Σεξουαλική κακοποίηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σεξουαλική κακοποίηση"

Transcript

1 Σεξουαλική κακοποίηση Χρήσιμες πληροφορίες για εκπαιδευτικούς

2

3 Σεξουαλική κακοποίηση Χρήσιμες πληροφορίες για εκπαιδευτικούς Ευαγγελινή Αθανασοπούλου, Παιδοψυχίατρος, Υπεύθυνη Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου Γ.Ν. Γ. Παπανικολάου Σχεδιασμός-Σελιδοποίηση Εκτύπωση Κ. Ν. Επισκόπου 7 Τ Θεσσαλονίκη 2013

4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΉ Οι μορφές κακοποίησης των παιδιών και εφήβων είναι πολλές. Γιατί επιλέγουμε να συζητήσουμε για τη σεξουαλική κακοποίηση; η κακοποίηση των ανηλίκων (παιδιών - εφήβων) εμφανίζεται με διάφορες μορφές και μπορεί να έχει σοβαρές σωματικές, κοινωνικές, διανοητικές, συναισθηματικές και άλλες συνέπειες στη ζωή του ανηλίκου παράλληλα θρυμματίζει τις πεποιθήσεις μας για το δικαίωμα στην ασφάλεια, τη φροντίδα και την αγάπη (στην κατάλληλη εκδοχή της) που πρέπει να προσδοκούν οι ανήλικοι από την οικογένεια, το σχολείο, την κοινωνία, τους θεσμούς ιδιαιτέρως όμως η σεξουαλική κακοποίηση παραβιάζει ακόμη πιο σοβαρές πλευρές της ανάπτυξης και των σχέσεων, όπως τον αιμομικτικό φραγμό στις περισσότερες περιπτώσεις - η αιμομιξία καταργεί την αλληλουχία των γενεών και τραυματίζει ψυχικά όχι μόνο άμεσα (διαταραχή μετατραυματικού στρες), αλλά και μακροπρόθεσμα, επηρεάζοντας την ανάπτυξη της σεξουαλικότητας και την εν γένει λειτουργικότητα του ατόμου. Πώς ορίζεται η σεξουαλική κακοποίηση; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η σεξουαλική κακοποίηση αφορά τη συμμετοχή του παιδιού σε σεξουαλική δραστη- 5

6 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ 6 ριότητα για την οποία υπάρχει έλλειψη της συνειδητής κατανόησης της έννοιας και του περιεχομένου της πράξης από την πλευρά του παιδιού και έλλειψη της συναίνεσής του η σεξουαλική κακοποίηση παραβιάζει τους νόμους ή/και τα κοινωνικά ταμπού της κοινωνίας πολύ συχνά χρησιμοποιούνται και οι όροι σεξουαλική παραβίαση ή αιμομιξία. Ο τελευταίος όρος δίνει και μια ακόμα διάσταση στο φαινόμενο φέρνοντας το άτομο που κακοποιεί σεξουαλικά τα παιδιά μέσα στο στενό αλλά και στο ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον. Σε όλες τις περιπτώσεις είναι ένα άτομο που έχει χρόνο και χώρο με το παιδί, αλλά και ένα άτομο που η σχέση του με το παιδί (σχέση αγάπης ή φόβου) εξασφαλίζει τη μυστικότητα του γεγονότος σεξουαλική παραβίαση-αιμομιξία η συμμετοχή ή η έκθεση παιδιών και εφήβων σε πράξεις με σεξουαλικό περιεχόμενο, οι οποίες υποκινούνται από ενήλικα που έχει σχέση φροντίδας ή οικειότητας με το παιδί και έχουν ως στόχο τη σεξουαλική διέγερση ή/ και ικανοποίηση του ενήλικα η ενδοοικογενειακή (intrafamily) παιδική σεξουαλική κακοποίηση αναφέρεται σε μέλη της οικογένειας που έχουν βιολογικό δεσμό με το παιδί, αλλά και σε κάθε μέλος της στενής και ευρύτερης οικογένειας που δεν έχει μεν δεσμό αίματος με το παιδί, αλλά

7 είναι γνωστό στο παιδί και στην οικογένεια (πατριός, φίλος της μητέρας, οικογενειακοί φίλοι, γείτονες κ.α.). Δράστης παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης μπορεί να είναι και κάποιο μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας ή φίλος του παιδιού ή αδελφού/ής του. Οι συνέπειες της σεξουαλικής κακοποίησης (άμεσες, βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες) στην ψυχική υγεία των παιδιών και εφήβων η σεξουαλική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία έχει τεκμηριωθεί πλέον ότι σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών επιπτώσεων που μπορούν συχνά να συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή και να προκαλούν σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας οι επιπτώσεις είναι συχνά και τα σημεία που οδηγούν στην αποκάλυψη της σεξουαλικής κακοποίησης, παρότι αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν πρόκειται για ειδικά συμπτώματα - εξάλλου ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί είναι ένα πολυθυματοποιημένο παιδί, μιας που όλες οι μορφές της κακοποίησης συνήθως συνυπάρχουν στις περιπτώσεις αυτές είναι πιθανό, επίσης, για ένα μεγάλο διάστημα να μην υπάρχουν σημάδια - συνέπειες: οι συνέπειες εξαρτώνται από ένα πλήθος παραγόντων και η μορφή τους σχετίζεται - 7

8 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ 8 μεταξύ των άλλων - και με την ηλικία και το στάδιο ανάπτυξης του παιδιού έτσι στην προσχολική ηλικία μπορεί να συναντήσουμε άγχος, διαταραχές του ύπνου και εφιάλτες, αταίριαστη με την ηλικία σεξουαλική συμπεριφορά - στη σχολική ηλικία φόβο, επιθετικότητα, εφιάλτες, μαθησιακές δυσκολίες, υπερκινητικότητα, παλινδρομημένη συμπεριφορά, ιδιαιτέρως δευτερογενή εγκόπριση, καταναγκαστικές συμπεριφορές κυρίως σε θέματα καθαριότητας ( ξέπλυμα της ντροπής ) - στην εφηβεία κατάθλιψη, απόσυρση, αυτοτραυματισμούς, αυτοκτονική συμπεριφορά, αποσυνδετικού-διασχιστικού τύπου διαταραχές όπως: διασχιστική αμνησία, διασχιστική φυγή ή και διαταραχή πολλαπλής προσωπικότητας, διαταραχές της διατροφής, παραβατικές πράξεις, φυγή από το σπίτι, χρήση ουσιών η διαταραχή μετατραυματικού στρες είναι η πιο συχνή άμεση επίπτωση, αν και δεν εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις, ενώ η χαμηλή αυτοεκτίμηση χτίζεται σταθερά σε περιπτώσεις που δεν τεθεί θεραπευτικός φραγμός οι επιπτώσεις προέρχονται από την οργάνωση του ψυχικού τοπίου του ανηλίκου γύρω από μερικές σοβαρές παραμέτρους: εσωτερίκευση μιας αρνητικής εικόνας εαυτού, αισθήματα ενοχής και αναξιότητας διαστρεβλωμένη αντίληψη για την σεξου-

9 αλικότητα, υιοθέτηση ενός μοτίβου γύρω από το δίπολο θύτης-θύμα όσον αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις άρση της εμπιστοσύνης στα πρόσωπα φρο ντίδας, δυσπιστία του παιδιού ότι θα φροντιστεί και θα προστατευτεί (π.χ. εάν ο δράστης είναι πρόσωπο της οικογένειας υπάρχει διαρκής έκθεση σε φόβο για την συνεχιζόμενη πράξη και θυμός προς τα άλλα πρόσωπα που δεν δείχνουν να αντιλαμβάνονται για να τη σταματήσουν) Γενικά η κακοποίηση ή και άλλες αντίξοες εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μπορούν να περιληφθούν ανάμεσα στους βασικούς παράγοντες που κρύβονται κάτω από τους κινδύνους για την υγεία, την ασθένεια και το θάνατο, και θα πρέπει να αναγνωρίζονται κατά την τυπική αξιολόγηση και εξέταση όλων των ασθενών (πηγή: Πρόληψη Παιδικής Κακοποίησης: οδηγός δράσης και τεκμηρίωσης, ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: Preventing Child Maltreatment: a guide to taking action and generating evidence World Health Organization 2006, Επιμέλεια Μετάφρασης: Δρ Ο. Γιωτάκος). Πόσο συχνή είναι η σεξουαλική κακοποίηση σε παιδιά/εφήβους; ένα μεγάλο μέρος της παιδικής κακοποίησης δεν αναφέρεται ποτέ στις υπηρεσίες 9

10 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ παιδικής προστασίας του παιδιού ή τις νομικές αρχές. Ταυτόχρονα, σε όλες τις χώρες η υγεία, οι νομικές και οι κοινωνικές υπηρεσίες είναι οι τομείς που σχετίστηκαν περισσότερο με τις συνέπειες της παιδικής κακοποίησης και οι πλέον εμπλεκόμενες στις προσπάθειες για την αντιμετώπισή της ειδικά για τη σεξουαλική κακοποίηση ο φόβος του στιγματισμού και της δευτερογενούς κακοποίησης, η ντροπή, η απώθηση που κάνει πολλά θύματα να θυμούνται πολλά χρόνια μετά την εμπειρία τους (χωρίς απαραίτητα να την καταγγέλλουν) κ.α. εμποδίζουν την αναφορά και την καταγραφή από τις αρμόδιες υπηρεσίες - έτσι λείπουν οι επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες πλέον θεωρούνται εξαιρετικά χρήσιμες και για τη θέσπιση περισσότερων στρατηγικών αντιμετώπισης και πρόληψης η πλειονότητα των μελετών που αφορούν στα ποσοστά της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης βασίζεται κυρίως σε δεδομένα που συλλέγονται αναδρομικά από ενήλικες και παιδιά με τη χρήση ερωτηματολογίων αναδρομικές μελέτες από όλο τον κόσμο αναφέρουν ότι περίπου το 20% των γυναικών και το 5-10% των ανδρών έχουν υποστεί ως παιδιά σεξουαλική κακοποίηση του τύπου της σωματικής επαφής, ενώ για τη μη σωματική επαφή τα ποσοστά ανεβαίνουν 10

11 περίπου στο 40-60% (Finkelhor, 1994 Gorey & Leslie, 1997). πάντως τα διαθέσιμα επίσημα στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες φαίνεται να αποτελούν μονάχα την κορυφή του παγόβουνου. Ποιοι είναι οι ενήλικες που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά/εφήβους; Η συντριπτική πλειοψηφία των δραστών είναι άντρες (90%). Από τους δράστες, σε ποσοστό 70-90% πρόκειται για άτομα γνωστά στο παιδί και σε ποσοστό 33-50% πρόκειται για μέλη της ίδιας της οικογένειας. Τα θύματα είναι κυρίως κορίτσια, με αναλογία 5 κορίτσια προς 2 αγόρια. Για ποιους λόγους ορισμένοι κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά; το ψυχολογικό προφίλ των δραστών έχει απασχολήσει τους κλινικούς και τους ερευνητές φαίνεται ότι πρόκειται για ετερογενή ομάδα ως προς τα προσωπικά, κοινωνικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά η έννοια της διαστροφής είναι κεντρική, ενώ βασικές πλευρές της επιθυμίας του δράστη είναι αυτές της σεξουαλικής ευχαρίστησης και της επικράτησης/ισχύος άλλα στοιχεία τα οποία αφορούν τη σεξου- 11

12 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ αλικότητα του δράστη μπορεί να είναι η αποφυγή σεξουαλικών σχέσεων με συνομηλίκους και ο σαδισμός μελέτες δείχνουν αυξημένη συχνότητα σεξουαλικής κακοποίησης των ίδιων των δραστών κατά την παιδική τους ηλικία. Οι ιστορίες σωματικής κακοποίησης, παραμέλησης, υποκατάστασης της γονεϊκής φροντίδας είναι ακόμη συχνότερες στα άτομα αυτά ωστόσο τα χαρακτηριστικά αυτά είναι συχνά και μεταξύ των ατόμων με γενικότερη παραβατική συμπεριφορά και δεν έχουν ειδική αιτιολογική σχέση με τη σεξουαλική κακοποίηση, ούτε αρκούν για να εξηγήσουν τη διαδρομή μέσα από την οποία ένα νεαρό άτομο ή ένας ενήλικας αναπτύσσει την επιθυμία να συνευρεθεί σεξουαλικά με ένα παιδί: ΠΡΟΣΟΧΗ κάθε σεξουαλικά κακοποιημένο ή παραμελημένο άτομο δεν σημαίνει ότι εξελίσσεται σε θύτη, πολύ περισσότερο εάν σταματήσει έγκαιρα η θυματοποίηση και υπάρξει θεραπευτική διαδικασία. Με ποιους τρόπους μπορούν να τα κακοποιήσουν; η παιδική σεξουαλική κακοποίηση μπορεί να πάρει ποικίλες μορφές. Μπορεί να είναι του τύπου της στενής σωματικής επαφής 12

13 η οποία περιλαμβάνει πράξεις διείσδυσης (όπως διείσδυση του πέους, των δακτύλων ή ενός αντικειμένου στον κόλπο, το στόμα ή τον πρωκτό) και μη διεισδυτικές πράξεις (όπως σεξουαλικό άγγιγμα ή φιλί των σεξουαλικών οργάνων του σώματος του παιδιού ή άγγιγμα από το παιδί των σεξουαλικών οργάνων του θύτη). Μπορεί επίσης να αφορά δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν σωματική επαφή, όπως είναι η επιδειξιμανία, η έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό ή σεξουαλικές πράξεις ενηλίκων, η συμμετοχή του στην παραγωγή πορνογραφικού υλικού, η ενθάρρυνση δύο παιδιών για σεξουαλική επαφή μεταξύ τους ή και η πρόσκληση του παιδιού για εμπλοκή σε σεξουαλική κουβέντα ή δραστηριότητα κάθε εσκεμμένη συμπεριφορά που σκοπεύει να ερεθίσει το παιδί σεξουαλικά ή κατά την οποία το παιδί χρησιμοποιείται για να διεγείρει σεξουαλικά τον ενήλικα θα πρέπει να θεωρείται κακοποιητική το internet και η χρήση των κινητών τηλεφώνων έχουν γίνει ένα ακόμη μέσο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (π.χ. η τυχαία ή εσκεμμένη θέαση πορνογραφικού υλικού από παιδιά στο internet, η προσέγγιση εφήβων από ενήλικες με στόχο να τους παρασύρουν σε κάποια σεξουαλική δραστηριότητα, η φωτογράφηση παιδιών από μεγαλύτερα παιδιά ή ενήλικες και η διανομή των φωτο- 13

14 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ γραφιών τους κ.α.) στις μορφές της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης θα πρέπει τέλος να αναφέρουμε το φαινόμενο της οργανωμένης σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων για την απόκτηση οικονομικού κέρδους με τις μορφές της διακίνησης (trafficking), της πορνείας και της πορνογραφίας. Υπάρχουν παιδιά/έφηβοι που κακοποιούν σεξουαλικά άλλα παιδιά; Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; σε ένα ποσοστό οι δράστες μπορεί να είναι ανήλικοι, με μέσο όρο τα 14 έτη συνήθως παρουσιάζουν έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων, προβλήματα ελέγχου των παρορμήσεων, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή και χαμηλό νοητικό δυναμικό, χαμηλή ανοχή στη ματαίωση, έλλειψη κατανόησης της θέσης του άλλου οι δυσκολίες αυτές συχνά τους οδηγούν σε κοινωνική ή σχολική απόρριψη, η οποία επανατροφοδοτεί ένα φαύλο κύκλο δυσκολιών συχνά πίσω από τα προβλήματα διαγωγής αναγνωρίζεται η κατάθλιψη προέρχονται από οικογενειακό περιβάλλον το οποίο χαρακτηρίζεται από παραμέληση, με έντονη τη συναισθηματική αποστέρηση και παρούσα την ενδοοικογενειακή βία ή/ και τις σημαντικές απώλειες. 14

15 Γιατί τα παιδιά που κακοποιούνται δεν μιλάνε, συνήθως, για αυτό; συνήθως, υπάρχει ένα χρονικό διάστημα όπου ο δράστης καλλιεργεί μια μη σεξουαλική σχέση με το παιδί και πιθανόν και με την οικογένειά του, με στόχο να κερδίσει την εμπιστοσύνη όλων στη φάση αυτή το παιδί δεν κατανοεί ότι πρόκειται για κάτι αρνητικό, συχνά νοιώθει κολακευμένο από την προσοχή του, ιδιαιτέρως αν πρόκειται για πρόσωπο αποδοχής στην οικογένεια ή άλλη κοινωνική ομάδα όπου ανήκει το παιδί τα μικρά παιδιά δεν έχουν τα νοητικά και κοινωνικά εφόδια να κατανοήσουν τη φύση των ανάρμοστων παιγνιδιών στα οποία τα εμπλέκει το γνωστό ή αγαπημένο πρόσωπο αργότερα (σχολική ηλικία) με την εμφάνιση της ντροπής και την πρόοδο της γνωστικής ανάπτυξης και της κοινωνικής εμπειρίας, το παιδί φοβάται π.χ. ότι θα κατηγορηθεί: «ντρεπόμουνα που ήμουν εκεί», είπε ένα 10χρονο κορίτσι συχνά ο δράστης απειλεί τον ανήλικο ότι θα κάνει κακό στον ίδιο ή τα αγαπημένα του πρόσωπα ή ότι θα κατηγορήσει το παιδί/ έφηβο για ό,τι έγινε παιδιά και έφηβοι με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανωριμότητα, που πιθανά ζουν σε αυταρχικό περιβάλλον φτωχό σε επικοινωνία και κα- 15

16 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ τανόηση, νοιώθουν αναξιόπιστοι μπροστά στη σημαντικότητα ενός ενήλικα το παιδί αργότερα μπορεί να απωθήσει ψυχικά την εμπειρία και αυτή να αναδυθεί μέχρι και πολλά χρόνια μετά με κάποια αφορμή ή στη διάρκεια ψυχοθεραπείας, χωρίς όμως και πάλι να καταγγελθεί απαραίτητα στην κλινική μας εργασία υπάρχουν περιπτώσεις μητέρων που θυμήθηκαν τη δική τους εμπειρία κακοποίησης από τον πατέρα μετά την κακοποίηση της κόρης τους από τον παππού. Ποιες είναι οι συχνότερες ενδείξεις της σεξουαλικής κακοποίησης; (δεν είναι αποκλειστικές μόνο για τη σεξουαλική κακοποίηση) στις περισσότερες περιπτώσεις σεξουαλικής παραβίασης ανηλίκων δεν υπάρχουν αντικειμενικά ευρήματα, π.χ. κατά την παιδιατρική εξέταση ή την ιατροδικαστική πραγματογνωμοσύνη (είτε γιατί η αναφορά και κατά συνέπεια η εξέταση γίνεται χρονικά σε μεγάλο χρονικό διάστημα από το συμβάν, είτε γιατί η παραβίαση δεν περιελάμβανε τη διείσδυση, και για άλλους λόγους) η έλλειψη αντικειμενικών ευρημάτων δεν αποκλείει κατά κανένα τρόπο την κακοποίηση - δεν υπάρχουν ακόμη εργαλεία (ψυχολογικά τεστ, εργαστηριακές ή απεικονιστι- 16

17 κές εξετάσεις κ.α.) που να καταδεικνύουν με βεβαιότητα την παραβίαση η διάγνωση είναι κλινική και βασίζεται στη σύνθεση πολλών πλευρών ωστόσο, κάποια ευρήματα με αντικειμενικό χαρακτήρα οφείλουν να θέσουν υπόνοιες και κυρίως όταν δε διαφαίνεται κάποια άλλη λογική εξήγηση σε αυτά περιλαμβάνονται σωματικές ενδείξεις όπως: τραυματισμοί στη γεννητική περιοχή ή το στήθος που δεν αντιστοιχούν σε τυχαίο τραυματισμό, συμπτώματα και σημεία της γεννητικής περιοχής π.χ. υποτροπιάζουσες κολπίτιδες και λοιμώξεις, οξυτενή κονδυλώματα, σκισμένα ή λεκιασμένα εσώρουχα, εγκυμοσύνη με αοριστίες για την ταυτότητα του πατέρα ΠΡΟΣΟΧΗ πρόκειται για μη ειδικές ενδείξεις - η αξιολόγησή τους πρέπει να γίνεται από τον/την ειδικό/ή επιστήμονα και να συν-αξιολογούνται συνθετικά με άλλες πλευρές και ευρήματα σε ένα αξιόπιστο κλινικό πλαίσιο το ίδιο ισχύει και για τις συμπεριφορές που αναφέρθηκαν παραπάνω. 17

18 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ Ποιος είναι ο ρόλος της κουλτούρας στην εμφάνιση και αντιμετώπιση της σεξουαλικής κακοποίησης; εάν με τον όρο κουλτούρα ορίζουμε την καλλιέργεια του πνεύματος, την παιδεία αλλά και το σύνολο της πνευματικής παράδοσης και δημιουργίας ενός κοινωνικού συνόλου, τότε μπορούμε να κατανοήσουμε πώς οι κοινωνικές και πολιτισμικές συνιστώσες συγκαθορίζουν και την πορεία προς την κακοποίηση, αλλά και τα μονοπάτια προς την αντιμετώπισή της για παράδειγμα, εάν μια κοινωνία δε σέβεται τα δικαιώματα συγκεκριμένων κατηγοριών ατόμων ή επικυρώνει και υποτιμά τη βία π.χ. κατά των γυναικών, ίσως να μην αντιλαμβάνεται και την ανάγκη διασφάλισης των δικαιωμάτων του παιδιού πατριαρχικές κοινωνίες ή οικογενειακά συστήματα όπου οι άντρες δικαιούνται να είναι κυρίαρχοι και επιθετικοί, ίσως να μην αντιλαμβάνονται τη βίαιη και επιθετική συμπεριφορά προς τις γυναίκες και τα παιδιά ως λανθασμένη/κακοποιητική από την άλλη πλευρά, ο προσωπικός πολιτισμός του κάθε πολίτη έτσι όπως εκφράζεται στις δράσεις του, π.χ. δεν αποφεύγει να εμπλακεί όταν κινδυνεύει ένα παιδί, αλλά και των επαγγελματιών στις υπηρεσίες, π.χ. αποφυγή γραφειοκρατικής λειτουργίας 18

19 στα στενά πλαίσια του ρόλου, σχετίζεται με τη συλλογική ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και την αποφυγή της συνεχιζόμενης κακοποίησης των ανηλίκων. Ως εκπαιδευτικός/ μέλος μιας σχολικής κοινότητας: Πώς χρειάζεται να αντιδράσω σε ένα παιδί που μου αναφέρει εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης; είμαστε διαθέσιμοι και προσπαθούμε στο μέτρο του δυνατού να εξασφαλίσουμε έναν ήσυχο χώρο και τον απαραίτητο χρόνο (ο οποίος πάντως δεν θα πρέπει να είναι πολύ μεγάλης διάρκειας με συνεχή επαναληπτικότητα των λεγομένων) είναι πιθανό αυτή η αναφορά να είναι η πρώτη που κάνει το παιδί - έφηβος, οπότε θα πρέπει να βιωθεί σαν ανακουφιστική και αποτελεσματική και να μην καταγραφεί σαν αρνητική εμπειρία, γεγονός που θα δυσκολέψει ή θα διακόψει τη συνέχιση της αναφοράς η οποιαδήποτε στάση και υποστήριξη δεν θα πρέπει να μειώνει την έρευνα που θα ακολουθήσει, γεγονός που θα έβαζε το παιδί σε μεγαλύτερο κίνδυνο έτσι δεν δίνουμε υποσχέσεις, παρά μόνο όταν αυτές θα μπορέσουν να τηρηθούν ΑΣ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ότι τα παιδιά-θύματα έχουν ήδη βιώσει τη 19

20 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ διάψευση μιας κεντρικής υπόσχεσης από σημαντικούς ενήλικες της ζωής τους, ότι δηλαδή θα είναι πρόσωπα αγάπης και φροντίδας για εκείνα με τον προσήκοντα τρόπο, συνεπώς η στάση ειλικρίνειας και φροντίδας του εκπαιδευτικού σε μια τέτοια στιγμή μπορεί να εγγραφεί σε μια αλυσίδα επανορθωτικών εμπειριών του παιδιού που προέρχονται από τους σημαντικούς άλλους η πιο συχνή υπόσχεση που ζητείται είναι ότι δεν θα μιλήσετε σε κανέναν γι αυτό που θα σας πω - δε συμφωνούμε, αλλά εξηγούμε ότι σε μια τέτοια περίπτωση ορισμένα μυστικά θα πρέπει να μοιράζονται ώστε να υπάρξει βοήθεια ή να προστατευτεί το ίδιο το παιδί ή/και κάποιος άλλος από κάποια βλάβη διαβεβαιώνουμε όμως το παιδί ότι τις πληροφορίες θα μοιραστούν με σεβασμό και εμπιστευτικότητα μόνο εκείνοι που πραγματικά θα βοηθήσουν, και μάλιστα ότι υπάρχουν κανόνες για να πραγματοποιηθεί αυτός ο σκοπός (στα μεγαλύτερα παιδιά βοηθά και η παρουσίαση κάποιας αναλογίας με τους σχολικούς κανόνες ή και η αναφορά στο επαγγελματικό απόρρητο π.χ. του γιατρού, του ψυχολόγου, του κοινωνικού λειτουργού, του δικαστή - έναν όρο που πολλά παιδιά σχολικής ηλικίας γνωρίζουν) συχνά, τα παιδιά δίνουν αρχικά λίγες πλη- 20

21 ροφορίες ώστε να δουν τις αντιδράσεις των ενηλίκων και αργότερα αποκαλύπτουν περισσότερα, ιδίως όταν αισθανθούν περισσότερο ασφαλή - αυτό δίνει και το μέτρο της σημασίας μιας σωστής στάσης ακούμε προσεκτικά ένα παιδί που αποκαλύπτει κακοποίηση, το αφήνουμε να εκφραστεί με τα δικά του λόγια από την πλευρά μας αποφεύγουμε λέξεις που μπορεί να ενοχλήσουν ή να τρομάξουν το παιδί, όπως «βιασμός», «αιμομιξία» ή «κακοποίηση» - επιπλέον, οι λέξεις αυτές θέτουν μια διάγνωση σφραγίδα σε μια κατάσταση που δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί και αφήνουν μνημονικά ίχνη επιτρέπουμε στο παιδί να εκφράζει και να αναφέρει οποιοδήποτε συναίσθημα, αντί να πιθανολογούμε για τη συναισθηματική του κατάσταση συμπεριφερόμαστε στο παιδί με αξιοπρέπεια και σεβασμό δεν εκφράζουμε αμφισβήτηση λέγοντας για παράδειγμα είσαι σίγουρος/η; Αποκλείεται ο μπαμπάς/νονός/θείος να έκανε κάτι τέτοιο, σε αγαπάει πολύ επιπλέον, αποφεύγουμε να εκφράζουμε αποδοκιμασία για τον ενδεχόμενο δράστη, καθώς το άτομο αυτό μπορεί να νοιάζεται για το παιδί, ακόμη και αν υπάρχει κακομεταχείριση ή αμέλεια, αλλά και το παιδί έχει 21

22 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ συναισθήματα αγάπης για οικεία πρόσωπα ακόμα κι αν αυτά λειτουργούν ακατάλληλα δεν πιέζουμε το παιδί να δείξει τις σωματικές του κακώσεις ή να αποκαλύψει συναισθήματα, τα οποία δεν είναι προετοιμασμένο να μοιραστεί - σε εμφανείς κακώσεις λειτουργούμε φροντιστικά, ακόμη καλύτερα με τη συνδρομή και άλλου προσώπου ή γιατρού ή νοσηλευτή, εάν αυτό είναι εφικτό (π.χ. σε κάποια σχολεία υπάρχει η δυνατότητα αυτή) συμπεριφερόμαστε ψύχραιμα χωρίς έντονα συναισθήματα ή εκφράσεις έκπληξης, οργής, αποστροφής, αγανάκτησης, φόβου, δυσπιστίας για τα λεγόμενα του παιδιού απαντούμε σε ερωτήματα των παιδιών απλά και ειλικρινά - τα παιδιά συχνά θα ρωτήσουν για την τύχη τους μετά από την αποκάλυψη της κακοποίησης ( θα πάω σε ίδρυμα; ) και για την τύχη του αναφερόμενου ως δράστη ( θα πάει φυλακή; ) δεν βιαζόμαστε να δώσουμε διαβεβαιώσεις για τη μία ή την άλλη εξέλιξη - να θυμόμαστε ότι υπάρχει πολυπλοκότητα συναισθημάτων στο ψυχικό τοπίο του παιδιού, το βασικότερο όλων είναι να νοιώσει ασφαλές αποφεύγουμε στάσεις διδακτισμού ή κηρύγματος ( δεν τα είχαμε πει αυτά στο μάθημα; / γιατί δεν μιλούσες τόσο καιρό; ) - είναι προφανές ότι έτσι διατυπώνουμε 22

23 το ενδιαφέρον μας και την πρόθεσή μας να προστατευτεί το παιδί στο μέλλον από ανάλογες καταστάσεις, ωστόσο υπάρχει χώρος και τρόπος για όλα αυτά αργότερα, στη φάση της μακρόπνοης θεραπευτικής αντιμετώπισης ωστόσο, δεν παραμένουμε εντελώς σιωπηλοί - έτσι διακινείται έντονο άγχος στο παιδί, ιδιαιτέρως εάν έχουμε ουδέτερο βλέμμα - μια στάση στήριξης και νοιαξίματος είναι πολύ βοηθητική ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΡΓΑΝΩΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ η δύναμη του ανηλίκου να μιλήσει για τις εμπειρίες αυτές η πρόθεση του εκπαιδευτικού να σταθεί δίπλα του το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει και σε άλλα παιδιά (τυχόν προηγούμενη εμπειρία του εκπαιδευτικού σε παρόμοιο θέμα θα είναι πολύτιμη εδώ) και βέβαια, η μόνη διαβεβαίωση που μπορεί και πρέπει αβίαστα να ειπωθεί είναι ότι το παιδί δεν φταίει κατά κανέναν τρόπο για την κατάσταση αυτή εξίσου σημαντικό είναι να καταλάβει το παιδί ή ο έφηβος (αλλά και η οικογένεια) ότι η εμπειρία αυτή δεν το μετατρέπει 23

24 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ απαραίτητα σε έναν ενήλικα που θα κακοποιεί, ιδιαιτέρως εάν φροντίσουν τη θεραπευτική και επανορθωτική διαδικασία οι ενήλικες (σαν πρόσωπα και σαν θεσμοί). Τί είδους πληροφορίες χρειάζεται να έχω για να μπορέσω να αντιμετωπίσω τη σεξουαλική κακοποίηση ενός παιδιού/ εφήβου; (χρειάζεται να μαζέψω στοιχεία, να διασταυρώσω πληροφορίες, να περιμένω μέχρι να είμαι σίγουρος/η, κλπ.;) ο εκπαιδευτικός θα συμμετάσχει στην αντιμετώπιση σαν ένας σημαντικός ενήλικας εκπρόσωπος ενός θεσμού (σχολείο - σχολική κοινότητα) σε συνεργασία με την οικογένεια, την παιδοψυχιατρική ομάδα, την κοινωνική και δικαστική υπηρεσία, το ίδρυμα παιδικής προστασίας κ.α. στο πλαίσιο μιας συντονισμένης συνεργασίας αν γίνει δέκτης αναφορών από το παιδί, τις κοινοποιεί χωρίς αναβολή - ακόμη κι αν συμβαίνει κάτι άλλο ή αν το παιδί λέει ψέματα, χρειάζεται να φωτιστεί η στάση του παιδιού αυτού διότι κάτι θέλει να πει, πιθανόν να έχει ανάγκη άλλων παρεμβάσεων. 24

25 Ποιος είναι αυτός που θα πρέπει να κάνει μια αναφορά / να κοινοποιήσει τη σεξουαλική κακοποίηση και σε ποιους; οποιοδήποτε πρόσωπο, στο οποίο το παιδί θα κάνει σχετικές αναφορές για εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης, έχει τη δυνατότητα και απαιτείται να τις κοινοποιήσει. Αν το παιδί μιλήσει σε έναν εκπαιδευτικό, τότε η διεύθυνση του σχολείου, μετά από την ενημέρωση του Συλλόγου διδασκόντων, αναφέρει τις διαθέσιμες πληροφορίες στην κοινωνική υπηρεσία του δήμου, σε ιατροπαιδαγωγικές υπηρεσίες ή κέντρα ψυχικής υγείας ή στην εισαγγελία ανηλίκων. Τι ακολουθεί μετά την αναφορά/ κοινοποίηση της σεξουαλικής κακοποίησης στις αρμόδιες υπηρεσίες; εξαρτάται από την υπηρεσία - για παράδειγμα, μια κοινωνική υπηρεσία θα διενεργήσει κοινωνική έρευνα και θα ενημερώσει την εισαγγελία ανηλίκων η εισαγγελία ανηλίκων μπορεί να καλέσει την οικογένεια, να διατάξει κοινωνική έρευνα ή παιδοψυχιατρική εκτίμηση του παιδιού ή ακόμη και την άμεση απομάκρυνση του ανηλίκου από την οικογένεια εάν η καταγγελία αφορά σε ενδοοικογενειακή κατάσταση μια ιατροπαιδαγωγική υπηρεσία μπορεί να εργαστεί από κοινού με το σχολείο για την 25

26 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ προσέγγιση της οικογένειας, τη στήριξη του άλλου γονέα (σε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας), τη στήριξη και την θεραπευτική αντιμετώπιση του ανηλίκου, τη συνοδεία του στη διάρκεια της δικαστικής διαδρομής αξίζει να σημειωθεί ότι πλέον εφαρμόζεται ο νόμος ν.3727/2008 («κύρωση και εφαρμογή της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών κατά της γενετήσιας εκμετάλλευσης και κακοποίησης), ο οποίος προβλέπει την παρουσία ψυχολόγου ή παιδοψυχίατρου κατά την εξέταση του ανηλίκου από τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό. Ο τελευταίος, αφού έχει προετοιμάσει τον/την ανήλικο/η, παρίσταται και τον/την στηρίζει στη διάρκεια της εξέτασης, προτείνει ό,τι θεωρεί χρήσιμο για την περίπτωση, ενώ η έκθεσή του ή η μαρτυρία του χρησιμοποιούνται αργότερα στο δικαστήριο, όπου δεν απαιτείται να εμφανιστεί ο/η ανήλικος/η (αναφέρονται παλαιότερες περιπτώσεις δευτερογενούς κακοποίησης, με την έκθεση σε ακροατήριο κλπ.). Η αναφορά μου θα είναι απόρρητη και εμπιστευτική ή ανώνυμη; Χρειάζεται να ενημερώσω τους γονείς για το ότι έκανα αναφορά / κοινοποίησα τη σεξουαλική κακοποίηση; το άρθρο 23 του ν.3500 για την ενδοοικογε- 26

27 νειακή βία περιγράφει με σαφήνεια το ρόλο του σχολείου και του εκπαιδευτικού η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια, που είναι κεντρικής σημασίας έτσι κι αλλιώς, στην περίπτωση αυτή μπορεί να αποδειχτεί πολύτιμη είναι πιθανό να μιλήσουμε και στους δύο γονείς, ή στον ένα γονέα σε κάθε περίπτωση ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να είναι μόνος του στη διαχείριση της κατάστασης αυτής: χρειάζεται να υποστηρίζεται από το σχολείο του και να αναζητήσει συνεργασία με επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Αν υποθέσουμε ότι αναφέρω τις υποψίες μου στην διεύθυνση του σχολείου, και δεν βρίσκω ανταπόκριση, τι θα έπρεπε να κάνω; επικοινωνήστε με ιατροπαιδαγωγικές υπηρεσίες, γραμμές βοήθειας, κοινωνικές υπηρεσίες - οι περισσότεροι φορείς είναι πλέον έγκυρα ενημερωμένοι ώστε να σας κατευθύνουν και να σας στηρίξουν συνεννοηθείτε ξανά με το διευθυντή για τις κινήσεις που πρέπει και μπορεί να κάνει το σχολείο. 27

28 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ Σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί η σεξουαλική κακοποίηση τι γίνεται με τα παιδιά; Απομακρύνονται από την οικογένειά τους; τα παιδιά πρέπει να απομακρυνθούν από την οικογένειά τους μόνο όταν ο δράστης είναι ο γονέας (στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων πρόκειται για τον πατέρα) ή όταν γενικότερα υφίσταται σημαντική γονική ανεπάρκεια στις περιπτώσεις αυτές διερευνάται η επάρκεια του άλλου γονέα ή η ύπαρξη οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου, π.χ. μέλη της ευρύτερης οικογένειας η αλήθεια είναι ότι συχνά τα παιδιά απομακρύνονται με μονοδιάστατα κριτήρια ή γρήγορες αποφάσεις, χωρίς να διερευνάται εξαντλητικά η επάρκεια της οικογένειας ή άλλες διαθέσιμες πηγές βοήθειας και χωρίς να υπάρχουν δομές, ξενώνες κλπ. επαρκείς σε αριθμό και κατάλληλα στελεχωμένες - συχνά οι ανήλικοι φιλοξενούνται σε παιδοψυχιατρικά τμήματα γενικών νοσοκομείων ή ασφυκτιούν σε ήδη επιβαρυμένα ιδρύματα τα ζητήματα που αφορούν στην έλλειψη δομών και θεσμών, όπως π.χ. η ανάδοχη ή η φιλοξενούσα οικογένεια, απασχολούν τόσο τους επαγγελματίες όσο και τον κάθε πολίτη που σκέφτεται να προχωρήσει σε καταγγελία 28

29 σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτό που προέχει είναι η ασφάλεια του παιδιού και η διακοπή της κακοποιητικής κατάστασης. Υπάρχουν ποινικές συνέπειες για τους γονείς που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά τους; για οποιοδήποτε πρόσωπο αποδειχτεί ότι συμμετείχε σε κακοποίηση ανηλίκου καθ οιονδήποτε τρόπο υπάρχουν ποινές, είτε είναι συγγενής είτε όχι χαρακτηριστικά ο ν.3500 για την ενδοοικογενειακή βία είναι γνωστό ότι ποινικοποιεί και την εφαρμογή σωματικής βίας με στόχο τη συμμόρφωση ή πειθαρχία (σωματική τιμωρία). Πώς μπορώ να γνωρίζω σίγουρα ότι υπάρχει σεξουαλική κακοποίηση; Τι συμβαίνει αν κάνω λάθος σχετικά με την αναφορά μου για πιθανή υποψία σεξουαλικής κακοποίησης; η σεξουαλική κακοποίηση συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες, συχνά από άτομα υπεράνω υποψίας όπως αναφέρθηκε, παραβιάζοντας, επίσης συχνά, σημαντικούς φραγμούς π.χ. αιμομιξία η αντιμετώπισή της απαιτεί τη συντονισμένη δράση επαγγελματιών από διαφορετικά πεδία -της υγείας, της παιδικής προστασίας, 29

30 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ των δικαστικών αρχών, των κοινωνικών υπηρεσιών- μαζί με το σχολείο και την οικογένεια. Καθένας μπορεί να συνεισφέρει χωρίς να απομακρύνεται από το ρόλο του, με βασική κατεύθυνση τη φροντίδα και προστασία του ανηλίκου αν λειτουργήσουμε έτσι, αποφεύγονται λανθασμένοι χειρισμοί και δράσεις που μπορούν να επιβαρύνουν την ψυχοκοινωνική εξέλιξη ενός παιδιού και της οικογένειάς του ή να έχουν επιπτώσεις σε πρόσωπα (π.χ. εκπαιδευτικό, πολίτη, γιατρό) που κινήθηκαν με καλές προθέσεις στην αποκάλυψη μιας κακοποίησης, αλλά εκτράπηκαν σε θέματα ρόλου. 30

31

32

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας του παιδιού. Συλλόγου Φίλων Εθελοντών της Ε.Π.Α.Θ. Γενικές αρχές

Πολιτική Προστασίας του παιδιού. Συλλόγου Φίλων Εθελοντών της Ε.Π.Α.Θ. Γενικές αρχές Πολιτική Προστασίας του παιδιού Συλλόγου Φίλων Εθελοντών της Ε.Π.Α.Θ. Γενικές αρχές Ο Σύλλογος Φίλων Εθελοντών της Εταιρείας Προστασίας Ανηλίκων προωθεί τα δικαιώματα των παιδιών, για την ασφάλεια και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ. Δρ. Νικηφόρου Μηλίτσα Λέκτορας Ψυχολογίας UCLan Cyprus

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ. Δρ. Νικηφόρου Μηλίτσα Λέκτορας Ψυχολογίας UCLan Cyprus ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ Δρ. Νικηφόρου Μηλίτσα Λέκτορας Ψυχολογίας UCLan Cyprus mnikiforou@uclan.ac.uk ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Αναγνώριση εκφοβιστικής συμπεριφοράς (χαρακτηριστικά, ρόλοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική βία (bullying)

Ενδοσχολική βία (bullying) Ενδοσχολική βία (bullying) Τι είναι σχολικός εκφοβισμός Ο σχολικός εκφοβισμός είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που αυτό που τον ξεχωρίζει από το πείραγμα και τον τσακωμό, είναι η ένταση του, η διάρκεια του,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ορίζουν μια κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/ /2016

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/ /2016 ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/2015-12/2016 ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ-ΣΥΝΤΡΟΦΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΣΥΝΕΔΡΙΟ:Η ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. ΝΤΕΛΗΓΙΩΡΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή ψυχικής υγείας παιδιών γονέων με ψυχική διαταραχή

Προαγωγή ψυχικής υγείας παιδιών γονέων με ψυχική διαταραχή Το πρόγραμμα πραγματοποιείται με δωρεά από το www.snf.org Προαγωγή ψυχικής υγείας παιδιών γονέων με ψυχική διαταραχή Διευθυντής - Επιστημονικός Υπεύθυνος Προγράμματος: Γ. Κολαΐτης Εκτελεστικός Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΕ ΜΚΟ ΠΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΑ Μαρίνα Παγιάτσου Ελένη Δημητρίου Μάρω Ριαλά Περιεχόμενα Εισαγωγή Τι σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Νοσηλευτικής Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα. Μελισσά Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Κοινωνικοί παράγοντες που οδηγούν στη χρήση αλκοόλ τους νέους Ο πιο συχνός λόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ ΟΡΙΣΜΟΣ «Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν υποβάλλεται κατ επανάληψη και κατ εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου».

Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Αθανασοπούλου Ευαγγελινή Παιδοψυχίατρος, Επιμελήτρια Ε.Σ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Πολιτισμική επίγνωση Διαπολιτισμική ενσυναίσθηση Πολιτισμική επάρκεια Πολιτισμική ενδυνάμωση Διαπολιτισμική διαμεσολάβηση Παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κακοποίηση παιδιού. Μορφές κακοποίησης. Σωματική κακοποίηση

Κακοποίηση παιδιού. Μορφές κακοποίησης. Σωματική κακοποίηση Κακοποίηση παιδιού Στην πλειοψηφία των κοινωνιών το παιδί θεωρείται κτήμα των γονιών του, οι οποίοι αποφασίζουν για τον τρόπο ανατροφής και διαπαιδαγώγησής του. Δεν είναι λίγες οι κοινωνίες οι οποίες υιοθετούν

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ. ΚΑΛΕΣΕ το 1109

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ. ΚΑΛΕΣΕ το 1109 1109 ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΚΑΛΕΣΕ το 1109 για να μιλήσεις με έναν από τους Ειδικούς Χειριστές Κλήσεων, που θα χαρεί να απαντήσει στις απορίες σου σχετικά με το τί μπορείς να κάνεις εσύ για να σταματήσεις την

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακή Σεξουαλική Παρενόχληση (Cyber Grooming)

Διαδικτυακή Σεξουαλική Παρενόχληση (Cyber Grooming) Διαδικτυακή Σεξουαλική Παρενόχληση (Cyber Grooming) Παρουσιάζουν: Πέτρος Καρακίτης, Παναγιώτης Καλοχωρίτης Α2, Πέτρος Μιχαήλ Α3 και Πάμφιλος Κουμίδης Α1 Τι είναι η Διαδικτυακή Σεξουαλική Παρενόχληση (Cyber

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών»

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» ENOC 14η Ετήσια Συνδιάσκεψη 7-9 Οκτωβρίου 2010, Στρασβούργο / Γαλλία ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» Εισαγωγή Οι Συνήγοροι του Παιδιού και οι Έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. To διακρατικό πρόγραμμα Δάφνη ΙΙ ΙΙΙ (2006-2010) Mε στόχο την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο εκπαιδευτικών Αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Τοποθέτηση Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας

Συνέδριο εκπαιδευτικών Αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Τοποθέτηση Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας Συνέδριο εκπαιδευτικών Αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών Τοποθέτηση Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας Λευκωσία, Λεμεσός, Λάρνακα, Πάφος Φεβρουάριος Μάρτιος 2017 Χαρά Ταπανίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Good Villains Go Violent»/«(GV) 2» Ονοματεπώνυμα μαθητών ομάδας ερευνητικής εργασίας ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

S06.2 Απόψεις και πρακτικές των παιδαγωγών προσχολικής εκπαίδευσης για τα προβλήματα ψυχικής υγείας των παιδιών προσχολική ηλικίας: Ποιοτική ανάλυση

S06.2 Απόψεις και πρακτικές των παιδαγωγών προσχολικής εκπαίδευσης για τα προβλήματα ψυχικής υγείας των παιδιών προσχολική ηλικίας: Ποιοτική ανάλυση 1 της εστιασμένης συζήτησης. Πραγματοποιήθηκαν 6 ομαδικές συζητήσεις στις οποίες συμμετείχαν 34 παιδαγωγοί από παιδικούς σταθμούς της Αττικής. Σε κάθε ομάδα συμμετείχαν 4-6 παιδαγωγοί και δύο συντονίστριες.

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ.

Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ. Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ. europa.eu www.ygeia-pronoia.gr www.ich-mhsw.gr www.epanad.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες κακοποίησης- παραμέλησης. Παραμέληση Φυσική κακοποίηση Σεξουαλική κακοποίηση Συναισθηματική κακοποίηση

Κατηγορίες κακοποίησης- παραμέλησης. Παραμέληση Φυσική κακοποίηση Σεξουαλική κακοποίηση Συναισθηματική κακοποίηση Κατηγορίες κακοποίησης- παραμέλησης Παραμέληση Φυσική κακοποίηση Σεξουαλική κακοποίηση Συναισθηματική κακοποίηση Προσοχή Όλες οι μορφές κακοποίησης είναι εξίσου καταστροφικές για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαριλάου. Σχολικό έτος Θέμα: Σχολική Διαμεσολάβηση. Ομάδα: Αγωγή Υγείας

2ο Γυμνάσιο Χαριλάου. Σχολικό έτος Θέμα: Σχολική Διαμεσολάβηση. Ομάδα: Αγωγή Υγείας 2ο Γυμνάσιο Χαριλάου Σχολικό έτος 2015-2016 Θέμα: Σχολική Διαμεσολάβηση Ομάδα: Αγωγή Υγείας Σχολικός εκφοβισμός Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια κατάσταση κατά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Ψυχολογία

Εξελικτική Ψυχολογία Εξελικτική Ψυχολογία Ενότητα 8: Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της σχολικής ηλικίας IΙ Ασημίνα Ράλλη Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Σχολική Ηλικία Η ψυχοκοινωνική ανάπτυξη κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται: ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ «Οικογένεια και Αυτισμός» «Επαγγελματικός Προσανατολισμός» «Μαθησιακές Δυσκολίες: Ανίχνευση, Σχεδιασμός, Παρέμβαση & Αποκατάσταση» «Μαθησιακές Δυσκολίες και Σχολικός Εκφοβισμός» «Εξερευνώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ετής Εκπαίδευση στη Δικαστική Ψυχοθεραπεία

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ετής Εκπαίδευση στη Δικαστική Ψυχοθεραπεία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 4ετής Εκπαίδευση στη Δικαστική Ψυχοθεραπεία Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Δρ Γεώργιος Γιαννακόπουλος Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Εταιρεία Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Αθήνα 2013 0 Copyright 2013 Γεώργιος Γιαννακόπουλος ISBN:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων Σισμανόγλειο ΓΝΑ Καταστροφές Συντριπτικά γεγονότα που περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας Ημερομηνία παραλαβής της αναφοράς/ εισαγγελικής εντολής από τον κοινωνικό λειτουργό Στοιχεία κοινωνικής υπηρεσίας -διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, email Κοινωνικός Λειτουργός-

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός ή θυματοποίηση Σκοταράς Νικόλαος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Β Αθήνας.

Σχολικός εκφοβισμός ή θυματοποίηση Σκοταράς Νικόλαος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Β Αθήνας. Σχολικός εκφοβισμός ή θυματοποίηση Σκοταράς Νικόλαος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ12, Β Αθήνας. 1. Γενικά Τα τελευταία περίπου δεκαπέντε χρόνια, έχουν αρχίσει στην Ελλάδα να εμφανίζονται έρευνες σχετικές με τη βία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός του φαινομένου του ενδοσχολικού εκφοβισμού/ ενδοσχολικής βίας: Βασικά χαρακτηριστικά του ενδοσχολικού εκφοβισμού/ ενδοσχολικής βίας:

Ορισμός του φαινομένου του ενδοσχολικού εκφοβισμού/ ενδοσχολικής βίας: Βασικά χαρακτηριστικά του ενδοσχολικού εκφοβισμού/ ενδοσχολικής βίας: Ενδοσχολική βία Ορισμός του φαινομένου του ενδοσχολικού εκφοβισμού/ ενδοσχολικής βίας: Η διαρκής και επαναλαμβανόμενη/συστηματική κακοποίηση του άλλου, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση λεκτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO 2013-15 ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ Διευθυντής Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας Αθανάσιος Φαλούκας Συντονίστρια του Προγράμματος Comenius Regio Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα διαδικτυακή έρευνας του Συνηγόρου του Παιδιού «Υπάρχει ρατσισμός στα σχολεία;»

Αποτελέσματα διαδικτυακή έρευνας του Συνηγόρου του Παιδιού «Υπάρχει ρατσισμός στα σχολεία;» Αποτελέσματα διαδικτυακή έρευνας του Συνηγόρου του Παιδιού «Υπάρχει ρατσισμός στα σχολεία;» Με αφορμή την 21η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη του ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων, ο Συνήγορος

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 2 (2010) ΚΕΚ Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής 3 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ: Το παιδί ως μάρτυρας και ως θύμα και οι επιπτώσεις στην ψυχική του υγεία. Νατάσσα Καραμολέγκου MSc Αναπτυξιακή Ψυχολόγος

ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ: Το παιδί ως μάρτυρας και ως θύμα και οι επιπτώσεις στην ψυχική του υγεία. Νατάσσα Καραμολέγκου MSc Αναπτυξιακή Ψυχολόγος ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ: Το παιδί ως μάρτυρας και ως θύμα και οι επιπτώσεις στην ψυχική του υγεία. Νατάσσα Καραμολέγκου MSc Αναπτυξιακή Ψυχολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ενδοοικογενειακή βία εννοούμε τον σωματικό,

Διαβάστε περισσότερα

14 ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ & ΕΦΗΒΟΥ

14 ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ & ΕΦΗΒΟΥ Πρόλογος επιμελητών Είναι πολλαπλά διαπιστωμένες οι πολύπλευρες και μακροχρόνιες συνέπειες της κακοποίησης των παιδιών, καθώς και η αναγκαιότητα ανάπτυξης διεπιστημονικού τύπου στρατηγικών για την αντιμετώπισή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Τσουβέλας. MSc, MPH, cphd Ψυχολόγος - Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής

Γιώργος Τσουβέλας. MSc, MPH, cphd Ψυχολόγος - Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής Εστιασμένη στο τραύμα γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και ο ρόλος του σχολικού ψυχολόγου στη θεραπευτική υποστήριξη παιδιών θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης. Γιώργος Τσουβέλας MSc, MPH, cphd Ψυχολόγος -

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

ΖOOM στην εξάρτηση. Βγάζοντας το καπέλο του ειδικού. Κατσιώκαλη Όλγα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ

ΖOOM στην εξάρτηση. Βγάζοντας το καπέλο του ειδικού. Κατσιώκαλη Όλγα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ ΖOOM στην εξάρτηση Βγάζοντας το καπέλο του ειδικού Κατσιώκαλη Όλγα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ Ο Ιstvan Βanyai καταφέρνει να πει με τον πιο εύγλωττο τρόπο ότι δεν υπάρχει μια ιστορία, αλλά πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ.

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Γενικά, εκφοβισμός είναι όταν ένα παιδί (ή μια ομάδα παιδιών) προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 2017 ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ Με αφορμή τις Παγκόσμιες Ημέρες για τα Δικαιώματα του Παιδιού και για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών (20 και 25/11

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα