Ρ ΥΜΕΛΙΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙA. Ἱστορία Λαογραφία Περιβάλλον Λογοτεχνία Τέχνες Βιβλίο Πολιτισμός Παράδοση Ἀρχαιολογία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ρ ΥΜΕΛΙΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙA. Ἱστορία Λαογραφία Περιβάλλον Λογοτεχνία Τέχνες Βιβλίο Πολιτισμός Παράδοση Ἀρχαιολογία"

Transcript

1 Ρ ΥΜΕΛΙΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙA Ἱστορία Λαογραφία Περιβάλλον Λογοτεχνία Τέχνες Βιβλίο Πολιτισμός Παράδοση Ἀρχαιολογία τριμηνιαια εκδοση του Π.Κ.Ρ. σίνα & δαφνομήλη 1α Ἀθήνα τηλ , τηλ.-fax: Ἔτος 15ο Περίοδος Β Ἰούλιος-αὔγουστος-σεπτέμβριος 2013 Ἀρ. τεύχ Η «ΝΕΚΡΗ» ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΔΟΞΟΙ ΝΕΚΡΟΘΑΦΤΕΣ ΤΗΣ Tοῦ Προέδρου τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου Ρουμελιωτῶν Ὁμοτίμου Καθηγητοῦ Δημητρίου Ε. Κουτρούμπα Ο ἱ πραγματικά μορφωμένοι ἄνθρωποι καί οἱ διακεκριμένοι ἐπιστήμονες ὅλης τῆς γῆς καί ὅλων τῶν ἐπιστημονικῶν κλάδων γνωρίζουν ὅτι ἡ πλουσιώτερη γλῶσσα τοῦ κόσμου, πού ἔχει τροφοδοτήσει τίς ἄλλες γλῶσσες καί ἀποτελεῖ τή βάση γιά ὅλες ἀνεξαιρέτως τίς ἐπιστῆμες, εἶναι ἡ ἑλληνική μέ δεύτερη τή λατινική, τῆς ὁποίας τά δύο τρίτα σχεδόν τοῦ λεξολογίου καί ὅλη ἡ δομή καί σύνταξη βασίζονται στήν ἑλληνική.* Αὐτές οἱ δύο «κλασσικές», δηλαδή ἀνώτερες καί πρότυπα γιά πολλές ἄλλες, ἀπετέλεσαν καί ἀποτελοῦν τό βάθρο, ἐπάνω στό ὁποῖο στηρίχτηκε καί στηρίζεται ὁ σημερινός παγκόσμιος πολιτισμός καί ἡ παγκόσμια ἐπιστήμη. Ὅλοι οἱ ὑπάρχοντες ἐπιστημονικοί ὅροι καί ὅσοι νέοι δημιουργοῦνται συνεχῶς γιά νά χαρακτηρίσουν τίς νέες ἐπιστημονικές ἀνακαλύψεις καί ἐφευρέσεις λαμβάνονται ἀποκλειστικά σχεδόν ἀπό τίς δύο κλασσικές γλῶσσες, τήν ἑλληνική καί τή λατινική. Ἀκόμη καί ὁ περιοδικός πίναξ τῶν στοιχείων τῆς Χημείας πού κατάρτισε ὁ ρῶσος φυσικός Dimitri Mendelejef τόν 19ο αἰῶνα ἔχει γραφῆ σέ γλῶσσα λατινική. Οἱ θησαυροί τῆς σοφίας καί τῆς ἐπιστήμης καί τά ἐπιστημονικά συγγράμματα τῆς Ἀνθρωπότητος ἀπό τήν ἀρχαιότητα μέχρι καί τό 1800 μ.χ. εἶναι διατυπωμένα σχεδόν ἀποκλειστικά στήν ἑλληνική καί τή λατινική γλῶσσα. Ἑπομένως ἡ γνώση καί τῶν δύο γλωσσῶν εἶναι ἀπαραίτητη καί σέ ὅσους ἐπιστήμονες θέλουν νά παρακολουθήσουν τήν ἐξέλιξη καί ἱστορία τῆς ἐπιστήμης τους. Ὅλοι δέ οἱ μεγάλοι ἄνθρωποι πού διακρίθηκαν σέ ὁποιονδήποτε κλάδο καί τομέα τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητος (ἐπιστήμη, τέχνη, φιλοσοφία, πολιτική κλπ.) πέρασαν ἀπό τή μελέτη τῶν κλασσικῶν συγγραφέων τῆς Ἑλλάδος καί τῆς Ρώμης. Τοῦτο τό διαπιστώνει ὅποιος ἐπισκέπτεται τά σπίτια καί τά μουσεῖα τῶν μεγάλων τῆς ἱστορίας, στίς βιβλιοθῆκες τῶν ὁποίων τά ἔργα τῶν κλασσικῶν συγγραφέων κατέχουν ἐξέχουσα θέση καί φαίνονται πολυδιαβασμένα. Τά ὑπεροχώτερα λογοτεχνήματα, ποιήματα καί πεζογραφήματα τῆς ἀνθρώπινης δημιουργίας εἶναι γραμμένα στίς δύο αὐτές γλῶσσες, πού κατέ- * Mάλιστα ἡ ὁμοιότητα τῆς λατινικῆς γλώσσας πρός τήν ἑλληνική εἶναι τέτοια, ὥστε ὁ Διονύσιος ὁ Ἁλικαρνασσεύς καί ὁ Μάρκος Τερέντιος Βάρρων (Varro) θεωροῦσαν τή λατινική γλῶσσα ὡς διάλεκτο τῆς ἑλληνικῆς, καταγόμενη ἀπό τήν Αἰολική διάλεκτο.

2 χουν τίς ὑψηλότερες κορυφές τῆς παγκόσμιας διανόησης, μέ τήν ἑλληνική νά ἀποτελῆ τά Ἰμαλάϊα τῆς παγκόσμιας πνευματικῆς δημιουργίας στούς τομεῖς τῆς ἐπιστήμης, τῆς τέχνης καί τοῦ πολιτισμοῦ. Ὁ Will Durant, συγγραφέας τῆς Παγκόσμιας Ἱστορίας τοῦ Πολιτισμοῦ, ἔχει ἀποφανθῆ ὅτι Ὁ ἑλληνικός πολιτισμός ἀποτελεῖ τό κορυφαῖο δημιούργημα τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος. Καί ἀσφαλῶς ὁ πολιτισμός καί τό πνεῦμα συνδέονται ἀναπόσπαστα μέ τή γλῶσσα καί τήν ἀνάπτυξή της, ὅπως εἶχε παρατηρήσει ἤδη ὁ Φρειδερῖκος Ἔνγκελς (Fr. Engels): Οἱ Ἕλληνες ἀνέπτυξαν τή γλῶσσα περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλο λαό. Καί ἡ Σοβιετική Ἀκαδημία Ἐπιστημῶν ἔχει ἀποφανθῆ ὅτι: Τό μεγαλύτερο ἐπίτευγμα τῆς ἀνθρώπινης διανόησης εἶναι ἡ ἑλληνική γλῶσσα. Σύμφωνα δέ μέ τόν Νικολάϊ Λένιν (N. Lenin): Ἡ ἑλληνική γλῶσσα θά πρέπει νά γίνη ἡ γλῶσσα τῆς Εὐρώπης. Ὁμοίως Ἱσπανοί εὐρωβουλευτές ὑποστήριζαν ὅτι Ἡ ἑλληνική γλῶσσα θά ἔπρεπε νά γίνη ἡ γλῶσσα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, δεδομένου τοῦ ἀπέραντου πλούτου της καί τοῦ ὅτι ὅλες οἱ γλῶσσες τῆς Εὐρώπης ἔχουν ὡς ὑπόβαθρο τήν Ἑλληνική καί τή Λατινική και ἔχουν ἀντλήσει καί ἀντλοῦν συνεχῶς ἀπό τήν ἑλληνική γλῶσσα. Ἄλλωστε καί ὁ Κάρολος Μάρξ (K. Marx) εἶχε διαπιστώσει ὅτι ἡ ἑλληνική γλῶσσα ἀναπτύχθηκε ὡς πρότυπο γιά τίς ἄλλες γλῶσσες. Αὐτή λοιπόν τήν ἑλληνική γλῶσσα, τήν ὁποία οἱ ξένοι μεγάλοι στό πνεῦμα, τήν ἐπιστήμη καί τήν πολιτική θαυμάζουν καί μελετοῦν ἀκατάπαυστα καί ἡ ὁποία εἶναι ἑνιαία, ἔχει τήν ἴδια δομή καί σύνταξη καί τό ἴδιο σχεδόν λεξιλόγιο ἀπό τούς Μυκηναϊκούς χρόνους καί τόν Ὅμηρο μέχρι σήμερα, κάποιοι «σοφοί» ἡμιμαθεῖς ἤ ἀμαθεῖς δικοί μας τήν ἔβαλαν στή χειρουργική τράπεζα σάν ἄλλοι Προκροῦστες γιά νά τήν ἀκρωτηριάσουν καί νά τή φέρουν δῆθεν κοντά στόν ἀγράμματο λαό, παριστάνοντας οἱ ἴδιοι τό «δημοκράτη» καί προστάτη τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ σύμφωνα μέ τήν ἰδεολογική ἀγκύλωση τῶν ἡμιμαθῶν «δημοτικιστῶν»* ἤ τήν παραγγελία τοῦ ἰδεολογικοῦ προτύπου τους, τοῦ Ἰωσήφ Στάλιν, ὁ ὁποῖος ἔλεγε ὅτι ἄν θέλης νά ἐξαφανίσης ἕνα λαό, κατάστρεψε τή γλῶσσα του. Καί ὅλα αὐτά μέ ποιό πρόσχημα; Νά καθαρίσουν δῆθεν τή σύγχρονη γλῶσσα ἀπό τά σάπια, τά «νεκρά» στοιχεῖα τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς. Ἀλλά εἶναι νεκρές οἱ ἀρχαῖες λέξεις ἄνθρωπος, θεός, οὐρανός, νέφος, γῆ, πηγή, θάλασσα, ποταμός, ὠκεανός, ὄρος, ὅρος, αἰσθάνομαι, ἀκούω, βλέπω, ἡμέρα, * Οἱ σωστοί καί μορφωμένοι δημοτικιστές ἔγραψαν σέ μικτή γλῶσσα, ἀντλώντας ἀπό τόν τεράστιο πλοῦτο τῆς παλαιότερης, τῆς ἀρχαίας μορφῆς τῆς γλώσσας, οἱ περισσότερες λέξεις τῆς ὁποίας εἶναι αὐτούσιες στόν προφορικό λόγο ὄχι μόνον τῶν μορφωμένων ἀλλά καί τῶν ἀναλφάβητων Ἑλλήνων. Καί εἶναι ὄντως μεγάλο ἀτύχημα γιά τή χώρα μας τό ὅτι τό 1976 ἐπικράτησε ἡ ἀγκυλωτική προκατάληψη τῆς νομοθετικῆς ἐπιβολῆς τῆς «δημοτικῆς» καί τοῦ λεγόμενου μονοτονικοῦ συστήματος γραφῆς, ἐνῶ στά μέσα τοῦ 20οῦ αἰῶνος οἱ δύο μορφές τῆς γλώσσας μας (ἀρχαΐζουσα καθαρεύουσα καί δημοτική) εἶχαν φτάσει πολύ κοντά καί σέ μιά μικτή μορφή πού διατηροῦσε τό ἴνδαλμα τῆς γλώσσας μας, ἦταν κοντά στήν κοινή τῶν Εὐαγγελίων καί ἀποτελοῦσε σταθερή γέφυρα κινήσεως πρός ὅλες τίς περιόδους τῆς τρισχιλιετοῦς γλωσσικῆς ἱστορίας μας. Ἀπό τή μικτή αὐτή μορφή ἡ γλῶσσα ἐξελισσόμενη φυσιολογικά καί καλλιεργούμενη ἀπό μεγάλες λογοτεχνικές καί ἐπιστημονικές διάνοιες θά εὕρισκε τό δρόμο της (βλ. σχετικά Δημητρίου Εὐθ. Κουτρούμπα, Σκέψεις γιά τήν ἑλληνική γλῶσσα καί τά κλασσικά μας κείμενα, Ἀθῆναι 1986, σελ. 5-9). 2

3 ἥλιος, σελήνη, ἀγρός, ἀγρότης, ἀσκοῦμαι, ἀδυνατῶ, βαδίζω, ἐκπλήττομαι, κατοικία, στέγη, ὄροφος, παραχωρῶ, τροφή, γάλα, στόμα, εἰρήνη, πόλεμος, ἀνακωχή, βροχή, βρέχω, τρέχω, φθάνω, τρεῖς, μία, πέντε, δέκα, πωλεῖται, σαφῶς, παντοῦ, εὐτυχῶς, δυστυχῶς, νομίζω, ἀδικία, ἀδικῶ, ἐγκληματῶ, ἔγκλημα, τιμωρία, νοσταλγῶ, ὑποφέρω, ἀναφέρω, κτίζω, ἱδρύω, κατεδαφίζω, καιρός, ἰσχυρός, ἀδύνατος, λαμπρός, φωτεινός, δῆμος, δημοκρατία, ἱστορία, φιλοσοφία, θέατρο, τραγωδία, κωμωδία, ἄγαλμα, εἰκόνα, ζωγράφος, ζωγραφική, ἀρχιτεκτονική καί ἑκατοντάδες χιλιάδες ἄλλες ἴδιες καί ἀπαράλλακτες λέξεις γιά τρεῖς ἤ τέσσερις χιλιάδες χρόνια, οἱ ὁποῖες εὑρίσκονται στό στόμα καί ὅσων λίγων εὐτυχῶς συμπολιτῶν μας ἔχουν μείνει ἀναλφάβητοι; Μήπως νεκρό εἶναι τό τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ ἐγκεφάλου τῶν ἐπίδοξων νεκροθαπτῶν τῆς γλώσσας μας πού ἀφορᾶ τή λογική σκέψη; Τά δύο τρίτα (ἄρα ἔχουν τήν ἰσχυρή δημοκρατική πλειονοψηφία, πού ἐπικαλοῦνται μονίμως οἱ «δημοκράτες» μεταρρυθμιστές, ὅση καί γιά τήν ἀλλαγή τοῦ Συντάγματος ἤ ἐκλογή Προέδρου Δημοκρατίας) τῶν λέξεων τοῦ Ἀριστοτέλους εἶναι μορφολογικῶς καί σημασιολογικῶς ἴδια μέ τά σημερινά. Καί ἄν πῆς γιά τήν Καινή Διαθήκη; Τά ἐννέα δέκατα τῶν λέξεων εἶναι ἴδιες καί ἔχουν τήν ἴδια σημασία καί σήμερα. Ποῦ εἶναι λοιπόν ἡ νεκρή γλῶσσα; Εἶναι γλῶσσα ζωντανή στήν καθημερινή χρήση καί στά κείμενα καθώς καί στά λατρευτικά κείμενα και ἄσματα τῆς ἑλληνικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, τά ὁποῖα κατανοοῦν καί ψάλλουν στίς ἀκολουθίες καί οἱ ἀναλφάβητοι Ἕλληνες. Καί δέν πρόκειται γιά μιά ἄλλη γλῶσσα, ἀλλά γιά τήν ἀρχαιότερη μορφή τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, ἡ ὁποία φυσικό εἶναι νά ἔχη ὑποστῆ καί κάποιες μεταβολές στήν ὑπερτρισχιλιετῆ ζωή της. Τοῦτο ἔχει διακηρύξει καί ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης μέ τά λόγια: Ἐγώ δέν ξέρω νά ὑπάρχει παρά μόνο μία γλώσσα, ἡ ἑνιαία γλώσσα ἡ ἑλληνική, ὅπως ἐξελίχθηκε ἀπό τήν ἀρχαία, πού ἔπρεπε νά εἶναι τό μεγάλο καμάρι μας καί τό μεγάλο στήριγμα. Οἱ ρίζες μας βρίσκονται ἐκεῖ, στά ἀρχαῖα καί λυπᾶμαι πού καταργήθηκαν ἀπό τά Γυμνάσια. Καί ὁ ἄλλος νομπελίστας ποιητής μας Γιῶργος Σεφέρης τονίζει: Ἀπό τήν ἐποχή πού μίλησε ὁ Ὅμηρος ὥς σήμερα μιλοῦμε, ἀνασαίνομε καί τραγουδοῦμε τήν ἴδια γλῶσσα. Καί ὁ ἐθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός εἶχε μεγάλη ἔγνοια γιά τή γλῶσσα, συνδέοντάς την ἀδιάσπαστα μέ τήν ἐλευθερία τοῦ Ἔθνους: Μήγαρις ἔχω ἄλλο ς τό νοῦ μου πάρεξ ἐλευθερία καί γλώσσα; Καί ναί μέν ἐκεῖνος πίστευε ὅτι εἶναι ἀνάγκη νά καθιερωθῆ ἐπισήμως ἡ καθαρή γλῶσσα τοῦ λαοῦ, ἀλλά ποτέ δέν φανταζόταν ὅτι οἱ «δημοτικιστές» θά ἔφθαναν στήν θεσμοθετημένη κατακρεούργηση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, πού τήν κατέστησε ἄτονη (=λιπόθυμη) καί ἄπνουν (=ἀπονεκρωμένη) ἡ μεταρρυθμιστική μανία ἡμιμαθῶν, ὅπως ἀποδεικνύουν τά πράγματα, καί ἀσχέτων πρός τό ἀντικείμενο ἐξουσιαστῶν. 3

4 Καί ἐνῶ ὅλοι οἱ νόμοι πού ψηφίζονται ἀπό τή Βουλή μετά τήν ἐφαρμογή τους καί τή διαπίστωση ἀτελειῶν ὑφίστανται μεταβολές, δεκάδες τροποποιήσεις ἤ ριζική ἀλλοίωση καί κατάργηση, ὁ νόμος γιά τήν ἑλληνική γλῶσσα, πού ψήφισε κάποια νύχτα μιά δράκα βουλευτῶν, παραμένει ἀσάλευτος, ἱερός καί ἀπαραβίαστος (sacrosanctus) γιά δεκαετίες. Φαίνεται δέ ὅτι τοῦτο ὀφείλεται σέ δύο λόγους: Πρῶτον, ἐκεῖνοι πού διαπιστώνουν τήν καταστροφική πορεία τῆς γλώσσας φοβοῦνται μήπως τούς χαρακτηρίσουν ὀπισθοδρομικούς καί ἀδρανοῦν. Δεύτερον, οἱ «προοδευτικοί» μεταρρυθμιστές βολεύονται στά σχέδιά τους, ἀκολουθώντας ἴσως τή γνώμη τοῦ ἰνδάλματός τους Ἰωσήφ Στάλιν, ὁ ὁποῖος εἶχε τή γνώμη ὅτι, ἄν θέλης νά ἀφανίσης ἕναν λαό, κατάστρεψε τή γλῶσσα του. Βέβαια τήν ἴδια γνώμη εἶχαν καί ἔχουν καί οἱ ἰδεολογικοί ἀντίποδες τοῦ Στάλιν τύπου Κίσσιγκερ, πού βλέπουν ὡς κάρφος ἐν ὀφθαλμῷ τήν ἑλληνική γλῶσσα καί τήν ἑλληνορθόδοξη παράδοση. ( Ὅλα τά γουρούνια ἔχουν τήν ἴδια μύτη, λέει ὁ λαός μας). Συνεπῶς ἡ πολιτική αὐτή ἐξυπηρετεῖ τά σκοτεινά σχέδιά τους, ἀφοῦ σύμφωνα μέ τόν Ὄργουελ (G. Orwell) ὁποιοσδήποτε ἐλέγχει τή γλῶσσα, ἐλέγχει καί τόν νοῦ τῶν ἀνθρώπων. Καί κατά τόν σοφό Ἀδαμάντιο Κοραῆ ἡ γλῶσσα εἶν αὐτό τό ἔθνος, ἡ ὕπαρξη τοῦ ὁποίου συμβαδίζει μέ τή γλῶσσα του. Ἀλλά ἄς δοῦμε τί ἰσχυρίζονται οἱ θιασῶτες της ὅτι ἐξυπηρετεῖ ἡ καταστρεπτική μεταρρύθμιση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας μέ τήν κατάργηση πνευμάτων, τόνων, κλίσεων, πτώσεων, ἐγκλίσεων καί τῶν τελικῶν συμφώνων ν καί ς (ἐνῶ ὁ λαός θεωρεῖ ὡς τέλεια γλωσσική ἔκφραση, ὅταν κανείς τά λέη μέ τό νῖ καί μέ τό σῖγμα). Τό πρῶτο ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι ἡ μεταρρυθμισμένη «δημοτική» γλῶσσα εἶναι ἡ γλῶσσα τῆς μεγάλης μάζας τοῦ λαοῦ καί ἄρα ἡ καθιέρωσή της ἀποτελεῖ δημοκρατική διαδικασία. Ἀλλά ἕνας μέσος ἄνθρωπος πού τελείωσε τό Λύκειο γνωρίζει καί μπορεῖ νά χρησιμοποιῆ ἕως περίπου λέξεις, ἐνῶ ἡ ἑλληνική γλῶσσα διαθέτει ἕνα λεξιλόγιο τουλάχιστον λέξεων. Ἔχομε δικαίωμα μέ τά μεταρρυθμιστικά κουτσουρέματα τῆς γλώσσας καί τήν ἀπομάκρυνση τῶν παλαιῶν κειμένων ἀπό τήν ἐκπαίδευση νά στεροῦμε στούς πολῖτες τή δυνατότητα προσέγγισης τῶν κλασσικῶν θησαυρῶν τῆς γλώσσας μας; Καί σέ ποιά ἐξελιγμένη καί ἀνώτερη γλῶσσα δέν ὑπάρχει διαφορά μεταξύ καθημερινῆς ὁμιλουμένης γλώσσας καί γραπτῆς λογοτεχνικῆς καί ἐπιστημονικῆς γλώσσας; Ἡ παιδεία δέν πρέπει νά ἐπιδιώκη τήν ἐξύψωση καί τόν ἐμπλουτισμό τῆς γλώσσας τῶν πολιτῶν ἀντί νά τούς καθηλώνη καί νά τούς σέρνη πρός τά κάτω; Τό δεύτερο ἐπιχείρημα τῶν «μεταρρυθμιστῶν» εἶναι ἡ εὐκολία. Μέ τήν καθιέρωση τῆς ἄνευ πνευμάτων καί τόνων «δημοτικῆς» μειώνεται δῆθεν ὁ κόπος ἐκμάθησης καί γραφῆς τῆς γλώσσας μας καί εὐκολύνεται ἡ παραγωγικότητα. Ἀλλά ὁ κόπος γιά τούς μαθητές ὄχι μόνον δέν μειώνεται, ἀλλά διπλασιάζεται. Διότι ἀπό κάποιο ἔτος σπουδῶν πρέπει νά μάθουν καί τήν 4

5 ἱστορική ὀρθογραφία καί τό πολυτονικό σύστημα γραφῆς καί τή χρήση τῶν πνευμάτων. Ἔτσι οἱ μαθητές καί οἱ πολῖτες μπερδεύουν τά δύο συστήματα γραφῆς τῆς ἴδιας γλώσσας καί τελικά δέν μαθαίνουν σωστά κανένα καί πολλοί καταλήγουν σέ ἕνα εἶδος ἀγλωσσίας. Παραλείπω τό ὅτι ἡ εὐκολία, οἱ διευκολύνσεις δέν ἀποτελοῦν σωστή τακτική διαπαιδαγώγησης τῆς νεότητος, ὅπως ἔχει διακηρύξει ὁ πατέρας τῆς ἀτομικῆς θεωρίας καί τῆς ὑλιστικῆς θεώρησης τοῦ κόσμου, τήν ὁποία διατείνονται ὅτι ἀκολουθοῦν οἱ «πρακτικοί» καί ὑλιστές μεταρρυθμιστές. Ὁ Δημόκριτος διακήρυξε: Πάντων κάκιστον ἡ εὐπετείη παιδεῦσαι τήν νεότητα αὕτη γάρ ἐστιν ἥ τίκτει τάς ἡδονάς ταύτας, ἐξ ὧν ἡ κακότης γίνεται. Ἀντίθετα οἱ νέοι πρέπει νά ἔχουν ὑψηλούς στόχους καί ἰδανικά, ἡ ἐπίτευξη τῶν ὁποίων πρέπει νά κεντρίζη τή δραστηριότητά τους. Καί μέ τό ἰσοπεδωτικό σύστημα, πού ἐξισώνει πρός τά κάτω καί ἀποκομίζει τή δραστηριότητα καί τήν εὐγενῆ ἅμιλλα, ἡ παραγωγικότητα ἀντί νά αὐξηθῆ μειώθηκε. Ἀντιθέτως ἡ ἐπίπονη πράγματι προσπάθεια κατάκτησης τῆς πλουσιώτατης ἑλληνικῆς γλώσσας, ἡ ὁποία εἶναι τό τελειότερο γλωσσικό δημιούργημα τῆς ἀνθρωπότητος, γυμνάζει καί ὀξύνει τό νοῦ καί ἀποτελεί ἄριστη προπαιδεία γιά τό λογικῶς καί ἐπιστημονικῶς σκέπτεσθαι, ὅπως ἔχουν διακηρύξει κορυφαῖοι ἐπιστήμονες ὅλων τῶν ἐπιστημονικῶν κλάδων. Παραλείποντας τούς φιλοσόφους, φιλολόγους καί παιδαγωγούς, ὅπως εἶναι ὁ Martin Heidegger καί ὁ Werner Jaeger, ἀναφέρομε μόνον τή γνώμη τριῶν μεγάλων φυσικῶν ἐπιστημόνων τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος, οἱ ὁποίοι ὅλοι τιμήθηκαν μέ τό βραβεῖο Νόμπελ Φυσικῆς. Πρόκειται γιά τούς Μax von Lane, Louis de Broglie καί Werner Heisenberg, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσαν τίς δύο κλασσικές γλῶσσες ὡς μοναδική ἐπιστημονική προπαιδεία καί συνιστοῦν τή φοίτηση στό κλασσικό γυμνάσιο (πού περιλαμβάνει καί τό δικό μας λύκειο) σέ ὅσους θέλουν νά διακριθοῦν στίς φυσικές ἐπιστῆμες. Ὁ τελευταῖος μάλιστα ἀπό αὐτούς, ὁ Werner Heisenberg, προσθέτει: Ἡ θητεία μου στήν ἀρχαία ἑλληνική γλῶσσα ὑπῆρξε ἡ σπουδαιότερη πνευματική μου ἄσκηση. Στή γλῶσσα αὐτή ὑπάρχει ἡ πληρέστερη ἀντιστοιχία ἀνάμεσα στή λέξη καί στό ἐννοιολογικό της περιεχόμενο. Καί ὁ Bill Gates, ὁ ἱδρυτής τῆς Microsoft σημειώνει: Ἡ Ἑλληνική μέ τή μαθηματική δομή της εἶναι ἡ γλῶσσα τῆς Πληροφορικῆς καί τῆς νέας γενιᾶς τῶν ἐξελιγμένων ὑπολογιστῶν, διότι μόνο σέ αὐτή δέν ὑπάρχουν ὅρια. Ἀλλά ἡ νομοθετική κατακρεούργηση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καί ἡ ἀπομάκρυνση ἀπό τήν ἐκπαίδευσή μας τῆς συστηματικῆς διδασκαλίας τῶν κλασσικῶν κειμένων, δέν στέρησε μόνον τή δυνατότητα προσπέλασης πρός τά ζωογόνα κλασσικά ἀριστουργήματα, τά ὁποῖα μελετᾶ ἀπλήστως ὅλη ἡ πολιτισμένη ἀνθρωπότητα καί τά ὁποῖα ὑπῆρξαν βάθρο καί πηγή ἐμπνεύσεως γιά ὅλους ὅσους διακρίθηκαν σέ ὁποιονδήποτε κλάδο τοῦ ἐπιστητοῦ. Ἐπιπροσθέτως κατέστρεψε τήν εἰκόνα, τό ἴνδαλμα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, ὅπως αὐτή ἐμφανιζόταν καί γραφόταν γιά περισσότερα ἀπό (δύο χιλιάδες) χρόνια. Καί 5

6 τό ἀκόμα χειρότερο: κατέστησε ἀτελῆ καί ἀσαφῆ τή γραπτή ἑλληνική γλῶσσα. Μόνον τά τελευταῖα αὐτά μειονεκτήματα θά ἀρκοῦσαν σέ μία χώρα νοημόνων καί λογικῶν ἀνθρώπων γιά νά διορθώσουν τό ἀτόπημα καί τό σφάλμα τῶν νομοθετησάντων «μεταρρυθμιστῶν». Διότι πλήν τῆς ἀλλοίωσης τῆς ὀπτικῆς εἰκόνας τῆς γλώσσας ἡ ἀπουσία τῶν πνευμάτων καί ὅλων τῶν τόνων δυσχεραίνει τήν ἀνάγνωση καί κατανόηση τῶν φράσεων ἐξαιτίας τῶν συχνῶν στή γλῶσσα μας ἐγκλιτικῶν, τῶν λέξεων δηλαδή πού συνδέονται νοηματικά μέ τήν προηγούμενη λέξη καί εἶναι ὅμοιες μέ τύπους τῶν ἄρθρων, οἱ ὁποῖοι συνδέονται μέ τήν ἑπόμενη λέξη. Ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ δημιουργεῖται συχνότατα σύγχυση κατά τήν ἀνάγνωση κειμένων. Ὅσοι θέλουν τετράγωνη ἀπόδειξη τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ἄς καλέσουν ἕναν καθηγητή Πανεπιστημίου φιλόλογο ἤ γλωσσολόγο, ἄς τόν τοποθετήσουν πρό ἑνός μικροφώνου καί ἄς τοῦ δώσουν ἕνα ἄγνωστο κείμενο γραμμένο στό λεγόμενο μονοτονικό σύστημα νά τό διαβάση μεγαλοφώνως. Εἶναι βέβαιο ὅτι στά ἐγκλιτικά θά κομπιάζη καί θά συλλαβίζη σάν μαθητής τοῦ δημοτικοῦ σχολείου. Φαντασθῆτε λοιπόν τί συμβαίνει μέ ὅλους τούς ἄλλους πολῖτες τῆς χώρας μας. Καί οἱ δυσκολίες τῶν πολλῶν πνευμάτων καί τόνων εἶναι τό κριτήριο πού διαχωρίζει ἐκείνους τούς μαθητές, πού εἶναι ἐκ φύσεως προικισμένοι γιά ἐπιστημονική σταδιοδρομία, ἀπό τούς ἄλλους πού ἔχουν ἱκανότητες γιά πρακτικά καί χειρωνακτικά ἐπαγγέλματα, τά ὁποῖα εἶναι ἐξίσου ἀναγκαῖα καί χρησιμώτατα γιά τήν κοινωνία. Ἐμεῖς μέ τόν ἰσοπεδωτικό ὁδοστρωτῆρα τοῦ μονοτονικοῦ καί τῆς νομοθετημένης «δημοτικῆς» τῆς νωχέλειας καί τῆς ἥσσονος προσπαθείας φτάσαμε στήν παραμόρφωση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καί στήν ἀγραμματωσύνη καί ἀγλωσσία τῶν Ἑλλήνων. Καί, ἄν συνεχίσωμε ἔτσι, τό μέλλον μας ὡς ἐλεύθερο Ἔθνος πιθανώτατα διαγράφεται σκοτεινό. Ἡ πλουσιώτατη ὅμως ἑλληνική γλῶσσα μέ τά ὑπέροχα λογοτεχνικά καί ἐπιστημονικά της ἀριστουργήματα θά ὑπάρχη αἰωνίως ὡς ἀνεξάντλητο μεταλλεῖο καί πηγή ἐμπνεύσεως γιά ὅλη τήν πολιτισμένη ἀνθρωπότητα ἀνεξαρτήτως τῆς δικῆς μας αὐτοχειρίας, τήν ὁποία καί ἀπεύχομαι. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι ὁ ὑπέροχος λαός μας, πού σέ πολλές δύσκολες στιγμές τῆς ἱστορίας μας ὀρθώθηκε καί ἔδειξε τό ψυχικό του μεγαλεῖο, θά ξυπνήση καί θά ἀντιληφθῆ σέ ποιό τέλμα καί βάραθρο τόν ὁδηγοῦν ἡμιμαθεῖς καί ἀνάξιοι πνευματικοί* καί πολιτικοί ταγοί καί ἐξωνημένοι πράκτορες ξένων σκοτεινῶν συμφερόντων, θά στείλη στό κενοτάφιο τῆς λήθης τούς ἐπίδοξους νεκροθάφτες τῆς γλώσσας του καί θά ἀποκαταστήση στήν πρότερη μορφή τήν ὑπερτρισχιλιετῆ ἑλληνική γλῶσσα, ἡ ὁποία εἶναι ἡ γλῶσσα τῶν θεῶν κατά τόν Κικέρωνα, ἡ γλῶσσα τῶν θείων Γραφῶν καί τῶν Εὐαγγελίων καί τό μεγαλύτερο ἐπίτευγμα τῆς ἀνθρώπινης διανόησης σύμφωνα μέ τή Σοβιετική Ἀκαδημία τῶν Ἐπιστημῶν. * Αὐτοί, ὅταν διεπράττετο τό ἔγκλημα, ἐσιώπησαν ἤ ἀντέδρασαν χλιαρά ἀπό δειλία ἤ ἰδιοτέλεια. 6

7 ΠΑΝΗΓυΡΙΚΟΣ ΕΟΡΤΑΣμΟΣ ΤΩΝ 100 ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟυΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟυΣ ΠΟΛΕμΟυΣ ΤΩΝ ΕΤΩΝ Τήν Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου 2013 και ὥρα ξεκίνησε στο Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτῶν ὁ πανηγυρικός ἑορτασμός ἐπί τῇ συμπληρώσει 100 χρόνων ἀπό τούς νικηφόρους «Βαλκανικούς» Πολέμους τῶν ἐτῶν πρός ἀπότιση τιμῆς καί εὐγνωμοσύνης στούς ἥρωες πού ἔχυσαν τό αἷμα τους καί θυσιάστηκαν γιά τήν ἀπελευθέρωση τῶν σκλάβων ἀδελφῶν μας, διπλασιάζοντας σέ ἔκταση τήν Πατρίδα μας. Τό πρόγραμμα περιελάμβανε ἐπιμνημόσυνη δέηση ὑπέρ τῶν πεσόντων στίς μάχες, κατάθεση στεφάνων στό μνημεῖο τοῦ Τσολιᾶ καί ἀνάκρουση τοῦ Ἐθνικοῦ Ὕμνου ἀπό τή Φιλαρμονική τῆς Ἑλληνικῆς Ἀστυνομίας. Ἀκολούθησε χαιρετισμός τοῦ Προέδρου, παρουσίαση τῶν ὁμιλητῶν ἀπό τόν Γεν. Γραμματέα τοῦ Π.Κ.Ρ. κ. Κων. Στεφανῆ καί σχετική ὁμιλία μέ προβολή εἰκόνων ἀπό τόν Β Ἀντιπρόεδρο τοῦ Π.Κ.Ρ. φιλόλογο καθηγητή κ. Νικόλαο Νούλα καί τή φιλόλογογλωσσολόγο καθηγήτρια κα Δανάη Ἀναγνωστοπούλου. Ἡ ἐκδήλωση συνεχίστηκε μέ παραδοσιακούς χορούς ἀπό τή Ρούμελη, τήν Ἤπειρο καί τή Μακεδονία ἀπό τό Σωματεῖο Ἑλληνικῶν Χορῶν «Παραδοσιακή Φλόγα» καί ἔκλεισε μέ μικρή δεξίωση. 7

8 χαιρετισμοσ τοῦ Προέδρου τοῦ Π.Κ.ρ. κ. Δημητρίου Κουτρούμπα Ὁμοτίμου Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν αἰδεσιμολογιώτατε ἐκπρόσωπε τοῦ μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί Πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερωνύμου, πάτερ δημήτριε νίκου, σεβαστοί Πατέρες καί Frères Maristes, Ἀξιότιμε πρώην Πρωθυπουργέ κ. Ἰωάννη Γρίβα, Ἀξιότιμε Βουλευτά Φθιώτιδος κ. νικόλαε σταυρογιάννη, Κύριοι ἐκπρόσωποι τῶν δικαστικῶν, στρατιωτικῶν καί Πολιτικῶν Ἀρχῶν, Ἀγαπητοί Ρουμελιῶτες καί φίλοι τῆς Ρούμελης σᾶς εὐχαριστῶ γιά τήν παρουσία σας στήν ἑορταστική ἐπέτειο τῶν 100 χρόνων ἀπό τούς νικηφόρους ἀπελευθερωτικούς πολέμους τῶν ἐτῶν , πού ἐπικράτησε νά ἀποκαλοῦνται «Βαλκανικοί». Ὁ ὅρος, μολονότι μέ τή βραχύτητά του διευκολύνει τή γλωσσική ἔκφραση καί συνεννόηση, δέν εἶναι καθόλου ἀθῶος κατά τή γνώμη μου. οἱ πόλεμοι, καθώς καί ἡ χερσόνησος ὁλόκληρη πῆραν τό «Βαλκανικό» ὄνομα ἀπό τήν τουρκική ὀνομασία τοῦ ὄρους αἷμος: Balkan. Ἀλλά στή Χερσόνησο τοῦ αἵμου ἤ Ἑλληνική Χερσόνησο, ὅπως εἶναι ἡ σωστή ὀνομασία, κατά τά τουλάχιστον τελευταῖα χρόνια δεσπόζουν ἡ ἑλληνική γλῶσσα, ἡ ἑλληνική ἐθνότητα καί ὁ ἑλληνικός πολιτισμός. Ἡ ἀποφυγή τῆς ἑλληνικῆς ὀνομασίας εἶναι κάτι ἀνάλογο μέ τήν ὀνομασία τῆς λαμπρῆς χιλιόχρονης Ἑλληνικῆς (Ρωμαίικης, Ἀνατολικῆς 8

9 Ρωμαϊκῆς) αὐτοκρατορίας τῶν μέσων Χρόνων ὡς «Βυζαντινῆς». Καί τοῦτο γιά νά μή γνωρίζουν οἱ πολλοί σέ ποιό λαό ἀνῆκε αὐτή ἡ αὐτοκρατορία καί αὐτός ὁ πολιτισμός. Ὅλα αὐτά μοῦ θυμίζουν τή φράση τοῦ Γερμανοῦ φιλοσόφου νίτσε: Θαυμάζω τούς Ἕλληνες γιατί τά βρῆκαν ὅλα καί τούς μισῶ γιατί δέν ἄφησαν τίποτε γιά μᾶς. Φθόνος λοιπόν καί ἀνθελληνικά συναισθήματα μειονεκτικότητος κρύβονται κάτω ἀπό ὅλα αὐτά καί τήν ἐν γένει συμπεριφορά τῶν ξένων ἀπέναντί μας. οἱ πόλεμοι κατά τῶν τούρκων καί τῶν Βουλγάρων, τήν ἑκατονταετηρίδα τῶν ὁποίων ἑορτάζομε, ἀποτελοῦν μία ἀπό τίς λαμπρότερες σελίδες τῆς Πατρίδος μας, πού γράφτηκε μέ πολύ αἷμα καί τεράστιες θυσίες, ὅταν τό Ἔθνος μας τύχῃ ἀγαθῇ καί θείᾳ εὐλογίᾳ βρέθηκε ἑνωμένο κάτω ἀπό ἱκανή πολιτική καί στρατιωτική ἡγεσία. Καί ἡ λαμπρότητα αὐτή φαίνεται καθαρώτερα, ἄν παραβληθῆ πρός τή σκοτεινή σελίδα τοῦ 1897 καί τή θεοσκότεινη σελίδα τοῦ 1922, ὅταν ἡ ἐπιπολαιότητα, τά πάθη καί ὁ ἐπάρατος διχασμός ἡγεσίας καί λαοῦ προκάλεσαν τεράστιες καί ἀνεπανόρθωτες καταστροφές. Ἀλλά οὐδέν κακόν ἀμιγές καλοῦ. Ἡ ἧττα τοῦ 1897 εἶχε καί τήν καλή της πλευρά: τά σλαβικά κράτη τῆς Χερσονήσου τοῦ αἵμου, ὅπως καί ἡ Ὀθωμανική αὐτοκρατορία, ὑποτίμησαν καί θεώρησαν ἀμελητέα τή στρατιωτική ἱκανότητα τῆς Ἑλλάδος. Ἔτσι Βουλγαρία καί σερβία δέχτηκαν στή συμμαχία τῶν χριστιανικῶν κρατῶν τῆς «Βαλκανικῆς» τό 1912 καί τήν Ἑλλάδα, ἀφ ἑνός μέν διότι χρειάζονταν τό ναυτικό της καί ἀφ ἑτέρου διότι ἐπίστευαν ὅτι ὁ ἑλληνικός στρατός δέν εἶναι ἱκανός νά προελάση πάνω ἀπό τόν Ὄλυμπο καί συνεπῶς Βουλγαρία καί σερβία θά μοιραστοῦν ἀνενόχλητες τή μακεδονία, τήν Ἤπειρο καί τή Θράκη. Ὁμοίως ἡ μικρασιατική κατα- 9

10 στροφή τοῦ 1922 εἶχε καί τή θετική της πλευρά ἐκτός ἀπό τόν ὀλέθριο ξερριζωμό τῶν ἑλληνικῶν πληθυσμῶν: ἐνισχύθηκε ὁ ἑλληνικός πληθυσμός τοῦ Ἑλλαδικοῦ χώρου καί ἡ Ἑλλάδα ἔγινε ὁμοιογενές χριστιανικό κράτος. Καί τοῦτο εἶναι ἄσχετο μέ τή μεταγενέστερη ἄφρονα πολιτική τοῦ δευτέρου ἡμίσεος τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ἡ ὁποία ἐσκόρπισε τήν Ἑλληνική νεολαία στά τέσσερα σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος γιά νά γεμίση ἀργότερα ἡ χώρα ἀπό πολύχρωμα στίφη ἐξαθλιωμένων λαθρομεταναστῶν. Ἀκόμη καί ἡ καταπίεση καί ἡ προσπάθεια ἐκτουρκισμοῦ τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν τῆς «Βαλκανικῆς» μετά τήν ἐπανάσταση τῶν νεοτούρκων τοῦ 1908 εἶχε καί τήν καλή της πλευρά: ἀνάγκασε τούς χριστιανικούς λαούς τῆς χερσονήσου πού ἐπί αἰῶνες ἀντιμάχονταν ὁ ἕνας τόν ἄλλον καί ἀλληλοεξοντώνονταν ἐπ ὠφελείᾳ τῶν Ὀθωμανῶν, νά συμμαχήσουν, ἔστω καί γιά λίγο, γιά νά ἀντιμετωπίσουν τήν τουρκική ἀπειλή. Ἔτσι μετά τήν ἄρνηση τῆς Ὑψηλῆς Πύλης νά ἀνακαλέση τό διάταγμα γενικῆς ἐπιστράτευσης τῆς 13ης σεπτεμβρίου 1912 καί νά ἐφαρμόση μεταρρυθμίσεις γιά τούς χριστιανούς τῆς αὐτοκρατορίας τά 4 «βαλκανικά» κράτη Βουλγαρία, σερβία, Ἑλλάδα καί μαυροβούνιο (ἡ σειρά κατά μέγεθος στρατιωτικῶν δυνάμεων ξηρᾶς) κήρυξαν τόν πόλεμο κατά τῆς τουρκίας τήν 4η Ὀκτωβρίου 1912, ὁπότε οἱ πρέσβεις τους ἀναχώρησαν ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη. Ὁ βουλγαρικός στρατός, δυνάμεως περίπου ἀνδρῶν, σε 3 κύριες φάλαγγες κινήθηκε πρός τή Θράκη καί τήν Κωνσταντινούπολη. οἱ σέρβοι προήλασαν πρός τό μοναστήρι καί μαζί μέ τούς μαυροβούνιους πολιόρκησαν τή σκόδρα στά δυτικά. Ὁ ἑλληνικός στρατός δυνάμεως περίπου ἀνδρῶν κινήθηκε στίς 5 Ὀκτωβρίου 1912 πρός τή μακεδονία, ἐνῶ μικρή δύναμη ἀνδρῶν ἐπιτέθηκε κατά τῆς Ἠπείρου. μετά σκληρές καί πολύνεκρες μάχες ἀνέτρεψε τούς τούρκους στά ὀχυρωμένα ἀπό Γερμανούς 10

11 ἀξιωματικούς στενά τοῦ σαρανταπόρου καί στά Γιαννιτσά καί προήλασε πρός τή δυτική καί Κεντρική μακεδονία καί γιά πολύ λίγο πρόλαβε τούς Βουλγάρους ἀπό τήν κατάληψη τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία παραδόθηκε στούς Ἕλληνες τά μεσάνυχτα σχεδόν τῆς 26ης Ὀκτωβρίου ταυτόχρονα ὁ ἑλληνικός στόλος, πού εἶχε ἐνισχυθῆ μέ τό θωρηκτό Γεώργιος Ἀβέρωφ ἐλευθέρωσε τά νησιά τοῦ αἰγαίου, τή Χαλκιδική καί περιοχές τῆς Ἀνατολικῆς μακεδονίας καί Θράκης, νίκησε τόν τουρκικό στόλο στίς ναυμαχίες τῆς Ἕλλης καί τῆς Λήμνου καί τόν ἀνάγκασε νά κλειστῆ στά στενά τοῦ Ἑλλησπόντου, προσφέροντας τεράστιες ὑπηρεσίες στή συμμαχική ὑπόθεση καί ἀποκλείοντας στήν Ἀσία δύναμη τουρκικοῦ στρατοῦ, πού ἄν μεταφερόταν στά εὐρωπαϊκά μέτωπα, θά ἦταν πιθανώτατα διαφορετική ἡ τύχη τοῦ πολέμου. μάλιστα στόν πόλεμο αὐτό γιά πρώτη φορά παγκοσμίως χρησιμοποιήθηκαν ἀπό τήν Ἑλλάδα ὑποβρύχιο καί πολεμική ἀεροπορία (τό ὑποβρύχιο δελφίν καί σμῆνος ἀπό 4 πολεμικά ἀεροπλάνα καί τό ὑδροπλάνο ναυτίλος). Ἡ τουρκία μετά τίς ἐπιτυχίες τῶν χριστιανικῶν κρατῶν ἀναγκάστηκε νά ζητήση ἀνακωχή καί τελικά παραχώρησε στούς ἀντιπάλους της ὅλα τά ἐδάφη δυτικά τῆς γραμμῆς αἴνου-μήδειας στήν Ἀνατολική Θράκη, παραιτήθηκε ἀπό τίς ἀξιώσεις της ἐπί τῆς Κρήτης καί ἔθεσε στή διάθεση τῶν μεγάλων δυνάμεων τά νησιά τοῦ αἰγαίου. Ἡ Βουλγαρία, πού διέθετε τό μεγαλύτερο στρατό ξηρᾶς, θέλοντας νά πάρη τή Θεσσαλονίκη καί τμῆμα τῆς μακεδονίας πού εἶχαν καταλάβει οἱ Ἕλληνες καί οἱ σέρβοι, ἐπιτέθηκε ξαφνικά ἐναντίον Ἑλλήνων καί σέρβων στίς 16 Ἰουνίου 1913, ὁπότε ἄρχισε ὁ δεύτερος «Βαλκανικός» πόλεμος. Ὁ στρατός μας μέ ἀπαράμιλλη γενναιότητα καί τεράστιες θυσίες νίκησε τούς Βουλγάρους στίς μάχες τοῦ Κιλκίς καί Λαχανᾶ καί σέ ἄλλες περιοχές προελαύνοντας μέχρι τή τζουμαγιά. μέ τή συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου τῆς 28ης Ἰουλίου 1913 ἔκλεισαν οἱ «Βαλκανικοί» πόλεμοι καί ἡ πατρίδα μας διπλασιάστηκε σχεδόν σέ ἔκταση καί πληθυσμό. αὐτό τό λαμπρό ἀποτέλεσμα ἦταν συνέπεια σωστῆς προετοιμασίας καί πολιτικῆς ἀπό ἱκανή καί διορατική ἡγεσία καί τῆς ὁμόνοιας καί σύμπραξης ὅλων τῶν Ἑλλήνων, πού ἔσπευσαν ἀθρόοι καί ἐθελοντικά ἀπό τίς 4 ἠπείρους νά πολεμήσουν καί νά πεθάνουν γιά τήν Πατρίδα. αὐτό τό λαμπρό γεγονός θά μᾶς παρουσιάσουν ἀναλυτικά οἱ ἀποψινοί ὁμιλητές, οἱ πτυχιοῦχοι τῆς Φιλοσοφικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, δραστήριοι καθηγητές μέσης Ἐκπαίδευσης καί ὑποψήφιοι διδάκτορες κ. νικόλαος νούλας καί κα. δανάη Ἀναγνωστοπούλου. 11

12 12 Οi ΒαλκανικΟi ΠoλεμΟι «Κι ἐσύ παιδί ἀπ τό αἷμα μου κι ἀπό τό λογισμό μου, παιδί μου ἐσύ, τό κτῆμα μου πού θά κληρονομήσης, ὅπως τό βρῆς κι ὅπως τό δῆς νά μήν τό παρατήσης». Κωστῆς Παλαμᾶς Κυρίες καί κύριοι, Στό πέρασμα τῶν αἰώνων, τά ἔθνη φωτίζονται ἄνισα ἀπό τό φῶς τῆς ἱστορίας, ἀνάλογα πάντα μέ τή συμβολή τους στήν ἀνάπτυξη τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀνθρωπότητας. Τά ἔθνη, καί μάλιστα αὐτά πού ἔχουν μακρόχρονη ἱστορική πορεία, ὅπως τό ἑλληνικό, δέν ἔχουν καλύτερο δάσκαλο ἀπό τήν ἱστορία τους. Ἀπό αὐτόν μαθαίνουμε πώς οἱ λαοί πού δέ μοχθοῦν ἀδιάκοπα γιά τήν ὕπαρξή τους καί γιά τή διαφύλαξη τῆς ἐθνικῆς τους ταυτότητας ἤ ἐξαφανίζονται ὁλότελα ἤ ἀλλοιώνονται μέσα στό χωνευτήρι τοῦ εὐδαιμονισμοῦ, τῆς ἀδιαφορίας καί τῆς λήθης. Ἀντίθετα, οἱ λαοί πού ζοῦνε μέ πόνο καί πίστη χαράζουν πιό βαθιά τή φυσιογνωμία τους στό σκληρό βράχο τῆς ζωῆς καί σφραγίζονται μέ μιά σφραγίδα πού δέ σβήνει ἀπό τίς ἀντιξοότητες καί τίς δυσκολίες. Αὐτή εἶναι καί ἡ ἰδιαιτερότητα τῆς Ρωμιοσύνης. Τό ἔθνος μας, πού κερδίζει κάθε ὥρα τή ζωή του μέ ἀγώνα καί αἷμα, πλουτίζει ἀπό πνευματικές χάρες, οἱ ὁποῖες εἶναι ἄγνωστες σέ λαούς πού ζοῦν νωχελικά καί ἀνυποψίαστα. Αὐτοί οἱ λαοί ἀπομένουν φτωχοί ἀπό πνευματικούς θησαυρούς, γιατί ἄλλωστε ἡ καλοπέραση καί ἡ εὐκολία ἀλλοιώνει τό μέσα ἄνθρωπο. Στόχος μας μέ τήν παροῦσα ἐκδήλωση εἶναι νά ξαναζωντανέψουμε τή μνήμη τῶν Βαλκανικῶν πολέμων, ὄχι γιά νά ἀναβιώσουμε ἐθνικισμούς καί πάθη τοῦ παρελθόντος, ἀλλά ἁπλούστατα γιατί εἶναι ὑποχρέωσή μας ἀπέναντι στίς θυσίες τῶν προγόνων μας καί τήν ἱστορία τοῦ Ἔθνους μας. Πρόκειται γιά τόν πλέον ἔνδοξο καί νικηφόρο ἑλληνικό πόλεμο, πού ἴσως παραμένει ἄγνωστος γιά τήν πλειονότητα τῶν Ἑλλήνων. Κι ὅμως, κάποτε οἱ μνῆμες τῶν Βαλκανικῶν πολέμων ἦταν ἰδιαίτερα ἔντονες, καθώς δέν ὑπῆρχε ἑλληνική οἰκογένεια πού νά μήν ἔχη

13 προσφέρει ἁπλόχερα στήν πατρίδα κάποιο ἀπό τά παιδιά της. Σέ ὅλα σχεδόν τά χωριά τῆς Ἑλλάδας ὑπάρχει ἕνα ἡρῶο ἀφιερωμένο στούς νεκρούς του, πού ἔπεσαν στά διάφορα πεδία τῶν μαχῶν κατά τά ἔτη Μέ τό χρόνο ὅμως, σβήνονται τά ὀνόματα τῶν ἡρώων στά μνημεῖα καί τά μνήματά τους, ὅπως σβήνει καί ἡ ἀνάμνηση τῆς θυσίας τους στήν ψυχή τῶν τωρινῶν ἀνθρώπων, πού ζοῦν αἰχμάλωτοι ἑνός παρόντος ἀπογυμνωμένου ἀπό ἰδανικά καί ὀράματα. Πρίν ἀπό 100 χρόνια, οἱ Ἕλληνες εἶχαν ὅραμα: νά ἐλευθερώσουν τούς ὑποδουλωμένους ἀδελφούς τους, πού ζοῦσαν μέσα στήν Ὀθωμανική Αυτοκρατορία, νά ἀνακτήσουν ἐδάφη πού ἀνῆκαν ἀνέκαθεν στόν ἑλληνισμό, νά προσδώσουν δύναμη καί αἴγλη σέ μιά Ἑλλάδα πού ταλανιζόταν ἀπό τήν ἐδαφική καχεξία. Παράλληλα ὅμως, τό ὄραμα αὐτό σήμαινε καί πολλά ἄλλα, ὅπως τήν ἐξύψωση τῶν Ἑλλήνων σέ ἀνώτερα ἐπίπεδα ζωῆς καί δράσης, τό ξύπνημα μέσα τους ἐξαιρετικῶν δημιουργικῶν ἱκανοτήτων, νέα κατορθώματα σέ ὅλους τούς τομεῖς, πού ἔμελλε νά καταπλήξουν τόν κόσμο καί νά ἐπιβάλουν ὡς πρότυπο τόν ἑλληνικό πολιτισμό στούς γύρω λαούς τῆς Βαλκανικῆς καί τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου. Ἦταν ἕνα ἐξαίρετο κίνητρο τῆς ὁμαδικῆς ἐνεργητικότητας τοῦ ἔθνους, μία συνδετική δύναμη καί ἕνας ἠθικός κανόνας πού στήριζε ὅλη τήν ὕπαρξή του, ὅπως λέει ὁ Γ. Θεοτοκᾶς. Ὁ ἑλληνικός λαός εἶχε τότε ὡς μέλημά του νά προσφέρη ὑπηρεσίες στό κοινωνικό σύνολο καί στήν πατρίδα. Τό ἱστορικό αὐτό παράδειγμα διδάσκει σέ ὅλους ἐμᾶς σήμερα ὅτι εἴμαστε πολῖτες ἑνός ἱεροῦ τόπου, πού κατέβαλε μεγάλες προσπάθειες γιά νά σμιλεύση τόν ἑαυτό του, νά ἀναδείξη τήν ἰδιοτυπία του, νά καλυτερεύση τούς ὅρους καί 13

14 τίς μορφές τῆς ὕπαρξής του. Οἱ συνετοί λαοί προσπαθοῦν, σάν τόν Λεωνίδα, νά φυλάξουν Θερμοπύλες, σεβόμενοι τήν ἱστορία τους. Οἱ ἀσύνετοι, ἀφοῦ παρέδωσαν γῆ καί ὕδωρ, παρασύρονται ἀπό τή δίνη τῶν καιρῶν καί γίνονται ἕρμαια τῶν ἀλλεπάλληλων μεταβολῶν. Γιά τούς λαούς αὐτούς πιθανόν νά ἔχη σημάνει τό τέλος τῆς ἱστορικῆς τους πορείας. Καί αὐτό γιατί ἡ ἱστορική συνείδηση διαμορφώνει τήν ἐθνική συνείδηση. Εἰδικά γιά ἐμᾶς τούς Ἕλληνες, ἡ ἱστορική συνείδηση συνδέεται ἄρρηκτα μέ τήν πίστη καί τήν προσήλωση σέ ἕναν κόσμο ζωντανῶν καί περασμένων ἀνθρώπων. Αὐτός ὁ κόσμος, ὅλος μαζί, μᾶς δημιουργεῖ τή συναίσθηση ὅτι ἀνήκουμε κάπου, ὅτι δέν εἴμαστε ἕνα «ἄχυρο στ ἁλώνι». Μᾶς κάνει νά νοιώθουμε πώς ὁ ἄνθρωπος ἔχει ρίζες καί, χωρίς αὐτές, χάνει τήν ταυτότητά του. Γι αὐτό, κάθε στιγμή τῆς ζωῆς μου κοιτάζω λυγίζοντας πρός τά πίσω καί πρός τά ἐμπρός, καί πρός τά περασμένα, πού εἶναι δικά μου, καί πρός τά μελλούμενα, πού θά δημιουργήσω. Συνταιριάζοτας τό παρελθόν, τό παρόν καί τό μέλλον, γνωρίζω ὅτι μπορῶ νά δώσω νόημα στή ζωή μου καί νά γίνω ποιητής, «ὀργοτόμος, φυτευτής, διαφεντευτής». «Φτάνει μιά ἰδέα νά στό πῆ, μιά ἰδέα νά στό προστάξη, κορόνα ἰδέα, ἰδέα σπαθί πού θά εἶν ἀπάνου ἀπ ὅλα». Χρονικό Τό 19ο αἰώνα, οἱ διάφορες ἐθνότητες πού κατοικοῦν στά Βαλκάνια σταδιακά διεκδικοῦν ἀπό τήν Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία, ἀρχικά τήν ἀνεξαρτησία τους καί ἀργότερα τήν ἐπέκταση τῆς ἐδαφικῆς τους ἐπικράτειας. Αὐτό ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τήν ἀνάδυση ἀλληλοσυγκρουόμενων ἐθνικῶν ἐπιδιώξεων. Μάλιστα, μέσα ἀπό ἔντονες διπλωματικές διεργασίες, ἡ Βουλγαρία ἐπιτυγχάνει, μέ τή Συνθήκη τοῦ Ἁγίου Στεφάνου τό 1878, νά ὑλοποιήση τό ὅραμα τῆς «Μεγάλης Βουλγαρίας», τό ὁποῖο περιελάμβανε καί τήν ἔξοδό της στό 14

15 Αἰγαῖο. Τόν ἴδιο χρόνο ὅμως, στό Συνέδριο τοῦ Βερολίνου, ἡ Μ. Βρετανία καί ἡ Γερμανία ἀντιδροῦν καί ἡ παραπάνω συνθήκη ἀναθεωρεῖται. Βέβαια, τά ὅσα εἶχε ἐπιτύχει ἡ Βουλγαρία μέ τή Συνθήκη τοῦ Ἁγίου Στεφάνου ἐξακολουθοῦν νά ἀποτελοῦν σταθερή ἐπιδίωξή της κατά τίς ἑπόμενες δεκαετίες. Τό μεγαλύτερο μέρος τῶν ἐδαφῶν πού διεκδικοῦν ἀφοροῦν περιοχές τῆς Μακεδονίας, μέ ἀποτέλεσμα οἱ διεκδικήσεις τους νά συμπίπτουν μέ ἐκεῖνες τῶν Ἑλλήνων, ἀλλά καί τῶν Σέρβων. Γιά νά ἐνισχύσει αὐτές τίς διεκδικήσεις, ἡ Βουλγαρία ὀργανώνει ἀπό τό 1898 ἔνοπλες ἀντάρτικες ὁμάδες, τούς γνωστούς κομιτατζῆδες, οἱ ὁποῖοι τρομοκρατοῦν τούς ἑλληνικούς πληθυσμούς. Οἱ Ἕλληνες ἀντιδροῦν δημιουργώντας ἀνεπίσημα τίς δικές τους ἔνοπλες ὁμάδες. Στόν ἀγώνα αὐτό θά διακριθοῦν μεγάλες μορφές, ὅπως ὁ Μητροπολίτης Καστοριᾶς Γερμανός Καραβαγγέλης, οἱ διπλωμάτες Λάμπρος Κορομηλᾶς καί Ἴων Δραγούμης, ἐνῶ σύμβολο γιά τόν ἑλληνισμό θά ἀποτελέση ἡ ἐμβληματική μορφή τοῦ Παύλου Μελᾶ. Ἐνῶ αὐτά συνέβαιναν στή Μακεδονία, στήν παρακμάζουσα Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία ἐκδηλώθηκε τό 1908 τό Κίνημα τῶν Νεοτούρκων. Ἐπρόκειτο γιά μία ὁμάδα Τούρκων ἀξιωματικῶν, ἀστῶν καί διανοουμένων, οἱ ὁποῖοι διεκδικοῦσαν ριζικές μεταρρυθμίσεις στή χώρα τους, κερδίζοντας παράλληλα 15

16 τή συμπάθεια τῶν βαλκανικῶν λαῶν μέ τίς φιλελεύθερες ἐξαγγελίες τους. Γρήγορα ὅμως, ὅλες οἱ προσδοκίες πού γέννησαν οἱ Νεότουρκοι θά διαψευστοῦν, καθώς θά ἐπιδείξουν τό πραγματικό ἐθνικιστικό τους πρόσωπο. «Τά μεσάνυχτα τῆς 17ης πρός τή 18η Σεπτεμβρίου, αἱ καμπάναι Σόφιας, Βελιγραδίου καί Ἀθηνῶν ἐσήμανον ἐπιστράτευσιν. Τήν ἑπομένη ἐπρόβαλεν εἰς τόν ἀνατολικόν ὁρίζοντα πάνοπλος ὁ βαλκανικός συναγερμός». Μέ τίς φράσεις αὐτές ἀνήγγειλε τήν ἔναρξη τοῦ Α Βαλκανικοῦ Πολέμου τό ἀθηναϊκό περιοδικό τῆς ἐποχῆς «Ἡ Εἰκονογραφημένη». Μία ἑβδομάδα ἀργότερα, στίς 24 Σεπτεμβρίου τοῦ 1912, ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐπιτάσσει στό Πεδίο τοῦ Ἄρεως τά ὑπάρχοντα αὐτοκίνητα, τά κάρα, ἀλλά καί τά ἄλογα τῶν ἰδιωτικῶν ἁμαξιῶν. Στίς 30 Σεπτεμβρίου, οἱ κυβερνήσεις Ἑλλάδος, Βουλγαρίας, Σερβίας καί Μαυροβουνίου ἐπιδίδουν τελεσίγραφο στήν τουρκική κυβέρνηση, ζητώντας νά ἐφαρμοστοῦν ἀμέσως εὐρύτατες μεταρρυθμίσεις στίς εὐρωπαϊκές ἐπαρ- 16

17 χίες τῆς Ὀθωμανικῆς Αυτοκρατορίας. Ἡ Ὀθωμανική Αυτοκρατορία δέν δέχεται τό τελεσίγραφο καί στίς 4 Ὀκτωβρίου κηρύσσει τόν πόλεμο στή Βουλγαρία καί τή Σερβία. Στίς 5 Ὀκτωβρίου μπαίνει καί ἡ Ἑλλάδα στόν πόλεμο πού θά ἐπιφέρη σημαντικές ἀνακατατάξεις στά Βαλκάνια. Στό λιμάνι τοῦ Πειραιᾶ φτάνει ἐθελοντικός λόχος μέ Ἕλληνες τῆς Ἀμερικῆς, πλήρως ὀργανωμένος καί μέ δικό του ὁπλισμό, ἐνῶ τό Δελτίον Πολέμου ἀρχίζει νά ἀποτελῆ τή σημαντικότερη στήλη τῶν ἐφημερίδων. Μάχες, νίκες, πανηγυρισμοί καί, βέβαια, οἱ κατάλογοι φονευθέντων καί τραυματιῶν. Οἱ βαλκανικοί εἶχαν ξεκινήσει. Ὁ Στρατῆς Μυριβήλης ἔλεγε χαρακτηριστικά στό ἔργο του, «Τό λουλούδι τῆς φωτιᾶς»: Ὅταν εἶναι κανένας δεκαεννιά χρονῶν, τά νιᾶτα κυκλοφοροῦν μέσα στίς φλέβες του, μπροῦσκο κρασί. Ἕνα ἀβάσταχτο πουλάρι κλωτσάει μέσα του, δαγκάνει νά σπάση τά χαλινάρια, νά χυμήξει. Γιά ποῦ; Θεός τό ξέρει. Πρός τό θάνατο; Πρός τό θάνατο. Κάποιος βωμός νά ναι, φτάνει νά ναι ἕνας ψηλός βωμός. Ὁ μεγάλος ἔρωτας, ἡ Πατρίδα, ἡ Λευτεριά, ἡ Δικαιοσύνη, ἡ Θρησκεία. Καί τότες τά νιᾶτα ὁρμοῦν κατακέφαλα. Ἤμασταν πρωτοετεῖς φοιτητές, σκλαβωμένη ἡ πατρίδα μας, ὅταν τά τύμπανα βούιξαν σάν ὀρυμαγδός ἀπό ἀλλεπάλληλες βροντές πού ὁλοένα πλησιάζουν. Ἦταν μιά διέξοδο γιά τά νιᾶτα μας τοῦτος ὁ πόλεμος. Ὁ πρῶτος μας πόλεμος. [...] Δέν ἤτανε δυό χρόνια πού εἴχαμε ἀφήσει τά θρανία στό σκλαβωμένο μας νησί, κι ἀκόμα μέσα στήν καρδιά μας ἀντιλαλοῦσε ἡ φωνή τοῦ δασκάλου μας τοῦ Ἀναγνώστου, πού κλείδωνε τήν πόρτα τῆς τάξης μήν πλακώση ξαφνικά κανένας ἐπιθεωρητής τοῦ κατακτητῆ. Κι ἐμεῖς κλείναμε τά βιβλία, ἀκουμπούσαμε μέσα στίς παλάμες τό πρόσωπο καί περιμέναμε μέ χτυποκάρδι τό ἄλλο μάθημα, τό μόνο πού μᾶς φλόγιζε. Νά μᾶς μιλήση γιά τήν Ἑλλάδα. Μέσα στό πλατύ νόημά της χωροῦσαν ὅλα τά μεγάλα ἰδανικά. Τότες ὁ δάσκαλός μας ξεχνοῦσε τήν καθαρεύουσα καί τό συντακτικό καί ἄρχιζε νά μᾶς μιλᾶ μέ τή ζεστή γλῶσσα τῆς καρδιᾶς. Πώς εἴμαστε ἀπό μεγάλο Γένος, τό Γένος τό ἑλληνικό. Πώς καρτεροῦμε τετρακόσια χρόνια τή μέρα τῆς «Μεγάλης Ἰδέας». Αὐτή θά ταν κάτι τρομαχτικό καί μεγαλόπρεπο σάν τή μέρα τῆς Δεύτερης Παρουσίας. Θά δραχνε τά ὅπλα τό Ἔθνος καί θά μαστε πάλι, ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἐλεύτεροι καί δοξασμένοι σάν τούς προγόνους μας. Δέν ἐρχότανε πιά ἀπό τήν ἕδρα τούτη ἡ φωνή, ἀλλά ἀπό πολύ μακριά. «Ἴτε, παῖδες Ἑλλήνων!» «Τήν δέ Πόλιν οὐ σοί δίδομεν!», «Πάλι μέ χρρόνια μέ καιρούς», «Καλύτερα μιᾶς ὥρας ἐλεύθερη ζωή», «Χαῖρε, ὦ χαῖρε, λευτεριά!» Καί στό τέλος σηκωνόμασταν ὄρθιοι μέσα στα θρανία καί τραγουδούσαμε τό τραγούδι τοῦ Σολωμοῦ μέ λυγμούς. Ὁ πόλεμος αὐτός δέν ἦταν οὔτε αἰφνίδιος οὔτε ἀναπάντεχος, καθώς εἶχαν προηγηθῆ διμερεῖς μυστικές συμμαχίες μεταξύ τῶν βαλκανικῶν κρατῶν. Συγ- 17

18 κεκριμένα, τό Μάρτιο τοῦ 1912 ἡ Σερβία καί ἡ Βουλγαρία ὑπέγραψαν συμμαχία ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτκρατορίας, στήν ὁποία προστέθηκε ἔπειτα καί τό Μαυροβούνιο. Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, πού ἦταν τότε πρωθυπουργός τῆς Ἑλλάδας, θεωρώντας ὅτι, ἄν ξεσπάση ἔνοπλη σύγκρουση στά Βαλκάνια χωρίς ἑλληνική συμμετοχή, θά χανόταν γιά πάντα ἡ δυνατότητα νά ὑλοποιηθοῦν οἱ ἑλληνικές ἐθνικές διεκδικήσεις στή Μακεδονία καί τή Θράκη, ὑπέγραψε τό Μάϊο τοῦ 1912 ἀμυντική συμμαχία μέ τή Βουλγαρία. Ἀκόμα, οἱ δύο χῶρες δέν κατάφεραν νά συμφωνήσουν γιά τή διανομή τῶν ἐδαφῶν τῆς Μακεδονίας καί συναίνεσαν ἁπλῶς νά κρατήση κάθε χώρα ὅσα ἐδάφη θά κατάφερνε νά ἀποσπάση ἀπό τήν Ὀθωμανική Αυτοκρατορία. Ἕνας λόγος πού ὤθησε τή βουλγαρική ἡγεσία νά δεχτῆ τέτοιου εἴδους συμφωνία ἦταν πώς ἡ Ἑλλάδα, κατά τόν ἀτυχῆ ἑλληνοτουρκικό πόλεμο τοῦ 1897, εἶχε δημιουργήσει στούς ὑπόλοιπους Βαλκάνιους τήν ἐντύπωση πώς ὁ ἑλληνικός στρατός δέν ἀποτελοῦσε ὑπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη. Ὅμως, οἱ νῖκες τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ θά διαψεύσουν τίς προσδοκίες τῶν συμμάχων. Ἡ ἑλληνική προέλαση ἄρχισε τό πρωί τῆς 5ης Ὀκτωβρίου καί δέν σταμάτησε πουθενά. Τά περισσότερα τουρκικά φυλάκια παραδόθηκαν μετά ἀπό μικρή μόνο ἀντίσταση. Στήν Ἐλασσόνα ἔγινε ἡ πρώτη σημαντική σύγκρουση. Τό ἑλληνικό πυροβολικό καί ἡ ἀποφασιστικότητα τῶν Εὐζώνων ἀνάγκασαν τίς τουρκικές δυνάμεις νά ὑποχωρήσουν. Τό Σαραντάπορο ἦταν τό ἑπόμενο κρίσιμο καί δύσκολο βῆμα. Ἡ θέση αὐτή ἦταν ἡ μόνη ἀπό τήν ὁποία θά μποροῦσε νά ἐμποδιστῆ ἡ ἑλληνική προέλαση πρός τή Μακεδονία. Ὁ Γερμανός ὀργανωτής τῶν ὀθωμανικῶν ἐνόπλων δυνάμεων φόν ντέρ Γκόλτς εἶχε πεῖ ὅτι τό Σαραντάπορο θά γίνη ὁ τάφος τῶν Ἑλλήνων. Τελικά συνέβη ἀκριβῶς τό ἀντίθετο. Ἄν καί οἱ ἀπώλειες ἦταν σοβαρές καί γιά τά δύο στρατόπεδα, τίποτα τελικά δέν μπόρεσε νά ἐμποδίση τή νίκη τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Οἱ Τοῦρκοι κατά τήν ὑποχώρησή τους ἄφησαν πίσω ὁλόκληρο σχεδόν τό πυροβολικό τους. Στίς 13 Ὀκτωβρίου οἱ ἑλληνικές δυνάμεις πέρασαν τόν Ἀλιάκμονα ποταμό καί προωθήθηκαν στά ὑψίπεδα τῆς Κοζάνης. Τρεῖς μέρες ἀργότερα μπῆκαν στήν Κατερίνη καί τη Βέροια καί ἀναπτύχθηκαν στήν πεδιάδα πρός τή Νάουσα. Αὐτός εἶναι ὁ πρῶτος νικηφόρος πόλεμος γιά τίς ἑλληνικές δυνάμεις ἀπό τή σύσταση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ἐδῶ καί 80 χρόνια. Μαζί ὅμως μέ τίς νῖκες μαζεύτηκαν καί τά πρῶτα σύννεφα στίς σχέσεις τοῦ Διαδόχου καί Ἀρχιστρατήγου τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ Κωνσταντίνου μέ τόν Πρωθυπουργό Βενιζέλο. Ὁ Διάδοχος ἐπιμένει ὅτι πρέπει νά καταδιώξη τούς Τούρκους ὥς τή γραμμή Φλώρινα-Μοναστήρι, πρίν στραφῆ πρός τή Θεσσαλονίκη. Τήν ἴδια στιγμή, οἱ Βούλγαροι ἀποσποῦν ἀπό τή Θράκη ἄνδρες μέ στόχο τή μακεδονική πρωτεύουσα. Ἀγνοώντας τό βουλγαρικό σχέδιο, ὁ Κωνσταντῖνος εἰδοποιεῖ τόν Βενιζέλο: «Ὁ στρατός δέ θά ὁδεύση κατά τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐγώ ἔχω καθῆκον νά στραφῶ κατά τοῦ Μοναστηρίου, ἐκτός ἄν μοῦ τό ἀπαγορεύετε». Ὁ Βενιζέλος ἀπαντάει: «Σᾶς τό απαγορεύω». 18

19 Μετά τήν ἐπιμονή τοῦ Βενιζέλου, ὁ στρατός τῆς Θεσσαλίας συνέχισε τήν πορεία του πρός τή Θεσσαλονίκη. Ὅλα τά τμήματα τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ, τά ὁποῖα ὑποχώρησαν ἀπό τό Σαραντάπορο, συμπτύχθηκαν καί ὀχυρώθηκαν στά Γιαννιτσά. Ἡ ἐπίθεση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐναντίον τοῦ τουρκικοῦ ἄρχισε τό πρωί τῆς 19ης Ὀκτωβρίου, ὁπότε καί διασποῦν τήν τουρκική ἄμυνα, καί τό ἀπόγευμα τῆς ἑπομένης ὁ ἑλληνικός στρατός μπαίνει θριαμβευτής στά Γιαννιτσά. Παράλληλα, τή νύχτα τῆς 18ης Ὀκτωβρίου, τό ἑλληνικό τορπιλοβόλο 11, μέ κυβερνήτη τόν πλοίαρχο Βότση, μπαίνει κρυφά στό Θερμαϊκό κόλπο καί ἀνατινάζει τό τουρκικό Φετίχ Μπουλέντ, ἐνθουσιάζοντας τούς Ἕλληνες. Ἀλλά, ὑπάρχουν καθυστερήσεις, οἱ ὁποῖες ἀνησυχοῦν τό Βενιζέλο. Οἱ Βούλγαροι, νικηφόροι καί αὐτοί ἐναντίον τῶν Τούρκων, βαδίζουν ἀκάθεκτοι πρός τή Θεσσαλονίκη. Ὁ Βενιζέλος ἀναγκάζεται νά ζητήση τήν παρέμβαση τοῦ Βασιλιᾶ Γεωργίου καί τηλεγραφεῖ στόν Κωνσταντῖνο: «Σᾶς καθιστῶ προσωπικῶς ὑπεύθυνο διά τήν βραδύτητα μέ τήν ὁποία διεξάγετε τάς ἐπιχειρήσεις, αἵ κινδυνεύουν νά φέρουν τούς Βουλγάρους πρώτους εἰς τήν Θεσσαλονίκην». Ὁ Κωνσταντῖνος φτάνει τελικά πρῶτος καί ὁ Τοῦρκος ἀρχιστράτηγος Ταξίν Πασᾶς τοῦ παραδίδει ἄνευ ὅρων τήν πόλη. Μέ καθυστέρηση ὡρῶν φτάνει στή Θεσσαλονίκη καί μία βουλγαρική μεραρχία ὑπό τόν στρατηγό Τεοντόρωφ, ὁ ὁποῖος ἀξίωσε «ὅπως ἐπιτραπῆ ἡ εἴσοδος τῆς μεραρχίας στήν πόλη». Μία ἐπιμονή πού πρόδιδε τήν προσπάθεια τῶν Βουλγάρων νά προβάλουν δικαιώματα συγκυριαρχίας. Ὁ Κωνσταντῖνος ἀρνήθηκε νά συναινέση καί ἐπέτρεψε τήν εἴσοδο στήν πόλη μόνο δύο ταγμάτων, τῶν ὁποίων ἡγοῦντο οἱ πρίγκιπες Βόρις καί Κύριλος, γιά λόγους ἁβρότητας πρός τό πρόσωπό τους. Ξεκαθάρισε ἔτσι στή συνείδηση τῆς βουλγαρικῆς ἡγεσίας πώς μόνο διά τῶν ὅπλων θά μποροῦσαν νά διεκδικήσουν τή Θεσσαλονίκη. Σήμερα, στό Μουσεῖο Βαλκανικῶν Πολέμων ὑπάρχει ὁ τάφος τοῦ Ταξίν Πασᾶ, καθώς καί τοῦ Κενάν Μεσαρέ, ὁ ὁποῖος ἦταν γιός τοῦ Ταξίν Πασᾶ. Ὁ Κενάν Μεσαρέ ἦταν ὁ ζωγράφος τοῦ ἑλληνικοῦ μεγαλείου τῶν βαλκανικῶν πολέμων, θέλησε καί ἔλαβε τήν ἑλληνική ὑπηκοότητα καί ἔζησε στά Γιάννενα, ὄπου ὑπάρχει καί δρόμος μέ τό ὄνομά του. Τά ἔργα του συνιστοῦν ἕνα ἐντυπωσιακό πανόραμα τῶν βαλκανικῶν πολέμων. Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης ἦταν τό σημαντικότερο ἐθνικό γεγονός μετά τήν Ἐπανάσταση τοῦ Καί ἄλλες πόλεις, ὅπως ἡ Καβάλα, ἀλλά καί ἡ ὑπόλοιπη ἑλληνική Μακεδονία ἦταν πάντα τό ὄνειρο ὅλων τῶν Βαλκανίων. Ἀλλά ἡ Θεσσαλονίκη εἶχε ξεχωριστή θέση σέ αὐτές τίς διεκδικήσεις: ἦταν τό τελευταῖο λιμάνι πού ἐξασφάλιζε τήν πρόσβαση τῶν γειτόνων μας στή Μεσόγειο, στό Αιγαῖο. Αὐτή ἡ πόλη ἀποτέλεσε ἕνα χωνευτήρι λαῶν καί φυλῶν, πού κατά τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας, ἄν καί κάτω ἀπό τήν κυριαρχία τοῦ Σουλτάνου, δέν ἔπεσε ποτέ στήν ἀφάνεια. Καί παλαιότερα ὅμως, ἦταν ἡ δεύτερη πόλη τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας μετά την Κωνσταντι- 19

20 νούπολη, ἡ Συμβασιλεύουσα, ὅπως τήν ἀποκαλοῦσαν, ἐξ οὗ καί τό σημερινό συμπρωτεύουσα. Σέ ὅ,τι ἀφορᾶ τόν ἀγώνα στή θάλασσα, οἱ ἑλληνικές ναυτικές δυνάμεις, μέ ἀρχηγό τό ναύαρχο Παῦλο Κουντουριώτη, ἀποπλέουν ἀπό τόν ὅρμο τοῦ Φαλήρου στίς 5 Ὀκτωβρίου, μέ ἐπικεφαλῆς τή ναυαρχίδα Γεώργιος Ἀβέρωφ. Μετά ἀπό τρεῖς ἡμέρες καταλαμβάνουν τή Λῆμνο καί ἐγκαθίστανται στόν κόλπο τοῦ Μούδρου, τόν ὁποῖο μετατρέπουν σταδιακά σέ προχωρημένη βάση ἐφοδίων καί καυσίμων. Ἀπό τίς 18 Ὀκτωβρίου καί μέσα σέ διάστημα ἑπτά ἡμερῶν, καταλαμβάνονται καί ἀπελευθερώνονται τά νησιά Ἴμβρος, Ἅγιος Εὐστράτιος, Θάσος, Σαμοθράκη καί Ψαρά. Τήν 24η Ὀκτωβρίου ἔρχεται ἡ σειρά τῆς Τενέδου, τήν ὁποία καταλαμβάνει τό Ἀβέρωφ μέ δύναμη μόλις 40 ἀνδρῶν. Μάλιστα, ὁ Κουντουριώτης, βέβαιος γιά τό ἀξιόμαχο τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου, στέλνει μήνυμα στόν Τοῦρκο Ὑπουργό τῶν Ναυτικῶν, στό ὁποῖο ἀναφέρει τήν κατάληψη τοῦ νησιοῦ καί προκαλεῖ τόν τουρκικό στόλο σέ ναυμαχία, ἀναφέροντας εἰρωνικά: «Ἄν δέν ἔχετε καύσιμα νά ἔρθετε στήν Τένεδο, εἶμαι πρόθυμος νά σᾶς τά παραχωρήσω». Μέσα στίς ἑπόμενες μέρες, τό ἑλληνικό πολεμικό ναυτικό, μέ ὀργανωμένες, αἰφνιδιαστικές καί γρήγορες κινήσεις, θά καταλάβη τό Ἅγιο Ὄρος, πού τό διεκδικοῦσαν καί αὐτό οἱ Βούλγαροι, καθώς καί τά νησιά Λέσβος καί Χίος. Νά δοῦμε ὅμως πῶς περιγράφει ὁ Μυριβήλης τήν ἀπελευθέρωση τῆς Λέσβου στό ἔργο «Τό λουλούδι τῆς φωτιᾶς»: Σά λευτερώθηκε τό νησί μας, ἔγινε μιά δοξολογία κάτω ἀπό τούς ἀρχαίους πρίνους πού ἰσκιώνουν τό νεκροταφεῖο τοῦ χωριοῦ. Ὁ Ἀναγνώστου, ὁ πατέρας μου καί ὅλοι οἱ γέροι τῆς γενιᾶς τους, μαζί μέ τίς γυναῖκες καί τά παιδιά, συνάχτηκαν πάνω στούς τάφους καί ἔξω ἀπό τό Κοιμητήρι ὅπου ζαχαρωμένα χωνεύουν ἀπό αἰῶνες τά κόκαλα τῶν παππούδων. Ἦρθαν μέ τά χρυσᾶ λάβαρα τῆς ἐκκλησίας καί μέ τά ξαφτέρουγα, ἦρθαν μέ τίς σημαῖες. Ἔψαλαν τό Χριστός ἀνέστη, χαιρετιόνταν μέ τό Χριστός ἀνέστη. Κατόπι γονάτισαν, χτύπησαν μέ τήν παλάμη τό χορταριασμένο χῶμα τῶν τάφων, φώναξαν τρεῖς φορές: -Ἀκοῦστε οἱ πεθαμένοι! Ἦρθε ἡ Ἑλλάδα στό νησί! Ἔτριξαν τά παλιά κόκαλα τῶν παππούδων μέσα στό Κοιμητήρι πού χώνευαν. Θά ἀκολουθήση, στίς 3 Δεκεμβρίου, ἡ ἱστορική ναυμαχία τῆς Ἕλλης, πού εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τόν ἀποκλεισμό τοῦ τουρκικοῦ στόλου στόν Ἑλλήσποντο, ἀπό τόν ὁποῖο πῆρε καί τό ὄνομά της ἡ ναυμαχία. Πρῶτο ρόλο σέ αὐτήν ἔπαιξε καί πάλι τό θρυλικό Ἀβέρωφ, τό ὁποῖο μέ τή βοήθεια καί τῶν θωρηκτῶν Ὕδρα, Σπέτσες καί Ψαρά σκόρπισε μέ τίς κινήσεις καί τίς βολές του τόν πλήρη πανικό στόν τουρκικό στόλο, μέ παράλληλο ἀποφυγή τῶν τουρκικῶν χερσαίων πολυβολείων. Ἡ ἐπιθετική πρωτοβουλία τῶν κινήσεων τοῦ Ἀβέρωφ, πού διοικοῦσε ὁ ναύαρχος Κουντουριώτης, ἦταν ἐκείνη πού ἔτρεψε σέ φυγή τόν ἀντίπαλο. Μάλιστα, κάποια στιγμή, ὅταν λόγῳ ὑπερθέρμανσης τῶν πυ- 20

21 ροβόλων τοῦ θωρηκτοῦ ἐλαττώθηκε ἡ ταχυβολία του, ὁ Ναύαρχος πῆρε τήν ἀπόφαση νά στοχεύση κατευθεῖαν τήν τουρκική ναυαρχίδα, μέ σκοπό νά τήν ἐμβολίση και νά τήν κόψη στά δύο. Οἱ Τοῦρκοι ὑποχώρησαν τρομαγμένοι μπροστά στήν ὁρμητικότητα καί τό παράτολμο θάρρος τοῦ Κουντουριώτη. Μετά ἀπό χρόνια, ὁ Ναύαρχος ἔλεγε γιά ἐκείνη τή στιγμή: «Εἶδα ἐκείνη τήν ὥρα σάν ὅραμα πάνω στούς κάβους τῶν Στενῶν τόν παπποῦ μου καί τό Μιαούλη νά μοῦ κάνουν νόημα καί νά μέ καλοῦν νά πολεμήσω γιά τήν ἐλευθερία. Καί ὅρμησα πάνω στόν ἐχθρό». Παράλληλα, διεξάγονται σφοδρές μάχες καί στήν ξηρά. Ὁ ἑλληνικός στρατός ἦταν χωρισμένος σέ δύο ἐκστρατευτικά σώματα. Τό ἕνα, ὑπό τό διάδοχο Κωνσταντῖνο, κινήθηκε ἀπό τή Θεσσαλία πρός Μακεδονία καί τό ἄλλο, ὑπό τό στρατηγό Σαπουντζάκη, κατευθύνθηκε πρός τήν Ἤπειρο. Κατά τούς πρώτους μῆνες τῶν Βαλκανικῶν Πολέμων, τό ἐκστρατευτικό σῶμα τῆς Ἠπείρου διαθέτει μία μόνο μεραρχία, μέ τήν ὁποία καταλαμβάνει τήν Πρέβεζα, τή Φιλιππιάδα καί τήν ἀρχαία Νικόπολη. Στό Δρίσκο, κοντά στά Γιάννενα, πέφτει καί ὁ γνωστός ποιητής Λορέντζος Μαβίλης, σφραγίζοντας μέ τό θάνατό του μία ζωή ἀφιερωμένη σέ τίμιους ἀγῶνες. Τά τελευταῖα του λόγια πρίν ξεψυχήσει ἦταν: «Ἐπερίμενα πολλές τιμές ἀπό τοῦτον τόν πόλεμο, ὄχι ὅμως καί τήν ὑπέρτατη τιμή νά θυσιάσω τή ζωή μου γιά τήν Ἑλλάδα». Ὁ στρατός τῆς Ἠπείρου φτάνει στήν περιοχή τῶν Ἰωαννίνων. Γιά νά τά καταλάβη ὅμως, πρέπει πρῶτα νά ἐκπορθήση τό ὀχυρό τοῦ Μπιζανίου, τό ὁποῖο μέ τόν ὄγκο του δεσπόζει σέ ὅλα τά περάσματα πού ὁδηγοῦν ἀπό τό νότο πρός τήν πόλη τῶν Ἰωαννίνων. Τά πυροβολεῖα του, κατασκευασμένα ὑπό τήν ἐπίβλεψη Γερμανῶν ἀξιωματικῶν, παρέμεναν ἀπόρθητα. Γι αὐτό, ὅταν ἀπελευθερώθηκε ἡ Θεσσαλονίκη, ἀποφασίστηκε νά μεταφερθῆ στρατός στήν Ἤπειρο καί νά διενεργήση ἐπίθεση ὁ ἴδιος ὁ διάδοχος Κωνσταντῖνος. Οἱ μάχες τοῦ Μπιζανίου ὑπῆρξαν ἀπό τίς ἀγριότερες τῶν Βαλκανικῶν πολέμων. Χαράματα τῆς 20ῆς Φεβρουαρίου. Ὁ ἑλληνικός στρατός ἐπιτίθεται ἐναντίον τῶν τουρκικῶν ὀχυρῶν, τά ὁποῖα περικυκλώνει καί ἀπομονώνει, ἐξουδετερώνοντας ἔτσι τό τουρκικό πυροβολικό. Οἱ Τοῦρκοι ὑπερασπιστές τοῦ ὀχυροῦ παραδίδονται. Τήν ἑπομένη, ὁ ἀρχηγός τῶν τουρκικῶν δυνάμεων Ἐσάτ Πασᾶς συνθηκολογεῖ καί παραδίδει τήν πόλη. Στίς 21 Φεβρουαρίου, ὁ ἑλληνικός στρατός εἰσέρχεται θριαμβευτής στήν πόλη τῶν Ἰωαννίνων. Μετά τήν ἀπελευθέρωση τῶν Ἰωαννίνων, ὁ ἑλληνικός στρατός προελαύνει στή Βόρεια Ἤπειρο. Στίς ἀρχές Μαρτίου, οἱ Ἅγιοι Σαράντα, τό Ἀργυρόκαστρο, τό Δέλβινο καί τό Τεπελένι ὑποδέχονται μέ ἐνθουσιασμό τίς ἑλληνικές δυνάμεις. Ὁ στρατός μέ διαταγή τοῦ Βενιζέλου θά σταματήση λίγο βορειότερα ἀπό τό Τεπελένι. Ἡ περαιτέρω πορεία του θά ὁδηγοῦσε τήν Ἑλλάδα σέ σύγκρουση μέ τίς σερβικές διεκδικήσεις, ἀλλά καί μέ τά ἰταλικά σχέδια γιά τή δημιουργία μιᾶς αὐτόνομης Ἀλβανίας. 21

22 Ὅμως, τίς πραγματικά μοναδικές στιγμές πού ζοῦσε τότε ὁ ἑλληνισμός συντάραξε ἡ δολοφονία στή Θεσσαλονίκη (5 Μαρτίου 1913) τοῦ ἔμπειρου περί τά πολιτικά καί συνετοῦ βασιλιᾶ Γεωργίου Α, ἀπό ἕνα ἀνισόρροπο ἄτομο, τόν Ἀλέξανδρο Σχοινᾶ. Ὁ Σχοινᾶς μάλιστα αὐτοκτόνησε πέφτοντας ἀπό τό Λευκό Πύργο, συσκοτίζοντας ἀκόμα περισσότερο τά πράγματα σχετικά μέ τούς λόγους τῆς δολοφονίας, ἐνῶ σενάρια συνωμοσίας κατέκλυζαν τήν ἑλληνική κοινή γνώμη. Στό παλάτι τοῦ Ἁγίου Ἰακώβου στό Λονδῖνο, ὑπογράφεται στίς 17 Μαΐου 1913 ἡ συνθήκη τερματισμοῦ τοῦ Βαλκανικοῦ Πολέμου. Ὁ Σουλτάνος ὑποχρεώνεται νά παραδώση στούς νικητές ὅλες τίς εὐρωπαϊκές κτήσεις, μέ εξαίρεση τήν Ἀλβανία. Ἡ Συνθήκη τοῦ Λονδίνου τερματίζει τόν Α Βαλκανικό Πόλεμο. Ὅμως, οἱ ἀσάφειες καί τά κενά τῆς συνθήκης προμηνύουν τή σφοδρή σύγκρουση ἀνάμεσα στούς πρώην συμμάχους κατά τόν Β Βαλκανικό Πόλεμο. Ὁ ἑλληνικός στρατός, παρόλο πού ἔχει πετύχει τούς ἀντικειμενικούς στόχους του, παραμένει σέ ἐπιφυλακή, καθώς ἡ βουλγαρική ἀπειλή εἶναι ὁλοφάνερη καί ἕτοιμη νά ἐκδηλωθῆ, λόγῳ τῶν διεκδικήσεων τῶν Βουλγάρων σέ ἐδάφη πού εἶχαν καταληφθεῖ ἀπό τούς Ἕλληνες. Ἀπό τό Μάρτιο ἕως τόν Ἰούνιο μεταφέρεται σταδιακά ἀπό τήν Ἤπειρο στή Μακεδονία τό μεγαλύτερο μέρος τῶν ἑλληνικῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τό Μάϊο τοῦ 1913, ἡ Ἑλλάδα καί ἡ Σερβία, πρό τοῦ διαφαινόμενου βουλγαρικοῦ κινδύνου, ὑπέγραψαν πρωτόκολλο συνεργασίας. Ὅπως ἦταν ἀναμενόμενο, ἡ Βουλγαρία τελικά θά ἐπιτεθῆ ταυτόχρονα σέ Ἑλλάδα καί Σερβία στίς 16 Ἰουνίου Ὁ πόλεμος κράτησε ἕνα μήνα ἀκριβῶς καί στή διάρκειά του διεξήχθησαν πολλές μάχες. Οἱ βουλγαρικές δυνάμεις ἦταν ἰδιαίτερα ἰσχυρές, κάμφθηκαν ὅμως ἀπό τίς συνεχεῖς καί ἀστραπιαῖες ἐπιθέσεις τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων, καθώς καί ἀπό τή στρατηγική πού ἀκολούθησαν. Σημαντικές μάχες ἔγιναν στήν περιοχή Κιλκίς-Λαχανᾶ στίς 19 καί 21 Ἰουνίου. Ἐκεῖ ἀποδείχθηκε ὅτι οἱ Βούλγαροι δέν ἦταν ἀήττητοι. Στή συνέχεια, ὁ ἑλληνικός στρατός ἀπελευθέρωσε τίς Σέρρες, τό Σιδηρόκαστρο, τή Δράμα καί τό Δοξᾶτο, ὅπου οἱ Βούλγαροι εἶχαν ἐκτελέσει μεγάλο ἀριθμό ἄμαχου πληθυσμοῦ. Ἔπειτα, ὁ ἑλληνικός στρατός μπαίνει στά ἑλληνοβουλγαρικά ἐδάφη, καταλαμβάνει τά στενά τῆς Κρέσνας καί στή συνέχεια ἀντιμετωπίζει σύσσωμο τό βουλγαρικό στρατό στήν περιοχή τῆς Τζουμαγιᾶς. Στή μεγάλη μάχη πού δόθηκε ἐκεῖ, οἱ ἀπώλειες καί γιά τίς δύο πλευρές ἦταν σημαντικές, ὅμως τελικά οἱ Ἕλληνες ἐπικράτησαν, εὑρισκόμενοι μόλις 100 χιλιόμετρα μακριά ἀπό τή βουλγαρική πρωτεύουσα. Παράλληλα, ἀπελευθερώθηκαν ἀπό τίς ἑλληνικές δυνάμεις ἡ Καβάλα καί τό Δεδέαγατς (σημερινή Ἀλεξανδρούπολη), ὅπως ἐπίσης ἡ Ξάνθη καί ἡ Κομοτηνή. Οἱ ἑλληνικές νίκες ἀπέδειξαν τίς ἱκανότητες καί τό ἀξιόμαχο τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τό ὁποῖο ὅμως οἱ Βούλγαροι ἀρχικά εἶχαν ὑποτιμήσει. Στίς 28 Ἰουλίου 1913 ὑπογράφεται στό Βουκουρέστι τῆς Ρουμανίας συν- 22

23 θήκη εἰρήνης τῆς ἡττημένης Βουλγαρίας μέ τούς νικητές Ἕλληνες, Σέρβους, ἀλλά καί Ρουμάνους, πού μπῆκαν στόν πόλεμο τήν τελευταία στιγμή, γιά νά ἀποκομίσουν τά μέγιστα δυνατά ὀφέλη. Κατά τίς διαπραγματεύσεις στή συγκεκριμένη συνθήκη, ἐνῶ οἱ Βούλγαροι ἦταν διατεθειμένοι νά κάνουν παραχωρήσεις πρός τούς ἄλλους συμμάχους, ἀκολουθοῦσαν ἀμείλικτη στάση πρός τούς Ἕλληνες, διεκδικώντας ἔξοδο πρός τό Αἰγαῖο. Ὁ διεθνής παράγοντας δέν εὐνοοῦσε ἐκείνη τή στιγμή ἐπέκταση τῶν ἑλληνικῶν συνόρων ἀνάλογη τοῦ χώρου, στόν ὁποῖο εἶχε ἐπιβληθεῖ ἡ ἑλληνική κατοχή. Ἡ συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου, χωρίς νά ἀποτελῆ τήν ἀπόλυτη δικαίωση τῶν ἑλληνικῶν διεκδικήσεων, ὑπῆρξε ὅμως ἕνα σπουδαῖο βῆμα γιά τήν ἐκπλήρωση τῶν ἐθνικῶν προσδοκιῶν. Ἡ τύχη τῆς Βορείου Ἠπείρου καί τῶν νησιῶν τοῦ ἀνατολικοῦ Αἰγαίου δέν εἶχε ἀκόμη καθοριστεῖ, ἐνῶ μεγάλες πληθυσμιακές ὁμάδες τοῦ ἑλληνισμοῦ ἔμειναν ἐκτός τῶν συνόρων τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους, τοῦ ὁποίου ὅμως ἡ ἔκταση εἶχε φτάσει σέ 10 μῆνες (Ὀκτώβριος Ἰούλιος 1913) ἀπό τά τ.χλμ. τά τ.χλμ. Ἡ χώρα ἀπαλλασσόταν ἀπό τήν ἐδαφική καχεξία καί τήν οἰκονομική στενότητα τοῦ 19ου αἰώνα, ἐνῶ ὁ ἀτυχῆς πόλεμος τοῦ 1897 ἦταν πιά μιά πολύ μακρινή ἀνάμνηση. Ἡ Ἑλλάδα ἀναδεικνυόταν ὄχι μόνο στρατιωτικά, ἀλλά καί πολιτικά σέ μιά ὑπολογίσιμη δύναμη στήν περιοχή τῶν Βαλκανίων. Μία εἰκόνα αἰσιοδοξίας, δύναμης, ὁμόνοιας καί ὁμοψυχίας στό ἐπίπεδο τῆς ἡγεσίας καί τοῦ λαοῦ δημιούργησαν τήν ἐλπίδα ὅτι ἡ πλήρης δικαίωση τῶν ἑλληνικῶν ἐπιδιώξεων ἦταν κοντά. Ἔτσι ὁ Ἕλληνας τῆς ἐποχῆς τῶν Βαλκανικῶν πολέμων, μέ τή θυσία καί τούς ἀγῶνες του ἀφήνει ἕνα διαχρονικό μήνυμα γιά τίς ἑπόμενες γενιές: Κι ἐσύ παιδί ἀπ τό αἷμα μου κι ἀπό τό λογισμό μου παιδί μου ἐσύ, τό χτῆμα μου πού θά κληρονομήσης, ὅπως τό βρῆς κι ὅπως τό δης νά μή τό παρατήσης. Σκάψε το ἀκόμα πιό βαθιά καί φράξε το πιό στέρεα, καί πλούτισε τή χλώρη του καί πλάτυνε τή γῆ του, κι ἀκλάδευτο ὅπου μπλέκεται νά τό βεργολογήσης, καί νά τοῦ φέρνης τό νερό τό ἁγνό τῆς βρυσομάνας, κι ἄν ἀγαπᾶς τ ἀνθρώπινα κι ὅσα ἄρρωστα δέν εἶναι, ρίξε ἁγιασμό καί ξόρκισε τά ξωτικά, νά φύγουν, καί τή ζωντάνια σπεῖρε του μ ὅσα γερά, δροσᾶτα. Γίνε ὀργοτόμος, φυτευτής, διαφεντευτής. Κι ἄν εἶναι κι ἔρθουνε χρόνια δίσεχτα, πέσουν καιροί ὀργισμένοι, κι ὅσα πουλιά μισέψουνε σκιασμένα, κι ὅσα δένδρα γιά τίποτ ἄλλο δέ φελᾶν παρά γιά μετερίζια, μή φοβηθῆς τό χαλασμό. Φωτιά! Τσεκούρι! Τράβα, ξεσπέρμεψέ το, χέρσωσε τό περιβόλι, κόψ το, καί χτίσε κάστρο ἀπάνου του καί ταμπουρώσου μέσα, 23

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ Γ Ρ Α Φ Ε Ι Ο Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ Γ Ρ Α Φ Ε Ι Ο Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ Γ Ρ Α Φ Ε Ι Ο Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Υ Δημοτικό Κατάστημα, 25 ης Μαρτίου 15, Τ.Κ. 50 200 Πτολεμαΐδα, τηλ 24633 50100, FAX 24633 50150 Πτολεμαΐδα 04-10-2012 Αριθμ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η Εήήάδα στον 20 αιώνα

ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η Εήήάδα στον 20 αιώνα Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η Εήήάδα στον 20 αιώνα 1. Τοποθετήστε στην ιστορική γραμμή τα γεγονότα του 20 ου αιώνα που λείπουν: 1912-1913 1914-1919 1940-1945 2. Ανηστοιχίστε

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Με αφορμή την κινητή περιοδική έκθεση με τίτλο: «Κειμήλια Απελευθέρωσης Μακεδονίας-Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-13»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Με αφορμή την κινητή περιοδική έκθεση με τίτλο: «Κειμήλια Απελευθέρωσης Μακεδονίας-Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-13» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Τάξη: Ε Σχολικό έτος: 2012-13 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Με αφορμή την κινητή περιοδική έκθεση με τίτλο: «Κειμήλια Απελευθέρωσης Μακεδονίας-Βαλκανικοί Πόλεμοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

e-mail:pyramia@yahoo.gr

e-mail:pyramia@yahoo.gr ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΠΥΡΑΜΙΑ» e-mail:pyramia@yahoo.gr ΠΥΡΑΜΙΑ «ΟΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» Μια παρέα κατοίκων και φίλων του Παραλίου

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι δικαιούχοι που βρίσκονται σε αναστολή χορήγησης του επιδόματός τους δεν θα απογραφούν στην παρούσα φάση.

2. Οι δικαιούχοι που βρίσκονται σε αναστολή χορήγησης του επιδόματός τους δεν θα απογραφούν στην παρούσα φάση. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20.1.2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Αρ.Πρωτ.:Π3α/Φ.ΜΗΤΡΩΟ/Γ.Π.οικ.7274 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΜΕΑ Προς:

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους»

«Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους» Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους» Α. ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Είναι γνωστό ότι στο μαθητικό κόσμο υπάρχει μια ασαφής εικόνα για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 ο /25-2-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 203/2015 ΘΕΜΑ: 43 ο Έγκριση συνδιοργάνωσης θεσμοθετημένων εκδηλώσεων Π.Ε. Λάρισας. ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22 29 Αυγούστου! Μια σημαντική επέτειος.μιλάμε για την απελευθέρωση της πόλης του Διδυμοτείχου από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής τη μέρα αυτή του 1944. Ήταν η πρώτη πόλη στην κατεχόμενη Ευρώπη, που απελευθέρωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Βαλκανικά σύμμεικτα ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Υπεύθυνος: Μέλη: Καθ. Παρασκευή Νάσκου Περράκη Καθ. Φώτιος Σιώκης Καθ. Κυριάκος Κεντρωτής Λέκτ. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος.

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος. ΜΑΘΗΜΑ ΔΥΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Θεσσαλονίκη Καβάλα Κέρκυρα Θάσος Σαμοθράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα