιομηχανικά ορυκτά και πετρώματα, όπως μπεντονίτη, βαρύτη, κιμωλία, αστρίους, γύψο, καολίνη, χουντίτη, περλίτη, ποζολάνη, κίσσηρη, χαλαζιακή άμμο, χαλαζία, αργίλους και μάργες πλινθοποιίας, κεραμοποιίας και τσιμεντοβιομηχανίας, κ.ά. Ένα μεγάλο μέρος αυτών εξάγεται, κύρια σε επεξεργασμένη μορφή. Καλύπτουν το 3%, περίπου, της μεταλλευτικής δραστηριότητας και χρησιμοποιούνται σε μεγάλο εύρος εφαρμογών. Το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι η χρησιμότητά τους δεν καθορίζεται από μία και μόνο παράμετρο αλλά στηρίζεται στο σύνολο των φυσικών και μηχανικών τους ιδιοτήτων. Κρίσιμη παράμετρος για την αξιοποίησή τους σε διάφορες χρήσεις είναι ο βαθμός κατεργασίας, που πρέπει να υποστεί η πρώτη ύλη, ο οποίος είναι συνάρτηση του βαθμού της χημικής και ορυκτολογικής καθαρότητας που απαιτείται, ανάλογα με τη χρήση για την οποία προορίζεται η πρώτη ύλη. Μεταλλεύματα Στην Ελλάδα, η παραγωγή μεταλλικών ορυκτών σήμερα συνίσταται στην εξόρυξη νικελίου, βωξίτη, μεικτών θειούχων και χρωμίτη. Επίσης, έχουν ανακαλυφθεί σημαντικά κοιτάσματα χρυσού, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, η εκμετάλλευση των οποίων δεν έχει καταστεί μέχρι σήμερα δυνατή, κυρίως για περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς λόγους. Καλύπτουν το 1,5 2%, περίπου, της ελληνικής μεταλλευτικής δραστηριότητας. Κρίσιμη παράμετρος είναι η περιεκτικότητα του κοιτάσματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις ειδικά περιβαλλοντικά ζητήματα, αναδεικνύονται σε παράγοντα καθοριστικής σημασίας για το μέλλον της εκμετάλλευσης. Στον Πίνακα 1 δίνονται οι παραγωγές των ορυκτών και μεταλλευμάτων για τα έτη

9 Πίνακας 1. Παραγωγές Βιομηχανικών Ορυκτών, Προϊόντων Μηχανικής Κατεργασίας Εμπλουτισμού, Μεταλλουργικών Προϊόντων και Μαρμάρων (σε χιλ. τόνους) (Πηγή: ΣΜΕ) ΠΡΟΪΟΝ Αλουμίνα ένυδρη ,5 Αλουμίνιο , ,3 Ανθρακικό ασβέστιο Τάλκης Δολομίτης * Ασβεστολιθικά αδρανή τσιμεν/βιομηχ. & Λάρκο ** Άστριοι (Τελικά προïόντα) ,7 Ατταπουλγίτης Βωξίτης Γύψος Δίπυρος μαγνησία ,7 Καολίνης Καυστική μαγνησία ,5 Κίσσηρις Λευκόλιθος ,5 Λιγνίτης Μάρμαρα προϊόντα από εξόρυξη * * 1.500* Μάρμαρα όγκοι * 450* 420 Μικτά θειούχα Μικτά θειούχα συμπυκνώματα Μπεντονίτης (ορυκτός) Μπεντονίτης ενεργοποιημένος ,8 Νικέλιο (περιεχ. σε κράμα) ,67 16,6 Νικελιούχα σιδ/τα Ολιβίνης Περλίτης (ορυκτός) Περλίτης κατεργασμένος Ποζολάνη Πυρίμαχες μάζες ,6 Πυριτικό ,5 Χαλαζίας χαλαζιακά προϊόντα ,2 Χουντίτης Υδρομαγνησίτης , ,6 * τάξη μεγέθους ** Η παραγωγή αυτή αφορά μόνο στα μέλη του ΣΜΕ. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η συνολική παραγωγή αδρανών υλικών εκτιμάται ότι κυμάνθηκε σε 82 εκατ. tn για το

10 1.3. Βασικοί ορισμοί και στοιχεία του σχεδιασμού Υπαίθρια εκμετάλλευση. Οποιαδήποτε εκμετάλλευση στερών πρώτων υλών, η οποία πραγματοποιείται με οικονομικά συμφέροντες όρους. Άγονα και υπερκείμενα: Το χωρίς οικονομική σημασία πέτρωμα που περιβάλλει το κοίτασμα. Άγονα χαρακτηρίζονται και τα χαμηλής ποιότητας τμήματα του κοιτάσματος των οποίων η επεξεργασία μετά την εξόρυξη είναι ασύμφορη. Υπερκείμενα χαρακτηρίζονται τα άγονα που υπέρκεινται του κοιτάσματος και πρέπει να απομακρυνθούν για να πραγματοποιηθεί η εκμετάλλευση. Αποκάλυψη: Η εξόρυξη και απομάκρυνση των αγόνων από το μέτωπο. Η φάση της εργασία αυτής, η οποία πραγματοποιείται πριν την έναρξη της παραγωγής του ορυκτού ή του μεταλλεύματος ονομάζεται αρχική αποκάλυψη. Σχέση αποκάλυψης: Ορίζεται ως ο αριθμός των μονάδων όγκου ή βάρους αγόνων που πρέπει να απομακρυνθούν για να αποκαλυφθεί μία μονάδα χρήσιμου προϊόντος και δίνεται από τη σχέση: ΣΑ = Άγονα (m 3 ) Χρήσιμο συστατικό (ton ή m 3 ) Κλίση πρανούς: Η γωνία ή η κλιτύς ενός πρανούς με το οριζόντιο επίπεδο. Γωνία κατολίσθησης. Η κλίση του πρανούς, φυσικού ή τεχνητού, στην οποία ξεκινά η κατολίσθηση. Γωνία φυσικού πρανούς. Η μέγιστη κλίση υπό την οποία σωρός χαλαρού ή θραυσμένου υλικού βρίσκεται σε ισορροπία. Βαθμίδα. Είναι η συνήθης μορφή ενός μετώπου παραγωγής. Αποτελείται από δύο ελεύθερες επιφάνειες: μία οριζόντια και μία κατακόρυφη ή κεκλιμένη με μεγάλη κλίση. Κάθε βαθμίδα αποτελεί μονάδα παραγωγής και χαρακτηρίζεται με βάση την κλίση, το πλάτος, το ύψος, το φρύδι και το πόδι (Σχήμα 1). Το μήκος και η κατεύθυνση προς την οποία αναπτύσσεται η βαθμίδα εξαρτάται από τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του κοιτάσματος, τη μορφολογία της περιοχής και το βάθος. Ανοικτές βαθμίδες. Αναπτύσσονται όταν η εκμετάλλευση πραγματοποιείται στην πλαγιά ενός λόφου Κλειστές βαθμίδες. Αναπτύσσονται σε βάθος δημιουργώντας μια χοανοειδή εκσκαφή. 7

11 Οροφή Φρύδι Ύψος β Πρόσοψη β Πλάτος άπεδο Πόδι Κλίση βαθµίδας Σχήμα 1. Γεωμετρικά χαρακτηριστικά βαθμίδας Κλίση πρανούς εκμετάλλευσης. Η κλίση που έχουν τα πρανή της εκμετάλλευσης προς το οριζόντιο επίπεδο οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσης. Μέγιστη, τελική ή οριακή κλίση είναι η κλίση στην οποία μπορεί να φθάσει με ασφάλεια η εκμετάλλευση κατά την τελική φάση. Πίνακας 2. Ασφαλείς γωνίες πρανών βαθµίδων διαφόρων πετρωµάτων Είδος πετρώµατος Γωνία (µοίρες) Μαλακή άργιλος Συνεκτική άργιλος Σκληρή αργιλούχοςµάργα, ψαµµίτης, ασβεστόλιθος Σκληρός ψαµµίτης, σκληρός ασβεστόλιθος, δολοµίτης, εξαλλοιωµένα εκρηξιγενή πετρώµατα Πολύ σκληρός ψαµµίτης, ασβεστόλιθος, δολοµίτης, µεταµορφωµένα και εκρηξιγενή πετρώµατα Χαλαζίτες και πολύ σκληρά εκρηξιγενή πετρώµατα

12 Ύψος βαθµίδας Πλάτος εξοφληµένης βαθµίδας Πλάτος βαθµίδας εκµετάλλευσης Κλίση βαθµίδας β Πλάτος προσπελαστικής οδού Τελική κλίση πρανούς θ Σχήμα 2. Πρανές εκμετάλλευσης Έστω ότι έχουμε ένα πρανές αποτελούμενο από 2 βαθμίδες. Για κλίση βαθμίδας β, ύψος βαθμίδας H και πλάτος βαθμίδας t (Σχήμα 3) η κλίση του πρανούς υπολογίζεται από τη σχέση: tanφ = 2H t + 2α φ = 1 tan 2Η, όπου: t + 2α α = H tanβ H β α t H H β α t φ α Σχήμα 3. Υπολογισμός κλίσης πρανούς εκμετάλλευσης 9

13 Τελική περίμετρος εκμετάλλευσης. Η μέγιστη οριζόντια ανάπτυξη της εκμετάλλευσης στην επιφάνεια του εδάφους. Τελική περίμετρος βάσης. Η μέγιστη οριζόντια ανάπτυξη στο βαθύτερο σημείο της εκμετάλλευσης. τελική περίµετρος εκµετάλλευσης κλίσεις πρανών σε διάφορα τµήµατα τελική περίµετρος βάσης Σχήμα 4. Κάτοψη τελικής μορφής ορίων εκμετάλλευσης Εσωτερική και εξωτερική απόθεση. Ο χώρος στον οποίο θα αποτεθούν τα άγονα υλικά της εξόρυξης. Όταν η απόθεση πραγματοποιείται εντός της τελικής περιμέτρου της εκμετάλλευσης ονομάζεται εσωτερική, ενώ όταν πραγματοποιείται εκτός, εξωτερική Επιλογή μεταξύ επιφανειακής και υπόγειας εκμετάλλευσης Συνήθως δεν τίθεται θέμα επιλογής μεταξύ επιφανειακής και υπόγειας εκμετάλλευσης (Σχήμα 5). Όταν οι υπαίθριες εκμεταλλεύσεις καθίστανται οικονομικά ασύμφορες τότε υιοθετούνται μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης, όπως π.χ. στην περίπτωση φλεβικών, σωληνοειδών, έντονα κεκλιμένων στρωσιγενών κοιτασμάτων κλπ. Οι γεωλογικές συνθήκες που απεικονίζονται στα Σχήματα 6 και 7 είναι προφανώς ευνοϊκότερες για επιφανειακή εκμετάλλευση. Αντιθέτως, στην περίπτωση του Σχήματος 8, φαίνεται να είναι οικονομικά πιο συμφέρουσα η υπόγεια εκμετάλλευση. Στην περίπτωση του Σχήματος 9 όμως, η επιλογή μεθόδου εκμετάλλευσης δεν είναι προφανής και θα πρέπει να ληφθεί οικονομική απόφαση. 10

14 ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ Ή ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΥ ΒΑΘΟΥΣ ΒΑΘΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΥΠΟΓΕΙΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ Σχήμα 5. Επιλογή μεταξύ επιφανειακής και υπόγειας εκμετάλλευσης Σχήμα 6. Αβαθές στρωσιγενές κοίτασμα Σχήμα 7. Αβαθές κεκλιμένο κοίτασμα 11

15 Σχήμα 8. Στρωσιγενές κοίτασμα σε μεγάλο σχετικά βάθος Σχήμα 9. Επιλογή μεθόδου εκμετάλλευσης βάσει οικονομικών κριτηρίων Γενικά, η σχέση εκμετάλλευσης αυξάνεται με την αύξηση του βάθους εκσκαφής, οπότε αυξάνεται και το συνολικό κόστος. Αντίθετα, το κόστος ενός υπόγειου έργου είναι εξαρχής υψηλό χωρίς όμως να παρουσιάζει σημαντική αύξηση με τη μεταβολή του βάθους. Στο Σχήμα 10 παρουσιάζεται η μεταβολή του κόστους εκμετάλλευσης για υπόγεια και επιφανειακή εκσκαφή συναρτήσει της μεταβολής του βάθους. Το σημείο τομής των δύο καμπυλών καθορίζει το βάθος πέρα από το οποίο η επιφανειακή εκμετάλλευση καθίσταται ασύμφορη και θα πρέπει να προτιμηθεί η υπόγεια. Το σημείο αυτό προσδιορίζει την οριακή τιμή της σχέσης εκμετάλλευσης R E, η οποία ονομάζεται μέγιστη οικονομική σχέση εκμετάλλευσης και καθορίζεται από τη σχέση: R E = Κόστος/ton υπόγειας εκμετάλλευσης Κόστος/ton υπαίθριας Κόστος αποκάλυψης/ton αγόνων 12

16 Σχήμα 10. Μεταβολή του κόστους εκμετάλλευσης συναρτήσει της μεταβολής του βάθους Οι υπαίθριες εκμεταλλεύσεις γενικά θεωρείται ότι παρουσιάζουν τα κάτωθι πλεονεκτήματα σε σχέση με τις υπόγειες: Δυνατότητα εκλεκτικής εκμετάλλευσης (υπό προϋποθέσεις) Υψηλός συντελεστής απόληψης Χαμηλότερο κόστος εξόρυξης Δυνατότητα παραγωγής μεγάλων διαστάσεων όγκων κατάλληλων για ειδικές χρήσεις Ευελιξία στην παραγωγή Τα βασικά μειονεκτήματα τω υπαιθρίων έναντι των υπογείων εκμεταλλεύσεων είναι: Άμεση επίδραση καιρικών συνθηκών Καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος τόσο από την εξόρυξη όσο και από την απόθεση των αγόνων. Ο δεύτερος παράγοντας είναι καθοριστικής σημασίας και μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη κριτήριο, σε συνδυασμό με το οικονομικό κριτήριο, για την επιλογή υπόγειας εκμετάλλευσης Τύποι εκμεταλλεύσεων Οι επιφανειακές εκμεταλλεύσεις μπορούν να διακριθούν σε τρεις βασικούς τύπους: Επιφανειακή εκμετάλλευση κοιτασμάτων κατά λωρίδες (Strip mining). Επιφανειακή εκμετάλλευση με βαθμίδες για κοιτάσματα μεγάλης οριζόντιας εξάπλωσης (Terrace mining). 13

17 Επιφανειακή εκμετάλλευση με κλειστές βαθμίδες (χοανοειδής εκμετάλλευση Conical pit). Επιφανειακή εκμετάλλευση με ανοιχτές βαθμίδες. Η επιλογή του τύπου εκμετάλλευσης εξαρτάται από τη γεωμετρία και τα χαρακτηριστικά του κοιτάσματος Επιφανειακή εκμετάλλευση κοιτασμάτων κατά λωρίδες (Strip mining) Η επιφανειακή εκμετάλλευση κοιτασμάτων κατά λωρίδες αναφέρεται κυρίως σε κοιτάσματα γαιανθράκων και διακρίνονται δύο βασικές κατηγορίες: α. Περιφερειακή εκμετάλλευση (Contour Mining) Αναπτύσσεται σε λοφώδες περιβάλλον όταν τα κοιτάσματα είναι οριζόντια ή σχεδόν οριζόντια, όπου ένα απότομο πρανές οριοθετεί το εύρος που μπορεί να είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμο. Η εκμετάλλευση ακολουθείται συχνά από πλευρική εξόρυξη τμήματος του εναπομένοντος κοιτάσματος που έχει εγκαταλειφθεί στο πρανές της εκσκαφής, με συστήματα ατέρμονων κοχλιών (augering). Μικροί ερπυστριοφόροι (crawler mounted) εκσκαφείς με συρόμενο κάδο (draglines) και μηχανικά πτύα (shovels) χρησιμοποιούνται για την αποκάλυψη και εκμετάλλευση του κοιτάσματος. Επίσης χρησιμοποιούνται προωθητήρες (bulldozers), μηχανικά άροτρα (rippers), ελαστιχοφόροι φορτωτές (rubbertyred loaders) και αποξεστήρες (scrapers), ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Για περιβαλλοντικούς λόγους έχει υιοθετηθεί τα τελευταία χρόνια η μέθοδος haulback, όπου τα υπερκείμενα μεταφέρονται κατά μήκος της περιφερειακής εκσκαφής και αποτίθενται στην εξοφλημένη από την εκμετάλλευση περιοχή. β. Εκμετάλλευση ευρείας περιοχής (Area Mining) Εφαρμόζεται όταν η επιφάνεια του εδάφους και το κοίτασμα είναι σχετικά οριζόντια, έτσι ώστε η ευρύτερη περιοχή να μπορεί να εκμεταλλεύεται από μία διαδοχή λωρίδων (strips). Συνήθως, τα μεγάλα αποθέματα (κυρίως άνθρακα) υφίστανται εκμετάλλευση με μία συνεχή προοδευτική κίνηση ενός επιμήκους μετώπου καλύπτοντας έτσι ολόκληρη την περιοχή της εκμετάλλευσης, πολλές φορές κάτω από συνθήκες μικρής διακύμανσης του πάχους των υπερκειμένων. Η τάση γενικά για αυτού του είδους τις εκμεταλλεύσεις ευνοεί την χρήση μεγάλων μηχανημάτων. Η μέθοδος strip mining εφαρμόζεται όλο και περισσότερο σε πολυστρωματικά κοιτάσματα καθώς τα μικρού βάθους μονοστρωματικά κοιτάσματα τείνουν να εξαντληθούν. Ένας αριθμός τεχνικών έχει αναπτυχθεί με σκοπό την αντιμετώπιση πολυστρωματικών κοιτασμάτων, εξαιτίας όμως της τεράστιας ποικιλίας των γεωμετρικών κυρίως χαρακτηριστικών των κοιτασμάτων, είναι δύσκολο να γίνει ταξινόμηση των μεθόδων αυτών και να υιοθετηθεί μία διαδικασία λογικής επιλογής όπως στην περίπτωση των μονοστρωματικών κοιτασμάτων. 14

18 Σχήμα 11. Διάφορες τεχνικές περιφερειακής εκμετάλλευσης 15

19 Σχήμα 12. Εκμετάλλευση ευρείας περιοχής: (α) εξόρυξη, (β) απόθεση 16

20 Επιφανειακή εκμετάλλευση με βαθμίδες για κοιτάσματα μεγάλης οριζόντιας εξάπλωσης (Terrace mining) Όταν τα υπερκείμενα ή και το μετάλλευμα έχουν πολύ μεγάλο πάχος, τότε δεν είναι δυνατόν να γίνει άμεση απόθεση των στείρων εγκάρσια προς την τάφρο εκμετάλλευσης ακόμα και αν χρησιμοποιούνται μεγάλα εκσκαπτικά μηχανήματα. Στην περίπτωση αυτή, τα υπερκείμενα στείρα πρέπει να μεταφέρονται περιφερειακά γύρω από την τάφρο εκμετάλλευσης με ταινιόδρομους, τραίνα ή φορτηγά αυτοκίνητα και να αποτίθενται στον κενό εξοφλημένο χώρο του ορυχείου. Στα ορυχεία αυτά πρέπει σχεδόν πάντα να επιτυγχάνονται οικονομίες μεγάλης κλίμακας. Σχήμα 13. Επιφανειακή εκμετάλλευση με βαθμίδες για κοιτάσματα μεγάλης οριζόντιας εξάπλωσης Αποτελεί την κύρια μορφή εκμετάλλευσης των λιγνιτικών κοιτασμάτων της χώρας με την εφαρμογή της καλούμενης «γερμανικής μεθόδου», στην οποία χρησιμοποιείται ως κύριος εξοπλισμός ένα σύστημα συνεχούς λειτουργίας αποτελούμενο από ηλεκτροκίνητους καδοφόρους εκσκαφείς, ταινιόδρομους και αποθέτες. Εκτός από τον κύριο αυτό εξοπλισμό χρησιμοποιούνται κατά θέσεις εκρηκτικές ύλες για τη χαλάρωση κάποιων σκληρών σχηματισμών, οι οποίοι στη συνέχεια εκσκάπτονται με 17

21 τη βοήθεια μηχανικών πτύων (shovels) και διακινούνται με μεγάλα χωματουργικά αυτοκίνητα (dumpers) Επιφανειακή εκμετάλλευση με κλειστές βαθμίδες (χοανοειδής εκμετάλλευση) Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων ακανόνιστου σχήματος (σωληνοειδή, stockworks) καθώς και έντονα κεκλιμένων στρωσιγενών κοιτασμάτων. Παρά την ονομασία της, η μορφή του ορυχείου πολλές φορές αποκλίνει σημαντικά από το σχήμα της χοάνης (ανεστραμμένου κώνου) διότι προσαρμόζεται κάθε φορά στις γεωμετρικές ανωμαλίες και στις διακυμάνσεις της ποιότητας του κοιτάσματος. Η εξόρυξη γίνεται συνήθως με μηχανικά μέσα για τα σχετικά μαλακά πετρώματα, ενώ σε περιπτώσεις σκληρών σχηματισμών χρησιμοποιούνται εκρηκτικές ύλες. Σχήμα 14. Ορυχείο χοανοειδούς μορφής 18

22 Φωτογραφία 1. Εκμετάλλευση χοανοειδούς μορφής σε ορυχείο αμιάντου Επιφανειακή εκμετάλλευση με ανοιχτές βαθμίδες Η μέθοδος αυτή είναι η πλέον χρησιμοποιούμενη μέθοδος εκμετάλλευσης κοιτασμάτων στην Ελλάδα, ειδικά όσον αφορά στα μάρμαρα και στα αδρανή υλικά (Φωτ. 2 και 3). Η μορφή του ορυχείου προσαρμόζεται στις εκάστοτε γεωμορφολογικές συνθήκες και στις ιδιαιτερότητες του κοιτάσματος. Η εξόρυξη γίνεται με χρήση εκρηκτικών υλών για τις εκμεταλλεύσεις αδρανών υλικών ή μεταλλευμάτων που απαντούν σε σκληρούς σχηματισμούς, ενώ η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων μαρμάρου πραγματοποιείται ειδικά τα τελευταία χρόνια σχεδόν αποκλειστικά με μηχανική εξόρυξη (κυρίως συρματοκοπή). 19

23 Φωτογραφία 2. Εκμετάλλευση με ανοιχτές βαθμίδες σε λατομείο αδρανών υλικών Φωτογραφία 3. Εκμετάλλευση με ανοιχτές βαθμίδες σε λατομείο μαρμάρου 20

24 1.6. Βασικές κατηγορίες παραμέτρων σχεδιασμού Οι παράμετροι που επιδρούν στο σχεδιασμό μιας εκμετάλλευσης μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες γενικές κατηγορίες: Φυσικές παράμετροι Οικονομικές παράμετροι Περιβαλλοντικές παράμετροι Τεχνολογικές παράμετροι Φυσικές παράμετροι Τα γεωλογικά και ορυκτολογικά χαρακτηριστικά ενός κοιτάσματος, τα οποία έχουν επίπτωση στην οικονομικότητα και κατ επέκταση στο σχεδιασμό μιας εκμετάλλευσης είναι: Υδρογεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Τα χαρακτηριστικά αυτά επιδρούν αφενός στην ευστάθεια των πρανών και αφετέρου στο συνολικό κόστος της εκμετάλλευσης, λόγω των αυξημένων δαπανών που απαιτούνται για την άντληση των υδάτων στην περίπτωση της εισροής νερών στην εκμετάλλευση. Τεκτονική της περιοχής (ρήγματα, συστήματα κατακλάσεων κ.λπ.). Επηρεάζει την αντοχή και τα μηχανικά χαρακτηριστικά των πετρωμάτων, καθώς και την ευστάθεια των πρανών. Επιδρά, επομένως, άμεσα στα χαρακτηριστικά της εκμετάλλευσης (μέθοδος εκμετάλλευσης, γωνία πρανών, κ.λπ.). Ιδιαίτερη σημασία έχει η τεκτονική στην περίπτωση των εκμεταλλεύσεων μαρμάρων, καθώς καθορίζει το μέγεθος των καθαρών όγκων που μπορούν να παραχθούν. Τοπογραφία της περιοχής. Το τοπογραφικό ανάγλυφο της περιοχής επιδρά στη σχέση αποκάλυψης του κοιτάσματος αλλά και στη γεωμετρία της εκμετάλλευσης επηρεάζοντας άμεσα το βαθμό στον οποίο η εκμετάλλευση είναι ορατή από την ευρύτερη περιοχή. Γεωμετρία κοιτάσματος. Τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν τη μέθοδο και κατ επέκταση την οικονομικότητα της εκμετάλλευσης είναι: Το σχήμα και η μορφή του κοιτάσματος (φλεβοειδές, στρωματοειδές, κλπ.) Η κλίση του κοιτάσματος Το πάχος των υπερκειμένων Το τελικό βάθος του κοιτάσματος Η γεωμετρία του κοιτάσματος σε συνδυασμό με τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά καθορίζει επίσης τα απολήψιμα αποθέματα. Μηχανικά χαρακτηριστικά κοιτάσματος και περιβαλλόντων πετρωμάτων. Επηρεάζουν την επιλογή της μεθόδου εκμετάλλευσης, την μέγιστη επιτρεπόμενη κλίση των πρανών 21

25 ενώ έχουν σημασία και για το κόστος όρυξης διατρημάτων και την κατανάλωση των εκρηκτικών υλών. Γεωγραφική θέση κοιτάσματος. Η γεωγραφική θέση του κοιτάσματος επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφοράς του υλικού. Καθορίζει, επίσης, τα έργα υποδομής που απαιτούνται στην περιοχή (οδικό δίκτυο, δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, κ.λπ.). Η γεωγραφική θέση συνδέεται άμεσα με τις επιπτώσεις της εκμετάλλευσης στην ευρύτερη περιοχή. Η γειτνίαση μιας εκμετάλλευσης με αστικά κέντρα μπορεί να οδηγήσει σε έντονες κοινωνικές αντιδράσεις (περίπτωση λατομείων αδρανών υλικών) με αποτέλεσμα ακόμη και των τερματισμό των εργασιών της εκμετάλλευσης. Σε άλλες περιπτώσεις (π.χ. λιγνίτες) μπορεί να απαιτείται η μετεγκατάσταση οικισμών, η οποία και θα πρέπει να προβλεφθεί κατά τη φάση του σχεδιασμού της εκμετάλλευσης, καθώς αυξάνει το κόστος και επηρεάζει την πορεία των εργασιών της εκμετάλλευσης. Κλίμα της περιοχής. Οι κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή μπορεί να επηρεάσουν την περίοδο λειτουργίας της εκμετάλλευσης κατά τη διάρκεια του έτους και το είδος του εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθεί. Επίσης μπορεί να απαιτηθούν διαφοροποιήσεις στο σχεδιασμό της εκμετάλλευσης (π.χ. διαπλάτυνση προσπελαστικών οδών σε συνθήκες παγετού για την ασφαλή και απρόσκοπτη κίνηση των οχημάτων) Οικονομικές παράμετροι Οικονομική ή οριακή ή μέγιστη σχέση αποκάλυψης Η οικονομική σχέση αποκάλυψης προσδιορίζει το «νεκρό σημείο» της δραστηριότητα, το σημείο, δηλαδή, εκείνο, όπου το κόστος της επιφανειακής εκμετάλλευσης ισούται με το έσοδο της επιχείρησης, με αποτέλεσμα η επιχείρηση να καλύπτει τα έξοδά της χωρίς να πραγματοποιεί ούτε κέρδος ούτε ζημιά. Στην περίπτωση επιλογής μεταξύ επιφανειακής και υπόγειας εκμετάλλευσης η οικονομική σχέση αποκάλυψης αναφέρεται στη στιγμιαία εκείνη σχέση όπου το κόστος της επιφανειακής εξισώνεται με το κόστος της υπόγειας εκμετάλλευσης. Η οικονομική σχέση αποκάλυψης προσδιορίζεται από τη σχέση: R E = Α Β C όπου, A: Έσοδα/ton χρήσιμου συστατικού B: Κόστος εξόρυξης και επεξεργασίας/ton χρήσιμου συστατικού C: Κόστος αποκάλυψης /ton αγόνων Σε αρκετές περιπτώσεις η οικονομική σχέση αποκάλυψης αναφέρεται στο ελάχιστα αποδεκτό κέρδος για την επιχείρηση αντί για το νεκρό σημείο, οπότε η προηγούμενη σχέση διαμορφώνεται ως εξής: 22

26 R E = Α (Β+D) C όπου, D: Ελάχιστο κέρδος/ton χρήσιμου συστατικού Οριακή περιεκτικότητα Η οριακή περιεκτικότητα ορίζεται ως η ελάχιστη περιεκτικότητα του κοιτάσματος σε χρήσιμο συστατικό, για την οποία υπό δεδομένες συνθήκες (κόστος εκμετάλλευσης και επεξεργασίας, τιμή πώλησης του υλικού) η εκμετάλλευση του κοιτάσματος είναι οικονομικά συμφέρουσα. Εκφράζει, δηλαδή, την περιεκτικότητα ανά τόνο μεταλλεύματος στην οποία εξισώνονται τα κόστη εκμετάλλευσης, επεξεργασίας και διάθεσης του τελικού προϊόντος με τα έσοδα από την πώληση αυτού. Όταν η περιεκτικότητα σε χρήσιμο συστατικό είναι μικρότερη από την οριακή περιεκτικότητα τότε το υλικό χαρακτηρίζεται ως άγονο, ενώ όταν είναι μεγαλύτερη ως μετάλλευμα Στη συνέχεια παρουσιάζεται ένα απλουστευμένο παράδειγμα για τον προσδιορισμό της οριακής περιεκτικότητας. Έστω ότι πρόκειται να πραγματοποιηθεί εκμετάλλευση ενός κοιτάσματος χαλκού για την οποία είναι γνωστά τα ακόλουθα: Κόστος επένδυσης: Ημερήσια παραγωγή: Ετήσια παραγωγή: ton ton Διάρκεια ζωής (έτη:) 20 Συνολικά απολήψιμα αποθέματα: ton Κόστος εξόρυξης/ton μεταλλεύματος: 1,00 Κόστος αποκάλυψης /ton αγόνων: 0,95 Κόστος εμπλουτισμού/ton μεταλλεύματος: 3,00 Γενικά έξοδα/ton μεταλλεύματος: 1,00 Κόστος μεταλλουργικής επεξεργασίας/kg Cu: 0,75 Βαθμός ανάκτησης: 85% Στον Πίνακα 3 υπολογίζονται τα καθαρά κέρδη / tn μεταλλεύματος για διάφορες υποθετικές περιεκτικότητες και για διαφορετικές τιμές πώλησης του Cu. Με γραμμική παρεμβολή υπολογίζεται η οριακή περιεκτικότητα ανάλογα με την τιμή πώλησης του μεταλλεύματος. 23

27 Πίνακας 3. Προσδιορισμός οριακής περιεκτικότητας για διαφορετική τιμή πώλησης Cu Μέση Περιεκτικότητα (%) 0,90 0,8 0,70 0,6 0,5 Μέση Περιεκτικότητα kg/tn 9,0 8,0 7,0 6,0 5,0 Βαθμός Ανάκτησης 85% 85% 85% 85% 85% Απολαμβανόμενο μετάλλευμα (kg/tn εξορυσσόμενου υλικού) 7,65 6,8 5,95 5,1 4,25 Κόστη ( ) Εξόρυξη Εμπλουτισμός Γενικά έξοδα 1 1, Αποσβέσεις 1,39 1,39 1,39 1,39 1,39 Μεταλλουργική επεξεργασία (ανά tn εξορυσσόμενου υλικού) 5,74 5,1 4,46 3,83 3,19 Σύνολο ( ) 12,13 11,49 10,85 10,21 9,58 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (1,75 /kg) 13,39 11,90 10,41 Καθαρή αξία ( ) 1,26 0,41 0,44 Οριακή περιεκτικότητα 0,752 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (2 /kg) 15,3 13,6 11,90 10,20 Καθαρή αξία ( ) 3,17 2,11 1,05 0,01 Οριακή περιεκτικότητα 0,601 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (2,25 /kg) 17,21 15,30 13,39 11,48 9,56 Καθαρή αξία ( ) 5,09 3,81 2,54 1,26 0,01 Οριακή περιεκτικότητα 0,501 Είναι προφανές ότι η τιμή πώλησης του μεταλλεύματος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον προσδιορισμό της οριακής περιεκτικότητας, η οποία ανάλογα με τη διαμόρφωση των τιμών των μετάλλων μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια ζωής της εκμετάλλευσης. Επομένως κατά το σχεδιασμό της εκμετάλλευσης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σενάρια για διαφορετικές τιμές πώλησης (Σχήμα 15), καθώς οι τιμές των μετάλλων σε μια δεδομένη χρονική περίοδο καθορίζονται από τους νόμους της αγοράς και η πρόβλεψη της εξέλιξής τους είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Επίσης κατά τη διάρκεια ζωής της εκμετάλλευσης μεταβάλλεται και το κόστος ανάλογα με την απόσταση μεταφοράς, τον όγκο των αγόνων που πρέπει να απομακρυνθούν τη δεδομένη χρονική στιγμή για την αποκάλυψη ενός τμήματος του κοιτάσματος, κ.λπ. 24

28 1 Οριακή Περιεκτικότητα (%) 0,8 0,6 0,4 0, Τιµή ανά kg µεταλλεύµατος Κόστος*/tn (EURO) *χωρίς τη µεταλλουργική επεξεργασία Σχήμα 15. Οριακή περιεκτικότητα για διαφορετικό κόστος εκμετάλλευσης και τιμή πώλησης μεταλλεύματος Συσχέτιση οριακής περιεκτικότητας και οικονομικής σχέσης αποκάλυψης Στον Πίνακα 4 δίνεται η οικονομική σχέση αποκάλυψης σε σχέση με την οριακή περιεκτικότητα και την τιμή του μεταλλεύματος, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα του προηγούμενου παραδείγματος, ενώ στο Σχήμα 16 παρουσιάζεται το αντίστοιχο διάγραμμα. Σε δεδομένη τιμή μεταλλεύματος και οριακή περιεκτικότητα αντιστοιχεί μία συγκεκριμένη τιμή της σχέσης αποκάλυψης, η οποία στην πράξη προσδιορίζει το μέγιστο επιτρεπόμενο όγκο των αγόνων που μπορούν, από οικονομική άποψη, να μετακινηθούν για την αποκάλυψη ενός όγκου μεταλλεύματος. Με βάση την τιμή της σχέσης αποκάλυψης και την επιτρεπόμενη κλίση πρανούς μπορούν να προσδιορισθούν τα όρια του κοιτάσματος και κατά συνέπεια τα απολήψιμα αποθέματα. Σύμφωνα με τον Πίνακα 3 για τιμή πώλησης του μεταλλεύματος 2,25 /kg η οριακή περιεκτικότητα είναι 0,501. Εάν σε μια δισδιάστατη τομή του υπό μελέτη κοιτάσματος οι τιμές περιεκτικότητας που εμφανίζονται στα όρια είναι 0,7% και 0,65%, τότε στην τομή αυτή φαίνεται πως όλο το κοίτασμα είναι απολήψιμο. Οι τιμές της σχέσης αποκάλυψης σύμφωνα με τον Πίνακα 4 είναι 2,7:1 και 2:1 αντίστοιχα. Λαμβάνοντας υπόψη την επιτρεπόμενη κλίση πρανούς και τις αντίστοιχες σχέσεις αποκάλυψης το απολήψιμο κοίτασμα περιορίζεται με βάση τα γεωμετρικά όρια που καθορίζουν οι δύο αυτές παράμετροι (Σχήμα 17). 25

29 Πίνακας 4. Προσδιορισμός σχέσης αποκάλυψης για διαφορετική τιμή πώλησης Cu Μέση Περιεκτικότητα (%) 0,90 0,8 0,70 0,65 0,6 Μέση Περιεκτικότητα kg/tn 9,0 8,0 7,0 6,5 6,0 Βαθμός Ανάκτησης 85% 85% 85% 85% 85% Απολαμβανόμενο μετάλλευμα (kg/tn εξορυσσόμενου υλικού) 7,65 6,8 5,95 5,525 5,1 Κόστη ( ) Εξόρυξη Εμπλουτισμός Γενικά έξοδα 1 1, Αποσβέσεις 1,39 1,39 1,39 1,39 1,39 Μεταλλουργική επεξεργασία (ανά tn εξορυσσόμενου υλικού) 5,74 5,1 4,46 4,14 3,83 Σύνολο ( ) 12,13 11,49 10,85 10,53 10,21 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (1,75 /kg) 13,39 11,9 10,41 Καθαρή αξία ( ) 1,26 0,41 0,44 Σχέση αποκάλυψης 1,3:1 0,4:1 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (2 /kg) 15,3 13,6 11,90 11,05 10,20 Καθαρή αξία ( ) 3,17 2,11 1,05 0,52 0,01 Σχέση αποκάλυψης 3,3:1 2,2:1 1,1:1 0,54:1 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (2,25 /kg) 17,21 15,30 13,39 12,43 11,48 Καθαρή αξία ( ) 5,09 3,81 2,54 1,90 1,26 Σχέση αποκάλυψης 5,4:1 4:1 2,7:1 2:1 1,3:1 Τιμή πώλησης μεταλλεύματος (2.5 /kg) 21,04 18,70 16,36 15,19 14,03 Καθαρή αξία ( ) 8,91 7,21 5,51 4,66 3,81 Σχέση αποκάλυψης 9,4:1 7,6:1 5,8:1 4,9:1 4:1 5:1 4:1 Σχέση αποκάλυψης 3:1 2: :1 1.75/kg 0: Περιεκτικότητα % Σχήμα 16. Σχέση αποκάλυψης για διαφορετική περιεκτικότητα και τιμή πώλησης μεταλλεύματος 26

30 ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ 2,7:1 ΑΓΟΝΑ 2:1 0,7% ΧΡΗΣΙΜΟ 0,65% ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ 2,7:1 ΑΓΟΝΑ 2:1 θ ΚΟΙΤΑΣΜΑ ΧΡΗΣΙΜΟ ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ Σχήμα 17. Προσδιορισμός ορίων κοιτάσματος Επίδραση τρόπου αποκάλυψης στο σχεδιασμό της εκμετάλλευσης Υπάρχουν τέσσερις βασικές μέθοδοι συνδυασμού αποκάλυψης και παραγωγής, οι οποίες χαρακτηρίζονται από το τη σχέση του λόγου αποκάλυψης με το χρόνο: Μειούμενη σχέση εκμετάλλευσης. Στην περίπτωση αυτή διακινείται όλη η ποσότητα των αγόνων από τη βαθμίδα εκμετάλλευσης μέχρι τα τελικά όρια του ορυχείου (Σχήμα 18). Η μέθοδος πλεονεκτεί έναντι των υπολοίπων στα εξής σημεία: προσφέρει το μέγιστο δυνατό χώρο εργασίας, υπάρχει άμεση πρόσβαση στο μετάλλευμα της επόμενης βαθμίδας, το σύνολο του εξοπλισμού απασχολείται στο ίδιο επίπεδο, η μόλυνση του μεταλλεύματος από το εξορυσσόμενο με εκρηκτικά στείρο από υψηλότερες βαθμίδες περιορίζεται στο ελάχιστο και η απαίτηση μηχανικού εξοπλισμού προς το τέλος της παραγωγικής ζωής της εκμετάλλευσης είναι μικρή. Αντίθετα, η συγκεκριμένη μέθοδος εμφανίζει τους χειρότερους οικονομικούς δείκτες, αφού η ανάγκη για διάθεση κεφαλαίων εγκατάστασης και χρήσης μηχανικού εξοπλισμού είναι μεγάλη από το πρώτα στάδια ανάπτυξης της εκμετάλλευσης. 27

31 Σχήμα 18. Μειούμενη σχέση εκμετάλλευσης Αυξανόμενη σχέση εκμετάλλευσης. Με τη συγκεκριμένη μέθοδο εξορύσσεται μόνο η ακριβώς αναγκαία ποσότητα αγόνων που απαιτείται για την αποκάλυψη της προγραμματισμένης ποσότητας μεταλλεύματος. (Σχήμα 19). Παρουσιάζει του καλύτερους οικονομικούς δείκτες, αλλά προκαλεί συνωστισμό, αφού η εκμετάλλευση αναπτύσσεται ταυτόχρονα σε πολλές διαδοχικές βαθμίδες. Σχήμα 19. Αυξανόμενη σχέση εκμετάλλευσης Σταθερή σχέση εκμετάλλευσης. Οι απαιτήσεις σε εξοπλισμό και έμψυχο δυναμικό είναι θεωρητικά σταθερές (Σχήμα 20). Γενικά η μέθοδος εμπεριέχει κάποια από τα μειονεκτήματα αλλά και από τα πλεονεκτήματα των δύο προηγούμενων μεθόδων. 28

32 Σχήμα 20. Σταθερή σχέση εκμετάλλευσης Εκμετάλλευση σε διαδοχικές φάσεις. Η μέθοδος εμφανίζει τα ακόλουθα πλεονεκτήματα: - Παρουσιάζει σημαντικές χρηματικές εισροές κατά την αρχική περίοδο της εκμετάλλευσης. - Ο μηχανικός εξοπλισμός και το εργατικό προσωπικό μπορούν σε μικρό χρονικό διάστημα να αποκτήσουν τη μέγιστη παραγωγική δυναμικότητα. Μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα εκμετάλλευση σε απομακρυσμένες περιοχές φόρτωσης μεταλλεύματος και αποκάλυψης, παρέχοντας ευελιξία. - Δεν απαιτείται η ταυτόχρονη λειτουργία πολλών μετώπων για την επίτευξη της επιθυμητής παραγωγής. Σε μεγάλης εξάπλωσης κοιτάσματα υπάρχει επαρκής χώρος που εξασφαλίζει ιδανικές συνθήκες λειτουργίας του μηχανικού εξοπλισμού. Στο Σχήμα 21 παρουσιάζεται ένα κοίτασμα συγκλινικού τύπου, το οποίο έχει σαφώς διαχωρισμένα μεταξύ τους πετρώματα βάσης και οροφής και η εκμετάλλευσή του μπορεί να πραγματοποιηθεί επιτυχώς σε διαδοχικές φάσεις. Η ύπαρξη βαθμίδας ασφαλείας πλάτους τουλάχιστον 30m στο δάπεδο της πρώτης φάσης λειτουργίας επιτρέπει τον καθαρισμό των πεσμένων όγκων από τις εργασίες αποκάλυψης της δεύτερης φάσης, παρέχοντας ικανοποιητική προστασία έναντι της ανάμιξής τους με το μετάλλευμα της δεύτερης παραγωγικής φάσης. 29

33 Σχήμα 21. Εκμετάλλευση σε διαδοχικές φάσεις Περιβαλλοντικές παράμετροι Ο σχεδιασμός μιας εκμετάλλευσης θα πρέπει υπό το πρίσμα της περιβαλλοντικής προστασίας να επιδιώκει: Την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (τοπίο, αέρας, έδαφος, νερά, χλωρίδα, πανίδα) Την ελαχιστοποίηση της όχλησης Την διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού σχεδίου αποκατάστασης (αειφορία, συμβατότητα με περιβάλλουσες χρήσεις γης, κ.λπ.) Προσανατολισμός της εκμετάλλευσης Προχώρηση των εργασιών Ο προσανατολισμός της εκμετάλλευσης και η διεύθυνση προχώρησης των εξορυκτικών εργασιών σε σχέση με τα κρίσιμα σημεία παρατήρησης, αποτελούν βασικούς παράγοντες του σχεδιασμού, καθώς επηρεάζουν την επιφάνεια των μετώπων της εκσκαφής που γίνεται αντιληπτή από τους παρατηρητές. Η επιλογή του προσανατολισμού και της διεύθυνσης προχώρησης πρέπει να αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση της επιφάνειας των πρανών, η οποία, συνήθως, εμφανίζει έντονη γεωμετρική και χρωματική αντίθεση με το περιβάλλον τοπίο. Στο Σχήμα 22 παρουσιάζεται η σημασία του σωστού προσανατολισμού και προχώρησης των έργων. Στην (α) περίπτωση, ο δυσμενής προσανατολισμός συντελεί στην αύξηση της εκτιθέμενης επιφάνειας, οξύνοντας το πρόβλημα της οπτικής ρύπανσης, ενώ στην περίπτωση (β) η ορθή επιλογή αμβλύνει το πρόβλημα. 30

34 Σχήμα 22. Σημασία του ορθού προσανατολισμού της εκμετάλλευσης Προσαρμογή στις γραμμές του φυσικού αναγλύφου Η ανάπτυξη των βαθμίδων της εκμετάλλευσης υιοθετώντας τις γραμμές του φυσικού αναγλύφου, σε περιπτώσεις που η θέαση της εκσκαφής είναι έντονη, βοηθά στην καλύτερη προσαρμογή της εκμετάλλευσης στο περιβάλλον τοπίο και στην άμβλυνση της οπτικής ρύπανσης. Στα ακόλουθα σχήματα (Σχ. 23α, 23β και 23γ), φαίνονται δύο εναλλακτικές δυνατότητες σχεδιασμού της εκμετάλλευσης. Η πρώτη εναλλακτική λύση προκαλεί έντονη καταστροφή του τοπίου, καθώς αλλοιώνει πλήρως τον χαρακτήρα του. Η δεύτερη επιλογή υιοθετεί τις βασικές γραμμές του τοπίου. Για να το επιτύχει όμως μειώνει την συνολικά απολήψιμη ποσότητα του κοιτάσματος. 31

35 Σχήμα 23. (α). Φυσικό ανάγλυφο Σχήμα 23. (β). Πρώτος εναλλακτικός σχεδιασμός (δραστική αλλαγή τοπίου) Σχήμα 23. (γ). Δεύτερος εναλλακτικός σχεδιασμός (υιοθέτηση γραμμών του τοπίου) 32

36 Προστατευτικές στήλες πετρώματος Σε ορισμένες περιπτώσεις η εγκατάλειψη μιας προστατευτικής στήλης πετρώματος, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση του φυσικού αναγλύφου μπορεί να βοηθήσει στην απόκρυψη της εκμετάλλευσης από τα κρίσιμα σημεία παρατήρησης, όπως φαίνεται στα ακόλουθα σχήματα (Σχ. 24 και 25). Στην περίπτωση αυτή υπάρχει μια μικρότερη ή μεγαλύτερη απώλεια κοιτάσματος. Σχήμα 24. Η εγκατάλειψη της στήλης δημιουργεί οπτικό εμπόδιο στον παρατηρητή και αποκρύπτει την εκμετάλλευση 33

37 Σχήμα 25. Ο σωστός σχεδιασμός της προσπελαστικής οδού εμποδίζει τη θέαση της εκσκαφής Αναχώματα Εάν το υπό εκμετάλλευση κοίτασμα έχει μεγάλη οικονομική αξία είναι προτιμότερη η δημιουργία τεχνικών οπτικών εμποδίων (αναχώματα), που θα επιτρέψουν τη μερική ή ολική απόκρυψη της εκμετάλλευσης. Στην περίπτωση αυτή, παράγοντας κρίσιμης σημασίας είναι η επιλογή της θέσης που θα κατασκευαστεί το ανάχωμα και μικρότερης σημασίας ο σχεδιασμός της εκμετάλλευσης. Όπως φαίνεται και στο Σχήμα 26, η κατασκευή του οπτικού εμποδίου κοντά στη θέση παρατήρησης αυξάνει την αποτελεσματικότητά του. Συχνά όμως προκύπτουν προβλήματα ως προς την θέση κατασκευής, καθώς εμπλέκονται διάφοροι εξωγενείς παράγοντες (π.χ. ιδιοκτησιακό καθεστώς του χώρου που θα πραγματοποιηθεί η κατασκευή). 34

38 Σχήμα 26. Αποτελεσματικότητα του αναχώματος σε σχέση με τη θέση κατασκευής Εκμετάλλευση με χοανοειδή εκσκαφή Η διαμόρφωση εκσκαφής χοανοειδούς μορφής (Σχήμα 27β) μπορεί να αποκρύψει πλήρως την εκμετάλλευση (Σχήμα 27α). Εάν, μάλιστα, συνδυαστεί και με άλλες επιλογές, όπως π.χ. κατασκευή υπόγειων εγκαταστάσεων θραύσης (Σχήμα 27γ), εκτός από την οπτική ρύπανση, μπορούν να ελαχιστοποιηθούν επίσης η ηχητική και η αέρια ρύπανση. Στην περίπτωση αυτή όμως, απαιτούνται επιπρόσθετα έργα υποδομής, συχνά αυξημένου κόστους. 35

39 Σχήμα 27. Εναλλακτικές δυνατότητες διαμόρφωσης της εκσκαφής. Στην περίπτωση (α) η εκμετάλλευση είναι έντονα ορατή. Στην περίπτωση (β) η εκμετάλλευση αποκρύπτεται, όπως και στην περίπτωση (γ), που περιορίζει επιπλέον και άλλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις Τα αποτελέσματα του εναλλακτικού σχεδιασμού της εκμετάλλευσης, τουλάχιστον ως προς την προστασία του τοπίου και την απόκρυψη της εκσκαφής, μπορούν να ελεγχθούν εύκολα με τη βοήθεια σύγχρονων μοντέλων εκτίμησης των μεταβολών του αναγλύφου και παραμέτρων της ευαισθησίας παρατήρησης με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Ο περιορισμός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων με την επιλογή κατάλληλων παραμέτρων του σχεδιασμού της εκμετάλλευσης προϋποθέτει, συχνά, σημαντική επιβάρυνση στο κόστος της εκμετάλλευσης, είτε γιατί πρέπει να υλοποιηθούν έργα υποδομής (π.χ. αναχώματα, υπόγειες εγκαταστάσεις, κ.ά.) είτε γιατί πρέπει να διαφοροποιηθούν κρίσιμοι για το παραγωγικό κόστος παράγοντες της εκμετάλλευσης (π.χ. ύψος βαθμίδων, έκταση μετώπου εργασίας, κ.ά.) είτε γιατί πρέπει να εγκαταλειφθεί ένα μέρος του κοιτάσματος (π.χ. να αφεθεί προστατευτική στήλη 36

40 πετρώματος για να εμποδίσει τη θέαση της εκσκαφής). Από την άλλη πλευρά, σε αρκετές περιπτώσεις, η υιοθέτηση ενός σχεδίου εκμετάλλευσης, φιλικότερου προς το περιβάλλον, καθίσταται αναγκαία και ικανή συνθήκη για την εγκατάσταση της εξορυκτικής δραστηριότητας, ειδικά σε περιοχές που γειτνιάζουν με άλλες οικονομικές δραστηριότητες και οικιστικές ζώνες. Για τους λόγους αυτούς, η τελική επιλογή του σχεδίου εκμετάλλευσης είναι ένα σύνθετο πρόβλημα, που πρέπει να στηρίζεται σε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση κόστους οφέλους όλων των σχετικών παραμέτρων (κόστος παραγωγής, περιβαλλοντικό κόστος, κοινωνική αποδοχή, κ.λπ.) Τεχνολογικές παράμετροι Οι τεχνολογικές εξελίξεις τόσο σε επίπεδο εξοπλισμού όσο και σε επίπεδο εργαλείων σχεδιασμού προσφέρουν σήμερα πολλές δυνατότητες για την βέλτιστη αξιοποίηση των κοιτασμάτων. Η επιλογή κατάλληλου τύπου μηχανημάτων για την εξόρυξη αλλά και την επεξεργασία είναι κρίσιμης σημασίας για την απρόσκοπτη λειτουργία της επιχείρησης, καθώς μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα. Τα σύγχρονα εργαλεία σχεδιασμού, τέλος, παρέχουν τη δυνατότητα διαμόρφωσης πολλών εναλλακτικών σεναρίων που μπορούν να ελεγχθούν άμεσα ως προς την αποτελεσματικότητά τους σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας Νομοθετικές απαιτήσεις Στον Κώδικα Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (Κ.Μ.Λ.Ε.) (Υπουργική Απόφαση Αριθ η /Φ/17402/1984) αναφέρονται μεταξύ άλλων και οι απαιτήσεις για τη διαμόρφωση των βαθμίδων της εκμετάλλευσης, η οποία εκτός από την ασφάλεια των εργασιών στοχεύει στον περιορισμό των επιπτώσεων στο τοπίο. Πιο συγκεκριμένα στον ΚΜΛΕ αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των βαθμίδων πρέπει να είναι τέτοια ώστε να δημιουργείται η μικρότερη δυνατή αισθητική αλλοίωση του τοπίου και να διασφαλίζεται η αποκατάστασή του κατά στάδια και στο σύνολο. Επίσης, επισημαίνεται ότι η χωροθέτηση της επέμβασης (θέση και προσανατολισμός) πρέπει να πραγματοποιείται με τρόπο ώστε να προκαλείται η μικρότερη δυνατή αισθητική αλλοίωση του τοπίου και σε περίπτωση που η επιλογή θέσης δεν μπορεί να δώσει ικανοποιητικό αποτέλεσμα, πρέπει να γίνεται προσπάθεια τεχνητής απόκρυψης της επέμβασης. Τέλος, αναφέρεται ότι η τελική μορφή της αποκατάστασης πρέπει να εναρμονίζεται με το ευρύτερο περιβάλλον και στις περιπτώσεις δημοσίων ή δημοτικών ή κοινοτικών εκτάσεων να προβλέπεται η κάλυψη των τοπικών αναγκών για ειδικές χρήσεις γης, σύμφωνα με τις υποδείξεις της Νομαρχίας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πιο αναλυτικά: 37

41 Ορισμένες γενικές αρχές σχεδιασμού των υπαίθριων εξορυκτικών έργων, καθώς και κάποιες ειδικότερες διατάξεις αναφορικά με την ασφάλεια των εργασιών απαντούν στο Κώδικα Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (Υπουργική Απόφαση Αριθ η /Φ/17402/1984), και πιο συγκεκριμένα στο Κεφάλαιο ΙΧ: Επιφανειακές εκσκαφές Ασφάλεια επιφάνειας Προστασία περιβάλλοντος, Άρθρα 78 ως 84. Στο Άρθρο 79: Γενικά μέτρα για την ασφάλεια των εκσκαφών, καθορίζεται ότι: «2. Ιδιαίτερη προσοχή, πρέπει να δίνεται στον καθορισμό της γωνίας πρανούς σε σχέση µε το οριζόντιο επίπεδο, σ' όλες τις φάσεις της εργασίας, εφόσον αυτή γίνεται σε µία µόνο βαθμίδα ή στις ενδιάμεσες και τελική φάση, αν η εργασία γίνεται σε περισσότερες βαθμίδες. Η γωνία πρανούς πρέπει να είναι τέτοια, ώστε να µη δημιουργείται κίνδυνος κατολίσθησης ή κατακρήμνισης. Απαγορεύεται, σε κάθε περίπτωση, η εκσκαφή µε γωνία πρανούς μεγαλύτερη από 90 μοίρες (αρνητική κλίση πρανούς). Η τελική γωνία πρανούς για συνεκτικά και υγιή πετρώματα, δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 60 μοίρες. Κατ' εξαίρεση, η γωνία αυτή μπορεί να αυξάνεται μέχρι τις 70 μοίρες εφόσον εφαρμόζονται ειδικά μέτρα ή μέθοδοι (π.χ. πρότμηση απαλή όρυξη κλπ.) µε βάση την εγκεκριμένη τεχνική του άρθρου 4. Η γωνία πρανούς, σ' όλες τις φάσεις εργασίας, για σαθρά, αμμώδη, προσχωσιγενή και γενικά επιρρεπή σε κατολίσθηση πετρώματα, δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 45 μοίρες.» Στο Άρθρο 80: Επιφανειακά μέτωπα, αναφέρεται επίσης: «Κάθε εκσκαφή, για την ασφαλή και ορθολογική εκτέλεση της εργασίας, πρέπει να υποδιαιρείται σε βαθμίδες ύψους, το πολύ, 15 m. Η γωνία πρανούς κάθε βαθμίδας καθορίζεται σύμφωνα µε τα προβλεπόμενα απ' το άρθρο 79 παρ. 1, 2 εδ. α', β', γ'. Ο καθορισμός του πλάτους της, γίνεται µε βάση το κριτήριο της ασφαλούς και ορθολογικής λειτουργίας του μηχανικού εξοπλισμού που απασχολείται. Στις ενδιάμεσες φάσεις εργασίας, το πιο πάνω πλάτος δεν μπορεί να είναι μικρότερο για την περίπτωση απασχόλησης τροχοφόρων μηχανημάτων, από 12 m ενώ στις υπόλοιπες περιπτώσεις, από 6 m. Η βαθμιδωτή διαμόρφωση, θα διατηρείται και μετά το τέλος του έργου. Κατ εξαίρεση, επιτρέπεται ο καθορισμός ύψους βαθμίδας μεγαλύτερου απ' το προβλεπόμενο στο παραπάνω εδαφ. α', µόνο στις παρακάτω περιπτώσεις: α) Η εκσκαφή εκτελείται µε εκσκαπτικά μηχανήματα που έχουν μεγαλύτερη από 15 m ακτίνα κατακόρυφης δράσης, σύμφωνα µε τα επίσημα προσπέκτα ή πιστοποιητικά του κατασκευαστή. Εξυπακούεται, ότι το ύψος του μετώπου 38

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 2: Βασική μεταλλευτική ορολογία και τύποι εκμετάλλευσης Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης

Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Αρχές υπόγειας εκμετάλλευσης Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Θεμελιώδεις αρχές σχεδιασμού Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY)

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (ORE DEPOSIT GEOLOGY) 7.3.05.4 Τομέας Γεωλογικών Επιστημών Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Σταύρος Τριανταφυλλίδης, 2015 Λέκτορας Κοιτασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ» ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» Η σημασία του εξορυκτικού κλάδου για την ελληνική οικονομία Ο

Διαβάστε περισσότερα

Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων

Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Έργα προσπέλασης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων. Ενότητα 1: Διάκριση των ορυκτών πρώτων υλών Είδη υπαίθριων εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα Μ.

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων. Ενότητα 1: Διάκριση των ορυκτών πρώτων υλών Είδη υπαίθριων εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα Μ. Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 1: Διάκριση των ορυκτών πρώτων υλών Είδη υπαίθριων εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος

Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος Οι πρώτες ύλες που υπάρχουν στο υπέδαφος μιας χώρας αποτελούν τον ορυκτό της πλούτο. Ο ορυκτός πλούτος περιλαμβάνει τα μεταλλεύματα, ορυκτά καύσιμα και τα προϊόντα λατομείου.

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική παρουσίαση της ελληνικής εξορυκτικής βιομηχανίας, του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων και των εταιρειών μελών του

Συνοπτική παρουσίαση της ελληνικής εξορυκτικής βιομηχανίας, του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων και των εταιρειών μελών του Συνοπτική παρουσίαση της ελληνικής εξορυκτικής βιομηχανίας, του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων και των εταιρειών μελών του Παραγωγή ενέργειας Τσιμεντοβιομηχανία Κατασκευές Βιομηχανία αλουμινίου,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση μέθοδων υπόγειας εκμετάλλευσης

Σύγκριση μέθοδων υπόγειας εκμετάλλευσης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Σύγκριση μέθοδων υπόγειας εκμετάλλευσης Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Μέθοδοι Υπόγειας Εκμετάλλευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΣΟΜΕΝΩΝ ΚΟΠΩΝ ΚΑΙ ΛΙΘΟΓΟΜΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΕΤΑΛΛΕΙΟ ΜΑΥΡΩΝ ΠΕΤΡΩΝ Βέργαδου Γεωργία Ζώμας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση σχεδιασμού εκμετάλλευσης με κατακρήμνιση οροφής με διαδοχικούς ορόφους

Ανάλυση σχεδιασμού εκμετάλλευσης με κατακρήμνιση οροφής με διαδοχικούς ορόφους Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Ανάλυση σχεδιασμού εκμετάλλευσης με κατακρήμνιση οροφής με διαδοχικούς ορόφους Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κενά μέτωπα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κενά μέτωπα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κενά μέτωπα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Μέθοδοι Υπόγειας Εκμετάλλευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΥΞΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ι Εξόρυξη με Εκρηκτικές Ύλες Κωδικός Μαθήματος:

ΕΞΟΡΥΞΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ι Εξόρυξη με Εκρηκτικές Ύλες Κωδικός Μαθήματος: Ε.Μ. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Τομέας Μεταλλευτικής Εργαστήριο Εξόρυξης Πετρωμάτων ΕΞΟΡΥΞΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ι Εξόρυξη με Εκρηκτικές Ύλες Κωδικός Μαθήματος: 7.1.06.7 Καθηγητής Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΓΟΥ Γ ΚΠΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΓΜΕ 2003 2008: «Ολοκληρωμένη διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Λιθογόμωση vs Κατακρήμνιση Η περίπτωση της ΛΑΡΚΟ

Λιθογόμωση vs Κατακρήμνιση Η περίπτωση της ΛΑΡΚΟ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Λιθογόμωση vs Κατακρήμνιση Η περίπτωση της ΛΑΡΚΟ Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. ΛΑΡΚΟ Η συνολική ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΠΡΟΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΡΟΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Φωτ.: Κατά FLSmidth 1 ΠΡΟ-ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ - Εισαγωγή Είναι γνωστό ότι στην παραγωγική διαδικασία του κλίνκερ τσιμέντου, εκτός των άλλων, σημαντικότατη επίδραση έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Αρχαίες Υπόγειες Εκμεταλλεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κατακρημνιζόμενα Μέτωπα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κατακρημνιζόμενα Μέτωπα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Κατακρημνιζόμενα Μέτωπα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Μέθοδοι Υπόγειας

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΗ: Λιγνιτωρυχείο Πτολεμαΐδας. Ο πλούτος του υπεδάφους της Ελληνικής γης

ΔΕΗ: Λιγνιτωρυχείο Πτολεμαΐδας. Ο πλούτος του υπεδάφους της Ελληνικής γης ΔΕΗ: Λιγνιτωρυχείο Πτολεμαΐδας Ο πλούτος του υπεδάφους της Ελληνικής γης Η εκμετάλλευση του λιγνίτη Ο λιγνίτης αποτελεί την κατεξοχήν ενεργειακή πρώτη ύλη της Ελλάδας και τη βάση των αναπτυξιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Ορυκτός πλούτος παρούσα κατάσταση και προοπτικές ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Ορυκτός πλούτος παρούσα κατάσταση και προοπτικές ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ορυκτός πλούτος παρούσα κατάσταση και προοπτικές ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η σημασία του εξορυκτικού κλάδου για την ελληνική οικονομία Ο ελληνικός ορυκτός πλούτος αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Καθ. Κ. Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης Ημερίδα Βιώσιμη Διαχείριση Αδρανών» ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης 16 Μαΐου 2011 Οδηγία 2006/21/EC 15 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Χανιά 2012 ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΟΜΒΟΥ ΤΑΙΝΙΟΔΡΟΜΩΝ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Χανιά 2012 ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΟΜΒΟΥ ΤΑΙΝΙΟΔΡΟΜΩΝ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Χανιά 2012 ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΟΜΒΟΥ ΤΑΙΝΙΟΔΡΟΜΩΝ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Κ Ρ Η Τ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Ελληνικός Ορυκτός Πλούτος-σημασία-προοπτικές, θέσεις και βασικά αιτήματα»

«Ο Ελληνικός Ορυκτός Πλούτος-σημασία-προοπτικές, θέσεις και βασικά αιτήματα» «Ο Ελληνικός Ορυκτός Πλούτος-σημασία-προοπτικές, θέσεις και βασικά αιτήματα» του κ. Χρ. Καβαλόπουλου, Γεν. Δν/ντή ΣΜΕ «Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες της ΕΕ που διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλευτικό Έργο Απόθεση Καταλοίπων Επεξεργασίας Βωξίτη Νομός Βοιωτίας, Κεντρική Ελλάδα

Μεταλλευτικό Έργο Απόθεση Καταλοίπων Επεξεργασίας Βωξίτη Νομός Βοιωτίας, Κεντρική Ελλάδα TOMH 7-7 1:1000 Αύλακα αποστράγγισης αναβαθμού Δυτική τάφρος αποστράγγισης Αύλακα αποστράγγισης αναβαθμού Ανοικτή επενδεδυμένη τάφρος, με έγχυτο σκυρόδεμα C16/20 και ένα πλέγμα Τ131, τραπεζοειδούς διατομής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι Μεταλλείου. Καλιαµπάκος Επίκουρος Καθηγητής Μεταλλείου Η κατασκευή των προσπελαστκών έργων αποτελεί το πρώτο βασικό στάδιο για την έναρξη λειτουργίας ενός, καθώς αυτά επιτρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ, ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ, ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ,

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Υλικά και τρόπος κατασκευής χωμάτινων φραγμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του θρυμματισμού μιας ανατίναξης μέσω πλήρως καθορισμένων μικρών χρόνων καθυστέρησης έναυσης

Αξιολόγηση του θρυμματισμού μιας ανατίναξης μέσω πλήρως καθορισμένων μικρών χρόνων καθυστέρησης έναυσης Αξιολόγηση του θρυμματισμού μιας ανατίναξης μέσω πλήρως καθορισμένων μικρών χρόνων καθυστέρησης έναυσης Η χρήση ηλεκτρονικών πυροκροτητών παρέχει πολύ μεγάλο εύρος και ακρίβεια στο χρόνο καθυστέρησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒιώσιμηΑνάπτυξηκαιΜεταλλευτική Δραστηριότητα. Καθ. Ζαχ. Αγιουτάντης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης

ΒιώσιμηΑνάπτυξηκαιΜεταλλευτική Δραστηριότητα. Καθ. Ζαχ. Αγιουτάντης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης ΒιώσιμηΑνάπτυξηκαιΜεταλλευτική Δραστηριότητα Καθ. Ζαχ. Αγιουτάντης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης Ημερίδα Βιώσιμη Ανάπτυξη Διαχείριση Αδρανών Υλικών Έδεσσα 5 Απριλίου 2011 Βιώσιμη Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι Παράδειγµα επιλογής και µεταλλείου (II). Καλιαµπάκος Επίκουρος Καθηγητής Παράδειγµα (ΙΙ) Να εξετασθούν και αναλυθούν τα κύρια έργα και (θέσεις, τύπος, κατασκευή, διαστασιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 4: Εκτίμηση Αποθεμάτων και Βελτιστοποίηση Ορίων Εκμετάλλευσης Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λ ιγνιτικό Κ έντρο υτικής Μ ακεδονίας Χρήστος Δαβάκος Διευθυντής ΛΚΔΜ ΔEH A.E./ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΥΧΕΙΩΝ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λιγνιτικών Κοιτασμάτων Δυτική Μακεδονία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Παραγωγής Τσιμέντου και Σκυροδέματος. Ενότητα 8 η Προ-ομογενοποίηση στην Τσιμεντοβιομηχανία

Τεχνολογία Παραγωγής Τσιμέντου και Σκυροδέματος. Ενότητα 8 η Προ-ομογενοποίηση στην Τσιμεντοβιομηχανία Τεχνολογία Παραγωγής Τσιμέντου και Σκυροδέματος Διδάσκων: Κωνσταντίνος Γ. Τσακαλάκης Καθηγητής Ε.Μ.Π. Ενότητα 8 η Προ-ομογενοποίηση στην Τσιμεντοβιομηχανία Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ `9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

1 η ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1 η ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1: Ο λιγνίτης είναι παλαιότερος της μάργας ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2: Το ΑΒΓΔ ξεκινά από επάνω αριστερά του χάρτη και δεξιόστροφα (φορά δεικτών ρολογιού). ΣΗΜΕΙΩΣΗ 3: εφ(φαινόμενης)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού δυναμικού της περιοχής και με Μεταλλουργία Χρυσού

Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού δυναμικού της περιοχής και με Μεταλλουργία Χρυσού ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ 1 1. Η Σύμβαση του 2004 Επαναλειτουργία Μεταλλείου (Μαύρων Πετρών, κάτω από την Στρατονίκη) Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Διάτρηση, Ανατίναξη και Εισαγωγή στα Υπόγεια Έργα Σχεδιασμός επιφανειακών ανατινάξεων

Διάτρηση, Ανατίναξη και Εισαγωγή στα Υπόγεια Έργα Σχεδιασμός επιφανειακών ανατινάξεων Διάτρηση, Ανατίναξη και Εισαγωγή στα Υπόγεια Έργα Σχεδιασμός επιφανειακών ανατινάξεων Δρ Παντελής Λιόλιος Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείο Κρήτης http://minelabmredtucgr Τελευταία ενημέρωση: 30

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος: Quarry Resource Efficiency Demonstration Project Ακρωνύμιο: QuaResE (LIFE 11 ENV/CY/859 )

Τίτλος Προγράμματος: Quarry Resource Efficiency Demonstration Project Ακρωνύμιο: QuaResE (LIFE 11 ENV/CY/859 ) LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση Τίτλος Προγράμματος: Quarry Resource Efficiency Demonstration Project Ακρωνύμιο: QuaResE (LIFE 11 ENV/CY/859 ) Η ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ Παρούσα κατάσταση Προοπτικές Απασχόλησης Εμπειρίες Αποφοίτων ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ Παρούσα κατάσταση Προοπτικές Απασχόλησης Εμπειρίες Αποφοίτων ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τρέχουσες εξελίξεις που σχετίζονται με την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της Ελλάδας Σχέδιο Π που περιγράφει τις επαγγελματικές δραστηριότητες των ιπλωματούχων

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλης Στοϊλόπουλος

Βασίλης Στοϊλόπουλος Εφαρμογή της νέας πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων στο ΕΣΠΑ 2014-2020. Αποκατάσταση ρυπασμένων χώρων από βιομηχανικά και επικίνδυνα απόβλητα. Βασίλης Στοϊλόπουλος ΕΥΔ/ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ Υποδιεύθυνση Τομέας Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Μέθοδος θαλάμων και στύλων

ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Μέθοδος θαλάμων και στύλων ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ και A. Μπενάρδος Λέκτορας ΕΜΠ Δ. Καλιαμπάκος Καθηγητής ΕΜΠ και - Hunt Midwest (Subtroolis) και - Hunt Midwest (Subtroolis) Εφαρμογής - Η μέθοδος και (rooms and illars) ανήκει στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Σχεδιασμός εκμετάλλευσης λατομείου αδρανών στην περιοχή Φονέ Αποκορώνου» Τσιβουράκης Εμμανουήλ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Σχεδιασμός εκμετάλλευσης λατομείου αδρανών στην περιοχή Φονέ Αποκορώνου» Τσιβουράκης Εμμανουήλ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Σχεδιασμός εκμετάλλευσης λατομείου αδρανών στην περιοχή Φονέ Αποκορώνου» Τσιβουράκης Εμμανουήλ Εξεταστική επιτροπή: Καθηγητής Αγιουτάντης

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορυκτά και η σημασία τους στην καθημερινότητά μας

Τα ορυκτά και η σημασία τους στην καθημερινότητά μας Συνέντευξη Τύπου Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) Τα ορυκτά και η σημασία τους στην καθημερινότητά μας Ευθύμιος Ο. Βιδάλης, Πρόεδρος ΣΜΕ Αθήνα, 3 Δεκεμβρίου 2008 Γιατί ΓΥΡΩΓΥΡΩΟΛΑ; Παγκόσμιες

Διαβάστε περισσότερα

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields)

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Πρώην βιομηχανικός χώρος: έχει πάψει να λειτουργεί αλλά η ρύπανση που προκάλεσε μπορεί να έχει πάψει να υπάρχει στην ατμόσφαιρα και στα επιφανειακά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση πηγών πλούτου της χώρας: Ορυκτός πλούτος

Αξιοποίηση πηγών πλούτου της χώρας: Ορυκτός πλούτος Αξιοποίηση πηγών πλούτου της χώρας: Ορυκτός πλούτος Βασίλης Νικολετόπουλος Σωματείο Αξιότης 12.2.13 1 Ορισμοί: Ορυκτές πρώτες ύλες ΟΠΥ Μεταλλεύματα μέταλλα Βιομηχανικά ορυκτά οξείδια, άλλα Λατομικά ορυκτά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ Αδρανή υλικά είναι τα διαβαθμισμένα, ορυκτής ή βιομηχανικής προέλευσης υλικά, που χρησιμοποιούνται είτε με κάποιο συγκολλητικό μέσο (για παρασκευή κονιαμάτων, σκυροδεμάτων κλπ.)

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Νομικό Πλαίσιο Λατομείων Αδρανών Υλικών

Νομικό Πλαίσιο Λατομείων Αδρανών Υλικών Βιώσιμη Ανάπτυξη ιαχείριση Αδρανών Υλικών Νομικό Πλαίσιο Λατομείων Αδρανών Υλικών Ιωάννης Κυριαζής Μεταλλειολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Στέφανος Αργυράκης Γεωλόγος-Περιβαλλοντολόγος, Περιφ. Ενότητα Πέλλας Έδεσσα,

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δημήτρης Μελάς Αν. Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΟΣ ΛΑΤΟΜΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΟΣ ΛΑΤΟΜΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.Π.Ε.Κ.Α. Μεσογείων 9 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΦΥΣΙΚΟΎ ΠΛΟΎΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ7 ΤΜΗΜΑ Α ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΟΣ ΛΑΤΟΜΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ Το Δελτίο τούτο μετά την ακριβή συμπλήρωση πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας υλικών στην Ελλάδα

Προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας υλικών στην Ελλάδα 0. Εισαγωγή Προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας υλικών στην Ελλάδα Το θέμα που προτείνεται για μελέτη εδώ, είναι τεράστιο και δε μπορεί να αναπτυχθεί ικανοποιητικά σε μια και μόνη εργασία. Αποτελεί δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασυνέχειες επηρεάζουν τη συμπεριφορά του τεχνικού έργου και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό του.

Οι ασυνέχειες επηρεάζουν τη συμπεριφορά του τεχνικού έργου και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο σχεδιασμό του. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΣΥΝΕΧΕΙΩΝ ΒΡΑΧΟΥ Όπως έχουμε ήδη αναφέρει οι ασυνέχειες αποτελούν επίπεδα αδυναμίας της βραχόμαζας που διαχωρίζει τα τεμάχια του ακέραιου πετρώματος. Κάθετα σε αυτή η εφελκυστική αντοχή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Σαμπατακάκης Αν. Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

Ν. Σαμπατακάκης Αν. Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Α ΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ Αδρανή υλικά είναι τα διαβαθμισμένα, ορυκτής ή βιομηχανικής προέλευσης υλικά,, που χρησιμοποιούνται είτε με κάποιο συγκολλητικό μέσο (για παρασκευή κονιαμάτων, σκυροδεμάτων κλπ.)

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: Η εκµετάλλευση του λιγνίτη στην Ελλάδα µε οικονοµικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Σηµερινή κατάσταση-προοπτικές

Εισήγηση: Η εκµετάλλευση του λιγνίτη στην Ελλάδα µε οικονοµικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Σηµερινή κατάσταση-προοπτικές Εισήγηση: Η εκµετάλλευση του λιγνίτη στην Ελλάδα µε οικονοµικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Σηµερινή κατάσταση-προοπτικές Από ΚΩΝ. Β. ΚΑΒΟΥΡΙ Η Γενικό ιευθυντή ορυχείων ΕΗ Α.Ε. Αναπληρωτή Καθηγητή Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική υποχρέωση ή το μέλλον των λατομικών δραστηριοτήτων; Χρήστος Στεργίου

Περιβαλλοντική υποχρέωση ή το μέλλον των λατομικών δραστηριοτήτων; Χρήστος Στεργίου Περιβαλλοντική υποχρέωση ή το μέλλον των λατομικών δραστηριοτήτων; Χρήστος Στεργίου Αδρανή υλικά: Κοινοί λίθοι (οδοποιία, οικοδομές), ασβεστολιθικά πετρώματα παραγωγής ασβέστου, υδραυλικής σκόνης, συλλιπάσματος

Διαβάστε περισσότερα

1. Το έδαφος και το υπέδαφος 2. Ιδιότητες της ύλης 3. Καταστάσεις της ύλης 4. Ουσίες και μείγματα 5. Διαχωρισμός μειγμάτων στις συστατικές τους

1. Το έδαφος και το υπέδαφος 2. Ιδιότητες της ύλης 3. Καταστάσεις της ύλης 4. Ουσίες και μείγματα 5. Διαχωρισμός μειγμάτων στις συστατικές τους 2. Ιδιότητες της ύλης 3. Καταστάσεις της ύλης 4. Ουσίες και μείγματα 5. Διαχωρισμός μειγμάτων στις συστατικές τους ουσίες 13 Μάθημα 1 Η ΥΛΗ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το έδαφος και το υπέδαφος Έδαφος Υπέδαφος Η ζωή άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΙ ΗΡΟΝΙΚΕΛΙΟΥ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΙ ΗΡΟΝΙΚΕΛΙΟΥ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΙ ΗΡΟΝΙΚΕΛΙΟΥ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ρ Ιωάννης Κοντός Μηχανικός Μεταλλείων - Μεταλλουργός ΛΑΡΚΟ ΓΕΝΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ ΓΕΝΙΚΑ 1963: Ίδρυση της εταιρίας από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Απόφασης 37/

Αριθ. Απόφασης 37/ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Του Πρακτικού 5/2016 συνεδρίασης της Επιτροπής Αγροτικής Οικονομίας και Περιβάλλοντος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης ---------------------------------- Αριθ. Απόφασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ Ι Παράδειγµα επιλογής και µεταλλείου (Ι). Καλιαµπάκος Επίκουρος Καθηγητής Παράδειγµα (Ι) Να εξετασθούν και αναλυθούν τα κύρια έργα και (θέσεις, τύπος, κατασκευή, διαστασιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 12 1. Παράδειγµα κριτηρίου κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου - κρίσης (µάθηµα ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΕΠΩΝΥΜΟ. ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΜΑΘΗΜΑ Σκοπός εξέτασης: Η διαπίστωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΤΟΜΕΑ Β. Α) Ομάδα Α: Θεματικά αντικείμενα για ανέργους Τεχνίτες του τομέα Β της οικονομίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΤΟΜΕΑ Β. Α) Ομάδα Α: Θεματικά αντικείμενα για ανέργους Τεχνίτες του τομέα Β της οικονομίας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΤΟΜΕΑ Β Α) Ομάδα Α: Θεματικά αντικείμενα για ανέργους Τεχνίτες του τομέα Β της οικονομίας i. Παραγωγική διαδικασία στη βιομηχανική επεξεργασία των

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Κ Ο Σ Μ Η Τ Ο Ρ Α Σ

E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Κ Ο Σ Μ Η Τ Ο Ρ Α Σ E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Κ Ο Σ Μ Η Τ Ο Ρ Α Σ Αριθ. Πρωτ. 1531 Αθήνα 14-5-2013 ΩΡΙΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Π.Π.Σ.) ΣΧΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑΔΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Ορυκτές Π ρώτες Ύλες: Μέλλον, ανάγκες, ευκαιρ ίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Ορυκτές Π ρώτες Ύλες: Μέλλον, ανάγκες, ευκαιρ ίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Ορυκτές Π ρώτες Ύλες: Μέλλον, ανάγκες, ευκαιρ ίες Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Ι ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΙΑΛΕΞΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ:

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ: «Περιεχόμενο φακέλου για την εφαρμογή του άρθρου 7 της Κ.Υ.Α. 20488/10 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών. Η συμβολή της Σχολής Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών. Δ.

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών. Η συμβολή της Σχολής Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών. Δ. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων - Μεταλλουργών Η συμβολή της Σχολής Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Δ. Καλιαμπάκος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Ερευνητική Ομάδα: Εργαστήριο: Καθ. Ι. Πασπαλιάρης

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικοί Μηχανικοί ΕΜΠ Τεχνική Γεωλογία Διαγώνισμα 10/ ΘΕΜΑ 1 ο (4 βαθμοί)

Πολιτικοί Μηχανικοί ΕΜΠ Τεχνική Γεωλογία Διαγώνισμα 10/ ΘΕΜΑ 1 ο (4 βαθμοί) Πολιτικοί Μηχανικοί ΕΜΠ Τεχνική Γεωλογία Διαγώνισμα 10/2006 1 ΘΕΜΑ 1 ο (4 βαθμοί) 1. Σε μια σήραγγα μεγάλου βάθους πρόκειται να εκσκαφθούν σε διάφορα τμήματά της υγιής βασάλτης και ορυκτό αλάτι. α) Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 5: Δευτερογενής Διασπορά, Κυριότερες γεωχημικές μεθόδοι Αναζήτησης Κοιτασμάτων, Σχεδιασμός και δειγματοληψία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Γομούμενα Μέτωπα

Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Γομούμενα Μέτωπα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Μέθοδοι υπόγειας εκμετάλλευσης Γομούμενα Μέτωπα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Μέθοδοι Υπόγειας Εκμετάλλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Tο µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» στην Χαλκιδική

Tο µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» στην Χαλκιδική Tο µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» στην Χαλκιδική Μεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» Το µεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» ανήκει στα µεταλλεία Κασσάνδρας που εκτείνονται στο βορειοανατολικό τµήµα της Χαλκιδικής Κοίτασµα µικτών

Διαβάστε περισσότερα

1 ο εξάμηνο. Το υποχρεωτικό μάθημα «ΧΗΜ 101 Ανόργανη Χημεία», (1 ου εξαμήνου), μετονομάζεται σε

1 ο εξάμηνο. Το υποχρεωτικό μάθημα «ΧΗΜ 101 Ανόργανη Χημεία», (1 ου εξαμήνου), μετονομάζεται σε Απόφαση Γενικής Συνέλευσης Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων (συνεδρία 2 η /07.10.2015) Μεταβατικές Διατάξεις Προγραμμάτων Σπουδών Σχολής ΜΗΧΟΠ (βάσει του ΠΣ 2014-15) 1 ο εξάμηνο Το υποχρεωτικό μάθημα «ΧΗΜ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Φίλτρων - Στραγγιστηρίων

Μελέτη Φίλτρων - Στραγγιστηρίων Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Μελέτη Φίλτρων - Στραγγιστηρίων Φώτης Π. Μάρης

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Η ενοποίηση λογισμικών στις επιχειρήσεις εξόρυξης αποτελεί το κλειδί για την αυξημένη παραγωγικότητα Ενώ ο τομέας των φυσικών πόρων συνεχίζει να αναπτύσσεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΩΝ Το 1844 ο Γάλλος επιστήμονας Dufrenoy χαρακτήρισε το ορυκτό που μελετήθηκε το 1821 απο το Γάλλο χημικός Berthier στο χωριό Les Baux, της Ν. Γαλλίας ως

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού...

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Περιεχόμενα 5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός... 2 5.2. Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού... 4 5.3. Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... 5 5.4. Τύποι Χωροταξίας...

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικές σημειώσεις μεθόδων υπόγειας εκμετάλλευσης με κατακρήμνιση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ... 2

Συμπληρωματικές σημειώσεις μεθόδων υπόγειας εκμετάλλευσης με κατακρήμνιση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ... 2 Συμπληρωματικές σημειώσεις μεθόδων υπόγειας εκμετάλλευσης με κατακρήμνιση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ... 2 1.1 Γενικά...2 1.2 Μέθοδος διαδοχικών ορόφων με κατακρήμνιση...3 1.3 Μέθοδος Κατακρήμνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Modified Stability-graph method

Modified Stability-graph method Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Modified Stability-graph method Potvin (1988) Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Modified Stability-graph

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι Κ Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΛΑΤΟΜΕΙΟΥ ΜΑΡΜΑΡΩΝ

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι Κ Ο ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΛΑΤΟΜΕΙΟΥ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Διεύθυνση : Πληροφορίες : Τηλ. Επικοινωνίας: Τηλ fax : Μητροπόλεως 55 Γκαράνη Βούλα 2331350615 2331320590 Προς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΤΡΗΣΗΣ Η εκτίµηση και η ανάλυση του κόστους µιας γεώτρησης είναι το τελικό στάδιο στο σχεδιασµό. Σε πολλές περιπτώσεις η εκτίµηση κόστους είναι το διαχειριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες Χωμάτινα Φράγματα Κατασκευάζονται με γαιώδη υλικά που διατηρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους Αντλούν την αντοχή τους από την τοποθέτηση, το συντελεστή εσωτερικής τριβής και τη συνάφειά τους. Παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Αναστασιάδης Γεώργιος Πολιτικός Μηχανικός - MBA 9 ο Εθνικό Συνέδριο ΜΚΕ της Ελληνικής Εταιρείας Μη Καταστροφικών Ελέγχων Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 11 Νοεμβρίου 2016 Οπτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΖΕΟΛΙΘΟΣ : ΜΙΑ ΟΡΥΚΤΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ ΜΕ ΠΟΛΥΠΛΕΥΡΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ

ΖΕΟΛΙΘΟΣ : ΜΙΑ ΟΡΥΚΤΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ ΜΕ ΠΟΛΥΠΛΕΥΡΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΖΕΟΛΙΘΟΣ : ΜΙΑ ΟΡΥΚΤΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ ΜΕ ΠΟΛΥΠΛΕΥΡΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΒΕΛΙΔΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πετρωτά 24.4.2016 Νόμοι (N), Νομοθετικά (Ν.Δ.)

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων

Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Καθηγητής Ζαχαρίας Αγιουτάντης Σπουδές στο Πολυτεχνείο Κρήτης και μελλοντικές επαγγελματικές προοπτικές Δευτέρα 18 Ιουνίου 2011 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Μεγάλοι Υπόγειοι Θάλαμοι (Caverns)

ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Μεγάλοι Υπόγειοι Θάλαμοι (Caverns) ΥΠΟΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Μεγάλοι (Caverns) A. Μπενάρδος Λέκτορας ΕΜΠ Δ. Καλιαμπάκος Καθηγητής ΕΜΠ Υπόγειοι Θάλαμοι Διαστάσεις εκσκαφής: Πλάτος:12 m Ύψος: 20 m Μήκος: 40 m Κατασκευή υπογείων θαλάμων (caverns) για

Διαβάστε περισσότερα