Μυοσκελετικά Νοσήματα (Μ/Ν) Προσωπικού ΔΕΗ Μεταφοράς (Μ/Φ) και Διανομής (Δ/Ν) Ηλεκτρικού Ρεύματος στη Βόρεια Ελλάδα (ΠΡ. ΔΕΗ Μ/Φ & Δ/Ν Β/Ε)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μυοσκελετικά Νοσήματα (Μ/Ν) Προσωπικού ΔΕΗ Μεταφοράς (Μ/Φ) και Διανομής (Δ/Ν) Ηλεκτρικού Ρεύματος στη Βόρεια Ελλάδα (ΠΡ. ΔΕΗ Μ/Φ & Δ/Ν Β/Ε)"

Transcript

1 Μυοσκελετικά Νοσήματα (Μ/Ν) Προσωπικού ΔΕΗ Μεταφοράς (Μ/Φ) και Διανομής (Δ/Ν) Ηλεκτρικού Ρεύματος στη Βόρεια Ελλάδα (ΠΡ. ΔΕΗ Μ/Φ & Δ/Ν Β/Ε) Συγγραφέας: Παντελεήμων Ζαφειρόπουλος, ειδικός ιατρός εργασίας, ειδικός παθολόγος, Ιατρείο Ιατρικής Εργασίας ΕΣΥΠΠ ΔΕΗ Θεσσαλονίκης. Musculoskeletal Disorders (MSDs) by the electricity Transmission and Distribution staff, of the Public Power Corporation (PPC DEI Greeks) in North Greece Padeleimon Zafeiropoulos, specialist in occupational and in internal medicine, outpatient occupational health station of the PPC in Thessaloniki. Abstract: By the regulated periodical medical examinations of the PPC members staff of 13 enterprise units, established in Thessaloniki and in three near prefectures, in the years , were registered all the musculoskeletal disorders (MSDs) of the 332 examined men. The MSDs invaded before the last year, and had showed exacerbations or relapses in the last 12 months, for which examinees had undertaken medical visits or/and laboratory tests or/and they took medications or/and any other treatment or/and they were prescribed a sick leave. They were also enlisted all the total or partial changes of the work duties, on account of one or more chronic MSDs. The 332 examined men, represented on average the 67,47% of the assigned employees in the 13 PPC units. They were shared in three age groups, 31-40, 41-50, and in five employment groups according to the duties, supervisors, line technicians, rest technicians and unskilled workers, office staff using computer for more than ten hours weekly, other office clerks. Were registered 116/332 (34,93%)employees which appear one or two MSDs, totally 144. Low back pain (LBP) was found by 56,62%, neck pain or disorders (NPDs) by 27,08%, knees and shoulders disorders by 12,25% and 2,77% respectively and other MSDs by 1,38%. To medical visits or/and tests were undergone 52,08%of the cases, while 64,48% had taken medications and by 23,61% was prescribed at least one sick leave. On account of one or two MSDs, changed their work duties totally 4 technicians and partially 11. Additionally one supervisor, 5 foremen of the line technicians group and one of the rest technicians group, had restricted their work activities on account of a MSD. The prevalence of the LBP and of the NPDs was higher by the line men. The knee disorders showed almost a double prevalence by the rest technicians. The differences between the employment groups were not great. As expected the 38 of the age 31-40, had lower prevalence of MSDs, by the exception of the NPDs, which were more frequent in this group. No substantial declinations of the prevalence of the MSDs were found between the age groups and Were also registered 3 cases with active osteoporosis, 2 with gout, 2 with rheumatoid arthritis, 1 with psoriasic arthritis and 1 with ankylosing spondylitis. In conclusion the MSDs appear a very high prevalence and incidence by the examined members of the staff of the PPC. There is an urgent necessity for strengthening the preventive measures for the MSDs by the PPC, especially on account of downsizing and of aging of its employees. 1

2 Εισαγωγή Στον Περιοδικό Προληπτικό Ιατρικό Έλεγχο (ΠΠΙΕ) του προσωπικού των μονάδων ευθύνης μου από τη Θεσ/νίκη και τους νομούς Χαλκιδικής, Κιλκίς και Πιερίας, στο διάστημα , εξετάστηκαν από μένα 332 άνδρες μισθωτοί, από 13 συνολικά μονάδες. Οι γυναίκες εξαιρέθηκαν από τη μελέτη, λόγω του μικρού τους αριθμού. Οι εξετασθέντες αποτελούσαν κατά μέσο όρο (κ.μ.ο.), το 67,47%, των υπηρετούντων στις μονάδες τους την περίοδο της εξέτασης. Μόνο για 3 από τις 13 μονάδες το ποσοστό εξετασθέντων/ υπηρετούντες, ήταν κάτω από το 50%.Αναλυτικά στοιχεία για τον ΠΠΙΕ, το περιεχόμενο του και την εφαρμοζόμενη διαδικασία, αναφέρονται στην άλλη εργασία που παρουσιάζω στο συνέδριο μαζί με την ειδικευόμενη ιατρό εργασίας κ. Σταυρούλα Καλλιτσάρη με τίτλο "Αξιολόγηση της Οφθαλμολογικής Εξέτασης (ΟΦ.Ε.) στον Προληπτικό Έλεγχο του Ιατρείου Ιατρικής Εργασίας της ΔΕΗ-ΑΕ Θεσσαλονίκης" στο ίδιο συνέδριο (ιd 94). Η μελέτη αποσκοπεί: Σκοπός της Μελέτης 1. Στη συγκεντρωτική καταγραφή της επίπτωσης των χρόνιων μυοσκελετικών (ΜΣΝ) στο προσωπικό της ΔΕΗ-ΑΕ στις Υπηρεσίες Μεταφοράς και Διανομής Ηλεκτρικού Ρεύματος στη Θεσσαλονίκη και σε τρεις γειτονικούς νομούς. 2. Στη διαπίστωση διαφορών στον επιπολασμό ΜΣΝ ανάλογα με την ηλικία και την εργασιακή ομάδα. Συμπεράσματα για τις διαφορές κατά μονάδα δεν μπορούσαν να ληφθούν, λόγω του μικρού αριθμού και των διαφορών στα αντικείμενα ευθύνης ή στα χωροταξικά δεδομένα (μονάδες Θεσ/νίκης σε σχέση με επαρχιακές) κ.α, μεταξύ των μονάδων. 3. Στην αναζήτηση συσχέτισης του επιπολασμού ΜΣΝ στις διαφορετικές εργασιακές ομάδες του προσωπικού. 4. Στην καταγραφή των αναγκών των πασχόντων για κλινικοεργαστηριακές εξετάσεις, φαρμακευτικές ή άλλες αγωγές και για αναρρωτικές άδειες. 5. Στην περιγραφή των ληφθέντων ή των πρόσθετων αναγκαίων μέτρων με στόχο τη μείωση των επιβαρύνσεων του μυοσκελετικού συστήματος των πασχόντων και των συναδέλφων τους. Υλικό και Μέθοδοι Στην τριετία στο Ιατρείο Ιατρικής Εργασίας (ΙΙτΕ) της ΕΣΥΠΠ- ΔΕΗ της Θεσ/νίκης, εξέτασα στον ΠΠΙΕ 332 άνδρες από 13 διαφορετικές μονάδες ευθύνης μου. Κατά τη διάρκεια της λήψης του ατομικού αναμνηστικού, κατεγράφοντο με ειδικό Δελτίο Χρόνιων Νοσημάτων (ΔΧΝ), δικής μου σύνταξης, όλα τα χρόνια ενεργά νοσήματα από τα οποία έπασχε ο εξεταζόμενος. Στον όρο χρόνιο ενεργό νόσημα (ΧΕΝ), συμπεριλαμβάνεται κάθε προϋπάρχον χρόνιο νόσημα, για το οποίο τους τελευταίους 12 μήνες πριν από την εξέταση μου ο πάσχων: 2

3 Είχε σαφή συμπτώματα ή/και Επισκέφθηκε ιατρό ή/και Έκανε κλινικοεργαστηριακές εξετάσεις ή/και Έλαβε φαρμακευτική ή άλλη αγωγή π.χ. φυσικοθεραπείες, βελονισμό κ.ο.κ ή/και Έλαβε αναρρωτική άδεια μια ή περισσότερες φορές. Η ύπαρξη ενός χρόνιου νοσήματος, που είτε αναφερόταν στο ιστορικό ή/και αναγράφονταν στο ασφαλιστικό του βιβλιάριο υγείας, χωρίς όμως κάποια από τις προαναφερόμενες εκδηλώσεις ή μέτρα, δεν αρκούσε για να καταγραφεί σαν ΧΕΝ. Πολλές φορές διαπιστωνόταν στο ιστορικό ή στο βιβλιάριο υγείας ένα ή περισσότερα χρόνια νοσήματα που τους τελευταίους 12 μήνες δεν είχαν με οποιοδήποτε τρόπο υποτροπιάσει ή απασχολήσει τον εξεταζόμενο π.χ. ένα έλκος γαστροσκοπικά επιβεβαιωμένο ή μια κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου (ΚΜΔ) της Οσφυϊκής ή της Αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) και (ΑΜΣΣ).Κατεγράφοντο στο ατομικό αναμνηστικό, αλλά όχι στο ΔΧΝ. Για κάθε ΧΕΝ νόσημα εκτός από τις προαναφερόμενες πληροφορίες καταγράφονταν : Η σχέση της πρόκλησης επιδείνωσης υποτροπής με τα εργασιακά καθήκοντα της παρούσας ή προηγούμενων θέσεων εργασίας του εξεταζόμενου. Τα επιπρόσθετα μέτρα ή μέσα προστασίας (ΜΑΠ), που είχαν ληφθεί εξ αιτίας του ΧΕΝ, ή ήταν απαραίτητο να ληφθούν. Η τυχόν αλλαγή ειδικότητας ή εργασιακών καθηκόντων με οποιοδήποτε τρόπο, εξ αιτίας του ΧΕΝ. Το ΔΧΝ σχεδιάστηκε και εισήχθη στον ΠΠΙΕ του ιατρείου μας, έτσι που να συμπληρώνεται με τα ίδια ερωτήματα και στοιχεία σε κάθε επανεξέταση. Ήδη για τους εξετασθέντες του 3ου κύκλου ΠΠΙΕ (από το 2004), η συμπλήρωση του ΔΧΝ ήταν για δεύτερη φορά. Για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης όπως ήδη αναφέρθηκε, αποδελτιώθηκαν μόνο όσα ΧΕΝ είχαν απασχολήσει με οποιοδήποτε τρόπο τον πάσχοντα, τους τελευταίους 12 μήνες. Από τα ΔΧΝ των 332 εξετασθέντων ανδρών, καταγράφηκαν όλα τα ΜΣΝ που συγκέντρωσαν τα προαναφερόμενα κριτήρια. Υπήρχαν 26 περιπτώσεις με δυο ταυτόχρονα χρόνια ΜΣΝ στον ίδιο μισθωτό και μια περίπτωση με τρία. Όλα τα ΜΣΝ απογράφηκαν ξεχωριστά. Για κάθε ΜΣΝ κατεγράφησαν τα συμπτώματα, οι κλινικοεργαστηριακές εξετάσεις, οι αγωγές, οι αναρρωτικές άδειες, τα πρόσθετα ΜΑΠ, οι αλλαγές καθηκόντων του πάσχοντος κ.α. Στις ιατρικές επισκέψεις συμπεριλαμβάνονταν όλες όσες ο εξεταζόμενος έκανε για τα συμπτώματα του χρόνιου ΜΣΝ, ανεξάρτητα εάν ο ιατρός ήταν ειδικός π.χ. ορθοπαιδικός ή ρευματολόγος ή όχι π.χ. ο οικογενειακός του ιατρός. Στις φαρμακευτικές αγωγές συμπεριελήφθησαν και όσα φάρμακα έλαβε ο πάσχων, ακόμη και εάν δε συνταγογραφήθηκαν από ιατρό π.χ. αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη. Τα καταγραφέντα χρόνια ΜΣΝ από παθογενετική άποψη διακρίθηκαν σε δυο ομάδες. 3

4 Τα χρόνια εκφυλιστικά ΜΣΝ (ΕΚΦ/ΜΣΝ) που συνιστούν τη μεγάλη πλειοψηφία. Τα χρόνια μεταβολικά ή φλεγμονώδη αυτοάνοσα ΜΣΝ (Μ-Φ/ΜΣΝ). Οι 332 εξετασθέντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες ηλικιών και σε 5 ομάδες από άποψη εργασιακών καθηκόντων, όπως αναλυτικά περιγράφονται στην εισαγωγή της μελέτης μας για τα ευρήματα των οφθαλμολογικών τους εξετάσεων. Με απασχόλησε ιδιαίτερα το ζήτημα της κατάταξης σε εργασιακές ομάδες από άποψη ομοειδών καθηκόντων, ώστε να συνεπάγονται και ομοειδείς επιβαρύνσεις του μυοσκελετικού συστήματος. Όσο όμως οι ομάδες ηταν πιο ομοιογενείς, οδηγούμασταν σε πολύ περισσότερες των 5, με πολύ μικρό αριθμό εντασσόμενων στις περισσότερες από αυτές. Επί πλέον για τις ίδιες ειδικότητες με τα ίδια εργασιακά αντικείμενα, υπάρχουν συχνά μεγάλες διαφορές μεταξύ Θεσ/νίκης και γύρω νομών. Υπήρχαν τέλος αρκετοί από τους εξετασθέντες, που είχαν εργαστεί σε μονάδες και εργοτάξια με τελείως διαφορετικές εργασιακές συνθήκες π.χ. θερμοηλεκτρικά εργοστάσια και ορυχεία στη λεκάνη της Πτολεμαΐδας, με σημαντικές επιβαρύνσεις στο μυοσκελετικό τους σύστημα για αρκετά έτη. Τελικά κατέληξα ότι η πλέον αντιπροσωπευτική ομαδοποίηση από άποψη εργασιακών καθηκόντων με ικανό αριθμό σε κάθε ομάδα, είναι η αναφερθείσα στην άλλη μας εργασία, που έχει ως ακολούθως : 1 η Προϊστάμενοι διαφόρων επιπέδων 39 (11,75%) 2 η Τεχνίτες Γραμμών Διανομής και Μεταφοράς Ηλεκτρικού Ρεύματος 128 (38,55%) 3 η Λοιποί Εργατοτεχνίτες εργασιών εδάφους, χειριστές καλαθοφόρων, οδηγοί οχημάτων, ανειδίκευτοι εργάτες κ.α. 95 (28,61%) 4 η Εργαζόμενοι γραφείων με χρήση Η/Υ πάνω από 10 ώρες/εβδομάδα 52 (15,66%) 5 η Εργαζόμενοι γραφείων χωρίς Η/Υ 18 (5,42%) Αποτελέσματα Στους 116/332 (34,93%) των εξετασθέντων, διαπιστώθηκαν 144 χρόνια ΕΚΦ/ΜΣΝ που από άποψη εντόπισης, αναφέρονται στον Πίνακα 1 που ακολουθεί : Πίνακας 1. Χρόνια Εκφυλιστικά Μυοσκελετικά Νοσήματα στους 332 εξετασθέντες ανάλογα με την εντόπιση ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΑΡΙΘΜΟΣ %ΤΩΝ ΕΚΦ ΜΣΝ 1 ΟΜΣΣ 81/144 56,62% 2 ΑΜΣΣ 39/144 27,08% ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΓΟΝΑΤΩΝ 18/144 12,25% ΠΑΘΗΣΕΙΣΩΜΩΝ 4/144 2,77% ΛΟΙΠΑ 2/144 1,38% ΣΥΝΟΛΟ % 1 ΟΜΣΣ= Οσφυϊκή Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης 2 ΑΜΣΣ= Αυχενική Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης 4

5 Τα ΕΚΦ/ΜΣΝ της ΟΜΣΣ υπερβαίνουν το 50% του συνόλου των ΕΚΦ/ΜΣΝ με επόμενα της ΑΜΣΣ που αποτελούν πλέον του 1/4 του συνόλου. Στη συντριπτική πλειοψηφία, όπως προκύπτει από το ιστορικό, τις αναγραφές στα ασφαλιστικά βιβλιάρια ή/και τις απεικονιστικές εξετάσεις CT, MRI ή/και τις γνωματεύσεις που προσκομίστηκαν στο ιατρείο μας, πρόκειται για ρήξεις και προπτώσεις μεσοσπονδυλίων δίσκων (ΜΔ). Στις αρθρώσεις των γονάτων η κυρίαρχη βλάβη είναι η εκφυλιστικού τύπου ρήξη των μηνίσκων, που επιβεβαιώνεται με MRI και αρθροσκόπηση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνύπαρξη δύο ταυτόχρονα κλινικά ενεργών ΕΚΦ/ΜΣΝ στο 22,41% των περιπτώσεων. Κυρίαρχη βλάβη είναι η προσβολή της ΟΜΣΣ που υπάρχει στο 81,5% των διπλών προσβολών, όπως φαίνεται στο πίνακα 2 που ακολουθεί. Πίνακας 2. Δύο ταυτόχρονα χρόνια ΕΚΦ ΜΣΝ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΑΡΙΘΜΟΣ % ΟΜΣΣ + ΑΜΣΣ 13/27 (48,18%) ΟΜΣΣ + ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΓΟΝΑΤΩΝ 8/27 (29,62%) ΟΜΣΣ + ΩΜΟΣ 1/27 (3,70%) ΑΜΣΣ + ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΓΟΝΑΤΩΝ 2/27 (7,40%) ΑΜΣΣ + ΩΜΟΣ 1/27 (3,70%) ΑΜΣΣ + ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΡΠΙΑΙΟΥ ΣΩΛΗΝΑ 1/27 (3,70%) ΟΜΣΣ + ΑΜΣΣ+ ΩΜΟΣ 1/27 (3,70%) ΣΥΝΟΛΟ 27 (100%) O επιπολασμός των χρόνιων ΕΚΦ/ΜΣΝ κατά ηλικιακή ομάδα, αποτυπώνεται στον Πίνακα 3. Πίνακας 3. Εκφυλιστικα Μυοσκελετικα Νοσήματα Κατά Ομάδα Ηλικιών ΗΛΙΚΙΑ ΟΣΦΥΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΣΣ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΣΣ ΓΟΝΑΤΩΝ ΩΜΟΥ ΛΟΙΠΕΣ ΣΥΝΟΛΟ /38(18,42%) 6,38(15,78%) 1/38(2,63%) 1/38(2,63%) 0/38(0%) 15/38(39,47) /182(26,92%) 18/182(9,84%) 11/182(6,04%) 1/182(0,5%) 0/182(0,5%) 79/182(43,40%) /112(22,32%) 15/112(13,39%) 6/12(5,35%) 2/112(1,78%) 1/112(1,78%) 50/112(44,64) ΣΥΝΟΛΟ 81/332(24,39%) 39/332(11,74%) 18/332(5,42%) 4,352(1,20%) 2/332(0,60%) 144/332(43,33%) 5

6 Στον Πίνακα 4 που παρατίθεται στη συνέχεια, καταγράφεται η συχνότητα των ΕΚΦ/ΜΣΝ κατά ομάδα ειδικοτήτων. Πίνακας 4. Εκφυλιστικά Μυοσκελετικά Νοσήματα Κατά Ομάδα Ειδικοτήτων ΕΙΔΟΣ ΕΚΦ/ΜΣΝ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1 η ΟΜΑΔΑ "ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΟΙ" 2 η ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΙΤΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ 3 η ΟΜΑΔΑ ΛΟΙΠΟΙ ΕΡΓΑΤ/ΧΝΙΤΕΣ 4 η ΟΜΑΔΑ ΥΠΑΛ.ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΜΕ Η/Υ 5 η ΟΜΑΔΑ ΥΠΑΛ.ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΧΩΡΙΣ Η/Υ ΣΥΝΟΛΟ ΟΣΦΥΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΣΣ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΣΣ 10/39 (25,64%) 4/39 (10,25%) 35/128 (27,34%) 18/128 (14,06%) 24/95 (25,26%) 8/95 (8,42%) 6/52 (11,53%) 8/52 (15,38%) 6/18 (33,33%) 1/18 (5,55%) 81/332 (24,39%) 39/332 (11,74) ΓΟΝΑΤΩΝ 1/39 (2,56%) 5/128 (3,90%) 9/95 (9,47%) 3,52 (5,76%) - 18/332 (5,42%) ΩΜΩΝ 1/39 (2,56%) 3/128 (2,34%) /332 (1,20%) ΛΟΙΠΕΣ - 2/128 (1,56%) /332 (0,60%) ΣΥΝΟΛΟ 16/39 (41,02%) 63/128 (49,21%) 41/95 (43,15%) 17/52 (32,69%) 7/18 (38,88%) 144/332 (34,49%) Η ομάδα των εργαζομένων σε γραφεία έχει μικρότερο επιπολασμό σε ΕΚΦ/ΜΣΝ που όμως παραμένει υψηλός. Για με την ομάδα ΙV θα πρέπει να αποδοθεί στην εργασία με Η/Υ, στη δε ομάδα V ότι αρκετοί είναι πρώην τεχνίτες. Ο επιπολασμός των ΕΚΦ/ΜΣΝ στους προϊσταμένους δεν υπολείπεται πολύ των τεχνιτών. Θα πρέπει να αποδοθεί στο ότι στην ομάδα των προϊσταμένων υπάρχουν τεχνολόγοι μηχανικοί επικεφαλής συνεργείων, που έχουν σημαντικές επιβαρύνσεις στο ΜΣΚ τους σύστημα. Κλινικοεργαστηριακές Εξετάσεις, Φαρμακευτικές Αγωγές και Αναρρωτικές Άδειες εξαιτίας Χρόνιων ΕΚΦ/ΜΣΝ Στον Πίνακα 5 που ακολουθεί, καταγράφεται κατά ομάδα ειδικοτήτων και για τα ΕΚΦ/ΜΣΝ ΟΜΣΣ, ΑΜΣΣ και Γονάτων, η συχνότητα υποβολής σε κλινικοεργαστηριακές εξετάσεις (ΚΛ/ΕΞ), φαρμακευτικές αγωγές (Φ/Α) και της λήψης αναρρωτικών αδειών (Α/Α). Για τις ομάδες Ι (προϊστάμενοι), ΙV (γραφείων με Η/Υ), V (γραφείων χωρίς Η/Υ), άθροισα τα αποτελέσματα σε μια στήλη, διότι κατά ομάδα τα περιστατικά ήταν πολύ λίγα. 6

7 Πίνακας 5. Ληφθέντα Μέτρα Αντιμετώπισης των ΕΚΦ/ΜΣΝ κατά Εντόπιση και Εργατική Ομάδα ΕΙΔΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΙΙ ΤΕΧΝ. ΓΡΑΜΜΩΝ ΟΜΑΔΑ ΙΙΙ ΛΟΙΠΟ ΕΡΓ/ΤΕΧΝ/ΤΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΙI,IV,V ΣΥΝΟΛΟ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΓΩΓΕΣ ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 1 ΟΜΣΣ 20/35 13/24 (57,14%) (54,16%) 28/35 (80%) 20/24 (83,33%) 11/22 (50%) 14/22 (63,63) 44,81 (54,32%) 62/81 (76,54%) ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ 14/35 (40%) 7/24 (29,16%) 3/22 (13,63%) 24/81 (29,62%) ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΓΩΓΕΣ ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 2 ΑΜΣΣ 6/18 4/9 (33,33%) (44,44%) 10/18 (55,55%) 5/9 (55,55%) 7/12 (58,33%) 6/12 (50%) 17/39 (43,58%) 21/39 (53,84%) ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ 2/18 (11,11%) -/9-1/12 (8,33%) 3/39 (7,69%) ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΓΩΓΕΣ ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΓΟΝΑΤΩΝ 1/5 6/9 (20%) (66,66%) 1/5 (20%) 5/9 (55,555) 4/4 (100%) 2/4 (50%) 11/18 (61,11%) 8/18 (44,44%) ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ 1/5 (20%) 3/9 (33,33%) 2/4 (50%) 6/18 (33,335) 1 ΟΜΣΣ= Οσφυϊκή Μοίρα Σπονδυλικής Στήλης 2 ΑΜΣΣ= Αυχενική Μοίρα Σπονδυλικής Στήλης Από τον Πίνακα 5 προκύπτει ότι για το σύνολο των ΕΚΦ/ΜΣΝ ΟΜΣΣ, ΑΜΣΣ και Γονάτων, οι πάσχοντες στους προηγούμενους 12 μήνες από την εξέταση τους στο Ιατρείο μας: Προέβησαν σε Κλινικοεργαστηριακές σε ποσοστό 72/138=52,17% Έλαβαν Φαρμακευτική Αγωγή σε ποσοστό 91/138=65,94% Έλαβαν Αναρρωτική Άδεια σε ποσοστό 23,91% Οι πάσχοντες από ΕΚΦ/ΜΣΝ συσχέτισαν την παθογένεια της νόσου τους ή/και τις υποτροπές ή/και την επιδείνωση της, με τα εργασιακά τους καθήκοντα και τις εργασιακές επιδράσεις που υφίστανται: Σε ποσοστό 97,22 % (101/104) οι εργατοτεχνίτες των ομάδων II και III Σε ποσοστό 77,50% (31/40) οι ανήκοντες στις ομάδες Ι, ΙV, V. 7

8 Αλλαγή Ειδικότητας ή Εργασιακών Καθηκόντων εξ αιτίας Εκφυλιστικών Μυοσκελετικών Νοσημάτων Συνολικά 15/116 (12,93%) των πασχόντων από ένα ή δύο ΕΚΦ/ΜΣΝ χρειάστηκε ν αλλάξουν, είτε ειδικότητα (4), είτε εργασιακά καθήκοντα (11). Επί πλέον 6 εργοδηγοί και 1 προϊστάμενος με ΕΚΦ/ΜΣΝ, περιόρισαν τις δραστηριότητες τους όσο ήταν δυνατό, για να μειώνουν τις επιβαρύνσεις στο ΜΣΚ, επειδή τους το επέτρεπε ή ιεραρχική τους θέση και τα καθήκοντα τους. Συνολικά άλλαξαν ειδικότητα ή καθήκοντα ή περιόρισαν δραστηριότητες 22/116 (18,96%). Η μεταβολή ειδικότητας ή καθηκόντων, έγινε σε όλες τις περιπτώσεις την τελευταία 5ετία. Στον Πίνακα 6 που ακολουθεί συνοψίζονται το είδος των ΕΚΦ/ΜΣΝ και η εργασιακή ομάδα των πασχόντων που αναγκάστηκαν να αλλάξουν ειδικότητα ή εργασιακά καθήκοντα ή να περιορίσουν επιβαρυντικές δραστηριότητες. Πίνακας 6. Χρόνιο ΜΣΝ που οδήγησε σε αλλαγή ειδικότητας ή εργασιακών καθηκόντων κατά εργασιακή ομάδα ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ Ι ΙΙ ΙΙΙ IV ΕΡΓΟΔΗΓΟΙ ΣΥΝΟΛΟ 1 ΟΜΣΣ ΜΟΝΟ ΟΜΣΣ + 2 ΑΜΣΣ ΟΜΣΣ+ΓΟΝΑΤΑ ΑΜΣΣ ΜΟΝΟ ΑΜΣΣ+ΣΥΝΔ.ΚΑΡΠΙΑΙΟΥ ΣΩΛΗΝΑ ΓΟΝΑΤΑ ΜΟΝΟ ΩΜΟΣ ΜΟΝΟ ΣΥΝΟΛΟ ΟΜΣΣ= Οσφυϊκή Μοίρα Σπονδυλικής Στήλης 2 ΑΜΣΣ= Αυχενική Μοίρα Σπονδυλικής Στήλης Η Ηλικιακή κατανομή των 22 περιπτώσεων αλλαγής ειδικότητας ή καθηκόντων, ήταν 1/22 (0,45%), ετών, 10/22 (45,45%) ετών και 11/22 (50%), ετών. Από τον Πίνακα 6 διαπιστώνεται ότι 11/15 (73,33%) όσων άλλαξαν ειδικότητα η καθήκοντα, ανήκουν στην ομάδα των τεχνιτών γραμμών. Στην ίδια ομάδα ανήκουν και οι 5 στους 7 εργοδηγούς η προϊσταμένους, που επίσης περιόρισαν τα καθήκοντα τους εξ αιτίας ΕΚΦ/ΜΣΝ. Οι εργοδηγοί των γραμμών έχουν συνήθως 15 και πλέον έτη απασχόλησης σαν τεχνίτες, πριν πάρουν το βαθμό τους. Από τους 128 εξετασθέντες τεχνίτες γραμμών της ομάδας ΙΙ, οι 16(12,50%), είχαν αλλάξει ειδικότητα η καθήκοντα η είχαν ατομικά περιορίσει τις δραστηριότητες τους, εξαιτίας χρόνιου ΕΚΦ/ΜΣΝ. Οι 4 τεχνίτες που άλλαξαν ειδικότητα, ανήκαν όλοι στην ομάδα των γραμμών. Η αλλαγή ή περιορισμός εργασιακών καθηκόντων λόγω ΕΚΦ/ΜΣΚ νοσήματος, έγινε με τη διαδικασία του ν.1568/1985 άρθρο 10 (άρθρο 17 του Κώδικα για την ΥΑΕ ν.3850/84 Α/2 Ιούν.2010). Οι μισθωτοί παραπέμφθηκαν για εξέταση στο ιατρείο μας από τους προϊσταμένους των μονάδων τους. Ακολούθησε γνωμοδότηση δική μου προφορική και εάν χρειαζόταν γραπτή. Οι μονάδες, στην περίπτωση που η στελέχωση και οι ανάγκες τους το επέτρεπαν, άλλαζαν καθήκοντα στον εργαζόμενο. 8

9 Σε διαφορετική περίπτωση, όπως στους 4, παρέπεμπαν το μισθωτό στην Υγειονομική Επιτροπή του Ασφαλιστικού Φορέα του προσωπικού της ΔΕΗ (τώρα ΤΑΥΤΕΚΩ), με το ερώτημα της αλλαγής ειδικότητας. Σε όλες τις 15 περιπτώσεις οι εισηγήσεις μου στις μονάδες και στον Ασφαλιστικό Φορέα έγιναν αποδεκτές. Συσσώρευση περιστατικών (cluster) προσβολής της ΑΜΣΣ στους τεχνίτες Γραμμών Μεταφοράς στο συνεργείο της Βόρειας Ελλάδας (ΠΤΒΕ) Επιβάλλεται να αναφερθεί, ότι 2 στους 4 τεχνίτες που χρειάστηκε να αλλάξουν ειδικότητα ανήκουν στο ολιγομελές συνεργείο Γραμμών Μεταφοράς (Γ/ΜΦ) στη Βόρεια Ελλάδα (οι γραμμές υψηλής τάσης με μεταλλικούς πυλώνες). Ο ένας ανήκε στην ομάδα και ο άλλος στην ομάδα ετών. Και οι δύο παραπέμφθηκαν στην Α Βάθμια Υγειονομική Επιτροπή με το ερώτημα της αλλαγής ειδικότητας εξαιτίας μίας ή περισσοτέρων κηλών μεσοσπονδύλιων δίσκων (ΚΜΔ) της ΑΜΣΣ. Εμφάνιζαν συμπτώματα κατά την αναρρίχηση σε πυλώνες και στην επιθεώρηση των γραμμών, που καθιστούσαν αδύνατη τη συνέχιση της άσκησης των καθηκόντων τους. Το ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι στο διάστημα (πριν την παρούσα μελέτη) άλλοι δύο τεχνίτες του ιδίου συνεργείου Γ/ΜΦ του ΠΤΒΕ, ηλικίας ετών, χρειάστηκε να αλλάξουν ειδικότητα εξαιτίας ΚΜΔ της ΑΜΣΣ. Ένας ακόμη τεχνίτης εναερίτης του ίδιου συνεργείου (μετά το κλείσιμο της μελέτης) δεν μπόρεσε να ενταχθεί στο συνεργείο Γ/ΜΦ του ΠΤΒΕ και άλλαξε ειδικότητα εξαιτίας συμπτωμάτων που σχετίζονται με την ΑΜΣΣ. Η συσσώρευση 5 περιστατικών τεχνιτών Γ/ΜΦ του ΠΤΒΕ που άλλαξαν ειδικότητα λόγω ΕΚΦ/ΜΣΝ ΑΜΣΣ μέσα σε μία εξαετία και μάλιστα οι 3 στους 5 νεώτεροι των 40 ετών, αποδίδεται στην ιδιαίτερη καταπόνηση που υφίσταται η ΑΜΣΣ και οι ώμοι άνω άκρα, στη συγκεκριμένη ομάδα τεχνιτών, σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες ψύχους και ρευμάτων αέρα κατά την αναρρίχηση σε πυλώνες. Οι εναερίτες του συγκεκριμένου συνεργείου εργάζονται κατά μέσο όρο 100 περίπου ημέρες/έτος επάνω σε πυλώνες για 5 και πλέον ώρες ανά βάρδια. Ανάλογα με τις εργασίες, παραμένουν πολλές ώρες στον ίδιο πυλώνα ή αναρριχώνται σε αρκετούς πυλώνες εντός μίας βάρδιας. Επιπλέον για ημέρες/έτος επιθεωρούν το δίκτυο Γ/ΜΦ περπατώντας κάτω από τις γραμμές και κοιτάζοντας ψηλά (υπερέκταση, στροφικές κινήσεις ΑΜΣΣ). Δεν υπάρχουν τεχνικά μέτρα αποφόρτισης και από τα δύο αυτά αντικείμενα. Υπάρχουν όμως οργανωτικά και ατομικά μέτρα προστασίας που θα πρέπει να ληφθούν άμεσα. Τέτοια είναι η αύξηση των μελών του συνεργείου, η βράχυνση της διάρκειας αναρρίχησης, τα μακρότερα διαλείμματα, η παρένθεση ημερών χωρίς αναρρίχηση στην περίοδο που το συνεργείο κάνει αναρριχήσεις, η μείωση του συνολικού επαγγελματικού χρόνου αναρρίχησης σε πυλώνες, η βράχυνση του χρόνου περιοδικότητας της προληπτικής ιατρικής εξέτασης των εναεριτών των Γ/ΜΦ κοκ. Στα οργανωτικά μέτρα προστασίας συγκαταλέγεται και η εκπαίδευση του προσωπικού στα ζητήματα προστασίας από ΜΣΚ νοσήματα. Δυστυχώς όλα τα οργανωτικού χαρακτήρα μέτρα προς το παρόν είναι ανέφικτα λόγω έλλειψης προσωπικού. Στα ατομικά μέτρα προστασίας συγκαταλέγονται και η σωστή ενδυμασία, η χρήση προστατευτικής ταινίας υφάσματος στο λαιμό (κασκόλ) κατά την αναρρίχηση, η αλλαγή ενδυμασίας όταν κατεβαίνουν, η παραμονή εντός οχημάτων με θέρμανση, κ.α. 9

10 Μεταβολικά και Φλεγμονώδη Αυτοάνοσα ΜΣΝ Σε 9/332 (2,71%) από τους εξετασθέντες, διαπιστώθηκαν χρόνια μεταβολικά και φλεγμονώδη αυτοάνοσα νοσήματα. Επρόκειτο για ήδη διεγνωσμένα περιστατικά ευρισκόμενα υπό ειδική ιατρική παρακολούθηση και αγωγή. Τα νοσήματα ήταν: Οστεοπόρωση, 3 περιπτώσεις, όλοι άνω των 50 ετών Ουρική αρθρίτιδα, 2 περιπτώσεις, ένας κάτω και ένας άνω των 50 ετών Ρευματοειδής αρθρίτιδα (Ρ/A), 2 περιπτώσεις, άνω των 50 ετών Ψωριασική αρθρίτιδα (Ψ/Α), 1 περίπτωση (41-50 ετών) Αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα (ΑΓΚ/Σ), 1 περίπτωση (41-50 ετών) Εκτός από ένα μισθωτό με ουρική αρθρίτιδα, οι υπόλοιποι 8 συσχέτιζαν τις εξάρσεις συμπτωμάτων τους με τις εργασιακές συνθήκες και τα εργασιακά τους καθήκοντα. Οι δύο πάσχοντες από Ρ/Α ήταν τεχνίτες γραμμών και απασχολούνται μόνο σε εργασίες εδάφους, με όσο είναι εφικτό μικρότερη έκθεση σε υγρασία και ψύχος. Ο πάσχων από ΑΓΚ/Σ μισθωτός, είχε αλλάξει καθήκοντα από χειριστής γερανών σε οδηγό φορτηγών οχημάτων. Στα δρομολόγια που πραγματοποιεί, κάνει συχνές στάσεις αποφόρτισης. Όλοι ελάμβαναν φαρμακευτική αγωγή και είχαν υποβληθεί σε εργαστηριακές εξετάσεις το τελευταίο 12μηνο. Οι δύο πάσχοντες από Ρ/Α, ο ένας από ΑΓΚ/Σ και ένας από οστεοπόρωση (4/9), είχαν λάβει αναρρωτική άδεια τους τελευταίους 12 μήνες. Και οι 9 πάσχοντες από τα χρόνια μη ΕΚΦ/ΜΣΝ κρίθηκαν ικανοί να ασκήσουν τα καθήκοντα που ασκούσαν, με τις προφυλάξεις που λαμβάνουν οι ίδιοι και η μονάδα τους. Συμπεράσματα 1. Από την παρούσα μελέτη προκύπτει ότι τα χρόνια ΕΚΦ/ΜΣN έχουν ιδιαίτερα υψηλό επιπολασμό (34,93%) στους 332 εξετασθέντες μισθωτούς της ΔΕΗ. Σε 26/116 (22,41%), υπάρχουν 2 ταυτόχρονα ΕΚΦ/ΜΣΝ και σε έναν Η οσφυαλγία αποτελεί το πλέον συχνό ΕΚΦ/ΜΣΝ, ακολουθούμενη από τις παθήσεις της ΑΜΣΣ. Σε ορισμένες κατηγορίες τεχνιτών μη εναεριτών, τα ΕΚΦ νοσήματα στις αρθρώσεις των γονάτων, βρέθηκαν σε αυξημένη συχνότητα, γιατί υφίστανται ιδιαίτερη φόρτιση κατά την άσκηση των εργασιακών τους καθηκόντων. 3. Ιδιαίτερο πρόβλημα προσβολής της ΑΜΣΣ από χρόνια ΕΚΦ νοσήματα εντοπίζεται στο συνεργείο Γ/ΜΦ του ΠΤΒΕ, που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση με οργανωτικά μέτρα και αύξηση του προσωπικού. 4. Στο 65,94%, οι πάσχοντες έλαβαν φαρμακευτική αγωγή και σε ποσοστό 52,17%, προέβησαν σε κλινικοεργαστηριακές εξετάσεις, ενώ αναρρωτική άδεια χορηγήθηκε στο 23,91%. Γενικά οι αναρρωτικές άδειες ήταν βραχείας διάρκειας. 10

11 Σε ορισμένες περιπτώσεις οι μισθωτοί έκαναν χρήση των ρεπώ τους χωρίς να επισκεφθούν ιατρό για την λήψη αναρρωτικής άδειας. 5. Δεκαπέντε μισθωτοί άλλαξαν ειδικότητα ή εργασιακά καθήκοντα και 7 περιόρισαν ορισμένες δραστηριότητες εξαιτίας χρόνιων ΕΚΦ/ΜΣΝ. 6. Το 97,22% των εργατοτεχνιτών συσχέτισαν την παθογένεια ή/και τις υποτροπές ή/και την επιδείνωση της νόσου τους, με τους εργασιακούς παράγοντες κινδύνου στους οποίους εκτίθενται. Το ποσοστό της συσχέτισης για τους υπόλοιπους ήταν 77,50%. 7. Στη ΔΕΗ τα τελευταία 10 χρόνια έχουν γίνει μεταβολές που επηρέασαν θετικά και αρνητικά τις μυοσκελετικές παθήσεις του προσωπικού. Τα ευρήματα και τα συμπεράσματα της παρούσας μελέτης θα πρέπει να αξιολογηθούν σε συνάρτηση με τις μεταβολές αυτές, για παράδειγμα: Ανατέθηκαν όλες οι κατασκευές δικτύων και άλλες εργασίες με έντονες μυοσκελετικές φορτίσεις, σε εργολαβικά συνεργεία, με μείωση των ΜΣΚ επιβαρύνσεων στο προσωπικό της ΔΕΗ. Υπάρχουν όμως συνεργεία με έντονη ΜΣΚ φόρτιση, που λόγω τεράστιων ελλείψεων σε προσωπικό, δεν μπορούν να αποφορτιστούν. Εισήχθη από τα μέσα της δεκαετίας του 90 ο μηχανογραφικός τρόπος εξυπηρέτησης πελατών και άλλων εργασιών, με αύξηση των φορτίσεων στο ΜΣΚ σύστημα. Αυτό διαπιστώνεται και στην παρούσα μελέτη στους προϊσταμένους και στην ομάδα ΙV. Η μεγάλη έλλειψη προσωπικού σε ορισμένες μονάδες, έχει ως συνέπεια εργαζόμενοι με Η/Υ που συναλλάσσονται με πελάτες, να μη μπορούν να κάνουν διαλείμματα αποφόρτισης. Το προσωπικό έχει κυριολεκτικά γεράσει, αφού μόνο 39 στους 332 ήταν νεώτεροι των 40 ετών. Η συνέπεια είναι να αυξάνονται ΕΚΦ/ΜΣΝ όχι μόνο από την επίδραση παραγόντων εργασιακού κινδύνου, αλλά και από την ηλικία. Αναζήτησα στην ελληνική και στη διεθνή βιβλιογραφία δεδομένα για τον επιπολασμό των ΜΣΝ σε αντίστοιχο προσωπικό. Υπάρχει δυσκολία στη σύγκριση των δεδομένων ή είναι ανέφικτη, πχ. στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γερμανία υπάρχει καταγραφή μόνο για ηλεκτρολόγους γενικά ή στο Ηνωμένο Βασίλειο τα στατιστικά δεδομένα προέρχονται από ερωτηματολόγια και αναγωγές. Παρά ταύτα σε όλες τις καταγραφές παρουσιάζεται αύξηση των ΕΚΦ/ΜΣΝ στα επαγγέλματα των ηλεκτρολόγων, που διαπιστώνεται και από την παρούσα μελέτη. Υπάρχει ανάγκη η ΔΕΗ να σχεδιάσει και να υλοποιήσει συστηματικά σύνολο μέτρων για την αποφόρτιση του ΜΣΚ συστήματος και μείωση των ΕΚΦ/ΜΣΝ στο προσωπικό της. ΥΓ: Ευχαριστώ την κυρία Σαμαρά Ιωάννα, επισκέπτρια υγείας για την τεχνική της υποστήριξη. 11

12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Alexopoulos EC, et al: Risk factors for sickness absence due to low back pain and prognostic factors for return to work in a cohort of shipyard workers. Eur Spine J Sep; 17(9): Epub Jul Alexopoulos EC, et al: Risk factors for musculoskeletal disorders among nursing personnel in Greek hospitals. Int. Arch. Occup. Environ. Health 2003 May; 76 (4): Epub May Andrianakos A., et al: Prevalence of Rheumatic Diseases in Greece: A Cross- Sectional Population Based Epidemiological Study. The ESORDIG Study. J. Rheumatol. 2003; 30: Βασικός Κανόνας (Grundsatz) 46, 2005 Muskel-Skelett-Erkrankungen Έκδοση του Hauptverband der Berufsgenossenschaften, Deutschland. 5. BGAG-Report 1/ Fachgespräche Ergonomie Zusammenfassung der Vorträge, gehalten während des 3. Fachgesprächs Ergonomie am 29. und 30. Oktober 2007 in Dresden. Institut Arbeit und Gesundheit der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung Sankt Augustin, Deutschland. 6. Chevalier A., et al: Back pain at the French National Electricity and Gas Company. Rev. Epidemiol. Sante Publique. 1990; 38(1): Electricians search word in NIOSH Publication No Worker Health Chartbook ΕΛΙΝΥΑΕ: «Μελέτη Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου στον Κλάδο των Τηλεπικοινωνιών (Περίληψη), Αθήνα Καπετάνος Γ., Σιδερίδης Α. «Επαγγελματικές Παθήσεις Μυοσκελετικού Συστήματος» στο «Επαγγελματικές Παθήσεις», κεφ. 25 σελ , University Studio Press, Ιούλιος; 2002 Θεσσαλονίκη. 10. M. Michaelis, F. Hofmann, et al: Risikobranchen und berufe für die Entwicklung bandscheibenbedingter Erkrankungen der Lendenwirbelsäule Ergebnisse der Deutschen Wirbelsäulenstudie Zbl Arbeitsmed. 57 (2007), Musculoskeletal Disorders and the Workplace Low Back and Upper Extremities Panel on Musculoskeletal Disorders and the Workplace, Commission on Behavioral and Social Sciences and Education, National Research Council and Institute of Medicine, National Academy Press, catalog/10032.html, Washington, DC, 2001, USA. 12. NIOSH: Musculoskeletal Disorders, NIOSH: Look at Data from the Bureau of Labor Statistics, Worker Health by Industry and Occupation U.S. Department of Health and Human Services, January; 2001, USA. 13. K.T. Palmer and C.G. Grenough Spinal Disorders, chapter 11, pages in K.T. Palmer, R.A.F. COX and I. Brown Fitness for Work, The Medical Aspects, 4 th Edition 2007, Oxford University Press, Oxford, New York, USA. 14. Proceedings of a meeting to explore the use of ergonomic interventions for the mechanical and electrical trades, pages 11 and 13, February 25-26; 2002, San Jose, California, USA. 12

13 15. D.M. Rempel, MD, MPH, and Ira L. Janowitz, PT, CPE Ergonomics and the Prevention of Occupational Injuries, chapter 12, pages in J. LaDou, MS, MD Current Occupational and Environmental Medicine, 4 th Edition; 2007, Mc Graw Hill, New York, USA. 16. Strantzalis G., et al: Low back pain in a representative sample of Greek population: analysis according to personal and socioeconomic characteristics. Spine (Phila Pa 1976) 2004, June 15; 29(12): ; discussion «Τα μυοσκελετικά προβλήματα που σχετίζονται με την εργασία» Υπ. Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Γενική Διεύθυνση Συνθηκών Υγιεινής της Εργασίας, Αθήνα; Tsigonia A., et al: Musculoskeletal disorders among cosmetologists. Int J. Environ. Res. Public Health, 2009 Dec; 6(12) Epub. 2009, Nov Vassiliadou A., er al: Occupational low-back pain in nursing staff in a Greek hospital. J. Adv. Nurs Jan; 21(1):

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρείο Ιατρικής Εργσίας ΕΣΥΠΠ/ ΔΕΗ ΑΕ., Θεσσαλονίκης. Νοσοκομείο Λάρισας, σε Πρακτική Εκπαίδευση στο Ιατρείο ΔΕΗ ΑΕ. Θεσσαλονίκης

Ιατρείο Ιατρικής Εργσίας ΕΣΥΠΠ/ ΔΕΗ ΑΕ., Θεσσαλονίκης. Νοσοκομείο Λάρισας, σε Πρακτική Εκπαίδευση στο Ιατρείο ΔΕΗ ΑΕ. Θεσσαλονίκης Αξιολόγηση της Οφθαλμολογικής Εξέτασης (ΟΦ.Ε) στον Προληπτικό έλεγχο (ΠΕ) του Ιατρείου Ιατρικής Εργασίας (ΙΙΕ) της ΔΕΗ Θεσσαλονίκης (ΔΘ) Συγγραφείς: Παντελεήμων Ζαφειρόπουλος1, Σταυρούλα Καλλιτσάρη2 1

Διαβάστε περισσότερα

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση

Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Αρθρίτιδα Συγγραφική ομάδα: Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, PhD, Ερευνητής Τζιαμούρτας Αθανάσιος, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Κήτας Γεώργιος, Ιατρός Ρευματολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 2 Ο ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΜΑΡΟ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΜΑΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΜΑΡΟ Μαρία Χατζοπούλου 1,2, Ελισάβετ Δοναδίκη 1, Ελένη Τσίντζου 1, Ιωάννης Μπένος 2, Παναγιώτα Σουρτζή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu

Mειώστε. την καταπόνηση! www.handlingloads.eu Mειώστε την καταπόνηση! Ευρωπαϊκή εκστρατεία ελέγχων και ενημέρωσης Χειρωνακτική διακίνηση φορτίων στην Ευρώπη στους τομείς των μεταφορών και της υγειονομικής περίθαλψης www.handlingloads.eu Μια εκστρατεία

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Μέλη: Λάζαρος Σακκάς Ιωάννης Αλεξίου Χαράλαμπος Γεροδήμος Αθανάσιος Ζιώγας Αλέξιος Ηλιόπουλος Χριστίνα Κατσιάρη Αθανάσιος Κουτρούμπας Ευάγγελος Ντάβας Θεματολογία Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας, MD Sports Orthopaedic Surgeon Sports Clinic Thessaloniki FIS Medical Committee

Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας, MD Sports Orthopaedic Surgeon Sports Clinic Thessaloniki FIS Medical Committee Συνήθεις τραυματισμοί στο αλπικό SKI Πρόληψη και αντιμετώπισή τους Εμμανουήλ Θ. Παπακώστας, MD Sports Orthopaedic Surgeon Sports Clinic Thessaloniki FIS Medical Committee Κώστας Επαμεινωντίδης PT Θάνος

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΠΟΥΣΙΑΣΜΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΠΟΥΣΙΑΣΜΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΠΟΥΣΙΑΣΜΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Βάλια Τσοπόκη Νοσηλεύτρια ΕΚΠΑ, MSc Δημόσιας Υγείας, PHD (c) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες έχουν αναγνωρίσει τη σημασία της συνεχούς βελτίωσης των συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Μέλη: Λάζαρος Σακκάς Ιωάννης Αλεξίου Χαράλαμπος Γεροδήμος Αθανάσιος Ζιώγας Αλέξιος Ηλιόπουλος Χριστίνα Κατσιάρη Αθανάσιος Κουτρούμπας Ευάγγελος Ντάβας Θεματολογία Επείγουσες

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

February 2012 Source: Cyprus Statistical Service

February 2012 Source: Cyprus Statistical Service S P E C I A L R E P O R T UN February 2012 Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ - (ΕΠΕΜΥ) 6 ο Επιστημονικό Συμπόσιο Μυοσκελετικών Παθήσεων - ΕΠΕΜΥ 2014 «Εξελίξεις στις φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις και στα νοσήματα του οστικού μεταβολισμού»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Multidisciplinary Foot Clinic

Multidisciplinary Foot Clinic Multidisciplinary Foot Clinic With ever-increasing numbers of people needing diabetic foot care, I hope that all diabetic foot clinic will receive the support they deserve and require. Anything less will

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ιωάννης Πασπαλιάρης, Καθηγητής, Τομέας Μεταλλουργίας Γεώργιος Ν. Παναγιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

E.O.U.D.A.T.K. CMAS GREECE

E.O.U.D.A.T.K. CMAS GREECE E.O.U.D.A.T.K. CMAS GREECE '80 - CMAS.,,. EOUDATK - CMAS GREECE........ 2118,3/101/07/10-8-2007.,,......., EOUDATK - CMAS GREECE. 1. 1.1 EOUDATK - CMAS GREECE......... (.... ) 1.2, EOUDATK - CMAS GREECE,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα

Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα Διερεύνηση ψυχοκοινωνικών παραγόντων & μυοσκελετικών συμπτωμάτων σε εργαζόμενους σε τηλεφωνικά κέντρα Θεώνη Κουκουλάκη Τοπογράφος Μηχανικός, Εργονόμος, Υπεύθυνη Κέντρου Ασφάλειας της Εργασίας Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος "Η χρόνια νόσος μέσα από το πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ιατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment Integrated surveillance and control programme for West Nile virus and malaria in Greece (MIS 365280) Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Υπεύθυνη Δήλωση Η παρακάτω υπογράφουσα δηλώνω ότι είμαι συγγραφέα τη παρούσα πτυχιακή εργασία. Κάθε τη, είναι πλήρω αναγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα Προέδρου. 4oΠανελλήνιο Συνέδριο. Νικόλαος Πισκοπάκης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Αρθροσκόπησης, Χειρουργικής Γόνατος & Αθλητικών Κακώσεων

Μήνυμα Προέδρου. 4oΠανελλήνιο Συνέδριο. Νικόλαος Πισκοπάκης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Αρθροσκόπησης, Χειρουργικής Γόνατος & Αθλητικών Κακώσεων 4oΠανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Αρθροσκόπησης Χειρουργικής Γόνατος & Αθλητικών Κακώσεων Γεώργιος Νούλης Μήνυμα Προέδρου Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας ανακοινώνω ότι το 4 ο Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management System Risk Management Plan

Risk Management System Risk Management Plan Risk Management System Risk Management Plan Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοποιών Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2008 Ζέφη Βοστιτσάνου Περιεχόμενα Αναγκαιότητα για την Διαχείρηση Κινδύνου (Risk Management ) Νομικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Μυοσκελετικές διαταραχές στο νοσηλευτικό προσωπικό Μπιτσιός Αθανάσιος 1, Τσίγγανου Ευδοκία 2 1. Νοσηλευτής, MSc, Γ.Ν.Χαλκιδικής 2. Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, Γ.Ν. Χαλκιδικής Τόμος 13,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΛΙΚΟ & ΜΕΘΟΔΟΣ Μυοσκελετικά προβλήματα νοσηλευτών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας: Καταγραφή των συμπτωμάτων και αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τη στάση του σώματος Παγγού Δ. 1, Μαυροειδή Α. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου Σχεδιασμοί ερευνών Βαγγέλης Ευαγγέλου Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Figure 2. Box Plots for Total Citation Counts for Various Study Designs for Articles Published in 1991 and 2001 Box length

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΟΡΙΣΜΟΣ Πόνος στην οσφυϊκή χώρα οποιασδήποτε αιτιολογίας. ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Δεύτερη σε συχνότητα αιτία επίσκεψης στον γιατρό. Πρώτη αιτία αποχής από

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ

Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Μετανάστες: φτώχια, συνθήκες ζωής και εργασίας παράγοντες που καθορίζουν την υγεία τους ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μέλος του ΔΣ του ΠΙΣ Τι είναι η «υγεία»; Η κατάσταση πλήρους σωματικής, πνευματικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 15.30-16.15 Προσέλευση Εγγραφές ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 16.15 16.30 Έναρξη Συμποσίου Χαιρετισμοί Γελαλής Ιωάννης Καραχάλιος Θεόφιλος 16.30 17.40 Συνεδρία: «Κακώσεις Αυχενικής Μοίρας

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS www.npiatrikis.gr ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ Η κλινική δε συνηθίζει πλέον να εξετάζει σε προαιρετικές. Η εξέταση είναι µε πέντε θέµατα ανάπτυξης, ποικίλων περιεχοµένων, σε δύο

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Υγιεινή και Ασφάλεια Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 177/Α/1985, Νόµος Υπ Αριθ. 1568 Υγιεινή και ασφάλεια εργαζοµένων. 2. ΦΕΚ 721/Β/1988, Υ.Α. Υπ Αριθ. 88555/3293

Διαβάστε περισσότερα

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Ανδρέας Γ. Κουτούπης MIIA, PIIA, CIA, CCSA Senior Manager, Internal Audit Services PwC Εισαγωγή Η Εταιρική ιακυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 ΘΕΜΑ: Εγκύκλιος εφαρμογής Π.Δ. 399/94 «Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Σπουδών Αξιολογημένα Πιστοποιημένα ΚΑΤΑ ΚΟΛΕΓΙΟ Ημερομηνία Τελευταίας Ενημέρωσης, 15/05/2015

Προγράμματα Σπουδών Αξιολογημένα Πιστοποιημένα ΚΑΤΑ ΚΟΛΕΓΙΟ Ημερομηνία Τελευταίας Ενημέρωσης, 15/05/2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Προγράμματα Σπουδών Αξιολογημένα Πιστοποιημένα ΚΑΤΑ ΚΟΛΕΓΙΟ Ημερομηνία Τελευταίας Ενημέρωσης, 15/05/2015 Evaluated - Accredited Programmes of Study by College Last update, 15/05/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Το 2009 υπήρξε εισηγητής σε επιστημονικά συνέδρια όπως στο:

Το 2009 υπήρξε εισηγητής σε επιστημονικά συνέδρια όπως στο: Ο κ. Φουφόπουλος Νικόλαος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1986. Από πολύ μικρή ηλικία εκδήλωσε μεγάλο ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπό του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σε ηλικία 15 ετών να επιλέξει ως επάγγελμα την φυσικοθεραπεία.

Διαβάστε περισσότερα

Διανοσοκομειακή Ημερίδα

Διανοσοκομειακή Ημερίδα Υπό την Αιγίδα του Κολλεγίου Ελλήνων Χειρουργών Ορθοπαιδικών της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας Διανοσοκομειακή Ημερίδα ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βάλια Τσοπόκη, Φωτεινή Τολίκα Γενική ΕΞΥΠΠ Προστασία Α.Ε. Νοσηλεύτριες Επαγγελματικής υγείας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Νοσηλευτική επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ

ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ, ΣΥΝΤΑΞΗ, ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΤΥΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗ. ΚΑΘΕ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Integration of Renewable Energy Sources in the electricity market in Greece, within the crisis environment

Integration of Renewable Energy Sources in the electricity market in Greece, within the crisis environment Integration of Renewable Energy Sources in the electricity market in Greece, within the crisis environment 2011 HWEA Wind Statistics Total installed MW per year 1626,5 1320,4 1154,6 996,0 748,9 849,5 602,5

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Αίθουσα «Δωδώνη» Ξενοδοχείου Du Lac, ΙΩΑΝΝΙΝΑ Dodoni Hall, Hotel Du Lac, Ioannina, Greece

Αίθουσα «Δωδώνη» Ξενοδοχείου Du Lac, ΙΩΑΝΝΙΝΑ Dodoni Hall, Hotel Du Lac, Ioannina, Greece ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Winter Rheumatology Meeting of NW Greece ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ http://www.rheumatology.gr/ 24 & 25 Ιανουαρίου 2014 24 & 25 January 2014 Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αθήνα, 14 Μαρτίου 2007

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αθήνα, 14 Μαρτίου 2007 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αθήνα, 14 Μαρτίου 2007 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Αριθ. Πρωτ.:1026310/163/0015 Δ/ΝΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ: Α ΠΟΛ:1050 Ταχ. Δ/νση : Καρ. Σερβίας

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα