Σεξουαλική κακοποίηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σεξουαλική κακοποίηση"

Transcript

1 Σεξουαλική κακοποίηση Χρήσιμες πληροφορίες για εκπαιδευτικούς

2

3 Σεξουαλική κακοποίηση Χρήσιμες πληροφορίες για εκπαιδευτικούς Ευαγγελινή Αθανασοπούλου, Παιδοψυχίατρος, Υπεύθυνη Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου Γ.Ν. Γ. Παπανικολάου Σχεδιασμός-Σελιδοποίηση Εκτύπωση Κ. Ν. Επισκόπου 7 Τ Θεσσαλονίκη 2013

4

5 ΕΙΣΑΓΩΓΉ Οι μορφές κακοποίησης των παιδιών και εφήβων είναι πολλές. Γιατί επιλέγουμε να συζητήσουμε για τη σεξουαλική κακοποίηση; η κακοποίηση των ανηλίκων (παιδιών - εφήβων) εμφανίζεται με διάφορες μορφές και μπορεί να έχει σοβαρές σωματικές, κοινωνικές, διανοητικές, συναισθηματικές και άλλες συνέπειες στη ζωή του ανηλίκου παράλληλα θρυμματίζει τις πεποιθήσεις μας για το δικαίωμα στην ασφάλεια, τη φροντίδα και την αγάπη (στην κατάλληλη εκδοχή της) που πρέπει να προσδοκούν οι ανήλικοι από την οικογένεια, το σχολείο, την κοινωνία, τους θεσμούς ιδιαιτέρως όμως η σεξουαλική κακοποίηση παραβιάζει ακόμη πιο σοβαρές πλευρές της ανάπτυξης και των σχέσεων, όπως τον αιμομικτικό φραγμό στις περισσότερες περιπτώσεις - η αιμομιξία καταργεί την αλληλουχία των γενεών και τραυματίζει ψυχικά όχι μόνο άμεσα (διαταραχή μετατραυματικού στρες), αλλά και μακροπρόθεσμα, επηρεάζοντας την ανάπτυξη της σεξουαλικότητας και την εν γένει λειτουργικότητα του ατόμου. Πώς ορίζεται η σεξουαλική κακοποίηση; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η σεξουαλική κακοποίηση αφορά τη συμμετοχή του παιδιού σε σεξουαλική δραστη- 5

6 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ 6 ριότητα για την οποία υπάρχει έλλειψη της συνειδητής κατανόησης της έννοιας και του περιεχομένου της πράξης από την πλευρά του παιδιού και έλλειψη της συναίνεσής του η σεξουαλική κακοποίηση παραβιάζει τους νόμους ή/και τα κοινωνικά ταμπού της κοινωνίας πολύ συχνά χρησιμοποιούνται και οι όροι σεξουαλική παραβίαση ή αιμομιξία. Ο τελευταίος όρος δίνει και μια ακόμα διάσταση στο φαινόμενο φέρνοντας το άτομο που κακοποιεί σεξουαλικά τα παιδιά μέσα στο στενό αλλά και στο ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον. Σε όλες τις περιπτώσεις είναι ένα άτομο που έχει χρόνο και χώρο με το παιδί, αλλά και ένα άτομο που η σχέση του με το παιδί (σχέση αγάπης ή φόβου) εξασφαλίζει τη μυστικότητα του γεγονότος σεξουαλική παραβίαση-αιμομιξία η συμμετοχή ή η έκθεση παιδιών και εφήβων σε πράξεις με σεξουαλικό περιεχόμενο, οι οποίες υποκινούνται από ενήλικα που έχει σχέση φροντίδας ή οικειότητας με το παιδί και έχουν ως στόχο τη σεξουαλική διέγερση ή/ και ικανοποίηση του ενήλικα η ενδοοικογενειακή (intrafamily) παιδική σεξουαλική κακοποίηση αναφέρεται σε μέλη της οικογένειας που έχουν βιολογικό δεσμό με το παιδί, αλλά και σε κάθε μέλος της στενής και ευρύτερης οικογένειας που δεν έχει μεν δεσμό αίματος με το παιδί, αλλά

7 είναι γνωστό στο παιδί και στην οικογένεια (πατριός, φίλος της μητέρας, οικογενειακοί φίλοι, γείτονες κ.α.). Δράστης παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης μπορεί να είναι και κάποιο μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας ή φίλος του παιδιού ή αδελφού/ής του. Οι συνέπειες της σεξουαλικής κακοποίησης (άμεσες, βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες) στην ψυχική υγεία των παιδιών και εφήβων η σεξουαλική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία έχει τεκμηριωθεί πλέον ότι σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών επιπτώσεων που μπορούν συχνά να συνεχίζονται και στην ενήλικη ζωή και να προκαλούν σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας οι επιπτώσεις είναι συχνά και τα σημεία που οδηγούν στην αποκάλυψη της σεξουαλικής κακοποίησης, παρότι αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν πρόκειται για ειδικά συμπτώματα - εξάλλου ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί είναι ένα πολυθυματοποιημένο παιδί, μιας που όλες οι μορφές της κακοποίησης συνήθως συνυπάρχουν στις περιπτώσεις αυτές είναι πιθανό, επίσης, για ένα μεγάλο διάστημα να μην υπάρχουν σημάδια - συνέπειες: οι συνέπειες εξαρτώνται από ένα πλήθος παραγόντων και η μορφή τους σχετίζεται - 7

8 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ 8 μεταξύ των άλλων - και με την ηλικία και το στάδιο ανάπτυξης του παιδιού έτσι στην προσχολική ηλικία μπορεί να συναντήσουμε άγχος, διαταραχές του ύπνου και εφιάλτες, αταίριαστη με την ηλικία σεξουαλική συμπεριφορά - στη σχολική ηλικία φόβο, επιθετικότητα, εφιάλτες, μαθησιακές δυσκολίες, υπερκινητικότητα, παλινδρομημένη συμπεριφορά, ιδιαιτέρως δευτερογενή εγκόπριση, καταναγκαστικές συμπεριφορές κυρίως σε θέματα καθαριότητας ( ξέπλυμα της ντροπής ) - στην εφηβεία κατάθλιψη, απόσυρση, αυτοτραυματισμούς, αυτοκτονική συμπεριφορά, αποσυνδετικού-διασχιστικού τύπου διαταραχές όπως: διασχιστική αμνησία, διασχιστική φυγή ή και διαταραχή πολλαπλής προσωπικότητας, διαταραχές της διατροφής, παραβατικές πράξεις, φυγή από το σπίτι, χρήση ουσιών η διαταραχή μετατραυματικού στρες είναι η πιο συχνή άμεση επίπτωση, αν και δεν εμφανίζεται σε όλες τις περιπτώσεις, ενώ η χαμηλή αυτοεκτίμηση χτίζεται σταθερά σε περιπτώσεις που δεν τεθεί θεραπευτικός φραγμός οι επιπτώσεις προέρχονται από την οργάνωση του ψυχικού τοπίου του ανηλίκου γύρω από μερικές σοβαρές παραμέτρους: εσωτερίκευση μιας αρνητικής εικόνας εαυτού, αισθήματα ενοχής και αναξιότητας διαστρεβλωμένη αντίληψη για την σεξου-

9 αλικότητα, υιοθέτηση ενός μοτίβου γύρω από το δίπολο θύτης-θύμα όσον αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις άρση της εμπιστοσύνης στα πρόσωπα φρο ντίδας, δυσπιστία του παιδιού ότι θα φροντιστεί και θα προστατευτεί (π.χ. εάν ο δράστης είναι πρόσωπο της οικογένειας υπάρχει διαρκής έκθεση σε φόβο για την συνεχιζόμενη πράξη και θυμός προς τα άλλα πρόσωπα που δεν δείχνουν να αντιλαμβάνονται για να τη σταματήσουν) Γενικά η κακοποίηση ή και άλλες αντίξοες εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μπορούν να περιληφθούν ανάμεσα στους βασικούς παράγοντες που κρύβονται κάτω από τους κινδύνους για την υγεία, την ασθένεια και το θάνατο, και θα πρέπει να αναγνωρίζονται κατά την τυπική αξιολόγηση και εξέταση όλων των ασθενών (πηγή: Πρόληψη Παιδικής Κακοποίησης: οδηγός δράσης και τεκμηρίωσης, ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: Preventing Child Maltreatment: a guide to taking action and generating evidence World Health Organization 2006, Επιμέλεια Μετάφρασης: Δρ Ο. Γιωτάκος). Πόσο συχνή είναι η σεξουαλική κακοποίηση σε παιδιά/εφήβους; ένα μεγάλο μέρος της παιδικής κακοποίησης δεν αναφέρεται ποτέ στις υπηρεσίες 9

10 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ παιδικής προστασίας του παιδιού ή τις νομικές αρχές. Ταυτόχρονα, σε όλες τις χώρες η υγεία, οι νομικές και οι κοινωνικές υπηρεσίες είναι οι τομείς που σχετίστηκαν περισσότερο με τις συνέπειες της παιδικής κακοποίησης και οι πλέον εμπλεκόμενες στις προσπάθειες για την αντιμετώπισή της ειδικά για τη σεξουαλική κακοποίηση ο φόβος του στιγματισμού και της δευτερογενούς κακοποίησης, η ντροπή, η απώθηση που κάνει πολλά θύματα να θυμούνται πολλά χρόνια μετά την εμπειρία τους (χωρίς απαραίτητα να την καταγγέλλουν) κ.α. εμποδίζουν την αναφορά και την καταγραφή από τις αρμόδιες υπηρεσίες - έτσι λείπουν οι επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες πλέον θεωρούνται εξαιρετικά χρήσιμες και για τη θέσπιση περισσότερων στρατηγικών αντιμετώπισης και πρόληψης η πλειονότητα των μελετών που αφορούν στα ποσοστά της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης βασίζεται κυρίως σε δεδομένα που συλλέγονται αναδρομικά από ενήλικες και παιδιά με τη χρήση ερωτηματολογίων αναδρομικές μελέτες από όλο τον κόσμο αναφέρουν ότι περίπου το 20% των γυναικών και το 5-10% των ανδρών έχουν υποστεί ως παιδιά σεξουαλική κακοποίηση του τύπου της σωματικής επαφής, ενώ για τη μη σωματική επαφή τα ποσοστά ανεβαίνουν 10

11 περίπου στο 40-60% (Finkelhor, 1994 Gorey & Leslie, 1997). πάντως τα διαθέσιμα επίσημα στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες φαίνεται να αποτελούν μονάχα την κορυφή του παγόβουνου. Ποιοι είναι οι ενήλικες που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά/εφήβους; Η συντριπτική πλειοψηφία των δραστών είναι άντρες (90%). Από τους δράστες, σε ποσοστό 70-90% πρόκειται για άτομα γνωστά στο παιδί και σε ποσοστό 33-50% πρόκειται για μέλη της ίδιας της οικογένειας. Τα θύματα είναι κυρίως κορίτσια, με αναλογία 5 κορίτσια προς 2 αγόρια. Για ποιους λόγους ορισμένοι κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά; το ψυχολογικό προφίλ των δραστών έχει απασχολήσει τους κλινικούς και τους ερευνητές φαίνεται ότι πρόκειται για ετερογενή ομάδα ως προς τα προσωπικά, κοινωνικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά η έννοια της διαστροφής είναι κεντρική, ενώ βασικές πλευρές της επιθυμίας του δράστη είναι αυτές της σεξουαλικής ευχαρίστησης και της επικράτησης/ισχύος άλλα στοιχεία τα οποία αφορούν τη σεξου- 11

12 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ αλικότητα του δράστη μπορεί να είναι η αποφυγή σεξουαλικών σχέσεων με συνομηλίκους και ο σαδισμός μελέτες δείχνουν αυξημένη συχνότητα σεξουαλικής κακοποίησης των ίδιων των δραστών κατά την παιδική τους ηλικία. Οι ιστορίες σωματικής κακοποίησης, παραμέλησης, υποκατάστασης της γονεϊκής φροντίδας είναι ακόμη συχνότερες στα άτομα αυτά ωστόσο τα χαρακτηριστικά αυτά είναι συχνά και μεταξύ των ατόμων με γενικότερη παραβατική συμπεριφορά και δεν έχουν ειδική αιτιολογική σχέση με τη σεξουαλική κακοποίηση, ούτε αρκούν για να εξηγήσουν τη διαδρομή μέσα από την οποία ένα νεαρό άτομο ή ένας ενήλικας αναπτύσσει την επιθυμία να συνευρεθεί σεξουαλικά με ένα παιδί: ΠΡΟΣΟΧΗ κάθε σεξουαλικά κακοποιημένο ή παραμελημένο άτομο δεν σημαίνει ότι εξελίσσεται σε θύτη, πολύ περισσότερο εάν σταματήσει έγκαιρα η θυματοποίηση και υπάρξει θεραπευτική διαδικασία. Με ποιους τρόπους μπορούν να τα κακοποιήσουν; η παιδική σεξουαλική κακοποίηση μπορεί να πάρει ποικίλες μορφές. Μπορεί να είναι του τύπου της στενής σωματικής επαφής 12

13 η οποία περιλαμβάνει πράξεις διείσδυσης (όπως διείσδυση του πέους, των δακτύλων ή ενός αντικειμένου στον κόλπο, το στόμα ή τον πρωκτό) και μη διεισδυτικές πράξεις (όπως σεξουαλικό άγγιγμα ή φιλί των σεξουαλικών οργάνων του σώματος του παιδιού ή άγγιγμα από το παιδί των σεξουαλικών οργάνων του θύτη). Μπορεί επίσης να αφορά δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν σωματική επαφή, όπως είναι η επιδειξιμανία, η έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό ή σεξουαλικές πράξεις ενηλίκων, η συμμετοχή του στην παραγωγή πορνογραφικού υλικού, η ενθάρρυνση δύο παιδιών για σεξουαλική επαφή μεταξύ τους ή και η πρόσκληση του παιδιού για εμπλοκή σε σεξουαλική κουβέντα ή δραστηριότητα κάθε εσκεμμένη συμπεριφορά που σκοπεύει να ερεθίσει το παιδί σεξουαλικά ή κατά την οποία το παιδί χρησιμοποιείται για να διεγείρει σεξουαλικά τον ενήλικα θα πρέπει να θεωρείται κακοποιητική το internet και η χρήση των κινητών τηλεφώνων έχουν γίνει ένα ακόμη μέσο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (π.χ. η τυχαία ή εσκεμμένη θέαση πορνογραφικού υλικού από παιδιά στο internet, η προσέγγιση εφήβων από ενήλικες με στόχο να τους παρασύρουν σε κάποια σεξουαλική δραστηριότητα, η φωτογράφηση παιδιών από μεγαλύτερα παιδιά ή ενήλικες και η διανομή των φωτο- 13

14 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ γραφιών τους κ.α.) στις μορφές της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης θα πρέπει τέλος να αναφέρουμε το φαινόμενο της οργανωμένης σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων για την απόκτηση οικονομικού κέρδους με τις μορφές της διακίνησης (trafficking), της πορνείας και της πορνογραφίας. Υπάρχουν παιδιά/έφηβοι που κακοποιούν σεξουαλικά άλλα παιδιά; Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; σε ένα ποσοστό οι δράστες μπορεί να είναι ανήλικοι, με μέσο όρο τα 14 έτη συνήθως παρουσιάζουν έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων, προβλήματα ελέγχου των παρορμήσεων, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή και χαμηλό νοητικό δυναμικό, χαμηλή ανοχή στη ματαίωση, έλλειψη κατανόησης της θέσης του άλλου οι δυσκολίες αυτές συχνά τους οδηγούν σε κοινωνική ή σχολική απόρριψη, η οποία επανατροφοδοτεί ένα φαύλο κύκλο δυσκολιών συχνά πίσω από τα προβλήματα διαγωγής αναγνωρίζεται η κατάθλιψη προέρχονται από οικογενειακό περιβάλλον το οποίο χαρακτηρίζεται από παραμέληση, με έντονη τη συναισθηματική αποστέρηση και παρούσα την ενδοοικογενειακή βία ή/ και τις σημαντικές απώλειες. 14

15 Γιατί τα παιδιά που κακοποιούνται δεν μιλάνε, συνήθως, για αυτό; συνήθως, υπάρχει ένα χρονικό διάστημα όπου ο δράστης καλλιεργεί μια μη σεξουαλική σχέση με το παιδί και πιθανόν και με την οικογένειά του, με στόχο να κερδίσει την εμπιστοσύνη όλων στη φάση αυτή το παιδί δεν κατανοεί ότι πρόκειται για κάτι αρνητικό, συχνά νοιώθει κολακευμένο από την προσοχή του, ιδιαιτέρως αν πρόκειται για πρόσωπο αποδοχής στην οικογένεια ή άλλη κοινωνική ομάδα όπου ανήκει το παιδί τα μικρά παιδιά δεν έχουν τα νοητικά και κοινωνικά εφόδια να κατανοήσουν τη φύση των ανάρμοστων παιγνιδιών στα οποία τα εμπλέκει το γνωστό ή αγαπημένο πρόσωπο αργότερα (σχολική ηλικία) με την εμφάνιση της ντροπής και την πρόοδο της γνωστικής ανάπτυξης και της κοινωνικής εμπειρίας, το παιδί φοβάται π.χ. ότι θα κατηγορηθεί: «ντρεπόμουνα που ήμουν εκεί», είπε ένα 10χρονο κορίτσι συχνά ο δράστης απειλεί τον ανήλικο ότι θα κάνει κακό στον ίδιο ή τα αγαπημένα του πρόσωπα ή ότι θα κατηγορήσει το παιδί/ έφηβο για ό,τι έγινε παιδιά και έφηβοι με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανωριμότητα, που πιθανά ζουν σε αυταρχικό περιβάλλον φτωχό σε επικοινωνία και κα- 15

16 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ τανόηση, νοιώθουν αναξιόπιστοι μπροστά στη σημαντικότητα ενός ενήλικα το παιδί αργότερα μπορεί να απωθήσει ψυχικά την εμπειρία και αυτή να αναδυθεί μέχρι και πολλά χρόνια μετά με κάποια αφορμή ή στη διάρκεια ψυχοθεραπείας, χωρίς όμως και πάλι να καταγγελθεί απαραίτητα στην κλινική μας εργασία υπάρχουν περιπτώσεις μητέρων που θυμήθηκαν τη δική τους εμπειρία κακοποίησης από τον πατέρα μετά την κακοποίηση της κόρης τους από τον παππού. Ποιες είναι οι συχνότερες ενδείξεις της σεξουαλικής κακοποίησης; (δεν είναι αποκλειστικές μόνο για τη σεξουαλική κακοποίηση) στις περισσότερες περιπτώσεις σεξουαλικής παραβίασης ανηλίκων δεν υπάρχουν αντικειμενικά ευρήματα, π.χ. κατά την παιδιατρική εξέταση ή την ιατροδικαστική πραγματογνωμοσύνη (είτε γιατί η αναφορά και κατά συνέπεια η εξέταση γίνεται χρονικά σε μεγάλο χρονικό διάστημα από το συμβάν, είτε γιατί η παραβίαση δεν περιελάμβανε τη διείσδυση, και για άλλους λόγους) η έλλειψη αντικειμενικών ευρημάτων δεν αποκλείει κατά κανένα τρόπο την κακοποίηση - δεν υπάρχουν ακόμη εργαλεία (ψυχολογικά τεστ, εργαστηριακές ή απεικονιστι- 16

17 κές εξετάσεις κ.α.) που να καταδεικνύουν με βεβαιότητα την παραβίαση η διάγνωση είναι κλινική και βασίζεται στη σύνθεση πολλών πλευρών ωστόσο, κάποια ευρήματα με αντικειμενικό χαρακτήρα οφείλουν να θέσουν υπόνοιες και κυρίως όταν δε διαφαίνεται κάποια άλλη λογική εξήγηση σε αυτά περιλαμβάνονται σωματικές ενδείξεις όπως: τραυματισμοί στη γεννητική περιοχή ή το στήθος που δεν αντιστοιχούν σε τυχαίο τραυματισμό, συμπτώματα και σημεία της γεννητικής περιοχής π.χ. υποτροπιάζουσες κολπίτιδες και λοιμώξεις, οξυτενή κονδυλώματα, σκισμένα ή λεκιασμένα εσώρουχα, εγκυμοσύνη με αοριστίες για την ταυτότητα του πατέρα ΠΡΟΣΟΧΗ πρόκειται για μη ειδικές ενδείξεις - η αξιολόγησή τους πρέπει να γίνεται από τον/την ειδικό/ή επιστήμονα και να συν-αξιολογούνται συνθετικά με άλλες πλευρές και ευρήματα σε ένα αξιόπιστο κλινικό πλαίσιο το ίδιο ισχύει και για τις συμπεριφορές που αναφέρθηκαν παραπάνω. 17

18 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ Ποιος είναι ο ρόλος της κουλτούρας στην εμφάνιση και αντιμετώπιση της σεξουαλικής κακοποίησης; εάν με τον όρο κουλτούρα ορίζουμε την καλλιέργεια του πνεύματος, την παιδεία αλλά και το σύνολο της πνευματικής παράδοσης και δημιουργίας ενός κοινωνικού συνόλου, τότε μπορούμε να κατανοήσουμε πώς οι κοινωνικές και πολιτισμικές συνιστώσες συγκαθορίζουν και την πορεία προς την κακοποίηση, αλλά και τα μονοπάτια προς την αντιμετώπισή της για παράδειγμα, εάν μια κοινωνία δε σέβεται τα δικαιώματα συγκεκριμένων κατηγοριών ατόμων ή επικυρώνει και υποτιμά τη βία π.χ. κατά των γυναικών, ίσως να μην αντιλαμβάνεται και την ανάγκη διασφάλισης των δικαιωμάτων του παιδιού πατριαρχικές κοινωνίες ή οικογενειακά συστήματα όπου οι άντρες δικαιούνται να είναι κυρίαρχοι και επιθετικοί, ίσως να μην αντιλαμβάνονται τη βίαιη και επιθετική συμπεριφορά προς τις γυναίκες και τα παιδιά ως λανθασμένη/κακοποιητική από την άλλη πλευρά, ο προσωπικός πολιτισμός του κάθε πολίτη έτσι όπως εκφράζεται στις δράσεις του, π.χ. δεν αποφεύγει να εμπλακεί όταν κινδυνεύει ένα παιδί, αλλά και των επαγγελματιών στις υπηρεσίες, π.χ. αποφυγή γραφειοκρατικής λειτουργίας 18

19 στα στενά πλαίσια του ρόλου, σχετίζεται με τη συλλογική ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και την αποφυγή της συνεχιζόμενης κακοποίησης των ανηλίκων. Ως εκπαιδευτικός/ μέλος μιας σχολικής κοινότητας: Πώς χρειάζεται να αντιδράσω σε ένα παιδί που μου αναφέρει εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης; είμαστε διαθέσιμοι και προσπαθούμε στο μέτρο του δυνατού να εξασφαλίσουμε έναν ήσυχο χώρο και τον απαραίτητο χρόνο (ο οποίος πάντως δεν θα πρέπει να είναι πολύ μεγάλης διάρκειας με συνεχή επαναληπτικότητα των λεγομένων) είναι πιθανό αυτή η αναφορά να είναι η πρώτη που κάνει το παιδί - έφηβος, οπότε θα πρέπει να βιωθεί σαν ανακουφιστική και αποτελεσματική και να μην καταγραφεί σαν αρνητική εμπειρία, γεγονός που θα δυσκολέψει ή θα διακόψει τη συνέχιση της αναφοράς η οποιαδήποτε στάση και υποστήριξη δεν θα πρέπει να μειώνει την έρευνα που θα ακολουθήσει, γεγονός που θα έβαζε το παιδί σε μεγαλύτερο κίνδυνο έτσι δεν δίνουμε υποσχέσεις, παρά μόνο όταν αυτές θα μπορέσουν να τηρηθούν ΑΣ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ότι τα παιδιά-θύματα έχουν ήδη βιώσει τη 19

20 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ διάψευση μιας κεντρικής υπόσχεσης από σημαντικούς ενήλικες της ζωής τους, ότι δηλαδή θα είναι πρόσωπα αγάπης και φροντίδας για εκείνα με τον προσήκοντα τρόπο, συνεπώς η στάση ειλικρίνειας και φροντίδας του εκπαιδευτικού σε μια τέτοια στιγμή μπορεί να εγγραφεί σε μια αλυσίδα επανορθωτικών εμπειριών του παιδιού που προέρχονται από τους σημαντικούς άλλους η πιο συχνή υπόσχεση που ζητείται είναι ότι δεν θα μιλήσετε σε κανέναν γι αυτό που θα σας πω - δε συμφωνούμε, αλλά εξηγούμε ότι σε μια τέτοια περίπτωση ορισμένα μυστικά θα πρέπει να μοιράζονται ώστε να υπάρξει βοήθεια ή να προστατευτεί το ίδιο το παιδί ή/και κάποιος άλλος από κάποια βλάβη διαβεβαιώνουμε όμως το παιδί ότι τις πληροφορίες θα μοιραστούν με σεβασμό και εμπιστευτικότητα μόνο εκείνοι που πραγματικά θα βοηθήσουν, και μάλιστα ότι υπάρχουν κανόνες για να πραγματοποιηθεί αυτός ο σκοπός (στα μεγαλύτερα παιδιά βοηθά και η παρουσίαση κάποιας αναλογίας με τους σχολικούς κανόνες ή και η αναφορά στο επαγγελματικό απόρρητο π.χ. του γιατρού, του ψυχολόγου, του κοινωνικού λειτουργού, του δικαστή - έναν όρο που πολλά παιδιά σχολικής ηλικίας γνωρίζουν) συχνά, τα παιδιά δίνουν αρχικά λίγες πλη- 20

21 ροφορίες ώστε να δουν τις αντιδράσεις των ενηλίκων και αργότερα αποκαλύπτουν περισσότερα, ιδίως όταν αισθανθούν περισσότερο ασφαλή - αυτό δίνει και το μέτρο της σημασίας μιας σωστής στάσης ακούμε προσεκτικά ένα παιδί που αποκαλύπτει κακοποίηση, το αφήνουμε να εκφραστεί με τα δικά του λόγια από την πλευρά μας αποφεύγουμε λέξεις που μπορεί να ενοχλήσουν ή να τρομάξουν το παιδί, όπως «βιασμός», «αιμομιξία» ή «κακοποίηση» - επιπλέον, οι λέξεις αυτές θέτουν μια διάγνωση σφραγίδα σε μια κατάσταση που δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί και αφήνουν μνημονικά ίχνη επιτρέπουμε στο παιδί να εκφράζει και να αναφέρει οποιοδήποτε συναίσθημα, αντί να πιθανολογούμε για τη συναισθηματική του κατάσταση συμπεριφερόμαστε στο παιδί με αξιοπρέπεια και σεβασμό δεν εκφράζουμε αμφισβήτηση λέγοντας για παράδειγμα είσαι σίγουρος/η; Αποκλείεται ο μπαμπάς/νονός/θείος να έκανε κάτι τέτοιο, σε αγαπάει πολύ επιπλέον, αποφεύγουμε να εκφράζουμε αποδοκιμασία για τον ενδεχόμενο δράστη, καθώς το άτομο αυτό μπορεί να νοιάζεται για το παιδί, ακόμη και αν υπάρχει κακομεταχείριση ή αμέλεια, αλλά και το παιδί έχει 21

22 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ συναισθήματα αγάπης για οικεία πρόσωπα ακόμα κι αν αυτά λειτουργούν ακατάλληλα δεν πιέζουμε το παιδί να δείξει τις σωματικές του κακώσεις ή να αποκαλύψει συναισθήματα, τα οποία δεν είναι προετοιμασμένο να μοιραστεί - σε εμφανείς κακώσεις λειτουργούμε φροντιστικά, ακόμη καλύτερα με τη συνδρομή και άλλου προσώπου ή γιατρού ή νοσηλευτή, εάν αυτό είναι εφικτό (π.χ. σε κάποια σχολεία υπάρχει η δυνατότητα αυτή) συμπεριφερόμαστε ψύχραιμα χωρίς έντονα συναισθήματα ή εκφράσεις έκπληξης, οργής, αποστροφής, αγανάκτησης, φόβου, δυσπιστίας για τα λεγόμενα του παιδιού απαντούμε σε ερωτήματα των παιδιών απλά και ειλικρινά - τα παιδιά συχνά θα ρωτήσουν για την τύχη τους μετά από την αποκάλυψη της κακοποίησης ( θα πάω σε ίδρυμα; ) και για την τύχη του αναφερόμενου ως δράστη ( θα πάει φυλακή; ) δεν βιαζόμαστε να δώσουμε διαβεβαιώσεις για τη μία ή την άλλη εξέλιξη - να θυμόμαστε ότι υπάρχει πολυπλοκότητα συναισθημάτων στο ψυχικό τοπίο του παιδιού, το βασικότερο όλων είναι να νοιώσει ασφαλές αποφεύγουμε στάσεις διδακτισμού ή κηρύγματος ( δεν τα είχαμε πει αυτά στο μάθημα; / γιατί δεν μιλούσες τόσο καιρό; ) - είναι προφανές ότι έτσι διατυπώνουμε 22

23 το ενδιαφέρον μας και την πρόθεσή μας να προστατευτεί το παιδί στο μέλλον από ανάλογες καταστάσεις, ωστόσο υπάρχει χώρος και τρόπος για όλα αυτά αργότερα, στη φάση της μακρόπνοης θεραπευτικής αντιμετώπισης ωστόσο, δεν παραμένουμε εντελώς σιωπηλοί - έτσι διακινείται έντονο άγχος στο παιδί, ιδιαιτέρως εάν έχουμε ουδέτερο βλέμμα - μια στάση στήριξης και νοιαξίματος είναι πολύ βοηθητική ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΡΓΑΝΩΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ η δύναμη του ανηλίκου να μιλήσει για τις εμπειρίες αυτές η πρόθεση του εκπαιδευτικού να σταθεί δίπλα του το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει και σε άλλα παιδιά (τυχόν προηγούμενη εμπειρία του εκπαιδευτικού σε παρόμοιο θέμα θα είναι πολύτιμη εδώ) και βέβαια, η μόνη διαβεβαίωση που μπορεί και πρέπει αβίαστα να ειπωθεί είναι ότι το παιδί δεν φταίει κατά κανέναν τρόπο για την κατάσταση αυτή εξίσου σημαντικό είναι να καταλάβει το παιδί ή ο έφηβος (αλλά και η οικογένεια) ότι η εμπειρία αυτή δεν το μετατρέπει 23

24 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ απαραίτητα σε έναν ενήλικα που θα κακοποιεί, ιδιαιτέρως εάν φροντίσουν τη θεραπευτική και επανορθωτική διαδικασία οι ενήλικες (σαν πρόσωπα και σαν θεσμοί). Τί είδους πληροφορίες χρειάζεται να έχω για να μπορέσω να αντιμετωπίσω τη σεξουαλική κακοποίηση ενός παιδιού/ εφήβου; (χρειάζεται να μαζέψω στοιχεία, να διασταυρώσω πληροφορίες, να περιμένω μέχρι να είμαι σίγουρος/η, κλπ.;) ο εκπαιδευτικός θα συμμετάσχει στην αντιμετώπιση σαν ένας σημαντικός ενήλικας εκπρόσωπος ενός θεσμού (σχολείο - σχολική κοινότητα) σε συνεργασία με την οικογένεια, την παιδοψυχιατρική ομάδα, την κοινωνική και δικαστική υπηρεσία, το ίδρυμα παιδικής προστασίας κ.α. στο πλαίσιο μιας συντονισμένης συνεργασίας αν γίνει δέκτης αναφορών από το παιδί, τις κοινοποιεί χωρίς αναβολή - ακόμη κι αν συμβαίνει κάτι άλλο ή αν το παιδί λέει ψέματα, χρειάζεται να φωτιστεί η στάση του παιδιού αυτού διότι κάτι θέλει να πει, πιθανόν να έχει ανάγκη άλλων παρεμβάσεων. 24

25 Ποιος είναι αυτός που θα πρέπει να κάνει μια αναφορά / να κοινοποιήσει τη σεξουαλική κακοποίηση και σε ποιους; οποιοδήποτε πρόσωπο, στο οποίο το παιδί θα κάνει σχετικές αναφορές για εμπειρίες σεξουαλικής κακοποίησης, έχει τη δυνατότητα και απαιτείται να τις κοινοποιήσει. Αν το παιδί μιλήσει σε έναν εκπαιδευτικό, τότε η διεύθυνση του σχολείου, μετά από την ενημέρωση του Συλλόγου διδασκόντων, αναφέρει τις διαθέσιμες πληροφορίες στην κοινωνική υπηρεσία του δήμου, σε ιατροπαιδαγωγικές υπηρεσίες ή κέντρα ψυχικής υγείας ή στην εισαγγελία ανηλίκων. Τι ακολουθεί μετά την αναφορά/ κοινοποίηση της σεξουαλικής κακοποίησης στις αρμόδιες υπηρεσίες; εξαρτάται από την υπηρεσία - για παράδειγμα, μια κοινωνική υπηρεσία θα διενεργήσει κοινωνική έρευνα και θα ενημερώσει την εισαγγελία ανηλίκων η εισαγγελία ανηλίκων μπορεί να καλέσει την οικογένεια, να διατάξει κοινωνική έρευνα ή παιδοψυχιατρική εκτίμηση του παιδιού ή ακόμη και την άμεση απομάκρυνση του ανηλίκου από την οικογένεια εάν η καταγγελία αφορά σε ενδοοικογενειακή κατάσταση μια ιατροπαιδαγωγική υπηρεσία μπορεί να εργαστεί από κοινού με το σχολείο για την 25

26 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ προσέγγιση της οικογένειας, τη στήριξη του άλλου γονέα (σε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας), τη στήριξη και την θεραπευτική αντιμετώπιση του ανηλίκου, τη συνοδεία του στη διάρκεια της δικαστικής διαδρομής αξίζει να σημειωθεί ότι πλέον εφαρμόζεται ο νόμος ν.3727/2008 («κύρωση και εφαρμογή της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών κατά της γενετήσιας εκμετάλλευσης και κακοποίησης), ο οποίος προβλέπει την παρουσία ψυχολόγου ή παιδοψυχίατρου κατά την εξέταση του ανηλίκου από τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό. Ο τελευταίος, αφού έχει προετοιμάσει τον/την ανήλικο/η, παρίσταται και τον/την στηρίζει στη διάρκεια της εξέτασης, προτείνει ό,τι θεωρεί χρήσιμο για την περίπτωση, ενώ η έκθεσή του ή η μαρτυρία του χρησιμοποιούνται αργότερα στο δικαστήριο, όπου δεν απαιτείται να εμφανιστεί ο/η ανήλικος/η (αναφέρονται παλαιότερες περιπτώσεις δευτερογενούς κακοποίησης, με την έκθεση σε ακροατήριο κλπ.). Η αναφορά μου θα είναι απόρρητη και εμπιστευτική ή ανώνυμη; Χρειάζεται να ενημερώσω τους γονείς για το ότι έκανα αναφορά / κοινοποίησα τη σεξουαλική κακοποίηση; το άρθρο 23 του ν.3500 για την ενδοοικογε- 26

27 νειακή βία περιγράφει με σαφήνεια το ρόλο του σχολείου και του εκπαιδευτικού η συνεργασία του σχολείου με την οικογένεια, που είναι κεντρικής σημασίας έτσι κι αλλιώς, στην περίπτωση αυτή μπορεί να αποδειχτεί πολύτιμη είναι πιθανό να μιλήσουμε και στους δύο γονείς, ή στον ένα γονέα σε κάθε περίπτωση ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να είναι μόνος του στη διαχείριση της κατάστασης αυτής: χρειάζεται να υποστηρίζεται από το σχολείο του και να αναζητήσει συνεργασία με επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Αν υποθέσουμε ότι αναφέρω τις υποψίες μου στην διεύθυνση του σχολείου, και δεν βρίσκω ανταπόκριση, τι θα έπρεπε να κάνω; επικοινωνήστε με ιατροπαιδαγωγικές υπηρεσίες, γραμμές βοήθειας, κοινωνικές υπηρεσίες - οι περισσότεροι φορείς είναι πλέον έγκυρα ενημερωμένοι ώστε να σας κατευθύνουν και να σας στηρίξουν συνεννοηθείτε ξανά με το διευθυντή για τις κινήσεις που πρέπει και μπορεί να κάνει το σχολείο. 27

28 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ Σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί η σεξουαλική κακοποίηση τι γίνεται με τα παιδιά; Απομακρύνονται από την οικογένειά τους; τα παιδιά πρέπει να απομακρυνθούν από την οικογένειά τους μόνο όταν ο δράστης είναι ο γονέας (στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων πρόκειται για τον πατέρα) ή όταν γενικότερα υφίσταται σημαντική γονική ανεπάρκεια στις περιπτώσεις αυτές διερευνάται η επάρκεια του άλλου γονέα ή η ύπαρξη οικογενειακού υποστηρικτικού δικτύου, π.χ. μέλη της ευρύτερης οικογένειας η αλήθεια είναι ότι συχνά τα παιδιά απομακρύνονται με μονοδιάστατα κριτήρια ή γρήγορες αποφάσεις, χωρίς να διερευνάται εξαντλητικά η επάρκεια της οικογένειας ή άλλες διαθέσιμες πηγές βοήθειας και χωρίς να υπάρχουν δομές, ξενώνες κλπ. επαρκείς σε αριθμό και κατάλληλα στελεχωμένες - συχνά οι ανήλικοι φιλοξενούνται σε παιδοψυχιατρικά τμήματα γενικών νοσοκομείων ή ασφυκτιούν σε ήδη επιβαρυμένα ιδρύματα τα ζητήματα που αφορούν στην έλλειψη δομών και θεσμών, όπως π.χ. η ανάδοχη ή η φιλοξενούσα οικογένεια, απασχολούν τόσο τους επαγγελματίες όσο και τον κάθε πολίτη που σκέφτεται να προχωρήσει σε καταγγελία 28

29 σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτό που προέχει είναι η ασφάλεια του παιδιού και η διακοπή της κακοποιητικής κατάστασης. Υπάρχουν ποινικές συνέπειες για τους γονείς που κακοποιούν σεξουαλικά τα παιδιά τους; για οποιοδήποτε πρόσωπο αποδειχτεί ότι συμμετείχε σε κακοποίηση ανηλίκου καθ οιονδήποτε τρόπο υπάρχουν ποινές, είτε είναι συγγενής είτε όχι χαρακτηριστικά ο ν.3500 για την ενδοοικογενειακή βία είναι γνωστό ότι ποινικοποιεί και την εφαρμογή σωματικής βίας με στόχο τη συμμόρφωση ή πειθαρχία (σωματική τιμωρία). Πώς μπορώ να γνωρίζω σίγουρα ότι υπάρχει σεξουαλική κακοποίηση; Τι συμβαίνει αν κάνω λάθος σχετικά με την αναφορά μου για πιθανή υποψία σεξουαλικής κακοποίησης; η σεξουαλική κακοποίηση συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες, συχνά από άτομα υπεράνω υποψίας όπως αναφέρθηκε, παραβιάζοντας, επίσης συχνά, σημαντικούς φραγμούς π.χ. αιμομιξία η αντιμετώπισή της απαιτεί τη συντονισμένη δράση επαγγελματιών από διαφορετικά πεδία -της υγείας, της παιδικής προστασίας, 29

30 ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΉ ΚΑΚΟΠΟΊΗΣΗ ΧΡΉΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎΣ των δικαστικών αρχών, των κοινωνικών υπηρεσιών- μαζί με το σχολείο και την οικογένεια. Καθένας μπορεί να συνεισφέρει χωρίς να απομακρύνεται από το ρόλο του, με βασική κατεύθυνση τη φροντίδα και προστασία του ανηλίκου αν λειτουργήσουμε έτσι, αποφεύγονται λανθασμένοι χειρισμοί και δράσεις που μπορούν να επιβαρύνουν την ψυχοκοινωνική εξέλιξη ενός παιδιού και της οικογένειάς του ή να έχουν επιπτώσεις σε πρόσωπα (π.χ. εκπαιδευτικό, πολίτη, γιατρό) που κινήθηκαν με καλές προθέσεις στην αποκάλυψη μιας κακοποίησης, αλλά εκτράπηκαν σε θέματα ρόλου. 30

31

32

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ

ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΙΑΤΡΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ Υπουργείο Υγείας- Διοίκηση 1 ης ΥΠΕ Αττικής Γενικό Νοσοκομείο Αττικής ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ- ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ Ν.Π.Δ.Δ. Μπαρδάνη Ειρήνη, Ψυχίατρος Παιδιών και Εφήβων, Σ. Δ/ντρια Μαυραντώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου».

Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Πρόληψη προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους: η εμπειρία από τη λειτουργία του Ιατροπαιδαγωγικού Κέντρου του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου». Αθανασοπούλου Ευαγγελινή Παιδοψυχίατρος, Επιμελήτρια Ε.Σ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων Σισμανόγλειο ΓΝΑ Καταστροφές Συντριπτικά γεγονότα που περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της βίας

Το φαινόμενο της βίας Το φαινόμενο της βίας Στη φετινή σχολική χρονιά ασχοληθήκαμε στο μάθημα του project με το φαινόμενο της βίας και ειδικότερα με τη βία στις γυναίκες, τη ψυχολογική βία και τη βία στα video games. Εξετάσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

14 ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ & ΕΦΗΒΟΥ

14 ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ & ΕΦΗΒΟΥ Πρόλογος επιμελητών Είναι πολλαπλά διαπιστωμένες οι πολύπλευρες και μακροχρόνιες συνέπειες της κακοποίησης των παιδιών, καθώς και η αναγκαιότητα ανάπτυξης διεπιστημονικού τύπου στρατηγικών για την αντιμετώπισή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας Ημερομηνία παραλαβής της αναφοράς/ εισαγγελικής εντολής από τον κοινωνικό λειτουργό Στοιχεία κοινωνικής υπηρεσίας -διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, email Κοινωνικός Λειτουργός-

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 2 (2010) ΚΕΚ Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής 3 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

eλiza www.eliza.org.gr

eλiza www.eliza.org.gr eλiza www.eliza.org.gr H ιστορία της ΕΛΙΖΑΣ είναι η αληθινή ιστορία ενός παιδιού που δεν πρόλαβε να ανοίξει τα φτερά του. Χωρισμένοι γονείς. Ένας πατέρας που της στάθηκε αλλά χάθηκε νωρίς. Μια άρρωστη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό;

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Αν δεν δείτε το περιστατικό να λαμβάνει χώρα μπροστά σας, τότε κάποια βοηθητικά σημάδια μπορεί να είναι τα εξής: s s s s s s s s s s s Απροθυμία του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Επιμελητών... 13. Πρόλογος Καθηγήτριας Χρύσας Πουμάκα-Μπακούλα... 17

Πρόλογος Επιμελητών... 13. Πρόλογος Καθηγήτριας Χρύσας Πουμάκα-Μπακούλα... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος Επιμελητών... 13 Πρόλογος Καθηγήτριας Χρύσας Πουμάκα-Μπακούλα... 17 MEΡΟΣ Α: ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Παραμέληση παιδιού: η κυρίαρχη μορφή κακοποίησης... 21 Παπαδομαρκάκη Ελένη, Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Σάκης Ευαγγέλου Θόδωρος Θεμελής Σάκης Τζιουμάκης

Σάκης Ευαγγέλου Θόδωρος Θεμελής Σάκης Τζιουμάκης Σάκης Ευαγγέλου Θόδωρος Θεμελής Σάκης Τζιουμάκης 11η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου (Safer Internet Day) σε περισσότερες από 100 χώρες σε όλο τον κόσμο Όλοι μαζί, για ένα καλύτερο Διαδίκτυο! Let s create a

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΚΦΟΒΙΣΜOΣ ΑΣΚΗΣΗ ΒΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Γεννιόμαστε ή γινόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Η κακοποίηση ζώων ως πρόδρομος διαταραχών της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων

Η κακοποίηση ζώων ως πρόδρομος διαταραχών της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων Η κακοποίηση ζώων ως πρόδρομος διαταραχών της ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων Σάββας Α. Γεωργιάδης Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπευτής, Σύμβουλος Οικογενείας Υπάρχουν παιδιά που «πληγώνουν» ανυπεράσπιστα

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass

Βιογραφικό σημείωμα Europass Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες πώνυμο (-α) / Όνομα (-τα) Διεύθυνση (-εις) ΨΑΡΡΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΡΑΚΗΣ 19, ΑΘΗΝΑ, 17121 Ν.ΣΜΥΡΝΗ Τηλέφωνο (-α) 2109329890, 6948595973 Διεύθυνση E-mail mpsarrakou@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΓΟΝΕΙΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ 0 Από τους γονείς των ομάδων γονέων του ΕΕΕΕΚ Κορδελιού 2013-2014 για εμάς τους ίδιους, για τους άλλους γονείς και για τους δασκάλους που ενδιαφέρονται Βιβλίο 1 ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου Βία στην οικογένεια και βία στο σχολείο ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Β. Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας Παντείου Πανεπιστημίου *Εισήγηση με τη μορφή διαφανειών (powerpoint) Παιδιά θύματα βίας-ανήλικοι παραβάτες Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

στήριξε το «φύλο» σου!

στήριξε το «φύλο» σου! απο την εκπαίδευση στην πρόληψη στήριξε το «φύλο» σου! Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων: από την εκπαίδευση στην πρόληψη Το Σχέδιο Δράσης με τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων:

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ συγγενών και ασθενή με καρκίνο. Παναγιώτης Χατζήκος, Ψυχαναλυτικός- Ψυχοθεραπευτής

Δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ συγγενών και ασθενή με καρκίνο. Παναγιώτης Χατζήκος, Ψυχαναλυτικός- Ψυχοθεραπευτής Δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ συγγενών και ασθεν με καρκίνο. Παναγιώτης Χατζκος, Ψυχαναλυτικός- Ψυχοθεραπευτς ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΗ ΚΑΙ Φόβος Άγχος Σοκ Δυσπιστία Θυμός Άρνηση Ενοχ Απόγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ: Το παιδί ως θύμα και ως μάρτυρας κακοποίησης. Αίθουσα Δικηγορικού Συλλόγου Βεροίας, Δευτέρα 8 Απριλίου 2013

ΗΜΕΡΙΔΑ: Το παιδί ως θύμα και ως μάρτυρας κακοποίησης. Αίθουσα Δικηγορικού Συλλόγου Βεροίας, Δευτέρα 8 Απριλίου 2013 ΗΜΕΡΙΔΑ: Το παιδί ως θύμα και ως μάρτυρας κακοποίησης Αίθουσα Δικηγορικού Συλλόγου Βεροίας, Δευτέρα 8 Απριλίου 2013 Εισήγηση: «Το παιδί ως θύμα και ως μάρτυρας κακοποίησης: Προβληματισμοί και ενέργειες».

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Εξάρτηση από το διαδίκτυο Εξάρτηση από το διαδίκτυο Συμπτώματα Εξάρτησης i. Παραμονή on-line για περισσότερη ώρα από όση υπολόγιζε αρχικά ο έφηβος, ώστε να πετύχει το αίσθημα της ικανοποίησης, διαφορετικά η συνέχιση ίδιου χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Σφαιρική αντιμετώπιση των διασπαστικών συμπεριφορών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Σφαιρική αντιμετώπιση των διασπαστικών συμπεριφορών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Σφαιρική αντιμετώπιση των διασπαστικών συμπεριφορών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Χρήστος Σκαλούμπακας Ειδικός Παιδαγωγός M.Ed. Μονάδα Διαταραχών Προσοχής, Υπερκινητικότητας & Μάθησης Παιδοψυχιατρικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού

«Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ημερίδα, 5 Φεβρουαρίου 2009 «Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρουσίαση με τρόπο συνοπτικό των σχετικών φαινομένων ΑΜΑΛΙΑ Κ. ΗΛΙΑΔΗ, φιλόλογος-ιστορικός Αναπληρωματικό μέλος της ομάδας πρόληψης & αντιμετώπισης φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

«Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό»

«Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ «Ενίσχυση της λειτουργίας των Κινητών Μονάδων Πρώτης Υποδοχής, για τις διαδικασίες πρώτης υποδοχής, σε περιοχές υπό υψηλή πίεση μεταναστευτικών ροών» Καλές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα