ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΤΑΞΗ Φαινόµενα της φύσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΤΑΞΗ Φαινόµενα της φύσης"

Transcript

1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΤΑΞΗ Φαινόµενα της φύσης Τα ηφαίστεια: Τα ηφαίστεια είναι γεωλογικοί σχηµατισµοί που εµφανίζονται πάνω από ρωγµές και τάφρους του γήινου φλοιού και εκτινάσσουν λάβα, θερµά αέρια και θραύσµατα από πετρώµατα και έχουν εστίες που βρίσκονται στα έγκατα της γης. Τα ηφαίστεια διακρίνονται σε ενεργά, εν ηρεµία και σε εσβησµένα. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν εκείνα που εκρήγνυνται συνεχώς ή περιοδικώς και βγάζουν λάβα θερµά αέρια και ατµούς. Τα εν ηρεµία είναι εκείνα που έχουν διατηρήσει το σχήµα τους κάτω από το οποίο συµβαίνουν τοπικοί ηφαιστειακοί σεισµοί. Ηφαίστεια που δεν παρουσιάζουν κανένα φαινόµενο ηφαιστειακής δραστηριότητας χαρακτηρίζονται εσβησµένα. Οι εστίες των ηφαιστείων µπορεί να βρίσκονται σε βάθος 50-70χλµ. Κάτω από τον φλοιό της γης. Οι ηφαιστειακές εκρήξεις µπορεί να είναι διάρκειας πολλών ετών δεκαετιών, ή αιώνων, ή και µερικών ωρών. Τα αέρια, οι ατµοί και τα στερεά θραύσµατα πετρωµάτων, φτάνουν σε ύψος 1-5χλµ. Ο όγκος των υλικών που εκτινάσσονται φτάνουν µερικές φορές σε αρκετά κυβικά χιλιόµετρα. Η λάβα που χύνεται από τον κρατήρα παρασέρνει στο διάβα της το κάθε τι. Γνωστές οι ανθρώπινες µορφές που βρέθηκαν στην Ποµπηία της Ιταλίας αποτέλεσµα της ξαφνικής επίστρωσης µε λάβα από το κοντινό ηφαίστειο. Σεισµοί: είναι δονήσεις και ταλαντώσεις της επιφάνειας της γης που προκαλούνται από φυσικά αίτια, κυρίως τεκτονικές δράσεις και διεργασίες. Το µεγαλύτερο µέρος των σεισµών γίνεται σε περιοχές που βρίσκονται ακόµη σε σχηµατισµό. Οι δονήσεις που παράγονται από τους σεισµούς αυτούς είναι το γλίστρηµα πέτρινων όγκων σε ήδη υπάρχοντα επίπεδα ή από κάθετες κινήσεις, όταν δηλαδή ένας όγκος πέφτει σε άλλα µαλακά πετρώµατα που βρίσκονται κάτω από αυτόν. Υπάρχουν επίσης σεισµοί ηφαιστειακής προέλευσης που προκαλούνται από τη βίαιη µετακίνηση λάβας προς την επιφάνεια της γης. Τα φαινόµενα καθίζησης είναι µια άλλη αιτία σεισµών. Όταν παραδείγµατος χάρη στο υπέδαφος καταρρέει η σκεπή µιας κοιλότητας. Τέλος υπάρχουν σεισµοί που µερικοί σεισµολόγοι θεωρούν κοσµικοµετεωρολογικής προέλευσης (και εννοούν σεισµούς σχετικούς µε την δραστηριότητα των ηλιακών κηλίδων).οι σεισµοί χαρακτηρίζονται ανάλογα µε την έντασή τους, δηλαδή από τις εκδηλώσεις τους πάνω στην επιφάνεια της γης. Χαρακτηριστικό επίσης είναι το επίκεντρο του σεισµού δηλαδή το σηµείο απ όπου ξεκινούν και µεταδίδονται οι δονήσεις προς όλες τις κατευθύνσεις. Εστίες σεισµών δηµιουργούνται σε διαφορετικά βάθη. Οι περισσότερες απ αυτές συµβαίνουν στον στερεό φλοιό της γης, σε βάθος 20-30χλµ. Κραδασµοί σεισµών έχουν καταγραφεί και από βάθος εκατοντάδων χιλιοµέτρων. Ο σεισµός λοιπόν είναι µια ισχυρότατη εκδήλωση των εσωτερικών δυνάµεων της γης κατά την διάρκεια του οποίου ελευθερώνονται τεράστιες ποσότητες ενέργειας στην εστία. Έχουν εντοπιστεί δύο κύριες σεισµικές ζώνες, η µεσογειακή που εκτείνεται από τις ακτές της Πορτογαλίας δυτικά µέχρι το αρχιπέλαγος της Μαλαισίας ανατολικά και η ζώνη του Ειρηνικού που περιλαµβάνει την περίµετρο του Ειρηνικού Ωκεανού. Είναι δυνατόν στο µέλλον, να γίνει πρόβλεψη µιας µελλοντικής σεισµικής δόνησης µε την λεπτοµερή καταγραφή των µεταβολών του φυσικού περιβάλλοντος µε τις αδύνατες προκαταρκτικές δονήσεις, την άνοδο ή πτώση της στάθµης του ωκεανού, την παραµόρφωση της επιφάνειας της γης και πολλές άλλες αλλαγές στην περιοχή µιας µελλοντικής ισχυρής δόνησης. Η µελέτη των σεισµών δίνει τη δυνατότητα ανίχνευσης µεταλλευµάτων και άλλων ορυκτών (σεισµική ανίχνευση) καθώς και πυρηνικών εκρήξεων, κοιτασµάτων πετρελαίου κά. Οι έρευνες γύρω από τους σεισµούς έδωσαν την δυνατότητα καθώς και τα απαραίτητα στοιχεία για την ανέγερση αντισεισµικών κτιρίων. Επίσης οι γεωλόγοι µελετώντας τη γέννηση των σεισµών αποκόµισαν σπουδαίες πληροφορίες για το στερεό φλοιό της γης, τον µανδύα και τον πυρήνα της. Παρατηρήσεις στο θέµα των σεισµών στην Ελλάδα: Συστηµατικές παρατηρήσεις που έγιναν από επιστήµονες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου δείχνουν και µια άλλη πλευρά στο σοβαρό για µας θέµα των σεισµών. Έγιναν συστηµατικές µελέτες και µετρήσεις δεδοµένων που πήραν από δορυφόρους, αεροπλάνα, πλοία, επίγειους δορυφορικούς σταθµούς και πλήθος οργάνων τελευταίας τεχνολογίας και διαπίστωσαν πως ο Κορινθιακός κόλπος γίνεται ευρύτερος κατά 1,5 εκατοστό το χρόνο.

2 Το γεγονός αυτό οφείλεται σε γεωλογικές και τεκτονικές διεργασίες µε αποτέλεσµα τους σεισµούς των τελευταίων χρόνων. Η ίδια οµάδα επιστηµόνων αµέσως µετά τους σεισµούς του Αιγαίου πραγµατοποίησε µετρήσεις σε όλη την περιοχή και έτσι µελετήθηκαν οι παραµορφώσεις του φλοιού, που προκλήθηκαν από τον σεισµό. Οι µετρήσεις έδειξαν ότι η ενέργεια που απελευθερώθηκε απ τους συγκεκριµένους σεισµούς, καλύπτει λίγο παραπάνω από το µισό της ενέργειας που δικαιολογούν οι µέχρι τώρα µετρήσεις. ηλαδή υπάρχει ακόµα ενέργεια που πιθανόν να προκαλέσει και άλλους σεισµούς. Μια άλλη διαπίστωση που έγινε ύστερα από µακροχρόνιες επιστηµονικές παρατηρήσεις, είναι ότι, στον Ελλαδικό χώρο εµφανίζονται έντονες ανωµαλίες στο πεδίο βαρύτητας, που οφείλονται στην τεκτονική και γεωλογική δοµή της περιοχή µας. Η µεγάλη ανωµαλία στο πεδίο βαρύτητας εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή, από τη νότια Πελοπόννησο και τα Κύθηρα µέχρι νότια της Κρήτης και τη Ρόδο. Αυτή η διαφοροποίηση έχει µια µόνιµη επίδραση στη στάθµη της θάλασσας έτσι διαπιστώθηκε ότι το ύψος στην επιφάνεια της θάλασσας µειώνεται βαθµιαία από την Εύβοια µέχρι νότια της Κρήτης φθάνοντας σε µια διαφορά 40 µέτρων. Είναι γνωστό πως το πεδίο βαρύτητας συνδέεται άµεσα µε την στάθµη της θάλασσας. Μια άλλη διαπίστωση των ειδικών είναι ότι µετακινούνται και οι θαλάσσιες µάζες έτσι ώστε να επηρεάζουν ως ένα βαθµό τον καιρό, την µεταφορά των ρύπων και τη µετανάστευση των θαλάσσιων πληθυσµών. Μπορούµε ακόµη να πούµε σαν µια γενικότερη άποψη πως οι µελέτες των επιστηµόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έδειξαν ότι η Θράκη, η Μακεδονία και η Ήπειρος αποτελούν ένα τµήµα σταθερό, συνδεδεµένο µε την υπόλοιπη Ευρώπη. Αντίθετα στην Στερεά Ελλάδα, τα νησιά και η Κρήτη όπως προκύπτει από τις µέχρι τώρα µετρήσεις, µετατοπίζονται νοτιοδυτικά µε ρυθµό 3 εκατοστών τον χρόνο. Οι ισχυρότερες ηφαιστειακές εκρήξεις : Οι ισχυρότερες ηφαιστειακές εκρήξεις που έχουν καταγραφεί µέχρι τώρα. 1) Ταµπόρα στην Ινδονησία. Ενεργοποιήθηκε το 1815 µε απελευθέρωση συστατικών θειικού οξέος 300 εκατ τόνων. Την έκρηξη του ηφαιστείου ακολούθησε τόσο µεγάλη µείωση της θερµοκρασίας στις γύρω περιοχές ώστε όλες οι καλλιέργειες να καταστραφούν µε τραγική συνέπεια να χάσουν τη ζωή του 90,000 άνθρωποι. 2) Κρακατόα στην Ινδονησία. Ενεργοποιήθηκε το1883 µε απελευθέρωση συστατικών θειικού οξέος 85 εκατ τόνων. 3) Η έκρηξη του Πινατούµπο στις Φιλιππίνες. Ενεργοποιήθηκε τον Ιούνιο του 1991 και είναι η µεγαλύτερη που έχει σηµειωθεί στη γη απ το 1883, που ενεργοποιήθηκε το Κρακατόα. Απ την έκρηξή του Πινατούµπο εκτινάχτηκαν στην ατµόσφαιρα 25 εκατ τόνοι συστατικού θειικού οξέος που προκάλεσαν µείωση της θερµοκρασίας της ατµόσφαιρας. 4) Σαντορίνη, Ελλάδα. 1600πΧ. Οι ισχυρότεροι σεισµοί που καταγράφηκαν στην γη: Ισηµερινός 1906, Ιαπωνία 1993 µεγέθους 8,9 βαθµών της κλίµακας Ρίχτερ. Εποχές των παγετώνων και µεταβολές της στάθµης της θάλασσας: Σ ήµερα τα στρώµατα των πάγων περιορίζονται κυρίως στις πολικές περιοχές, αλλά µόλις πριν από 2000 χρόνια έφταναν µέχρι την Ευρασία (Ασία Ευρώπη) και Βόρεια Αµερική. Αν εξετάσουµε το γεωλογικό αρχείο θα δούµε ότι κατά περιόδους εµφανίζονται οι λεγόµενες ΕΠΟΧΕΣ ΤΩΝ ΠΑΓΕΤΩΝΩΝ. Αυτές οι εποχές της εξάπλωσης των παγωµένων εκτάσεων έχει επηρεάσει σηµαντικά την πανίδα και την χλωρίδα, γιατί οι κλιµατολογικές µεταβολές προκάλεσαν τεράστιες µεταναστεύσεις και αλλαγές κατοικίας σε πολλά είδη ζώων. Εκείνα τα είδη που δεν µπόρεσαν να µεταναστεύσουν σε θερµότερες περιοχές ή να προσαρµοστούν στις ψυχρότερες συνθήκες εξαφανίστηκαν. Πολλά, όπως το τριχωτό µαµούθ εξαφανίστηκαν στη διάρκεια της τεταρτογενούς εποχής των παγετώνων. Τα στρώµατα πάγου που έχουν καλύψει επανειληµµένα ένα µεγάλο µέρος της Βόρειας Αµερικής και Ευρασίας υποχώρησαν για τελευταία φορά από την Βρετανία πριν 10,000 χρόνια περίπου. Είναι γνωστό ότι οι ήπειροι είναι περιοχές διάβρωσης και οι θάλασσες περιοχές απόθεσης. Οι µελέτες των απολιθωµάτων και οι χηµικές αναλύσεις του νερού και των ιζηµάτων, έδωσαν ενδείξεις των κλιµατολογικών διακυµάνσεων που έφεραν οι παγετώνες στις ηπείρους. Μέσα στα τελευταία 1,8 εκατ χρόνια, δείγµατα µεγάλου βάθους που έχουν ληφθεί από ωκεανούς,

3 δείχνουν ότι µπορεί να υπήρξαν τουλάχιστον 17 κύριοι παγετώνες και µεσοπαγετωνικά διαστήµατα, Η διάρκεια των µεσοπαγετωνικών διαστηµάτων ποικίλει από 10,000 µέχρι 30,000 χρόνια.. Οι τωρινή µεσοπαγετωνική περίοδος έχει διαρκέσει περίπου 10,000 χρόνια µετά την τήξη του προηγούµενου στρώµατος πάγου. Καθώς συσσωρεύονται τα στρώµατα πάγου, πολύ µεγάλες ποσότητες νερού αφαιρούνται από τους ωκεανούς και εναποθηκεύονται πάνω στις ηπείρους µε τη µορφή πάγου. Κατά την διάρκεια της περιόδου των παγετώνων οι θαλάσσια στάθµη σε όλο τον κόσµο έπεφτε µέχρι 120 µέτρα, για να επανέλθει και πάλι κατά τη διάρκεια των µεταπαγετωνικών περιόδων. Εποµένως θα παρατηρούνταν σηµαντική επέκταση της στερεάς κατά της περιόδους που έπεφτε η στάθµη της θάλασσας από το σχηµατισµό των παγετώνων. Έτσι για παράδειγµα τα βρετανικά νησιά έγιναν µέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης και εµφανίστηκε ξηρά ανάµεσα στην Ασία και Αµερική στο Βερίγγειο πορθµό. Επίσης κάτι σηµαντικό µε αυτές τις αλλαγές είναι και το γεγονός ότι τα στρώµατα πάγου έχουν µεγάλο βάρος και γι αυτό προκαλούν καταβύθιση του φλοιού της γης που βρίσκεται από κάτω. Κάτι τέτοιο έχει συµβεί στην Σκανδιναβική χερσόνησο, που καταβυθίστηκε σχεδόν κατά 800 µέτρα στη διάρκεια των τελευταίων παγετώνων από µάζα πάγου πάχους µεγαλύτερο από 2000 µέτρα. Καθώς ο πάγος λιώνει µετά το τέλος του παγετώνα, η στάθµη της θάλασσας ανεβαίνει σχετικά γρήγορα. Η ανόρθωση όµως του φλοιού µε το λιώσιµο των πάγων γίνεται µε αργό ρυθµό για πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα. Σήµερα 10,000 µετά την τελική τήξη του Σκανδιναβικού πάγου οι µετρήσεις δείχνουν ότι η χερσαία µάζα της κεντρικής Σκανδιναβίας εξακολουθεί ακόµη να ανυψώνεται µε ρυθµό 1 εκατοστού το χρόνο. Γήινη θερµότητα: Γύρο στα 65 χιλιόµετρα βάθος κάτω από την επιφάνεια της γης, αρχίζει ένα στρώµα από λιωµένα πετρώµατα και αέρια που ονοµάζεται µάγµα και βράζει σε θερµοκρασία γύρο στους 1800 C. Η λιωµένη αυτή µάζα έχει δηµιουργηθεί από τις τροµακτικές πιέσεις που υπάρχουν κάτω από την επιφάνεια της γης καθώς επίσης και από την θερµότητα που εκλύεται από τη διάσπαση ραδιενεργών ουσιών. Μερικές φορές το µάγµα αυτό βρίσκει διέξοδο στο φλοιό της γης και εκτινάσσεται µε µορφή ηφαιστειακής έκρηξης. Σε µερικές περιοχές τα θερµά αέρια από το ψυχώµενο µάγµα θερµαίνουν υπόγεια νερά και αναπηδούν σαν θερµοπίδακες που φέρουν την ονοµασία Γκέυζερ πολλοί ηφαιστειολόγοι πιστεύουν ότι κατά τα τελευταία δισεκατοµµύρια χρόνια τα ηφαίστεια παρήγαγαν όλα τα αέρια της ατµόσφαιρας, όλο το νερό των θαλασσών και το µεγαλύτερο µέρος της ξηράς. Στους ιστορικούς χρόνους είναι γνωστά µόνο 500 περίπου ηφαίστεια σαν ενεργά., ορισµένες όµως εκρήξεις τους επισκιάζουν ακόµη και τις θερµοπυρηνικές καταστροφές. Το 1883 όταν εξερράγη το Κρακατόα στον Ειρηνικό εµφανίστηκε ένα ολόκληρο βουνό το παλιρροιακό κύµα που δηµιουργήθηκε είχε σαν αποτέλεσµα να χάσουν τη ζωή τους 90,000 άνθρωποι και η τροµερή έκρηξη ακούστηκε σε ακτίνα 5000 χιλιοµέτρων. Το 1959 από το ηφαίστειο Κιλαουέα της Χαβάης, ξεχύνονταν λάβα για πολλές µέρες. Μερικοί δε πίδακες εκτίναζαν το ρευστό µάγµα µέχρι 500µέτρα ύψος. Τόση λάβα ξεχύθηκε που θα χρειαστεί έναν αιώνα για να κρυώσει. Ατµόσφαιρα: Ατµόσφαιρα είναι το αέρινο περίβληµα της γης, που περιστρέφεται συνεχώς µαζί της. Το βάρος της είναι περίπου 5,15Χ10 13 τόνοι. Η παρουσία της είναι πολύ σηµαντική για τις διεργασίες που έγιναν και γίνονται στην πορεία της γεωλογικής ιστορίας της, Όπως η έκκληση αερίων από τη λιθόσφαιρα µε την ηφαιστειακή δράση, η διάχυση των ατµοσφαιρικών αερίων στο διάστηµα, οι χηµικές αντιδράσεις µεταξύ των συστατικών της ατµόσφαιρας και των πετρωµάτων του φλοιού της γης, η προσθήκη διαπλανητικών στοιχείων κά. Η εξέλιξη της ατµόσφαιρας συνδεόταν και συνδέεται στενά µε τη δράση γεωχηµικών διαδικασιών και τον κύκλο των ζώντων οργανισµών. Επίσης η κίνηση των ανέµων, τα ατµοσφαιρικά κατακρηµνίσµατα, η διακύµανση της θερµοκρασίας, έπαιξαν µεγάλο ρόλο στη διάβρωση, στη διάλυση πετρωµάτων και σε πλήθος άλλων µεταβολών, που συµβαίνουν πάνω στη γη. Επιπλέον η ατµόσφαιρα προστατεύει την επιφάνεια της γης από την καταστρεπτική δράση των µετεωριτών που πέφτουν, καθώς οι περισσότεροι καίγονται µόλις µπουν στα πυκνά στρώµατά της. Συγκρατεί επίσης το µεγαλύτερο µέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου που θα ήταν µοιραία για πολλούς οργανισµούς. Η χηµική της σύσταση δεν είναι ίδια σε όλα τα ύψη. Αποτελείται από άζωτο (78%) και οξυγόνο (21%). Υπάρχουν ακόµα ελάχιστες ποσότητες υδρατµών (0,3%), αργού (µέχρι 1%) & CO 2 ( 0-0,3%) καθώς και ευγενή αέρια. Χωρίζεται σε τροπόσφαιρα, στρατόσφαιρα και ιονόσφαιρα. Θαλάσσια και απόγειος αύρα: Οι άνεµοι ταξινοµούνται σε τρεις κατηγορίες, στους τοπικούς, στους πλανητικούς και στους τυχαίους ή πρόσκαιρους, όπως οι κυκλώνες, αντικυκλώνες, σίφωνες και τυφώνες. Οι τοπικοί είναι άνεµοι µεταφοράς µικρής κλίµακας. Η

4 θαλάσσια και απόγειος αύρα, είναι τοπικοί άνεµοι που προκαλούνται από τη διαφορά θερµοκρασίας του αέρα πάνω απ τη στεριά και τη θάλασσα. Κατά τη διάρκεια της ηµέρας, ο ήλιο θερµαίνει τη στεριά θερµαίνει τον αέρα από πάνω της. Ο αέρας αυτός υψώνεται, ο δε ψυχρός βαρύτερος αέρας από τη θάλασσα ρέει προς τη ξηρά για να καταλάβει τη θέση του. Στη διάρκεια της νύχτας, η διαδικασία αντιστρέφεται. Η θάλασσα, επειδή διατηρεί µεγάλο µέρος απ τη θερµότητα της ηµέρας, θερµαίνει τον αέρα από πάνω της κι αυτός υψώνεται, καθώς αντικαθίσταται από ψυχρότερο και βαρύτερο αέρα που πνέει απ τη στεριά. Η θαλάσσια και απόγειος αύρα, εµφανίζεται κατά µήκος των ακτών στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Βορειότερα η θαλάσσια αύρα εµφανίζεται µε τον θερµότερο καιρό, στο τέλος της άνοιξης και του καλοκαιριού, ιδιαίτερα των Ιούνιο και τον Ιούλιο. Μέσα στις εύκρατες ζώνες, η µέγιστη ταχύτητα είναι χλµ/ώρα.. Στις τροπικές είναι µεγάλη 32-38χλµ/ωρα. Βροχοπτώσεις: Με το κλίµα κάθε τόπου έχουν άµεση σχέση η βροχοπτώσεις. Η ένταση των βροχοπτώσεων εκφράζεται σε ποσότητες οµβρίων υδάτων σε χιλιοστά ανά τετραγωνικό εκατοστό. Οι περιοχές που έχουν δείκτη βροχόπτωσης 1000 χιλιοστών, είναι περιοχές πολλών βροχών. Ξηρές περιοχές είναι εκείνες στις οποίες ο δείκτης βροχών δεν ξεπερνά τα 250 χιλιοστά. 1) Κλίµα στέπας : ξηρασία µεγάλης διάρκειας εµποδίζει την ανάπτυξη των δέντρων. Ετήσια βροχόπτωση χιλιοστά. 2) Κλίµα ερήµων : εδώ τα φυτά αποθηκεύουν το νερό στο εσωτερικό τους (κάκτοι). Ετήσια Βροχόπτωση χιλιοστά. 3) Εύκρατες περιοχές :όπως η Μεσόγειος. Ετήσια βροχόπτωση χιλιοστά. 4) Τροπικό κλίµα : στις περιοχές µε απέραντα δάση υπάρχει βροχόπτωση χιλιοστά. 5) Τα δάση του Αµαζονίου : η ετήσια βροχόπτωση ξεπερνά τα 2000 χιλιοστά. Η µέτρηση των βροχοπτώσεων σε χιλιοστά σηµαίνει το ύψος στο οποίο φτάνει το νερό της βροχής στη διάρκεια ενός έτους σε ένα ορισµένο τόπο, αν αυτό το νερό ούτε το απορροφούσε το έδαφος ούτε εξατµιζόταν, σε επιφάνεια ενός τετραγωνικού εκατοστού. Παλίρροια: Είναι η περιοδική ταλάντωση της στάθµης της θάλασσας που οφείλεται στη δύναµη της έλξης της σελήνης και του ήλιου. Το µέγεθος και ο χαρακτήρας της παλίρροιας εξαρτώνται όχι µόνον από την αµοιβαία θέση της γης, της σελήνης και του ήλιου, αλλά και από το γεωγραφικό πλάτος, το βάθος της θάλασσας και τη µορφή της παράκτιας γραµµής. Στον ωκεανό µακριά από τις ηπείρους, το µέγεθος της παλίρροιας δεν ξεπερνά το ένα µέτρο κατά µήκος των ακτών όµως το ύψος της παίρνει µεγάλες τιµές. Έτσι στον κόλπο Φάντη (ακτή του Καναδά) το µέγεθος της παλίρροιας φτάνει τα 18 µέτρα. Το παλιρροιακό αυτό κύµα το µεγαλύτερο που παρατηρείται µπορεί να καλύψει µια εξαόροφη πολυκατοικία. Οι παλίρροιες του κόλπου Φάντη είναι κανονικές, δηλαδή σε 24 ώρες και 50 λεπτά γίνονται 2 πλύµες και 2 ρηχίες. Πληµµυρίδες πολύ ψηλές γίνονται και στον κόλπο του Σαιν- Μαλό στη Γαλλία. Εκεί φτάνουν µέχρι τα 15 µέτρα ύψος. Στην Γκραβίλ στις ακτές του κόλπου στη ρηχία το παλιρροιακό κύµα αποτραβιέται πάνω από 1000 µέτρα Ο βυθός βγαίνει στην επιφάνεια σαν ολόκληρος κάµπος σπαρµένος ψάρια και θαλασσινά και οι κάτοικοι της περιοχής µαζεύουν από το βυθό, που έχει µόλις απελευθερωθεί από τα νερά, ψάρια µε απόχες ή και µε τα χέρια. Η Σελήνη υπό την επίδραση της παλίρροιας, αποµακρύνεται από τη γη 3 εκατοστά το χρόνο. Με τη βοήθεια της επίδρασης της παλίρροιας εξηγείται το γεγονός ότι η Σελήνη είναι στραµµένη προς τη γη µε τη µία της πλευρά, καθώς και η βραδύτητα της περιστροφής του Ερµή. Τα παλιρροιακά ρεύµατα προκαλούνται από τις παλιρροιακές δυνάµεις της Σελήνης και του ήλιου και τα οποία αλλάζουν περιοδικά (12-24 ώρες) διεύθυνση και ταχύτητα. Στην ανοιχτή θάλασσα το παλιρροιακά ρεύµατα είναι περιστροφικά ή κυκλικά µε ταχύτητες µέχρι 25 εκατοστά το δευτερόλεπτο. Κοντά στις ακτές όµως και σε στενούς κόλπους µπορούν να φτάσουν τα 500 εκατοστά το δευτερόλεπτο. Πολικό σέλας: Είναι η έντονη φωτεινή λάµψη των ανώτερων στρωµάτων της γήινης ατµόσφαιρας και προκαλείται από την αλληλεπίδραση ατόµων και µορίων της ατµόσφαιρας, σε ύψος χιλιόµετρα µε φορτισµένα σωµατίδια µεγάλης ενέργειας δηλαδή µε ηλεκτρόνια και πρωτόνια που έρχονται στη γήινη ατµόσφαιρα από το κοσµικό χώρο. Η σύγκρουση των σωµατιδίων αυτών µε τα συστατικά της ανώτερης ατµόσφαιρας όπως το άζωτο και το οξυγόνο, οδηγεί στη διέγερση των συστατικών αυτών. Η επιστροφή τους στην αρχική βασική κατάσταση συνοδεύεται από την εκποµπή των φωτεινών κυµάτων δηλαδή του λεγόµενου πολικού σέλαος. Παρατηρείται συνήθως στις πολικές περιοχές. Οι επιστήµονες έχουν παρατηρήσει ότι το πολικό σέλας το ακολουθούν µαγνητικές θύελλες που σηµαίνει ότι υπάρχει σχέση µεταξύ των

5 δύο αυτών φαινοµένων, που δεν είναι άσχετα µε τον βοµβαρδισµό της ιονόσφαιρας µε φορτισµένα σωµατίδια προερχόµενα από το διάστηµα ή τον ήλιο. Θαλάσσια ρεύµατα: Θαλάσσια ρεύµατα ονοµάζουµε την προοδευτική κίνηση µαζών νερού στις θάλασσες και στους ωκεανούς. Στην επιφάνεια του ωκεανού τα ρεύµατα ακολουθούν πλατιές λωρίδες, παρασύροντας στρώµατα νερού διαφόρου βάθους. Σε µεγάλα βάθη και στο βυθό γίνονται σηµαντικά βραδύτερες µετατοπίσεις µαζών νερού, προς ορισµένη γενική κατεύθυνση, η οποία συνήθως είναι αντίθετη µε την κατεύθυνση του ρεύµατος της επιφάνειας. Οι µετατοπίσεις αυτές αποτελούν µέρος της γενικής ροής νερών των ωκεανών. Τα θαλάσσια ρεύµατα προκαλούνται από την ενέργεια της δύναµης της τριβής µεταξύ του νερού και του αέρα που κινείται πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, και από τις ελκτικές δυνάµεις της Σελήνης και του ήλιου που προκαλούν τις παλίρροιες. Ανάλογα µε τα φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά τους τα ρεύµατα διακρίνονται σε θερµά, ψυχρά, αρµυρά και αφαλατωµένα. Από τον χαρακτήρα της µεταβλητότητας διακρίνονται σε µόνιµα, πρόσκαιρα και περιοδικά. Στις µικρές θάλασσες, το ρεύµα ακολουθεί την κατεύθυνση των ανέµων. Στις µεγάλες θάλασσες όµως, όπως και στους ωκεανούς, το θαλάσσιο ρεύµα ζυγώνοντας προς τα ρηχά, διακλαδίζεται και αλλάζει πορεία. Αν έχει το ρεύµα µπροστά του ευθεία ακτή, χωρίζεται σε δύο ρεύµατα. Το ένα ακολουθεί την ακτή προς τα δεξιά και το άλλο προς τα αριστερά. Αν ζυγώνει την ακτή υπό γωνία, τα δύο ρεύµατα στα οποία χωρίζεται το αρχικό είναι άνισα. Το µεγάλο κατευθύνεται σύµφωνα µε το µάκρος της ακτής προς το µέρος της αµβλείας γωνίας, το µικρό ακολουθεί το µάκρος της ακτής προς το µέρος της οξείας γωνίας. Το περίφηµο Gold Stream δηµιουργείται έτσι. Στον κόλπο του Μεξικού χύνονται κάθε χρόνο α νερά του ρεύµατος της Γουιάνας και τα νερά του νότιου κλάδου του βόρειου αλληγούς ρεύµατος. Γνωστό βέβαια είναι ότι στον κόλπο αυτό χύνεται και ο Μισισιπής. Για τους λόγους αυτούς η στάθµη του νερού του κόλπου, κοντά στον πορθµό της Φλόριδα και στην Κούβα και στα νησιά Μπαχάµες είναι διαφορετική και προκαλείται ένα δυνατό ρεύµα, που κατευθύνεται στον Ατλαντικό ωκεανό. Το Golf Stream (Golf= κόλπος, Stream=ρεύµα), έχει πλάτος 60χιλιόµετρα βάθος 300µέτρα και ωριαία ταχύτητα 3,5 µίλια. Μετακινεί 33 εκατ. κυβικά µέτρα νερό σε ένα λεπτό. Το Golf- Stream ενισχύεται και µε τα νερά του ρεύµατος των Αντιλλών. Το Golf-Stream αφήνει την αµερικάνικη ακτή και ακολουθεί τον 40 ο παράλληλο, ανατολικά στα ανοικτά του ωκεανού. Στις Αζόρες, τα νερά από την µεγάλη εξάτµιση γίνονται πολύ πιο αλµυρά. Και κοντά στις Αζόρες το Golf-Stream διακλαδώνεται σε δύο, το ένα περνάει από τις Κανάριους νήσους και ονοµάζεται Κανάριο ρεύµα. Ο αριστερός κλάδος, ο µεγαλύτερος, κατευθύνεται βόρεια προς τις ακτές της Ευρώπης. Αυτό είναι το βορειοανατολικό ρεύµα, χωρίζεται στη Σκωτία και δηµιουργεί τον κλάδο Ιρµίγκερ, που µεταφέρει στις νότιες ακτές της Ισλανδίας το ζεστό νερό. Μετά, προχωρώντας στη Σκανδιναβία, δηµιουργεί το ρεύµα της Σπιτσβέργης κλπ. Ένα άλλο ρεύµα είναι το Κούρο Σίβο. Το Κούρο Σίβο ξεκινά από τον Ισηµερινό, ανεβαίνει προς την Ιαπωνία, για να καταλήξει στη δυτική Καλιφόρνια, Καναδά και Αλάσκα. Ποιο είναι το πιο κρύο µέρος του κόσµου: Το πιο κρύο µέρος της γης βρίσκεται στην περιοχή της Γιακούτια της Ρωσίας. Εκεί και συγκεκριµένα στην κατοικηµένη περιοχή Βερχογιάνσκ, το κρύο φτάνει στους ο C υπό το µηδέν. Σ αυτές τις χαµηλές θερµοκρασίες τα θερµόµετρα που χρησιµοποιούνται είναι τα λεγόµενα θερµόµετρα οινοπνεύµατος, γιατί ο υδράργυρος παγώνει. Το χειµώνα εκεί έχουν 40 µέρες συνεχή νύχτα. Οι άνθρωποι µένουν τη χρονική αυτή διάρκεια µέσα στα σπίτια τους. Από τη χαµηλή θερµοκρασία τα µαλλιά παγώνουν και σπάζουν οι τρίχες σαν να είναι γυάλινες, τα δε χνώτα γίνονται κρυσταλλάκια από πάγο. Άλλα µέρη που διακρίνονται για τη χαµηλή θερµοκρασία τους είναι η Γροιλανδία, η Ανταρκτίδα και η βορειοανατολική Ασία. Στην Ανταρκτίδα το 1958 η θερµοκρασία έφτασε τους 87 ο C. Στο Οµιακό (Ρωσία) το 1933 έφτασε τους 72 ο C. Έρηµος: Έρηµος ονοµάζεται κάθε µεγάλη έκταση πάνω στην επιφάνεια της γης που για κλιµατολογικούς λόγους είναι χωρίς βλάστηση ή απαντώνται σ αυτήν µεµονωµένα µερικά ξερόφυτα και θάµνοι και εξαιτίας των συνθηκών αυτών είναι ακατοίκητη. Χαρακτηριστικά των ερήµων. Οι έρηµοι χαρακτηρίζονται από την ασήµαντη ποσότητα υγρασίας που προέρχεται από την ατµόσφαιρα, Το πολύ θερµό καλοκαίρι, το µεγάλο βαθµό εξάτµισης, τις σηµαντικές διακυµάνσεις της θερµοκρασίας του αέρα και του εδάφους, κατά τη διάρκεια του ηµερονυκτίου και του έτους, την έλλειψη νερού διαρκείας στην επιφάνεια και από µια τέλεια έλλειψη βλάστησης.

6 Μορφές ερήµων: ιακρίνουµε τρεις κυρίως µορφές ερήµων: α) αµµώδης, β) χαλικώδης ή πετρώδης, και γ) βραχώδης έρηµοι. Οι πιο διαδεδοµένοι, όµως µορφή είναι η αµµώδης έρηµοι. Σε αυτές πολλές φορές το έδαφος αποτελείται αποκλειστικά από κόκκους άµµου σε βάθος πολλών εκατοντάδων µέτρων. Στις έρηµους αυτές αν τα µάτια µας µπορούν να βλέπουν µακριά, παρακολουθούµε την άµµο που είναι µαζεµένη σε ακανόνιστες παράλληλες σειρές, µακριές ράχες από άµµο που µοιάζουν µε κύµατα θάλασσας. Όταν πνέει πολύ ισχυρός άνεµος (ο σιµούν για τις αφρικανικές έρηµους),όλοι αυτοί οι αµµόλοφοι µετακινούνται και µάλιστα πολύ γρήγορα, ώστε ολόκληρα καραβάνια που τους συναντούν στο δρόµο τους παραχώνονται. Γι αυτό το πέρασµα των ερήµων είναι δύσκολο. Συνήθως γίνεται µε καµήλες που αντέχουν στη ζέστη, στη στέρηση νερού και προβλέπουν, µπορούµε να πούµε, τις φοβερές ανεµοθύελλες. Οι έρηµοι της γης: Έρηµοι βρίσκονται σε όλες τις ηπείρους. Καταλαµβάνουν όλες µαζί το1/45 της επιφάνειας της γης. Η πιο µεγάλη σε έκταση περιοχή ερήµων βρίσκεται στην κεντρική Ασία, όπου υπάρχουν οι µεγάλοι έρηµος της Γόβης, η έρηµος Τάκλα-Μακάν στη λεκάνη του Ταµίρ, οι έρηµοι της Τουρκαρµενίας και οι Αραβοκασπιακές. Οι έρηµοι της Ινδίας, της Περσίας, Αραβίας και Συρίας αποτελούν την προέκταση προς ανατολάς της µεγάλης ζώνης ερήµων της βόρειας Αφρικής που περιλαµβάνει την Αίγυπτο και τη Σαχάρα. Έτσι η γιγάντια αυτή ζώνη ερήµων απλώνεται από τον Ατλαντικό ωκεανό σχεδόν ως τον Ειρηνικό. Η Β. Αµερική έχει τις έρηµους Νεβάδα, Ιούτα, τη Νοτιοκαλιφορνιακή, τη Νεοµεξικανική και την Αριζόνα. Στη Ν. Αµερική υπάρχει µια µακριά στενή ζώνη στη δυτική της ακτή, που σε αυτή ανήκει και η Ακατάµα. Στην Ν. Αφρική υπάρχουν οι έρηµοι Ναµίµπ και Καλαχάρι. Στην Αυστραλία ολόκληρο το εσωτερικό αποτελείται από έρηµο. Τι είναι οι θερµοπηγές: Οι θερµοπηγές ή θερµές πηγές ονοµάζουµε τις πηγές που το νερό τους έχει θερµοκρασία παραπάνω από 25 ο C. Το νερό των θερµών πηγών τις περισσότερες φορές αναβλύζει από τα µεγάλα βάθη και η µεγάλη θερµότητά του διαλύει, πολλά σώµατα και βασικά ενώσεις µετάλλων. Οι θερµές πηγές βρίσκονται σε ηφαιστειογενείς περιοχές, πολλές φορές όµως και σε άλλες περιαχές. Στη χώρα µας θερµές πηγές βρίσκονται, στη Μύλο, Σαντορίνη, Μέθανα, Υπάτη, Αιδηψό, Γύθειο, Ικαρία, Καϊάφα κ.ά. Οι θερµές πηγές ονοµάζονται και ιαµατικά λουτρά, επειδή η λουόµενοι στα νερά αυτά θεραπεύονται από διάφορες χρόνιες ασθένειες. ιακρίνονται σε ξινές αλκαλικές, αλατούχες. Πολλές θερµές πηγές σχηµατίζουν πίδακες εξακοντίζοντας το νερό πολύ ψηλά. Μερικές πετούν το νερό µέχρι και 60 µέτρα ύψος. Το φαινόµενο αυτό λέγεται Γκέυζερ. Πίδακες Γκέυζερ: Σε µερικές περιοχές της Ισλανδίας και µέσα σε λεβητοειδή κοιλάδα υπάρχουν διάφορα χάσµατα από τα οποία αναφύσσωνται µε µεγάλη ορµή, περιοδικά και σε κανονικά διαστήµατα, σύννεφα υδρατµών και βρασµένου νερού σε µεγάλο ή µικρό ύψος. Οι αναφυσσήσεις αυτές συνοδεύονται και από υπόγειους κρότους. Οι πηγές αυτές είναι διαλείπουσες και λέγονται θερµοπίδακες Γκέυζερ. Το νερό αυτό φτάνει σε θερµοκρασία 100 ο C και περιέχει διαλυµένο σε µεγάλες ποσότητες πυριτικό οξύ. Το πυριτικό αυτό οξύ, όταν το νερό κρυώσει, κατακάθεται γύρω από την οπή του χάσµατος, µε αποτέλεσµα να σχηµατίζει κωνοειδή τοιχώµατα, τα οποία αποτελούν τον κρατήρα. Ο µεγαλύτερος θερµοπίδακας Γκέυζερ της Ισλανδίας έχει κώνο ύψους 10 µέτρων και διαµέτρου 70 µέτρα. Στην κορυφή του βρίσκεται ο κρατήρας που έχει διάµετρο

7 περίπου 20 µέτρα και στη µέση οπή από την οποία αναπηδά το νερό. Κάθε 24 ώρες το νερό ανεβαίνει βράζοντας, γεµίζει τον κρατήρα και κατόπιν ανατινάσσεται σχηµατίζοντας κατακόρυφη στήλη που έχει ύψος περίπου 40 µέτρα και καλύπτεται από σύννεφο υδρατµών. Η εκτόξευση αυτή διαρκεί 10 λεπτά της ώρας και µετά χαµηλώνει σιγά -σιγά για να επαναληφθεί µετά από 24 ώρες. Οι θερµοπίδακες συναντιόνται σε περιοχές που έχουν ή είχαν στο πρόσφατο παρελθόν ηφαιστειακή δραστηριότητα, όπου υπάρχει έντονη ροή θερµότητας από ένα ηφαιστειακό κέντρο. Υπάρχουν πολλοί θερµοπίδακες σε διάφορα µέρη της γης, στην Ισλανδία, Β. Αµερική, Νέα Ζηλανδία, Ιαπωνία, Κίνα και Ρωσία. Στην Καµτσιάτκα υπάρχουν περίπου 100 και άλλοι τόσοι στην Ισλανδία. Ονοµαστοί όµως είναι αυτοί που βρίσκονται στο Εθνικό πάρκο Yellowstone κοντά στα Βραχώδη Όρη της Αµερικής. Είναι 84 θερµοπίδακες από τους οποίους ο ένας εξακοντίζει το νερό σε ύψος 70 µέτρα. (Πίδακες Γκέυζερ υπάρχουν σε αρκετές περιοχές της γης. Μα οι πιο σηµαντικοί βρίσκονται στο εθνικό πάρκο Yellowstone, στη Β. Αµερική.) Πετρέλαιο: Το πετρέλαιο, το πασίγνωστο πολύτιµο σήµερα αυτό υλικό είναι πιθανότατα κατάλοιπο της πανάρχαιας πανίδας που βυθίστηκε στα βάθη των πρωτογενών ωκεανών και θάφτηκε από τις προσχώσεις. Ο χρόνος και η πίεση µετέτρεψαν αυτά τα υπολείµµατα σε παχύρρευστο υγρό, που φέρει την ονοµασία αργό πετρέλαιο και βρίσκεται σε τεράστιες ποσότητες στο υπέδαφος, σε διάφορες περιοχές της γης. Τα υπόγεια αποθέµατα του πετρελαίου και άνθρακος είναι η ενεργειακή κληρονοµιά από µια άλλη εποχή. Καθώς αυξάνουν οι ανάγκες της βιοµηχανίας σε πετρέλαιο αυτά τα ορυκτά υφίστανται ανηλεή εκµετάλλευση. Τα αποθέµατα αυτά δεν θα αργήσουν να εξαντληθούν και ο άνθρωπος θα χρειαστεί να ερευνήσει για να βρει µια νέα και φτηνότερη πηγή ενέργειας. Το πετρέλαιο φέρει την επωνυµία µαύρος χρυσός και είναι ασυναγώνιστος στις πολυποίκιλες χρησιµότητές του. Βρίσκεται στον ιζηµατογενή µανδύα της γης και θεωρείται πολύ σηµαντικό ορυκτό. Σχηµατίστηκε µαζί µε άλλους υδρογονάνθρακες σε βάθη 1,2-2 χιλιόµετρα από την επιφάνεια της γης. Αποτελείται βασικά από διάφορους υδρογονάνθρακες αλλά και από ενώσεις που περιέχουν οξυγόνο, θείο και άζωτο. Τα αποθέµατα πετρελαίου είναι ακανόνιστα κατανεµηµένα στις διάφορες περιοχές της γης. Κατέχει δε µια κυρίαρχη θέση στην παγκόσµια οικονοµία καυσίµων και ενέργειας. Η σύστασή του (µέση σύσταση) κυµαίνεται από 82-87% άνθρακα, 5-14,5% υδρογόνο, 0,05-0,35% οξυγόνο, 0,001-5,3% θείο, 0,011-1,8% άζωτο. Το ποσοστό πετρελαίου στην κατανάλωση ενέργειας αυξάνει συνεχώς, από το 3% που ήταν το 1900 έφτασε το 41% το Στην Αµερική κατέχει το 46% της ολικής κατανάλωσης ενέργειας (1972), στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 60% και 70% στην Ιαπωνία.. ιατυπώθηκαν κατά καιρούς διάφορες θεωρίες για τον πιθανό τρόπο προέλευσης του πετρελαίου µε βάση την ανόργανη προέλευσή του. Η αβασιµότητα των θεωριών αυτών απεδείχθη πολύ γρήγορα. Το πλήθος των επιστηµόνων για ένα τόσο σηµαντικό προϊόν αποδέχτηκε την οργανική προέλευση του πετρελαίου και έγινε δεκτό ότι το πετρέλαιο είναι αποτέλεσµα λιθογένεσης. Είναι βασικά, µια υγρή φάση από προϊόντα απολίθωσης οργανικής ύλης. Ο σχηµατισµός του πετρελαίου είναι διαδικασία που γίνεται σε στάδια που διαρκούν µεγάλες χρονικές περιόδους δηλαδή πολλά εκατοµµύρια χρόνια. Κύρια πηγή και πρώτη ύλη για τον σχηµατισµό του πετρελαίου πιστεύεται ότι είναι το πλαγκτόν, που παρέχει τη µέγιστη παραγωγή σε υδρόβιους οργανισµούς. Πετρελαιοφόρα κοιτάσµατα έχουν βρεθεί σε όλες τις ηπείρους (εκτός από την Ανταρκτική) καθώς και σ ένα σηµαντικό τµήµα θαλασσίων εκτάσεων. Τα µεγαλύτερα κοιτάσµατα έχουν βρεθεί στα οροπέδια της Σαουδικής Αραβίας και του Κουβέιτ, στις χώρες της βόρειας και δυτικής Αφρικής (Αλγερία, Λιβύη, Νιγηρία, Αγκόλα), στη Σιβηρία, στην Αυστραλία και νοτιοανατολική Ασία. Τα µεγαλύτερα κοιτάσµατα ανακαλύφτηκαν στην Αλάσκα και το Τέξας των ΗΠΑ. Μεγάλα κοιτάσµατα βρέθηκαν επίσης στον Καναδά, Μεξικό και Βενεζουέλα. Στη Βόρεια Ευρώπη µεγάλα κοιτάσµατα βρέθηκαν στα νερά της βόρειας θάλασσας (Μ. Βρετανία, ανία, Νορβηγία).

8 Για την ανίχνευση κοιτασµάτων πετρελαίου γίνονται γεωλογικές, αεροµαγνητικές και βαροµετρικές επισκοπήσεις, γεωχηµικές αναλύσεις υδάτων και πετρωµάτων, εξέταση των γεωλογικών στρωµάτων της περιοχής µε ηλεκτρικές και σεισµικές µεθόδους, καθώς και µε διερευνητικές γεωλογικές γεωτρήσεις, Γίνεται µετά µια ποσοτική εκτίµηση της χωρητικότητας σε πετρέλαιο και αέρια της περιοχής. Ο αριθµός των πηγαδιών καθώς και η απόσταση µεταξύ τους, εξαρτάται από το δοµικό τύπο των πετρωµάτων του υπεδάφους. Όλο σχεδόν το πετρέλαιο που παράγεται στον κόσµο βγαίνει από πηγάδια που έχουν προσαρµοστεί χαλύβδινοι σωλήνες που αντέχουν σε µεγάλες πιέσεις, για να µεταφέρουν στην επιφάνεια της γης το πετρέλαιο, τα αέρια και το νερό που το συνοδεύουν. Η διαδικασία παραγωγής πετρελαίου µπορεί να χωριστεί σε τρία στάδια. Το πρώτο στάδιο είναι η κίνηση του πετρελαίου διαµέσου του στρώµατος σχηµατισµού του προς το φρέαρ (κάτω σηµείο του σωλήνα απορρόφησης) που είναι αποτέλεσµα µιας τεχνητά δηµιουργηµένης διαφοράς πίεσης, µεταξύ του κοιτάσµατος και της οπής του φρέατος(άσκηση πίεσης µε νερό). Το δεύτερο στάδιο είναι η κίνηση του πετρελαίου από την οπή του πυθµένα του φρέατος προς την επιφάνεια. Το τρίτο στάδιο περιλαµβάνει τη συλλογή του πετρελαίου και των υλικών που το συνοδεύουν στην επιφάνεια και το διαχωρισµό τους (την αποµάκρυνση του νερού και των ανόργανων αλάτων από το πετρέλαιο. Έτσι έχουµε εξαγωγή πετρελαίου µε άσκηση υδάτινης πίεσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις η εκµετάλλευση του κοιτάσµατος γίνεται µε την εκτόπιση του πετρελαίου µε νερό. Ωστόσο ένα µέρος των αποθεµάτων πετρελαίου µένει εντός του υπεδάφους. Το πετρέλαιο εξάγεται στο αρχικό στάδιο µε φυσική ροή από το φρέαρ, αργότερα η φυσική ροή εξασθενίζει και εφαρµόζεται στο φρέαρ η µηχανοποιηµένη παραγωγή. Η µηχανοποιηµένη παραγωγή είναι η έξοδος του πετρελαίου µε διοχέτευση νερού ή αερίων που εξασκούν πίεση και το ανεβάζουν. Επίσης µε άντληση από βαθιά φρέατα χρησιµοποιούνται αναρροφητικές ηλεκτρικές αντλίες. Το πετρέλαιο αφού έχει απαλλαγεί από τα αέρια, διοχετεύεται στις µονάδες αφυδάτωσης και αφαλάτωσης όπου διαχωρίζεται το νερό από το πετρέλαιο και τα ανόργανα άλατα. Τα αέρια στέλνονται στην κατανάλωση. Η αφυδάτωση και η αφαλάτωση γίνεται µε θερµικές, χηµικές ή ηλεκτρικές µεθόδους. Στο πετρέλαιο γίνεται µετά σταθεροποίηση, δηλαδή αποµάκρυνση των πλέον πτητικών κλασµάτων των υδρογονανθράκων για να ελαττωθεί η απώλεια από εξάτµιση κατά την αποστολή του στα διυλιστήρια. Η σταθεροποίηση γίνεται σε θερµοκρασία ο C. Πολλές διεργασίες στην παραγωγή και διοχέτευση του πετρελαίου γίνονται αυτόµατα και αναστέλλουν αν χρειαστεί τη λειτουργία του πηγαδιού σε περίπτωση ανάγκης. Το πετρέλαιο έχει διάφορες βαθµίδες ποιότητας, ανάλογα µε την περιεκτικότητα σε θείο αλλά ανάλογα και µε την πυκνότητα. Η µικρή περιεκτικότητα σε θείο είναι απόδειξη καλής ποιότητας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1) Άνθρωπος και περιβάλλον του Κ. Αναστασιάδη 2) Κοσµικές διαδροµές, του Χρήστου ουδή 3) Οικιακή Οικονοµία Β γυµνασίου 4) Χηµεία Β & Γ γυµνασίου 5) Φυσική Β Γυµνασίου 6) Βιολογία Γ γυµνασίου 7) Rittman A. and L Volcanoes Orbis Publishing London 8) Εγκυκλοπαίδεια Επιστήµη και Ζωή ΕΡΓΑΣΙΑ:ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΛΑΚΟΣ Γ ΤΑΞΗ ΣΧ. ΕΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΥΡΩΝ ΤΣΕΛΟΥ ΗΣ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας"

ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ. Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7. Καθ. Αναστασία Κυρατζή. Κυρατζή Α. Φυσική της Λιθόσφαιρας ΓΕΩ ΥΝΑΜΙΚΗ Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 7 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Κυρατζή Α. "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Εισαγωγή Υπόθεση της Μετάθεσης των ηπείρων Wegener 1912 Υπόθεση της Επέκτασης του θαλάσσιου πυθµένα

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Ο Ελλαδικός χώρος µε την ευρεία γεωγραφική έννοια του όρου, έχει µια σύνθετη γεωλογικοτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 1. Το ηφαίστειο Mount Merapi Η Ινδονησία κατέχει την αδιαμφισβήτητα ηγετική θέση στον κόσμο σε ενεργά ηφαίστεια και σεισμούς. Το Mount Merapi βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ηφαίστειο είναι η ανοιχτή δίοδος από το εσωτερικό της Γης που επιτρέπει την εκροή ή έκρηξη ρευστών πετρωμάτων και αερίων από το εσωτερικό (μανδύας) στην επιφάνεια του στερεού φλοιού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Συγγραφείς : Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Τι είναι το Τσουνάμί; tsu και nami κύμα του λιμανιού σειρά από ωκεάνια κυμάτα κατά τα οποία μετατοπίζονται μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας ΕΝΤΟ ΚΕΦΛΙΟ Μορφές Ενέργειας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΒΕΖΟΥΒΙΟΣ ΜΠΑΧΤΣΕΒΑΝΙ ΟΥ ΣΤΡΑΝΤΖΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ & ΑΣΚΑΛΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ: 40 49 17 Ν 14 25 32 Ε ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ ΕΚΡΗΞΗΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ. EYXARISTOYME GIA TIN PROSOXI

Διαβάστε περισσότερα

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της.

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1: ΞΑΝΑΘΥΜΟΜΑΣΤΕ... 1. Τι ήταν η Παγγαία; Η Παγγαία ήταν ένα συμπαγές κομμάτι με όλες τις ηπείρους που σχηματίστηκε κατά την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών πριν 200 εκατομμύρια χρόνια περίπου.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφική κατανοµή των βροχοπτώσεων 1. Ορισµοί

Γεωγραφική κατανοµή των βροχοπτώσεων 1. Ορισµοί Γεωγραφική κατανοµή των βροχοπτώσεων 1. Ορισµοί Η ποσότητα της βροχής που φτάνει στην επιφάνεια της γης εάν συγκεντρωθεί σε µα οριζόντια επιφάνεια, θα σχηµατίσει ένα υδάτινο στρώµα, το πάχος του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια ιδακτικοί στόχοι: Να προβληµατιστούν σχετικά µε το πώς δηµιουργείται ένα ηφαίστειο, ποια είναι τα µέρη ενός ηφαιστείου και ποια η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ι: H ΣΕΛΗΝΗ 1. Η Σελήνη μας είναι ο πέμπτος σε μέγεθος δορυφόρος του Ηλιακού μας συστήματος (εικόνα 1) μετά από τον Γανυμήδη (Δίας), τον Τιτάνα (Κρόνος), την Καλλιστώ (Δίας) και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου. Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές»

Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου. Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές» Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές» Μαθητές: Θοδωρής Μαραγκάκης Μάνος Παπαστεφανάκης Νίκος Ρομάνος Σίφης Σηφογιαννάκης Περιεχόμενα 1. Τι ονομάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6 Κεφάλαιο 6 Η ηλιόσφαιρα 285 Η ΗΛΙΟΣΦΑΙΡΑ Ο Ήλιος κατέχει το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ως σώµα κυριαρχεί βαρυτικά στον χώρο του και το µαγνητικό του πεδίο απλώνεται πολύ µακριά.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ A1.1 Γεωγραφικές συντεταγμένες 1. Τι ονομάζουμε παραλλήλους; Τι δείχνει ο παράλληλος στον οποίο βρίσκεται ένας τόπος; Πως μετριούνται; Παραλλήλους ονομάζουμε τους νοητούς

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ (ΠΕ) ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ) ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ (ΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ

5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 37 5. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΓΗΣ 5.1 Εισαγωγή Οι κύριες κινήσεις της Γης είναι: μια τροχιακή κίνηση του κέντρου μάζας γύρω από τον Ήλιο και μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα που περνά από

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Νίκος Ανδρίτσος. Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008. Τμήμα Γεωλογίας Α.Π.Θ. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Βιομηχανίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Το Ενεργειακό Πρόβλημα των Κυκλάδων: Κρίσιμα Ερωτήματα και Προοπτικές Συνέδριο ΙΕΝΕ, Σύρος, 20-21 Ιουνίου 2008 Γεωθερμικές Εφαρμογές στις Κυκλάδες και Εφαρμογές Υψηλής Ενθαλπίας Μιχάλης Φυτίκας Τμήμα Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) Α ακτογραμμή Η γραμμή που σχηματίζουν οι ακτές μιας περιοχής. 25 ανάγλυφο της γης Η μορφή της γης με τις οροσειρές, τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο)

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ (5 ο -7 o Εξάμηνο) Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Φυσική Κλιματολογία (Χ. Σαχσαμάνογλου

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του δοχείου δείχνει πίεση Ρ1 = 1,2 10 5 N / m 2 (ή Ρα).

Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του δοχείου δείχνει πίεση Ρ1 = 1,2 10 5 N / m 2 (ή Ρα). 1. Το κυβικό δοχείο του σχήματος ακμής h = 2 m είναι γεμάτο με υγρό πυκνότητας ρ = 1,1 10³ kg / m³. Το έμβολο που κλείνει το δοχείο έχει διατομή Α = 100 cm². Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές Νερό Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Το νερό σε στερεά (παγόβουνο), υγρή (θάλασσα) και αέρια (σύννεφα) µορφή Το νερό (ή στη καθαρεύουσα ύδωρ, λέξη από την οποία και πολλοί οι παράγωγοι

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ Μ Η Μ Α Γ Ε Ω Γ Ρ Α Φ Ι Α Σ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ, 70 17671 ΚΑΛΛΙΘΕΑ-ΤΗΛ: 210-9549151 FAX: 210-9514759 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ Από Καψιμάλη Βασίλη Δρ. Γεωλόγο - Ωκεανογράφο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜ&Κ1. Χριστίνα Αναγνωστοπούλου Λέκτορας Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας

ΤΜ&Κ1. Χριστίνα Αναγνωστοπούλου Λέκτορας Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας ΤΜ&Κ1 Κλίμα και Γεωμορφολογία Χριστίνα Αναγνωστοπούλου Λέκτορας Τομέας Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Καιρός και κλίμα Τί είναι καιρός; Καιρός είναι ο συνδυασμός ατμοσφαιρικών φαινόμενων, τα οποία εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ Γεωλόγος-Ωκεανογράφος Κύριος Ερευνητής, ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τηλ. Γραφείου: 22910 76378 Κιν.: 6944 920386

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά του νερού Μέρος 2 ο : Φυσική ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Θερμοκρασία 2. Πυκνότητα 3. Διάδοση του φωτός στο νερό 4. Διάδοση του ήχου στο νερό Μια από τις πιο σημαντικές

Διαβάστε περισσότερα