OΙ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΕΞΑΡΧΩΝ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΧΑΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΟΥ Α ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "OΙ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΕΞΑΡΧΩΝ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΧΑΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΟΥ Α ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ"

Transcript

1 OΙ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΕΞΑΡΧΩΝ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΧΑΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΤΟΥ Α ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ Αντισυνταγµατάρχης (ΠΒ) ηµήτριος Α. Κατσικώστας ρ Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Όταν στην Ελλάδα αναφερόµαστε στις απαρχές του Εθνικού ιχασµού, η σκέψη µας οδηγείται στη µετωπική σύγκρουση του βασιλιά Κωνσταντίνου Β µε τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που εκδηλώθηκε µε αφορµή τη στάση που έπρεπε να τηρήσει η χώρα µετά την έκρηξη του Μεγάλου Πολέµου. Πράγµατι, το δίληµµα για την επιλογή του συνασπισµού µε τον οποίο η Ελλάδα θα συστράτευε τις δυνάµεις της έθεσε σε κίνηση τις διαδικασίες για το ξεκαθάρισµα των λογαριασµών µεταξύ των δύο κέντρων εξουσίας στην Ελλάδα της εποχής. Οι δεσµοί εξάρτησης της χώρας από την περίοδο του απελευθερωτικού αγώνα εναντίον των Οθωµανών µε τις υτικές υνάµεις δεν υπήρχε λόγος να τεθούν σε δοκιµασία, αν επιλεγόταν η έξοδος στον πόλεµο στο πλευρό της Εγκάρδιας Συνεννόησης (Entente Cordiale) 1. Την προοπτική αυτή υποστήριζε αταλάντευτα ο Βενιζέλος, µε κύριο επιχείρηµα την πίστη του στη νίκη των παραδοσιακών συµµάχων της Ελλάδας, αλλά, πάνω από όλα, ότι ακόµη και σε περίπτωση ήττας τους η Βρετανία θα παρέµενε ο προεξάρχων παράγοντας στην ανατολική Μεσόγειο. Ο Κωνσταντίνος και η φιλοβασιλική πλειοψηφία των αξιωµατικών επέµεναν ότι η Ελλάδα έπρεπε να παραµείνει ουδέτερη, µια ουδετερότητα όµως που ευνοούσε αποκλειστικά την Τριπλή Συµµαχία µετά το άνοιγµα του Μακεδονικού Μετώπου. Εντούτοις, στις αρχές του πολέµου, οι πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα δεν προδιέθεταν για τη θύελλα που θα επακολουθούσε παρά το γεγονός ότι από το καλοκαίρι του 1914 οι διαφωνίες σε πολιτικό επίπεδο είχαν ήδη κάνει την εµφάνισή τους. Πρωθυπουργός και βασιλιάς είχαν συµφωνήσει µόνο στην αποφυγή εµπλοκής στην αυστροσερβική σύγκρουση, επιλέγοντας να µην τηρήσουν τις συµβατικές υποχρεώσεις που απέρρεαν από την ελληνοσερβική Συνθήκη Φιλίας και Συµµαχίας 2. Η απόφαση για την τήρηση ευµενούς ουδετερότητας έναντι της 1 Η επίλυση των αποικιακών διαφορών µεταξύ της Αγγλίας και της Γαλλίας στις 26 Μαρτίου/8 Απριλίου 1904 αποκλήθηκε Εγκάρδια Συνεννόηση και σε συνδυασµό µε τη γαλλορωσική συµµαχία του 1891 και τη αγγλορωσική συνθήκη φιλίας του 1907 τέθηκαν οι βάσεις για τη συγκρότηση του συνασπισµού που αντιπαρατάχθηκε στην Τριπλή Συµµαχία δέκα χρόνια αργότερα. 2 Η ελληνοσερβική Συνθήκη Φιλίας και Αµοιβαίας Συνεργασίας είχε υπογραφεί στις 19 Μαΐου/1 Ιουνίου 1913, στη Θεσσαλονίκη, και µεταξύ άλλων προέβλεπε την παροχή αµοιβαίας στρατιωτικής βοήθειας σε περίπτωση επίθεσης από τρίτη χώρα. Η συνθήκη συνοδευόταν και από στρατιωτική σύµβαση για την προετοιµασία και την εξασφάλιση των στρατιωτικών µέτρων άµυνας, βλ. Κωνσταντίνος Σβολόπουλος,

2 Σερβίας και για την είσοδο της χώρας στον τοπικό, ακόµη, πόλεµο µόνο αν η Βουλγαρία επιτίθεντο εναντίον της Σερβίας προσεγγίσθηκε από τις δύο πλευρές µε διαφορετικό τρόπο. Αντίθετα από τον βασιλιά, ο Βενιζέλος θεωρούσε ότι η πολιτική της ουδετερότητας έπρεπε να εγκαταλειφθεί στην περίπτωση που θα γενικευόταν ο πόλεµος, µιας και η εύθραυστη ισορροπία που είχε επιβληθεί ένα µόλις χρόνο πριν µε τη συνθήκη του Βουκουρεστίου θα ανατρεπόταν de facto. Η προσκηνιακή ανάµιξη των µεγάλων ευρωπαϊκών δυνάµεων στα βαλκανικά ζητήµατα 3 εντάθηκε µετά τη λήξη του Β Βαλκανικού Πολέµου, σε ένα περιβάλλον όµως που τα τελευταία τρία χρόνια είχε διαφοροποιηθεί σηµαντικά. Η αύξηση της ισχύος της Ελλάδας, απόρροια του διπλασιασµού της έκτασης και του πληθυσµού της και της κυριαρχικής παρουσίας της στο Αιγαίο πέλαγος, είχε ενισχύσει τη γεωστρατηγική της αξία στην ανατολική Μεσόγειο, γεγονός που επέβαλε και την επανεκτίµηση της διεθνούς θέσεως της χώρας. Ακόµη, η σύµπνοια που είχε προκύψει από την πίστη στις δυνάµεις του έθνους απλωνόταν στο σύνολο του αλύτρωτου ελληνισµού, µε αποτέλεσµα η εθνική οµοψυχία να αποτελεί επιπρόσθετο πολλαπλασιαστή της ισχύος. Αυτή ακριβώς η πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδοµένα οµόνοια έπρεπε πάση θυσία να διαφυλαχθεί τόσο για την εν δυνάµει επιδίωξη περιέλευσης του ελληνισµού εντός των ορίων του κράτους όσο και για την κατοχύρωση, σε πρώτη φάση, του καθεστώτος της ειρήνης που είχε προκύψει από τη νεοπαγή συνθήκη του Βουκουρεστίου. Η άρνηση όµως της Πύλης να αναγνωρίσει την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και οι απηνείς διωγµοί που είχε εξαπολύσει εναντίον της ελληνικής µειονότητας που κατοικούσε στα εδάφη της δεν αποτελούσαν ευοίωνες προοπτικές. Η υποχώρηση της Ελλάδας στην εκχώρηση της απελευθερωµένης από τον ελληνικό στρατό Βορείου Ηπείρου, ύστερα από αυστροϊταλικό εκβιασµό 4, στο αρτισύστατο αλβανικό κράτος δεν είχε γίνει αποδεκτή από την ελληνική πλειοψηφία της περιοχής, που είχε κηρύξει την αυτονοµία της. Αλλά και η Βουλγαρία δε δήλωνε «Ο Β Βαλκανικός Πόλεµος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, (στο εξής Ι.Ε.Ε.), τ. Ι, Αθήναι 1977, Η συγκρότηση του ενιαίου µετώπου των εθνικών κρατών της χερσονήσου του Αίµου εναντίον της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας κατά τον Α Βαλκανικό Πόλεµο είχε αποδυναµώσει την επιρροή των ισχυρών της Ευρώπης στα βαλκανικά δρώµενα. Η διάσπαση της συµµαχίας, ο Β Βαλκανικός Πόλεµος και η επέµβαση των υτικών υνάµεων για τη σύναψη ανακωχής ώστε να τερµατισθούν οι επιχειρήσεις επανέφεραν τις υτικές υνάµεις, µαζί µε τα αντικρουόµενα συµφέροντά τους, δυναµικά στο προσκήνιο. 4 Βάσει του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας, που υπεγράφη στις 4/17 εκεµβρίου 1913, η Βόρειος Ήπειρος αποδιδόταν στο αρτισύστατο αλβανικό κράτος. Με διακοινώσεις τους προς την Ελλάδα, στις 31 Ιανουαρίου/13 Μαρτίου 1913, οι Μεγάλες υνάµεις γνωστοποίησαν στην Ελλάδα ότι η παραχώρηση των νησιών του Αιγαίου θα υλοποιούνταν µόνο µετά την αποχώρηση του ελληνικού στρατού από τη Βόρειο Ήπειρο, βλ. Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, Η ελληνική εξωτερική πολιτική από τις αρχές του 20ού αιώνα έως το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, Θεσσαλονίκη 1983, 88.

3 καθόλου ικανοποιηµένη από την περιορισµένη έξοδο που κέρδισε στο Αιγαίο µε την προσάρτηση µόνο της υτικής Θράκης. Ελλάδα, Βουλγαρία και Τουρκία ήταν σίγουρο ότι µε την πρώτη ευκαιρία θα επιδίωκαν την αναθεώρηση του καθεστώτος της ειρήνης, µε την Ελλάδα να διάκειται λιγότερο προς αυτή την κατεύθυνση. Η έκρηξη του Α Παγκοσµίου Πολέµου µαταίωσε κάθε προοπτική αποκατάστασης της ειρήνης στην περιοχή, ακριβώς γιατί οι νωπές διαρρυθµίσεις δεν είχαν αποτελέσει προϊόν συναίνεσης µεταξύ των εθνικών κρατών και της, σε φθίνουσα πορεία, Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Είτε για την ικανοποίηση ανεκπλήρωτων οραµάτων είτε για τη διασφάλιση κεκτηµένων δικαιωµάτων, τα κράτη της Βαλκανικής θα αναζητήσουν επίµονα τα διεθνή ερείσµατα για την επίτευξη των στόχων τους και, στρέφοντας όλη την προσοχή τους στις εξελίξεις, θα εµπλακούν αναπόδραστα στην παγκόσµια σύρραξη που είχε ξεκινήσει από την περιοχή τους. Οι εσωτερικές και οι διπλωµατικές διεργασίες από την έναρξη του πολέµου έως την απόβαση των Συµµάχων στη Θεσσαλονίκη Στην Ελλάδα ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος επέφερε δραµατικές επιπτώσεις και διέλυσε το εθνικό consensus, που για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία της είχε επιτευχθεί σε τόσο εντυπωσιακό βαθµό. Μέσα από την αντιπαράθεση του στέµµατος µε τον Βενιζέλο για τον εξωτερικό προσανατολισµό της χώρας αναδύθηκε η εσωτερική διαφοροποίηση της κοινωνίας, που κατέληξε στον εθνικό διχασµό. Το συντηρητικό κατεστηµένο, από τη µια, και οι φιλελεύθεροι αστοί, από την άλλη, συσπειρώθηκαν γύρω από το βασιλιά και τον Πρωθυπουργό αντίστοιχα, µε αιχµή της αντιπαράθεσης την επιλογή του εµπόλεµου συνασπισµού που θα εξυπηρετούσε καλύτερα τα ελληνικά συµφέροντα. Οι βαθύτερες κοινωνικές και πολιτικές ζυµώσεις µιας κοινωνίας που άλλαζε αποστέρησαν από το έθνος τη δυνατότητα να εκµεταλλευτεί τη διπλωµατική συγκυρία και να αναβαθµίσει τη διεθνή του θέση. Η συνθήκη του Βουκουρεστίου είχε σε µεγάλο βαθµό ικανοποιήσει τις βραχυπρόθεσµες επιδιώξεις της Ελλάδας, της Ρουµανίας και της Σερβίας, που επιδίωκαν την παγίωση του νέου καθεστώτος σε αντίθεση µε τη Βουλγαρία και την Τουρκία, που εξαρχής στόχευαν στην αναθεώρησή του. Η εξασθένιση της επιρροής των Κεντρικών Αυτοκρατοριών στα Βαλκάνια και η ανάγκη για τη σύσφιγξη των δεσµών µεταξύ των νικητών των βαλκανικών πολέµων συνδέονταν άµεσα µε την επαναφορά της Αγγλίας και της Γαλλίας στο ενδοβαλκανικό προσκήνιο. Η Ελλάδα, παρά την ενδυνάµωσή της, δεν ήταν ακόµη σε θέση από µόνη της να εξασφαλίσει την εδαφική της ακεραιότητα, πόσο µάλλον να θέσει σε κίνηση την υλοποίηση του αλυτρωτικού οράµατος, και γι αυτό επιδίωκε την παγίωση της ειρήνης. Αν και στο ενδεχόµενο βουλγαρικής επίθεσης εναντίον της, η Σερβία και η Ρουµανία θα στέκονταν στο πλευρό της, δεν ίσχυε το ίδιο και στην περίπτωση που η επίθεση θα προερχόταν

4 από την Τουρκία, βάσει των συµβατικών δεσµεύσεων που είχαν αναλάβει. Ούτε όµως η σύσφιγξη των δεσµών µε τη Γαλλία και την Αγγλία είχαν προσπορίσει στην Ελλάδα τις απαιτούµενες εγγυήσεις. Η ρευστότητα του πλαισίου στο οποίο κινούνταν η συµπεριφορά των υτικών υνάµεων επέδρασε δραµατικά στη σύγχυση που δηµιουργήθηκε σχετικά µε τη στάση που έπρεπε να ακολουθήσουν οι βαλκανικές χώρες µετά την έναρξη του πολέµου. Αν και το στοιχείο της στρατιωτικής ισχύος των κρατών των Βαλκανίων είχε ήδη υποβαθµιστεί από την Entente, το ζητούµενο για όλους ήταν ποιος συνασπισµός εγγυόταν καλύτερα τις επιδιώξεις ενός εκάστου, συνελόντι ειπείν ποιος θα ήταν ο νικητής του πολέµου. Σε αυτό το δίληµµα ο Βενιζέλος είχε πάρει την απόφασή του πριν τα σύννεφα του πολέµου πυκνώσουν στην Ευρώπη, πιστεύοντας ότι µε τη συµπαράταξη στο πλευρό της Entente µπορούσε όχι µόνο να αποκρούσει τις βουλγαρικές και τις τουρκικές βλέψεις στη Μακεδονία και στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου 5 αντίστοιχα αλλά και να επεκτείνει τα όρια του κράτους. Η βεβαιότητά του για τη νίκη των συµµαχικών όπλων απαγόρευε κάθε σκέψη που προέκρινε την ουδετερότητα ή την αδράνεια από το σχεδιασµό του Πρωθυπουργού. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος υποστήριζε την απόλυτη ουδετερότητα. Εντούτοις, η πεποίθησή του, ιδίως µετά τη αγγλορωσική προσέγγιση, ότι οι Κεντρικές Αυτοκρατορίες ήταν οι µόνες που θα λειτουργούσαν ανασχετικά στην εξάπλωση του Πανσλαβισµού δεν µπορούσε να αντιπαρέλθει το δεδοµένο της κυριαρχίας του βρετανικού στόλου στη Μεσόγειο. Τα κέρδη για την Ελλάδα από την παραπάνω εκτίµηση έκρινε ότι θα ήταν περισσότερα αν τηρούσε ουδέτερη στάση, καθόσον η πίστη του στη νίκη των γερµανικών όπλων ήταν αδιαπραγµάτευτη. Ένα ακόµη στοιχείο που ενίσχυε τη διαφοροποίηση των απόψεών του από τον Βενιζέλο ήταν το ότι οι πρόσφατες ριζικές ανακατατάξεις στη Βαλκανική δεν επέτρεπαν νέες αλλαγές των συνόρων, που νοµοτελειακά θα επέφεραν τη διάλυση της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας. Ο Βενιζέλος, αµέσως µετά το αυστριακό τελεσίγραφο προς τη Σερβία, δήλωσε ότι αδυνατούσε να υποστηρίξει τη στρατιωτική προσπάθεια της συµµάχου της, λόγω ενδεχόµενης επίθεσης της Βουλγαρίας εναντίον της Ελλάδας, και έσπευσε να διαβεβαιώσει την Entente ότι δε θα στρεφόταν καθ οιονδήποτε τρόπο εναντίον της. Λίγες ηµέρες αργότερα µάλιστα πρότεινε στην Αγγλία και στη Γαλλία την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεµο, εφόσον όµως γινόταν αποδεκτή ως σύµµαχος. Ο Κωνσταντίνος, που την ίδια περίοδο δεχόταν πιέσεις από τον Κάιζερ προκειµένου η Ελλάδα να προσχωρήσει στο στρατόπεδο των Κεντρικών Αυτοκρατοριών, απέρριψε τις προτάσεις της Γερµανίας, διαβεβαιώνοντάς την ότι η Ελλάδα θα παρέµενε ουδέτερη. Η κρίση αποσοβήθηκε προς το παρόν από την αρνητική απάντηση της Entente στις προτάσεις του Βενιζέλου. 5 Τη Χίο και τη Μυτιλήνη.

5 Αγγλία και Γαλλία, στην προσπάθειά τους να συγκροτήσουν ένα αντιγερµανικό µέτωπο στα Βαλκάνια, δεν έπρεπε να ωθήσουν την Τουρκία και τη Βουλγαρία προαιώνιων εχθρών της Ελλάδας και αντίστροφα στην αγκαλιά των Γερµανών. Και όχι µόνο υποσκέλισαν την προσφορά του Βενιζέλου, αλλά, µε πρόταση της Ρωσίας, υπόσχονταν στη Βουλγαρία εδαφικές παραχωρήσεις στη Μακεδονία, προκειµένου οι «Πρώσοι των Βαλκανίων» να εξέλθουν στον πόλεµο στο πλευρό τους. Η τακτική αυτή των Συµµάχων έφερε σε πολύ δύσκολη θέση τον Έλληνα Πρωθυπουργό, που απείλησε τις κυβερνήσεις της Συνεννόησης µε παραίτηση αν συνέχιζαν να επιδιώκουν την υλοποίηση σχεδίων που αντιστρατεύονταν τα εθνικά δίκαια. Με τη σύντονη αντίδραση της Σερβίας και της Ρουµανίας που είχαν και αυτές αντιληφθεί ότι τα εδάφη τους τίθεντο υπό διαπραγµάτευση ανεστάλη κάθε περαιτέρω συζήτηση για τη σύµπηξη φιλοανταντικού βαλκανικού µετώπου. Η ατυχής βαλκανική πολιτική της Entente βασίστηκε στην υπερεκτίµηση της γεωστρατηγικής σηµασίας και της στρατιωτικής δύναµης των δύο ηττηµένων στους βαλκανικούς πολέµους χωρών. Οι λανθασµένες διπλωµατικές τους εκτιµήσεις και η κακή εκτίµηση των προθέσεων και των πληροφοριών ταλαιπώρησαν τους ίδιους αλλά και τα κράτη της περιοχής, που µε λιγότερη προσπάθεια θα στέκονταν στο πλευρό τους. Ο φόβος της ένταξης της Βουλγαρίας στο αντίπαλο στρατόπεδο θα κατατρύχει τη σκέψη τους και θα συνεχίσουν να προσπαθούν ατελέσφορα να τη δελεάσουν ώστε, κατ ελάχιστον, να παραµείνει ουδέτερη. Τόσο η Αγγλία όσο και η Γαλλία απέδιδαν αξία στην Ελλάδα µόνο ως µέλος ενός βαλκανικού συνασπισµού, που θα εµπεριείχε, πρωτίστως, τη Βουλγαρία και, δευτερευόντως, την Τουρκία, αποκλείοντας κάθε πιθανότητα εξόδου της χώρας στον πόλεµο 6. Συν τω χρόνω η αντίθεση των υποστηρικτών της Γερµανίας και των σκεπτικιστών για τη στάση που θα έπρεπε να τηρήσει η χώρα αυξανόταν και µαζί µε αυτή η δυσπιστία για την ορθότητα των επιλογών του Βενιζέλου. Η αποτυχηµένη αγγλογαλλική επιχείρηση στην Καλλίπολη ενίσχυσε περισσότερο τις φωνές στην Ελλάδα που υποστήριζαν τις Κεντρικές Αυτοκρατορίες ή επιθυµούσαν η χώρα να παραµείνει ουδέτερη. Είχε προηγηθεί η άρνηση του Κωνσταντίνου, ύστερα από εισήγηση του Γενικού Επιτελείου 7, να συµµετάσχει η 6 Παρά την κήρυξη του πολέµου από την Τουρκία στις 5 Νοεµβρίου 1914, η Entente συνέχιζε, υπό την πίεση κυρίως της Ρωσίας, να επιζητεί την προσχώρηση της Βουλγαρίας στο συνασπισµό της. Έτσι, παρ όλο που οι προϋποθέσεις για την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεµο ήταν ευνοϊκές, οι προτάσεις των Συµµάχων για την παραχώρηση της ανατολικής Μακεδονίας, µε επίκεντρο την Καβάλα, στη Βουλγαρία καθιστούσαν αδύνατη την αποδοχή τους από τη φιλογερµανική πλευρά στην Ελλάδα και προκάλεσαν έντονο σκεπτικισµό στη βενιζελική παράταξη, βλ. Εντουάρ Ντριό, Η Ελλάδα και ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος, Αθήνα 2000, Το Γενικό Επιτελείο επιβεβαιώθηκε για την εκτίµησή του ότι η δύναµη των πέντε βρετανικών µεραρχιών και της µίας γαλλικής δεν ήταν ικανή να εκµεταλλευτεί τις πιθανές επιτυχίες του στόλου. Το στρατηγικό δόγµα, βέβαια, που είχε διαµορφωθεί στην ανώτατη στρατιωτική ιεραρχία ήταν εκ

6 Ελλάδα στην κακώς προετοιµασµένη συµµαχική επιχείρηση και η παραίτηση του Βενιζέλου από τη θέση του Πρωθυπουργού. Ο διάδοχός του, ηµήτριος Γούναρης, δεν απέκοψε τους δεσµούς µε τις υτικές υνάµεις, αλλά, τουναντίον, δήλωσε ότι θα ακολουθούσε την πολιτική που είχε χαράξει ο προκάτοχός του. Η επαναβεβαίωση της Entente για τις προθέσεις της περί «σηµαντικών» παραχωρήσεων στην Ελλάδα στο Βιλαέτι του Αϊδινίου, χωρίς να δεσµευτεί για τη διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας, αποτέλεσε ένα σηµαντικό έρεισµα στη µεγαλοϊδεατική βενιζελική πολιτική. Ζητώντας όµως, εσχάτως, την έξοδο της χώρας στον πόλεµο έναντι ακαθόριστων ανταλλαγµάτων, επέτεινε την εσωτερική κρίση και όξυνε τις διαφωνίες για τη στάση που έπρεπε να ακολουθηθεί. Ούτε, βέβαια, η υπόσχεση για την παραχώρηση της περιοχής της Σµύρνης και της ενδοχώρας της είχε µε ακρίβεια διατυπωθεί. Οι βλέψεις της Ιταλίας 8 στη Μικρά Ασία ήταν γνωστές στη Συνεννόηση και η αποδοχή των απαιτήσεών της προκειµένου να ενταχθεί στο πλευρό τους δεν αποτελούσαν, επί του παρόντος, αντικείµενο διαπραγµάτευσης. Αλλά και µετά την αποτυχία της προσπάθειας εκπόρθησης των αρδανελίων, η συµµαχική τακτική στα Βαλκάνια δεν άλλαξε. Η Ελλάδα, πέφτοντας στη δίνη της εσωτερικής πολιτικής αστάθειας, εισήλθε, µε την παραίτηση του Βενιζέλου, στην περίοδο του ιχασµού, ενώ οι Σύµµαχοι συνέχισαν την προσπάθειά τους να προσεταιρισθούν τη Βουλγαρία και να δελεάσουν την Ιταλία. Η στρατιωτική κατάσταση τόσο στο Ανατολικό όσο και στο υτικό Μέτωπο στις αρχές του 1915 δε συνηγορούσε στο γρήγορο τερµατισµό του πολέµου, ενώ οι προβλέψεις για το µέλλον της Σερβίας, που αντιστεκόταν ακόµη, διαγράφονταν δυσοίωνες. Η επικείµενη κατάρρευσή της θα άνοιγε το δρόµο για τη χερσόνησο του Αίµου στις Κεντρικές Αυτοκρατορίες και θα ακύρωνε τις µέχρι τώρα ενέργειες των Συµµάχων στην περιοχή. Καταλύτης των εξελίξεων αποτέλεσε η προσχώρηση της Βουλγαρίας στο συνασπισµό των Κεντρικών Αυτοκρατοριών 9 και η κήρυξη της επιστράτευσης στις 7/20 Σεπτεµβρίου Αν και οι προθέσεις τις Βουλγαρίας, παρ διαµέτρου αντίθετο από τις επιδιώξεις του Βενιζέλου. Όχι µόνο δεν έπρεπε να εκτεθεί η ελληνική επικράτεια σε µια βουλγαρική επίθεση, αν τα σύνορα απορφανίζονταν από το στρατό για να υποστηριχθεί η συµµαχική επιχείρηση στην Καλλίπολη, αλλά και οι όποιες σκέψεις για ενσωµάτωση στον εθνικό κορµό της Μικράς Ασίας άφηναν εκτεθειµένη τη χώρα στο σλαβικό επεκτατισµό. Επιπρόσθετα, η θέση των φιλοβασιλικών ενισχυόταν και από την αντίθεση της Ρωσίας σε κάθε ενέργεια που ενίσχυε τα δικαιώµατα της Ελλάδας, όπως η συµµετοχή στην επιχείρηση της Καλλίπολης, αφού αντιστρατευόταν τις βουλγαρικές απαιτήσεις, βλ. στο ίδιο, Η Ιταλία, τελικά, προσχώρησε στην Τριπλή Συνεννόηση στις 13/26 Απριλίου Με τη συνθήκη συµµαχίας, που υπεγράφη στο Λονδίνο στις 22 Απριλίου/5 Μαΐου, κατήγγειλε τη συνθήκη που είχε συνάψει µε την Τριπλή Συµµαχία και τους επόµενους µήνες κήρυξε τον πόλεµο στην Αυστροουγγαρία και την Τουρκία. 9 Στις 22 Αυγούστου/4 Σεπτεµβρίου 1915 η Βουλγαρία υπέγραψε Συνθήκη Φιλίας και Συµµαχίας µε τη Γερµανία, την Αυστροουγγαρία και την Τουρκία.

7 όλες τις παραπλανητικές της διαβεβαιώσεις ότι το µέτρο είχε προληπτικό χαρακτήρα, επιβεβαιώθηκαν, η Αγγλία συνέχιζε να ελπίζει ότι δεν είχαν εξαντληθεί οι πιθανότητες για να παραµείνει ουδέτερη. Από το άνοιγµα του Μακεδονικού Μετώπου έως την εκθρόνιση του Κωνσταντίνου Η απόφαση της Ελλάδας να µην ικανοποιήσει τους όρους της αµυντικής συνθήκης που είχε υπογράψει µε τη Σερβία λήφθηκε µε τη σύµφωνη γνώµη των δύο κυρίαρχων παραγόντων της πολιτικής ζωής και αποτέλεσε, φαινοµενικά, σηµαντικό βήµα προσέγγισης. Ο Βενιζέλος, που από τον Αύγουστο του 1915 είχε επανέλθει στην εξουσία, αντιλήφθηκε την αδυναµία της χώρας να συνδράµει στη σερβική άµυνα, µιας και θα άφηνε ακάλυπτη την ανατολική Μακεδονία στον επιστρατευµένο επίβουλό της. Η επιλογή του όµως αυτή αφορούσε τη στάση της Ελλάδας απέναντι στη Σερβία και δεν υπήρξε απότοκη της αναθεώρησης των εξωτερικών του προσανατολισµών. Προκειµένου να φέρει το βασιλιά και το Γενικό Επιτελείο προ αδιεξόδου, πρότεινε η αποστολή της δύναµης που υποχρεούνταν να παρατάξει στο µέτωπο η Σερβία να υλοποιηθεί από την Entente 10. Η αποδοχή της πρότασης του Βενιζέλου από τους Συµµάχους, αν και ήταν πλέον µονόδροµος, αποτελούσε σαφή στροφή της συµµαχικής πολιτικής 11, καταδεικνύοντας µε ενάργεια τα αδιέξοδα των επιλογών τους. Αναζητώντας έναν εύσχηµο τρόπο απεµπλοκής από τα αρδανέλια, απάντησαν, στις 11/24 Σεπτεµβρίου, κατ αρχάς, θετικά στον Βενιζέλο. Στην αόριστη απάντηση της Γαλλίας σχετικά µε τη δύναµη που ήταν σε θέση να αναπτύξει στην Ελλάδα και στη συγκρατηµένη απάντηση της Αγγλίας αναφορικά µε το χρόνο που απαιτείται για να συγκεντρωθεί η απαιτούµενη δύναµη, ο Βενιζέλος απάντησε µε έναν ακόµη διπλωµατικό του ελιγµό. ήλωσε ότι ο βασιλιάς δεν επιθυµούσε, επί του παρόντος, την απόβαση των συµµαχικών στρατευµάτων που αποχωρούσαν από τη χερσόνησο της Καλλίπολης στη Θεσσαλονίκη, προτείνοντας τη συγκέντρωσή τους σε άλλο λιµάνι, χωρίς να αποβιβασθούν. Λόγω της σταθερά συνεχιζόµενης όµως αντίδρασης του βασιλιά, του Γενικού Επιτελείου και του αντιβενιζελικού πολιτικού χώρου στην εµπλοκή της χώρας στον πόλεµο, ο Πρωθυπουργός, στις 14/27 Σεπτεµβρίου, κάλεσε τον Γάλλο πρέσβη Guillemin και του ζήτησε να υλοποιηθεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα η απόβαση στη Θεσσαλονίκη, κατόπιν προσχηµατικής ειδοποίησης που θα υπέβαλαν 10 Την παράταξη στρατού δύναµης ανδρών στην περιοχή Γευγελής-Βελεσών-Κουµανόβου- Πιρότ, βλ. Σβολόπουλος, Η ελληνική εξωτερική πολιτική, Η οριστική αποτυχία της εκπόρθησης των αρδανελίων, η επικείµενη γερµανοαυστριακή επίθεση εναντίον της Σερβίας και η έξοδος της Βουλγαρίας στον πόλεµο απαιτούσαν τη λήψη άµεσων µέτρων από την Entente, προκείµενου να µην απωλεσθούν τα Βαλκάνια.

8 οι Σύµµαχοι στην ελληνική κυβέρνηση 24 ώρες πριν την απόβαση. Τρεις ηµέρες αργότερα, η 10η Βρετανική και η 156η Γαλλική Μεραρχία, µε επικεφαλής τον Στρατηγό Sarrail, κατέπλευσαν στο λιµάνι της Θεσσαλονίκης, όπου αποβιβάσθηκαν την επόµενη ηµέρα. Η τυπική διαµαρτυρία του Βενιζέλου προς τους πρεσβευτές των χωρών της Entente στην Αθήνα, κάνοντας λόγο για την απρόκλητη παραβίαση του εθνικού χώρου, είχε ως σκοπό να αποτραπεί η de facto έξοδος της χώρας στον πόλεµο. Η αναταραχή, εντούτοις, που προκλήθηκε στην Αθήνα µόλις έγιναν γνωστές οι δηλώσεις του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών, σερ Eduard Gray, περί των πατροπαράδοτων θερµών αισθηµάτων της Βρετανίας προς τη Βουλγαρία και η αναφορά του ότι σκοπός της πολιτικής της χώρας του είναι η ικανοποίηση των νόµιµων πόθων όλων των βαλκανικών λαών, όξυνε τα πνεύµατα, αφού ερµηνεύθηκαν ως υποσχέσεις παραχώρησης ελληνικών εδαφών στη Βουλγαρία. Την ώρα που οι Σύµµαχοι ετοιµάζονταν να αποβιβαστούν στη Θεσσαλονίκη, η εκτίµηση ότι η Ελλάδα δεν είχε να κερδίσει αλλά, αντίθετα, να απωλέσει εθνικό έδαφος επέτεινε τη δυσφορία και έφερε σε πολύ δύσκολη θέση τον Βενιζέλο. Οι καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις από τη Γαλλία και την Αγγλία δεν απάλυναν την εσωτερική αντιπαράθεση. Ούτε όµως και ο βασιλιάς ήταν διατεθειµένος να υποχωρήσει, και αρνήθηκε να επικυρώσει την έγκριση του Κοινοβουλίου για την ενεργοποίηση της ελληνοσερβικής συνθήκης και την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεµο στις 22 Σεπτεµβρίου/5 Οκτωβρίου 1915, µία ηµέρα µετά την κήρυξη του πολέµου από τη Βουλγαρία στη Σερβία. Η νέα παραίτηση του Βενιζέλου, όπως ήταν φυσικό, χειροτέρευσε την πολιτική κατάσταση. Με τον Κωνσταντίνο και το Γενικό Επιτελείο να γνωρίζουν ότι η παραδοσιακή εξάρτηση της χώρας από την Αγγλία και ακολούθως από τη Γαλλία δεν ήταν δυνατόν να παραβλεφθεί, παρ όλο που πίστευαν απόλυτα στην επικράτηση των Κεντρικών Αυτοκρατοριών, αλλά µε τα στρατεύµατα της Entente ήδη στο εθνικό έδαφος έπρεπε να επαναχαράξουν την τακτική τους. Αν και ήταν η σειρά των Συµµάχων να προσεγγίσουν την Ελλάδα, µιας και ήταν δύσκολο να συγκροτήσουν µόνοι τους την απαιτούµενη δύναµη των ανδρών, εντούτοις δεν κινήθηκαν µε τρόπο που θα βοηθούσε στην εξοµάλυνση της ελληνικής εσωτερικής αντιπαράθεσης. Οι Άγγλοι έβλεπαν την παρουσία των συµµαχικών στρατευµάτων στη Θεσσαλονίκη ως την υλοποίηση της υπόσχεσής τους για συνδροµή της Ελλάδας, προκειµένου η χώρα να κηρύξει τον πόλεµο στη Βουλγαρία. Οι Γάλλοι, µε τη σειρά τους, θεωρούσαν ότι ικανοποιούσαν τους όρους της ελληνοσερβικής συνθήκης, κάτι που σήµαινε ότι οι εγγυήσεις τους αφορούσαν µόνο τη Σερβία. Η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Αλέξανδρο Ζαΐµη συνοδεύτηκε από µια δήλωση ευµενούς ουδετερότητας της χώρας προς τους Συµµάχους, από τη διατήρηση της επιστράτευσης για το ενδεχόµενο επιθέσεως από τη Βουλγαρία και από τη δήλωση αδυναµίας της Ελλάδας να εφαρµόσει την ελληνοσερβική συνθήκη, καθόσον θα έµενε ακάλυπτη η ανατολική Μακεδονία. Η εισήγηση, επιπρόσθετα,

9 του Γενικού Επιτελείου προχωρούσε πιο µακριά, καθώς εκτιµούσε ότι η παρουσία του ελληνικού στρατού δε θα βοηθούσε στην απόκρουση των υπέρτερων αυστρογερµανικών δυνάµεων, αλλά, αντίθετα, θα οδηγούσε τη χώρα στην καταστροφή. Η ενίσχυση του Μακεδονικού Μετώπου από την Entente και η έξοδος της Ρουµανίας στον πόλεµο αποτελούσαν αναγκαίες συνθήκες προκειµένου να αµβλυνθούν οι αντιρρήσεις του. Επί του παρόντος, βέβαια, καµιά από τις δύο προτάσεις δε φαινόταν να έχει πιθανότητες υλοποίησης. Ούτε και η πρόταση της Αγγλίας, στις 3/16 Οκτωβρίου, που εισηγούνταν σηµαντικές εδαφικές παραχωρήσεις στην Ελλάδα, στάθηκε ικανή να προκαλέσει την εγκατάλειψη της ουδετερότητας 12. Στις 22 Οκτωβρίου/4 Νοεµβρίου 1915 η διακοίνωση της Γερµανίας που απαιτούσε από την Ελλάδα τον αφοπλισµό των συµµαχικών δυνάµεων που χρησιµοποιούσαν το έδαφός της, προκειµένου να µην επιτρέψουν στους Βουλγάρους να διέλθουν τα ελληνικά σύνορα, κατέστησε τη θέση της Ελλάδας πολύ δύσκολη και προκάλεσε την αντικατάσταση του Πρωθυπουργού από τον Στέφανο Σκουλούδη. Ήταν η εποχή που η Ελλάδα έχασε κάθε έλεγχο των εξελίξεων. Η πτώση της κυβέρνησης, η αντισυνταγµατική προκήρυξη εκλογών για το εκέµβριο του 1915 και η ανάθεση της πρωθυπουργίας από τον βασιλιά σε ακόµη µια χλωµή πολιτική φυσιογνωµία έστω και φιλοδυτικών πεποιθήσεων επέτειναν το αδιέξοδο. Ήταν, ταυτόχρονα, και η αµηχανία των δυνάµεων της Τριπλής Συνεννόησης που επέτεινε την εσωτερική αρρυθµία, καθόσον η εξέλιξη των επιχειρήσεων είχε πάρει άσχηµη τροπή και στο Μακεδονικό Μέτωπο, αφού η προέλαση του Στρατηγού Sarrail στην κατεύθυνση Θεσσαλονίκη-Βελιγράδι είχε διακοπεί γρήγορα. Η δήλωση του Σκουλούδη για τήρηση από την Ελλάδα ευµενούς ουδετερότητας έναντι της Entente δεν αποτελούσε µια πράξη µε ουσιαστικό περιεχόµενο. Ούτε η αποδοχή της διακοίνωσης των Συµµάχων για την παροχή διευκολύνσεων χρήση των σιδηροδρόµων, των λιµανιών και των οδών κατά την επάνοδο των συµµαχικών στρατευµάτων στο ελληνικό έδαφος αποτέλεσε ένα βήµα για τη σύσφιγξη των σχέσεών τους. Όσο η Ελλάδα δεν αποφάσιζε να βγει στον πόλεµο στο πλευρό τους, τόσο η καταπάτηση της εθνικής κυριαρχίας έπαιρνε τη µορφή χιονοστιβάδας και τόσο οι απειλές της Γερµανίας αύξαναν τη σύγχυση Οι Άγγλοι πρότειναν στην Ελλάδα την παραχώρηση της Κύπρου και σκέπτονταν να προσθέσουν στην προσφορά τους και την Ανατολική και σηµαντικό µέρος της υτικής Θράκης, βλ. Γεώργιος Λεονταρίτης, «Η διεθνής θέση της Ελλάδος στις παραµονές του Πρώτου Παγκοσµίου Πολέµου», Ι.Ε.Ε., τ. ΙΕ, Αθήναι 1978, Η αµήχανη αντίδραση της Αθήνας, που δήλωσε ότι θα επιχειρούσε να εφαρµόσει τους όρους της συνθήκης της Χάγης, χωρίς όµως να είναι σε θέση να επιβληθεί επί των Συµµάχων αν αυτοί αντιδρούσαν, αλλά και πως θα αντιστεκόταν αν οι Βούλγαροι εισέβαλαν στο έδαφός της, περιέπλεξε την κατάσταση χωρίς να ικανοποιήσει κανένα από τους αντιµαχόµενους, βλ. στο ίδιο, 31.

10 Με πρόταση της Γαλλίας, ανακοινώθηκε ότι θα απαιτούσε την αποχώρηση του ελληνικού στρατού από τη Μακεδονία και πως θα συγκροτούταν στόλος στη Μήλο έτοιµος να αποκλείσει τον Πειραιά αν η ελληνική κυβέρνηση έδινε εντολή να αφοπλιστούν τα συµµαχικά στρατεύµατα που χρησιµοποιούσαν το έδαφός της. Ταυτόχρονα, κατάσχεσαν όλα τα ελληνικά εµπορικά πλοία που ναυλοχούσαν σε συµµαχικά λιµάνια και απαγόρευσαν τη µεταφορά προϊόντων στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση, στις 6/19 Νοεµβρίου 1915, τροµοκρατηµένη, ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να εµποδίσει τη δράση των Συµµάχων στο έδαφός της και ότι η συγκέντρωση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία αποσκοπούσε στην αντιµετώπιση της βουλγαρικής απειλής. Οι Σύµµαχοι όµως δε θεώρησαν ικανοποιητικές αυτές τις δηλώσεις και δύο ηµέρες αργότερα µία αγγλογαλλική µοίρα κατέλαβε τη Μήλο. Με διακοίνωση των πρεσβευτών τους, στις 10/23 Νοεµβρίου, απαίτησαν τη ρητή διαβεβαίωση ότι δε θα επιχειρούταν ο αφοπλισµός των συµµαχικών ή των σερβικών στρατευµάτων που θα εισέρχονταν στο έδαφος της Ελλάδας και πως θα παρέχονταν οι απαραίτητες συγκοινωνιακές διευκολύνσεις, µε την υπόσχεση ότι µετά το τέλος του πολέµου θα αποζηµίωναν τη χώρα για όποιες ζηµιές θα προκαλούσε η δράση τους. Η αποδοχή του συµµαχικού τελεσιγράφου την επόµενη ηµέρα από την ελληνική κυβέρνηση συνοδευόταν από τους όρους της απαγόρευσης κατασκευής οχυρωµατικών έργων, της παραµονής των ελληνικών µονάδων στη Θεσσαλονίκη και της µη παραχώρησης πολεµικού υλικού, ως τελευταία αναχώµατα για τη διατήρηση της ουδετερότητας. Η αίτηση της Γερµανίας, στις 27 Νοεµβρίου/10 εκεµβρίου, για τη χορήγηση ανάλογων διευκολύνσεων επισηµοποίησε τα αδιέξοδα της ελληνικής πολιτικής. Οι Γερµανοί όµως δεν επιζητούσαν να φέρουν την Ελλάδα προ τετελεσµένων που θα την ωθούσαν στο να κηρύξει τον πόλεµο εναντίον τους. Με τις συγκοινωνίες τους ασφαλείς µετά την κατάρρευση της Σερβίας, µπορούσαν να επικοινωνούν απρόσκοπτα µε τα οθωµανικά εδάφη και να ενισχύουν τον τουρκικό στρατό, την ώρα, µάλιστα, που είχαν στρέψει την προσοχή τους στο γαλλικό µέτωπο. Το κύρος των Κεντρικών Αυτοκρατοριών στη Βαλκανική ενισχυόταν συνεχώς και επηρέαζε ευµενώς τη στάση και των τελευταίων ουδετέρων της Ελλάδας και της Ρουµανίας ή τους απέτρεπε από το να στραφούν εναντίον τους. Την κήρυξη σε κατάσταση πολιορκίας της πόλης της Θεσσαλονίκης, ύστερα από το βοµβαρδισµό της, στις 17/30 εκεµβρίου 1915, από τη γερµανική αεροπορία, ακολούθησε η σύλληψη των διπλωµατικών εκπροσώπων της Γερµανίας, της Αυστρίας, της Βουλγαρίας και της Τουρκίας, µε εντολή του διοικητή της Στρατιάς Ανατολής 14. Η µετατροπή της πόλης σε περιχαρακωµένο στρατόπεδο, η 14 Την απόφαση για τη σύλληψή τους, ο Στρατηγός Sarrail την κοινοποίησε στον Βρετανό Στρατηγό Μεϊχόν µία ώρα πριν την εκτέλεσή της, αλλά, παρά την αρχική του αντίθεση λόγω των αντιδράσεων που θα προκαλούνταν στην Ελλάδα, τελικά συµφώνησε. Το σύνολο του προσωπικού των Προξενείων επιβιβάσθηκε σε συµµαχικό πολεµικό που τους µετέφερε στη Μασσαλία, βλ. Ντριό, ό.π., 203.

11 ανατίναξη των γεφυρών της σιδηροδροµικής γραµµής στο Κιλινδίρ, στη Χίρσοβα και στο Σιδηρόκαστρο, στις 30 εκεµβρίου 1915/12 Ιανουαρίου 1916, προκειµένου να εξασφαλισθεί η άµυνα των συµµαχικών στρατευµάτων και να απαγορευθεί η κατάληψη του λιµανιού από τους Γερµανοβουλγάρους, χωρίς την πρότερη συνεννόηση µε τις ελληνικές στρατιωτικές αρχές ούτε καν και µε τον Βρετανό Στρατηγό Μεϊχόν προκάλεσαν αλγεινή εντύπωση στον πληθυσµό. Λίγες ηµέρες αργότερα, ο τορπιλισµός συµµαχικού µεταγωγικού στον κόλπο της Θεσσαλονίκης έδωσε την αφορµή για την κατάληψη του φρουρίου Καρά Μπουρνού και την εκδίωξη των ελληνικών στρατιωτικών µονάδων, πάλι χωρίς συνεννόηση µε τις ελληνικές αρχές. Οι αλλεπάλληλες αυθαιρεσίες και ο αλαζονικός τρόπος διαχείρισης των κρίσεων από τον Στρατηγό Sarrail είχαν συντελέσει στη µεταστροφή των φιλικών προς τους Συµµάχους συναισθηµάτων σηµαντικής µερίδας του λαού και των στελεχών του στρατού 15. Οι Κεντρικές Αυτοκρατορίες, προβάλλοντας τα καταπιεστικά µέτρα και την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωµάτων από τους Συµµάχους, διενεργούσαν προπαγάνδα υπέρ των θέσεών τους. ιαπιστώνοντας ότι η βόρεια Ελλάδα είχε µετατραπεί σε συµµαχική βάση 16, ύστερα και από τη µεταφορά του σερβικού στρατού στην Κέρκυρα, απειλούσαν µε εισβολή αν δεν εκδιώχνονταν τα συµµαχικά στρατεύµατα. Η απόφαση του Γερµανικού Επιτελείου, την άνοιξη του 1916, να βελτιώσει τις στρατηγικές θέσεις των δυνάµεών του στο βαλκανικό µέτωπο εκφράστηκε µε την προσβολή του Οχυρού Ρούπελ στις 13/26 Μαΐου. Η κυβέρνηση, επιλέγοντας τη διατήρηση της ουδετερότητας, παρέδωσε το οχυρό στους Γερµανοβουλγάρους, προκαλώντας την οργή των δυνάµεων της Συνεννόησης. Ο Στρατηγός Sarrail έλαβε από τη γαλλική κυβέρνηση την άδεια που ζητούσε από καιρό και κήρυξε στις 21 Μαΐου/3 Ιουνίου 1916 στρατιωτικό νόµο στη Θεσσαλονίκη χωρίς να ειδοποιήσει τις ελληνικές αρχές. Οι Γάλλοι κατέλαβαν το ταχυδροµείο, το τηλεγραφείο, το τελωνείο και το σταθµό των σιδηροδρόµων, έκλεισαν δυο εφηµερίδες που δεν εκφράζονταν φιλικά για τη συµµαχική τακτική και εκδίωξαν τον ιοικητή της χωροφυλακής, τον ιευθυντή της αστυνοµίας, τον ιοικητή του φρουρίου της πόλης µαζί µε τον επιτελάρχη του και τον ιευθυντή Πυροβολικού. 15 Οι ενέργειες του Sarrail έρχονταν σε πλήρη αντίθεση µε τη συµφωνία µεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των πρεσβευτών των Συµµάχων, που είχε επιτευχθεί στις 28 Οκτωβρίου/10 Νοεµβρίου Ύστερα από πρόταση της γαλλικής κυβέρνησης, οι Σύµµαχοι ενέκριναν την κατάληψη της Κέρκυρας από ένα γαλλικό τάγµα, που πραγµατοποιήθηκε στις 29 εκεµβρίου/11 Ιανουαρίου 1916, και, υπό την προστασία µιας µοίρας γαλλικών πολεµικών, άρχισε η µεταφορά των υπολειµµάτων του σερβικού στρατού στο νησί. Η ελληνική κυβέρνηση µε διακοίνωσή της διαµαρτυρήθηκε για την αυθαίρετη ενέργεια των Συµµάχων, τονίζοντας ότι, πέρα από την παραβίαση εθνικού εδάφους, το νησί είχε κηρυχθεί εις το διηνεκές ουδέτερη περιοχή µε τη συνθήκη ενσωµάτωσής του στην Ελλάδα, βλ. Π. Παναγάκος, Συµβολή εις την ιστορίαν της δεκαετίας , Αθήναι 1960,

12 Λίγες ηµέρες αργότερα, στις 8/21 Ιουνίου 1916, υπό την παρουσία µιας γαλλικής ναυτικής µοίρας υπό τον Ναύαρχο Darte de Fournier, που έπλεε έξω από το Φάληρο, η κυβέρνηση λάµβανε τελεσίγραφο που απαιτούσε την αποστράτευση του στρατού, την αποµάκρυνση αριθµού αξιωµατικών των σωµάτων ασφαλείας, τη µεταβολή της κυβέρνησης, τη διάλυση της βουλής και την προκήρυξη νέων εκλογών. Ο Σκουλούδης, µόλις πληροφορήθηκε ότι θα επιδιδόταν η διακοίνωση, παραιτήθηκε και αρνήθηκε να την παραλάβει από τον Γενικό ιευθυντή του Υπουργείου Εξωτερικών, στον οποίο είχε επιδοθεί από τους πρεσβευτές. Νοµοτελειακά η αδήριτη πραγµατικότητα της επιβολής του νόµου του ισχυροτέρου στα αδύνατα κράτη, όταν αυτός κινδυνεύει, βρήκε για µια ακόµη φορά την απροκάλυπτη εφαρµογή της στην Ελλάδα. Κι αν έως τώρα η χώρα που ταλανιζόταν από τη δική της εσωτερική κοινωνική σύγκρουση διατηρούσε κάποιες ελπίδες να διέλθει από τις συµπληγάδες του διχασµού και να επιλύσει οµαλά τις διαφορές της, ο συµµαχικός χειρισµός της κατάστασης απέκλεισε κάθε τέτοιο ενδεχόµενο. Η προσβολή ενός ολόκληρου λαού, ακόµη και της µερίδας που υποστήριζε την έξοδο στον πόλεµο στο πλευρό της Entente, µετέτρεψε οριστικά τη Γαλλία και την Αγγλία σε παράγοντες της εσωτερικής αντιπαλότητας. Η νέα κυβέρνηση του Αλέξανδρου Ζαΐµη, που ορκίστηκε στις 9/22 Ιουνίου 1916, έλαβε ως αποστολή την ικανοποίηση των συµµαχικών απαιτήσεων. Η προκήρυξη των εκλογών για τις 25 Σεπτεµβρίου/8 Οκτωβρίου 1916, η αποµάκρυνση των µη εµπνεόντων «εµπιστοσύνη» αξιωµατικών των σωµάτων ασφαλείας και η υπογραφή Βασιλικού ιατάγµατος για τη γενική αποστράτευση του ελληνικού στρατού δε µείωσαν την ένταση των σχέσεων της Ελλάδας µε τους Συµµάχους. Η διαµάχη όµως είχε περάσει στο επίπεδο της κοινωνίας, µε τους οπαδούς της εξόδου στον πόλεµο και τους υπερασπιστές της ουδετερότητας να µετατρέπουν τη διαφωνία τους σε βαθιά ρήξη. Την άσχηµη κατάσταση εξωθούσε και η στάση των Συµµάχων, οι οποίοι σκεπτόµενοι µόνο την εξυπηρέτηση των στρατιωτικών τους αναγκών έχασαν κάθε έλεγχο της πολιτικής προσέγγισης του ελληνικού προβλήµατος. Η ικανοποίηση των αιτηµάτων από την ελληνική κυβέρνηση δεν εξοµάλυνε τις τεταµένες σχέσεις της µε τους Συµµάχους. Στη Θεσσαλονίκη, ο Στρατηγός Sarrail, συνέχιζε να προκαλεί µε τη συµπεριφορά του και στο τέλος του Ιουνίου απαίτησε από τον διοικητή του Γ Σώµατος Στρατού (Γ ΣΣ), Υποστράτηγο Μοσχόπουλο, την υπαγωγή της ελληνικής χωροφυλακής στις διαταγές του, µε το επιχείρηµα της βελτίωσης της ασφάλειας των συµµαχικών στρατευµάτων. Η άρνηση του Μοσχόπουλου εξόργισε το Sarrail, που ζήτησε την αποµάκρυνση του ελληνικού στρατού από τη Θεσσαλονίκη. Αν και το επεισόδιο µεταξύ των δύο στρατηγών έληξε χωρίς να δοθεί συνέχεια, ήταν ενδεικτικό του τρόπου µε τον οποίο οι συµµαχικές αρχές αντιµετώπιζαν τις αντίστοιχες ελληνικές. Περί τα µέσα Ιουλίου, οι σχέσεις των δύο µερών εκτραχύνθηκαν, µε αφορµή τα επεισόδια που έλαβαν χώρα στην εφηµερίδα «Ριζοσπάστης». Η βίαιη απόσπαση από τα κρατητήρια

13 του φρουραρχείου της πόλης των δεκατεσσάρων φιλοβασιλικών αξιωµατικών, που είχαν συλληφθεί µε την κατηγορία της επίθεσης εναντίον του διευθυντή της εφηµερίδας, από Γάλλους στρατιώτες φόρτισε την ατµόσφαιρα. Ο Sarrail υποστήριξε ότι οι κατηγορούµενοι έπρεπε να δικαστούν από γαλλικό στρατοδικείο λόγω της φιλοσυµµαχικής γραµµής που ακολουθούσε η εφηµερίδα, αιτία, άλλωστε, του αδικήµατος της βιαιοπραγίας που είχαν υποπέσει οι Έλληνες αξιωµατικοί. Η υπόθεση έληξε µε την επέµβαση της κυβέρνησης και οι αξιωµατικοί αφέθηκαν από τους Γάλλους ελεύθεροι. Η ενίσχυση των συµµαχικών δυνάµεων στην ελληνική Μακεδονία το καλοκαίρι του 1916, που περιελάµβαναν και τον ανασυγκροτηµένο σερβικό στρατό, 17 σε συνδυασµό µε την προώθηση των δυνάµεων του αντίπαλου συνασπισµού στα ελληνικά σύνορα, κατεδείκνυε ότι η σύγκρουση πλησίαζε. Με τον ελληνικό στρατό αποστρατευµένο από τις 15/28 Ιουλίου 1916 και την Ελλάδα να προσπαθεί να παραµείνει ουδέτερη, οι δυνάµεις της Τριπλής Συµµαχίας εισέβαλαν στο ελληνικό έδαφος στις 4/17 Αυγούστου. Η διακοίνωση των πρεσβευτών της Βουλγαρίας και της Γερµανίας προς την ελληνική κυβέρνηση ήταν σαφής: Αν επιχειρούταν η προβολή αντίστασης, θα θεωρούσαν ότι η Ελλάδα εγκατέλειπε την ουδετερότητα και τα ελληνικά εδάφη θα καταλαµβάνονταν µε πλήρη δικαιώµατα σύµφωνα µε το δίκαιο του πολέµου. Αν οι, ούτως ή άλλως ισχνές, ελληνικές δυνάµεις αποχωρούσαν από την ανατολική Μακεδονία, δε θα καταλαµβάνονταν οι Σέρρες, η Καβάλα και η ράµα. Η εντολή του Ζαΐµη προς τον υπουργό Στρατιωτικών, Αντιστράτηγο Καλλάρη, για τη σταδιακή αποµάκρυνση των ελληνικών µονάδων από τη Μακεδονία στην Παλαιά Ελλάδα και τη διάσωση του πολεµικού υλικού, είχε ως αποτέλεσµα να απωλεσθεί µια ακόµη ευκαιρία για την εύσχηµη είσοδο της χώρας σε ένα πόλεµο που µαινόταν πλέον στα εδάφη της και το αποτέλεσµά του θα επηρέαζε ολόκληρη την περιοχή. Με την κατάσταση να έχει φτάσει στο απροχώρητο, οι συζητήσεις για την οργάνωση επαναστατικού κινήµατος που θα ανέτρεπε την κυβέρνηση και θα υποστήριζε την προσπάθεια των Συµµάχων είχαν προχωρήσει µεταξύ των αξιωµατικών του Γ ΣΣ και µε την υποκίνηση της συµµαχικής προπαγάνδας. Η παραίτηση του Ζαΐµη ταυτόχρονα µε την απρόσκοπτη είσοδο του βουλγαρικού στρατού στην Καβάλα, στις 29 Αυγούστου/1 Σεπτεµβρίου 1916, η διάλυση του ΣΣ και η παράδοση της ανατολικής Μακεδονίας στους Βουλγάρους κορύφωσαν την εθνική κρίση, µιας και οι διαταγές προς τον ελληνικό στρατό ήταν να παραδώσει την πόλη αµαχητί. Η κατάληψη της Καβάλας υπήρξε γεγονός που συγκλόνισε το έθνος, καθόσον µια ελληνική περιοχή, εντεταγµένη στον εθνικό κορµό µόλις τρία χρόνια πριν, περνούσε στην κατοχή µιας χώρας που δεν είχε παύσει να τη διεκδικεί. Η πολιτική 17 Ο αρχιστράτηγος της Στρατιάς Ανατολής, Στρατηγός Sarrail, τον Ιούλιο του 1916, είχε στη διάθεσή του 4 γαλλικές, 5 βρετανικές, 6 σερβικές, 1 ιταλική µεραρχίες και 1 ρωσική ταξιαρχία.

14 της ουδετερότητας είχε καταδείξει µε σαφήνεια τα όρια της, αφού δεν οδηγούσε µόνο στον αποκλεισµό κάθε αλυτρωτικής επιδίωξης, αλλά έθετε εν αµφιβόλω την ίδια την εδαφική ακεραιότητα. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τη µερίδα που επιθυµούσε την έξοδο της Ελλάδας στον πόλεµο στο πλευρό της Entente και αποτέλεσε τον καταλύτη των εξελίξεων. Αλλά και οι Σύµµαχοι, που λανθασµένα εκτίµησαν στη συνθηκολόγηση του ΣΣ µια µορφή συµπαιγνίας µεταξύ της Ελλάδας και της Γερµανίας, σκλήρυναν ακόµη περισσότερο τη στάση τους απέναντι στη βασιλική κυβέρνηση. Η απόφαση για την έγκριση της επαναστατικής λύσης Βενιζέλου του µόνου πολιτικού που είχε τη δυνατότητα να συσπειρώσει τις δυνάµεις που υποστήριζαν την έξοδο της χώρας στον πόλεµο στο πλευρό της Entente ταλάνιζε από καιρό τις Μεγάλες υνάµεις. Παρ όλο που συµφωνούσαν µε την άποψη του βενιζελικού κόσµου, ότι οι εκλογές του εκεµβρίου ήταν αντισυνταγµατικές, αµφισβητώντας τη νοµιµότητα της νέας βουλής, εντούτοις η εκθρόνιση του Κωνσταντίνου ή η παρότρυνσή τους για ανάληψη επαναστατικής δράσης δε συµβάδιζαν µε την επίκληση των δικαιωµάτων τους ως εγγυητριών της συνταγµατικής τάξης στην Ελλάδα. Ο Βενιζέλος έφτασε στη Θεσσαλονίκη στις 26 Σεπτεµβρίου/9 Οκτωβρίου 1916, µαζί µε τον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και τον Στρατηγό Παναγιώτη αγκλή και ανέλαβε την αρχηγία του κινήµατος της Εθνικής Άµυνας, συγκροτώντας επαναστατική κυβέρνηση. Με την αποστολή διπλωµατικών αντιπροσώπων στη Θεσσαλονίκη και τη χορήγηση δανείου 10 εκατ. φράγκων, Αγγλία και Γαλλία προέβησαν στην de facto αναγνώριση της επαναστατικής προοπτικής. Πρώτη µέριµνα του Βενιζέλου ήταν η συγκρότηση αξιόµαχης στρατιωτικής δύναµης σε µια περιοχή που η πλειοψηφία των οπαδών του ήταν συντριπτική, ενώ, ταυτόχρονα, ξεκίνησε στρατολόγηση στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και στην Κρήτη. ύο µήνες αργότερα, στις 20/23 Οκτωβρίου και στις 11/24 Νοεµβρίου, η κυβέρνηση της Εθνικής Άµυνας κήρυξε τον πόλεµο στη Βουλγαρία και τη Γερµανία αντίστοιχα, υλοποιώντας το σκοπό για τον οποίο είχε αναλάβει δράση. Από τη στιγµή αυτή άρχισε η αντίστροφη µέτρηση για τον κάτοχο του Θρόνου. Οι Σύµµαχοι δεν αναγνώρισαν τη νέα κυβέρνηση Καλογεροπούλου, που ορκίσθηκε στις 3/16 Σεπτεµβρίου 1916, µε την αιτιολογία της ευθύνης της στην παράδοση της Καβάλας στους Βουλγάρους. Η επιβολή ελέγχου στα ταχυδροµεία και τα τηλεγραφεία, οι απαιτήσεις αποµάκρυνσης δηµοσίων υπαλλήλων και τιµωρίας στρατιωτικών και αστυνοµικών που ενέχονταν σε επίθεση που πραγµατοποιήθηκε στη γαλλική πρεσβεία στην Αθήνα στις 27 Αυγούστου/9 Σεπτεµβρίου και η απαγόρευση διεξαγωγής συγκεντρώσεων στους απόστρατους από τους Συµµάχους επέφεραν την παραίτηση του Καλογερόπουλου. Η νέα κυβέρνηση υπό τον Σπυρίδωνα Λάµπρου, που ορκίσθηκε στις 27 Σεπτεµβρίου/10 Οκτωβρίου και αναγνωρίστηκε από τους Συµµάχους, παρέλαβε την ίδια ηµέρα διακοίνωση, που απαιτούσε την παράδοση του ελαφρού ελληνικού στόλου. Στην προσπάθεια του να

15 εξευµενίσει τους Συµµάχους, ο Λάµπρου ενέκρινε το αίτηµα, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση των πρεσβευτών της Τριπλής Συµµαχίας, που µε διακοινώσεις τους κατηγόρησαν την Ελλάδα ότι είχε ουσιαστικά εγκαταλείψει την ουδετερότητα. ύο ηµέρες µετά τη διαδήλωση διαµαρτυρίας του αθηναϊκού λαού για την κατάληψη του ηµαρχείου Αθηνών και του παρακείµενου ηµοτικού Θεάτρου από γαλλικό άγηµα, στις 5/18 Οκτωβρίου, η συνάντηση του Πρωθυπουργού µε τον Γάλλο Ναύαρχο Fournier βοήθησε στο να δοθούν αµοιβαίες εξηγήσεις, εκτονώνοντας προσωρινά την κρίση. Η κατάσταση στην πρωτεύουσα γινόταν όσο περνούσε ο χρόνος εκρηκτική και απαιτούταν µια θεαµατική ενέργεια για να αποσοβηθεί η εκτράχυνσή της. Στην πρότασή του προς τον Βρετανό πρεσβευτή Elliot, στις 4/17 Οκτωβρίου, για την αποστράτευση µιας κλάσεως και την απόσυρση από τη Θεσσαλία των Γ και ΣΣ, ο Λάµπρου ζήτησε την άρση των καταπιεστικών µέτρων και την αποκατάσταση της εµπιστοσύνης προς το πρόσωπό του. Τρεις ηµέρες αργότερα ο βασιλιάς συναντήθηκε µε τον Γάλλο Στρατηγό Bousqiuer 18, ο οποίος του εξέθεσε τα µέτρα που έπρεπε να λάβει η Ελλάδα για να ικανοποιηθούν οι Σύµµαχοι. Ο Γάλλος στρατηγός ζήτησε από τον Κωνσταντίνο την απόλυση όσων υπηρετούσαν πάνω από δύο χρόνια, την επάνοδο των µονάδων στους χώρους στρατωνισµού τους κατά την περίοδο της ειρήνης, τη µεταφορά των Γ και ΣΣ και της Μεραρχίας Ηπείρου στην Πελοπόννησο και, τέλος, την ανάληψη της δέσµευσης ότι κάθε µετακίνηση στρατευµάτων θα εκτελείται µετά από την έγκριση των Συµµάχων. Ο Κωνσταντίνος αποδέχθηκε τα δύο πρώτα αιτήµατα, αλλά αντέδρασε στη µεταφορά του στρατού στην Πελοπόννησο. Παρ όλο που, όπως δήλωσε, κατανοούσε τις ανησυχίες του Στρατηγού Sarrail, λόγω της ύπαρξης στα νώτα των συµµαχικών στρατευµάτων µιας ισχυρής στρατιωτικής δύναµης, η µεταφορά του στην Πελοπόννησο θα άφηνε ακάλυπτη την Ελλάδα σε οποιαδήποτε επιβουλή. Η διάθεση του Κωνσταντίνου για συνεννόηση µε τους Συµµάχους ώθησε τον Γάλλο πρωθυπουργό Aristide Briand να στείλει στην Ελλάδα τον έµπιστό του Paul Benaset, ως τον πλέον κατάλληλο για να εξεύρει µια συναινετική λύση. Στις 9/22 Οκτωβρίου 1916 ο Γάλλος βουλευτής βρέθηκε προ εκπλήξεως όταν ο Έλληνας µονάρχης πρότεινε την ανάκληση των ελληνικών στρατευµάτων από τη Θεσσαλία και την παράδοση του µεγαλύτερου µέρους του πολεµικού υλικού του στρατού και του στόλου στους Συµµάχους, χωρίς να αποκλείει και την κατάταξη Ελλήνων ως εθελοντών στα συµµαχικά στρατεύµατα. Ο Κωνσταντίνος ζήτησε ως ανταλλάγµατα την εγγύηση των δυνάµεων της Συνεννόησης για τη διασφάλιση της ουδετερότητας της χώρας, την άρση των καταπιεστικών µέτρων και της δυσπιστίας προς το πρόσωπό του. Ενώ ο Briand συνεχάρη τον Benaset για τη συµφωνία, η προσπάθεια απέτυχε λόγω της 18 Ο Στρατηγός Bousquier είχε υπηρετήσει στην Ελλάδα ως µέλος της Γαλλικής Στρατιωτικής Αποστολής υπό τον Υποστράτηγο Eydoux από το 1910 µέχρι το 1914, ασχολούµενος µε την οργάνωση της Επιτελικής Υπηρεσίας, βλ. σ. 68 του παρόντος τόµου.

16 προσβολής της Κατερίνης από το βενιζελικό στρατό, που πραγµατοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου/4 Νοεµβρίου 1916, µε την παρακίνηση του Στρατηγού Sarrail, παρ όλο που ήταν ενήµερος των διπλωµατικών διαβουλεύσεων που είχε αναλάβει η χώρα του. Οι αντιδράσεις στην Αθήνα, αλλά, πάνω από όλα, ο κλονισµός της εµπιστοσύνης του βασιλιά για τις πραγµατικές προθέσεις των Συµµάχων, οδήγησαν στην άρνησή του να παραδώσει το στόλο στον Ναύαρχο Fournier στις 24 Οκτωβρίου/6 Νοεµβρίου και να ακυρώσει τη συµφωνία. Εντούτοις, ο Fournier, την εποµένη, κατέλαβε τα ελαφρά ελληνικά πολεµικά πλοία, που τα επάνδρωσε µε γαλλικά πληρώµατα, καθώς επίσης το Ναύσταθµο της Σαλαµίνας και τη νήσο Λέρο. Η νέα αυθαίρετη συµµαχική ενέργεια ξεσήκωσε θύελλα διαµαρτυριών στην Αθήνα, ο λαός της οποίας δε γνώριζε τις προτάσεις του βασιλιά και τη συµφωνία µε τον Benaset. Την ίδια ηµέρα ο Benaset κατόρθωσε να συµφωνήσει µε τον βασιλιά για τον αφοπλισµό του στρατού, τη µεταφορά του στην Πελοπόννησο και την ελεύθερη κατάταξη των αξιωµατικών που το επιθυµούσαν στο κίνηµα της Εθνικής Άµυνας, αφού πρώτα παραιτούνταν από τις τάξεις του στρατού. Οι Μεγάλες υνάµεις δεσµεύθηκαν πως θα απαγόρευαν την εκδήλωση στασιαστικών κινηµάτων εναντίον του Θρόνου και πως θα τερµάτιζαν τον αποκλεισµό της Παλαιάς Ελλάδας. Η συµφωνία, όπως ήταν φυσικό, εκλήφθηκε από την Τριπλή Συµµαχία ως ένα ακόµη βήµα που παραβίαζε την ουδετερότητα, τονίζοντας ότι η ανοχή της έναντι της Ελλάδας είχε εξαντληθεί. Με την παρέµβαση του Γάλλου υπουργού Εξωτερικών Στρατηγού Roques, που είχε αφιχθεί στη Θεσσαλονίκη, και αφού αποδοκίµασε την εισβολή του στρατού της Εθνικής Άµυνας στην Κατερίνη, δηµιουργήθηκε ουδέτερη ζώνη εύρους 5 χιλιοµέτρων µεταξύ των µετόπισθεν της Στρατιάς της Ανατολής και της περιοχής που τελούσε υπό τη διοίκηση του κράτους των Αθηνών, από τα παράλια της Κατερίνης έως τα παράλια της Ηπείρου. Τη διοίκηση της ζώνης ανέλαβε ο Στρατηγός Sarrail, ο οποίος στις 19 Νοεµβρίου/2 εκεµβρίου 1916 επέβαλε στρατιωτικό νόµο και διέταξε την αποχώρηση όλων των δηµοσίων και των αστυνοµικών υπαλλήλων της κυβέρνησης. Στις 3/16 Νοεµβρίου 1916 η γαλλική κυβέρνηση µέσω του Ναυάρχου Fournier απέστειλε διακοίνωση στην ελληνική κυβέρνηση και απαιτούσε την παράδοση σηµαντικού µέρους του πολεµικού υλικού της χώρας, µε τη δικαιολογία της διατάραξης της ισορροπίας στο Μακεδονικό Μέτωπο µετά την περιέλευση του οπλισµού των ελληνικών µονάδων του Ρούπελ και της Καβάλας στην κυριότητα των Γερµανοβουλγάρων. Οι Σύµµαχοι επικαλούνταν τη συµφωνία Κωνσταντίνου- Benaset και ο Κωνσταντίνος στην άρνησή του, στις 9/22 Νοεµβρίου, προέβαλε την αποφυγή των Συµµάχων να δεσµευθούν ότι ο Βενιζέλος δε θα επιχειρούσε την επέκταση του κινήµατός του προς τη Θεσσαλία. Η νέα τελεσιγραφική διακοίνωση από τον Fournier, στις 11/24 Νοεµβρίου, προανήγγειλε τη λήψη στρατιωτικών µέτρων αν δεν ικανοποιούνταν οι απαιτήσεις των Συµµάχων. Με την εκπνοή του τελεσιγράφου, στις 18 Νοεµβρίου/1 εκεµβρίου, ο Fournier αποβίβασε άγηµα

17 1.200 ανδρών στον Πειραιά και µε επικεφαλής τον ίδιο κινήθηκε εναντίον της Αθήνας. Η αναστάτωση που επικράτησε στην πρωτεύουσα από την ωµή επέµβαση των Συµµάχων, καταρρακώνοντας κάθε υπόλειµµα εθνικής κυριαρχίας και αξιοπρέπειας, κατέληξε σε µάχη µεταξύ ατάκτων που είχαν καταλάβει τους λόφους του Φιλοπάππου και της Πνύκας και του συµµαχικού αγήµατος. Κατά τη διάρκεια της αιµατηρής σύγκρουσης οι οβίδες από τα συµµαχικά πλοία έπλητταν τα Ανάκτορα και το Ζάππειο, όπου είχε εγκλωβιστεί το συµµαχικό άγηµα. Αν και η επιστροφή των στρατιωτών στον Πειραιά υλοποιήθηκε µε την υποχώρηση των ελληνικών τµηµάτων, οι Σύµµαχοι, κυρίως οι Γάλλοι, χαρακτήρισαν το συµβάν ως «ενέδρα», διογκώνοντας την αρνητική απήχηση που είχε για την Ελλάδα στους κόλπους της συµµαχίας. Οι απαιτήσεις, µε νέο τελεσίγραφο, για τη µεταφορά του ελληνικού στρατού στην Πελοπόννησο, για τον έλεγχο των κινήσεων των στρατιωτικών τµηµάτων, για την αποστράτευση του διοικητή του Α ΣΣ, Στρατηγού Καλλάρη, για την απόδοση τιµών σε ειδική πανηγυρική τελετή στις σηµαίες των τεσσάρων υνάµεων, για την παροχή εγγυήσεων και για την απαγόρευση κάθε κίνησης επαναστατικών στρατευµάτων προς τη Θεσσαλία, εξώθησαν τα πράγµατα στα άκρα, βάθυναν τις διαχωριστικές γραµµές των δύο παρατάξεων στην Ελλάδα και ικανοποιήθηκαν χωρίς την παραµικρή εκτίµηση των πολιτικών συνεπειών µιας τέτοιας συµπεριφοράς. Όσο περισσότερο επιδεινώνονταν οι σχέσεις των Συµµάχων µε τον Κωνσταντίνο, τόσο βελτιωνόταν η θέση του Βενιζέλου και της κυβέρνησης Εθνικής Άµυνας, η οποία προϊόντος του χρόνου αύξανε τη στρατιωτική της δύναµη 19. Συνεχίζοντας την αλλοπρόσαλλη τακτική τους, οι Σύµµαχοι δεν επέτρεψαν στον Βενιζέλο να καταλάβει τη Θεσσαλία, γεγονός που του αποστέρησε τη δυνατότητα να επιταχύνει τη συγκρότηση αξιόµαχης δύναµης και να πιέσει ακόµη περισσότερο την Αθήνα µε την κατακράτηση των γεωργικών προϊόντων της περιοχής. Ενώ την ίδια εποχή, και συγκεκριµένα από τις 25 Νοεµβρίου/8 εκεµβρίου 1916, είχαν επιβάλλει αποκλεισµό των ελληνικών παραλίων, καταδικάζοντας τον πληθυσµό της Παλαιάς Ελλάδας σε νέες στερήσεις, οι αυθαιρεσίες των Συµµάχων συσπείρωσαν τη φιλοβασιλική µερίδα στην Παλαιά Ελλάδα, συµβάλλοντας στον αποκλεισµό κάθε πιθανότητας συνδιαλλαγής µεταξύ των δύο παρατάξεων. Με την έλευση του νέου έτους, οι αποφάσεις των Συµµάχων είχαν αποκρυσταλλωθεί. Ο Βενιζέλος έπρεπε να ανακαταλάβει τη διακυβέρνηση του κράτους και ο Κωνσταντίνος να εκθρονισθεί. Στις 28 Νοεµβρίου/11 εκεµβρίου 1916 οι τέσσερις πρεσβευτές τους στην Αθήνα επέδωσαν νέα διακοίνωση, που απαιτούσε την άµεση µεταφορά του ελληνικού στρατού στην Πελοπόννησο, 19 Στις 23 Νοεµβρίου/6 εκεµβρίου 1916 η γαλλική κυβέρνηση πρότεινε στο Λονδίνο την εκθρόνιση του Κωνσταντίνου και την αναγνώριση του Βενιζέλου ως µόνου κυβερνήτη της Ελλάδας. Η άρνηση της Αγγλίας απέτρεψε επί του παρόντος αυτή την εξέλιξη, βλ. Ντριό, ό.π.,

18 επιτρέποντας τη διατήρηση πέντε µεραρχιών ειρηνικής συνθέσεως στην υπόλοιπη χώρα, που ελεγχόταν από τον βασιλιά, και την εγκατάσταση στην Κόρινθο και στην Πάτρα συµµαχικού ελέγχου για την καταγραφή των µετακινήσεων. Ο αποκλεισµός των παραλίων, όπως τονιζόταν, θα διατηρούταν µέχρι να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις τους. Τρεις ηµέρες αργότερα οι Σύµµαχοι, µε τη διακοίνωση της 1/14ης εκεµβρίου, απαίτησαν από την ελληνική κυβέρνηση να απαγορεύσει τις συγκεντρώσεις των επιστράτων και την οπλοφορία των πολιτών, να απελευθερώσει τους πολιτικούς κρατουµένους, να αποστρατεύσει τον ιοικητή του Α ΣΣ, να υποβάλει δήλωση συγγνώµης για τα γεγονότα της 18ης Νοεµβρίου/1ης εκεµβρίου προς τις συµµαχικές κυβερνήσεις και να αποδώσει σε δηµόσια τελετή τιµές στα εθνικά τους σύµβολα. Με νέα διακοίνωση, στις 18/31 εκεµβρίου, µαζί µε τα προαναφερόµενα, ζήτησαν και την άδεια χρήσης της σιδηροδροµικής γραµµής Θεσσαλονίκης-Μπράλου. Η ελληνική κυβέρνηση, µε υπόµνηµά της, διαµαρτυρήθηκε υποστηρίζοντας ότι η ικανοποίηση και των νέων απαιτήσεων θα παρέδιδαν την Ελλάδα στο βενιζελικό κίνηµα. Η έξαψη των πνευµάτων στο λαό της Αθήνας, σε συνδυασµό και µε την επιβολή δελτίου για τη διανοµή του άρτου, οδηγούσε στην αύξηση των πράξεων αντεκδίκησης εναντίον των βενιζελικών. Τελικά, η ελληνική κυβέρνηση, για µια ακόµη φορά, υποχώρησε και στις 28 εκεµβρίου/10 Ιανουαρίου 1917 ζήτησε ως µοναδικό αντάλλαγµα την άρση του αποκλεισµού, παραιτούµενη από κάθε δικαίωµα κυρίαρχου κράτους. Η εξάµηνη αναµονή για την υλοποίηση του σχεδίου οφειλόταν στην αντίδραση της Ιταλίας και της Ρωσίας και στις επιφυλάξεις του Lloyd George και του Briand για τον κίνδυνο στον οποίο θα εκτίθονταν οι βενιζελικοί της Αθήνας από µια πραξικοπηµατική εκβολή του βασιλιά, λόγω των υποψιών που υπήρχαν για ενδεχόµενη οργάνωση αντίστασης αποσυρόµενος στο εσωτερικό της χώρας. Η εκθρόνιση του Κωνσταντίνου, η επανένωση του κράτους και η έξοδος της χώρας στον πόλεµο Η αρµόδια διασυµµαχική επιτροπή για τον έλεγχο της υλοποίησης της µεταφοράς του στρατού στην Πελοπόννησο τελούσε υπό τις διαταγές του Στρατηγού Sarrail και είχε επικεφαλής τον Γάλλο Στρατηγό Coboue. Η καχυποψία όµως των Γάλλων της επιτροπής και οι συνεχείς κατηγορίες του Sarrail, που υποβοηθούνταν και από τους Έλληνες βενιζελικούς, επιδρούσαν αρνητικά στην οµαλή εκτέλεση της συµφωνίας, αφού καταλόγιζαν στην Αθήνα δόλο ως προς την παράδοση του οπλισµού και τον τρόπο αποχώρησης του στρατού. Η καταγγελία, για παράδειγµα, ότι η κλάση του 1914 είχε απολυθεί προκειµένου να αποφευχθεί η µεταφορά της στην Πελοπόννησο και να σχηµατισθούν οµάδες ατάκτων στην ηπειρωτική χώρα, και, ακόµη, ότι αποκρυβόταν οπλισµός, αν και δεν ανταποκρινόταν στην πραγµατικότητα, όξυνε την κατάσταση. Η επιτροπή κατηγόρησε την Ελλάδα ότι η

19 µεταφορά των στρατευµάτων γινόταν µε βραδύ ρυθµό, ότι οι µονάδες δεν περιελάµβαναν όλη τη δύναµή τους, ενισχύοντας τα συντάγµατα που στάθµευαν βορείως του Ισθµού της Κορίνθου και τις µονάδες της χωροφυλακής στη Θεσσαλία. Η τελευταία κατηγορία στηριζόταν µε στοιχεία για χορήγηση προσωρινών απολυτηρίων ή αδειών µικρής διάρκειας σε στρατιωτικούς, οι οποίοι µε πολιτική περιβολή οργάνωναν µε επιστράτους µονάδες πολιτοφυλακής. Οι δίχως τέλος αιτιάσεις της επιτροπής αφορούσαν ακόµη και την οργάνωση αποθηκών οπλισµού σε ιδιωτικά κτίρια ή σε ορεινές περιοχές, µε σκοπό τον εξοπλισµό οµάδων ατάκτων, που θα προσέβαλαν τις γραµµές συγκοινωνιών των Συµµάχων. Το Γαλλικό Επιτελείο, βασιζόµενο στις παραπάνω εκτιµήσεις, θεώρησε ότι οι Έλληνες µπορούσαν να οργανώσουν στρατό δυνάµεως ανδρών και να θέσουν σε κίνδυνο τα νώτα της Στρατιάς της Ανατολής, την περίοδο µάλιστα που στο Μακεδονικό Μέτωπο διεξάγονταν οι εαρινές επιχειρήσεις. Αποτέλεσµα της συνεχιζόµενης δυσπιστίας ήταν η παράταση του αποκλεισµού της Παλαιάς Ελλάδας από τους Συµµάχους, αρνούµενοι να ικανοποιήσουν τις δεσµεύσεις που είχαν αναλάβει. Και αυτή ακριβώς η συµπεριφορά ενίσχυε την κωνσταντινική πολιτική µερίδα του τόπου, µιας και πλέον το επισιτιστικό πρόβληµα είχε ενσκήψει στη χώρα. Αποκλειστικός υπεύθυνος για την κατάσταση εθεωρείτο ο Βενιζέλος, αφού ήταν ο σύµµαχος αυτών που είχαν επιβάλει τα εξοντωτικά µέτρα µε σκοπό την επιστροφή του στην εξουσία. Η πολιτική των Συµµάχων στην Ελλάδα ήταν άµεσα συνυφασµένη µε την εξέλιξη της γενικότερης στρατιωτικής κατάστασης. Η ενδεχόµενη αποχώρηση των αγγλικών µονάδων από το Μακεδονικό Μέτωπο, µετά την κατάρρευση της Ρουµανίας, µείωσε τις αντιστάσεις του Λονδίνου στις πρωτοβουλίες του νέου Γάλλου πρωθυπουργού, Alexandre Ribot, για την επίλυση του ελληνικού προβλήµατος. Με τα καθήκοντα του ύπατου αρµοστή ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, γερουσιαστής Ch. Zonnar, µε τελεσιγραφική διακοίνωση προς τον Πρωθυπουργό, στις 29 Μαΐου/11 Ιουνίου 1917, απαίτησε την παραίτηση του Κωνσταντίνου από το Θρόνο υπέρ του δευτερότοκου γιου του, Αλέξανδρου, εντός 24ώρου. Η ανοικτή παραβίαση των αρχών του πολιτεύµατος από τον µονάρχη, χωρίς όµως να είναι επιθυµητή η κατάργηση του βασιλικού θεσµού, ήταν η επίσηµη δικαιολογία που δόθηκε για την άρση της εµπιστοσύνης των Μεγάλων υνάµεων προς το πρόσωπο του βασιλιά. Αν δοκίµαζε να αντισταθεί, προειδοποιούσαν ότι θα προσέφευγαν στα απαραίτητα στρατιωτικά µέτρα για να επιβάλουν µε τη βία την απόφασή τους. Ταυτόχρονα, χωρίς να περιµένουν την απάντηση της κυβέρνησης, συµµαχικά αγήµατα καταλάµβαναν την Ελασσόνα και τον Ισθµό της Κορίνθου. Αν η απαίτηση γινόταν αποδεκτή, θα τερµατιζόταν ο αποκλεισµός και η χώρα θα επανενωνόταν, ενώ δόθηκαν και διαβεβαιώσεις για την αποτροπή κάθε µορφής πολιτικών αντιποίνων. Παρά την αντίθετη εισήγηση του Συµβουλίου του Στέµµατος, ο Κωνσταντίνος, στις

20 2/15 Ιουνίου 1917, χωρίς να παραιτηθεί των δικαιωµάτων του από το Θρόνο, αποχώρησε από την Ελλάδα, ορίζοντας διάδοχο το δευτερότοκο γιο του Αλέξανδρο. Η επάνοδος του Βενιζέλου στην Αθήνα, στις 14/27 Ιουνίου 1917, συνοδεύτηκε από την άµεση κήρυξη του πολέµου στις Κεντρικές Αυτοκρατορίες, από την εφαρµογή του στρατιωτικού νόµου, από την εκτόπιση περίπου τριάντα προβεβληµένων φιλοβασιλικών παραγόντων και από την ανασύσταση της βουλής που είχε προκύψει από τις εκλογές της 31ης Μαΐου 1915, η οποία αποκαλέστηκε από το λαό σκωπτικά βουλή των «Λαζάρων». Η ώρα της αντεκδίκησης είχε φτάσει. Η γαλλική πρωτοβουλία για την επίλυση του ελληνικού ζητήµατος δεν είχε την οµόθυµη στήριξη της Συµµαχίας. Το Λονδίνο, πιο ευαίσθητο στην επίκληση των κανόνων της διεθνούς νοµιµότητας σε συνδυασµό µε το µειωµένο ενδιαφέρον του για τις στρατιωτικές εξελίξεις στο Μακεδονικό Μέτωπο, προσέγγισε τις γαλλικές ενέργειες µε σκεπτικισµό και έµεινε ικανοποιηµένο από τη στιγµή που δε θίχθηκε ο θεσµός της µοναρχίας. Η Ιταλία, όµως και η Ρωσία, σταθερά αντίθετες σε κάθε κίνηση που ενίσχυε τη θέση της Ελλάδας στα Βαλκάνια, αντέδρασαν σθεναρά. Θα έπρεπε να περάσουν έξι ολόκληροι µήνες προκειµένου να εξασφαλιστεί η αυτονόητη οικονοµική ενίσχυση της Ελλάδας για την κινητοποίηση των ενόπλων δυνάµεών της και µόνο αφού είχε αποφασισθεί η ενίσχυση του Μακεδονικού Μετώπου. Ακόµη δε και µετά την κήρυξη της γενικής επιστράτευσης από την Ελλάδα, στις 22 Ιανουαρίου 1918, ο Βενιζέλος δεν είχε καταφέρει να εξασφαλίσει την εγγύηση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας, πόσο µάλλον τη λήψη υποσχέσεων για την ικανοποίηση των αλυτρωτικών οραµάτων του έθνους. Η προσπάθεια της Γαλλίας να ενισχύσει το ρόλο και την παρουσία της στην ανατολική Μεσόγειο, που δέσποζε η ενδυναµωµένη Ελλάδα, έβρισκε συνεχώς προσκόµµατα από την Ιταλία και τη Ρωσία. Στην Ελλάδα ο Βενιζέλος, που εισέπραττε το ανάλογο πολιτικό κόστος από τις ρεβανσιστικές επιλογές του, συνέχιζε να αγωνιά, λόγω της ορατής πιθανότητας αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος των Συµµάχων για την προσέλκυση της Βουλγαρίας. Από το καλοκαίρι του 1918, η αντικατάσταση του φιλογερµανού πρωθυπουργού Vasil Radoslavov από τον δυτικιστή Aleksandar Malinov ανησύχησε σοβαρά την Αθήνα, την ώρα που η ιδέα της δηµιουργίας µιας αυτόνοµης Μακεδονίας, είτε µε φιλελεύθερο είτε µε σοσιαλιστικό καθεστώς, για τον προσεταιρισµό της Βουλγαρίας, αποτελούσε αντικείµενο σοβαρών διαβουλεύσεων. Όσο οι Σύµµαχοι δεν έδιναν ρητές εγγυήσεις στην Ελλάδα, τόσο η ελληνική ανασφάλεια επιτεινόταν εµποδίζοντας την κυβέρνηση να υπερκεράσει τις εσωτερικές διασπαστικές τάσεις. Έπρεπε να εγκαινιασθεί ο πόλεµος στο Μακεδονικό Μέτωπο, η Βουλγαρία να επιµείνει στις αρχικές της επιλογές και να τελεσφορήσει η συµµαχική πολεµική προσπάθεια µε την αποφασιστική συµµετοχή των ελληνικών όπλων για να ακυρωθεί η συνδιαλλαγή της Entente µε τη Βουλγαρία.

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 2 Η πρώτη φάση του Α Βαλκανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 3 Η δεύτερη φάση και το

Διαβάστε περισσότερα

Οι στρατηγικές επιλογές της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο

Οι στρατηγικές επιλογές της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο Οι στρατηγικές επιλογές της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο Γράφει ο: Γιώργος Πήλιουρας Το ζήτημα της εισόδου μίας χώρας σε έναν πόλεμο, πόσο μάλλον σε έναν Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι ιδιαίτερα ακανθώδες.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας 66 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το κίνηµα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου

Το κίνηµα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου Το κίνηµα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου Το κίνηµα στο Γουδί -1909 Τον Αύγουστο του 1909 αξιωµατικοί του στρατού, συγκεντρώθηκαν στο Γουδί της Αθήνας και κήρυξαν επανάσταση εναντίον του βασιλιά Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ )

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 18 Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ. 142 145) Μετά τη Ναυµαχία του Ναυαρίνου, οι διπλωµατικές ενέργειες για

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής)

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Χρονολόγιο 1893 Πτώχευση 1897 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1909 (15 Αυγούστου) Κίνημα στο Γουδί 1910 Ο Βενιζέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: «Το κόμμα του Γ. Θεοτόκη πυρήνα των Αντιβενιζελικών.», σελ. 92-93 β. Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ñïýëá ÌáêñÞ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ñïýëá ÌáêñÞ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 21 Απριλίου 2013 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ α) σελ. 54 «Στο εξωτερικό εµπόριο είχε και θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος 1 Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης της

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 152 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. 1. α) Από το σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 5η: Η Ελληνική Επανάσταση ως ευρωπαϊκό γεγονός Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. α) Πότε εµφανίστηκαν τα αλβανικά φύλα στη Βόρεια Ήπειρο, σε ποιες οµάδες διακρίνονται και ποια τα χαρακτηριστικά τους; β) Πώς θα χαρακτηρίζατε, κάτω απ αυτές τις συνθήκες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. Δυναμικές προσαρτήσεις της Γερμανίας από το 1936 μέχρι το 1939:.................. 2. Η Στάση των συμμάχων απέναντι στο γερμανικό επεκτατισμό: πολιτική του κατευνασμού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:

ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΓΩΝ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό ένα από τα γράµµατα της Στήλης Β, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση ΣΤΗΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΪΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΪΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΪΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1. Ποιο ήταν το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Πώς αντιμετώπισαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Ο.Π. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΑ Ο.Π. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ. 210 9713934 & 210 9769376 ΙΣΤΟΡΙΑ Ο.Π. ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1.1. 1. Λ 2. Λ 3. Λ 4. Σ 5. Σ Α.1.2. 1. σελ. 41 «Θα ήταν της ομογένειας.» 2. σελ. 211 «Οι επαναστάτες επανάστασης»

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821 1830) 1 Κεφάλαιο 5 (σελ. 90 93) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( )

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( ) ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930) 1. Κουτσοβλαχικό ζήτημα : Το 1906 Έλληνες κάτοικοι της Ρουμανίας απελάθηκαν, λόγω της έξαρσης που γνώριζε την ίδια εποχή το Κουτσοβλαχικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση νόμου: «Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις»

Πρόταση νόμου: «Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις» Πρόταση νόμου: «Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις» Κεφάλαιο Α Γενικές διατάξεις Άρθρο 1 Σκοπός Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η διασφάλιση της άσκησης του δικαιώματος του συνέρχεσθαι δημοσίως και εν υπαίθρω,

Διαβάστε περισσότερα

ȀǼǿȂǼȃȅ ī ȅǻǿīǿǽȉ (ȖȚĮ IJȠȣȢ İȟİIJĮȗȠȝȑȞȠȣȢ) 1. ȈIJȠ İȟȫijȣȜȜȠ ȈIJȠ İıȫijȣȜȜȠ ʌȑȟȧ- ʌȑȟȧ ȈIJȘȞ ĮȡȤȒ IJȦȞ ĮʌĮȞIJȒıİȫȞ ıįȣ ȃį ȝșȟ ĮȞIJȚȖȡȐȥİIJİ ȞĮ ȝș ȖȡȐȥİIJİ 2.

ȀǼǿȂǼȃȅ ī ȅǻǿīǿǽȉ (ȖȚĮ IJȠȣȢ İȟİIJĮȗȠȝȑȞȠȣȢ) 1. ȈIJȠ İȟȫijȣȜȜȠ ȈIJȠ İıȫijȣȜȜȠ ʌȑȟȧ- ʌȑȟȧ ȈIJȘȞ ĮȡȤȒ IJȦȞ ĮʌĮȞIJȒıİȫȞ ıįȣ ȃį ȝșȟ ĮȞIJȚȖȡȐȥİIJİ ȞĮ ȝș ȖȡȐȥİIJİ 2. 1 & 23 2016 : ( )- ( ) : (4) 1 :... (1905).. 15 2,,,,,, :. 19.. 18 1901.. 1913.... 1932. 10 1 ( 7) (1914-1918), ( 6). 13 2 1920; 12 1, : 1 4 2 &.. 1864,, ( 8) ( 10) ( 7). 25, 29 1874,, «;». [ ] [ ],.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α.1.1. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α α. Ιδρύθηκε το 1921 στα πλαίσια της Ύπατης Αρμοστείας Σμύρνης, με σκοπό να βοηθήσει όσους Έλληνες πρόσφυγες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 21 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ. μέθοδο διακανονισμού που κυριάρχησε προοδευτικά στο εξωτερικό εμπόριο από το

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ. μέθοδο διακανονισμού που κυριάρχησε προοδευτικά στο εξωτερικό εμπόριο από το ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 1 Νοεμβρίου 2015 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό Βιβλίο, σελ. 48 «Στην περίοδο 1910-1922, των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους.» β. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ Η ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου 122 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Έγγραφο συνόδου 2009 10.1.2005 B6-0041/2005 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία δήλωσης της Επιτροπής σύµφωνα µε το άρθρο 103, παράγραφος 2, του Κανονισµού των βουλευτών: Jan Marinus

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του ΥΠΕΞ, με θέμα: «Ελλάδα Τουρκία στον 21 ο αιώνα» Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2010 Είναι ιδιαίτερη χαρά που απευθύνομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2)

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2) ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ, ΒΙΒΛΙΟ 3 ο,70 (1,2) Εμφύλια διαμάχη στην Κέρκυρα Μετά την καταστολή της αποστασίας των Μυτιληναίων από τους Αθηναίους και την κατάληψη των Πλαταιών από τους Σπαρτιάτες(427π.Χ.),

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι,

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι, 3 H ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ Η Ελληνική Κυβέρνηση συνεχίζει τη δραστηριότητα της από το Κάιρο, πρώτο σταθμό της εξορίας της όπου έχει μεταφερθεί στα τέλη Μαΐου 1941 όταν αρχίζει η μάχη της Κρήτης. Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΟΛΙΝΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΡΟΛΙΝΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΑΝΑΤΟΥ Συνοπτική παρουσίαση των πολιτικών και διπλωματικών εξελίξεων που προηγήθηκαν των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913). Πώς το αποτέλεσμα αυτών των Πολέμων άλλαξε τη γεωγραφική έκταση και την πληθυσμιακή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 8η: Το Κρητικό Ζήτημα Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΟΜΑ Α Α Α.1. 1 α, β, στ, ζ. 2 γ, δ, ε, η

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΟΜΑ Α Α Α.1. 1 α, β, στ, ζ. 2 γ, δ, ε, η ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΟΜΑ Α Α Α.1. 1 α, β, στ, ζ 2 γ, δ, ε, η Α.2. ΣΕΚΕ Οι υψηλοί δείκτες ανεργίας και οι άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των εργατών οδήγησαν σε έντονη πολιτικοποίησή τους, κατά

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις και στοχεύσεις της Άγκυρας

Επιδιώξεις και στοχεύσεις της Άγκυρας 1 27 Μαρτίου 2011 www.geostrategy.gr Επιδιώξεις και στοχεύσεις της Άγκυρας Η Τουρκία του Ερντογάν δεν διαφέρει από την Τουρκία των στρατηγών Του Χρήστου Μηνάγια Στις 15-3-2011 ο Τούρκος δηµοσιογράφος Ali

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ ,

ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ , ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.Να αποδώσετε με συντομία το

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι Εσωτερική κρίση εξωτερικοί κίνδυνοι 1054-10811081 Στο σημερινό μάθημα θα δούμε: 1. τα εσωτερικά προβλήματα 2. τους εξωτερικούς κινδύνους 3. κυρίως τη μάχη στο Ματζικέρτ και τις συνέπειές της Ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν μεσαίες, μικρές ή και πολύ μικρές δυνάμεις. Παρόλο που η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Αγωνιστικός & Ημερολογιακός Σχεδιασμός Εθνικών Ομάδων Ανδρών- Εφήβων- Παίδων- Παμπαίδων για την αγωνιστική περίοδο

Αγωνιστικός & Ημερολογιακός Σχεδιασμός Εθνικών Ομάδων Ανδρών- Εφήβων- Παίδων- Παμπαίδων για την αγωνιστική περίοδο Αγωνιστικός & Ημερολογιακός Σχεδιασμός Εθνικών Ομάδων Ανδρών- Εφήβων- Παίδων- Παμπαίδων για την αγωνιστική περίοδο 2014-2015. 1 Αγωνιστικό καλεντάρι Εθνικών ομάδων ανδρικού φύλου. 1.1 Εθνική ομάδα Παμπαίδων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ EE28 ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ 1 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟΥ Η περιφερειακή ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται στις έρευνες Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Πρόκειται για το συνέδριο που οργανώθηκε στη Μασσαλία το Φεβρουάριο του 1918, απάντηση στο σχολικό βιβλίο, «η ρωσική επανάσταση...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΥΡΤΩ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΥ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΜΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΥΡΤΩ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΥ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΜΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2016 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΥΡΤΩ ΚΟΥΖΙΝΟΠΟΥΛΟΥ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 α.κόμμα Γ.Θεοτόκη: Από τα αντιβενιζελικά κόμματα, πιο αδιάλλακτα ήταν τα κόμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 3 Α Βαλκανικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί, Στρατεύσιμο και Πολιτικό Προσωπικό της Τακτικής Αεροπορίας, Σε εκτέλεση σχετικής απόφασης του ΚΥΣΕΑ αναλαμβάνω σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. Δόγμα Τρούμαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 28.6.2013 COM(2013) 482 final 2013/0225 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη να επικυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Λαγκαδά. Επέτειος Μάχης του Λαχανά. 103 Χρόνια Ελευθερίας Ιουνίου

Δήμος Λαγκαδά. Επέτειος Μάχης του Λαχανά. 103 Χρόνια Ελευθερίας Ιουνίου Δήμος Λαγκαδά Επέτειος Μάχης του Λαχανά 103 Χρόνια Ελευθερίας 19-21 Ιουνίου Πρόγραμμα Τρίτη 21 Ιουνίου2016 11:30 π.μ. Εορτασμός της 103ης επετείου της Μάχης του Λαχανά στο Ηρώο Πεσόντων Λαχανά Επιμνημόσυνη

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα