ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ:"

Transcript

1 ΡΑΣΗ: ΤΙΤΛΟΣ: 3 Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: «Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης. Η σηµασία τους στην περίπτωση των µικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούµενων.» Κ.Ε.Κ. Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΙΩΑΝΝΟΥ, ΕΛΕΝΗ Λ. ΠΑΤΡΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Ιούλιος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

2 ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΙΩΑΝΝΟΥ -ΕΛΕΝΗ Λ. ΠΑΤΡΑ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ευτερογενής και Τριτογενής Τοµέας Μικρές και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις και Αυτοαπασχολούµενοι ΑΘΗΝΑ ΙΟΥΛΙΟΣ 2006

3 Copyright. ΚΕΚ ΓΣΕΒΕΕ, ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΙΩΑΝΝΟΥ, ΕΛΕΝΗ Π. ΠΑΤΡΑ Κάθε µεταφορά ή αναφορά αποσπάσµατος οφείλει ρητή και έγκυρη παραποµπή στην πηγή. Οι διατυπούµενες απόψεις δεσµεύουν τους συγγραφείς και µόνον.

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΜΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η ενεργός γήρανση αποτελεί ένα θέµα προτεραιότητας και ένα αναπόσπαστο τµήµα της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Στο πλαίσιο αυτό η παρούσα Έκθεση- Μελέτη αναφέρεται στις παραµέτρους που προσδιορίζουν την αποτελεσµατικότητα των εργαλείων-οδηγών και διαδικασιών για τη διαχείριση της ενεργού γήρανσης στον ευτερογενή και Τριτογενή Τοµέα, στις Μικρές και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις (ΠΜΕ) και αυτοαπασχολούµενους. Κρίνεται καταρχήν απαραίτητος ο προσδιορισµός και η καταγραφή των παραµέτρων, που επηρεάζουν την αποτελεσµατικότητα των εργαλείων διαχείρισης της ενεργού γήρανσης, αναλύοντας την ανάγκη προσαρµογής των υφισταµένων εργαλείων της διαχείρισης ανθρώπινων πόρων στους τέσσερις τοµείς, οι οποίοι είναι: εξατοµικευµένη συµβουλευτική και συµβουλευτική καριέρας εφαρµογή ευέλικτων µορφών οργάνωσης της εργασίας υγιεινή και ασφάλεια στο χώρο εργασίας διαδικασίες στη διοίκηση προσωπικού των επιχειρήσεων Η έκθεση θα λάβει υπόψη την εξέλιξη των εργαλείων καθώς και το υφιστάµενο θεσµικό πλαίσιο. Σκοπός της έκθεσης είναι η παρουσίαση πληροφοριών αναφορικά µε τις ενδεχόµενες παραµέτρους που ασκούν επιδράσεις στην αποτελεσµατικότητα εφαρµογής των παραπάνω εργαλείων σε ηλικίες εργαζοµένων και αυτοαπασχολουµένων 55+ και οφείλονται σε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των Μικρο-Μεσαίων και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΜΜΕ και ΠΜΕ), αλλά και των αυτοαπασχολουµένων. Ο προσδιορισµός θα γίνει αρχικά παραπέµποντας βιβλιογραφικά σε πράξη και εµπειρίες που απέδωσαν και ακολούθως µε εµπειρική µελέτη µε συνεντεύξεις βάθους από µικρό-µεσαίους επιχειρηµατίες, καθώς υπάρχει ανάγκη ανάπτυξης εργαλείων εφαρµογής για τις µικρές επιχειρήσεις, οι οποίες και «πλήττονται» περισσότερο από τις δυσκολίες εφαρµογής πολιτικών ενεργού γήρανσης.

5 Ποιο είναι το ζήτηµα; Οι Μικρές και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις, όπου απασχολούνται µεγάλα µερίδια εργαζοµένων σε ηλικίες ετών, και οι αυτοαπασχολούµενοι, αφενός δεν έχουν ευκαιρίες εξόδου από την αγορά εργασίας χωρίς να κινδυνεύουν από αποκλεισµό, αφετέρου αυτό δεν είναι επιθυµητό και στα πλαίσια της ανάγκης αύξησης της συµµετοχής των ηλικίας στο εργατικό δυναµικό. Για το λόγο αυτό η µελέτη θα ακολουθήσει δύο στάδια: Το πρώτο αφορά τη βιβλιογραφική ανάλυση νοµοθεσιών και πρακτικών και περιλαµβάνει: ον ΠΜΕ. Την Καταγραφή των προβληµάτων µε βάση τη βιβλιογραφία, µε έµφαση στις ον Την Περιγραφή και Αξιολόγηση Εργαλείων της ιοίκησης Ανθρώπινου υναµικού και Προτεινόµενες λύσεις Το δεύτερο περιλαµβάνει την ποιοτική ανάλυση µε βάση µελέτη περιπτώσεων µέσω συνεντεύξεων βάθους. Αντιστοίχως η δοµή της µελέτης περιλαµβάνει τα εξής µέρη: ΜΕΡΟΣ Α: Καταγραφή των προβληµάτων (µε βάση τα δεδοµένα της βιβλιογραφίας). ΜΕΡΟΣ Β: Περιγραφή και Αξιολόγηση Εργαλείων της ιοίκησης Ανθρώπινου

6 υναµικού (µε βάση τα δεδοµένα των συνεντεύξεων). ΜΕΡΟΣ Γ: Συµπεράσµατα από τα Μέρη Α και Β. Ανάλυση εφικτών εργαλείων στην Ελληνική ΜΜΕ, ΠΜΕ, αυτοαπασχολούµενο. ΜΕΡΟΣ Α 1. ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ (µε βάση τη βιβλιογραφία) 1.1. Προβλήµατα για την Επιχείρηση Για την επιχείρηση η απασχόληση µεγαλυτέρων σε ηλικία ή, για λόγους συντοµίας, ηλικιωµένων εργαζοµένων συνεπάγεται συνήθως µεγαλύτερο κόστος 1, από το αντίστοιχο της απασχόλησης νεώτερων ηλικιακά εργαζοµένων, για τους λόγους που αναφέρονται αµέσως παρακάτω. Το µεγαλύτερο πρόβληµα όµως αποτελούν οι λεγόµενες «εργοδοτικές προκαταλήψεις ή στερεότυπα», οι οποίες έχουν προέλθει κατά πολύ από το αυξηµένο κόστος. Εάν συνυπολογισθούν όµως τα θετικά οφέλη από την απασχόληση ηλικιωµένων εργαζοµένων, όπως η εµπειρία, η τεχνογνωσία, η µεταφορά της τεχνογνωσίας στους νεώτερους εργαζόµενους, η µεταφορά της εταιρικής κουλτούρας και η διατήρηση των αξιών της επιχείρησης, και εάν είχαµε ποσοτικοποίηση των ωφελειών αυτών, τα στερεότυπα αυτά µπορεί να µειώνονταν. Τα προβλήµατα για την επιχείρηση αναλυτικά είναι: Μεγαλύτερο κόστος Οι µεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόµενοι λαµβάνουν µεγαλύτερους µισθούς και επιδόµατα. Σε πολλές χώρες και επιχειρήσεις υπάρχουν συστήµατα αµοιβής που συνδέονται µε την αρχαιότητακαι µισθολογικές κλίµακες που έχουν διαµορφωθεί µε βάση τα έτη προϋπηρεσίας. Αυτό καθιστά τους µεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόµενους «πιο ακριβούς» για την επιχείρηση, από τους αντίστοιχους νεώτερους. Για παράδειγµα στο Βέλγιο ο µέσος υπάλληλος αναµένει σχεδόν να

7 διπλασιασθεί ο µισθός του κατά τη διάρκεια της ενεργού δράσης του, µε βάση µόνο την ηλικία Πράγµατι και στην Ελλάδα έχουµε µισθολογικές αυξήσεις µε βάση την πολυετία. Συγκεκριµένα, στην εθνική γενική και σε πολλές κλαδικές, οµοιεπαγγελµατικές και επιχειρησιακές συλλογικές συµβάσεις εργασίας, 1 How to Manage an Ageing Workforce, Economist, Feb. 16, Arrowsmith, James & Mark Hall, Industrial Relations and the Ageing Workforce: A Review of Measures to Combat Age Discrimination in employment, European Industrial Relations Observatory On-line, υπάρχουν προβλέψεις για επιδόµατα διετίας ή και τριετίας, τα οποία αυξάνουν το βασικό µισθό. Έτσι, οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι θεωρούνται πιο ακριβοί από τις επιχειρήσεις, για τον ίδιο λόγο που οι ίδιοι θεωρούν δικαίωµα Όσον αφορά τα επιδόµατα, χρηµατικά κα µη χρηµατικά, ορισµένα απ αυτά αυξάνονται µε την πολυετία. Συγκεκριµένα: Η αποζηµίωση λόγω καταγγελίαςτης σύµβασης καθορίζεται ανάλογα µε το χρόνο υπηρεσίας 3, καθιστώντας έτσι ασύµφορη για την επιχείρηση την απόλυση ηλικιωµένων εργαζοµένων. Οι ηµέρες αδείαςαυξάνονται µε τα χρόνια προϋπηρεσίας. Ήδη από το 2000 έχει συµφωνηθεί ανάµεσα στους κοινωνικούς εταίρους η ετήσια άδεια των εργαζοµένων να αυξάνεται στις 30 εργάσιµες ηµέρες, αν εφαρµόζεται σύστηµα εξαήµερης εβδοµαδιαίας εργασίας ή στις 25 εργάσιµες ηµέρες αν εφαρµόζεται σύστηµα πενθήµερης εβδοµαδιαίας εργασίας, για τους εργαζόµενους που έχουν συµπληρώσει υπηρεσία 10 ετών στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία 12 ετών σε οποιοδήποτε εργοδότη Οι µεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόµενοι συνδέονται και µε µεγαλύτερες εργοδοτικές εισφορές, εφόσον λαµβάνουν µεγαλύτερους µισθούς Πιστεύεται ότι κάνουν συχνότερη χρήση άδειας ασθενείας, παρόλο που έρευνες δείχνουν ότι οι πιο ηλικιωµένοι εργαζόµενοι απουσιάζουν λιγότερο συχνά αλλά για µεγαλύτερα χρονικά διαστήµατα, πιθανώς λόγω προβληµάτων υγείας 5, όπως και το γεγονός ότι η ανέλιξη σε υψηλότερα ιεραρχικά και µισθολογικά κλιµάκια εξαλείφουν το πρόβληµα του απουσιασµού ικαιούνται αυξηµένες παροχές ασθενείας, λόγω πολυετίας και πιθανώς και υψηλότερης θέσης εργασίας στην επιχείρηση. Το κόστος των παροχών αυτών βαρύνει τον εργοδότη, τον εργαζόµενο αλλά και το ασφαλιστικό σύστηµα. Συχνά, οι παροχές αυτές είναι οικειοθελώς αυξηµένες από την πλευρά του εργοδότη σε µικρές επιχειρήσεις από αίσθηµα υποχρέωσης του εργοδότη προς έναν αρχαιότερο και «έµπιστο» υπάλληλο ή εργατοτεχνίτη. 3 βλ. Εθνική Γενική Συλλογική Σύµβαση Εργασίας Ετών 2006 και 2007 (http://www.gsee.gr), και. Εθνική Γενική Συλλογική Σύµβαση Εργασίας Ετών 2004 και 2005, κ.ά., αλλά και διάφορες συλλογικές συµβάσεις εργασίας σε 4 Εθνική Γενική Συλλογική Σύµβαση Εργασίας Ετών 2000 και Flippo, Edwin B., Personnel Management, 6 th. Ed., McGraw-Hill International Editions, New York,

8 1988, σ Πάτρα, Ελένη, «Ο Απουσιασµός των Μισθωτών: Η Περίπτωση του Ιδιωτικού Τοµέα στην Ελλάδα», ιδακτορική ιατριβή, Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Χίος, 2004, σ Η πρόωρη συνταξιοδότησηατόµων µεγαλύτερης ηλικίας και προϋπηρεσίας έχει χρησιµοποιηθεί ως κοινωνικά δίκαιο εργαλείο κατά τα τελευταία έτη και στην Ελλάδα, σε περιόδους µείωσης του προσωπικού, για οικονοµικούς λόγους. Το κόστος της πρόωρης συνταξιοδότησης βαρύνει κυρίως τον εργοδότη, ο οποίος επιφορτίζεται το βάρος για να µειώσει τις θέσεις εργασίας και το συνολικό του κόστος. Η πρόωρη συνταξιοδότηση αποτελεί συχνά επιθυµητή κατάσταση για τους εργαζόµενους, και αναγνωρίζεται σαν «επιβράβευση» µακροχρόνιας υπηρεσίας. Υπ αυτήν την έννοια, οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι «εξαγοράζονται» να αποχωρήσουν νωρίτερα ως πλεονάζοντες, συχνά µε την ίδια τους τη συγκατάθεση ή και κατόπιν διαπραγµατεύσεων µε το σωµατείο Εργοδοτικές προκαταλήψεις 8 Το αυξηµένο κόστος που συνδέεται µε την αρχαιότητα, έχει οδηγήσει σε πολλές προκαταλήψεις ή στερεότυπα εκ µέρους των εργοδοτών, οι οποίοι συχνά πιστεύουν ότι οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι: Ασθενούν πιο συχνά, λόγω ηλικίας Κουράζονται πιο εύκολα εν είναι τόσο αποδοτικοί όσο οι νεώτεροι εργαζόµενοι και εποµένως έχουν µικρότερη παραγωγικότητα Απουσιάζουν περισσότερο, για όλους τους παραπάνω λόγους, πράγµα που έχει καταρριφθεί από έρευνες (όπως αναφέρθηκε παραπάνω, υπό , ιδίως 4) εν είναι ευέλικτοι σε νέες ιδέες, σε µετακινήσεις σε νέες θέσεις εργασίας, σε νέους τρόπους εργασίας εν είναι ικανοί να µάθουν ή να απορροφήσουν νέες ιδέες, ιδιαίτερα τις νέες τεχνολογίες 9. Εξαιτίας των προκαταλήψεων αυτών, σε περιόδους µείωσης του προσωπικού, ανακατατάξεων ή και αναδόµησης της επιχείρησης, οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι θα είναι οι πρώτοι που θα αποχωρήσουν µέσω πρόωρης συνταξιοδότησης, εθελουσίας εξόδου (ατοµικής ή συµφωνηµένης µε τα σωµατεία). Εξάλλου, ο αυξανόµενος ανταγωνισµός και η κατά συνέπειά του εντατικοποίηση της εργασίας, έχουν ενισχύσει την αρνητική αυτή νοοτροπία.

9 7 Arrowsmith & Hall, ibid., σ. 2 8 Arrowsmith & Hall, ibid., σ. 2 9 Arrowsmith & Hall, ibid., σ. 2 Η συστηµατική προκατάληψη και η διάκριση εναντίον ατόµων επειδή είναι ηλικιωµένοι αποκαλείται «γηρασµός» ( ageing 10 ) και είναι αρκετά διαδεδοµένη στην κοινωνία. Πάµπολλες µελέτες, κυρίως από κοινωνιολόγους και οικονοµολόγους έχουν γραφεί µε το γενικό συµπέρασµα ότι όλα τα παραπάνω, παρότι περικλείουν µεγάλη δόση αλήθειας και τα προβλήµατα ατόµων τρίτης ηλικίας είναι αρκετά, η προκατάληψη αποτελεί κυρίως θέµα νοοτροπίας, η οποία µπορεί και πρέπει να αλλάξει. Πολλά είναι τα παραδείγµατα επιτυχηµένων στελεχών, γενικών διευθυντών και επιχειρηµατιών, άνω των 65 ετών, οι οποίοι «δεν παίρνουν ποτέ σύνταξη» Προβλήµατα για τους εργαζόµενους και τους αυτοαπασχολούµενους Ηλικιωµένοι εργαζόµενοι σε κατάσταση ανεργίας είναι πολύ δύσκολο να βρουν άλλη εργασία Ηλικιωµένοι εργαζόµενοι υφίστανται περισσότερο τις συνέπειες µακροχρόνιας δοµικής ανεργίας (structural unemployment) Επιθυµία πολλών ηλικιωµένων εργαζοµένων να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα (βλ (6)) Πιθανή επιθυµία των ηλικιωµένων εργαζοµένων να απασχοληθούν µε µειωµένο ωράριο, από το σπίτι, αλλά και αποτροπή τους λόγω σύνδεσης της κλάσης συνταξιοδότησης µε την τελευταία πενταετία, στην Ελλάδα Προβλήµατα θεσµικά -για το κράτος 1. Η ύπαρξη -ή µη-νοµοθεσίας που απαγορεύει τη διακρίσεις µε βάση την ηλικία. Συγκεκριµένα, από τη µελέτη του EIRO (2000) έχουµε τα στοιχεία ότι µόνο στη Φιλανδία απαγορεύονται οι διακρίσεις µε βάση την ηλικία από το Σύνταγµα, ενώ οι διακρίσεις γενικά απαγορεύονται από το Σύνταγµα στο Βέλγιο, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεµβούργο, Ολλανδία, Ισπανία, χωρίς άµεση αναφορά στις διακρίσεις για λόγους ηλικίας. Υπάρχει όµως εργατική νοµοθεσία που απαγορεύει

10 10 Vierck, Elisabeth & Kris Hodges, Aging: Demographics, Health, and Health Services, Greenwood Press, Connecticut, Gerontocapitalism, Economist, Dec. 20, 2005 (http://www.economist.com/research/articlesbysubject/printerfriendly.cfm τις διακρίσεις σχεδόν σε όλες τις χώρες, µε ρητή νοµοθεσία κατά των διακρίσεων µε βάση την ηλικία κυρίως στην Ιρλανδία, Γαλλία, Αυστρία και Γερµανία Μισθολογικές αυξήσεις µε βάση την πολυετία. Επιδόµατα πολυετίας χορηγούνται από ποικίλες συλλογικές συµβάσεις εργασίας (βλ (1)) Νόµοι που θεσπίζουν υποχρεωτική συνταξιοδότηση 13, αλλά και επιχειρησιακές πολιτικές που ρητά αναφέρουν όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση, µπορεί να στραφούν ενάντια στους ηλικιωµένους εργαζόµενους που επιθυµούν να παραµείνουν ενεργοί Νόµοι που απαγορεύουν τις διακρίσεις µε βάση την ηλικία, καθιστούν την επαναπρόσληψη ηλικιωµένων εργαζοµένων δυσχερέστερη. Στις ΗΠΑ, ο νόµος για την Απαγόρευση των ιακρίσεων µε Βάση την Ηλικία 14, αποθαρρύνει την επαναπρόσληψη συνταξιούχων, επειδή υποχρεώνει όλοι οι εργαζόµενοι να λαµβάνουν ίσα επιδόµατα, όπως ασφάλεια υγείας. Αυτή όµως είναι πολύ πιο ακριβή για τους ηλικιωµένους εργαζόµενους, µε αποτέλεσµα ο νόµος να δυσχεραίνει την πρόσληψή τους από τις επιχειρήσεις Στην Ελλάδα το Άρθρο 4 του Συντάγµατος (1975) απαγορεύει ρητά κάθε είδους διάκριση. Η Ελληνική νοµοθεσία δεν κάνει ρητή αναφορά σε διακρίσεις όσον αφορά την ηλικία των εργαζοµένων. Εξάλλου, δεν απαγορεύεται η απασχόληση συνταξιούχων, και σε περιπτώσεις µειώσεων προσωπικού ο εργοδότης πρέπει να εξακολουθήσει να απασχολεί τους εργαζόµενους µε τη µεγαλύτερη ανάγκη να εργασθούν. Γι αυτό, σε τέτοιες περιπτώσεις οι εργαζόµενοι που βρίσκονται πιο κοντά στη συνταξιοδότηση θα αποχωρήσουν πρώτοι Νόµοι για θέµατα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά, που βασίζονται στον υπολογισµό για την συνταξιοδοτική κλάση στην τελευταία πενταετία, καθιστούν δυσχερή την «σταδιακή µείωση ωρών εργασίας», την µετακίνηση εργαζοµένου σε θέση µειωµένης ευθύνης ή σε θέση εργασίας µε µικρότερη καταπόνηση, που συνεπάγεται και λιγότερα επιδόµατα, παρόλο που σύµφωνα µε την ελληνική νοµοθεσία απαγορεύεται η µείωση του µισθού ως βλαπτική µεταβολή, όχι όµως 12 Arrowsmith & Hall, ibid., σ Turning Boomers into Boomerangs, Economist, Feb 16, Age Discrimination in Employment Act (1967). 15 Turning Boomers into Boomerangs, Economist, Feb 16, EIRO, Industrial Relations and the Ageing Workforce: Measures to Combat Age Discrimination in Employment: The Case of Greece, και η µείωση επιδοµάτων που συνδέονται µε τη θέση εργασίας. Π.χ. µετακίνηση σε θέση εκτός βαρέως και ανθυγιεινού Προτεινόµενες Λύσεις

11 Στο χώρο της Επιχείρησης Για τη µείωση του κόστους: Σύνδεση της απόδοσης µε την αύξηση της παραγωγικότητας Συστήµατα ορθής αξιολόγησης των εργαζοµένων Σύνδεση της απόδοσης µε την απόκτηση δεξιοτήτων, παρά µε την πολυετία Πιστοποίηση δεξιοτήτων από αναγνωρισµένους φορείς µε ταυτόχρονη µείωση γραφειοκρατικών διαδικασιών και συντόµευση του χρόνου για τις διαδικασίες Παροχή συνεχιζόµενης εκπαίδευσης. (Οι επιχειρήσεις που προσφέρουν συνεχιζόµενη εκπαίδευση προσελκύουν υψηλότερης ποιότητας εργαζόµενους 17 ) Για την απάλειψη των στερεοτύπων: Αλλαγή της κουλτούρας των εργοδοτών στο θέµα των ηλικιωµένων εργαζοµένων, από «πιο ακριβή εργασία» σε «πιο αποδοτική εργασία, µεγαλύτερη εµπειρία, αναντικατάστατες γνώσεις», µέσω ενηµέρωσης, εκπαίδευσης Καλύτερο «όνοµα» και φήµη της επιχείρησης, ως επιχείρηση που απασχολεί ηλικιωµένους εργαζόµενους, γυναίκες, άτοµα µε ειδικές ανάγκες Για τους εργαζόµενους Επιθυµία αποδοτικής εργασίας Επιθυµία αύξησης των γνώσεων και απόκτησης νέων γνώσεων Για το κράτος Η θέσπιση νόµων που υποβοηθούν ασθενείς κατηγορίες του πληθυσµού, προβάλλουν την εικόνα του κράτους ως κράτους πρόνοιας Αναδιάρθρωση του συστήµατος κοινωνικής ασφάλειας και συνταξιοδότησης µε παροχή κινήτρων για δευτερεύουσα απασχόληση, µετά τη συνταξιοδότηση. 17 Σαµαράς, Ηλίας & Γιώργος ραµιτινός, «Εκπαίδευση Προσωπικού Επιχειρήσεων στην Νέα Οικονοµία», EuroGET Technologies AE, 2001, Αναδιάρθρωση του φορολογικού συστήµατος έτσι ώστε να επιτρέπει λήψη µισθού και σύνταξης από τον ίδιο εργοδότη (όπου πιθανόν απαγορεύεται, όπως π.χ. η περίπτωση της Μεγάλης Βρετανίας 18 ) Προστασία έναντι των παράνοµων απολύσεων Παροχή κινήτρων για τη διατήρηση των ηλικιωµένων εργαζοµένων 18 Turning Boomers into Boomerangs, Economist, Feb 16, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

12 2.1. Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την απασχόληση (EU F) αναγνώρισε το χαµηλό ποσοστό απασχολησιµότητας των ηλικιωµένων εργαζοµένων ως ένα σηµαντικό θέµα. Οι Κατευθυντήριες γραµµές για την απασχόληση για το 2000 κάλεσαν τα Κράτη Μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν πολιτική για την ενεργό γήρανση, στην οποία να περιλαµβάνονται µέτρα όπως η προαγωγή της δια-βίου µάθησης ώστε να βοηθηθούν οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι να παραµείνουν ενεργά στο εργατικό δυναµικό, και έδωσαν έµφαση στον παράγοντα «ηλικία» στην διοίκηση ανθρώπινων πόρων. 19 Προώθηση της παράτασης του ενεργού επαγγελµατικού βίου συνοψίζεται στην επίτευξη του στόχου της Στοκχόλµης για ποσοστό απασχόλησης 50% για τους µεγαλύτερης ηλικίας εργαζόµενους (55-64 ετών) έως το 2010 και του στόχου της Βαρκελώνης για αύξηση κατά πέντε έτη της µέσης ηλικίας συνταξιοδότησης στην ΕΕ έως το 2010 συνιστούν µεγάλες προκλήσεις για την ΕΕ και τα κράτη µέλη. Για την επίτευξη των στόχων αυτών απαιτείται µια δυναµική, προληπτική προσέγγιση που θα λαµβάνει υπόψη σηµαντικούς στόχους, όπως τη δηµιουργία περισσότερων και καλύτερης ποιότητας θέσεων εργασίας, την ανταµοιβή της εργασίας, την προώθηση υψηλότερου επιπέδου και καλύτερα προσαρµόσιµων δεξιοτήτων στην εργασία και την παροχή πρόσβασης στην εργασία σε όλους20. Περαιτέρω, σύµφωνα µε την Πρόταση του Συµβουλίου περί των κατευθυντηρίων γραµµών της πολιτικής για την απασχόληση των κρατών µελών για το , δόθηκε έµφαση στον παράγοντα δια-βίου µάθηση, και ζητήθηκε από τα Κράτη Μέλη να 19 Arrowsmith & Hall, 2000, σ Χρήστος Α. Ιωάννου, Ζητήµατα Απασχόλησης και Εργασιακών Σχέσεων σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, Εισήγηση σε σεµινάριο ΟΜΕ, ΗΡΑΚΛΕΙΟ Κρήτης, 26-27/2/2005,σελ

13 αναπτύξουν πολιτικές «για την παράταση του επαγγελµατικού βίου µε στόχο τη βελτίωση της ικανότητας των εργαζοµένων µεγαλύτερης ηλικίας και την παροχή κινήτρων σε αυτούς ώστε να παραµείνουν στο εργατικό δυναµικό όσο το δυνατόν περισσότερο, ιδίως µε:. Την έγκριση θετικών µέτρων για τη διατήρηση της ικανότητας εργασίας και των δεξιοτήτων των ηλικιωµένων εργαζοµένων, την εισαγωγή ευέλικτων ρυθµίσεων εργασίας και την αύξηση της ευαισθητοποίησης απέναντι στο δυναµικό που αποτελούν οι εργαζόµενοι µεγαλύτερης ηλικίας,. Την εξασφάλιση ότι οι εργαζόµενοι µεγαλύτερης ηλικίας θα έχουν επαρκή πρόσβαση στη συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση που θα τους βοηθήσει να συµµετάσχουν µε ίδιους όρους στη βασισµένη στη γνώση αγορά εργασίας και. Την αναθεώρηση των συστηµάτων φόρων και κοινωνικής προστασίας µε στόχο την εξάλειψη αντικινήτρων και τη δηµιουργία νέων κινήτρων για εργαζόµενους µεγαλύτερης ηλικίας ώστε να παραµείνουν στην αγορά εργασίας.» Εξάλλου, σε έρευνα που έγινε στον Καναδά, µε στόχο την για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων µεγαλύτερης ηλικίας, εντοπίστηκαν πέντε σηµεία, τα οποία αποτελούν τις προκλήσεις στο πεδίο των ανθρώπινων πόρων, που είναι: Σχεδιασµός εργατικού δυναµικού, διατήρηση των ηλικιωµένων εργαζοµένων, στρατηγικές για την υγιεινή, ασφάλεια και εργονοµία, στρατηγικές για το περιβάλλον εργασίας και επίσης µέθοδοι που αναφέρονται στη στρατολόγηση και την εκπαίδευση-κατάρτιση. Έχοντας λάβει τα παραπάνω υπόψη, θα αναφέρουµε ορισµένα χρήσιµα εργαλεία, τα οποία µπορούν να χρησιµοποιηθούν από τη ιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ή και από τον Επιχειρηµατία, στις περιπτώσεις µικροµεσαίων επιχειρήσεων, για την ενεργή απασχόληση ή την τόνωση της απασχόλησης ηλικιωµένων εργαζοµένων. Ορισµένα από αυτά τα εργαλεία µπορούν να χρησιµοποιηθούν και από πολύ µικρές επιχειρήσεις, αλλά και από αυτοαπασχολούµενους. Η ανάλυση θα ακολουθήσει τις κλασσικές λειτουργίες της ιοίκησης Ανθρώπινων Πόρων, στις καλά οργανωµένες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν οµαδοποιηθεί στους τέσσερις τοµείς, τους οποίους εξετάζουµε, δηλαδή: εξατοµικευµένη συµβουλευτική και συµβουλευτική καριέρας εφαρµογή ευέλικτων µορφών οργάνωσης της εργασίας υγιεινή και ασφάλεια στο χώρο εργασίας διαδικασίες στη διοίκηση προσωπικού των επιχειρήσεων.

14 Τα εργαλεία που αναφέρονται, έχουν συλλεχθεί προσεκτικά από τη βιβλιογραφία, που αναφέρεται στο τέλος, καθώς έχουν χρησιµοποιηθεί σε ευρωπαϊκές κυρίως χώρες, αλλά και στις ΗΠΑ και στον Καναδά, αλλά και από πρακτικές που έχουν χρησιµοποιηθεί σε επιχειρήσεις, από συνεντεύξεις και συζητήσεις µε ενδιαφερόµενους επιχειρηµατίες. Το κριτήριο µε το οποίο έχουν καταγραφεί είναι και η δυνατότητα χρησιµοποίησής τους από Ελληνικές µικροµεσαίες επιχειρήσεις Εξατοµικευµένη συµβουλευτική και συµβουλευτική καριέρας Στο πλαίσιο της εξατοµικευµένης συµβουλευτικής και συµβουλευτικής καριέρας, περιλαµβάνονται οι εξής λειτουργίες διοίκησης ανθρώπινων πόρων: η εκπαίδευση, η ανάπτυξη και η αξιολόγηση προσωπικού, γιατί αποτελούν λειτουργίες άρρηκτα συνδεδεµένες µε την εξέλιξη της καριέρας ενός εργαζοµένου σε µια επιχείρηση. Επίσης, περιλαµβάνονται και η εξατοµικευµένη συµβουλευτική προς τους εργαζόµενους, η καθοδήγηση και συµβουλευτική από τον προϊστάµενο-επιχειρηµατία, η αναδοχή και, στις περιπτώσεις αυτοαπασχολουµένων ή και µικρών επιχειρηµατιών, ο προγραµµατισµός της διαδοχής τους, κυρίως από τα νεότερα µέλη της οικογένειας Εκπαίδευση Η εκπαίδευση, η µετεκπαίδευση, η συνεχής ενηµέρωση και κατάρτιση και η δια βίου µάθηση αποτελούν τα πλέον πρόσφορα εργαλεία για την αποτελεσµατική απασχόληση ηλικιωµένων εργαζοµένων και για την άρση των στερεοτύπων των εργοδοτών, αλλά και των νεώτερων συναδέλφων τους. Συγκεκριµένα, η σηµασία της δια βίου µάθησης τονίζεται ιδιαίτερα από τα συµπεράσµατα της Λισσαβόνας και γι αυτό τα Κράτη Μέλη και η Επιτροπή συµφώνησαν να περιλάβουν στον ορισµό της δια βίου µάθησης «κάθε σκόπιµη µαθησιακή δραστηριότητα είτε επίσηµη είτε ανεπίσηµη, που αναλαµβάνεται σε συνεχή βάση µε σκοπό τη βελτίωση των δεξιοτήτων, των γνώσεων και των ικανοτήτων». 22 Η δια βίου µάθηση έχει σηµασία για την απασχολησιµότητα και την προσαρµοστικότητα και εποµένως αποτελεί σηµαντικό εργαλείο στις πολιτικές ηλικιωµένων εργαζοµένων.

15 Στο πλαίσιο της εκπαίδευσης κυριότερα εργαλεία µπορεί να αποτελέσουν τα εξής, πρώτον από την πλευρά του Κράτους: Παροχή κινήτρων για την εκπαίδευση /µετεκπαίδευση ηλικιωµένων εργαζοµένων από την επιχείρηση Εύκολη πρόσβαση των επιχειρηµατιών στην πληροφόρηση για την ύπαρξη τέτοιων κινήτρων Πιστοποίηση επαγγελµατικής κατάρτισης. 4. Πιστοποίηση επαγγελµατικής εµπειρίας. εύτερον, από την πλευρά των επιχειρήσεων: Ενθάρρυνση όλων των εργαζοµένων να επωφεληθούν από τα προγράµµατα συνεχόµενης επαγγελµατικής κατάρτισης ιεύρυνση της έκτασης των εργασιακών εµπειριών, µέσω µετακινήσεων (job rotation) ακόµα και σε θέσεις άλλων τµηµάτων ή µέσω προαγωγών, κλπ Τόνωση του ενδιαφέροντος και της δηµιουργικότητας των εργαζοµένων στην εργασία τους Προαγωγή της δια-βίου µάθησης 24 (βλ. και 2.1) Παροχή εκπαιδευτικών προγραµµάτων ειδικά για ηλικιωµένους εργαζόµενους. Έρευνες έχουν δείξει ότι η επένδυση σε εκπαίδευση ηλικιωµένων εργαζοµένων δεν έχει µεγαλύτερο κόστος από αυτήν για τους νεότερους εργαζόµενους, διότι οι µεγαλύτεροι έχουν πολύ µικρότερη τάση αποχώρησης από την επιχείρηση Οι έρευνες εξάλλου δείχνουν ότι η επιβίωση των επιχειρήσεων εξαρτάται κατά πολύ από την παραγωγή καινοτοµιών, που προέρχονται κυρίως από τους επιχειρηµατίες και από εργαζόµενους στους οποίους έχει δοθεί η δυνατότητα να είναι δηµιουργικοί. Βλ. σχετικά: Kuratko, D.F. & Welsch, H.P., "Strategic Entrepreneurial Growth", 2nd Ed., Thomson, 2004, σ Arrowsmith & Hall, ibid., σ Malatest & Associates Ltd., The Aging Workforce and Human Resources Development Implications for Sector Councils, February 2003, f Σχεδιασµός ειδικών εκπαιδευτικών προγραµµάτων που διευκολύνουν την εκµάθηση από µεγαλύτερης ηλικίας εργαζόµενους Χρήση µεγαλυτέρων ηλικιακά εργαζοµένων ως εκπαιδευτές ή αναδόχους (mentors) Εξατοµικευµένη συµβουλευτική προς τους εργαζόµενους (coaching and counseling) και καθοδήγηση και συµβουλευτική από τον προϊστάµενο-επιχειρηµατία Η λειτουργία αυτή στις µεγάλες επιχειρήσεις αναλαµβάνεται από τον προϊστάµενο γραµµής, ο οποίος και αξιολογείται µε βάση την αποτελεσµατικότητά του στο καθήκον αυτό, αποτελεί µέρος της εκπαίδευσης των νέων εργαζοµένων, υποχρέωση κάθε προϊσταµένου προς τους υφισταµένους του, αλλά και την παλαιότερη τεχνική της

16 ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναµικού στην εργασία (on-the-job development) 27. Στις µικρότερες επιχειρήσεις είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε τα καθήκοντα του επιχειρηµατία, στη λειτουργία του ως προϊσταµένου του ανθρώπινου δυναµικού του. Για την επιτυχία της λειτουργίας αυτής απαιτείται ανοικτός διάλογος και ανοικτά κανάλια επικοινωνίας, εµπιστοσύνη και καλή πίστη ανάµεσα στον προϊστάµενο/επιχειρηµατία και τους υφισταµένους. Ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο µέρος της συµβουλευτικής αυτής αποτελεί η συµβουλευτική για την συνταξιοδότηση, καθώς και αυτή πριν από την αποχώρηση εργαζοµένων για λόγους µείωσης προσωπικού. Είναι συνδεδεµένη µε εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων µετά την αποχώρηση και απαιτεί µεγάλη υποµονή, ευαισθησία και υποστήριξη. Κατά τη διάρκεια της συµβουλευτικής, µπορεί να προκύψουν θέµατα περαιτέρω παραµονής µέσω σταδιακής συνταξιοδότησης, αντικατάσταση της θέσης εργασίας από πλήρους σε µερική, ανάθεση έργου µερικής απασχόλησης και άλλες εναλλακτικές µορφές, που θα διευκολύνουν την αποχώρηση και θα διατηρήσουν τις δεξιότητες του εργαζοµένου µέσα στην επιχείρηση. 26 Βλ. και Government of Canada, Overview of the Aging Workforce Challenges: Recommendations, Last modified: , (7/6/2006). 27 Mathis, Robert L. and John H. Jackson, Human Resource Management, 8 th Ed., West Publishing Company, 1997, σ Η αναδοχή (mentoring) 28 Αποτελεί µία µορφή εκπαίδευσης, όπου ένας µεγαλύτερος σε ηλικία και πείρα εργαζόµενος, κυρίως µε θέση στελέχους στην επιχείρηση, αναλαµβάνει να «διδάξει» και να καθοδηγήσει ένα νεότερο εργαζόµενο. Η συµµετοχή σε τέτοια προγράµµατα είναι καλύτερα να είναι εθελοντική. Αρκετές επιχειρήσεις αναθέτουν το ρόλο του µέντορα σε πιο ηλικιωµένους και έµπειρους εργαζόµενους, µε πείρα στη διοίκηση ανθρώπων, και µπορεί να αποτελέσει ένα µέτρο αξιοποίησης των δεξιοτήτων των ηλικιωµένων εργαζοµένων, αλλά και µια µορφή συµβουλευτικής καριέρας από τα πρώτα στάδια ενός εργαζοµένου.

17 Ο προγραµµατισµός της διαδοχής (succession planning). Στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις ο προγραµµατισµός της διαδοχής από τον επιχειρηµατία προς τα νεότερα κυρίως µέλη της οικογένειας, είναι µια µακροχρόνια και επίπονη διαδικασία, η οποία συνήθως παραβλέπεται για τους εξής λόγους: 29 -Ο επιχειρηµατίας είναι συναισθηµατικά δεµένος µε την επιχείρησή του, την οποία θεωρεί δηµιούργηµά του. -Κατέχεται από έλλειψη εµπιστοσύνης, ακόµα και για τους απογόνους του. - εν έχει αναπτύξει άλλες δραστηριότητες και ασχολίες, λόγω φόρτου εργασίας. -Κατέχεται από ενδόµυχο φόβο ότι η συνταξιοδότηση σηµαίνει και το τέλος της ζωής του. -Πολλοί επιχειρηµατίες, αρνούνται να παραδεχτούν τη φθαρτή φύση τους ή να αποδεχθούν τις φυσιολογικές τους αδυναµίες. Φοβούνται ότι θα χάσουν σε δύναµη και εξουσία και επιθυµούν να αφήσουν ένα θρύλο συνδεδεµένο µε το όνοµά τους και την επιχείρησή τους. 30 Γι αυτό, µόλις το 22% των µικροµεσαίων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ έχουν δηµιουργήσει προγράµµατα διαδοχής. 31 Εξάλλου, πολλά στελέχη µεγάλων επιχειρήσεων είτε αποφασίζουν να µην συνταξιοδοτηθούν ποτέ, είτε κατά τη συνταξιοδότησή τους αποφασίζουν να στραφούν στην επιχειρηµατικότητα, και 28 Jackson & Schuler, 2000, σ. 370; Noe, Raymond A., John R. Hollenbeck, Barry Gerhart and Patrick M. Wright, Human Resource Management: Gaining a Competitive Advantage, 4 th Ed., McGraw-Hill Irwin, 2003, σ Ibrahim, A. Bark and Willard H. Ellis, Family Business Management: Concepts and Practice, 2 nd Ed., Kendall/Hunt, Kets de Vries, Manfred, The Dark Side of CEO Succession, Harvard Business Review, January- February 1988, σ (πρβλ. Ibrahim & Ellis, σ. 284). 31 Mathis & Jackson, 1997, σ δηµιουργούν νέες επιχειρήσεις, από τις οποίες δεν αποχωρούν ποτέ (γιατί η σύνταξη σκουριάζει το µυαλό!) 32. Ο προγραµµατισµός της διαδοχής όµως, είναι µια απαραίτητη διαδικασία, γιατί σ αυτήν βασίζεται το µέλλον της επιχείρησης και της οικογένειας, καθώς η έλλειψη σωστού προγραµµατισµού µπορεί να αποβεί µοιραία στην περίπτωση διαφωνίας µεταξύ των απογόνων.

18 Για το σωστό προγραµµατισµό, ο επιχειρηµατίας πρέπει να αξιολογήσει τις δεξιότητές του και να αποδεχθεί τις αδυναµίες και τα όριά του. Να αποδεχθεί ότι η αλλαγή δεν είναι αναπόδραστα αρνητική για το µέλλον της επιχείρησης, και να δεχθεί τις διαφορές των γενεών. Ο επιχειρηµατίας πρέπει να µεριµνήσει έγκαιρα για την αποχώρησή του και να έχει προβλέψει αρκετά νωρίς για το συνταξιοδοτικό του πρόγραµµα. Τα µέλη της οικογένειας θα πρέπει να συµπαρασταθούν ενεργά, σ αυτή τη δύσκολη φάση της ζωής του. 33 Ορισµένες κατευθυντήριες οδηγίες που παρέχονται για τους επιχειρηµατίες οικογενειακών επιχειρήσεων από τους ερευνητές του κλάδου των µικροµεσαίων και οικογενειακών επιχειρήσεων, για τον σωστό προγραµµατισµό της διαδοχής, είναι οι εξής: -Πρώιµη ανάµιξη των απογόνων στα δρώµενα της οικογενειακής επιχείρησης. -Ανάµιξη των απογόνων στη διατύπωση του οράµατος και της στρατηγικής. -Σταδιακή µεταβίβαση εξουσιών. -Κατάστρωση προγράµµατος κληρονοµιάς, στο οποίο θα πρέπει να συµµετέχουν τα µέλη της οικογένειας. -Προσέλκυση ικανών στελεχών. - ιευθέτηση των εργασιών του επιχειρηµατία. -Παροχή σιγουριάς για τα µέλη της οικογένειας. -Ενθάρρυνση των µελών της οικογένειας και των στελεχών µη-µελών της οικογένειας να συµµετέχουν στη διαδικασία Gerontocapitalism, The Economist. 33 Ibrahim & Ellis, 2004, σ Ibid, σ

19 Συγκεκριµένα, όσον αφορά την προετοιµασία του διαδόχου, αυτή πρέπει να αρχίσει αρκετά νωρίς, είτε µέσα από την επιχείρηση, όπου θα αναλάβει διάφορες εργασίες, ξεκινώντας από τις πιο απλές, έτσι ώστε να προσαρµοστεί µε το κλίµα, τους εργαζόµενους, τις διαδικασίες, είτε προτρέποντας το διάδοχο να εργαστεί σε άλλη επιχείρηση, ώστε να αποκτήσει εµπειρία 35. Είναι ευρέως διαδεδοµένο στην Ελλάδα, τα τέκνα των επιχειρηµατιών να αναλαµβάνουν από νωρίς εργασία στην οικογενειακή επιχείρηση αρχίζοντας από απλές εργασίες. Η στιγµή όµως της οριστικής αποχώρησης του επιχειρηµατία παραµένει προβληµατική και για τον ίδιο, αλλά και για τους απογόνους του Ανάπτυξη Οι προαγωγές να βασίζονται σε αντικειµενικά κριτήρια, κυρίως την ικανότητα, την απόκτηση δεξιοτήτων, αλλά και τη διαφαινόµενη δυνατότητα ανάληψης νέων καθηκόντων Προγραµµατισµένη εκπαίδευση µε σκοπό την ανάπτυξη και εξέλιξη των εργαζοµένων Αξιολόγηση Αξιολόγηση µε αντικειµενικά κριτήρια και βάση στόχων Αξιολόγηση των στελεχών µε κριτήριο την εποπτεία που ασκούν και την ενίσχυση που προσφέρουν σε ευπαθείς οµάδες εργαζοµένων, όπως στους ηλικιωµένους εργαζόµενους Εφαρµογή Ευέλικτων Μορφών Οργάνωσης της Εργασίας Η εφαρµογή ευέλικτων µορφών οργάνωσης της εργασίας συνδέεται και µε στρατηγικές διατήρησης ηλικιωµένων εργαζοµένων στην επιχείρηση. Για τη διατήρηση των εργαζοµένων αυτών, είναι σηµαντικό να διερευνηθούν πρώτα τα αίτια της επιθυµίας για αποχώρηση ή συνταξιοδότηση από την επιχείρηση. Εάν οι λόγοι συνδέονται µε γεγονότα όπως επιθυµία για περισσότεροι ελεύθερο χρόνο, για 35 Ibid, σ φροντίδα της οικογένειας, φροντίδα ηλικιωµένων µελών της οικογένειας, αλλά

20 συνδυάζεται και µε επιθυµία για κάποια απασχόληση, τότε η εφαρµογή ευέλικτων µορφών οργάνωσης και απασχόλησης µπορεί να αποβεί ωφέλιµη και για τον εργαζόµενο και για την επιχείρηση. Ορισµένες από τις µορφές εργασίας, που µπορούν να εφαρµοστούν στην περίπτωση µικροµεσαίων επιχειρήσεων, είναι οι ακόλουθες: Μερική απασχόληση, αντί για απασχόληση µε πλήρες ωράριο. Συγκεκριµένα, ένας εργαζόµενος µπορεί να απασχοληθεί νόµιµα, µε σύµβαση µερικής απασχόλησης, που είναι «η σύµβαση εξαρτηµένης εργασίας στην οποία η εργασία παρέχεται σε χρονικά όρια µικρότερα αυτών της πλήρους απασχόλησης, µειωµένα είτε σε ώρες είτε σε µέρες εργασίας ή σε συνδυασµό των δύο, µε την καταβολή ανάλογα µειωµένων αποδοχών.» Άλλη µορφή µερικής απασχόλησης είναι η σύµβαση ορισµένου χρόνου, που ορίζεται ως «η σύµβαση εξηρτηµένης εργασίας στην οποία η χρονική διάρκειά της είναι σαφώς καθορισµένη, είτε γιατί συµφωνήθηκε, αρχικά ή µεταγενέστερα, ρητά ή σιωπηρά, µε τον ακριβή καθορισµό της ηµεροµηνίας λήξης της ή µε τον ακριβή καθορισµό της ηµερολογιακής διάρκειάς της, είτε γιατί προκύπτει από το σκοπό της σύµβασης, όπως όταν πρόκειται για σύµβαση δοκιµής, για σύµβαση αναπλήρωσης απουσιάζοντος εργαζόµενου, για σύµβαση κάλυψης εποχιακών αναγκών κλπ.» (αρ. 648, 649, 672 ΑΚ, αρ. 8 παρ. 1 εδ.β ν. 2112/1920, όπως συµπληρώθηκε µε το άρθρο 11 του ν. 547/1937) Η σύµβαση δανεισµού εργαζοµένου, η «ιδιότυπη σύµβαση εξηρτηµένης εργασίας που καταρτίζεται µεταξύ του εργοδότη (άµεσος εργοδότης), του εργαζόµενου και ενός τρίτου (έµµεσος εργοδότης) µε βάση την οποία ο εργαζόµενος, εκπληρώνοντας την προς τον εργοδότη υποχρέωσή του για παροχή εργασίας, παρέχει την εργασία του στον τρίτο για αόριστο ή ορισµένο χρόνο» 38, αποτελεί µια ακόµη ευέλικτη µορφή απασχόλησης. Άλλες ευέλικτες µορφές απασχόλησης είναι οι εξής: 36 ούκα, Βικτωρία, «Μερική Απασχόληση Συµβάσεις Ορισµένου Χρόνου και Έργου ανεισµός Εργαζοµένων», Εισήγηση στην διηµερίδα «Άτυπες Μορφές Απασχόλησης. ιεθνείς Τάσεις. Πραγµατικότητα και Θεσµικό Πλαίσιο», Ο.ΜΕ.., Καβούρι, 1-2 Ιουλίου 2006, σ ούκα, ibid, σ ούκα, ibid, σ Ελαστικά ωράρια εργασίας. Έχουν τη µορφή ελαστικού περιθωρίου προσέλευσης και αποχώρησης για ένα ηµίωρο έως δίωρο καθηµερινά (flexi-time) και υποχρεωτική παρουσία εντός ενός χρόνου-πυρήνα (core-time), που είναι υποχρεωτικός για όλους. 39 Ο συνολικός χρόνος εργασίας µπορεί να αθροίζεται καθηµερινά ή σε εβδοµαδιαία βάση και κατ αυτόν τον τρόπο έχει εφαρµοσθεί σε αρκετές ελληνικές

21 επιχειρήσεις. Η εφαρµογή του άπτεται της δυνατότητας της θέσης εργασίας, δεν µπορεί να εφαρµοστεί για παράδειγµα σε περίπτωση αλυσίδας παραγωγής, και της δυνατότητας της επιχείρησης να υποστεί τη διοικητική µέριµνα του συστήµατος. Σε πολύ µικρές επιχειρήσεις, όπου επικρατεί άµεση εποπτεία του επιχειρηµατία-εργοδότη, αλλά και η καλή πίστη του εργαζόµενου, το ελαστικό ωράριο µπορεί να εφαρµοστεί µε επιτυχία. Τέλος, σε ορισµένες χώρες (π.χ. ΗΠΑ) εφαρµόζονται ακόµη και ελαστικές εβδοµάδεςή και ελαστικοί µήνες εργασίας Συµπιεσµένες εβδοµάδες απασχόλησης (compressed work weeks). Πρόκειται για εργασία 40 ωρών την εβδοµάδα σε τέσσερις ηµέρες και όχι πέντε. Έχει εφαρµοστεί µε επιτυχία σε θέσεις κοπιαστικές, όπου απαιτούνται βάρδιες (π.χ. νοσοκοµεία) Εργασία από το σπίτι τηλεεργασία. Η πολύ δηµοφιλής πλέον αυτή µορφή, προϋποθέτει εργασία κατ οίκον και παράδοση κατά τακτά χρονικά διαστήµατα των παραγόµενων προϊόντων στον εργοδότη µε συµφωνηµένο τρόπο, ή παράδοση του αποτελέσµατος της εργασίας µέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή. Εποµένως, προϋποθέτει γνώση ηλεκτρονικών υπολογιστών και χρήσης internet ιακοπτόµενη εργασία (intermittent work), που µπορεί να εφαρµοστεί σε περιπτώσεις εποχικής ζήτησης Σταδιακή συνταξιοδότηση 40. Μία µορφή ελαστικοποίησης του χρόνου εργασίας, όσο πλησιάζει προς την συνταξιοδότηση. Για τις διάφορες µορφές ελαστικής ή ευέλικτης εργασίας υπάρχει αρκετά πλούσια βιβλιογραφία, µε ποικίλες κρίσεις και επικρίσεις. Όταν όµως αυτές εφαρµόζονται µε τη συγκατάθεση των εργαζοµένων, ιδιαίτερα όταν αυτοί δεν βρίσκονται σε θέση να εργασθούν µε πλήρη απασχόληση, όπως στην περίπτωση που εξετάζουµε, ή όταν πρόκειται για πολύ µικρές επιχειρήσεις, που δεν έχουν δυνατότητα να απασχολήσουν προσωπικό πλήρους απασχόλησης, ή όταν βρουν ειδικά προσόντα σε άτοµα που 39 Πάτρα, ibid, σ Malatest, σ. 22. δέχονται να τα προσφέρουν µε µειωµένο ωράριο, τότε λειτουργούν υπέρ του εργαζοµένου και της επιχείρησης. Εξάλλου, παρ όλες τις διοικητικές δυσκολίες εφαρµογής ελαστικής εργασίας, έχει σηµειωθεί ότι «οι ευέλικτοι εργαζόµενοι µπορεί να είναι πιο παραγωγικοί, να υφίστανται λιγότερη κούραση, και να έχουν µικρότερα ποσοστά απουσιασµού. Παρόλα αυτά, παρ ότι αρκετοί εργοδότες παρέχουν ευέλικτη εργασία, η πρόθεσή τους δεν ήταν η απασχόληση ηλικιωµένων εργαζοµένων». 41 Ορισµένες από τις ευέλικτες µορφές οργάνωσηςείναι:

22 1. 9. Η αναδιάρθρωση ή ο ανασχεδιασµός της εργασίας (job redesign, job restructuring), µε πρόβλεψη ώστε ηλικιωµένοι εργαζόµενοι να κατέχουν θέσεις λιγότερο βαριές και ανθυγιεινές, ή µε µικρότερη ευθύνη, ή µε µεγαλύτερη ευθύνη εφόσον το επιθυµούν, χωρίς να είναι αναγκαία η φυσική τους παρουσία Η εργασία σε οµάδες, όπου όλοι οι εργαζόµενοι µπορούν να αναλάβουν ο ένας τα καθήκοντα του άλλου και να αναπληρώσουν τους συναδέλφους τους Η εναλλαγή θέσεων εργασίας, ώστε να αυξάνεται η ποικιλία και να µειώνεται η πιθανή πλήξη Τέλος, τα προγράµµατα οικογενειακής συµπαράστασης, στα οποία συµβάλλει η εφαρµογή ελαστικών ωραρίων εργασίας. 2.4.Υγιεινή και ασφάλεια στο χώρο εργασίας Είναι γεγονός ότι οι πιο ηλικιωµένοι εργαζόµενοι υποφέρουν από φυσικούς και ψυχολογικούς παράγοντες, που δεν τους επιτρέπουν να εργασθούν αποτελεσµατικά, εάν δεν πραγµατοποιηθούν κάποιες µικρές αλλαγές στο χώρο εργασίας. Πράγµατι, µπορεί να χάνουν ένα µέρος από τη µυϊκή τους δύναµη, να έχουν µικρότερη ικανότητα να κάθονται ή να στέκουν στη σωστή θέση, αποκτούν οπτικά και ακουστικά προβλήµατα, αντιµετωπίζουν ακόµα προβλήµατα σωστού ύπνου Robson, William B.P. & BNAC Aging Populations and the Workforce: Challenges for Employers. British-North American Committee. Winnipeg, Manitoba, 2001, σ. 23 και 57, (πρβλ. Malatest, σ. 22). 42 Malatest, σ. 23. Ορισµένες από τις πρακτικές που έχουν εφαρµοστεί µε επιτυχία για την αντιµετώπιση τέτοιων προβληµάτων στο χώρο της επιχείρησης είναι οι ακόλουθες: Προσαρµογή του εργασιακού περιβάλλοντος στους ηλικιωµένους εργαζόµενους 43 :εργονοµική διαµόρφωση του χώρου εργασίας, αλλαγή εξοπλισµού, ανακατασκευή χώρων και εργαλείων εργασίας, χρήση εργονοµικών καθισµάτων και γραφείων, αποµόνωση από υψηλούς θορύβους, καλύτερος φωτισµός, κλπ Παροχή ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης και, ει δυνατόν, ύπαρξη ιατρού εργασίας και τεχνικού ασφαλείας, για πρόληψη, καθοδήγηση και συµβουλευτική Περιορισµένη διάρκεια απασχόλησης σε κρίσιµους ή επικίνδυνους τοµείς Μετακίνηση ηλικιωµένων εργαζοµένων σε θέση µε λιγότερη ψυχική και σωµατική επιβάρυνση ιάθεση πληροφοριών για την κατάσταση της υγείας των εργαζοµένων στην επιχείρηση και πιθανούς τρόπους διαφύλάξής της Προγράµµατα βοήθειας προς τους εργαζόµενους Προγράµµατα προαγωγής υγιεινής ζωής: υγιεινής διατροφής, αποφυγής καπνίσµατος, κλπ., µέσω ολιγόωρων σεµιναρίων, παροχής φυλλαδίων, κ.ά.

23 8. 8. Μία Ολλανδική κατασκευαστική εταιρία, η Hazenberg Construction, µεταξύ άλλων εφάρµοσε σύστηµα µετακίνησης ηλικιωµένων εργαζοµένων σε θέσεις εποπτείας, ανάληψης συµβουλευτικών καθηκόντων προς νεώτερους εργαζόµενους, και προσαρµογής της ταχύτητας της εργασίας σε χαµηλότερα επίπεδα Turning Boomers into Boomerangs, Economist, Feb. 16, 2006, ; Jackson, Susan E & Randall S. Schuler, Managing Human Resources: A Partnership Perspective, 7 th Edition, South-Western Thomson Learning, 2000, p. 154; Malatest, σ βλ. και Μέξη, Μαρίλη, «Ενεργός Γήρανση: Παράµετροι και Πολιτικές για την Ενίσχυση της Απασχόλησης των Ατόµων Μεγαλύτερης Ηλικίας», ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, Αθήνα, Ιούνιος 2006, σ European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions, Managing an Ageing Workforce: A guide to Good Practice, σ. 5 (πρβλ. Malatest, σ. 23) ιαδικασίες στη διοίκηση προσωπικού των επιχειρήσεων. Στο τελευταίο αυτό εργαλείο, θα αναφερθούµε στις υπόλοιπες λειτουργίες της ιοίκησης Ανθρώπινων Πόρων, που δεν έχουν καλυφθεί κάτω από τα προηγούµενα τρία εργαλεία. Συγκεκριµένα, θα συµπεριλάβουµε διαδικασίες που αφορούν τον σχεδιασµό/προγραµµατισµό ανθρώπινου δυναµικού, τη στελέχωση, που περιλαµβάνει τη στρατολόγηση και την επιλογή προσωπικού, ορισµένα θέµατα για την πολιτική αµοιβών/παροχών, δηλαδή τη µισθοδοσία και τα επιδόµατα, τις εργασιακές σχέσεις και τέλος θα αναφερθούµε σε γενικές διοικητικές διαδικασίες στη ιοίκηση Προσωπικού των επιχειρήσεων Σχεδιασµός /Προγραµµατισµός Ο προγραµµατισµός του ανθρώπινου δυναµικού αποτελεί µέληµα των επιχειρήσεων σε πολλές δυτικές χώρες, εξαιτίας δύο γεγονότων: (α) Της προβλεπόµενης µαζικής συνταξιοδότησης της γενιάς του λεγόµενου baby-boom (γεννήθηκαν µεταξύ και το 2006 αναµένονται οι πρώτες αθρόες συνταξιοδοτήσεις των πολυπληθών αυτών εργαζοµένων) και (β) της συνεχιζόµενης προσπάθειας για τη µείωση του κόστους, κυρίως µέσω µειώσεων στο εργατικό δυναµικό (downsizing). Μείωση του εργατικού δυναµικού µε τη µία ή την άλλη µέθοδο όµως, σηµαίνει ότι µικρότερος αριθµός εργαζοµένων θα πρέπει να εκτελέσει πιο αποτελεσµατικά περισσότερες δραστηριότητες. Εποµένως, το εργατικό δυναµικό που αποµένει θα πρέπει να έχει γνώσεις και πείρα καθώς και υποκίνηση για να ανταποκριθεί στις αυξανόµενες αυτές προσδοκίες.

24 Ο προγραµµατισµός του ανθρώπινου δυναµικού µιας επιχείρησης περιλαµβάνει την ανάλυση δηµογραφικών στοιχείων του εργατικού δυναµικού, την ανάλυση στοιχείων και δηµιουργία προβλέψεων σχετικά µε συνταξιοδοτήσεις και αποχωρήσεις από την επιχείρηση, ανάπτυξη στρατηγικών αντιµετώπισης µελλοντικών (αλλά και τρεχουσών) αναγκών σε ανθρώπινο δυναµικό. Οι φάσεις του προγραµµατισµού του ανθρώπινου δυναµικού περιλαµβάνουν:.(1) Ορισµός της στρατηγικής κατεύθυνσης της επιχείρησης..(2) Ανάλυση του εργατικού δυναµικού, δηλαδή ανάλυση της ζήτησης και της εσωτερικής και εξωτερικής από την επιχείρηση προσφοράς εργασίας. Ανάλυση των διαφορών..(3) Ετοιµασία προγράµµατος και πολιτικών ανθρώπινου δυναµικού για την αντιµετώπιση των αναγκών..(4) Εφαρµογή του προγράµµατος (το οποίο µπορεί να είναι µακροπρόθεσµο, π.χ. πενταετές, µε πρόγραµµα-στόχο το αµέσως επόµενο έτος), και.(5) Έλεγχος, εκτίµηση αποτελεσµάτων και αναθεώρηση. Τα εµπλεκόµενα µέρη στο προγραµµατισµό του ανθρώπινου δυναµικού δεν είναι κατ ανάγκη µόνον οι επιχειρηµατίες και οι διευθύνσεις ανθρώπινων πόρων, οι οποίες κατέχουν το συντονιστικό πόλο του προγραµµατισµού, αλλά και οι ίδιοι οι εργαζόµενοι, οι εκπρόσωποι των εργαζοµένων, τα συνδικαλιστικά όργανα των εργαζοµένων, το κράτος, και τα εκπαιδευτικά ιδρύµατα, στατιστικές υπηρεσίες κλπ Πραγµατοποίηση µεσο-µακροπρόθεσµου σχεδιασµού, µε βάση τις τρέχουσες αλλά και διαφαινόµενες ανάγκες της επιχείρησης Αναγνώριση των αναγκαίων «οργανικών θέσεων» εργασίας πλήρους απασχόλησης, αλλά και θέσεων που θα µπορούσαν να καλυφθούν µε µερική απασχόληση Εύκολη πρόσβαση στην πληροφόρηση όσον αφορά την πρόσληψη, µισθοδοσία, διατήρηση, ασφαλιστικά θέµατα εργαζοµένων µε εναλλακτική σχέση εργασίας, π.χ. µε µερική απασχόληση, σύµβαση έργου, κλπ Ανάλυση θέσεων εργασίας, κατά το δυνατόν, από τις επιχειρήσεις, και προσδιορισµός των απαραίτητων προσόντων για κάθε θέση Οι αποφάσεις για πιθανή µείωση του προσωπικού, απολύσεις, κλπ. να βασίζονται σε αντικειµενικά κριτήρια, που σχετίζονται µε τις δεξιότητες που απαιτούνται και την απόδοση στη συγκεκριµένη εργασία, έτσι ώστε να διασφαλισθεί η συνέχεια της ύπαρξης ικανών δεξιοτήτων στην επιχείρηση Εξασφάλιση ότι τα συνταξιοδοτικά πλάνα εφαρµόζονται δίκαια, συνυπολογίζοντας τις ανάγκες του ατόµου και της επιχείρησης Παροχή διευκολύνσεων στον εργασιακό χώρο κατά το δυνατόν.

25 Στελέχωση: Στρατολόγηση και Επιλογή Όσον αφορά τη στελέχωση των επιχειρήσεων, είναι σηµαντικό να υπάρχει κατ αρχήν αλλαγή στη νοοτροπία της επιχείρησης, πεποίθηση ότι οι ηλικιωµένοι εργαζόµενοι είναι φορείς γνώσεων, τεχνογνωσίας και εµπειρίας παρά ότι είναι λόγος αύξησης του κόστους εργασίας, λόγω πιθανών ασθενειών, ενδεχοµένων απουσιών, κούρασης και µη ενδιαφέροντος για την εργασία, λόγω αναµενόµενης συνταξιοδότησης. Μία σηµαντική πρόκληση αποτελεί η εξερεύνηση νέων εναλλακτικών τρόπων στρατολόγησης και επιλογής. Αναφέρουµε κύρια εργαλεία που µπορούν να χρησιµοποιηθούν στη λειτουργία αυτή: Παροχή κινήτρων για την πρόσληψη ηλικιωµένων εργαζοµένων από το κράτος και ανάληψη προγράµµατος κινήτρων από την επιχείρηση Παροχή κινήτρων για τη διατήρηση στην εργασία ηλικιωµένων εργαζοµένων Εύκολη πρόσβαση των επιχειρηµατιών στην πληροφόρηση για την ύπαρξη τέτοιων κινήτρων Στελέχωση µε βάση τα προσόντα και τις δεξιότητες για τη συγκεκριµένη θέση Στελέχωση µε αντικειµενικά κριτήρια Αποφυγή καταγραφής ηλικίας ή ορίων ηλικίας σε αγγελίες ζήτησης εργασίας Επιβεβαίωση ότι η ηλικία δεν αποτελεί κριτήριο για την πρόσληψη ή αποχώρηση εργαζοµένων ηµοσίευση αγγελιών στρατολόγησης προσωπικού σε έντυπα που αναφέρονται κυρίως σε ηλικιωµένους εργαζόµενους και αντίστοιχα ανάρτηση αγγελιών ζήτησης εργασίας σε τόπους όπου συχνάζουν ηλικιωµένοι εργαζόµενοι (ΚΑΠΗ, καφενεία, επαγγελµατικοί σύλλογοι, κλπ.) Χρήση ατόµων διαφορετικών ηλικιών κατά τις συνεντεύξεις Ανάπτυξη της φήµης εργοδότη που προσλαµβάνει χωρίς διακρίσεις ή που προτιµά ηλικιωµένα άτοµα Προσφορά εναλλακτικών (ελαστικών) τρόπων απασχόλησης, τους οποίες θεωρούν οι εργαζόµενοι της κατηγορίας αυτής ελκυστικούς Πολιτική Αµοιβών/Παροχών: Μισθοδοσία Επιδόµατα Σύνδεση της αµοιβής µε την παραγωγικότητα Εφαρµογή προγραµµάτων πιστοποίησης απόκτησης νέων δεξιοτήτων Επιβράβευση για τη συµβολή στην αύξηση της παραγωγικότητας της επιχείρησης. 46 Arrowsmith & Hall, ibid.

26 Εργασιακές Σχέσεις Η διάκριση βάση της ηλικίας δεν έχει αποτελέσει θέµα στις συλλογικές διαπραγµατεύσεις. Απεναντίας, οι απαιτήσεις για επιδόµατα πολυετιών, και µάλιστα η αύξηση του αριθµού πολυετιών, αποτελεί σύνηθες αίτηµα των εργατικών σωµατείων, όλων των βαθµίδων στην Ελλάδα. Στον αντίποδα βρίσκεται η θέση των εργοδοτών, οι οποίοι διαµαρτύρονται ότι οι πιο ηλικιωµένοι εργαζόµενοι καθίστανται ακριβότεροι και εποµένως οι πολυετίες θα έπρεπε να καταργηθούν, και το σύστηµα των αυξήσεων να βασίζεται στην αύξηση της παραγωγικότητας. Παρόλα αυτά, δεν φαίνεται να λαµβάνονται µέτρα για την ορθολογική αξιολόγηση της παραγωγικότητας των εργαζοµένων, από τη εξέτασης ποικίλων συλλογικών συµβάσεων εργασίας. Μέτρα τα οποία θα µπορούσαν να ληφθούν για την προστασία των ηλικιωµένων εργαζοµένων µπορούν να συνοψισθούν στα ακόλουθα: Προσαρµογή της εργασίας στα µέτρα των ηλικιωµένων εργαζόµενων, µε µειούµενη κατάσταση υγείας. Τέτοια µέτρα µπορεί να περιλαµβάνουν: συµφωνία για τον προσδιορισµό των καθηκόντων των θέσεων εργασίας και των απαιτουµένων προσόντων για την επαρκή διεκπεραίωση τους, καθορισµός διαλειµµάτων, προσδιορισµός εργασίας µερικής απασχόλησης, κατ οίκον εργασίας Προσπάθεια υποβοήθησης των εργαζοµένων υπό απόλυση για οικονοµικούς λόγους της επιχείρησης, να αναζητήσουν νέα απασχόληση, παρέχοντάς τους συστάσεις ή δηµιουργώντας δίκτυα επικοινωνίας µε συναφείς επιχειρήσεις Γενικές ιαδικασίες στη ιοίκηση Προσωπικού των Επιχειρήσεων Προσπάθεια αλλαγής της νοοτροπίας των επιχειρηµατιών, των εργαζοµένων και των συναδέλφων τους µέσω πληροφόρησης ή παροχής εκπαιδευτικών προγραµµάτων, µε έµφαση στη δυνατότητα προσφοράς των ηλικιωµένων εργαζοµένων λόγω της πείρας, της τεχνογνωσίας, της γνώσης της επιχειρηµατικής κουλτούρας, παρά των πιθανών φυσικών αδυναµιών των ατόµων αυτών Προσπάθεια αποφυγής διακρίσεων µε βάση την ηλικία, σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν το ανθρώπινο δυναµικό Παροχή διευκολύνσεων όπου είναι δυνατόν Προσπάθεια δηµιουργίας κλίµατος αναγνώρισης και σεβασµού προς όλους τους εργαζοµένους, ανεξάρτητα από ηλικία, φύλο, εθνικότητα, κλπ.. ΜΕΡΟΣ Β ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΜΕ

27 ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Α Συνέντευξη: Στις µε τον επιχειρηµατία. Αντιπροσωπία Αυτοκινήτων µε Συνεργείο («Σ.Σ.» Προσωπική Επιχείρηση) ύο καταστήµατα, απασχολεί συνολικά 10 άτοµα. Άτοµα µεγαλύτερα των 50 ετών: ένα, ο επιχειρηµατίας Η επιχείρηση αυτή λειτουργεί 17 έτη, ως ανεξάρτητη αντιπροσωπεία, ενώ ξεκίνησε ως ένας από τους επίσηµους αντιπροσώπους γνωστής εταιρίας εισαγωγής αυτοκινήτων. ιευθύνεται από τον επιχειρηµατία, 55 ετών ενώ το δεύτερο κατάστηµά της διευθύνει ο γιος του, 27 ετών, εδώ και τρία έτη, υπό την επίβλεψη του επιχειρηµατία. Επιπλέον απασχολεί: στο πρώτο κατάστηµα εκτός από τον επιχειρηµατία πέντε άτοµα στο συνεργείο, ένα στα ανταλλακτικά, στο δεύτερο κατάστηµα το γιο του και ένα άτοµο στις πωλήσεις και, ένα λογιστή µε µερική απασχόληση για όλη την επιχείρηση. Συνολικά δηλαδή απασχολούνται δέκα άτοµα. Ο επιχειρηµατίας και ο γιος του ασχολούνται κυρίως µε τις πωλήσεις, την εξυπηρέτηση πελατών, τις προµήθειες και τις παραγγελίες, την έκδοση τιµολογίων και απλές λογιστικές εργασίες. Ο επιχειρηµατίας, άνθρωπος µε πολυετή πείρα στην αγορά στον χώρο κυρίως των πωλήσεων, έχει την υψηλή εποπτεία όλων των εργασιών της επιχείρησης και των οικονοµικών θεµάτων. Η πρώτη και αυθόρµητη αντίδρασή του στην ερώτηση αν θα απασχολούσε άτοµα µεγαλύτερης ηλικίας και γιατί, ήταν όχι, διότι τα άτοµα αυτά παρουσιάζουν µειωµένη απόδοση, παρόλο που µπορεί να έχουν µεγαλύτερη εµπειρία. Ακόµα και στις πωλήσεις κάποιος πάνω από τα 50 γίνεται πιο «βαρύς» και δεν έχει το ίδιο κέφι και την ίδια υποµονή, ούτε έχει όρεξη για ταξίδια, κρίνοντας και από τον εαυτό του. Ιδιαίτερα, για τις εργασίες του συνεργείου, ένα άτοµο άνω των 50 και ιδίως των 55 ετών, κουράζεται εύκολα και επειδή έχει να σηκώσει βάρος, υποφέρει από πόνους στη µέση και έτσι µειώνεται η παραγωγικότητά του. Την παραγωγικότητα τη µετράει µε το πόσα αυτοκίνητα µπορεί να επιδιορθώσει σε µία ηµέρα, αλλά και µε την ποιότητα της εργασίας του. Επιπλέον, ο νεώτερος θέλει να διακριθεί, όσοι βέβαια το επιθυµούν αυτό, και γι αυτό εργάζεται σκληρότερα. Οι µεγαλύτεροι αρρωσταίνουν πιο εύκολα και παίρνουν άδειες γιατρού. Έχουν αυξηµένες υποχρεώσεις. Επίσης, όσον αφορά την εκπαίδευση, νοµίζουν ότι τα ξέρουν

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2010 - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2010 - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΑΙΟΣ 2010 - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Μείωση κατώτατων αποδοχών. Της ΕΓΣΣΕ από 14/2/2012 και για όσο διαρκεί το πρόγραµµα κατά 22% (µισθός 586,08 /

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας

ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας ΣΥΛΛOΓlKH ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ των Οινολόγων όπως αυτοί ορίζονται από τον 1697/87, που απασχολούνται σε Επιχειρήσεις όλης της χώρας Στην Αθήνα σήµερα την 1η Σεπτεμβρίου 2008 οι υπογράφοντες αφενός Στυλιανός

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Εναρµόνισης Οικογενειακής και Εργασιακής Ζωής

Πολιτικές Εναρµόνισης Οικογενειακής και Εργασιακής Ζωής Πολιτικές Εναρµόνισης Οικογενειακής και Εργασιακής Ζωής Καθ. ΝΑΝΣΥ ΠΑΠΑΛΕΞΑΝ ΡΗ ιευθύντρια, MSc στη ιοίκηση Ανθρώπινου υναµικού ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 1 6 Ιουνίου 2008 Σχέση εργασίας και οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 26 Ιουλίου 2000

Αθήνα, 26 Ιουλίου 2000 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ & ΙΑΙΤΗΣΙΑΣ Ε ΡΑ: Πλατεία Βικτωρίας 7, Αθήνα 10434 88 14 922 88 15 393 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Πολυτεχνείου 21, Θεσσαλονίκη 54626 517 128 517 119 Προς: Αθήνα, 26 Ιουλίου 2000 1. Οµοσπονδία Ασφαλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΧΡΗΣΙΜΕΣΟ ΗΓΙΕΣ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΧΡΗΣΙΜΕΣΟ ΗΓΙΕΣ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΧΡΗΣΙΜΕΣΟ ΗΓΙΕΣ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ & TIPSΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΑΜΟΙΒΕΣ ΩΡΑΡΙΟ Α ΕΙΕΣ ΥΓIΕΙΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΙΑΚΟΠΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Αν η ΠΡΟΣΛΗΨΗ γίνει µε: τότε: Σχέση εξαρτηµένης εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΗΓΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΤΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΗΓΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΤΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΗΓΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΤΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ Στην Αθήνα, την 29 Ιουλίου 2004 οι υπογράφοντες νόµιµοι εκπρόσωποι αφενός: α) του Συνδέσµου

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Εφόσον την 1.1.2002 οι παραπάνω µηνιαίοι µισθοί, όπως θα έχουν διαµορφωθεί την 31.12.2001, δεν εξασφαλίζουν επίπεδο αυξήσεως που να υπερβαίνει

Εφόσον την 1.1.2002 οι παραπάνω µηνιαίοι µισθοί, όπως θα έχουν διαµορφωθεί την 31.12.2001, δεν εξασφαλίζουν επίπεδο αυξήσεως που να υπερβαίνει Πράξη Καταθ. Υπ.Εργασίας 153/28.12.2000: Συλλογική Σύµβαση Εργασίας 18.12.2000 Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των ΓΕΩΛΟΓΩΝ πτυχιούχων Ανωτάτων σχολών που απασχολούνται στις Βιοµηχανικές επιχ/σεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργοδότες

Οδηγός για Εργοδότες EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Εταιρικό Βραβείο Οδηγός για Εργοδότες εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης (EIPIL)

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Τεχνολόγων Τροφίµων- Τεχνολόγων ιατροφής-αποφοίτων Σχολών Τριτοβάθµιας Τεχνολογικής Εκπαίδευσης που απασχολούνται σε Βιοµηχανικές, Βιοτεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Σερρών Γενικός Διευθυντής EC-BIC Σερρών Α. ΕΡΓΑΣΙΑ & ΕΡΓΟ Έννοια της Εργασίας Η διάθεση προκαθορισμένου χρόνου, προσωπικών και επίκτητων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ www.anadeixi.gr Υπεύθυνοι έρευνας: Παπαχατζής Κωνσταντίνος, ιευθύνων Σύµβουλος Ρουσοµάνη Βασιλική, Σύµβουλος Ανθρώπινου υναµικού Αθήνα Θεσσαλονίκη Α. ιάκου 21,

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ-ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα παρουσιαστούν Η σπουδαιότητα των ανθρώπινων πόρων Οι λειτουργίες της διοίκησης ανθρώπινων πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Γίνε εσύ ο Ειδικός... ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ. 100% Επίκαιρο εργαστηριακό σεμινάριο μισθοδοσίας Προσαρμοσμένο στη ΝΕΑ εργατική νομοθεσία

Γίνε εσύ ο Ειδικός... ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ. 100% Επίκαιρο εργαστηριακό σεμινάριο μισθοδοσίας Προσαρμοσμένο στη ΝΕΑ εργατική νομοθεσία ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΜΕ Η/Υ & ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ Γίνε εσύ ο Ειδικός... ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ 100% Επίκαιρο εργαστηριακό σεμινάριο μισθοδοσίας Προσαρμοσμένο στη ΝΕΑ εργατική νομοθεσία ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑΣ Ν.4093/12.12.11.2012,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ MANAGEMENT Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η κατάρτιση των ανέργων υποχρεωτικής, δευτεροβάθμιας, μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή και

Διαβάστε περισσότερα

H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου

H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου 1 H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου 2 «Επιχειρηµατικότητα... είναι η διαδικασία δηµιουργίας κάτι καινούργιου που έχει αξία (για την αγορά, την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ MONH.ΓΕΝΙΑ 100 ΆΝΕΡΓΟΙ ΑΡΧΗΓΟΊ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΏΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΏΝ

ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ MONH.ΓΕΝΙΑ 100 ΆΝΕΡΓΟΙ ΑΡΧΗΓΟΊ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΏΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΏΝ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ MONH.ΓΕΝΙΑ 100 ΆΝΕΡΓΟΙ ΑΡΧΗΓΟΊ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΏΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΏΝ ΕΝΗΜΈΡΩΣΗ - ΚΑΤΆΡΤΙΣΗ - ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΉ - ΔΙΚΤΎΩΣΗ ΕΝΤΑΞΗ ΑΝΈΡΓΩΝ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων & Εκπαίδευση Δημήτριος Σταυρουλάκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

GENERATION Y. in the workplace. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού

GENERATION Y. in the workplace. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού GENERATION Y in the workplace Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού Τι θα συζητήσουμε Γνωριμία με τη γενιά Υ Η έρευνά μας Αποτελέσματα της έρευνάς μας Προσέλκυση Παρακίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα

Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα Νέες Τεχνολογίες Επικοινωνίας και Τηλεργασία: : Κατάσταση και Προοπτικές στην Ελλάδα Οµάδα Εργασίας Γ2 Συντονιστές: Νατάσα Κωνσταντέλου, Ερευνήτρια ' ΕΠΙΣΕΥ- ΕΜΠ Αγγελική Πουλυµενάκου, Επικ. Καθηγήτρια,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ 1 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ prosopiko@ypakp.gr Είναι αρμόδια για τα θέματα προσωπικού, την προώθηση νομοθετικών κειμένων και τον Κοινοβουλευτικό έλεγχο του Υπουργείου 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ, ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ & ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑ Α ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο στην Κύπρο Ευρωπαϊκό Γραφείο Κύπρου: OPENDAYS2011 Τεχνολογικό Πανεπιστήµιο Κύπρου Λεµεσός, 15 Νοεµβρίου 2011 Αλέξανδρος Αλεξάνδρου Προϊστάµενος

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ. Στις Αχαρνές, σήμερα 2 του μήνα Σεπτεμβρίου, του έτους 2015, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 13:00

ΣΥΜΒΑΣΗ. Στις Αχαρνές, σήμερα 2 του μήνα Σεπτεμβρίου, του έτους 2015, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 13:00 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ Αχαρνές, 02/09/2015 Αριθμ. πρωτ.: 59257 ΣΥΜΒΑΣΗ Στις Αχαρνές, σήμερα 2 του μήνα Σεπτεμβρίου, του έτους 2015, ημέρα Τετάρτη, και ώρα 13:00 π.μ., στο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

e-hr personal coach Η πρώτη προσπάθεια στην Ελλάδα για την ελεύθερη έκδοση ενός ηλεκτρονικού περιοδικού για το HR χωρίς καµία διαφήµιση

e-hr personal coach Η πρώτη προσπάθεια στην Ελλάδα για την ελεύθερη έκδοση ενός ηλεκτρονικού περιοδικού για το HR χωρίς καµία διαφήµιση Η πρώτη προσπάθεια στην Ελλάδα για την ελεύθερη έκδοση ενός ηλεκτρονικού περιοδικού για το HR χωρίς καµία διαφήµιση e-hr personal coach Το Personal Coach είναι το ηλεκτρονικό περιοδικό του "CleverCareer",

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Παράγοντες αποτελεσµατικής λειτουργίας αθλητικής ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Βασικά Ζητήµατα Οργάνωσης & ιοίκησης Μιας Αθλητικής Εγκατάστασης Η αποτελεσµατική λειτουργία µιας αθλητικής καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

1. Ασφαλιστικά θέµατα µισθωτών µονοσυνταξιούχων διπλωµατούχων µηχανικών

1. Ασφαλιστικά θέµατα µισθωτών µονοσυνταξιούχων διπλωµατούχων µηχανικών ΣΤΕΒ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Γ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 48Β & ΜΑΡΝΗ ( ΚΤΙΡΙΟ ΕΚΑ) Τ.Κ. 104 33 ΑΘΗΝΑ ΜΕΛΟΣ Ε.Κ.Α. - Ο.Ι.Υ.Ε. www.steb.gr Προς τον Πρόεδρο του ΤΕΕ κ. Ι. Αλαβάνο ΑΘΗΝΑ 29/9/2005 Αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οικονοµοτεχνικές Μελέτες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Επιχειρηµατικότητα και Νέες Επιχειρηµατικές ραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ] Ηµερίδα ΤΕΕ «Επιτυχία σηµαίνει κανένα ατύχηµα» Χαιρετισµός του Προέδρου του ΕΚΑ Γρηγόρη Φελώνη Παρασκευή, 2 Νοεµβρίου 2001 1 Το ζήτηµα των συνθηκών εργασίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ρόδος, 24/03/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ /ΝΣΗ ΙΟΙΚ.& ΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ω /ΣΟΥ Αριθ. Πρωτ.: 2359

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ρόδος, 24/03/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ /ΝΣΗ ΙΟΙΚ.& ΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ω /ΣΟΥ Αριθ. Πρωτ.: 2359 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ρόδος, 24/03/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ /ΝΣΗ ΙΟΙΚ.& ΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ω /ΣΟΥ Αριθ. Πρωτ.: 2359 Ταχ. /νση: Πλατεία Ελευθερίας 1, ιοικητήριο Ταχ.Κωδ: 85100, Ρόδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Έναρξης Πλατφόρμας EPALE- Ιούνιος 20151

Ημερίδα Έναρξης Πλατφόρμας EPALE- Ιούνιος 20151 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Γρηγόρης Δημητρίου Λειτουργός Ανθρώπινου Δυναμικού 1 ης Τάξης Διεύθυνση Υπηρεσιών Κατάρτισης Ημερίδα Έναρξης

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού

Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού Η συµβολή του ΕΣΠΑ ( ΚΠΣ) στην ενδυνάµωση του Ανθρώπινου υναµικού ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΑΜ, ΜΕΞΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ε.Σ.Π.Α. (Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς) ) 2007-2013 Ε.Π. Ανάπτυξη Ανθρώπινου υναµικού Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή εβδομάδα μικρομεσαίων επιχειρήσεων 2012 (SME Week 2012) Γυναικεία & Νεανική Επιχειρηματικότητα: Ο δρόμος προς την ανάπτυξη

Ευρωπαϊκή εβδομάδα μικρομεσαίων επιχειρήσεων 2012 (SME Week 2012) Γυναικεία & Νεανική Επιχειρηματικότητα: Ο δρόμος προς την ανάπτυξη Ευρωπαϊκή εβδομάδα μικρομεσαίων επιχειρήσεων 212 (SME Week 212) Γυναικεία & Νεανική Επιχειρηματικότητα: Ο δρόμος προς την ανάπτυξη Σίλια Χατζηχριστοδούλου (PhD cand.) GrantXpert Consulting Ltd 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ)

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Εργασιακά Θέματα Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Μάϊος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Επιχείρηση Προσωρινής Απασχόλησης Συνοπτική παρουσίαση... 3 2. Γενικά... 5 3. Νόμιμος Τρόπος Σύστασης Ε.Π.Α.... 5 4.

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια 1 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Υπολογιστικά φύλλα 2 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Internet και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δ Ι Κ Α Ι Ο Σ Υ Λ Λ Ο Γ Ι Κ Ω Ν Δ Ι Α Π Ρ Α Γ Μ Α Τ Ε Υ Σ Ε Ω Ν Η σχέση όρων συλλογικών συμβάσεων με άλλους ρυθμιστικούς παράγοντες ΣΣΕ και Νόμος Ταυτόχρονη ρύθμιση των ίδιων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ 2008-2009

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ 2008-2009 ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ 2008-2009 Στην Αθήνα σήμερα 25 Ιουλίου 2008, οι υπογράφοντες αφενός Διονύσης Νικολάου, Γενικός Διευθυντής, ως εκπρόσωπος

Διαβάστε περισσότερα

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%.

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά του Φορέα υλοποίησης και διαχείρισης του προτεινόµενου έργου, τα οποία διαµορφώνονται πάντα µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Μέλη - ΣΕΣΜΑ που υποστηρίζουν τη δράση «Από τη Μάθηση στην Πράξη»

Μέλη - ΣΕΣΜΑ που υποστηρίζουν τη δράση «Από τη Μάθηση στην Πράξη» ΣΕΣΜΑ Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Συμβούλων Μάνατζμεντ Ελλάδος (ΣΕΣΜΑ) ιδρύθηκε το 1991 και αποτελεί τον Επαγγελματικό Συλλογικό Φορέα των οργανωμένων εταιρειών συμβούλων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, με 53 εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Μέτρησης Ανθρώπινου Δυναµικού. Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης Καθηγητής Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναµικού Deree The American College of Greece

Δείκτες Μέτρησης Ανθρώπινου Δυναµικού. Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης Καθηγητής Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναµικού Deree The American College of Greece + Δείκτες Μέτρησης Ανθρώπινου Δυναµικού Δρ. Κωνσταντίνος Τασούλης Καθηγητής Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναµικού Deree The American College of Greece Πρόγραµµα σεµιναρίου ü Συγκριτική αξιολόγηση (Benchmarking)

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα Σταύρος Π. Γαβρόγλου Παρατηρητήριο Απασχόλησης (ΠΑΕΠ) sgavroglou@paep.org.gr Τι είναι η ευελιξία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΚΑΠΕ)»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΚΑΠΕ)» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΚΑΠΕ)» Στο Πικέρµι σήµερα την 24/7/2003 στα γραφεία του Ν.Π.Ι.. µε

Διαβάστε περισσότερα

"Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΚΛΑΔΟ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΚΛΑΔΟ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ T.E.I. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ "Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΚΛΑΔΟ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ Ο Τραπεζικός κλάδος Ιστορική Αναδρομή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. «Η Υποχρέωση Πρόνοιας του Εργοδότη»

Εργασιακά Θέματα. «Η Υποχρέωση Πρόνοιας του Εργοδότη» Εργασιακά Θέματα «Η Υποχρέωση Πρόνοιας του Εργοδότη» Περιεχόμενα 1. Η υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη Συνοπτική παρουσίαση. 2 2. Γενική εργοδοτική υποχρέωση πρόνοιας Έννοια..... 3 3. Περιεχόμενο γενικής

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία Από το Μάιο έως τον Αύγουστο του 2013, η KPMG International σε συνεργασία με την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία ερευνών Brandon

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter. «Οδηγούµε τους ανθρώπους στην επιτυχία σε έναν κόσµο που συνεχώς αλλάζει» TEYΧΟΣ 2 ο. Τριµηνιαίο ενηµερωτικό Η.R.

Newsletter. «Οδηγούµε τους ανθρώπους στην επιτυχία σε έναν κόσµο που συνεχώς αλλάζει» TEYΧΟΣ 2 ο. Τριµηνιαίο ενηµερωτικό Η.R. Newsletter Τριµηνιαίο ενηµερωτικό Η.R. Newsletter TEYΧΟΣ 2 ο «Οδηγούµε τους ανθρώπους στην επιτυχία σε έναν κόσµο που συνεχώς αλλάζει» Εditorial Αγαπητοί συνεργάτες, Το τρίµηνο που διανύσαµε η Adecco πραγµατοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΘΕΜΑ: Πρόγραμμα επιχορήγησης μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν 0-3 άτομα για την μερική απασχόληση ανέργων ηλικίας έως 50 ετών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΘΕΜΑ: Πρόγραμμα επιχορήγησης μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν 0-3 άτομα για την μερική απασχόληση ανέργων ηλικίας έως 50 ετών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (Ο.Α.Ε.Δ.) Πέμπτη 2 Νοεμβρίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: Πρόγραμμα επιχορήγησης μικρών επιχειρήσεων που απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΗ: 2. ράση 2: Συγκριτικές µελέτες ανάλυσης

ΡΑΣΗ: 2. ράση 2: Συγκριτικές µελέτες ανάλυσης ΡΑΣΗ: 2 ράση 2: Συγκριτικές µελέτες ανάλυσης ΤΙΤΛΟΣ: αποτελεσµάτων συνδυασµένων πολιτικών στον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τοµέα από κράτη µέλη της ΕΕ που ανέπτυξαν καλές πρακτικές ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑIΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑIΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑIΟΥ Τονίζεται ότι, η παρούσα εργασία δεν αποτελεί ολοκληρωμένη ανάλυση και δεν είναι σκόπιμο να χρησιμοποιηθεί για την επίλυση ειδικών προβλημάτων. Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip Ισότητα των φύλων Πηγή: http://www.esfhellas.gr/index.asp?node=111 ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Σ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ 1. Στόχοι της έρευνας Η ad-hoc έρευνα για τη µετάβαση από την αγορά εργασίας στη σύνταξη έχει τέσσερις βασικούς στόχους: Να διερευνήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έρευνα της ManpowerGroup για την Έλλειψη Ταλέντου στην Ελλάδα - 2013

Ετήσια Έρευνα της ManpowerGroup για την Έλλειψη Ταλέντου στην Ελλάδα - 2013 ManpowerGroup Μεσογείων 2-4 Πύργος Αθηνών 115 27 Αθήνα WWW.MANPOWERGROUP.GR T: 210 32.24.301 Ετήσια Έρευνα της ManpowerGroup για την Έλλειψη Ταλέντου στην Ελλάδα - 2013 Ταυτότητα Έρευνας Δείγμα: Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

2. ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ/ΜΕΝΤΟΡΩΝ 2.1 Απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση της συμβουλευτικής αποτελεί η δημιουργία από την ΕΕΔΕ μητρώου

2. ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ/ΜΕΝΤΟΡΩΝ 2.1 Απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση της συμβουλευτικής αποτελεί η δημιουργία από την ΕΕΔΕ μητρώου ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ/ΜΕΝΤΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕΔΕ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. αθλητικός µάνατζερ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. αθλητικός µάνατζερ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί ο ρόλος του αθλητικού µάνατζερ Οι εξειδικευµένες υπηρεσίες που µπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΕΡ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΕΡ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί ο ρόλος του αθλητικού µάνατζερ

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Πρακτικών Μηχανικών, Θερµαστών κ.λπ. Ξενοδοχείων Ανατολικής Κρήτης

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Πρακτικών Μηχανικών, Θερµαστών κ.λπ. Ξενοδοχείων Ανατολικής Κρήτης ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Για τους όρους αµοιβής και εργασίας των Πρακτικών Μηχανικών, Θερµαστών κ.λπ. Ξενοδοχείων Ανατολικής Κρήτης (Πράξη κατάθεσης ΣΕΠΕ Τµήµα Κοιν. Επιθ. Ηρακλείου Κρήτης: 10/18-12-2002)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Για τους όρους αμοιβής και εργασίας των Γεωπόνων Ανωτάτων Τεχνολογικών Ιδρυμάτων Ιδιωτικών Υπαλλήλων απασχολούμενων στις βιομηχανικές επιχειρήσεις όλης της χώρας Στην Αθήνα σήμερα

Διαβάστε περισσότερα