Σε βέρτιγκο τα κόμματα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σε βέρτιγκο τα κόμματα"

Transcript

1 01- KATHI _KATHI NEW 26/12/14 23:42 Page 1 ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ, Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Eτος 6 ο Aρ. φύλλου 325 Κυπριακή Πολιτική και Oικονομική Eφημερίδα 1,50 (Απλή έκδοση) 2,90 (Βασική) 3,90 (Ενισχυμένη) ΣHMEPA ΣΤΕΦΗ ΔΡΑΚΟΥ Ευνοούνται οι συγχωνεύσεις ασφαλιστικών Στον δρόμο της ανάκαμψης οδεύει ο κλάδος των ασφαλειών, αφού τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου δείχνουν θετική ανάκαμψη στον γενικό κλάδο. Παρουσιάζεται μείωση στην εξαργύρωση ασφαλιστικών συμβολαίων, ενώ τα ασφαλιστικά επενδυτικά ταμεία καταγράφουν θετικές αποδόσεις. Σε συνέντευξή της στην «Κ» η πρόεδρος του Συνδέσμου Ασφαλιστικών Εταιρειών κ. Στέφη Δράκου αναφέρει ακόμα ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες διεκδικούν να ανταγωνιστούν με οποιοδήποτε άλλο οργανισμό επί ίσοις όροις στη διαδικασία για το ΓεΣΥ. Οικονομική, σελ. 6 ΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ Τέσσερις εταιρείες θα καλύψουν το κενό Μπροστά στον κίνδυνο να υπάρξει κενό σε αριθμό δρομολογίων, που θα θέσουν την Κύπρο σε απομόνωση, η κυβέρνηση επεξεργάζεται σειρά μέτρων, που θα ελαχιστοποιήσουν τις επιπτώσεις, που θα δημιουργηθούν από ενδεχόμενο κλείσιμο των ΚΑ. Η «Κ» παρουσιάζει τους σχεδιασμούς που γίνονται, για να μην υπάρξει κενό στην επιβατική κίνηση. Σελ. 7 ΜΙΜΗ ΝΤΕΝΙΣΗ «Με ενοχλεί ο διχασμός» Με αφορμή την επιτυχημένη της παράσταση στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού στην Αθήνα με το έργο της «Σμύρνη μου αγαπημένη», μια προσεγμένη υπερπαραγωγή, που ξεκινά το 1917 και φτάνει ώς λίγο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Μιμή Ντενίση μιλάει στην «Κ». Ζωή, σελ. 6 Σε βέρτιγκο τα κόμματα Σε πολιτική περιδίνηση έριξε τις πολιτικές ηγεσίες η χιονοστιβάδα των σκανδάλων Οι εξελίξεις από τα ανοικτά μέτωπα των σκανδάλων, που το ένα μετά το άλλο βγαίνουν στην επιφάνεια και συγκλονίζουν την κοινή γνώμη, κυρίως λόγω της εμπλοκής ηχηρών κομματικών ονομάτων, προκαλούν παρατεταμένο πανικό στα κομματικά επιτελεία, που δυσκολεύονται όχι απλά να διαχειριστούν την κατάσταση $80 το πετρέλαιο μέσα στο 2015 Μάχες επιρροής στα καύσιμα Η Σαουδική Αραβία φαίνεται ότι προχωρεί σε σχεδιασμούς που προβλέπουν ανάκαμψη των τιμών μέσα στο 2015, με την τιμή του πετρελαίου να αναμένεται να κινηθεί κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι. Επίδειξη δύναμης από τη Σαουδική Αραβία προς τις ΗΠΑ, οι οποίες βελτιώνουν ραγδαία τις σχέσεις τους με την Τεχεράνη. Οικονομική, σελ. 4 Κυπριακό χαμηλών θερμοκρασιών Η προσοχή στην Άγκυρα Η Λευκωσία ζήτησε από την Αθήνα να τερματίσει τη μεσολαβητική προσπάθεια προς την Άγκυρα σε ό,τι αφορά τις συνομιλίες, αφού τα γεγονότα δεν προδικάζουν την όποια θετική έκβαση. Η συμπεριφορά της Τουρκίας μετά τη λήξη της NAVTEX, όταν η ENI θα επιχειρήσει τη νέα γεώτρηση, θα κρίνει και τις εξελίξεις. Σελ. 11 Ακήρυχτος «πόλεμος» για μία ταινία Η Ελλάδα στις κάλπες με άδεια ταμεία Ισχνές οι πιθανότητες εκλογής Προέδρου αύριο, στερεύει η ρευστότητα αλλά να κυκλοφορήσουν δημόσια. Οι ηγεσίες των τεσσάρων μεγαλύτερων κομμάτων ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ, τρομάζουν στην προβολή των τηλεοπτικών πλάνων από τις συλλήψεις και προσαγωγές στελεχών τους, σε μια περίοδο γενικευμένης απαξίωσης των πολιτικών από τους απηυδισμένους πολίτες. Οι αποκαλύψεις διαμορφώνουν ένα σκηνικό άκρως αρνητικό για το σύνολο του πολιτικού συστήματος, το οποίο φαίνεται αδύναμο να διαχειριστεί την κατάσταση, γιατί ουδείς μπορεί να υποψιαστεί το βάθος και την έκταση του προβλήματος της διαφθοράς, σε προσωπικό ή σε συλλογικό επίπεδο. Σελ. 4 Μήλον της Εριδος για τη νέα όξυνση των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Πιονγκγιάνγκ παραμένει η ταινία της Sony «The Interview», με θέμα ένα φανταστικό σχέδιο της CIA για τη δολοφονία του ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν. Τελικά, η επίμαχη ταινία θα προβληθεί σε επιλεγμένους κινηματογράφους. Σελ. 21 και Ζωή, σελ. 7 EPA Πιο κοντά στις πρόωρες εκλογές την 1η Φεβρουαρίου βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς ο νέος κύκλος επαφών του Μεγάρου Μαξίμου και της Χαριλάου Τρικούπη με ανεξάρτητους μπορεί να αυξήσει τις θετικές ψήφους για τον κ. Σταύρο Δήμα, αλλά, εάν δεν υπάρξουν ανατροπές στο «παρά ένα», δύσκολα θα οδηγήσει σε διαμόρφωση προεδρικής πλειοψηφίας 180 βουλευτών κατά την αυριανή καταληκτική ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας. Με τις παρενέργειες της πολιτικής αβεβαιότητας στο σώμα της οικονομίας να είναι σταδιακά ορατές, ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς αναμένεται να προβεί σήμερα σε νέα παρέμβαση. Σελ. 18, 19 Οι μικροί πόλεμοι του 2014 EPA Οι μικροί, βρώμικοι πόλεμοι του 2014 έχουν μία σοβαρή ομοιότητα με τον Α Παγκόσμιο, εκατό χρόνια νωρίτερα. Μετά τον πόλεμο οι νικητές άλλαξαν τον οικονομικό και πολιτικό χάρτη, μεταφέροντας πόρους και εδάφη των ηττημένων προς ίδιον όφελος. Σήμερα, εκατό χρόνια μετά, ο χάρτης επανασχεδιάζεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα ιστορικά διδάγματα του 20ού αιώνα κι ενώ οι εμπλεκόμενες πλευρές επιζητούν μία νέα τάξη πραγμάτων. Σελ. 22 ΧΑΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Ολοταχώς προς ιδιωτικοποιήσεις και μεταρρυθμίσεις Οι δύσκολεςαποφάσεις που αφορούν την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος έχουν ήδη υλοποιηθεί, αναφέρει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης, σημειώνοντας ότι για το 2015 περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σημαντικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες δεν κατατάσσονται στα «δύσκολα». Όπως υποστηρίζει ο κ. Γεωργιάδης, ήδη καταρτίζεται το πλάνο μεταρρύθμισης για το Τμήμα του Εφόρου Εταιρειών, ενώ πολύ σύντομα θα γίνει και η επιλογή των συμβούλων για το θέμα της CYTA. Σε σχέση με τη μείωση των φορολογιών, ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει ακόμα κάτι συγκεκριμένο, ενώ για τις Κυπριακές Αερογραμμές δηλώνει ότι η κυβέρνηση αναμένει την απάντηση της Ε.Ε. Οικονομική, σελ. 3 ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Φταίει η κυβέρνηση για τις δύο τράπεζες Στην κυβέρνηση και πιο συγκεκριμένα στον υπ. Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη επιρρίπτει την ευθύνη «που χάθηκαν από κυπριακά χέρια οι δύο τράπεζες» ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β. Σε συνέντευξή του στην «Κ», με την ευκαιρία του νέου έτους τονίζει ότι λάθη έκανε και η Βουλή αλλά και οι πάντες και σημειώνει ότι θα πρέπει να επιστραφούν χρήματα και να δημευθούν περιουσίες όσων έκλεψαν. Σελ. 6 ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ Χρειάζεται ν αλλάξουν Ηταν μία δύσκολη χρονιά για την πλειοψηφία του κόσμου της Κύπρου το Κυρίως γιατί έπρεπε να ξηλώσουμε στην κυριολεξία τη ζωή μας και να την αναπροσαρμόσουμε, βάζοντας πρώτα και πάνω απ όλα τη διασφάλιση των άκρως αναγκαίων. Δηλαδή, τη στέγη, την τροφή μας και τη μόρφωση των παιδιών μας. Στη συνέχεια τα υπόλοιπα με τις ανάλογες διαβαθμίσεις. Κι αυτό γιατί βρεθήκαμε από τον Μάρτη του 2013 κάτω από τον ζυγό μιας Τρόικας που μας έβαλε σε μια σκληρή «δίαιτα». Ο κόσμος υπέμεινε, άλλαξε και σιωπηρά σήκωσε όσο βάρος του ανέθεσαν. Μόνο τα κόμματα, που θα έπρεπε να είναι η κινητήριος δύναμη της αλλαγής, δεν άλλαξαν κι όπως αποδεικνύεται, υπό τη σημερινή τους μορφή δεν μπορούν, διότι έχουν καταντήσει να είναι τα αποστήματα που οδηγούν την κοινωνία σε αποσύνθεση. Γνωρίστε τον άνθρωπο πίσω από τον Ηγέτη. Σελ. 17 Δέκατος τόμος: Ιωάννης Μεταξάς ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ «Κ» ΑΦΙΕΡΩΜΑ Η μπάλα σταμάτησε τον πόλεμο Η ιστορική ανακωχή του Α Παγκοσμίου Πολέμου από τους Γερμανούς, του Γάλλους και του Βρετανούς γιορτάστηκε με ποδόσφαιρο. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Οι στιγμές που ξεχώρισαν το 2014 Βία, ιστορικές επιτυχίες, μεταγραφές μεταξύ «αιωνίων» και ο Μέσι, είναι μερικές από τις ποδοσφαιρικές στιγμές στην Κύπρο από τη χρονιά που φεύγει. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟ K SPORTS SUPER LEAGUE Βλέπουμε ελληνικό ποδόσφαιρο; Βία και διαφθορά πρωταγωνιστούν στη Super League. Η αμφίρροπη κατάληξη του πρωταθλήματος είναι το μοναδικό θετικό στο πρωτάθλημα. ΝΒΑ Οι τέσσερις Ελληνες στην «Κ» Ελληνική απόβαση στα γήπεδα του ΝΒΑ. Οι Κώστας Κουφός, Νικ Καλάθης, Γιάννης Αντετοκούνμπο και Κώστας Παπανικολάου απαντούν στις ερωτήσεις της «Κ».

2 02-KATHI NEW_Master_cy 26/12/14 22:38 Page 2 2 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΛΙΔΑ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ Η θλιβερή εικόνα των αρχηγών μας Μεγάλη αναταραχή φαίνεται να επικρατεί στα μυαλά των ηγετών των πολιτικών μας κομμάτων, καθώς τα σκάνδαλα, το ένα μετά το άλλο βγαίνουν, στην επιφάνεια και αποκαλύπτουν τη σαθρότητα του πολιτικού τοπίου σε όλο της το «μεγαλείο». Κι έτσι όπως οι «λαδιές» διαγράφουν ονόματα κομματικών ταγών σε επαρχιακό αλλά και κεντρικό επίπεδο, η αναταραχή μετεξελίσσεται σε φουρτούνα, καθότι οι ηγέτες, οι αρχηγοί, δεν είναι και τόσο σίγουροι τι θα βγάλει ο οχετός της διαφθοράς. Αυτό σημαίνει ότι γνωρίζουν αν υποθέσουμε ότι οι ίδιοι δεν έβαλαν το χέρι στο γλυκό πως «το Κόμμα» σε κάποιες φάσεις είτε τα πήρε, είτε είχε μερίδιο σε διορισμούς, είτε πέρασε από τα ταμεία του αδήλωτο χρήμα. Προς τι η φουρτούνα; Είναι απλό. Αν ο γ.γ. του ΑΚΕΛ Αντρος Κυπριανού το 2013, όταν άνοιξε το κεφάλαιο «Δρομολαξιά» διά δηλώσεώς του καλούσε τη δικαιοσύνη να ελέγξει το ΑΚΕΛ, διότι ο ίδιος ήταν σίγουρος ότι τα στελέχη του κόμματος του ήταν καθαρά και τώρα το Κακουργιοδικείο βρίσκει ένοχο τον τότε Κεντρικό Οργανωτικό Γραμματέα, τι θα πρέπει να κάνει; Ναι, πολύ σωστά, να παραιτηθεί. Διότι και παραπληροφορημένος να δηλώσει σήμερα ότι ήταν, τίποτα δεν σώζει την κατάσταση, όταν πρόκειται για ένα τόσο μεγάλο κόμμα κι ένα ζήτημα όπως η διαπλοκή. Και τίποτα δεν σώζει την κατάσταση, ούτε και αυτό που εξήγγειλε ο κ. Κυπριανού, δηλαδή συνέδριο του κόμματος όπου θα συζητηθούν θα ζητήματα διαφθοράς. Άσε, κ. Κυπριανού, να έρθουν άλλοι να αναλάβουν, ίσως τα καταφέρουν καλύτερα. Διότι αν απέτυχε ο Κεντρικός Οργανωτικός σου Γραμματέας και κρίθηκε ένοχος, ταυτόχρονα σημαίνει ότι απέτυχες κι εσύ. Τώρα αν νοσεί και η δικαιοσύνη, όπως εσχάτως φαίνεται να υποστηρίζετε, είναι άποψή μου ότι μόνο μια νέα, καθαρή ηγεσία του ΑΚΕΛ, μπορεί να διεκδικήσει μια καλύτερη δικαιοσύνη. Διότι η δική σας, εκτός των άλλων, δυστυχώς κουβαλά μαζί της ακόμα και τον ιστορικό λεκέ της ατολμίας Χριστόφια να πει μια συγγνώμη στις οικογένειες των θυμάτων του Μαρί. Ας περάσουμε τώρα στη δεξιά όχθη του Σηκουάνα. Στον ΔΗΣΥ, του οποίου ο αρχηγός, ο Αβέρωφ Νεοφύτου, ενώ πριν από το «κούρεμα» εμφανιζόταν σαν ο Ιβανόης των τραπεζών, ο οποίος ομού μετά του σημερινού προέδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλο, αποτελούσαν το ακτύπητο δίδυμο προάσπισης του τραπεζικού μας συστήματος, αίφνης μετά τον Μάρτη του 2013 άλλαξε τροπάριο κι έγινε επιτιμητής των μεθόδων που τα golden boys ακολούθησαν κι έστειλαν τον τόπο στον γκρεμό της χρεοκοπίας. Τώρα ο κ. Παπαδόπουλος εμφανίζεται και σαν αντιμνημονιακός. Μα αγαπητοί κύριοι Νεοφύτου και Παπαδόπουλε, για να κάνει ένας σοβαρός πολιτικός ηγέτης μια στροφή 180 μοιρών, όπως κάνατε εσείς, θα πρέπει προηγουμένως να βγει στον λαό με διάγγελμα, να ζητήσει συγγνώμη για τα λάθη που είχε κάνει και να εξηγήσει πώς και γιατί την έπαθε και ποια πολιτική θα ακολουθήσει ως νέος πολιτικός που είναι. Αυτό το τρένο θεωρώ ότι το χάσατε κι είναι για εσάς διπλά θλιβερό. Διότι, αν στην περίπτωση του Άντρου Κυπριανού έχουμε να κάνουμε με ένα πολιτικό αρχηγό με παιδιά κι εγγονάκια, ο οποίος μπορεί να αποσυρθεί και να τους λέει παραμυθάκια, εσάς τα παιδιά σας είναι μικρά και τα παραμύθια σας ακόμα πολύ άγουρα... ΥΨΙΚΑΜΙΝΟΣ/ Γράφει ο ΜΙΧAΛΗΣ ΤΣΙΚΑΛAΣ Νόμος δεν είναι το δίκιο του Άντρου Και λέει ο Χέγκελ, κουρασμένος από τα χρόνια και τις στιγμές, με το χέρι στο πηγούνι καθισμένος σε μια πέτρα: Ο ήλιος και οι πλανήτες έχουν νόμους, αλλά δεν τους γνωρίζουν. Δεν ξέρουν πώς και γιατί κινούνται στον χώρο, απλώς το κάνουν. Οι Βάρβαροι (οι άλλοι), από την πλευρά τους, κυβερνώνται από τις ορμές. Πολλά τα επίπεδα των Βαρβάρων σήμερα, περισσότερα από την εποχή του Χέγκελ. Συνεχίζει: Καθώς το Δίκαιο τίθεται και καθίσταται γνωστό εξαφανίζεται κάθε τυχαίος χαρακτήρας της συναίσθησης, της γνώμης, η μορφή της εκδίκησης ή του εγωισμού. Μόνο έτσι το Δίκαιο αποκτά τον αληθινό του καθορισμό και τιμάται. Μόνο έτσι το Δίκαιο, γίνεται ικανό για τη Γενικότητα. Ταυτόχρονα δε, και αποδεκτό. Πέρα από το να θες να υπάρχουν νόμοι, αποδέχεσαι και την κρίση αυτών, κάνοντας βήματα πίσω από τη φυσική σου κατάσταση. Τι εννοώ; Αν έχω μια αντιδικία με κάποιον, δεν θα βασιστώ πάνω στα φυσικά μου ένστικτά για να τη λύσω. Δεν θα πάρω το τσεκούρι να βγω στον δρόμο. Δίνω την υπόθεση στη δικαιοσύνη και στο Δίκαιο που με την ύπαρξή τους με έβγαλαν από τη φυσική μου κατάσταση, για να πάρουν μια απόφαση για εμένα. Δεν είμαι πλανήτης, δεν είμαι βάρβαρος και ο Άντρος ο Κυπριανού δεν είναι ηλιακό σύστημα όσο κι αν θέλει να περιφέρονται τα πάντα γύρω του σαν τα δαχτυλίδια του Κρόνου. Είναι αποκαρδιωτικό με μια απλή ατάκα, να μπορείς να διώχνεις από πάνω σου την κανονικότητα και τη γενικότητα της κοινωνίας του Δικαίου και να λες «εμπρός για την επιστροφή στη φυσική μας κατάσταση». Αν πρώτος εσύ, το στέλεχος, και το κάθε στέλεχος, δεν δείχνεις τον σεβασμό σου απέναντι στη Δικαιοσύνη, σημαίνει ότι και ο πολίτης, ο οποίος νιώθει ότι θίγεται από μια απόφαση του Δικαστηρίου θα πρέπει να επιστρέψει στη φυσική κατάσταση και να πάρει τον νόμο στα χέρια του. Ένοχος ή όχι ο κύριος Ζαννέτος, εμένα δεν με απασχολεί. Υπάρχει, ευτυχώς, το «πίστη και σεβασμός εις το Σύνταγμα και τους συνάδοντας αυτώ νόμους» δίκαιο ώστε να κρίνει. Και αυτό που κρίνει όμως, είναι και εκείνο που σου δίνει το δικαίωμα να αμφισβητήσεις την κρίση του μέσα από άλλες διαδικασίες. Αλλά ο νόμος είναι υπεράνω όλων μας. Το γράμμα του, γράμμα σε όλων μας τα ονόματα. Αυτή η αρχή, η τόσο απλή, δεν πρόκειται και δεν θέλουμε να αλλάξει για κανέναν, αλλιώς ζήτω που καήκαμε. Το ότι η δικαιοσύνη αποφάσισε να μετουσιώσει σε κατήγορο τον μέχρι πρότινος κατηγορούμενο για να βγάλει μια απόφαση, δεν είναι κάτι νέο. Αν μη τι άλλο, υπάρχει και το Χόλιγουντ με το ακριβώς ίδιο σκηνικό να έχει επαναληφθεί ουκ ολίγες φορές, όπως άλλωστε και στα «πραγματικά» αμερικάνικα δικαστήρια. Αν υπάρχει νομικό κώλυμα ή όχι στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν είμαι σε θέση να το γνωρίζω. Λέω όμως με το φτωχό μου το μυαλό και πέρα από το πρόσωπο, ο νόμος είναι πέρα από τον γενικό εισαγγελέα, πως δεν είναι ηθικά σωστό (τουλάχιστον) να αφήνονται σκιές ως προς τις αποφάσεις της δικαιοσύνης. Δεν γίνεται ένα πολιτικό πρόσωπο, και δη ένας γενικός γραμματέας του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, να «βλέπει» σκοπιμότητες και να οδηγεί με τα λεγόμενά του τη συζήτηση ίσως και σε επικίνδυνες ατραπούς, διότι η υπόθεση έχει να κάνει με έναν «δικό μας». Εννιά μέλη έχει το Ανώτατο των ΗΠΑ, διορισμένα και τα εννιά από το Κογκρέσο και τον Πρόεδρο καταρχήν, και κανείς δεν βρέθηκε στη συνέχεια να αμφισβητήσει τις γνωματεύσεις ή να κατηγορήσει κάποιον από τα μέλη για «σκοπιμότητα» σε δικαστική απόφαση. Γιατί; Διότι ναι μεν μπορεί να φωνάζει πολιτική παρέμβαση στο πώς και στο γιατί διορίζονται οι συγκεκριμένοι εννιά, αλλά κανείς ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ δεν παρεμβαίνει στη συνέχεια στο έργο τους. Εμείς στη μικρή Κύπρο, έχουμε άλλη γνώμη για τον νόμο. Μήπως θα έπρεπε να μας απασχολεί πώς διορίζονται οι δικαστές ας πούμε; Άλλο θέμα αυτό. Εν προκειμένω, δεν μας αρέσουν οι αποφάσεις του, πρέπει να βγούμε δημόσια και να δηλώσουμε τη μήνιν μας εναντίον της δικαιοσύνης και να προειδοποιήσουμε πως αφού χωνέψουμε τους κουραμπιέδες θα στήσουμε δική μας νομική επιτροπή ώστε να βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα. Εάν είναι έτσι, και σκοπός είναι να αμφισβητούμε την κάθε απόφαση του δικαστηρίου, τι το θέλουμε; Γιατί το έχουμε; Για να το ακυρώνουμε στα μάτια της εκλογικής μας βάσης; Για να πείσουμε γι άλλη μια φορά εαυτούς και αλλήλους ότι τα νεφελίμ της κυπριακής δημοκρατίας μας καταδιώκουν; Υπάρχουν τρόποι να επανέλθεις απέναντι σε μια απόφαση, κάνε το ιδιωτικά και με σκέψη, με το χέρι στο πηγούνι σαν τον παππούλη Χέγκελ. Το είπε καθαρά: εξαφανίζεται κάθε τυχαίος χαρακτήρας της συναίσθησης, της γνώμης, η μορφή της εκδίκησης ή του εγωισμού. Μόνο έτσι το Δίκαιο αποκτά τον αληθινό του καθορισμό και τιμάται. Μόνο έτσι το Δίκαιο, γίνεται ικανό για τη Γενικότητα. Τείνω για πρώτη φορά να συμφωνήσω όχι με το πρόσωπο του γενικού εισαγγελέα, αλλά με την ατάκα του. Να κοιτάμε τη φωλιά μας, να είναι καθαρή και να μην τη λερώνουν οι νεοσσοί μας με τις συμπεριφορές τους. Συμπεριφορές που είναι πέρα για πέρα πραγματικές και έχουν να κάνουν με το ΣΑΠΑ, τη Δρομολαξιά και άλλα. Ίσως τελικά να είναι αυτό το πρόβλημα του ΑΚΕΛ και όχι οι σκευωρίες τις οποίες «βλέπει». Ίσως να είναι το πώς αναγιγνώσκει την πραγματικότητα, πώς τη μετουσιώνει και τη μεταδίδει ως δική του και πόσο μακριά τελικά από τον αγγελικά πλασμένο κόσμο, είναι πιθανόν και μερικά από τα δικά του πλάσματα. Η σεξουαλική επιθυμία πίσω από την τέχνη Της ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ ΠΟΥΡΝΑΡΑ Αριστερά, τα έργα του Τζεφ Κουνς στο Πομπιντού και δεξιάη Νίκι ντε Σεν Φαλ στο Γκραν Παλέ. Τρεις εντυπωσιακές εκθέσεις με κεντρικό παρονομαστή τη σεξουαλική επιθυμία και προσωπείο, την τέχνη; Η διατύπωση μπορεί να είναι λίγο τραβηγμένη, αλλά εντέλει ευσταθεί. Να, μια σατανική αλλά ευτυχής σύμπτωση στο φετινό γιορτινό Παρίσι. Οι ουρές στο Ορσέ για το αφιέρωμα στον Μαρκήσιο Ντε Σαντ, στο Κέντρο Πομπιντού για τον Τζεφ Κουνς, αλλά και στο Γκραν Παλέ για τη Νίκι ντε Σεν Φαλ, είναι τόσο μεγάλες, όσο αυτές έξω από τα στολισμένα πολυκαταστήματα της Πόλης του Φωτός. Και το κοινό συνωστίζεται, ξαναμμένο, πολιορκεί τις εισόδους των τριών μουσείων για ώρες. Και μπορεί στον Ντε Σαντ η σύνδεση με το σεξ να είναι ευθύγραμμη, όμως τόσο στον Κουνς, που παρουσιάζει τις ερωτικές σκηνές με την Τσιτσιολίνα, όσο και στην Ντε Σεν Φαλ, με τις γιγαντόσωμες γυναικείες φιγούρες, φαίνεται το ερωτικό ορμέμφυτο πίσω από την έμπνευση. Οσο περιμένω υπομονετικά να περάσω το κατώφλι του Ορσέ, κρυφακούω δύο μεσήλικες Γαλλίδες πίσω μου. Είδαν το καταπληκτικό διαφημιστικό βιντεοκλίπ της έκθεσης για τον Μαρκήσιο που έδωσε το όνομά του στον «σαδισμό» και το σχολιάζουν ψιθυρίζοντας με ένοχα χαμόγελα. Κρατάει μόλις 53 δευτερόλεπτα, αλλά ακόμα και το YouTube αποφάσισε να βάλει προειδοποίηση για τους ανηλίκους. Τι δείχνει; Ανδρικά και γυναικεία κορμιά που αλληλοδιαπλέκονται σε μιαν άμορφη ερωτική μάζα, σχηματίζοντας το επίθετο Sade. Η παντοδυναμία του σεξ Πώς όμως εικονογραφείται ένα αφιέρωμα για τον συγγραφέα που ταρακούνησε τα ύδατα της ηθικής του 18ου αιώνα, από τη στιγμή που ο Ντε Σαντ δεν ζωγράφιζε; Μα με πίνακες καλλιτεχνών που εμπνεύστηκαν από τα γραπτά του ή ζωγράφων και γλυπτών των οποίων η τόλμη μπορεί να συναγωνιστεί το οξύ και θαρραλέο πνεύμα του ανθρώπου που πέρασε πολλά χρόνια στη φυλακή. Ετσι, κάθε ενότητα της χορταστικής έκθεσης που σοκάρισε αρκετούς και ευχαρίστησε ακόμα περισσότερους ξεκινά με ένα ρητό του Ντε Σαντ και ακολουθούν έργα με σπουδαίες συχνά υπογραφές όπως του Γκόγια, του Ντελακρουά ή του Πικάσο. Αλλωστε το θέμα του πόθου, του πόνου, της βίας, της υποταγής και της κυριαρχίας, η ύπαρξη του κακού, ο πειρασμός της περιφρόνησης των θείων είναι πανανθρώπινα και διαχρονικά. Μπορεί ο Μαρκήσιος να έζησε τον 18ο αιώνα, όμως η σκέψη του επηρέασε τόσο τον 19ο όσο και τον 20ό, με πρώτο τον Γκιγιόμ Απολινέρ που τον «ανακάλυψε» εκ νέου ως πηγή έμπνευσης. «Το σεξ είναι τόσο σημαντικό όσο το να πίνουμε ή να τρώμε. Και πρέπει να αφήσουμε την όρεξη αυτή να ικανοποιηθεί με όσο το δυνατόν μικρότερο περιορισμό και μέτρο», έλεγε ο συγγραφέας των «120 ημερών στα Σόδομα», κάτι που τάραζε τους συγκαιρινούς του, αλλά και κάποιους από τους δικούς μας. Από το Ορσέ, στο Γκραν Παλέ για τα έργα της Γαλλίδας ζωγράφου, γλύπτριας, σκηνοθέτιδος. Υπήρξε και μοντέλο, κάτι που δεν είναι τόσο γνωστό. Η Ντε Σεν Φαλ ήταν εξαιρετικής ομορφιάς και ούσα νεαρή πόζαρε για το Vogue και το αμερικανικό Life. Κακοποιήθηκε σεξουαλικά ως παιδί από τον πατέρα της και μετέφερε αυτό το τραύμα στη ζωή και την τέχνη της. Οι τεράστιες φιγούρες της από πεπιεσμένο χαρτί, με έντονα χρώματα και τίτλο «Les Nanas», δοξάζουν την σάρκα, τον αισθησιασμό, τις γυναικείες καμπύλες, τη γονιμότητα. Παρά το ότι η έκθεση έχει αναδρομικό χαρακτήρα και κάνει έναν χρονικό ανάπλου στο έργο της, όλοι οι θεατές μαγνητίζονται μπροστά στις «Nanas» (οι γκόμενες ελληνιστί). H Ντε Σεν Φαλ είχε θυελλώδη σχέση με τον Ζαν Τινγκελί που κράτησε πολλά χρόνια, χωρίς να αποτελεί μέρος της η ερωτική πίστη παρά μόνο η ψυχική συμπόρευση. Ο έρωτας έπαιξε τον κορυφαίο ρόλο στη ζωή της. Ο ΣΠΟΝΔΟΦΟΡΟΣ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ Πρόεδρος Δ.Σ.: ΚΩΣΤΑΣ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ Διευθύνων Σύμβουλος: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΟΤΤΙΔΗΣ Διευθυντής: ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ Διευθυντής Σύνταξης: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Αρχισυντάκτης Οικονομικού: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΕΡΣΙΑΝΗΣ Υπεύθυνος Υλης: MIXAΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Υπεύθυνος Ατελιέ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΔΑΜΙΑΝΟΥ Iδιοκτησία «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΚΔΟΣΗ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ» Νίκου Κρανιδιώτη 7Ε, 3ος όροφος, 2411 Έγκωμη, Λευκωσία, Κύπρος Τηλ.: Fax: Σύνταξη Fax: Διαφημιστικό Τμήμα - Μικρές Αγγελίες ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου της εφημερίδας με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Eκδίδεται σε συνεργασία και μετά από άδεια της εταιρείας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε. Διευθυντής: ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ Διεύθυνση συντάξεως: ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ - ΚΩΣΤΗΣ ΦΑΦΟΥΤΗΣ - ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΝΤΕΛΑΣ

3 03-ADV PIREOS_Master_cy 26/12/14 15:52 Page 1

4 04-POLITIKI_Master_cy 26/12/14 23:22 Page 4 4 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Κομματικές ηγεσίες στη δίνη σκανδάλων Προκαλούν τρόμο στα υψηλά δώματα των ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ τα πλάνα με τα συλληφθέντα στελέχη Ανοικτή πληγή για το ΑΚΕΛ η Δρομολαξιά Μορφή χιονοστιβάδας παίρνουν πλέον για τα πλείστα κόμματα οι εξελίξεις από τα ανοικτά μέτωπα των σκανδάλων που συγκλονίζουν την κοινή γνώμη. Οι ηγεσίες των τεσσάρων μεγαλύτερων κομμάτων ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ τρομάζουν στην προβολή των τηλεοπτικών πλάνων από τις συλλήψεις και προσαγωγές στελεχών τους, σε μια περίοδο γενικευμένης απαξίωσης των πολιτικών από τους απηυδισμένους πολίτες. Οι αποκαλύψεις διαμορφώνουν ένα σκηνικό άκρως αρνητικό για το σύνολο του πολιτικού συστήματος, το οποίο φαίνεται αδύναμο να διαχειριστεί την κατάσταση, γιατί ουδείς μπορεί να υποψιαστεί το βάθος και την έκταση του προβλήματος της διαφθοράς, σε προσωπικό ή σε συλλογικό επίπεδο, σε ό,τι αφορά κομματικά στελέχη. Μετά τις αποκαλύψεις στην υπόθεση του Συμβουλίου Αποχετεύσεως Πάφου (ΣΑΠΑ), σειρά πήραν οι καταγγελίες του διαιτητή Παναγή για ανάμιξη πολιτικών στις υπόγειες διαδρομές χρήματος και όχι μόνο με φόντο τον χώρο του ποδοσφαίρου. Το σκηνικό συμπληρώνει η ετυμηγορία του Δικαστηρίου για το σκάνδαλο της Δρομολαξιάς, που πυροδότησε και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Αναλυτικά, το σκάνδαλο του ΣΑΠΑ φαίνεται να αγγίζει περισσότερο το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ και σε μικρότερο βαθμό τον ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ, χωρίς όμως κανένας να είναι σίγουρος για την έκβαση των ερευνών. Ο προερχόμενος από το ΔΗΚΟ παραιτηθείς δήμαρχος Σάββας Βέργας, που ομολόγησε την εμπλοκή του στο σκάνδαλο, έδωσε στοιχεία που επιβεβαιώνουν την υποψία ότι η μίζα είχε διακομματική διαδρομή και κατάληξη. Αμέσως επόμενος στη σειρά είναι ο προκάτοχός του, Φειδίας Σαρίκας, βουλευτής της ΕΔΕΚ, πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, ο οποίος θα εμφανιστεί στο Ανώτατο για άρση της ασυλίας του. ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ αισθάνονται τους κραδασμούς από το σκάνδαλο ΣΑΠΑ, αλλά εκείνο που απασχολεί περισσότερο τις ηγεσίες τους είναι οι καταγγελίες Παναγή για τον βούρκο του ποδοσφαίρου και η υπόθεση της Δρομολαξιάς, αντίστοιχα. Του ΓΙΑΝΝΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Σαν κεραυνός εν αιθρία έπεσε στο ΑΚΕΛ η ετυμηγορία του Κακουργιοδικείου για την ενοχή του πρώην κορυφαίου στελέχους του κόμματος Βενιζέλου Ζαννέτου, για το σκάνδαλο της Δρομολαξιάς. Η καταδικαστική απόφαση ήρθε εν μέσω των ισχυρισμών για την εμπλοκή και ΑΚΕ- Λικών στο σκάνδαλο του ΣΑΠΑ, σε μια περίοδο που βρίσκει το ΑΚΕΛ σε προσπάθεια ανασύνταξης. Παρόλο που στελέχη ανέμεναν ότι η απόφαση για τον Ζαννέτο θα ήταν καταδικαστική, εντούτοις υπήρχαν πολλοί στην Εζεκία Παπαϊωάννου που ήλπιζαν ότι το δικαστήριο δεν θα προχωρούσε στην ενοχοποίηση του κατηγορουμένου μόνο με τη μαρτυρία του Νίκου Λίλλη. Για το πρώην κυβερνών κόμμα το καλύτερο σενάριο θα ήταν η <<<<<<< Η ενοχή Ζαννέτου και τα συντροφικά μαχαιρώματα που αποκαλύπτει η απόφαση του Κακουργιοδικείου. αθώωση του Ζαννέτου, όπως συνέβη και με τον Χρίστο Αλέκου, ο οποίος απαλλάγηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. Στο άκουσμα της καταδικαστικής απόφασης το ΑΚΕΛ βγήκε επιθετικά, συντηρώντας τις καταγγελίες περί σκοπιμότητας από πλευράς διωκτικών αρχών. «Το ΑΚΕΛ από την αρχή της υπόθεσης αυτής και τη σύλληψη του Βενιζέλου Ζαννέτου είχε τοποθετηθεί δημόσια και είχε καταγγείλει τις απαράδεκτες αστυνομικές μεθοδεύσεις, τη χρησιμοποίηση πρωτόγνωρων μεθόδων και μαρτυρίας με σκοπό να επιτευχθεί η καταδίκη του», υπήρξε η πρώτη αντίδραση του ΑΚΕΛ. Οι καταγγελίες του ΑΚΕΛ για τον τρόπο με τον οποίο η Νομική Υπηρεσία χειρίστηκε τον πρωταγωνιστή της υπόθεσης Νίκο Λίλλη δεν έμειναν αναπάντητες από το ίδιο το Κακουργιοδικείο, το οποίο στην απόφασή του τονίζει μεταξύ άλλων ότι «συναυτουργός ή συνεργός μπορεί και να μην κατηγορηθεί από τις αρμόδιες διωκτικές αρχές για διάφορους λόγους που οφείλονται στην ενάσκηση της παρεχόμενης σε αυτές διακριτικής ευχέρειας, ένας από τους οποίους που μπορεί και να είναι η αδυναμία στοιχειοθέτησης των κατηγοριών δίχως τη μαρτυρία του μάρτυρα προς τον οποίο σκοπείται να δοθεί ασυλία ( )». Σε αντίθεση με τα ευμενή σχόλια του Κακουργιοδικείου για τον Νίκο Λίλλη, ότι «απαντούσε με υποδειγματική σταθερότητα και λεπτομέρεια επί κάθε πτυχής που ερωτάτο ( ). Παρέμεινε εδραίος κατά τη μακρά, πιεστική και εξαντλητική του αντεξέταση», «υπήρξε αφοπλιστικά γνήσιος, γλαφυρός και παραστατικός στις περιγραφές του ( ). Μίλησε για γεγονότα και παρέθεσε λεπτομέρειες που μόνο κάποιος που τα βίωσε πρωτογενώς θα μπορούσε να τα εξιστορήσει με τέτοια ακρίβεια ( )», η κρίση των δικαστών για τον Βενιζέλο Ζαννέτο υπήρξε αρνητική: «Αντιθέτως, εδραίωσε πως στόχος της μαρτυρίας του ήταν να αποπροσανατολίσει και να παρουσιάσει μια ιδανική (προς ενδυνάμωση της εκδοχής του) εικόνα των πραγμάτων, που πολύ είναι που αφίστατο της αλήθειας», αναφέρεται στην απόφαση. «Στοχοποίηση Κατσουρίδη» Στην 150 σελίδων καταδικαστική απόφαση το Κακουργιοδικείο αναφέρεται επίσης στις αιχμές που άφησε κατά τη διάρκεια της δίκης ο Βενιζέλος Ζαννέτος εναντίον του μέχρι πριν από ένα χρόνο δεύτερου τη τάξει στο ΑΚΕΛ: «Ιδιαίτερα επικριτικός κατά του Νίκου Κατσουρίδη, ήταν ο κατηγορούμενος Βενιζέλος Ζαννέτος, ο οποίος με μισόλογα και υπονοούμενα και δίχως ποτέ, παρόλο που κλήθηκε προς τούτο συγκεκριμένα από την κ. Παπαγαπίου (σημείωση: πρόκειται για την εκπρόσωπο της κατηγορούσας Αρχής στη δίκη), δεν κατόρθωσε να αρθρώσει έστω και ένα λόγο για τον οποίο ο Νίκος Κατσουρίδης θα έπρεπε, το λιγότερο, να είχε ανακριθεί, αν μη τι άλλο, σε ό,τι είναι που ο εν λόγω κατηγορούμενος τού καταλόγιζε. Χαρακτηριστικό είναι πως, όταν ρωτήθηκε από την κ. Παπαγαπίου ο εν λόγω κατηγορούμενος, εάν γνώριζε «κανένα άλλο που απείλησε τον κύριο Λίλλη για να εξοφλήσει τα δάνεια Μήπως ήταν ο κύριος Κατσουρίδης που τον απειλούσε να εξοφλήσει τα δάνεια», απέφυγε να απαντήσει λέγοντας πως «εγώ δεν τον απείλησα πάντως», με την κ. Παπαγαπίου να επανέρχεται και να τον σπρώχνει να απαντήσει στο ερώτημα εάν, πράγματι, ήταν ο Νίκος Κατσουρίδης που απειλούσε τον Νίκο Λίλλη, για να παραδεχθεί τελικώς ο υπό αναφορά κατηγορούμενος πως δεν γνωρίζω αυτό το θέμα. Το ότι ο κατηγορούμενος Βενιζέλος Ζαννέτος, προέταξε σε κάποιο στάδιο πως δεν μπορούσε να αποφανθεί ο ίδιος από ανακριτικής απόψεως για το κατά πόσο θα ήταν δικαιολογημένο ή όχι να ανακρινόταν ο Νίκος Κατσουρίδης (ή οποιοσδήποτε άλλος) που ως θεωρητική θέση είναι ορθήδεν αμβλύνει το εγχείρημα του εν λόγω κατηγορούμενου να στοχοποιήσει τον Νίκο Κατσουρίδη για ό,τι γενικόλογα, αόριστα και κατ εικασίαν είναι που άφησε να υπονοηθεί εναντίον του χαρακτήρα του και της προσωπικότητας του». Οι τρεις δικαστές Σάντης, Δαυίδ και Φιλίππου απέρριψαν τους ισχυρισμούς της υπεράσπισης των κατηγορουμένων ότι αποκλείστηκε αριθμός ατόμων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ως αξιοποίνως αναμεμειγμένα στα αδικήματα που εξετάζονταν. Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση: «Οι ανακριτές προέβησαν στις κατάλληλες εξετάσεις και αξιολόγηση μαρτυρίας και πληροφοριών εντός του πλαισίου που επέτρεπαν οι εξουσίες τους, αποκλείοντας εμπλοκή, ή έστω πιθανότητα εμπλοκής (ακόμη και απομακρυσμένης), στη διάπραξη των υπό διερεύνηση αδικημάτων ή άλλων συναφών με αυτά, ατόμων όπως οι Νίκος Κατσουρίδης, Αλέξανδρος Κατσουρίδης, Πάμπης Κυρίτσης, Νεοκλής Συλικιώτης και Βάσος Γεωργίου ( )». Αναξιόπιστο έκρινε το Κακουργιοδικείο τον Βενιζέλο Ζαννέτο, ο οποίος, σύμφωνα με την απόφαση των δικαστών, επιχείρησε να στοχοποιήσει τον Νίκο Κατσουρίδη. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Οταν ο διαιτητής Μάριος Παναγή (δεξιά) έκανε ονομαστική αναφορά σε ανάμιξη των Αβέρωφ Νεοφύτου, Άντρου Κυπριανού και Νικόλα Παπαδόπουλου, ο μόνος που έσπευσε να διαψεύσει την όποια συμμετοχή του σε συνάντηση που είχε σχέση με το ποδόσφαιρο ήταν ο γ.γ. του ΑΚΕΛ. Ο Αβέρωφ, ο Κούμας και τα στημένα Του ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΡΑΣΧΟΥ Μπορεί η Δρομολαξιά σαν σκάνδαλο να «χρεώνεται» εν πολλοίς στο ΑΚΕΛ, λόγω ΑΛΚΗΣ και Λίλλη, αλλά και της πλειάδας των πρωτοκλασάτων στελεχών τα ονόματα των οποίων παρέλασαν από τη δημοσιότητα, (βλ. Βενιζέλος Ζανέττος, Χρίστος Αλέκου, Νίκος Κατσουρίδης, Πάμπης Κυρίτσης, Νεοκλής Συλικιώτης, Βάσος Γεωργίου). Όταν όμως ο Σωκράτης Χάσικος έβγαλε στο φως τα διαδραματιζόμενα της Δρομολαξιάς, πηγή προσκείμενη στην «παλιά» Πινδάρου, έλεγε στην «Κ» ότι «ο υπουργός μ ένα σμπάρο κυνηγάει δυο τρυγόνια» εννοώντας ότι εκτός από το πλήγμα στο ΑΚΕΛ, θα καθάριζε και με το κύκλωμα της μπάλας στη Cyta, εξηγώντας ότι ο Ορέστης Βασιλείου, διευθυντής της CytaVision και τέως γενικός γραμματέας της ΕΠΟΕΤ-ΟΗΟ-ΣΕΚ, είναι άνθρωπος που πλήττει το κόμμα ως άνθρωπος της διαπλοκής. Ο Ορέστης, όπως μας εξηγήθηκε χρεώνεται στον Αβέρωφ Νεοφύτου. Αν και ανάμεσα στους πέντε ενόχους, που το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Κύπρου εντόπισε την περασμένη Δευτέρα βρίσκεται ο Ορέστης Βασιλείου, τίποτα που να αφήνει ουσιαστική σκιά επί του προέδρου του ΔΗΣΥ δεν εντοπίσθηκε. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου, μετά τον Μάρτιο του 2013, το «Κούρεμα» και την αποκάλυψη των σκανδαλωδών μεθόδων των τραπεζών, οι οποίες και οδήγησαν την οικονομία στην κατάρρευση, είχε κατεβάσει τους τόνους στις δημόσιες παρεμβάσεις του. Μάλιστα, μετά την αποκάλυψη των σκανδάλων είτε αυτό είναι τα λερωμένα της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής, η φοροδιαφυγή του τέως συναγερμικού στελέχους και διοικητή της ΚΤΚ Χριστόδουλου Χριστοδούλου, η Δρομολαξιά, το ΣΑΠΑ, τα στημένα ποδοσφαιρικά παιχνίδια είτε οι αλχημείες της Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ δεν μιλά πολύ. Προβαίνει μόνο σε εμβληματικές έως και σιβυλλικές δηλώσεις του τύπου, «όσοι έκαναν πρέπει να πληρώσουν» ή «έμεινέν μας η τάτσα». Ή απλώς «αποσύρεται» διακριτικά από την επικαιρότητα και αφήνει άλλους να μιλούν εκ μέρους του ΔΗΣΥ, όταν προκύπτει ζήτημα όπως αυτό της απόφασης του Κακουργιοδικείου για τη Δρομολαξιά όπου παρουσιάστηκε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Νίκος Τορναρίτης, ο οποίος δήλωσε ότι «οι αποφάσεις των δικαστηρίων είναι απολύτως σεβαστές κι εμείς δεν πρόκειται να τις κρίνουμε». <<<<<<< Ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ «δεν πρόκειται να καλύψει κανένα», λέει πηγή της Πινδάρου. Ο κουμπάρος ο Κούμας Αν όμως η Δρομολαξιά «χρεώνεται» στο περιβάλλον του ΑΚΕΛ, το σκάνδαλο των στημένων ποδοσφαιρικών αγώνων χρεώνεται εξ ολοκλήρου σχεδόν στο περιβάλλον του Συναγερμού, με μέγα γκαουλάιτερ τον αντιπρόεδρο της ΚΟΠ Γιώργο Κούμα. Είναι χαρακτηριστική η αποστροφή της δήλωσης του διαιτητή Μάριου Παναγή, ο οποίος κατήγγειλε κύκλωμα απόλυτου ελέγχου του ποδοσφαίρου, ότι «αν δεν κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει τη διαιτησία με τον Γιώργο Κούμα, σωτηρία δεν υπάρχει». Γιατί όμως το σκάνδαλο των στημένων «χρεώνεται» στον ΔΗΣΥ; Διότι ο επί έτη πολλά αντιπρόεδρος της ΚΟΠ Γιώργος Κούμας «χρεώνεται» προσωπικά στον Αβέρωφ Νεοφύτου, του οποίου είναι επιστήθιος φίλος και μυρωτικός κουμπάρος. Ο κ. Κούμας, είναι σε όλους γνωστό, ότι ενώ έχει το αξίωμα του αντιπροέδρου της ΚΟΠ, ταυτόχρονα διατηρεί εταιρεία (με έδρα τα Πυργά, στις εγκαταστάσεις της Λουμιέρ), η οποία ασχολείται με την κάλυψη των αγώνων ποδοσφαίρου στην Κύπρο, ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ O Γιώργος Κούμας, αντιπρόεδρος της ΚΟΠ. ενώ άλλη δική του εταιρεία διαχειρίζεται τα δικαιώματα αγώνων που προβάλλονται στην Κύπρο από το εξωτερικό. Όταν λοιπόν ο διαιτητής Μάριος Παναγή έκανε ονομαστική αναφορά σε ανάμιξη των Αβέρωφ Νεοφύτου, Άντρου Κυπριανού και Νικόλα Παπαδόπουλου, ο μόνος που έσπευσε να διαψεύσει την όποια συμμετοχή του σε συνάντηση που είχε σχέση με το ποδόσφαιρο ήταν ο Άντρος Κυπριανού. Από πλευράς ΔΗΣΥ, μία εβδομάδα μετά τις καταγγελίες Παναγή και ερωτηθείς σχετικά τα Χριστούγεννα, ο Νίκος Τορναρίτης είπε ότι: «όπου υπάρχει σκάνδαλο και ποινικά κολάσιμη πράξη οφείλει η πολιτεία, το σύστημα και οι θεσμοί να το ερευνούν και να οδηγούν τους υπαίτιους στη δικαιοσύνη». Όπως ελέχθη στην «Κ» από πηγή της Πινδάρου, ο πρόεδρος του κόμματος είναι αποφασισμένος να αφήσει τα πράγματα να πάρουν τον δρόμο τους. «Δεν πρόκειται να καλύψει κανένα, οποιαδήποτε κι αν είναι η συγγένεια ή η κουμπαριά αν η δικαιοσύνη αποφανθεί ότι είναι ένοχος». Πηγή που έχει γνώση των διαδραματιζόμενων είπε στην «Κ» ότι εκείνοι που εμπλέκονται άμεσα στο σκάνδαλο το στημένων αγώνων ευελπιστούν ότι τα κενά που εντοπίζονται στη νομοθεσία που δεν επιτρέπει αποδοχή ηχητικών ντοκουμέντων ως αποδεικτικών στοιχείων θα λειτουργήσουν σαν ασπίδα τους, γι αυτό και κοιμούνται ήσυχοι παρά τις καταγγελίες Παναγή. Για τα κενά στη νομοθεσία μίλησε και ο υπουργός δικαιοσύνης Ιωνάς Νικολάου, την Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου, ο οποίος τόνισε ότι «πρέπει να γίνουν αλλαγές σε συγκεκριμένα κενά στη νομοθεσία για να μπορέσουμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί», όπως συνέβη στην Ιταλία, στην Ελλάδα και αλλού, όπου υπήρξαν αποτελεσματικές έρευνες και διώξεις εμπλεκομένων φορέων και παραγόντων σε θέματα χειραγώγησης ποδοσφαιρικών αγώνων. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ

5 05-POLITIKI _Master_cy 26/12/14 20:07 Page 5 Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 5 Σαράκι για την ΕΔΕΚ η εμπλοκή Σαρίκα Την αμηχανία από τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΣΑΠΑ διαδέχεται η εσωστρέφεια στο στρατόπεδο των σοσιαλιστών Της ΜΑΡΙΝΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ Σε τροχιά πολιτικής κρίσης βρίσκεται η ΕΔΕΚ μετά και από τους ισχυρισμούς που φέρουν τον βουλευτή της και πρώην δήμαρχο Πάφου Φειδία Σαρίκα να εμπλέκεται στο σκάνδαλο ΣΑΠΑ. Το γεγονός ότι ο εκ Πάφου βουλευτής είναι και πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής δυσχεραίνει σε πολιτικό αλλά κυρίως σε επικοινωνιακό επίπεδο τη θέση του κόμματος, το οποίο άλλοτε καλούσε σε «συστράτευση για μια σταυροφορία εξυγίανσης, κάθαρσης και επανοικοδόμησης του κράτους και των θεσμών». Το κόμμα καλείται να καθαρίσει το όνομά του από ισχυρισμούς χρηματισμού στελεχών του, κάτι που στο παρόν στάδιο αντιμετωπίζεται με αμηχανία, βραδείς ρυθμούς και υποβόσκουσα εσωστρέφεια. Το κεφάλαιο ΣΑΠΑ θα καθορίσει κατά πόσο θα αποτελέσει οδοστρωτήρα για την ΕΔΕΚ, οδηγώντας τα ποσοστά του άλλοτε αμέτοχου σε σκάνδαλα κόμματος σε ελεύθερη πτώση ή αν έστω και αργά θα καταφέρει να βγει με όσο το δυνατόν λιγότερα τραύματα. Ζήτημα παραίτησης του Φειδία Σαρίκα από τη βουλευτική του έδρα δεν φαίνεται να τίθεται στο παρόν στάδιο. Ωστόσο, ως μέτρο εκτόνωσης της κρίσης συζητείται εντός της ΕΔΕΚ το ενδεχόμενο παραίτησής Ο λόγος στο Ανώτατο για την ασυλία του Ως μέτρο εκτόνωσης της κρίσης, η ΕΔΕΚ φαίνεται να συζητά την απομάκρυνση του Φειδία Σαρίκα από την Προεδρία της Επιτροπής Θεσμών, όχι όμως και την παραίτησή του από τη Βουλή. του από την Προεδρία της Επιτροπής Θεσμών. Και αυτό γιατί κατά τα κομματικά στελέχη το ενδεχόμενο ανάκρισης ή ακόμα και σύλληψης του προέδρου της Επιτροπής Θεσμών θα προκαλέσει περαιτέρω πληγές στην εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στους θεσμούς. Ήδη η προθυμία του Φειδία Σαρίκα να αρθεί η βουλευτική του ασυλία έχει αντιμετωπιστεί θετικά εντός του κόμματος. Η ΕΔΕΚ έχει εκφράσει την ανάγκη πλήρους διαλεύκανσης της υπόθεσης αλλά και την ετοιμότητά της να αναστείλει την κομματική ιδιότητα προσώπων που ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν κατηγορίες, μέχρι και την τελική ετυμηγορία των δικαστηρίων. Ωστόσο, το κόμμα, φαίνεται να βρίσκεται σε κατάσταση πανικού σύμφωνα με κομματικές πηγές. Και αυτό γιατί παλαιότερα, το «καθαρό ποινικό μητρώο» της ΕΔΕΚ έδινε τη δυνατότητα στους σοσιαλιστές να πρωτοστατούν υπέρ της διαφάνειας και κατά της διαφθοράς, ενώ οι σημερινές αποκαλύψεις λαβώνουν αναπόφευκτα την εικόνα της. Σημειώνεται πως παλαιότερα στο πλαίσιο του αγώνα υπέρ της διαφάνειας, είχε ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ εκφράσει την ετοιμότητά της, τόσο η κοινοβουλευτική όσο και η δημοτική ομάδα της Πάφου, να διερευνηθούν τα περιουσιακά τους στοιχεία από την Κεντρική Τράπεζα. Οι αποκαλύψεις ΣΑΠΑ φαίνεται να αντιμετωπίζονται τόσο με εκνευρισμό όσο και με αμηχανία εντός της ΕΔΕΚ. Και αυτό γιατί το χαρτί της αλώβητης εικόνας της ΕΔΕΚ μπροστά σε σκάνδαλα, το οποίο και αποτελούσε κατά κάποιο τρόπο σταθεροποιητή στα ποσοστά του κόμματος, πλέον καίγεται. Ήδη εκφράζονται φόβοι πως η υπόθεση θα ενεργοποιήσει την εσωστρέφεια που εδώ και καιρό υποβόσκει στους κόλπους του κόμματος. Κάποιοι κύκλοι, μάλιστα, συζητούν εντόνως τον συμβολισμό του γεγονότος ότι το δικηγορικό γραφείο το οποίο εκπροσωπεί τον Ευτύχιο Μαλληκίδη, είναι αυτό του εκπροσώπου Τύπου της ΕΔΕΚ Κωστή Ευσταθίου. Άλλοι κύκλοι φαίνεται να εκφράζουν δυσφορία για τον μετριοπαθή τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η κατάσταση. «Μας προσπερνούν τα γεγονότα» αναφέρουν εσωκομματικές πηγές, σημειώνοντας πως ο τρόπος που αντιμετωπίζει το ζήτημα εμπίπτει στον γενικό φόβο του μπροστά στην αλλαγή, με αποτέλεσμα να μη λαμβάνει εγκαίρως αποφάσεις και εν τέλει να μην παράγει πολιτική. Το ΔΗΚΟ και η «θυσία» Βέργα Στο ΔΗΚΟ παρά την καθυστέρηση που παρατηρήθηκε, δεν δίστασαν εξ αρχής να «θυσιάσουν» τον Σάββα Βέργα, όταν οι πληροφορίες για την εμπλοκή του ήταν πέρα για πέρα αδιάσειστες. Αρχικώς, το κόμμα προτίμησε να τηρήσει μια απόσταση ασφαλείας για να μην «καεί» από την ανάμειξη του αντιπροέδρου του στην υπόθεση με τα αμαρτωλά SMS με τη Σολομωνίδου, κι έτσι με μια ανακοίνωση φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι βάζει στο ψυγείο κάθε κομματική ιδιότητα του πρώην εξ απορρήτων του Μάριου Καρογιάν και αργότερα του Νικόλα Παπαδόπουλου. Η ηγεσία υπέθεσε ότι με τον τρόπο αυτό θα την έβγαζε καθαρή. Οι καταιγιστικές εξελίξεις που ακολούθησαν στην Πάφο έμοιαζε με φωτιά που απειλούσε με εγκαύματα και τα κεντρικά γραφεία του κόμματος, στη Λευκωσία. Οι συνεχείς αποκαλύψεις σκανδάλων με αποκορύφωμα το αποχετευτικό της Πάφου δεν έδιναν περισσότερα περιθώρια στον Νικόλα Παπαδόπουλο να προστατεύσει τον άλλοτε στενό του συνεργάτη. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ είχε προχωρήσει σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Σάββα Βέργα, ζητώντας του να παραιτηθεί. Ως πρόσχημα φαίνεται να χρησιμοποίησε πως οι εξελίξεις προκαλούν προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία του Δήμου Πάφου. Η απόφαση του Σάββα Βέργα πάρα ταύτα να διατηρήσει το αξίωμά του, επικαλούμενος το ότι η παραίτησή του μπορεί να εκληφθεί και ως παραδοχή ενοχής, ανάγκασε το κεντρώο κόμμα να ζητήσει και δημοσίως την παραίτησή του και έτσι να οδηγήσει τον δήμαρχο στην πολιτική του απομόνωση. Έτσι, για το ΔΗΚΟ ο Σάββας Βέργας αποτελεί πλέον το απολωλός πρόβατο και μια πολύ κακή ανάμνηση, παρόλο που ο ίδιος απειλούσε με τη φράση «θα πάρω πολλούς μαζί μου», μετά και από την προδοσία που ένιωσε τόσο από τους πολιτικούς του συμμάχους όσο και από άλλους. Ωστόσο, οι βολές αποδείχθηκαν άσφαιρες, αφού παρά τις απειλές που εκτόξευε σε διάφορους κύκλους, στην περιβόητη συνέντευξη Τύπου αρκέστηκε σε γενικολογίες και εν τέλει ομολόγησε τα πάντα. Της ΜΑΡΙΝΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ <<<<<<< Αρχίζει η διαδικασία για την δίωξη του βουλευτή, τρία τα προηγούμενα. Για τέταρτη φορά στα χρονικά της Κυπριακής Δημοκρατίας βουλευτής ίσως να απολέσει την ασυλία του για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες του Νόμου. Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, πρώην δήμαρχος Πάφου Φειδίας Σαρίκας κλητεύθηκε να εμφανιστεί στο Ανώτατο Δικαστήριο στις 8 Ιανουαρίου, όπου θα εξεταστεί και το αίτημα της Γενικής Εισαγγελίας για άρση της ασυλίας του, σχετικά με την εμπλοκή του στο σκάνδαλο του Συμβουλίου Αποχετεύσεως Πάφου (ΣΑΠΑ). Στην κλήση περιλαμβάνεται η ένορκη δήλωση του Επικεφαλής των Ανακρίσεων Γιαννάκη Γεωργίου, ο οποίος καταγράφει τη μαρτυρία που έχει συλλέξει η αστυνομία και τα αδικήματα για τα οποία θεωρείται ύποπτος ο κ. Σαρίκας. Μεταξύ των πολλών αδικημάτων που του καταλογίζουν, όπως απάτη, δωροληψία, δεκασμό, συνωμοσία για καταδολίευση ο Φειδίας Σαρίκας φέρεται να αντιμετωπίζει και την κατηγορία για συνωμοσία για διάπραξη κακουργήματος, κάτι που δεν αποκλείεται να οδηγήσει την υπόθεση ενώπιον Κακουργιοδικείου. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Κύπρου, η βουλευτική ασυλία προστατεύει τον βουλευτή κατά τη διάρκεια της θητείας του ούτως ώστε να ασκεί τα κοινοβουλευτικά του καθήκοντα σωστά. «Ο βουλευτής σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να διωχθεί να συλληφθεί ή να φυλακισθεί κατά τη διάρκεια της βουλευτικής του θητείας, χωρίς την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου» επισημαίνει ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Δώρος Ιωαννίδης. Στην περίπτωση ωστόσο που υπάρχει η υποψία ότι κάποιος ενδέχεται να ενέχεται σε αδίκημα, τότε ο γενικός εισαγγελέας ζητά από το Ανώτατο Δικαστήριο την άρση της ασυλίας του. «Για να ζητήσει ο εισαγγελέας άρση της ασυλίας, πρέπει να στοιχειοθετήσει γεγονότα ενώπιον του δικαστηρίου» σημειώνει ο κ. Ιωαννίδης. Η προθυμία των βουλευτών ωστόσο να αποποιηθούν την ασυλία τους διευκολύνει και επιταχύνει τις διαδικασίες. Σημειώνεται πάντως πως κατά την ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας, άρση της βουλευτικής ασυλίας είχε πραγματοποιηθεί τρείς φορές. Η πρώτη αφορούσε την περίπτωση του Λεύκιου Ροδοσθένους, ο οποίος είχε καταδικαστεί για οπλοφορία, συμμετοχή σε ληστεία και απόσπαση χρημάτων. Η δεύτερη περίπτωση αφορούσε τον Νίκο Σαμψών για την εμπλοκή του στο πραξικόπημα και η τρίτη τον Γιώργο Γεωργίου, για παραποίηση εγγράφων. Ο Φειδίας Σαρίκας αλλά και ο συνάδελφός του, Ανδρέας Φακοντής, έσπευσαν να αποποιηθούν της βουλευτικής τους ασυλίας από την πρώτη στιγμή που ο Σάββας Βέργας ισχυρίστηκε ότι εμπλέκονται στο σκάνδαλο του ΣΑΠΑ. Οι δύο βουλευτές σε μία προσπάθεια να διαψεύσουν τους ισχυρισμούς Βέργα, δήλωσαν ότι αποποιούνται του προνομίου που τους παρέχει το σύνταγμα. Ωστόσο, η κίνηση αυτή φαίνεται να έχει περισσότερο πολιτική και επικοινωνιακή χροιά παρά νομικό υπόβαθρο, αφού τον τελικό λόγο για την άρση βουλευτικής ασυλίας έχει το Ανώτατο Δικαστήριο κατόπιν αιτήσεως της Νομικής Υπηρεσίας. Οι δύο βουλευτές σε επιστολή τους προς τον γενικό εισαγγελέα αποποιήθηκαν τη βουλευτική τους ασυλία ούτως ώστε να αποδείξουν αφενός πως δεν έχουν να κρύψουν κάτι και αφετέρου να αποκρούσουν τα όσα λέγονται. Παρά την προθυμία των βουλευτών, τη δεδομένη περίοδο η Νομική Υπηρεσία έκρινε πως δεν θα εξυπηρετούσε την υπόθεση η άρση της ασυλίας τους, αφού μοναδικό στοιχείο που είχε στη διάθεσή της ήταν η αναφορά του Σάββα Βέργα. Τα πράγματα, ωστόσο, φαίνεται να αλλάζουν μετά και από την πρόσφατη κατάθεση του Ευτύχιου Μαλληκίδη, στην οποία ισχυρίζεται την εμπλοκή του Φειδία Σαρίκα σε υπόθεση χρηματισμού. Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, μετά και από τη διαρροή του ονόματός του επανέλαβε την ετοιμότητά του να αποποιηθεί τη βουλευτική του ασυλία. Η άρση της ασυλίας «θα μου δώσει τη δυνατότητα το συντομότερο να καταθέσω ενώπιον των ανακριτών, να απαντήσω στα διάφορα ερωτήματα και να υπερασπίσω τον εαυτό μου στα όσα μου καταλογίζει στην κατάθεσή του, ο κ. Μαλληκίδης και προβάλλονται με διαφόρους τρόπους στα ΜΜΕ» εξηγεί στην επιστολή του προς τη Νομική Υπηρεσία ο Φειδίας Σαρίκας.

6 06-POLITIKI _Master_cy 26/12/14 18:38 Page 6 6 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΤΗΝ «Κ» Μόνο το κελί θα ικανοποιήσει το λαϊκό αίσθημα Επιστροφή των χρημάτων και δήμευση των περιουσιών όσων έκλεψαν Αυτή η κατηφόρα πρέπει να ανακοπεί Συνέντευξη στον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΤΟΜΑΡΑ Σκληρός, ζητώντας την παραδειγματική τους τιμωρία, εμφανίζεται ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος B με όλους όσοι καταχράστηκαν χρήματα του λαού και θα οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης. Σε συνέντευξή του στην «Κ» ο προκαθήμενος της κυπριακής Εκκλησίας καταρρίπτει τον μύθο ότι υπάρχουν στα σκαριά χρυσοφόρες επενδύσεις. Επικρίνει την κυβέρνηση και τον υπουργό Οικονομικών προσωπικά για την απώλεια ελέγχου των τραπεζών από Κύπριους, ξεκαθαρίζοντας ότι η Εκκλησία έχει αποχωρήσει επενδυτικά από τις τράπεζες. Λέγατε πάντα ότι η Τράπεζα Κύπρου και η Ελληνική θα έπρεπε να μείνουν σε κυπριακά χέρια. Πώς νιώθετε που και οι δύο τράπεζες ελέγχονται από διεθνή κεφάλαια; Να μου επιτραπεί να πω ότι φταίει η κυβέρνηση που χάθηκαν από κυπριακά χέρια οι δύο τράπεζες. Γιατί το λέτε αυτό; Διότι δεν ενήργησαν σωστά. Ο κ. Δημητριάδης, πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, ήθελε την καταστροφή των τραπεζών. Η νέα κυβέρνηση έκανε αρκετά λάθη, δεν απέτρεψε την καταστροφή της Τραπέζης Κύπρου. Βέβαια το κράτος ήτο ανίσχυρο, δεν μπορούσε να αναλάβει τα 9,5 δισ. ευρώ της Λαϊκής και στο τέλος τα φόρτωσαν στην Τράπεζα Κύπρου, την οποία και κατέστρεψαν. Είχε και τα ελληνικά ομόλογα, λάθος και της διεύθυνσης της τραπέζης. Έγινε, δυστυχώς, σωρεία λαθών και από τις κυβερνήσεις και από τις διευθύνσεις των τραπεζών, αλλά μπορώ να πω ότι τα μεγάλα λάθη ήταν από τις κυβερνήσεις και βρέθηκαν και οι δύο τράπεζες σε ξένα χέρια. Δυστυχώς. Για την Ελληνική γιατί επιρρίπτετε ευθύνες στην κυβέρνηση; Έχει ευθύνες και η κυβέρνηση και ο τότε διοικητής της Κεντρικής. Έφερε τότε την Pimco, έκανε την κοστολόγηση και χαρακτήρισε όλα τα δάνεια μη διαχειρίσιμα. Θα μπορούσε η διοίκηση της τραπέζης να καλέσει όλους τους χρεώστες και να έκανε επέκταση των δανείων τους. Δεν το έκαναν, δυστυχώς. Ο κ. Δημητριάδης ήτο απόλυτος σε αυτό. Από αυτό το γραφείο μπορώ να πω ότι τα δύο τελευταία χρόνια έχουν περάσει δισεκατομμύρια ευρώ για να κάνουν επενδύσεις κλπ. αλλά δεν έχει γίνει τίποτα. Η Εκκλησία είχε πάντοτε ισχυρή μετοχική παρουσία στις τράπεζες. Στην Ελληνική έχει συρρικνωθεί. Γίνονται σκέψεις για αναθεώρηση της επενδυτικής της στρατηγικής με αποχώρηση από τον τραπεζικό τομέα; Η Εκκλησία έχει αποχωρήσει. Δεν την ενδιαφέρει πλέον ο επενδυτικός τομέας των τραπεζών. Η Εκκλησία έχει μια διασπορά επενδύσεων και επιθυμεί να επενδύσει, όταν θα μπορεί, όχι στις τράπεζες, αλλά στις άλλες επενδύσεις που έχει. Δηλαδή έχουμε την τουριστική βιομηχανία. Παρόλο που η Εκκλησία έχει αρκετά ξενοδοχεία, υπάρχουν περιθώρια να κτιστούν και άλλα. Η Εκκλησία είναι μέτοχος στο Τσιμεντοποιείο Βασιλικού, μπορεί να επενδύσει και εκεί. Έχει την πλειοψηφία της ΚΕΟ, μπορεί να επενδύσει και εκεί. Έχουμε βιομηχανίες στην Πάφο πλαστικών και μεταλλικών σωλήνων. Άρα, έχουμε πολλούς τομείς για να δραστηριοποιηθούμε επενδυτικά και να μη βάλει τα «αβγά» της σε ένα καλάθι. Ήταν λάθος στρατηγική η πλειοψηφία των κεφαλαίων της Εκκλησίας να τοποθετηθούν στις τράπεζες; Αυστηρώς ομιλούντες, παρόλο που η εκκλησία έχασε 128 εκατ. ευρώ από αυτή την οικονομική ακαταστασία, τολμώ να πω ότι δεν ζημιώθηκε. Δηλαδή αν βάλω την αγορά των μετοχών που κάναμε κατά καιρούς και τα εισοδήματα που είχαμε, μπορώ να πω ότι έγινε απόσβεση. Χάσαμε το αρχικό κεφάλαιο. Πάμε σε άλλες επενδύσεις, δεν μας ενδιαφέρουν οι τράπεζες. Είπατε για τις διοικήσεις των τραπεζών. Πώς αισθάνεστε που πρωτοκλασάτα στελέχη της Τράπεζας Κύπρου οδηγούνται ενώπιον της δικαιοσύνης; Η υπόθεση έχει πάρει τον δρόμο της δικαιοσύνης και πρέπει να αφεθεί ανεπηρέαστη να κάνει το έργο της. Αν έκαναν λάθη, να πληρώσουν. Με τον τρόπο αυτό ικανοποιείται το λαϊκό αίσθημα; Έχω την αίσθηση ότι για να τους συγχωρέσει ο λαός αυτούς τους ανθρώπους θα πρέπει να κάτσουν όλοι στο σκαμνί όσοι έφαγαν χρήματα, όσοι έκλεψαν και να πάνε φυλακή και να επιστρέψουν τα χρήματα και αν τα επένδυσαν ή τα ξόδεψαν να δημευθεί η περιουσία τους, ούτως «Δεν ενδιαφέρει πλέον την Εκκλησία ο επενδυτικός τομέας των τραπεζών» δηλώνει ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β. ώστε και οι λοιποί να έχουν φόβο. Και αυτό το κακό να σταματήσει. Αυτή η κατηφόρα, αυτό το αμόκ που έπιασε τους πάντες, πρέπει να ανακοπεί. Και η καλύτερη τροχοπέδη είναι το κελί της φυλακής. Τότε πιστεύω ότι θα ικανοποιηθεί το λαϊκό αίσθημα. Υπάρχει κίνδυνος όλη αυτή η σκανδαλολογία να μην έχει το αποτέλεσμα που αναμένετε; Υπάρχει ο κίνδυνος να καταστραφούν και μαρτυρίες, εάν δεν κλείσουμε το στόμα μας. Κάπου πρέπει να υπάρξει και μυστικότητα. Δεν μπορούν να πηγαίνουν ενώπιον των ανακριτικών αρχών, να γίνονται ανακρίσεις και την ίδια στιγμή να ξέρουν τι έχει καταθέσει ο μάρτυρας ή ο ύποπτος. Είναι απαράδεκτο. Τι άποψη έχετε για τον υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη; Έγιναν λάθη επί λαθών. Όταν λέω ότι έκανε λάθη η κυβέρνηση, είναι ο πλέον αρμόδιος υπουργός. Λάθη έκανε και η Βουλή, λάθη έκαναν οι πάντες. Έχουμε αξιόλογους Φταίει η κυβέρνηση και συγκεκριμένα ο υπουργός Οικονομικών που χάθηκαν από κυπριακά χέρια οι δύο τράπεζες. Λάθη έκανε και η Βουλή, λάθη έκαναν οι πάντες. οικονομολόγους. Ε, δεν βρεθήκανε πέντε οικονομολόγοι, πέντε σοβαροί άνθρωποι να βγουν και να πουν: Αυτό πρέπει να γίνει. Έβγαιναν κατά καιρούς και έλεγαν άρει τα ρήματα ο καθένας και η φωνή τους δεν ακουγόταν και έγιναν όλα αυτά τα λάθη. Από τα ελληνικά ομόλογα κάπου 4,5 δισ. ευρώ. Όταν συζητούσαν στην Ευρώπη το όλο θέμα έπρεπε να είμεθα εκεί. Βέβαια, δεν ήταν ο Γεωργιάδης τότε. Μετά χωρίς να ρωτήσουν κανένα, η Κεντρική Τράπεζα έδωσε τα υποκαταστήματα στην Ελλάδα. Πήγαν άλλα 3,5 δισ. Πήρε και ο Βγενόπουλος άλλα τρία, τέσσερα, μα η Κύπρος μια σταλιά κράτος είναι. Γι αυτό φθάσαμε εδώ που φθάσαμε. Εγώ καταλαβαίνω πού πήγαν και πώς χάθηκαν αυτά τα χρήματα, ο λαός δεν το γνωρίζει. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Επένδυση 53 εκατ.ευρώ στη Λεμεσό Άκαρπες οι επενδυτικές προσπάθειες της Εκκλησίας, ικανοποιημένος από το Mega. Η Θεολογική Σχολή και η ανέγερση καθεδρικού ναού παραμένουν οι προτεραιότητές του, λέει στον Απόστολο Τομαρά ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος. Σε ποια κατάσταση βρίσκεται η Εκκλησία σχεδόν δύο χρόνια μετά το κούρεμα των καταθέσεων και την οικονομική κρίση; Η Εκκλησία βρίσκεται στον ίδιο παρανομαστή, παρόλο που έχασε το κεφάλαιό της στις τράπεζες, ιδιαίτερα στην Τράπεζα Κύπρου, μειώθηκε στην Ελληνική Τράπεζα, αλλά επειδή από τετραετίας δεν έδιναν μέρισμα οι μετοχές των τραπεζών, είμαστε στα ίδια επίπεδα, δεν μπορώ να πω ότι είναι χειρότερα ή καλύτερα σήμερα μετά από περίπου δύο χρόνια. Η Εκκλησία μπορεί να χρωστά, αλλά έχει ένα υπόβαθρο ισχυρότατο, λόγω της μεγάλης περιουσίας που διαθέτει. Έχει μεν δυσκολίες, αλλά είναι θέμα χρόνου να εξέλθει. Όσοι χρωστούν, όσοι έχασαν τις δουλειές τους, όσοι έχουν επιχειρήσεις που λόγω αυτής της κατάστασης, της οικονομικής δυσπραγίας, δεν λειτουργούν όπως λειτουργούσαν οι επιχειρήσεις προηγουμένως, ακριβώς χρειάζεται χρόνος να επανεκκινήσει η οικονομία και να είναι εις θέση να πληρώνει τις υποχρεώσεις του ο καθένας και να μπορεί να αντεπεξέλθει της κρίσεως. Άρα, εκείνο που χρειαζόμεθα όλοι είναι τον χρόνο. Η Εκκλησία είπατε ότι έχει οικονομικό υπόβαθρο. Αξιοποιήθηκε η περιουσία της τα τελευταία δύο χρόνια; Λόγω οικονομικής δυσχέρειας δεν μπορούσε να κάνει οποιαδήποτε αξιοποίηση η Εκκλησία. Το μόνο που προσπαθούσε, ήταν να πωλήσει κανένα οικόπεδο για να επιβιώσει. Κομμάτι γης που ήταν απομονωμένο, γιατί η γη η καλή που θέλει αξιοποίηση, λόγω της οικονομικής κατάστασης και πτώσης των τιμών δεν κατέστη δυνατόν να πωληθεί. Και ούτε είμαστε έτοιμοι να κάνουμε τέτοιες εκπτώσεις, για να ξεπουλήσουμε την περιουσία της Εκκλησίας. Γη παραχωρήθηκε για σκοπούς επενδύσεων από ιδιώτες; Από αυτό το γραφείο μπορώ να πω ότι τα δύο τελευταία χρόνια έχουν περάσει δισεκατομμύρια ευρώ για να κάνουν επενδύσεις κλπ. Δεν έχει γίνει τίποτα. Έχουμε κλείσει δύο με τρεις συμφωνίες, η πιο σοβαρή είναι στη Λεμεσό για να οικοπεδοποιήσει και να κτίσει επαύλεις ιδιώτης επενδυτής. Είναι Κύπριος; Είναι Κύπριος, καλός επενδυτής. Είχαμε κάνει μια καλή συμφωνία, αλλά υπάρχουν δυσκολίες και εμείς του είπαμε ότι, «Μην επείγεσαι, θα σου δώσουμε τον χρόνο που θα χρειασθείς, ασχέτως αν βγούμε ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ εκτός των χρονοδιαγραμμάτων που έχουμε συμφωνήσει. Για μας τα χρονοδιαγράμματα δεν έχουν καμία σημασία». Δεν πέτυχε να κάνει πωλήσεις φέτος, να τις κάνει του χρόνου. Αν δεν το καταφέρει και πάλι, τον παραπάνω χρόνο. Θα συμπαρασταθούμε σε αυτούς τους ανθρώπους, για να επιτύχουμε. Όπως μου την περιγράφετε, ακούγεται ως η πιο σοβαρή επενδυτική προσπάθεια. Ναι, μπορώ να σας πω και το ύψος της συμφωνίας. Είναι ένα κομμάτι στη Λεμεσό και έχουμε συμφωνήσει για 53 εκατομμύρια ευρώ. Αν επιτύχει, θα επιτύχουμε και εμείς. Το κανάλι της Εκκλησίας περιλαμβάνεται στους επενδυτικούς σχεδιασμούς σας; Η επένδυση στο κανάλι είναι εθνική επένδυση. Δεν είναι οικονομική. Εμείς θα χαιρόμεθα να μη ζημιωνόμαστε, δεν θέλουμε κέρδος από το κανάλι. Παρόλα αυτά φαίνεται ότι κάθε χρόνο δημιουργεί τρύπα στα οικονομικά, την οποία καλύπτει η Αρχιεπισκοπή. Ναι, και η πρόθεσή και η αγωνία μας είναι να εργαστούμε όσο πιο σκληρά, αν είναι δυνατόν, η οικονομική τρύπα να κλείσει, να μη ζημιώνεται το κανάλι, να πηγαίνουμε ίσα-ίσα. Είστε ευχαριστημένος από το προϊόν που παράγει το κανάλι; Μπορώ να πω, ναι. Απ ό,τι υπήρχε προηγουμένως, σήμερα είμαι πιο ικανοποιημένος. Πιστεύω ότι θα έλθουν καλύτερες μέρες και το γεγονός, ότι η Εκκλησία έχει ένα ραδιοτηλεοπτικό σταθμό, αυτό λέει πολλά. Την κάνει να είναι πιο δυνατή και υπολογίσιμη. Κάνει ό,τι μπορεί ο Πρόεδρος Για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας συνεχίζετε να έχετε την ίδια άποψη; Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκανε ό,τι μπορούσε. Και μπορώ να τον πιστώσω ότι έκανε παραπάνω απ ό,τι μπορούσε. Το εθνικό θέμα δεν εξαρτάται από την πλευρά τη δική μας. Εξαρτάται από την Άγκυρα, όχι τους Τ/κ. Με τον Ερντογάν επικεφαλής κάνει ό,τι θέλει, ούτε μας λαμβάνει υπόψη, ούτε μας αναγνωρίζει, γι αυτό έχουμε τα φοβερά αδιέξοδα. Όπως είναι σήμερα η κατάσταση στις συνομιλίες, υπάρχει Πρόεδρος που μπορεί να υπογράψει λύση; Όχι. Δεν μπορεί. Δεν πιστεύω ότι μπορεί να υπογραφθεί λύση. Πρώτα-πρώτα δεν βλέπω λύση. Δεν μπορεί να υπάρξει λύση, όταν η Τουρκία δεν μετακινείται, αλλά ομιλεί για τα δεδομένα που υπάρχουν στην Κύπρο. Αυτοί με λίγα λόγια εννοούν: Τα σπίτια τα δικά μας που έπιασαν με τα όπλα είναι δικά τους, οι ε/κ περιουσίες των κατεχομένων είναι δικές τους. Παζαρεύουν και την κρατική υπόσταση, τι μέρος του λόγου θα είναι. Υποχώρηση θα κάνουν ελάχιστη εννοούν ότι οι εγγυήσεις θα μείνουν και τούρκικα στρατεύματα στην Κύπρο. Όροι απαράδεκτοι. Κανείς, ούτε η κυβέρνηση ούτε ο λαός είναι διατεθειμένος να δεχθεί κάτι τέτοιο. Άρα, λύση δεν φαίνεται να υπάρχει. Σας λείπει η Πάφος μετά από τόσα χρόνια στην Αρχιεπισκοπή; Με πολλή ειλικρίνεια ότι από μικρός είχα μια πληρότητα ζωής. Δεν μου έλειπε κάτι που θα αγωνιζόμουν να το βρω κάπου. Ή στην Πάφο είμαι ή στη Λευκωσία το ίδιο μου κάνει. Έχω τα αδέλφια μου στην Πάφο, έχω και ένα στη Λευκωσία. Πηγαίνω συχνά και βλέπω τα αδέλφια μου, βλέπω τους γνωστούς και φίλους, για μένα όλος ο λαός είναι το ίδιο. Μπορεί να μη βλέπω περισσότερους Παφίτες και να βλέπω περισσότερους Λευκωσιάτες, αλλά το ίδιο παιδιά μας είναι όλοι τους. Σας πέρασε από το μυαλό να πείτε: Έβαλα τα πράγματα σε μια τάξη, να παραδώσω τα ηνία σε κάποιον άλλον; Αυτό είχα κατά νουν, όταν βρήκα διάδοχο εις την Πάφο. Ετοίμασα καταλλήλως τον εαυτό μου να αποσυρθώ. Η κατάσταση με οδήγησε να έλθω εδώ, γιατί έβλεπα ότι η Εκκλησία χρειαζόταν κάποιες τομές. Δυστυχώς, δεν κατάφερα το όραμα που είχα να το πραγματοποιήσω εις τη ολότητά του. Είχα υπόψη να κάνω και τη Θεολογική Σχολή, δεν τα καταφέραμε μέχρι στιγμής, αλλά είναι μέσα εις στα σχέδιά μας, όπως και ο Καθεδρικός Ναός. Κάναμε την επέκταση της Συνόδου. Ήθελα να αλλάξει και το Καταστατικό, να γίνει πιο δημοκρατικό, παρόλο που η Δημοκρατία δεν ωφελεί τους Έλληνες. Και την ημέρα που το ψηφίσαμε είπε, ότι από εδώ και πέρα δεν θα μπορέσουμε να τιμωρήσουμε κανένα, διότι χρειάζονται τόσες μαρτυρίες, τόσες πληροφορίες που δεν μπορούν να μαζευτούν. Πετύχαμε να κάνουμε το κεντρικό ταμείο μισθοδοσίας κλήρου. Αν θα κάνω την πρώτη πώληση, η προτεραιότητα είναι η Θεολογική Σχολή και ο Καθεδρικός.

7 07-POLITIKI _Master_cy 26/12/14 20:28 Page 7 Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 7 Τέσσερις εταιρείες θα καλύψουν το κενό των ΚΑ H κυβέρνηση προετοιμάζεται για το απευκταίο σενάριο και το ενδεχόμενο κλείσιμο της εταιρείας Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΤΟΜΑΡΑ Με το βλέμμα στραμμένο στην 9η Ιανουαρίου, ημερομηνία κατά την οποία υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα ανακοινώσει την καταδικαστική απόφασή της για τις ενισχύσεις που έλαβαν στο παρελθόν οι Κυπριακές Αερογραμμές, η κυβέρνηση προετοιμάζεται ήδη για την επόμενη μέρα και το κενό που θα προκληθεί, αν οι αρνητικές εξελίξεις για τον κρατικό αερομεταφορέα δεν αποτραπούν. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «Κ», μπροστά στον κίνδυνο να υπάρξει κενό σε αριθμό δρομολογίων, που θα θέσουν την Κύπρο σε απομόνωση, η κυβέρνηση επεξεργάζεται <<<<<<< Η «Κ» παρουσιάζει τους σχεδιασμούς και τις προετοιμασίες που γίνονται, για να μην υπάρξει κενό στην αεροπορική επιβατική κίνηση μετά την 9η Ιανουαρίου σειρά μέτρων, που θα ελαχιστοποιήσουν τις επιπτώσεις, που θα δημιουργηθούν από ενδεχόμενο κλείσιμο των ΚΑ. Στο πνεύμα αυτό και σε ποσοστό περίπου 80% έχουν ληφθεί μέτρα, τα οποία δεν θα προκαλέσουν το παραμικρό πρόβλημα, όπως υποστηρίζεται ανεπίσημα, στη διακίνηση του επιβατικού κοινού, κυρίως σε ευρωπαϊκούς προορισμούς. Το βάρος των σχεδιασμών έχει αναλάβει η διαχειρίστρια εταιρεία των δύο αεροδρομίων της Κύπρου Hermes, η οποία βρίσκεται σε επαφές με τέσσερις αεροπορικές εταιρείες, που θα αναλάβουν το έργο των ΚΑ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, πρόκειται για τις εταιρείες: Aegean Airlines, British Airways, KLM και Air France. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που γίνονται, οι τέσσερις εταιρείες θα κληθούν να καλύψουν τις 723 χιλιάδες κινήσεις των Κυπριακών Αερογραμμών. Η Aegean Airlines θα καλύψει το κενό των πτήσεων των ΚΑ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αυξάνοντας τις ημερήσιες πτήσεις της προς την Ελλάδα, προκειμένου να καλυφθούν οι 226 χιλιάδες κινήσεις προς την ελληνική πρωτεύουσα Aegean Airlines, British Airways, KLM και Air France είναι οι εταιρείες με τις οποίες διαβουλεύεται η Hermes, για να καλύψουν το κενό από ενδεχόμενο κλείσιμο των Κυπριακών Αερογραμμών. και 70 χιλιάδες κινήσεις προς Θεσσαλονίκη. Η Aegean ενδέχεται να καλύψει και ένα μέρος της επιβατικής κίνησης προς το Παρίσι, προορισμό για τον οποίο οι επαφές και με την Air France δεν έχουν ολοκληρωθεί. Στο ίδιο στάδιο βρίσκονται οι επαφές της Hermes με την KLM για τις πτήσεις προς το Άμστερνταμ. Ωστόσο, εκφράζεται αισιοδοξία ότι στο επόμενο διάστημα θα υπάρχει συμφωνία με τις αεροπορικές εταιρείες για τους συγκεκριμένους προορισμούς. Την επιβατική κίνηση προς το Ηνωμένο Βασίλειο που με τα σημερινά δεδομένα ανέρχεται περίπου στις 100 χιλιάδες κινήσεις θα την αναλάβει η British Airways. Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνεται και το Τελ Αβίβ, το οποίο παρουσιάζει 85 χιλιάδες κινήσεις. Το συγκεκριμένο δρομολόγιο θα καλυφθεί είτε από την Aegean είτε ακόμα και από τις Ισραηλινές Αερογραμμές. Τουλάχιστον για Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λονδίνο που η Aegean και η British πετούν ήδη θα αυξηθούν οι ημερήσιες πτήσεις, προκειμένου να μη διαταραχθεί η σημερινή αναλογία που υπάρχει στην προσφορά και ζήτηση θέσεων με αρνητικές επιπτώσεις, τόσο στην επιβατική κίνηση όσο και στις τιμές των εισιτηρίων. Στους σχεδιασμούς που γίνονται, όπως μας ελέχθη, δεν συμμετέχει η Ryan Air. Με τον τρόπο αυτό, όπως πιστεύεται, θα αντιμετωπιστεί μια έκτακτη κατάσταση, που ενδεχομένως να προκύψει με τις ΚΑ. Η δημιουργία μια νέας ιδιωτικής με χρήση του ονόματος και σήματος των ΚΑ με τελείως διαφορετικά από τα σημερινά κριτήρια παραμένει ζωηρή επιθυμία της κυβέρνησης, η οποία, όπως λέγεται, θα συνεχίσει τις επαφές με ιδιώτες επενδυτές. Aegean και Ryan Αir γίνονται Κυπριακές Με τις Κυπριακές Αερογραμμές σε πορεία μη αναστρέψιμη, δύο αεροπορικές εταιρείες με παρουσία στα κυπριακά αεροδρόμια, όπως φαίνεται, μπαίνουν για τα καλά στο παιχνίδι εξασφάλισης των δικαιωμάτων για πτήσεις που έχει υπογράψει η Κυπριακή Δημοκρατία με τρίτες χώρες. Aegean Airlines και Ryan Air, παρά το γεγονός ότι κατέχουν άδεια αερομεταφορέα από άλλη χώρα, προχώρησαν ήδη στην υποβολή αίτησης για εξασφάλιση άδεια αερομεταφορέα από το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η κίνηση των δύο εταιρειών να δημιουργήσουν αμιγώς αεροπορικές εταιρείες έχει να κάνει με τις συμφωνίες για πτήσεις που έχει υπογράψει η Λευκωσία με τρίτες χώρες, που δεν αναγνωρίζουν την ευρωπαϊκή άδεια αερομεταφορέα. Μία τέτοια, όπως μας τονίσθηκε, είναι η Ρωσική Ομοσπονδία, η οποία απαιτεί όπως οι εταιρείες που θα πετούν προς αεροδρόμια της επικρατείας της φέρουν άδεια αερομεταφορέα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι δύο νέες εταιρείες, εφόσον λάβουν την άδεια αερομεταφορέα από το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας, θα αιτηθούν για να λάβουν το πιστοποιητικό αεροπλοϊμότητας που θα τους δίνει το δικαίωμα να πετούν. Και οι δύο εταιρείες θα είναι Κυπριακές και θα έχουν έδρα ένα από τα δύο αεροδρόμια.

8 08-PARAPOLITIKA_Master_cy 26/12/14 15:49 Page 8 8 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Ο λεκές, η τάτσα και το τέλος της ανοχής Έγινε πολύς θόρυβος; Λήξαν θεωρεί το θέμα που αφορά το συμβόλαιό της, η διοικήτρια της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλα Γιωρκάτζη! Αλίμονο αφού εκείνη τατάς εκείνη παπάς. Όταν την άκουσα να μιλά στην εκπομπή «Από μέρα σε μέρα» και να λέει ότι δεν υπάρχει θέμα, διότι πρόκειται για ένα συμβόλαιο το οποίο έχει υπογραφεί από δύο μέρη, γεγονός που σημαίνει ότι το αποδέχονται και τα δύο μέρη και ιδιαίτερα όταν δεν υπήρξε ουσιαστικός αντίλογος, κατάλαβα γιατί ο τόπος αυτός είναι καταδικασμένος. Μάλιστα, η Χρυστάλλα σημείωσε πως θεωρεί ότι έγινε πολύς θόρυβος για το τίποτε και ότι δεν κατανόησε ποτέ γιατί ηγέρθη οποιοδήποτε θέμα ώστε να πρέπει να γίνει διερεύνηση Ποιος ήγειρε το θέμα Ώστε δεν ηγέρθη θέμα κ. Γιωρκάτζη. Ξεχάσατε ή προσποιείστε ότι ξεχάσατε τη δήλωση του Προέδρου Αναστασιάδη στις 31/10/2014, σύμφωνα με την οποία: «Ο Διευθυντής του Γραφείου μου, ενεργώντας με βάση τις οδηγίες μου, πέραν της ετοιμασίας του εγγράφου διορισμού, απέστειλε στην κα Γιωρκάτζη και πιστό αντίγραφο του συμβολαίου των δύο προκατόχων της, προκειμένου να λάβει γνώση των όρων βάσει των οποίων θα ετύγχανε διορισμού. Η κα Γιωρκάτζη επέστρεψε στον Διευθυντή του Γραφείου μου το εν λόγω συμβόλαιο χωρίς οποιαδήποτε αναφορά περί αφαίρεσης διατάξεων που άπτονταν του ασυμβίβαστου εκτέλεσης συγκεκριμένων καθηκόντων από συμφέροντα εξ αίματος συγγενών της». Δηλαδή «αν η αφαίρεση διατάξεων από ένα συμβόλαιο χωρίς οποιαδήποτε αναφορά περί αυτού» στο άλλο μέρος, που στην προκειμένη περίπτωση είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεν είναι παρανομία, τότε τι είναι παρανομία; Μακάριος: Τι κάμνεις τώρα Χρυστάλλα μου; Χρυστάλλα: Μακάριέ μου, αυτή την εποχή προσεύχομαι για τον Πρόεδρο! Προεδρικό ουδέποτε Αναλύοντας την έννοια του ασυμβιβάστου, η κ. Γιωρκάτζη είπε στον Πάρη Ποταμίτη ότι ασυμβίβαστο είναι ένα πρόσωπο να είναι διοικητής και ταυτόχρονα, υπουργός, δήμαρχος ή βουλευτής. Δηλαδή, δεν μπορεί να κατέχει άλλες θέσεις εκτός από τη θέση του διοικητού, τονίζοντας ότι στην παρούσα περίπτωση η ίδια δεν κατέχει οποιαδήποτε άλλη θέση. Ας θυμηθούμε τι είπε στη δήλωσή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για το ασυμβίβαστο: «Θλίβομαι ακόμη να παρατηρήσω ότι ουδέποτε και με οποιονδήποτε τρόπο, η κα Γιωρκάτζη μου γνωστοποίησε ότι η θυγατέρα της εργοδοτείτο στο δικηγορικό γραφείο του πρώην συζύγου της, αλλά το χείριστο, ότι το εν λόγω γραφείο εκπροσωπούσε νομικά τον πρώην Πρόεδρο της Λαϊκής Τράπεζας κ. Ανδρέα Βγενόπουλο». Θρίαμβος η τάτσα Εκεί που η Χρυστάλλα πραγματικά θριάμβευσε ήταν όταν κλήθηκε να σχολιάσει τη δήλωση του Αβέρωφ Νεοφύτου, ότι «έμεινέ μας η τάτσα» και είπε ότι είναι σεβαστές οι απόψεις πολιτικών αρχηγών. Εξήγησε μάλιστα ότι στην περίπτωση τη δική της, «τάτσα παραμένει εάν υπήρχε πρώτα λεκές, δεν υπήρχε λεκές, και επομένως θεωρώ, είπε, ότι δεν υπάρχει τάτσα». Μα κυρία μου το συμβόλαιο δεν το άλλαξε κανείς άλλος, εσύ το άλλαξες κι έβαλες και άλλες ευρώ ετησίως, ενώ ακόμα και τις προάλλες δημοσίως δήλωσες ότι οι απολαβές σου είναι ευρώ από τη στιγμή που τόσο είναι μόνο ο βασικός σου μισθός. Οι συνολικές απολαβές σου είναι τον χρόνο συν οι σύνταξης από την Ελεγκτική Υπηρεσία. Το εκπληκτικό είναι που η Επιτροπή Θεσμών της Βουλής αποφάσισε να καταρτίσει σχετική έκθεση για το ζήτημα Χρυστάλλας Γιωρκάτζη στην οποία θα καταγράφονται, τα γεγονότα, η παραπληροφόρηση αλλά και η παραπλάνηση του Προεδρικού και η οποία έκθεση θα πάει στην Ολομέλεια της Βουλής. Λέτε να την καταπιούν κι αυτή αμάσητη; Τι είναι; Ομπρέλες ή κρεβατάκια θαλάσσης; Βολιδοσκοπήσεις Οι πληροφορίες του Ιανού λένε ότι, πονηρές κινήσεις γίνονται από πλευράς Κεντρικής Τράπεζας για να «καθαρίσουν την τάτσα» περί Βγενόπουλου και ασυμβίβαστου. Οι κινήσεις γίνονται προς την πλευρά των μελών του Συνδέσμου Καταθετών Λαϊκής (ΣΥΚΑΛΑ) στα όποια θέλουν λέει να αναθέσουν τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της Λαϊκής Να διώξουν δηλαδή τη Διαχειρίστρια, η οποία έχει γωνιάσει τον Βγενό και να φορτώσουν την ευθύνη σε άλλους με την ελπίδα, αντιλαμβάνομαι, ότι αυτοί θα τα κάνουν μαντάρα Τέλος ανοχής Φιλτάτη διοικήτρια της Κεντρικής Τραπέζης της Κύπρου, το είπε πρώτα ο Ιανός, μετά το είπε κι ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ και στη συνέχεια και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Τέλος στην ανοχή. Και στην περίπτωση τη δική σας και ασυμβίβαστο υπάρχει και καραμπινάτη παρανομία υπάρχει έστω κι αν ανέλαβε την ευθύνη ο Μακάριος Δρουσιώτης Ειρήσθω εν παρόδω ο Μακάριος γι αυτή του την παράλειψη θα κάνει 100 κάμψεις; Κόψτε το δούλεμα ρε! Σας βλέπουν κι από το εξωτερικό! Η σιωπή των αμνών Άλλος ένα διαιτητής πήρε τα χαρτιά του και τα ηχητικά ντοκουμέντα που είχε και πήγε στην Αστυνομία δίνοντας κατάθεση για τα ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Ο ΗΡΩΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ Νίκος Αναστασιάδης Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης στην πρώτη εμφάνισή του μετά την επιστροφή του από τη Νέα Υόρκη έδειξε ότι τίποτε δεν άλλαξε, διότι υποσχέθηκε πολλά που δύσκολα θα γίνουν. Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι, Πρόεδρε. Περαστικά. στημένα στο κυπριακό ποδόσφαιρο. Έτσι πια ο Μάριος Παναγή δεν είναι μόνος, η ομερτά σπάει σιγά-σιγά και το ερώτημα που τίθεται ενώπιον των άλλων διαιτητών και δη του Παγκύπριου Συνδέσμου Διαιτητών, είναι κατά πόσον στηρίζουν τους δύο συνάδελφους τους και θέλουν και οι ίδιοι να καθαρίσει η βρωμιά του ποδοσφαίρου; Αλλιώς γιατί σιωπούν; Διότι βρωμιά υπάρχει και κανείς δεν μπορεί να το αρνηθεί πλέον. Να σιωπούν γιατί είναι όλοι αναμεμειγμένοι στη βρωμιά δεν το πιστεύω. Να σιωπούν γιατί σε όλους αρέσει «το βρώμικο παίξιμο» είναι λίγο ακραίο. Εκτός κι αν ισχύει ότι το χρήμα ομού μετά της δόξας είναι αφροδισιακό περιωπής Το όπλο της Νομικής Το καπάκι του σκανδάλου του ΣΑΠΑ θα κλείσει με αιτήματα για δήμευση της περιουσίας του Σάββα Βέργα και του Ευτύχιου Μαληκκίδη, καθώς και όσων άλλων αποδειχθεί ότι έβαλαν χέρι στο δημόσιο χρήμα στην Πάφο και αλλού. Σύμφωνα με όσα μαθαίνουμε από πηγές της Νομικής Υπηρεσίας, είναι αποφασισμένη να ενεργοποιήσει το όπλο της δήμευσης σε όλες τις περιπτώσεις της διασπάθισης δημοσίου χρήματος, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία. Στο πλαίσιο της νομοθεσίας είναι δυνατή η δήμευση τόσο των μετρητών που βρίσκονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους όσο και ακινήτων που έχουν στην κατοχή τους και καλά κάνουν. Μάλιστα να πάνε και πιο πίσω να πιάσουν τους κλέφτες του ΧΑΚ. Εκεί να δεις. Γράφει Ο ΙΑΝΟΣ ΑΜΕΡΩΤΑ / Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ Μ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Καλύτερη παιδεία, καλύτερη Κύπρος ΒΟΛΕΣ / Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΑΡΗΣ Δημεύσεις για φτωχούς Όσο και αν θέλουμε να το στρογγυλέψουμε κάποια θέματα και να τα θέσουμε στη δημόσια συζήτηση πιο ήπια αυτό δεν μπορεί να γίνει πάντα. Και αν θέλουμε να δούμε τομές και μεταρρυθμίσεις πρέπει κάποια πράγματα, έστω αυτά που δεν στρογγυλεύονται, να τα λέμε με το όνομά τους. Για παράδειγμα, θα πρέπει να καταγραφεί η διαχρονική ρήξη των εκπαιδευτικών οργανώσεων με τον εκάστοτε υπουργό της Παιδείας που επιθυμεί να προβεί σε αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Αφορμή για το σημερινό άρθρο, οι ανακοινώσεις ψηφίσματα της ΟΕΛΜΕΚ, παραμονές Χριστουγέννων που ούτε λίγο ούτε πολύ μας λένε πως παραμένουν στον κόσμο τους, δεν τους ενδιαφέρει τι συμβαίνει στην κυπριακή κοινωνία και άρα απορρίπτουν ασυζητητί όλα όσα ο υπουργός Παιδείας εισηγήθηκε, για την αξιολόγησή τους, για την επετηρίδα των διορισμών, για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και για την παραβατικότητα στα σχολεία. Όποιος τολμήσει, υπουργός ή και άλλος, να εισηγηθεί αλλαγές και τροποποιήσεις, από το πιο απλό μέχρι και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση θα πάρει ως απάντησή του τη «μούντζα» από τις εκπαιδευτικές οργανώσεις. Ως αποτέλεσμα, οι μεταρρυθμίσεις που διαχρονικά έγιναν στην εκπαίδευσή μας, όσο καλές και να ήταν ως αρχικές προτάσεις, κατέληξαν νερωμένες σούπες, κυρίως για χατίρι των «ταγών» και των προνομίων αυτών. Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι να κακίσουμε τους συνδικαλιστές εκπαιδευτικούς, αλλά ούτε και να θίξουμε την ατολμία ή και τον εξουσιασμό των υπουργών της παιδείας από αυτούς. Το ζητούμενο είναι να κατανοήσουμε όλοι ότι για το ποια Κύπρο θα έχουμε σε είκοσι και σε τριάντα χρόνια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι εκπαίδευση δίνουμε σήμερα στα παιδιά μας. Και θα πρέπει να συμφωνήσουμε επίσης πως η παρεχόμενη σήμερα εκπαίδευση δεν μας κάνει. Όποιος σήμερα υποστηρίζει με νύχια και δόντια το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα ή ζει σε άλλη χώρα ή εκπροσωπεί τεράστια, οικονομικά πρωτίστως, συμφέροντα. Το γεγονός πως σήμερα έχουμε μια στρατιά άνεργων εικοσιπεντάρηδων επιστημόνων, που άβουλοι πηγαίνουν από τους καναπέδες στις καφετέριες, με χαμένη την αυτοπεποίθησή τους, που φοβούνται να ερωτευτούν και τρομοκρατούνται στην ιδέα μιας ακόμα «πόρτας» από συνέντευξη για δουλειά είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της «στραβής» παιδείας που πήραν τα παιδιά αυτά, δέκα χρόνια πριν στα σχολεία μας. Και δεν αναφέρομαι μόνο στον επαγγελματικό προσανατολισμό, που εκ των πραγμάτων εκεί γίνονται εγκλήματα σε βάρος των παιδιών μας. Η παράνοια των φροντιστηρίων και της παραπαιδείας, ο πόλεμος μεταξύ των παιδιών για μια θέση στο πανεπιστήμιο, η διαγωνιστική ψυχαναγκαστική διαδικασία από το δημοτικό που θέτει τα παιδιά σε ένα παράλογο ανταγωνισμό, είναι μερικά από τα στραβά που για να διορθωθούν χρειάζεται εκ βάθρων μεταρρύθμιση και όχι νερωμένες σούπες. Χρειαζόμαστε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να δίνει στην κοινωνία νέους που να ξεχωρίζουν το μεμπτό από το άμεμπτο. Χρειαζόμαστε σήμερα ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να δίνει στην κοινωνία νέους, είτε στα δεκαπέντε τους, είτε στα δεκαοκτώ τους, είτε στα εικοσιπέντε τους που να μπορούν να προσαρμοστούν στους εκάστοτε ρυθμούς της κοινωνίας. Να είναι έτοιμοι να ρισκάρουν, να ξέρουν από όρια και να ξέρουν πώς να τα διεκδικούν, να έχουν κρίση και να μπορούν να αναπτύσσουν κριτική και δημιουργική σκέψη. Νέους που δεν θα στηρίζονται στην αποστήθιση αλλά στην κατανόηση της αιτίας και της απόδειξης. Νέους που θα ξέρουν να μελετούν και να ερευνούν, που θα αγαπούν τα βιβλία και τις τέχνες. Νέους επίσης, που να ξέρουν να ξεχωρίζουν το μεμπτό από το άμεμπτο, το νόμιμο από το παράνομο, τα μαύρο χρήμα από το φορολογητέο. Και σίγουρα αυτό δεν μπορούν να τους το μάθουν οι καθηγητές που σήμερα τους τα παίρνουν μαύρα στα φροντιστήρια κάθε απόγευμα. Ούτε οι καθηγητές που λειτουργούν με τη λογική «έτσι τα βρήκαμε γιατί να τα αλλάξουμε», όταν αναφέρονται στις αλλαγές που προτείνονται για την αξιολόγησή τους ή για την κατάργηση της επετηρίδας των διορισμών. Οι συνδικαλιστές της εκπαίδευσης δυστυχώς, έχουν χάσει το στοίχημα και την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Και συμπαρασύρουν μαζί τους, όλη την εκπαίδευση. Είναι η ώρα να αποκολληθούν από πάνω τους οι υγιώς σκεπτόμενοι εκπαιδευτικοί και μαζί με τους μαθητές, και τους υγιώς σκεπτόμενους γονείς να προχωρήσουν με αποφασιστικότητα και τόλμη στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που έχει ανάγκη ο τόπος. Την πρόθεση και την αποφασιστικότητα της πολιτείας τη θεωρώ δεδομένη. Ένα σοβαρό κράτος έχει ευθύνη για όλους τους πολίτες του, έστω και αν αυτοί δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν ούτε στα στοιχειώδη. Τρόπος υπάρχει, άραγε υπάρχει η θέληση, να χορτάσουν τα πεινασμένα πλάσματα του Θεού; Τα πουγκιά των πλουσίων ξεχειλίζουν, αλλά των φτωχών ήδη άδειασαν εντελώς. Οι καταφρονημένοι τρέχουν στα κοινωνικά παντοπωλεία και καρτερούν μέρα νύχτα την κρατική «ελεημοσύνη» του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Υπάρχουν και οι επαίτες στους δρόμους, έστω και αν πολλοί από αυτούς, καταπατούν με τον χειρότερο τρόπο τη συνείδησή τους. Η γέννηση του Χριστού, οι ψαλμωδίες των Χριστουγέννων, ο διάκοσμος στους δρόμους, οι μυρωδιές των γλυκών και το διάχυτο πνεύμα της αγάπης αγγίζουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τη συνείδηση και των σκληρότερων ανθρώπων. Ένα σοβαρό κράτος, έχει ευθύνη για όλους τους πολίτες του, έστω και αν αυτοί δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν ούτε στα στοιχειώδη. Η ελεημοσύνη και ο εθελοντισμός πρέπει να στοχεύουν στην ψυχολογική στήριξη των αδύναμων πολιτών και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αντικαθιστούν το κράτος πρόνοιας. Δεν είναι δυνατό η καλή μας υπουργός Εργασίας η Ζέτα Αιμιλιανίδου να σκοτώνεται στη δουλειά για να εγκρίνει αιτήσεις και ο καλός μας βουλευτής ο Αντρέας Φακοντής να εξοργίζεται για τις αδυναμίες του κράτους. Αυτές τις μέρες ακούσαμε το εκπληκτικό και εξαιρετικά ελπιδοφόρο ότι τα δικαστήρια θα αρχίσουν να διατάζουν δημεύσεις περιουσιών καταδικασμένων απατεώνων του λευκού κολάρου. Τα χρήματα αυτά μαζί με τα άλλα πρόστιμα που επιδικάζουν τα δικαστήρια, για τροχαία και άλλες παρανομίες, καλό είναι να καταλήγουν σε ένα ξεχωριστό το ταμείο και να διατίθενται μόνο για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Σε καμία περίπτωση τα χρήματα αυτά δεν πρέπει να καταλήγουν στα ταμεία των «αμαρτωλών» Δήμων, οι οποίοι όζουν διαφθορά και μυρίζουν διαπλοκή. Ούτε θα πρέπει να καταλήγουν στο πάγιο ταμείο του κράτους, αφού μέσα στο χάος, τα δισεκατομμύρια χάνονται στις προκλητικές πολλαπλές συντάξεις, στα εξωφρενικά έξοδα, δήθεν παραστάσεως των αξιωματούχων και στις απίστευτες σπατάλες στα τεράστια κυβερνητικά γραφεία. Με τον τρόπο αυτό, το ταμείο του ΕΕΕ θα είναι πάντα γεμάτο και σίγουρα δεν θα χρειάζονται οι θλιβερές εκκλήσεις για ενίσχυσή του. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, μετά την περιπέτεια με την υγεία του, τώρα που άγγιξε λίγο τα φτερά του χάροντα και μετά τις εξαγγελίες για αλλαγή στάσης ζωής, είναι καλό να προχωρήσει σε θεσμικά βήματα στήριξης των ασθενέστερων ομάδων του πληθυσμού. Εξάλλου η πρώτη δουλειά κάθε ευνομούμενης πολιτείας είναι να φροντίζει για τη δίκαιη κατανομή του πλούτου. Και αυτό, γιατί ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο που δεν χορταίνει, έστω και αν του χαρίσουν όλο τον πλανήτη. Στην Κύπρο το μεγαλύτερο πρόβλημα, πάνω και από το Κυπριακό, είναι η κατανομή του πλούτου. Η πρώτη βίαιη διεύρυνση του χάσματος των «πάνω» και των «κάτω» έγινε με το χρηματιστήριο. Η δεύτερη και χειρότερη γίνεται σήμερα με την οικονομική καταστροφή, αφού στην ουσία καλούνται οι μεροκαματιάρηδες να πληρώσουν τις μεγάλες απάτες του πολιτικοοικονομικού κατεστημένου. Εξάλλου και το Κυπριακό κατάντησε εδώ όπου κατάντησε, κυρίως από τους οικονομικούς φόβους των προνομιούχων. Επειδή σε αυτό τον τόπο, τα μόνα που ευδοκιμούν είναι τα κούφια λόγια τα μεγάλα, καλό είναι να τολμήσουν οι άνθρωποι των εξουσιών, να προχωρήσουν σε ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές. Ας καθιερώσουν κατηγορία ΦΠΑ για τα είδη πολυτελείας και ας αυξήσουν το φόρο στο 25% γιατί όχι και στο 30% και ας μειώσουν τον ΦΠΑ για τα είδη πρώτης ανάγκης. Οι πλούσιοι που αγοράζουν τις λιμουζίνες και τα πολυτελέστατα σπίτια, δεν πρόκειται να διαμαρτυρηθούν. Αντιθέτως θα χαρούν αφού θα μειωθούν οι «εκλεκτοί» που μπορούν να αγοράζουν. Αυτό που κυρίως τους ενδιαφέρει, είναι προκαλούν τη ζήλια των άλλων και να «χουμίζονται» για τον πλούτο τους. Η οικονομία είναι θέμα ικανοποίησης αναγκών και όχι λογιστικών αριθμών, όπως νομίζουν οι «λογιστάδες» και οι «ελεγκτάδες», που άφησαν τον τόπο «ταπί». Λίγη φαντασία στην πολιτική δεν βλάπτει. Στον δρόμο που χάραξε ο Καποδίστριας με τις πατάτες.

9 09-GNOMES CY_Master_cy 26/12/14 23:29 Page 9 Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΑΠΟΨΕΙΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 9 ΑΝΑΛΥΣΗ / Toυ ΙΩΑΝΝΗ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ Ο Ποντίφικας στην Τουρκία Α ν και ο ταχύς ρυθμός μεταβολής της πολιτικής επικαιρότητος σε Ελλάδα και Τουρκία τείνει να επισκιάζει σημαντικά γεγονότα εντός ολίγων μόλις ημερών, αξίζει να επισημανθούν κάποιες σημαντικές πτυχές της επισκέψεως του Πάπα Φραγκίσκου στην Τουρκία. Αυτές ανάγονται τόσο στην τουρκική εξωτερική πολιτική, όσο και στις σχέσεις καθολικισμού και ορθοδοξίας. Η επίσκεψη του Πάπα υπενθύμισε πόσο έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες από την τελευταία φορά που προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας επισκέφθηκε τη χώρα. Οταν ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ μετέβη στην Αγκυρα αλλά και στο Φανάρι το 2006, η είδηση συνοδεύθηκε από έντονες διαμαρτυρίες και αντεγκλήσεις. Αυτήν τη φορά ο αντίκτυπος στον ισλαμιστικό και εθνικιστικό Τύπο ήταν μικρότερος. Τούτο πιθανόν να συνδέεται και με τη μετριοπάθεια και την ταπεινοφροσύνη που χαρακτηρίζουν τη δημόσια εικόνα του νυν Πάπα. Η απόφασή του να αρνηθεί τις λιμουζίνες της τουρκικής κυβερνήσεως και να χρησιμοποιήσει ένα απλό αυτοκίνητο κατά τις μετακινήσεις του υπογραμμίσθηκε με νόημα από τον τουρκικό Τύπο και ήλθε σε απόλυτη αντίθεση με τις εικόνες χλιδής, σπατάλης και αλαζονείας που έχουν κατακλύσει τον τουρκικό δημόσιο βίο τα τελευταία χρόνια. Ο μικρός αντίκτυπος, ωστόσο, ασφαλώς συνδέεται και με την ουσιαστική περιθωριοποίηση της συζητήσεως περί ευρωπαϊκής ταυτότητος της Τουρκίας και εντάξεως στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εν αντιθέσει με το 2006, το 2014 οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενώσεως-Τουρκίας δεν αποτελούν προτεραιότητα στην ατζέντα κανενός, οπότε και η εκμαίευση μιας δηλώσεως του Πάπα υποστηρικτικής της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας δεν απασχόλησε ιδιαιτέρως την τουρκική κυβέρνηση. Παράλληλα, η βαθμιαία άμβλυνση των φιλοδοξιών της Τουρκίας να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στα ζητήματα διαπολιτισμικού και διαθρησκειακού διαλόγου σε παγκόσμιο επίπεδο συνέβαλε στη μείωση του πολιτικού ενδιαφέροντος της επισκέψεως. Το 2006 η κοινή ισπανοτουρκική πρωτοβουλία για τη «Συμμαχία των Πολιτισμών» τελούσε υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και εντασσόταν στις κύριες δράσεις του. Στο πλαίσιο αυτό, μια δήλωση της Τουρκίας για την προστασία των χειμαζομένων υπό την απειλή του πολέμου και του τζιχαντισμού χριστιανικών μειονοτήτων της Μέσης Ανατολής θα ενδιέφερε σαφώς το Βατικανό, αν η διεθνής αξιοπιστία της Τουρκίας δεν είχε διαρραγεί λόγω της στάσεώς της κατά τις εξεγέρσεις στη Μέση Ανατολή. Πλέον η Τουρκία αναφέρεται στα διεθνή μέσα όχι τόσο για τις διαθρησκειακές και διαπολιτισμικές πρωτοβουλίες της, αλλά μάλλον για την αμφιλεγόμενη στάση της έναντι των τζιχαντιστών στη φλεγομένη Συρία και το Ιράκ. Αν ο πολιτικός αντίκτυπος της επισκέψεως λοιπόν ήταν μάλλον μικρός, δεν συμβαίνει το ίδιο με το θρησκευτικό της σκέλος. Κάθε επίσκεψη Πάπα στο Φανάρι αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της οικουμενικότητος του Πατριαρχείου, αλλά και ενίσχυσή του στις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει εντός και εκτός Τουρκίας. Οι αναφορές τόσο του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου όσο και του Πάπα Φραγκίσκου στην ανάγκη αποκαταστάσεως της κοινωνίας και της ενότητος της ορθοδόξου και της καθολικής εκκλησίας είναι σαφώς πιο προωθημένες από αντίστοιχες δηλώσεις προκαθημένων των δύο εκκλησιών κατά το παρελθόν. Πέραν όμως των καλών προθέσεων, πολλά θα κριθούν κατά την Ορθόδοξη Σύνοδο που προγραμματίζεται για το 2016 στην Κωνσταντινούπολη. Η επικράτηση εκεί αντιστοίχου πνεύματος καταλλαγής και διαλόγου δεν είναι αυτονόητη. Ο κ. Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ. ΑΡΘΡΟ / Του ΑΝΔΡΕΑ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Αποχαιρετώντας το 2014 Α ποτελεί σύνηθες φαινόμενο τέτοιες μέρες οι πλείστοι από εμάς να προβαίνουν σε ένα απολογισμό. Πέρα από τα δεδομένα και τις συνθήκες του καθενός από εμάς πρέπει να δούμε και την ευρύτερη εικόνα που αναπόφευκτα επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Η ουσία είναι να κατανοήσουμε ότι με τη συλλογική δράση έχουμε να κερδίσουμε πολλά. Αντίθετα, με την εσωστρέφεια και γυρίζοντας την πλάτη στην πολιτική επιτρέπουμε άλλους να αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς οδηγώντας την κοινωνία σε συντριβή. Η χρονιά που φεύγει αποτέλεσε δοκιμασία για την Κύπρο. Η οικονομική συρρίκνωση συνεχίστηκε, η ανεργία παρέμεινε σε πολύ υψηλά επίπεδα παρά τη συνεχιζόμενη δημογραφική εκροή. Τα σκάνδαλα έχουν προκαλέσει οργή και αηδία. Προφανώς η κρίση είναι βαθύτατη. Είναι οικονομική, πολιτική, κοινωνική αλλά και αξιακή. Οι πολίτες νοιώθουν αβεβαιότητα αλλά πολύ περισσότερο έναν αποπροσανατολισμό καθώς είναι προφανές ότι όχι μόνο η κυβέρνηση αλλά και το ευρύτερο πολιτικό σύστημα πάσχει από έλλειψη συγκεκριμένης πυξίδας. Και αναπόφευκτα δημιουργούνται προβλήματα φοβίας, ανασφάλειας, έλλειψης αυτοπεποίθησης αλλά και σε πολλές περιπτώσεις ταυτότητας. Υπάρχει επίσης έντονη δυσπιστία και έλλειψη εμπιστοσύνης σε όλα τα επίπεδα. Κάτω από αυτά τα δεδομένα επικρατεί η εντύπωση ότι ο καθένας θα πρέπει να φροντίσει τον εαυτό του και ότι δεν μπορεί να αναμένεται συλλογική δράση. Ως επί το πλείστον η κυβέρνηση και η Τρόικα καλλιέργησαν την εντύπωση ότι η ανάκαμψη είναι ζήτημα χρόνου. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Δεν υπάρχει μνημονιακή χώρα που η Τρόικα μπορεί να επικαλεσθεί επιτυχίες. Στην περίπτωση της Κύπρου τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα. Ο τραπεζικός τομέας έχει περιέλθει σε ξένα χέρια και εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρή έλλειψη ρευστότητας. Οι μαζικές εκποιήσεις δεν θα λύσουν τα προβλήματα. Αντίθετα θα τα εμβαθύνουν. Είναι επίσης αδύνατο να αποπληρωθεί το ιδιωτικό και το δημόσιο χρέος κάτω από συνθήκες συνεχιζόμενης ύφεσης. Η Τρόικα επίσης απέτυχε και στην προώθηση νέου υποδείγματος. Ενώ κατέστρεψε τον χρηματοπιστωτικό τομέα της οικονομίας δεν υπήρξε εναλλακτικό υπόδειγμα. Ενώ ο δημόσιος τομέας συρρικνώνεται οι μεγαλύτερες μειώσεις μισθών και απώλειες θέσεων εργασίας λαμβάνουν χώρα στον ιδιωτικό τομέα. Ενώ πριν από την κρίση μιλούσαμε για την ανάγκη μείωσης του χάσματος μεταξύ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τις πολιτικές της η Τρόικα οδήγησε στη δημιουργία μεγαλύτερου χάσματος. Με όλα αυτά τα δεδομένα δεν είναι δυνατό να υπάρχουν ουσιαστικές προσδοκίες. Αντίθετα εκείνο που επιτελείται είναι η σταδιακή φτωχοποίηση της κοινωνίας στο όνομα της εξυγίανσης. Αλλά και στο Κυπριακό οι «στρατηγικοί εταίροι» θα δημιουργούσαν συνθήκες για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και κατάληξη σε ένα έντιμο συμβιβασμό. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Η Τουρκία απροκάλυπτα ξεκαθαρίζει ότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. Και η λύση που αποδέχεται παραπέμπει στην προτεκτορατοποίηση της Μεγαλονήσου. Εν πολλοίς η στάση της Άγκυρας γίνεται ανεκτή παρά τις δηλώσεις αξιωματούχων διαφόρων χωρών. Έτσι η περιρρέουσα ατμόσφαιρα παραπέμπει σε παράλληλες συνομιλίες για Κυπριακό και συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων. Όλα αυτά θα πρέπει να μας προβληματίσουν. Το χειρότερο είναι ότι η κατηφορική πορεία εξακολουθεί να συνεχίζεται. Το ζητούμενο είναι η αναστροφή των θλιβερών αυτών δεδομένων. Προφανώς το ζήτημα πρώτα απ όλα είναι κατ εξοχήν πολιτικό. Χωρίς τη διαφοροποίηση του σκηνικού στον πολιτικό τομέα είναι αδύνατο να αναμένουμε την έξοδο από την κρίση. Μια μεγάλη διάσταση της αρνητικής αυτής κατάστασης είναι η απουσία ενός πραγματικά δημιουργικού διαλόγου για τα κοινά προβλήματα που μας ταλανίζουν. Η κυβέρνηση παραμένει προσκολλημένη σε μια συγκεκριμένη πολιτική παρά τα αρνητικά αποτελέσματα: είτε από αδυναμία είτε από ιδεολογικές αγκυλώσεις είτε και από τα δύο. Παράλληλα η κοινωνία και οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις δεν έχουν ακόμα προετοιμάσει και υιοθετήσει μια εναλλακτική πρόταση εφ όλης της ύλης. Σχεδόν δύο χρόνια μετά τις εκλογές η κυβέρνηση Αναστασιάδη δεν μπορεί να χειριστεί τις προκλήσεις. Αντίθετα κατέστη εντολοδόχος της Τρόικα. Σε επικοινωνιακό επίπεδο αφ ενός γίνεται λόγος για τις ευθύνες της κυβέρνησης Χριστόφια και αφ ετέρου για εξυγίανση και επανεκκίνηση. Και ενώ οι ευθύνες της κυβέρνησης Χριστόφια είναι προφανείς αυτό δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για τα απανωτά λάθη και την απραξία της κυβέρνησης Αναστασιάδη. Ο λαός κατανοεί ότι υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ των προεκλογικών δεσμεύσεων Αναστασιάδη και των σημερινών σκληρών πραγματικοτήτων. Θα ήταν πολύ θετική εξέλιξη εάν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αντιληφθεί την ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές στην πολιτική που ακολουθεί και προχωρήσει ανάλογα. Σε διαφορετική περίπτωση, μοιραία, η αντίδραση της κοινωνίας θα ενταθεί και οι εξελίξεις θα τον ξεπεράσουν. Ούτως ή άλλως οι δυνάμεις της κοινωνίας θα πρέπει να ετοιμασθούν επαρκώς για την επόμενη μέρα με την κατάθεση ολοκληρωμένης εναλλακτικής πρότασης. Ο κ. Ανδρέας Θεοφάνους είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. ΑΠΕ AKAΡΙΑΙΑ / Της ΕΛΕΝΗΣ ΞΕΝΟΥ Δεν έχουμε αυτό το δικαίωμα Μένουν πολύ λίγες μέρες για να κλείσει τον κύκλο του κι αυτός ο χρόνος. Και γι αυτό ακριβώς τον λόγο ένιωσα πως δεν θα ήταν καθόλου χρήσιμο να αφιερώσω την τελευταία στήλη του 2014 στην επικαιρότητα και στους θλιβερούς της πρωταγωνιστές. Σκέφτηκα πως θα ήταν πολύ πιο χρήσιμο να θυμηθώ τις συνομιλίες που είχα με δύο σπουδαίους συγγραφείς, οι οποίες μου είχαν δώσει κίνητρο να κοιτάξω με περισσότερη δύναμη την επόμενη μέρα. Σαν ένα μικρό αποχαιρετιστήριο του χρόνου που φεύγει, λοιπόν, και ένα καλωσόρισμα αυτού που έρχεται, θα προτιμήσω να σας διηγηθώ ένα μικρό κομμάτι από αυτές τις συναντήσεις. Συνάντηση πρώτη: Φοράει μαύρα ρούχα. Το σπίτι της πολύχρωμο, σαν σκηνικό. Με δεκάδες περίεργα αντικείμενα, από τα ταξίδια της. Πήγε σχεδόν παντού. Μου περιγράφει σκηνές με ένα απίστευτα ποιητικό τρόπο. Για τα μαύρα κοράκια κι εκείνους τους Ινδιάνους με τις κότες στο αεροπλάνο και για τους Ινδούς που καίνε τους νεκρούς τους, αφού πρώτα τους τυλίξουν σε μια κεντητή κουβέρτα. Στη Νικαράγουα, την εποχή των Σαντινίστας περπατούσε κάθε μέρα στη γειτονιά των κλεφτών. Φορούσε τα κοσμήματά της, κρατούσε την τσάντα της και διέσχιζε εκείνο τον μεγάλο δρόμο που τον έκοβε στη μέση ένα τεράστιο δέντρο. Από το δέντρο και πέρα ήταν η γειτονιά των κλεφτών. «Τίποτα δεν μου συνέβη», μου λέει, «γιατί το κάνατε», ρώτησα, «είναι μια συνηθισμένη τακτική να παίζει κανείς μ αυτό που φοβάται», απάντησε, «όχι δεν είναι πια συνηθισμένη αυτή η τακτική» σκέφτομαι, καθόλου συνηθισμένη, αντιθέτως, παραδινόμαστε στους φόβους μας και τους αφαιρούμε ακόμα και την ικανότητα να μας τσιγκλήσουν την παιχνιδιάρικη διάθεσή μας». «Τι σημαίνει παίζω;» τη ρώτησα, «σημαίνει πως δεν εγκλωβίζεσαι σε ένα σημείο», μου είπε, «σημαίνει εκείνη τη διάθεση των πραγμάτων, όπου τα παίρνεις σοβαρά αλλά συγχρόνως ξέρεις ότι είναι ανοιχτά και τα ενδεχόμενα. Όσο σημαντικό είναι το όνειρο στον άνθρωπο άλλο τόσο είναι και το παιχνίδι» κατέληξε. «Πότε τα συνειδητοποιήσετε όλα αυτά;» τη ρώτησα. Όταν αισθάνθηκε ένα είδος τύψεων απέναντι στη ζωή, απάντησε. «Και γιατί νιώσατε τύψεις», επέμενα. «Γιατί για χρόνια ολόκληρα ζούσα περισσότερο με μια ψυχική έλλειψη παρά με ό,τι είχα» απάντησε. «Και έτσι κάποια στιγμή ένιωσα πως το να βλέπεις το ποτήρι μισοάδειο, πως το να βλέπεις το τέλος πριν ακόμα διακρίνεις την αρχή, δεν είναι θέμα οπτικής γωνίας, αλλά θέμα αλαζονείας. Που πάει να πει πως όλα περιστρέφονται γύρω από τον μικρόκοσμό σου και όχι γύρω από αυτό που πραγματικά είναι η ζωή». Συνάντηση δεύτερη: Καθόταν στον καναπέ απέναντι μου, εγώ στο πάτωμα πάνω σε δύο χρωματιστά μαξιλάρια. «Η μάνα μου, μου το έλεγε για χρόνια» άρχισε να μου λέει. «Μικρός δεν καταλάβαινα ακριβώς τι εννοούσε, μετά το κατάλαβα, όταν άρχισα να σκουντουφλώ πάνω στις ανατροπές, δηλαδή την ώρα που αλλιώς τάχα στο μυαλό μου κι αλλιώς μου τα έφερνε η ζωή, για εκείνες τις ανατροπές σου μιλάω. Εκείνες που σε κάνουν να συνειδητοποιήσεις πως αν δεν βρεις ένα χώρο στη σκέψη σου για να ξαπλώσει κάπου και ο αστάθμητος παράγοντας, τότε χάνεις την ευελιξία σου και δύσκολα προσαρμόζεσαι πια στην ιδέα μιας καινούργιας αρχής. Η μάνα μου όμως μου το έλεγε πάντα. Ακόμα και την ώρα που ήταν άρρωστη στην κλινική. Καθόμουνα, θυμάμαι, δίπλα της και της χάιδευα τα μαλλιά και εκείνη την ώρα που εγώ της χάιδευα τα μαλλιά εκείνη μου έλεγε πως πρέπει να μάθω πως έχουμε όλα τα δικαιώματα του κόσμου, εκτός από ένα». «Ποιο δικαίωμα δεν έχουμε;» τον ρώτησα. «Δεν έχουμε δικαίωμα να μην κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μαστε ευτυχισμένοι» μου απάντησε. Και λίγο πριν ανάψει ακόμα ένα τσιγάρο επανέλαβε. «Αυτό το δικαίωμα δεν έχουμε. Να μην κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να είμαστε ευτυχισμένοι. Εμείς και οι άνθρωποι που αγαπάμε». Τ ελευταία ακούγονται φωνές υπέρ της διατήρησης του status quo, που στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο παρά διχοτόμηση. Τοποθετήσεις όπως «εμείς εδώ και εκείνοι από εκεί» εκφράζονται από διάφορους κύκλους, μαζί με την καταδίκη ως ρατσιστικής της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, την οποία βεβαίως ερμηνεύουν με βάση τις τουρκικές προδιαγραφές. Λόγω έντονων ανησυχιών για τους τεράστιους κινδύνους που ελλοχεύουν, αν παρασυρθούμε σε τέτοιες πολιτικές θέσεις, αισθάνομαι την ανάγκη να εξηγήσω γιατί κατά την άποψή μου η λύση της διχοτόμησης ή διατήρησης του status quo είναι καταστροφική. Ας δούμε όμως πρώτα τι σημαίνει στην πράξη διχοτόμηση. Στην ουσία η διχοτόμηση θα σημάνει το τέλος του ενωμένου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας και την τελεσίδικη διαίρεση του σε δύο κράτη, ένα υπό τουρκοκυπριακή εξουσία και πλήρη ΜΕΤΑTΡΟΠΕΣ / Της Δρος ΕΡΑΤΟΥΣ ΚΟΖΑΚΟΥ ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ Γιατί όχι στη διχοτόμηση στρατιωτικό, οικονομικό και πολιτικό έλεγχο της Τουρκίας και δεύτερο υπό ελληνοκυπριακή. Με τη διατήρηση του status quo το αποτέλεσμα επί του εδάφους θα ήταν το ίδιο, από νομικής, όμως πλευράς η Κυπριακή Δημοκρατία θα παρέμενε ως το μόνο διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, ενώ η αποσχιστική οντότητα, για κάποιο χρονικό διάστημα τουλάχιστον, δεν θα τύγχανε αναγνώρισης, χωρίς καμία διασφάλιση, όμως, ότι αυτό δεν θα μεταβαλλόταν στο μέλλον. Ας δούμε όμως τις μέχρι σήμερα συνέπειες της διατήρησης του status quo και τους κινδύνους της διχοτόμησης: Η Τουρκία έχει ήδη δημιουργήσει τις εδαφικές και πληθυσμιακές συνθήκες για διχοτόμηση, με την κατοχή του 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εκδίωξη όλων των Ελληνοκυπρίων κατοίκων των κατεχόμενων εδαφών, πλην μερικών εκατοντάδων εγκλωβισμένων. Η μεταφορά των Τουρκοκυπρίων από τις ελεύθερες περιοχές, η εισαγωγή πέραν των Τούρκων εποίκων στα Κατεχόμενα και οι τεράστιες τουρκικές επενδύσεις σε ελληνοκυπριακές περιουσίες, ολοκλήρωσαν το πρώτο βήμα του τουρκικού στόχου της διχοτόμησης της Κύπρου, δηλαδή τη δημιουργία μιας «καθαρής» τουρκικής περιοχής στο νησί, κάτι που δεν είχε πετύχει η Τουρκία στη διάρκεια των τριών και πλέον αιώνων οθωμανικής κατοχής της Κύπρου. Με την ανακήρυξη της αποσχιστικής οντότητας η Τουρκία προσπάθησε να αποδώσει πολιτική ανεξαρτησία στην κατεχόμενη περιοχή, όμως η διεθνής κοινότητα απέρριψε και καταδίκασε την προσπάθεια απόσχισης με ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η θέση αυτή παραμένει έκτοτε αναλλοίωτη, όμως θα ανατρεπόταν άρδην και ανεπιστρεπτί αν συναινούσαμε στη διχοτόμηση. Σε περίπτωση διχοτόμησης η Τουρκία δεν θα ήταν, πιστεύω, διατεθειμένη να επιστρέψει εδάφη, εκτός ίσως από την «περιφραγμένη» περιοχή των Βαρωσίων, που αποτελεί το 27% του εδάφους που βρισκόταν εντός των ορίων του Δήμου Αμμοχώστου, και την απόδοση της νεκρής ζώνης στους Ελληνοκύπριους. Όλες οι άλλες περιοχές, με ιστορία χιλιάδων χρόνων ελληνικής και χριστιανικής παρουσίας, θα εγκαταλείπονταν στον πλήρη έλεγχο της Τουρκίας, με άλλα λόγια θα τουρκοποιούνταν τελεσίδικα. Εκατοντάδες εκκλησίες και μοναστήρια, αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία θα κατέληγαν σε τουρκικά χέρια, με αδιαμφισβήτητη τη βεβήλωση και τον τελικό αφανισμό τους. Ποιο ελληνικό στοιχείο έχει απομείνει σήμερα στις περιοχές της Μικράς Ασίας και του Πόντου, που έσφυζαν άλλοτε από ελληνισμό, μετά την τουρκοποίηση τους από τους Νεότουρκους; Σε περίπτωση διχοτόμησης ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι η Τουρκία δεν θα συνεχίσει την πολιτική του εποικισμού και δεν θα μεταφέρει ακόμα ένα εκατομμύριο Τούρκους, με ορατό πλέον τον κίνδυνο η Τουρκία να απαιτήσει την προσάρτηση ολόκληρης της Κύπρου, που στην πραγματικότητα θα έχει μια μεγάλη πλειοψηφία τουρκικού πληθυσμού και μια μικρή μειονότητα ελληνοκυπριακού; Μερικοί ισχυρίζονται ότι τα πιο πάνω θα αποτρέπονταν αν και τα δύο «κράτη» εντάσσονταν στην Ε.Ε. και επομένως ίσχυαν οι περιορισμοί εγκατάστασης υπηκόων τρίτων χωρών. Άποψή μου είναι ότι η Τουρκία σε καμία περίπτωση δεν θα συναινούσε στην ένταξη ενός τουρκοκυπριακού κράτους στην Ε.Ε., χωρίς τη διασφάλιση και της δικής της ένταξης, αλλά, κυρίως, των δικών της «κεκτημένων δικαιωμάτων» πάνω στο νησί. Εξάλλου έχει αποδείξει διαχρονικά πόσο «αναλώσιμους» θεωρεί τους Τουρκοκύπριους και πόσο πρωταρχικά επιδιώκει τη διασφάλιση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων. Καταληκτικά, διχοτόμηση σημαίνει πλήρη τουρκοποίηση του εδάφους που θα παρέμενε υπό τον έλεγχο της Τουρκίας, με την οποία ουσιαστικά θα είχαμε σύνορα, και συνεχή απειλή για μελλοντική προσάρτηση της Κύπρου με βάση πληθυσμιακά πλέον δεδομένα. Ευτυχώς, τη διχοτόμηση απεύχεται και απορρίπτει σήμερα ως λύση μια συντριπτική πλειοψηφία του κυπριακού λαού, περιλαμβανομένου και ενός σημαντικού ποσοστού Τουρκοκυπρίων συμπατριωτών μας. Οι πρόγονοί μας μας έχουν κληροδοτήσει μια εδαφικά ακέραιη Κύπρο με χιλιάδων χρόνων ιστορία και πολιτισμό. Κοντόφθαλμες και επισφαλείς λύσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο αυτό το πολύτιμο κληροδότημα δεν είναι σε καμία περίπτωση αποδεκτές.

10 10-EPISTOLES CY_Master_cy 26/12/14 18:32 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΑΠΟΨΕΙΣ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Ηγέτες: Καποδίστριας Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΑΜΠΙΤΣΗ E γραψα και άλλοτε για τον Καποδίστρια, επετειακά, θέλοντας να θυμίσω πως στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, ημέρα της δολοφονίας του, άρχισαν τα δεινά του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Τότε είχα τελειώσει το κείμενό μου ως εξής: «η ζωή του Ιωάννη Καποδίστρια θα πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία και στις σχολές διοίκησης και διπλωματίας, επειδή λίγοι έχουν το ηγετικό ανάστημά του. Πρώτα, όμως, θα πρέπει να την διδαχτούν οι σημερινοί πολιτικοί. Όχι, βέβαια, για να πολιτευτούν αμισθί, όπως εκείνος». Διαβάζοντας τον τόμο «Ο Ιωάννης πίσω από τον Καποδίστρια», από τη σειρά «ΗΓΕΤΕΣ», της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ, σε κείμενο του ιστορικού Παναγιώτη Πασπαλιάρη, έχω πεισθεί οριστικά πλέον πως οι πολιτικοί οφείλουν όντως να μελετούν τη ζωή του μεγαλύτερου σύγχρονου Έλληνα. Στην ουσία, σε κανένα Έλληνα δεν πρέπει να δίνεται η εξουσία, αν δεν έχει μελετήσει τη ζωή και το έργο αυτού του μοναδικού ηγέτη. Οι σύγχρονοι πολιτικοί πρέπει πρώτα απ όλα να διαβάσουν την αναφορά του ίδιου του Καποδίστρια, όταν έφτασε στην Αίγινα, στις 23 Ιανουαρίου 1828: «Είδα πολλά εις την ζωήν μου, αλλά σαν το θέαμα όταν έφθασα εδώ εις την Αίγιναν, δεν είδα τι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το ιδεί. Προείδα μεγάλα δυστυχήματα διά την πατρίδα ζήτω ο Κυβερνήτης, ο σωτήρας μας, ο ελευθερωτής μας, εφώναζαν γυναίκες αναμαλλιάρες, άνδρες με λαβωματιές πολέμου, ορφανά γδυτά, κατεβασμένα από τες σπηλιές. Δεν ήτον το συναπάντημά μου φωνή χαράς, αλλά θρήνος. Η γη εβρέχετο από δάκρυα. Εβρέχετο η μερτιά και η δάφνη του στολισμένου δρόμου από το γιαλό εις την εκκλησία. Ανατρίχιαζα, μου έτρεμαν τα γόνατα, η φωνή του λαού έσχιζε την καρδιά μου. Μαυροφορεμένες, γέροντες, μου εζητούσαν να αναστήσω τους απεθαμένους τους, μανάδες μου έδειχναν εις το βυζί τους τα παιδιά τους και μου έλεγαν να τα ζήσω, και ότι δεν τους απέμειναν παρά εκείνα και εγώ». Στη συνέχεια πρέπει να διαβάσουν με ποιες ενέργειες ο Καποδίστριας κατόρθωσε να βάλει τάξη και να οργανώσει το κράτος, έτσι που «μέσα σε λίγες εβδομάδες πατάχθηκε πλήρως η πειρατεία στο Αιγαίο, στην οποία λέγεται ότι άμεσα ή έμμεσα συμμετείχε το του ελληνικού πληθυσμού». Και ακόμα: «Μέσα σε τρεις μήνες η επανάσταση που βρισκόταν σε απελπιστική κατάσταση είχε αναστηθεί. Υπήρχε στρατός και ναυτικό. Υπήρχε ηθικό νίκης». Με λίγα λόγια, οι σύγχρονοι Έλληνες πολιτικοί, στην Κύπρο και στην Ελλάδα, θα πρέπει να αντιληφθούν πως οι Έλληνες μπορούμε, όταν καθοδηγηθούμε σωστά. Πρέπει, ακόμα, οι Έλληνες πολιτικοί να διαβάσουν για την εντιμότητα του ανδρός, αρετή στην οποία ο ίδιος πίστευε με απόλυτο τρόπο. Όταν πληροφορήθηκε πως στη Συνέλευση της Τροιζήνας οι Έλληνες τον όρισαν Κυβερνήτη της Ελλάδας, ο Καποδίστριας «ζήτησε την οριστική του αποδέσμευση. Ο νέος Τσάρος, αντ αυτής του πρόσφερε την παλιά του θέση, τιμές, χρήματα, αποκατάσταση και ηθική επιβράβευση. Στην πέμπτη ακρόαση του έδωσε αυτό για το οποίο είχε έρθει: τον αποδέσμευση οριστικά από τα καθήκοντά του. Τον άκουσε επίσης να αρνείται τη σύνταξη των φράγκων που του πρόσφερε. Η νέα του θέση ως Κυβερνήτη της Ελλάδας δεν του επέτρεπε να έχει καμία χρηματική εξάρτηση από ξένη δύναμη. Πήγε στο μέγαρο που του είχε παραχωρήσει ο προηγούμενος Τσάρος, πούλησε τα έπιπλα και ό,τι του ανήκε, έστειλε τα χρήματα στην Κέρκυρα και παρακίνησε τους πλούσιους εμπόρους της Ρωσίας να στείλουν κι αυτοί ό,τι ήταν δυνατόν. Με το ποσό που συγκέντρωσε αγόρασε τρόφιμα και πολεμοφόδια για τον στρατό και τα έστειλε όσο μπορούσε πιο γρήγορα στην Ελλάδα». Διαβάζοντας κανείς όλον τον τόμο δεν μπορεί παρά να κατανοήσει αυτό που είπε ο Κωνσταντίνος Τσάτσος: «Μετά τον Καποδίστρια, η μικρή τότε ελεύθερη Πατρίδα μεγάλωσε. Το 1864, το 1913, το 1920, το Ο Βενιζέλος, παρ όλες τις κατοπινές συμφορές, έκανε πράγματι τη Μεγάλη Ελλάδα. Αλλά την Ελλάδα την έκανε ο Καποδίστριας». Κυπριακό ποδόσφαιρο: Από τις καταγγελίες στις λύσεις Οι εξελίξεις στον χώρο του ποδοσφαίρου μοιάζουν ενδιαφέρουσες. Μετά τις καταγγελίες του διαιτητή Μ. Παναγή για μεγάλης έκτασης παράνομες δράσεις στον χώρο της στρογγυλής θεάς, για πρώτη φορά φαίνεται να κινείται κάτι, καθώς τόσο η αστυνομία όσο και η Γενική Εισαγγελία ερευνούν με βάση τις καταγγελίες του. Τα όσα καταγγέλλει ο Μ. Παναγή είναι μια ευρύτατα διαδεδομένη πίστη, καθώς κάθε φίλαθλος αναγνωρίζει στις καταγγελίες Παναγή όψεις μιας συνήθους πρακτικής στη διεξαγωγή του αθλήματος στημένα παιχνίδια, οργανωμένη μεροληψία διαιτητών, παιχνίδια ύποπτα για στοιχηματική δραστηριότητα, «συντονισμός» γύρω από ομάδες που θα πέσουν στη Β κατηγορία. Οι «κόκκινοι φάκελοι» που έρχονται από την ΟΥΕΦΑ στην ΚΟΠ και από εκεί στην αστυνομία με βάση τη διεθνή έρευνα συνδέονται με περίεργη στοιχηματική δραστηριότητα. Ουδέν αποτέλεσμα έχει ανακοινωθεί μέχρι σήμερα, ακολουθείται η κλασική ανακοίνωση που παραπέμπει τα πάντα στο συρτάρι, αν και ο πρόεδρος της ΚΟΠ κάνει λόγο για 17 τέτοιους φακέλους! Η πίστη και τα πράγματα δεν ήταν μέχρι τώρα ικανά στοιχεία για να οδηγήσουν σε δικαστική έρευνα. Συνεπώς μένει να αποδειχθεί κατά πόσο αυτό θα συμβεί τώρα. Ένα στοιχείο που σήμερα συμβάλλει αποφασιστικά στην αύξηση των πιθανοτήτων για αποτέλεσμα στην πράξη, είναι το γενικότερο κλίμα στη νήσο, η διερεύνηση σειράς σκανδάλων σε διάφορα επίπεδα (λ.χ. Τράπεζες, ΣΑΠΑ, ΤΕΠΑΚ), η πεποίθηση της κοινής γνώμης ότι δεν πάει άλλο, γεγονός που δυσκολεύει την αγνόηση ή τη συγκάλυψη για όσα καταγγέλλει ένας διεθνής διαιτητής. Το ζήτημα της εξυγίανσης στον χώρο του ποδοσφαίρου, στη δική Τ α σχολεία είναι άμεσα συνδεδεμένα με τη διαδικασία της μάθησης. Αλλά τι είναι ακριβώς η μάθηση; Πώς λειτουργεί; Μπορεί να βελτιωθεί; Οι εκπαιδευτικοί επιμορφώνονται σε αυτά τα θέματα αλλά μέχρι ενός βαθμού. Ακολούθως μαθαίνουν μέσα από την εμπειρία τους. Η διαδικασία αυτή, σε μεγάλο βαθμό, είναι διαισθητική και κατευθύνεται από τη δοκιμή και το λάθος και άλλα εμπειρικά δεδομένα. Σύμφωνα με τον ακαδημαϊκό Gerhard Roth, το στιλ διδασκαλίας και ο τύπος του μαθήματος είναι αυτά που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία. Ο ίδιος προτείνει τις «μέρες project», όπου ομάδες εκπαιδευτικών διαφορετικών ειδικοτήτων επικεντρώνονται σε ένα διαθεματικό θέμα για όλη την ημέρα, παρέχοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να το εξετάσουν από όλες τις πτυχές. Αυτό επιτρέπει καλύτερη εμπέδωση του περιεχομένου του μαθήματος. Το κλειδί είναι η επανάληψη. Καθεμία από αυτές τις μέρες του project τελειώνει με διάφορες επαναλήψεις των αποτελεσμάτων της διαδικασίας Του ΛΑΡΚΟΥ ΛΑΡΚΟΥ Του STEPHAN SPIES-GORDES μου ανάλυση, συνδέεται με τρεις διαστάσεις: Α. Η δομή της ΚΟΠ είναι από τη φύση της ξεπερασμένη. Σήμερα τα ίδια τα ποδοσφαιρικά σωματεία διοικούν απευθείας την Ομοσπονδία με δικούς τους αντιπροσώπους, όλα ελέγχονται από σωματειακές ισορροπίες και ενίοτε κομματικές προτιμήσεις, καθώς η πλειοψηφία των σωματείων κτίστηκε στην εποχή του διαμοιρασμού της μπάλας σε δεξιά και αριστερά σωματεία. Αυτή η δομή, κατέληξε να σημαίνει «οι μισοί να διοικούν τους άλλους μισούς», συνεπώς είναι «καταδικασμένη» να παράγει αυτά που βλέπουμε σήμερα. Κτίστηκε γι αυτόν τον σκοπό. Όσοι θέλουν να αλλάξει η κατάσταση έχουν μπροστά τους ισχυρό κίνητρο: νέο καταστατικό, ανεξάρτητη από σωματεία «Διοργανώτρια Αρχή» του πρωταθλήματος, επιλογή προσώπων στην ηγεσία της Δ.Α. με ευρύτατο κύρος, ανάδειξή τους με αυξημένη πλειοψηφία ακριβώς για να διαπερνά το φάσμα δεξιά-αριστερά. Λύση υπάρχει, εύκολη λύση δεν υπάρχει. Γι αυτό χρειάζεται να μιλήσουν πρόσωπα από τον χώρο του ποδοσφαίρου με κύρος και αξιοπιστία. Χρειάζεται να συμβάλουν σε μια νέα λύση πρόσωπα με ανεξάρτητη κρίση. Οι πολιτικές του τύπου να φύγουν αυτοί, να έρθουν οι άλλοι με άλλα χρώματα δεν οδηγεί πουθενά. Χρειαζόμαστε πρόσωπα στη διοίκηση του ποδοσφαίρου με αυξημένες πλειοψηφίες που να διαπερνούν το σχίσμα δεξιά-αριστερά, που κτίζουν πάνω σε ευρύτερες συναινέσεις, με οικουμενική αξιοπιστία και αποδεδειγμένο κύρος για να αλλάξουν τα πράγματα και η Κύπρος διαθέτει αρκετά πρόσωπα με αυτά τα χαρακτηριστικά. Β. Χρειάζεται αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας, και όχι προσχηματική μελέτη της εμπειρίας από όσους έλυσαν με επιτυχία ανάλογα φαινόμενα. Όπως: 1) αναστολή της συμμετοχής των κυπριακών ομάδων στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα για την περίοδο Αυτή μπορεί να είναι μια περίοδος περισυλλογής και ανασυγκρότησης του τρόπου διοίκησης και λειτουργίας του κυπριακού ποδοσφαίρου. 2) Πλήρης της μάθησης και ακολουθούν περαιτέρω συνεδρίες ανακεφαλαίωσης, μετά από τρεις ημέρες, τρεις εβδομάδες και τρεις μήνες. Αυτή η προσέγγιση βασίζεται στη νευροεπιστήμη: πολλαπλά μονοπάτια που συγκλίνουν σε ένα θέμα και συστηματική επανάληψη βοηθούν τον εγκέφαλο να αποθηκεύσει νέες γνώσεις και δεξιότητες αξιόπιστα. Υπάρχουν όμως πιο απλές εισηγήσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στην τάξη άμεσα: Αύξηση του χρόνου αναμονής: Οι εκπαιδευτικοί που υποβάλλουν ερωτήσεις θα πρέπει να περιμένουν, ανάλογα με το πόσο περίπλοκο είναι το περιεχόμενο της ερώτησης, 3-15 δευτερόλεπτα για μία απάντηση, έτσι ώστε οι μαθητές να μπορούν να επεξεργαστούν την ερώτηση. Έρευνες έχουν δείξει ότι στην πραγματικότητα ο μέσος όρος αναμονής είναι λιγότερος από ένα δευτερόλεπτο. Άστε τους μαθητές να γίνουν εκπαιδευτικοί: Όλοι μαθαίνουμε καλύτερα όταν κληθούμε να εξηγήσουμε κάτι. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της μεθόδου είναι όταν οι μαθητές δίνουν οδηγίες σε συμμαθητές τους ή λένε στον εκπαιδευτικό πώς κατέληξαν σε μία συγκεκριμένη απάντηση. Μελετήστε τα τυπικά λάθη των μαθητών σας: H εκπαιδευτικός επιστήμονας Elsbeth Stern (ETH Ζυρίχη) ισχυρίζεται ότι όλα τα παιδιά, αν και μαθαίνουν ως άτομα, ακολουθούν τα ίδια στάδια μάθησης, γενικότερα. Αυτά, περιλαμβάνουν διακριτά πρότυπα διαδοχικών λαθών τα οποία χρειάζεται να αντιμετωπιστούν ώστε να προοδεύσουν. Φυσικά δεν μπορούν όλα τα παιδιά να ακολουθήσουν αυτά τα βήματα την ίδια ώρα και με την ίδια σειρά. Επομένως είναι απαραίτητο οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν ακριβώς σε ποιο σημείο της μαθησιακής καμπής βρίσκεται ο κάθε μαθητής. Μόνο τότε μπορούν να οργανώσουν την τάξη σε ομάδες και να διαφοροποιήσουν τον τρόπο διδασκαλίας αποτελεσματικά. Διαγνωστικές συνεντεύξεις: Χρησιμοποιώντας διάφορες ερωτήσεις ο εκπαιδευτικός διαμορφώνει ένα λεπτομερές προφίλ των ικανοτήτων του μαθητή και αυτό μπορεί να τον βοηθήσει προσαρμογή των ομάδων στα κριτήρια της ΟΥΕΦΑ, καθώς είναι ο μόνος τρόπος για την οικονομική τους εξυγίανση/επιβίωση. Συνεπώς, ορθολογικό μπάτζετ, μετεγγραφές, οργάνωση πάνω στις πραγματικές δυνατότητες του κάθε σωματείου. Γ) Αξιοποίηση του επιτυχημένου θεσμού του «Επιτρόπου» στο ποδόσφαιρο με αυξημένες εξουσίες, με ισχυρή, δίκαιη προσωπικότητα όπως λ.χ. λειτουργεί ο Επίτροπος στο αμερικάνικο επαγγελματικό μπάσκετ. Όποιος παρακολουθεί τη δράση του Α. Σίλβερ θα δει: δικαιοσύνη απέναντι σε όλους, ανοικτό μυαλό, θάρρος, ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων. Δ) Η «Διοργανώτρια Αρχή» μπορεί να έχει την εξουσία να επιβλέπει και να συντονίζει: τις ολοένα και καλύτερες γηπεδικές εγκαταστάσεις, τις πιο σωστές ώρες διεξαγωγής των ποδοσφαιρικών αγώνων, την καλύτερη διαιτησία, κατά συνέπεια θέτει τις βάσεις για την επιστροφή των φιλάθλων στα γήπεδα. Γ. Το ζήτημα της αλλαγής ενός ξεπερασμένου συστήματος συνδέεται απολύτως με τα πιο πάνω. Το βήμα που έκανε ο Μ. Παναγή βοηθά έναν γενικότερο προβληματισμό σε όλα τα επίπεδα που συνδέονται με το ζήτημα, κοινοβούλιο, σωματεία, πολιτεία, νομική υπηρεσία. Χρειάζεται συντονισμός και ισχυρή θέληση. Λοιπόν, όσοι δεν θέλουν να είναι θεατές ενός αναξιόπιστου συστήματος, όσοι δεν είναι ευχαριστημένοι μόνο επειδή «τα είπαν», μπορούν να παίξουν πραγματική «μπάλα» στο γήπεδο της εξυγίανσης του κυπριακού ποδοσφαίρου με νέους όρους και σε άλλο επίπεδο. Η αγανάκτηση είναι ένα βοηθητικό στοιχείο, αλλά λύση υπάρχει μόνο με την προώθηση κάθε εφικτής πρότασης για την ανασυγκρότηση της δομής του. Τι είναι αυτό που κάνει τη διαδικασία μάθησης επιτυχημένη; ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ να τελειοποιήσει τη διδασκαλία του. Τα αποτελέσματα αυτών των διαγνωστικών συνεντεύξεων είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικά και παράλληλα σοκαριστικά. Δεν υπάρχει κάποια μαγική συνταγή αλλά: Μελέτες επιστημόνων της εκπαίδευσης από όλο τον κόσμο έδειξαν ότι δεν υπάρχει μαγική συνταγή για να βελτιωθεί η διαδικασία της μάθησης. Αλλά αυτές οι μέθοδοι, στις οποίες οι εκπαιδευτικοί ξεκαθαρίζουν τους σκοπούς της μάθησης και κατευθύνουν με ενεργό τρόπο την εμπειρία των μαθητών, είναι προτιμότεροι και καλύτεροι από άλλους. Τα καλά μαθήματα χρειάζεται να είναι μαθητοκεντρικά αλλά να καθοδηγούνται από τον εκπαιδευτικό. Σύμφωνα με τον ακαδημαϊκό JohnHattie: «Τα πιο σημαντικά αποτελέσματα στη μάθηση των μαθητών προκύπτουν όταν οι εκπαιδευτικοί αποκτούν επίγνωση του τρόπου που διδάσκουν». Ο Stephan Spies-Gordes είναι βοηθός διευθυντής στο International School of Paphos. Μόνο ντροπή μπορεί να αισθάνεται το ΑΚΕΛ Η ομιλία της Ντοούς Ντεριά (με την οποία κάλεσε ουσιαστικά την κάθε κοινότητα να κάνει την αυτοκριτική της) έβγαλε για μια ακόμα φορά στην επιφάνεια την υποκρισία όλων μας. Κυρίως αυτών που έσπευσαν να ταυτιστούν μαζί της. Και να εκμεταλλευτούν μια ρητορική και μια πολιτική στάση που καμιά σχέση δεν έχει με το τι αυτοί εδώ και δεκαετίες πρεσβεύουν. Σε μία ολοσέλιδη ανακοίνωση (γεμάτη «αυτοκριτική» για όλους τους άλλους), το ΑΚΕΛ αφού προέτρεψε όλους να κάνουν την αυτοκριτική τους, καθώς «ο σοβινισμός δεν έπεσε από τον ουρανό» δεν βρήκε μια γραμμή να αφιερώσει στο δικό του mea culpa. Στην προτροπή του να πούμε «αλήθειες που δεν βολεύουν», δεν βρήκε κάτι, έστω μικρό, να χρεώσει στον εαυτό του. Αντίθετα για μια ακόμα φορά η «αυτοκριτική» σταμάτησε εκεί που τελειώνει η κριτική έναντι των υπολοίπων, επικεντρώνοντας στον ιμπεριαλισμό και τα εγκλήματα που διέπραξε σε βάρος της Κύπρου και του λαού της. Ο Δημήτρης Χριστόφιας κάλεσε Ε/κ και Τ/κ να πούμε το δικό μας mea culpa, για να μας αποκαλύψει και αυτός τελικώς πως δεν φταίμε εμείς αλλά το «μακρύ χέρι του ιμπεριαλισμού». Με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου να δηλώνει περήφανη που ανήκει στο ΑΚΕΛ. Διότι μόνο αυτό είχε την τόλμη να πει την αλήθεια (ότι δηλ. ο ιμπεριαλισμός ευθύνεται για όλα μας τα κακά). Το ΑΚΕΛ όμως (και όχι ο ιμπεριαλισμός) είναι που στήριξε την πλειοψηφία των αποφάσεων που οδήγησαν στη πρώτη διχοτόμηση και τη διατήρηση της μέχρι το 74. Το ΑΚΕΛ είναι που ουδέποτε αντιτάχθηκε σε ενέργειες του Μακαρίου που οδήγησαν τους Τ/κ σε θύλακες. Αυτό είναι που διαφώνησε μόνο ως προς τη διαδικασία με την κατάθεση των 13 σημείων που καθιστούσαν τους Τ/κ (που τόσο αγαπά και στηρίζει) από συνεταίρους σε απλή μειοψηφία. Και αυτό είναι που συντάχθηκε με τη μη αποδοχή της συμφωνίας Κληρίδη- Ντενκτάς το 1972, <<<<<<< Η ρητορική του ΑΚΕΛ υπέρ της επαναπροσέγγισης, πέραν από κάποιες επικοινωνιακές εξάρσεις, συναντήσεις και συναυλίες της ΕΔΟΝ δεν έλαβε ποτέ μορφή πολιτικών ενεργειών. Του ΑΝΤΩΝΗ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ όπου οι Τ/κ είχαν σε πολύ μεγάλο βαθμό αποδεχθεί τα 13 σημεία (η απόρριψη της οποίας οδήγησε δύο χρόνια αργότερα στο πραξικόπημα και την εισβολή). Μετά το 1974, το ΑΚΕΛ, και πάλι, είναι που στήριξε όποιο εθνικιστή βρέθηκε στον δρόμο του για να συνεχίσει να βρίσκεται κοντά στην εξουσία. Αυτό είναι που καταψήφισε ένα Σχέδιο που ήταν ό,τι πιο κοντινό στις επιδιώξεις των Ε/κ μετά από επίσκεψη στη σοβιετική Πρεσβεία, που έδωσε τη διαχείριση του Κυπριακού τα πρώτα πολύ σημαντικά χρόνια στον Σπύρο Κυπριανού, ο οποίος οδήγησε σε ναυάγιο την αρχική συμφωνία στη βάση της Δέσμης Ιδεών Κουεγιάρ και που δεν είχε κανένα πρόβλημα λίγα χρόνια αργότερα την πιο κρίσιμη για το Κυπριακό στιγμή να εκλέξει το μεγαλύτερο ίσως πολέμιο της ομοσπονδιακής λύσης, απλά για να μην παραμείνει στην προεδρία ο Κληρίδης. Που τάχθηκε εναντίον «ενός σχεδίου που επανένωνε τον λαό», η στήριξη του οποίου πιθανόν να σήμαινε και λύση. Και το οποίο για να διατηρήσει στη συγκυβέρνηση το ΔΗΚΟ άφησε τη συγκυρία Ταλάτ να περάσει. Ο τέως πρόεδρος είπε ότι «η Ντεριά δεν είναι μόνη, είμαστε χιλιάδες». Και έχει δίκαιο. Με ποια λογική όμως σ αυτές τις χιλιάδες συμπεριέλαβε τον εαυτό του και το ΑΚΕΛ; Τι σχέση έχει αυτός με την Ντεριά (ή εκείνο το 24%, και Αριστερών, που ψήφισαν υπέρ της ελπίδας και της επανένωσης); H Ντοούς Ντεριά το 2004 δεν αντιτάχθηκε στην επανένωση. Βγήκε στους δρόμους και φώναξε γι αυτήν. Δεν καταψήφισε ένα σχέδιο με «περισσότερα θετικά απ ό,τι αρνητικά», όπως ο ίδιος δήλωσε πριν κοιμηθεί με το «Ναι» και ξυπνήσει μ ένα «Όχι». Είπε «Ναι» και δούλεψε για να περάσει. Και ουδέποτε η δική της ψήφος οδήγησε στην εξουσία εθνικιστές ή πολέμιους της λύσης. Δεν στήριξε ποτέ Ντενκτάς ή Έρογλου για να τους αλλάξει. Ούτε ισχυρίστηκε πως άλλαξαν. Στάθηκε απέναντί τους και σε όσα εξέφραζαν. Η ρητορική του ΑΚΕΛ υπέρ της επαναπροσέγγισης, πέραν από κάποιες επικοινωνιακές εξάρσεις, συναντήσεις και συναυλίες της ΕΔΟΝ δεν έλαβε ποτέ μορφή πολιτικών ενεργειών. Αντίθετα όλες του οι ενέργειες κινούνταν ενάντια στην επανένωση. Σε όλες τις μεγάλες στιγμές (το 72, το 78, το 2004) αυτό, και όχι ο ιμπεριαλισμός, βρέθηκε απέναντι στη λύση. Είναι γι αυτό που το ΑΚΕΛ, αν είχε κάνει αυτό που κάλεσε όλους τους υπόλοιπους να κάνουν, το μόνο που θα μπορούσε να είχε αισθανθεί από την παρέμβαση της Ντεριά θα ήταν τεράστια ντροπή και όχι υπερηφάνεια. Γιατί η παρουσία της Ντεριά έδειξε την εγκληματική απουσία του ΑΚΕΛ. Το οποίο ενώ παρουσιαζόταν ως ανάχωμα στους σωβινιστές (οι οποίοι όντως δεν έπεσαν από τον ουρανό), ουσιαστικά με ελάχιστες εξαιρέσεις ήταν αυτό που τους οδήγησε διαχρονικά στην εξουσία, μπας και ανέλθει σ αυτήν η επάρατη Δεξιά. Ήταν αυτό που με την ψήφο του τους στήριξε και με την όλη του στάση τους δικαίωσε. Αυτών των σωβινιστών τις αλήθειες και επιδιώξεις είναι που υπηρέτησε όλα αυτά τα χρόνια το ΑΚΕΛ. Όχι της Ντοούς Ντεριά. Η παρέμβαση της οποίας απλά επιβεβαίωσε αυτά που έτσι κι αλλιώς καταγράφει η ξεκάθαρη και επαναλαμβανόμενη στάση του. Και κάνει τον καθένα να διερωτάται πόσο διαφορετική θα μπορούσε να είναι η ιστορία αν και η ε/κ Αριστερά λειτουργούσε όπως η Ντοούς.

11 11-POLITIKI_Master_cy 26/12/14 19:20 Page 11 Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 11 Η προσοχή στις κινήσεις της Άγκυρας Η Λευκωσία ζήτησε από την Αθήνα να τερματίσει τη μεσολαβητική προσπάθεια, αφού τα γεγονότα δεν προδικάζουν θετική έκβαση Της ΜΕΛΑΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Τον τερματισμό του μεσολαβητικού ρόλου της Αθήνας προς την Άγκυρα για τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό αποφάσισε η Λευκωσία, ως άνευ περιεχομένου προσπάθεια μετά και την απάντηση που έλαβε στην πρότασή της από το τουρκικό Υπουργείου Εξωτερικών. Όπως πληροφορείται η «Κ», εκ του αποτελέσματος πλέον, η Λευκωσία αξιολογεί αρνητικά την τακτική που <<<<<<< Η συμπεριφορά της Τουρκίας μετά τη λήξη της NAVTEX, όταν η ENI θα επιχειρήσει τη νέα γεώτρηση, θα κρίνει και της εξελίξεις. από κοινού με την Αθήνα ακολούθησαν σε μια προσπάθεια «εκλογίκευσης» της Άγκυρας από τις διεκδικήσεις της είτε άμεσα στην κυπριακή ΑΟΖ, είτε και ευρύτερα επί της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μέσω της απάντησής της στη Λευκωσία, αλλά και δηλώσεις κρατικών της αξιωματούχων τις τελευταίες ημέρες, η Άγκυρα επαναφέρει επί της ουσίας όλες τις απαιτήσεις της όπως τις έθεσε και στις επίσημες διαβουλεύσεις που είχε στην Αθήνα, στο πλαίσιο του 3ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας Τουρκίας και οι οποίες συνοψίζονται: 1. Στη συνδιαχείριση των κυπριακών υδρογονανθράκων από τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους, ανεξάρτητα από την πορεία επίλυσης του Κυπριακού. 2. Στην άνευ όρων επιστροφή της ελληνοκυπριακής πλευράς στο τραπέζι των συνομιλιών και τη συμπερίληψη του θέματος της αξιοποίησης του φυσικού αερίου στις διαπραγματεύσεις. 3. Στην παράκαμψη της Κυπριακής Δημοκρατίας και την άμεση εμπλοκή της Τουρκίας και της Ελλάδας υπό τις ιδιότητές τους ως «εγγυήτριες δυνάμεις» και «μητέρες πατρίδες» στη διαχείριση των κυπριακών ζητημάτων. 4. Τον τερματισμό των προσπαθειών για την ανάπτυξη περιφερειακών συνεργασιών στην ανατολική Μεσόγειο μεταξύ Ισραήλ, Αιγύπτου, Ελλάδας και Κύπρου. 5. Τη διασφάλιση των τουρκικών συμφερόντων με τη μεταφορά του κυπριακού φυσικού αερίου με αγωγό στην Ελλάδα μέσω όμως Τουρκίας. Τα κυπριακά ορόσημα Μετά και την απάντηση της Άγκυρας, η Λευκωσία έχει πλέον θέσει δύο χρονικά ορόσημα, τα οποία, όπως πιστεύει, θα κρίνουν τόσο την πορεία για την ενδεχόμενη επανέναρξη των συνομιλιών, όσο και αποσόβησης μιας σοβαρότερης έκτασης και κλίμακας κρίση στην ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την κυπριακή ΑΟΖ. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», το πρώτο χρονικό ορόσημο που έχει θέσει η Λευκωσία είναι η 30ή Δεκεμβρίου, Διά στόματος Προέδρου της Δημοκρατίας η Λευκωσία ξεκαθάρισε για ακόμη μία φορά ότι η ε/κ πλευρά δεν προσέρχεται στον διάλογο υπό καθεστώς εκβιασμού. ΓΤΠ ημερομηνία κατά την οποία λήγει η τουρκική οδηγία προς ναυτιλλομένους (NAVTEX). Τότε θα διαφανεί αν η Τουρκία, αφενός, θα αποσύρει το ερευνητικό τουρκικό σκάφος «Μπαρμπαρός Χαϊρεντίν Πασά» από την κυπριακή ΑΟΖ και, αφετέρου, δεν θα ανανεώσει τη NA- VTEX. Το δεύτερο χρονικό ορόσημο τοποθετείται την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου 2015, οπότε και η κοινοπραξία ΕΝΙ-Kogas προγραμματίζει την έναρξη της δεύτερης ερευνητικής γεώτρησης στο τεμάχιο 9 της κυπριακής ΑΟΖ στο κοίτασμα «Αμαθούσα». Τότε θα διαπιστωθεί αν η Τουρκία θα σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας ή αν είναι αποφασισμένη να συνεχίσει με τις παραβιάσεις επί της κυπριακής ΑΟΖ προς διασφάλιση των δικών της συμφερόντων. Η Λευκωσία, στη βάση και όσων της διαμηνύονται από το εξωτερικό, ελπίζει πάντως πως η Άγκυρα τελικά θα αποφύγει ενέργειες που θα καθιστούν αδύνατη την επιστροφή της ελληνοκυπριακής πλευράς στο τραπέζι των συνομιλιών στις αρχές Ιανουαρίου, σε πρώτη φάση μεταξύ των διαπραγματευτών και, στη συνέχεια, σε επίπεδο των ηγετών των δύο πλευρών. Ωστόσο, το γεγονός ότι η Τουρκία, λαμβάνοντας υπόψη και το περιεχόμενο της απάντησής της στη Λευκωσία, φαίνεται να κρίνει ως ανεπαρκή τη θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς ότι το θέμα της ενέργειας έχει λυθεί από τις συγκλίσεις Χριστόφια Ταλάτ και Χριστόφια Έρογλου όπου διασφαλίζονται τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων στους κυπριακούς υδρογονάνθρακες και ο διαμοιρασμός των εσόδων θα προκύψει από την υλοποίηση της μνημονιακής υποχρέωσής της για τη σύσταση ενός ταμείου διαχείρισης των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες, δεν αφήνει περιθώρια μεγάλης αισιοδοξίας. Τουρκικές προτεραιότητες Έντονο προβληματισμό προκαλεί στη Λευκωσία η επιμονή της Άγκυρας να εμπλέξει το θέμα του κυπριακού φυσικού αερίου στους κινδύνους ενός ατέρμονου διαλόγου για το Κυπριακό και, συνεπώς, στην καθυστέρηση ή και ματαίωση στο προβλεπτό μέλλον των προοπτικών αξιοποίησης των κυπριακών υδρογονανθράκων, εξέλιξη που δυνητικά θα απέβαινε σε βάρος και των τουρκικών συμφερόντων. Ωστόσο, ο Τούρκος Πρόεδρος, Ταγίπ Ερτογάν, σε δηλώσεις του στις 9 Δεκεμβρίου 2014, όταν ανακοίνωνε τη δυνατότητα πλέον της χώρας του να προχωρήσει σε κατασκευή πλατφόρμας σε τουρκικό ναυπηγείο, ταυτόχρονα ανακοίνωνε και την έναρξη ενός νέου κύκλου ερευνητικών γεωτρήσεων στη Μαύρη Θάλασσα για τις αρχές Ιανουαρίου, υπενθυμίζοντας έτσι και τις προτεραιότητες της Άγκυρας στον τομέα της ενέργειας. Από τη δεκαετία του 70 και μετά, η Άγκυρα είχε επικεντρώσει τις προσπάθειες της σε ερευνητικές γεωτρήσεις στη Μαύρη Θάλασσα για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων και όχι στο Αιγαίο ή την ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία, η οποία διαθέτει μια ακτογραμμή 1650 χλμ. στη Μαύρη Θάλασσα έχει οριοθετήσει την αποκλειστική οικονομική της ζώνη στην περιοχή σε συμφωνία με τις γειτονικές της χώρες, αποδεχόμενη σιωπηρά τη Διεθνή Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS), έστω και αν επίσημα δεν την έχει υπογράψει και επικυρώσει. Σε αντίθεση με τις ενέργειες και επιδιώξεις της Άγκυρας, οι αποφάσεις της Λευκωσίας για έναρξη της διαδικασίας οριοθέτησης αποκλειστικής οικονομικής ζώνης με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ και στη συνέχεια, η αδειοδότηση και έναρξη των ερευνητικών εργασιών εντός της κυπριακής ΑΟΖ προκάλεσαν την ανατροπή των αρχικών τουρκικών σχεδιασμών και την εξ ανάγκης παράλληλη δραστηριοποίηση της στην ανατολική Μεσόγειο. Στο πλαίσιο αυτό, εκτιμά η Λευκωσία, ίσως ερμηνεύεται και η έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους της Άγκυρας για εξεύρεση λύσεων που θα οδηγούσαν στην ταχύτερη δυνατή αξιοποίηση του κυπριακού φυσικού αερίου. Διπλωματική αντεπίθεση ετοιμάζει η Τουρκία Του ΝΙΚΟΥ ΣΤΕΛΓΙΑ Όλα δείχνουν ότι η νέα επιστολή του ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας στον ΟΗΕ έρχεται να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης μιας νέας κινητικότητας στο Κυπριακό. Σε στενή συνεργασία με την Άγκυρα, στο πεδίο της διπλωματίας, η τουρκοκυπριακή πλευρά περνά σε αντεπίθεση. Οι πληροφορίες της «Κ» από τους κύκλους της τουρκοκυπριακής ηγεσίας και της τουρκικής κυβέρνησης δείχνουν ότι το επόμενο διάστημα η τ/κ πλευρά επιθυμεί να περάσει στη διεθνή κοινότητα το μήνυμα ότι «η ηγεσία του Νίκου Αναστασιάδη, είναι η πλευρά, η οποία φέρει την απόλυτη ευθύνη για τη διακοπή των συνομιλιών». Για τη μεταφορά του συγκεκριμένου μηνύματος στις δυτικές πρωτεύουσες, στην Ουάσινγκτον και στον ΟΗΕ, η τουρκική πλευρά θέτει σε εφαρμογή έναν νέο οδικό χάρτη. Το νέο σχέδιο προβλέπει την εντατικοποίηση των διπλωματικών επαφών της τουρκικής πλευράς με τα ξένα κέντρα λήψης αποφάσεων και τις γειτονικές χώρες. Στην Άγκυρα, ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου και ο υπουργός για ευρωπαϊκά θέματα Βολκάν Μπόζκιρ αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό ρόλο για την προβολή των θέσεων της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό. Μέσα από μία σειρά επαφών με Ευρωπαίους και Αμερικανούς αξιωματούχους, τα δύο κορυφαία στελέχη της τουρκικής κυβέρνησης θα προβάλουν τις τουρκικές θέσεις στο Κυπριακό. Δύο είναι τα σημαντικά μηνύματα που θα μεταφέρουν στη Δύση: Πρώτον, στο ζήτημα της ΑΟΖ η Τουρκία ζητά τη βοήθεια της Δύσης για να υποχρεωθεί η Λευκωσία να τροποποιήσει άμεσα τη στρατηγική της. Η Τουρκία επιμένει ότι στόχος της είναι η τροφοδότηση της Ευρώπης με φτηνό αέριο. Για την επίτευξη του στόχου η Άγκυρα υπογραμμίζει τη σημασία της μεταφοράς του κυπριακού αερίου μέσω της Τουρκίας και της Ελλάδας στην Ευρώπη. «Με αυτόν τον τρόπο θα μειωθεί άμεσα η ενεργειακή εξάρτηση της Δύσης από τη Ρωσία», είναι το μήνυμα που επιστρατεύει η Άγκυρα για τη νέα επικοινωνιακή εκστρατεία της. Η Άγκυρα ζητά από τη Δύση να εντατικοποιήσει τις πιέσεις προς τη Λευκωσία. Το δεύτερο σημαντικό μήνυμα της τουρκικής πλευράς αφορά το μέλλον των συνομιλιών. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι η ηγεσία του Νίκου Αναστασιάδη οδήγησε τις συνομιλίες σε αδιέξοδο εξαιτίας προσωπικών φιλοδοξιών και λεπτών πολιτικών υπολογισμών. Με βάση αυτή τη θεωρία η τουρκική πλευρά αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά και τονίζει ότι πλησιάζει η ώρα για να συζητηθούν στο Κυπριακό εναλλακτικά σενάρια. Η Άγκυρα στοχεύει στην προσέλκυση του ενδιαφέροντος της Δύσης μέσα από τον συσχετισμό του κυπριακού με τις εξελίξεις στην ΑΟΖ. «Η ομοσπονδιακή λύση δεν αποτελεί μονόδρομο για τη μεταφορά του κυπριακού φυσικού αερίου στη Δύση. Υπάρχουν και εναλλακτικοί οδοί για την αξιοποίηση των νέων ενεργειακών κοιτασμάτων», είναι το νέο επιχείρημα της τουρκικής διπλωματίας. Εκτός από τη Δύση η Άγκυρα ετοιμάζεται να μεταφέρει τα προαναφερόμενα μηνύματα και στις γειτονικές χώρες. Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση πραγματοποιήθηκε μέσα στο πλαίσιο της πρόσφατης επίσκεψης του Προέδρου της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Τζεμίλ Τσιτσέκ στην Ιορδανία. Η Άγκυρα ζήτησε επισήμως από την Ιορδανία να αναθεωρήσει την γραμμή της στο Κυπριακό, λαμβάνοντας υπόψη τις προαναφερόμενες προτεραιότητες της τουρκικής πλευράς. Παράλληλα με τις κινήσεις της Άγκυρας στο Κυπριακό, στο στρατόπεδο της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, στη νέα περίοδο, πρωταγωνιστικό ρόλο θα εξακολουθήσει να έχει ο «υπουργός Εξωτερικών», Οζτνίλ Ναμί. Σε μια περίοδο που ο ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας είναι απασχολημένος με την «προεκλογική» εκστρατεία του, ο κ. Ναμί θα συνεχίσει να πραγματοποιεί επαφές με τα ξένα κέντρα λήψης αποφάσεων. Αξίζει να σημειωθεί ότι την προηγούμενη εβδομάδα ο κ. Ναμί δήλωσε ότι αναμένει νέα κινητικότητα στο Κυπριακό μετά τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με τον ίδιο με την παρέμβαση των ξένων παραγόντων, οι συνομιλίες στο Κυπριακό ενδέχεται να ξεκινήσουν κατά τις πρώτες εβδομάδες του νέου έτους.

12 12-POLITIKI _Master_cy 26/12/14 21:49 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Το Σχέδιο Μακμίλαν Βασισμένο στην ιδέα της τριπλής κυριαρχίας και με διχοτομικό πνεύμα, απερρρίφθη από την ελληνική πλευρά Του ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΡΥΟΥ* Το 1957 η Βρετανία έλαβε σημαντικές αποφάσεις για το κυπριακό ζήτημα: η κυβέρνηση του κόμματος των Συντηρητικών υπό την ηγεσία του Χάρολντ Μακμίλαν απομακρύνθηκε από το δόγμα της άμεσης κυριαρχίας επί ολόκληρης της Κύπρου. Αντίθετα, υιοθέτησε την άποψη ότι τα στρατηγικά συμφέροντα του Λονδίνου στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο θα μπορούσαν πλέον να διασφαλιστούν με τη διατήρηση κυρίαρχων (sovereign) βρετανικών βάσεων στο νησί. Επιδόθηκε λοιπόν στην αναζήτηση μιας λύσης η οποία θα εξυπηρετούσε τις αξιώσεις τόσο της Τουρκίας (εκ των 56 χρόνια πριν ρυθμιστών των εξελίξεων μετά την Τριμερή Διάσκεψη του Λονδίνου το 1955) όσο και των Τουρκοκυπρίων (σημαντικός αριθμός των οποίων στελέχωνε τις τάξεις της αστυνομικής δύναμης του βρετανικού αποικιακού καθεστώτος) για διχοτόμηση της νήσου. Ο εν λόγω προσανατολισμός της βρετανικής διπλωματίας ενίσχυσε δραματικά την εξάρτηση του Λονδίνου από την τουρκική κυβέρνηση και την τουρκική μειονότητα της αποικίας. Το γεγονός αυτό ερχόταν σε έντονη σύγκρουση με την επιθυμία της ελληνικής κοινότητας της Κύπρου (80% του συνολικού πληθυσμού), η οποία ήταν ταυτόσημη με αυτή του ένοπλου κινήματος της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) για ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Οι περιφερειακοί και διεθνείς παράγοντες που αναλύθηκαν πιο πάνω υπήρξαν κυρίαρχο κριτήριο κατά τη διαδικασία διαμόρφωσης της συνταγματικής φόρμουλας που προτάθηκε το 1958 από το Λονδίνο για τη διευθέτηση του Κυπριακού: ένα νέο σχέδιο λύσης θα έπρεπε να ανταποκρίνεται πρωτίστως στις απαιτήσεις της Αγκυρας, ταυτόχρονα με τη διαιώνιση της βρετανικής παρουσίας στο νησί μέσω στρατιωτικών βάσεων. Από τη νέα πρόταση της Βρετανίας απουσίαζε η επιστημονική νομική διατύπωση του σχεδίου Ράντκλιφ (1956): δεν επρόκειτο για ένα σύνολο συγκεκριμένων συνταγματικών προτάσεων, αλλά για μία διακήρυξη των γενικών αρχών ενός πλαισίου διευθέτησης, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες αποδοχής του από την Ελλάδα και την Τουρκία. Το σχέδιο ήταν απότοκο μιας εξελικτικής διαδικασίας κατά την οποία λήφθηκαν υπόψη οι ιδέες του Βρετανού κυβερνήτη της Κύπρου, σερ Χιου Φουτ, όπως αυτές εκφράστηκαν στις αρχές του 1958, καθώς και το πλαίσιο αποφάσεων στις οποίες κατέληξε ο Macmillan το Η επίσημη παρουσίαση έλαβε χώρα στο βρετανικό Κοινοβούλιο (19 Ιουνίου 1958) από τον ίδιο τον Βρετανό πρωθυπουργό, γι αυτό και έμεινε γνωστό ως Σχέδιο Μακμίλαν. Οι κύριες προβλέψεις και οι τροποποιήσεις της νέας πρότασης Πυρήνα του Σχεδίου αποτελούσε η ιδέα για την εγκαθίδρυση στην Κύπρο ενός καθεστώτος τριπλού «συνεταιρισμού» μεταξύ Βρετανίας, Ελλάδας και Τουρκίας. Προβλεπόταν η διατήρηση της βρετανικής κυριαρχίας για επτά χρόνια, η συμμετοχή αντιπροσώπων της Ελλάδας και της Τουρκίας (ως βοηθών του κυβερνήτη) στη διοίκηση της αποικίας και η εκπόνηση Συντάγματος στη βάση της μέγιστης δυνατής κοινοτικής αυτονομίας. Θα ιδρύονταν δύο κοινοτικές Βουλές (μια ελληνοκυπριακή και μια τουρκοκυπριακή), αλλά όχι ένα κοινό κυπριακό νομοθετικό σώμα. Τα μέλη της κάθε κοινότητας θα είχαν το δικαίωμα να αποκτήσουν διπλή ιθαγένεια, δηλαδή τη βρετανική καθώς επίσης και αυτή των μητέρων-πατρίδων τους (ελληνική ή τουρκική). Στο Υπουργικό Συμβούλιο θα συμμετείχαν τέσσερις Ελληνοκύπριοι, δύο Τουρκοκύπριοι καθώς και οι αντιπρόσωποι της Ελλάδας και της Τουρκίας. Η πιθανότητα εγκαθίδρυσης της τριπλής συγκυριαρχίας θα εξεταζόταν μετά την πάροδο του διαστήματος των επτά ετών. Σημαντικό στοιχείο ήταν ότι για την εφαρμογή του Σχεδίου δεν κρινόταν απαραίτητη η συγκατάθεση της Ελλάδας ή της «Παρωδία Συντάγματος» χαρακτηρίζει το Σχέδιο Μακμίλαν στους πρωτοσέλιδους τίτλους η «Κ» της 20ής Ιουνίου Τουρκίας, επομένως υπήρχε η δυνατότητα μονομερούς εφαρμογής του από τη Βρετανία. Τα στοιχεία που οδηγούσαν σε διαχωριστικά τετελεσμένα για να εξυπηρετηθούν οι απαιτήσεις της τουρκοκυπριακής μειονότητας και της Τουρκίας ήταν πρόδηλα στη φύση του προτεινόμενου καθεστώτος, προσδίδοντας μια διχοτομική δυναμική στο Σχέδιο Μακμίλαν. Εξίσου ξεκάθαρη ήταν η νομική επαναφορά μιας μορφής τουρκικής επικυριαρχίας στην Κύπρο, παρόλο που αυτή είχε τυπικά τερματιστεί με τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923). Οι ΗΠΑ εξέφρασαν αμφιβολία κατά πόσο θα δεχτεί το Σχέδιο η Ελλάδα, ωστόσο δέχτηκαν να βοηθήσουν τη Βρετανία ασκώντας πιέσεις στην Αθήνα. Η Τουρκία ανταποκρίθηκε θετικά στο βρετανικό πλαίσιο λύσης, θεωρώντας το βάση για διαπραγμάτευση: αν και το Σχέδιο Μακμίλαν ήταν κοντά στις τουρκικές θέσεις, κατεβλήθη προσπάθεια να πιεστεί η Βρετανία για την πραγματοποίηση δήλωσης ότι οι πρόνοιές του θα λειτουργούσαν ως ενδιάμεσος σταθμός πριν από τη διχοτόμηση. Στις προσπάθειες της Αγκυρας συνέδραμαν οι Τούρκοι της Κύπρου μέσω αιματηρών γεγονότων που ξέσπασαν ύστερα από τουρκική προβοκάτσια στις 8 Ιουνίου 1958, όταν εκδηλώθηκε η αποτυχημένη προσπάθειά τους να επιβάλουν διά της βίας μια de facto διχοτόμηση μέσω επιθέσεων εναντίον των Ελληνοκυπρίων. Η Αθήνα ενημερώθηκε για το περιεχόμενο των προτάσεων Macmillan στις 11 Ιουνίου 1958, μέσω επιστολής του Βρετανού πρωθυπουργού προς τον Ελληνα ομόλογό του, Κωνσταντίνο Καραμανλή. Το διχοτομικό πνεύμα του Σχεδίου Μακμίλαν προκάλεσε απογοήτευση και αμηχανία στις τάξεις της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία το απέρριψε την ίδια μέρα μέσω απαντητικής επιστολής του Καραμανλή προς τον Βρετανό ομόλογό του. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο πολιτικός ηγέτης των Ελληνοκυπρίων, τήρησε επίσης αρνητική στάση και αντιπρότεινε τη διεξαγωγή συνομιλιών στη βάση ενός μεταβατικού σταδίου αυτοκυβέρνησης. Πρωτοβουλία Σπάακ Η αρνητική στάση της Αθήνας, οι υπόνοιες ότι η κυβέρνηση Καραμανλή ενδεχομένως να παραιτείτο και η απειλή αποχώρησης της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, οδήγησαν σε πρωτοβουλία εκ μέρους του γενικού γραμματέα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, Πολ-Ανρί Σπάακ, ώστε το βρετανικό προταθέν πλαίσιο αρχών να τύχει αλλαγών. Η δραστηριοποίηση του ΝΑΤΟ σηματοδότησε εξελίξεις κατά τις οποίες η Βρετανία έπρεπε να συμβιβάσει δύο εντελώς αντίθετες τάσεις: από τη μία, η ελληνική κυβέρνηση επιζητούσε σημαντικές αλλαγές σε πρόνοιες του Σχεδίου από την άλλη, η ηγεσία της Τουρκίας υπογράμμιζε ότι ήταν έντονα αντίθετη σε τυχόν τροποποιήσεις. Το Λονδίνο επικεντρώθηκε στην εισαγωγή μερικών τροποποιήσεων ώστε να δελεάσει την Αθήνα για την επίδειξη συγκαταβατικής στάσης. Σε νέα επιστολή του, στις 14 Αυγούστου 1958, ο Μακμίλαν πρότεινε μερικές αλλαγές στο Σχέδιο: ο Ελληνας και ο Τούρκος αντιπρόσωπος δεν θα είχαν δικαίωμα συμμετοχής στο Συμβούλιο του Κυβερνήτη, η πρόνοια περί διπλής υπηκοότητας θα απαλειφόταν, ενώ θα καταβάλλονταν προσπάθειες για τη δημιουργία ξεχωριστών δημοτικών αρχών στις μεγάλες πόλεις της Κύπρου. Επίσης, η βρετανική κυβέρνηση ήταν διατεθειμένη να διακηρύξει επίσημα την ευχή για την ίδρυση ενός ενιαίου αντιπροσωπευτικού σώματος με μέλη Ελληνες και Τούρκους της Κύπρου (που θα λειτουργούσε παράλληλα με τις δύο Βουλές), καθώς και την πρόβλεψη ότι η τελική διευθέτηση θα αναζητείτο έπειτα από διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του Σχεδίου Μακμίλαν, σε πρώτο στάδιο θα συντάσσονταν χωριστοί εκλογικοί κατάλογοι για τις δύο μεγαλύτερες εθνικές κοινότητες του νησιού. Ακολούθως θα διενεργούνταν εκλογές για την ανάδειξη μελών στις δύο Κοινοτικές Συνελεύσεις, τα οποία με τη σειρά τους επρόκειτο να υποδείξουν τους αντιπροσώπους τους, οι οποίοι θα συμμετείχαν στο Συμβούλιο του Κυβερνήτη. Επιπλέον, θα καλούντο οι ηγεσίες της Ελλάδος και της Τουρκίας να υποδείξουν τους αντιπροσώπους τους στην Κύπρο, ώστε η ανάληψη των καθηκόντων τους να αρχίσει την 1η Οκτωβρίου ΚΟΥΡΜΠΕΤΗΣ 7 Αυγούστου Ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής υποδέχεται στο αεροδρόμιο τον Βρετανό ομόλογό του Χάρολντ Μακμίλαν. Το βρετανικό σχέδιο απορρίφθηκε από την ελληνική κυβέρνηση και τους Ελληνοκυπρίους. Διπλή απόρριψη και κλίμα πόλωσης στην Κύπρο Οι προτάσεις της βρετανικής πλευράς για μία ακόμη φορά δεν έτυχαν της αποδοχής της Αθήνας και του Μακαρίου λόγω της διχοτομικής δυναμικής, η οποία εξακολουθούσε να είναι σύμφυτη σε αυτές. Αντίθετα, εκδηλώθηκε ξανά η τουρκική πρόθεση για αποδοχή του Σχεδίου Μακμίλαν. Οι προειδοποιήσεις της κυβέρνησης Καραμανλή προς την ηγεσία του ΝΑΤΟ, ότι η απόπειρα μονομερούς εφαρμογής του θα έθετε σε κίνδυνο την αρμονία στους κόλπους της δυτικής συμμαχίας, οδήγησαν σε πρωτοβουλία εκ μέρους του Σπάακ τον Σεπτέμβριο του 1958 για τη σύγκληση πενταμερούς διάσκεψης για διαβουλεύσεις. Εντούτοις, η εν λόγω προσπάθεια σύντομα κατέληξε σε αδιέξοδο (στα τέλη του Οκτωβρίου του 1958) όταν η ελληνική κυβέρνηση αποχώρησε από τις διαπραγματεύσεις για τη διεξαγωγή της πολυμερούς διάσκεψης. ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΕΡ Ο Βρετανός κυβερνήτης της Κύπρου, σερ Χιου Φουτ, με την οικογένειά του, σε μεταγενέστερη φωτογραφία. Το Σχέδιο Μακμίλαν βασιζόταν και στην εξέλιξη παλαιότερων προτάσεών του. Βρετανικό μπλόκο σε δρόμο της Κύπρου. Το Σχέδιο Μακμίλαν προέβλεπε διατήρηση της αγγλικής κυριαρχίας στο νησί για επτά χρόνια και δυνατότητα μονομερούς εφαρμογής του από τη Βρετανία. Στροφή Μακαρίου Ενόσω οι πιο πάνω εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο λάμβαναν χώρα, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος θορυβημένος από το ενδεχόμενο της μονομερούς επιβολής του βρετανικού πλαισίου λύσης πραγματοποίησε για πρώτη φορά δημόσια στροφή προς τη λύση της ανεξαρτησίας, μέσω σχετικής συνέντευξης που παραχώρησε στην αντιπρόεδρο του βρετανικού Εργατικού Κόμματος, Μπάρμπαρα Καστλ (22 Σεπτεμβρίου 1958). Παρά την απουσία πρότερης συνεννόησης με τον Αρχιεπίσκοπο, η κυβέρνηση Καραμανλή δήλωσε ότι ήταν διατεθειμένη να στηρίξει την προσέγγιση του Μακαρίου, εμπεδώνοντας έτσι τη σταδιακή απομάκρυνση από το αρχικό αίτημα της αυτοδιάθεσης-ένωσης. Συνεπακόλουθα, η πέμπτη προσφυγή της Ελλάδας στον ΟΗΕ μερικούς μήνες αργότερα (Δεκέμβριος 1958) δεν αφορούσε την απαίτηση για την υιοθέτηση ψηφίσματος υπέρ της παραχώρησης του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης στην Κύπρο (όπως οι τέσσερις προηγούμενες) αλλά την ανεξαρτησία του νησιού. Η κυβέρνηση της Βρετανίας απέρριψε την εισήγηση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και διακήρυξε την πρόθεσή της να προχωρήσει στη μονομερή επιβολή στην αποικία μιας σειράς προνοιών του Σχεδίου Μακμίλαν. Η συγκεκριμένη ενέργεια αναπόφευκτα συνέβαλε στη θεμελίωση ενός πολύ πιο έντονου κλίματος πόλωσης στο νησί. Συνεπακόλουθα, ένας νέος κύκλος βίας επρόκειτο να ξεσπάσει σύντομα κάνοντας την περίοδο γνωστή ως «Μαύρο Οκτώβρη». * Ο δρ Ανδρέας Κάρυος διδάσκει Ιστορία στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΥΑΝΘΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

13 13-POLITIKI_Master_cy 26/12/14 18:37 Page 13 Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 13 Η νέα κοσμοθεωρία του «σουλτάνου» Ερντογάν Με μανιφέστο πολιτιστικής «επιστροφής στις ρίζες» μοιάζει ο πύρινος λόγος που εκφώνησε στη σύνοδο της Ισλαμικής Διάσκεψης Την πολιτική, την επιστήμη, τη μουσική, την ιστορία κάθε πιθανό όπλο χρησιμοποιεί ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην προσπάθειά του να πείσει τους συμπατριώτες του να επιστρέψουν στις μουσουλμανικές παραδόσεις, απορρίπτοντας τις δυτικές επιρροές. «Οι επαφές ανάμεσα στη Λατινική Αμερική και τον ισλαμικό κόσμο ανάγονται στον 12ο αιώνα. Μουσουλμάνοι ναυτικοί έφθασαν στην αμερικανική ήπειρο 314 χρόνια πριν από τον Κολόμβο, το Ο ίδιος ο Κολόμβος είδε ένα τζαμί σε έναν λόφο στην ακτή της Κούβας», <<<<<<< Ο Τούρκος Πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι το μόνο που θέλουν οι ξένοι από τον μουσουλμανικό κόσμο είναι να αποσπάσουν «πετρέλαιο, χρυσάφι, διαμάντια και φθηνή εργατική δύναμη». είπε ο Ερντογάν στη διάρκεια συνάντησης με μουσουλμάνους από τη Λατινική Αμερική. Ο Ερντογάν θα ήθελε να αλλάξει τα βιβλία της παγκόσμιας ιστορίας, που ως γνωστόν αναφέρουν ότι η αμερικανική ήπειρος ανακαλύφθηκε από τον Χριστόφορο Κολόμβο το Επειδή όμως οι ιστορικές πηγές που μιλούν για τη μουσουλμανική πρωτιά δεν πείθουν την πλειονότητα των ιστορικών, ο Ερντογάν θα αρκεστεί στο να διδαχθεί η εκδοχή αυτή στα σχολεία της Τουρκίας. Για αλλαγές πρέπει να ετοιμάζονται και οι δάσκαλοι της Φυσικής και της Μουσικής. «Αν ρωτήσεις ποιος ήταν ο Αϊνστάιν, κάθε νέος Ο Τούρκος πρόεδρος στο Ακ Σαράι, που έχει δωμάτια και καλύπτει τετραγωνικών μέτρων. Ακ σημαίνει λευκό, αλλά είναι και τα αρχικά του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του Ερντογάν. ΑSSOCIATED PRESS έχει κάτι να πει γι αυτόν. Αν ρωτήσεις ποιος ήταν ο Ιμπν Σινά, τα παιδιά δεν έχουν ξανακούσει το όνομα», είπε ο Ερντογάν σε συνέδριο εκπαιδευτικών. Ο Πέρσης φιλόσοφος, γιατρός και επιστήμονας Ιμπν Σινά, γνωστός και ως Αβικέννας, έζησε τον 11ο αιώνα και ήταν μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της «χρυσής εποχής» του Ισλάμ. «Επίσης, οι μαθητές μας πρέπει να ακούν τον Ιτρί και τον Ντεντέ Εφέντι (Οθωμανούς συνθέτες) με τον ίδιο τρόπο όπως γνωρίζουν για τον Μπετόβεν», συνέχισε ο Τούρκος πρόεδρος. «Πρέπει οι μαθητές μας να μάθουν για τη γλώσσα τους και τα καλλιτεχνικά έργα των προγόνων τους χωρίς κόμπλεξ, όπως διδάσκονται άλλους πολιτισμούς και γλώσσες», προσέθεσε. «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όποιος μιμείται θα είναι πάντα ένα βήμα πίσω». Ο Ερντογάν εξέθεσε το πολιτικό υπόβαθρο της πολιτιστικής «επιστροφής στις ρίζες» στον πύρινο λόγο που εκφώνησε στη σύνοδο του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης στην Κωνσταντινούπολη. Ο Τούρκος Πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι το μόνο που θέλουν οι ξένοι από τον μουσουλμανικό κόσμο είναι να αποσπάσουν «πετρέλαιο, χρυσάφι, διαμάντια και φθηνή εργατική δύναμη». «Δεν θέλουν να ζητάμε τίποτα σε αντάλλαγμα. Μοιάζουν φίλοι αλλά θέλουν να μας δουν νεκρούς, θέλουν να δουν τα παιδιά μας να πεθαίνουν», ισχυρίστηκε ο Ερντογάν. «Πιστέψτε με, δεν τους αρέσουμε καθόλου». Οι φιλοδοξίες του Ερντογάν για ηγεμονία στον μουσουλμανικό κόσμο έχουν υποστεί βαρύτατα πλήγματα. Όμως, στην ομιλία αυτή ο Τούρκος Πρόεδρος παρότρυνε τις χώρες της περιοχής να ακούσουν το μήνυμα της Τουρκίας και να λύσουν τα προβλήματά τους χωρίς τη βοήθεια της Δύσης. «Αν συνεργαστούμε, θα βάλουμε τέρμα στη μοναξιά της Παλαιστίνης, που κρατά σχεδόν έναν αιώνα», είπε. Πέρα από τα βέλη προς τις ΗΠΑ («δεν μου αρέσουν οι ατέλειωτες απαιτήσεις που προέρχονται από χιλιόμετρα απόσταση»), ο Ερντογάν σε άλλη ομιλία επέκρινε και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ως «χριστιανική λέσχη». «Μην ελπίζετε σε αντικειμενικότητα σε έναν κόσμο όπου οι διεθνείς οργανισμοί αποφασίζουν με βάση τη δική τους ιδεολογία και πολιτική. Δίνεται το βραβείο Νομπέλ με αντικειμενικά κριτήρια; Όχι. Παίρνει το Συμβούλιο Ασφαλείας αντικειμενικές αποφάσεις; Όχι, ποτέ». Πριν από τις δηλώσεις αυτές, ο Ερντογάν είχε κατευθύνει το μένος του προς όσους προασπίζονται την ισότητα των φύλων. «Οι γυναίκες δεν είναι ίσες με τους άνδρες», είπε ο Τούρκος πρωθυπουργός σε συνέδριο γυναικών. «Δεν μπορείς να βάλεις στο ίδιο καζάνι άνδρες και γυναίκες. Είναι ενάντια στη φύση, γιατί η φύση τους είναι διαφορετική. Στον χώρο εργασίας δεν μπορείς να απαιτήσεις από μια έγκυο γυναίκα τα ίδια που απαιτείς από έναν άνδρα». Μετά τον καταιγισμό αρνητικών σχολίων, δύο ημέρες αργότερα, ο Ερντογάν υποστήριξε ότι τα μέσα ενημέρωσης διαστρέβλωσαν τα λόγια του, αλλά επανέλαβε την ουσία της τοποθέτησής του. «Αυτό που χρειάζονται οι γυναίκες δεν είναι η ισότητα αλλά η ισοτιμία», είπε. Ο Ερντογάν, που έχει χαρακτηρίσει χρέος κάθε γυναίκας να φέρει στον κόσμο τουλάχιστον τρία παιδιά, προσέθεσε ότι «η θρησκεία μας έχει καθορίσει μια θέση για τις γυναίκες: τη μητρότητα». REUTERS Μεγαλομανία και επίδειξη ισχύος Με απαξίωση εξακολουθεί να απαντά ο Ταγίπ Ερντογάν στα επικριτικά σχόλια για το φαραωνικών διαστάσεων προεδρικό μέγαρο που εγκαινίασε τον περασμένο μήνα. Ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε την 91η επέτειο ίδρυσης της Τουρκικής Δημοκρατίας από τον Κεμάλ Ατατούρκ προκειμένου να μεταφέρει την καρδιά της τουρκικής ισχύος μακριά από το μετρίων διαστάσεων μέγαρο Τσανκάγια του Ατατούρκ. Το Ακ Σαράι (Λευκό Παλάτι) διαθέτει δωμάτια και καλύπτει τετραγωνικά μέτρα, συν τετραγωνικά κήπων και περιβάλλοντος χώρου. Χτίστηκε στην περιοχή Μπεστεπέ (Πεντάλοφος) της Άγκυρας, όπου βρισκόταν ένας σπάνιος πνεύμονας προστατευόμενου περιαστικού πρασίνου, το δασικό φυτώριο που ίδρυσε ο Ατατούρκ. Το Ακ Σαράι, που είναι μεγαλύτερο από τον Λευκό Οίκο, το Μέγαρο των Ηλυσίων και τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, αλλά μικρότερο από το ανάκτορο των Βερσαλλιών, ενσωματώνει «οθωμανικά και σελτζουκικά αρχιτεκτονικά στοιχεία». Επίσης, μία από τις αίθουσες έχει σχεδιαστεί με πρότυπο το οβάλ γραφείο του Λευκού Οίκου. Το Ακ Σαράι κόστισε 270 εκατομμύρια ευρώ, διαθέτει υπόγεια οδό διαφυγής και καταφύγιο ικανό να προστατέψει την τουρκική ηγεσία σε περίπτωση χημικού ή βιολογικού πολέμου. Το γεγονός ότι στο μέγαρο αυτό αποφασίστηκε να κατοικήσει και να εργαστεί ο Τούρκος Πρόεδρος και όχι ο πρωθυπουργός, όπως προβλεπόταν στον αρχικό σχεδιασμό αντανακλά τη μεταφορά του κέντρου βάρους της τουρκικής εξουσίας από το πρωθυπουργικό στο προεδρικό αξίωμα, που συμπίπτει με τη μετάβαση του Ταγίπ Ερντογάν από την πρωθυπουργία στην προεδρία φέτος τον Αύγουστο.

14 14-YGEIA_Master_cy 26/12/14 16:29 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΥΓΕΙΑ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Η ζάχαρη είναι πιο επιβλαβής από το αλάτι Σύμφωνα με έρευνα, παίζει σημαντικότερο ρόλο στην πρόκληση της υπέρτασης και των καρδιαγγειακών νοσημάτων Τώρα που διανύουμε τη γιορτινή περίοδο είναι βέβαιο ότι όλοι, ακόμη και οι πιο εγκρατείς, θα βυθιστούν σε γαστριμαργικούς παραδείσους, σε βουνά από αγαπημένα γλυκίσματα και σε πεντανόστιμα αλλά αλμυρά εδέσματα. Πώς επηρεάζουν, άραγε, αυτές οι γαστριμαργικές υπερβολές την υγεία μας; Οσο κι αν δεν θέλετε να το πιστέψετε, η ζάχαρη είναι χειρότερη από το αλάτι ως παράγοντας αύξησης της αρτηριακής πίεσης. Αυτό το παράδοξο ομολογουμένως επιστημονικό εύρημα αναφέρει εκτενές δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Telegraph. Οπως επισημαίνεται, τα πρόσθετα σάκχαρα διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο στην πρόκληση υπέρτασης και στην εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων συγκριτικά με το αλάτι. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε πριν από μερικές ημέρες στην ηλεκτρονική έκδοση Open Heart. Ακαδημαϊκοί κύκλοι, ωστόσο, τονίζουν ότι τα συμπεράσματα της εν λόγω έρευνας είναι υπερβολικά, καθώς και ότι οι επιστήμονες δεν προσκομίζουν νέα στοιχεία για να στηρίξουν τους ισχυρισμούς τους. Ωστόσο, οι συντάκτες της έκθεσης αναφέρουν ότι τα οφέλη της περικοπής του αλατιού προκειμένου να ελεγχθεί η υπέρταση δεν είναι σαφή και υποστηρίζουν ότι οι γενικές οδηγίες γι αυτόν τον σκοπό πρέπει να στραφούν περισσότερο στην περικοπή της ζάχαρης και λιγότερο του αλατιού. Η φρουκτόζη Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι όσοι προσλαμβάνουν περισσότερα από 74 γραμμάρια σιροπιού καλαμποκιού, με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη, ένα γλυκαντικό που χρησιμοποιείται στα τρόφιμα υψηλής κατεργασίας, όπως είναι τα αναψυκτικά, έχουν κατά 30% αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν υπέρταση. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η περίπτωση των εφήβων που καταναλώνουν υπερβολικά πολλά κατεργασμένα σάκχαρα, συχνά 16 φορές πάνω από το προτεινόμενο όριο. Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι με τα αγαπημένα γλυκίσματα μπορεί τελικά να μας ανεβάσει την πίεση... Μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην ηλεκτρονική έκδοση Open Heart αποδομεί τον μύθο του αλατιού ως κυρίως υπεύθυνου για την υπέρταση. Η ζάχαρη και τα κατεργασμένα σάκχαρα που βρίσκονται σχεδόν σε όλες τις τροφές έχουν χειρότερες παρανέργειες για τον οργανισμό, λένε οι επιστήμονες της έρευνας. <<<<<< Οι έφηβοι καταναλώνουν υπερβολικά πολλά κατεργασμένα σάκχαρα, συχνά 16 φορές πάνω από το όριο. Τη σχετική έκθεση υπογράφει ο ειδικός στην καρδιαγγειακή υγεία δρ Τζέιμς ντι Νικολαντόνιο του Καρδιολογικού Ινστιτούτου Σεντ Λουκ μαζί με τον δρα Σον Σι Λούκαν της Ιατρικής Σχολής Αλμπερτ Αϊνστάιν της Νέας Υόρκης. Οπως αναφέρουν οι δύο επιστήμονες στην εργασία τους, η οποία τιτλοφορείται «Οι λανθασμένοι λευκοί κρύσταλλοι: όχι το αλάτι, αλλά η ζάχαρη ως αίτιο υπέρτασης και καρδιαγγειακών νοσημάτων», τα σάχκαρα σχετίζονται πολύ περισσότερο με την υπέρταση απ ό,τι το νάτριο. Πάρα πολλές μελέτες αλλά και κλινικές έρευνες υποδεικνύουν ότι τα σάκχαρα και ειδικότερα η φρουκτόζη διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στην εμφάνιση της υπέρτασης. Επιπροσθέτως, μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες καρδιαγγειακών νοσημάτων μέσα από πληθώρα μηχανισμών. Υποστηρίζουν, δε, οι δύο επιστήμονες ότι η κατανάλωση αναψυκτικών και άλλων ποτών που έχουν πρόσθετη ζάχαρη ευθύνεται για περίπου 180 χιλιάδες θανάτους ετησίως. «Οπως στις περισσότερες περιπτώσεις το νάτριο στο φαγητό δεν προέρχεται από την αλατιέρα, έτσι και η ζάχαρη των τροφίμων δεν προέρχεται αποκλειστικά από τη ζαχαριέρα. Ο περιορισμός της κατανάλωσης των πρόσθετων σακχάρων, μειώνοντας τις επεξεργασμένες τροφές που τα περιέχουν, είναι μία καλή αρχή». Αλλωστε, τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί υποδεικνύουν ότι ακόμη και μέτριες δόσεις πρόσθετης ζάχαρης μπορεί να προκαλέσουν σημαντική βλάβη στον οργανισμό. Απώλεια βάρους Αραγε, ευσταθούν αυτοί οι ισχυρισμοί; Ο Τομ Σάντερς, επίτιμος καθηγητής Διατροφικής Επιστήμης και Διαιτητικής στο Κινγκς Κόλετζ του Λονδίνου, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας τους ισχυρισμούς των συντακτών της έκθεσης. Επισημαίνει ότι ο περιορισμός του αλατιού και η απώλεια βάρους είναι αρκετή προκειμένου να περιορισθεί η υπέρταση και να βελτιωθεί γενικότερα η κατάσταση της υγείας. «Η μεγαλύτερη ποσότητα αλατιού που καταναλώνουμε προέρχεται από το ψωμί, τα κατεργασμένα κρέατα, τα διάφορα τουρσιά και το αλάτι που προστίθεται κατά την προετοιμασία του φαγητού, όπως, εξάλλου, και στο τραπέζι. Η κατανάλωση αλατιού έχει μειωθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς οι κατασκευαστές τροφίμων περιόρισαν την ποσότητα αλατιού που προσθέτουν. Πρόκειται για μία κίνηση η οποία προκάλεσε και τον περιορισμό της υπέρτασης», αναφέρει ο καθηγητής Σάντερς και συνεχίζει: «Η πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων προέρχεται κυρίως από τα ηδύποτα που περιέχουν ζάχαρη, τα γλυκίσματα και από διάφορα άλλα προϊόντα, όπως είναι τα κέικ και τα μπισκότα». Ο ευκολότερος τρόπος για να περιοριστεί η πρόσθετη ζάχαρη είναι να περιοριστούν τα αναψυκτικά και τα διάφορα γλυκίσματα. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία εξ όσων γνωρίζω που να δείχνουν μείωση της υπέρτασης όταν τα αναψυκτικά που περιέχουν ζάχαρη αντικαθίστανται από αναψυκτικά με τεχνητές γλυκαντικές ουσίες». Ισορροπημένη διατροφή Σύμφωνα με το επιστημονικό άρθρο, συνιστάται η μείωση πρόσληψης αλατιού ανάμεσα σε τρία και έξι γραμμάρια ημερησίως, αλλά στη Βρετανία τουλάχιστον η συνιστώμενη ποσότητα είναι ακριβώς η διπλάσια. Ο καθηγητής Καρδιαγγειακής Ιατρικής και Επιδημιολογίας του πανεπιστημίου Ουόρικ δρ Φραντσέσκο Καπούτσιο επισημαίνει ότι η υψηλή σε σάκχαρα διατροφή μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπιστεί τόσο το πρόβλημα πρόσληψης σακχάρων όσο και αλατιού για να υπάρξει ορθή πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οσοι έχουν σκυλιά περπατούν περισσότερο Της GRETCHEN REYNOLDS THE NEW YORK TIMES To υπέρβαρο σκυλί που κάθεται σε μια γωνία και κοιμάται όλη την ημέρα είναι ένα εξαιρετικά σύνηθες φαινόμενο στην εποχή μας. Κι όμως εκεί ακριβώς ενδέχεται να κρύβεται ένα μεγάλο πλεονέκτημα για όλους εμάς που τον χειμώνα και ιδιαίτερα τα Χριστούγεννα με τους γαστριμαργικούς τους πειρασμούς, θα δούμε τη ζυγαριά να εκτινάσσεται. Πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει ότι αν πληροφορηθείτε ότι ο σκύλος σας είναι επικίνδυνα υπέρβαρος, αυτό μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για να ασκήσετε το σώμα σας. Πολλοί πιστεύουν ότι αν αποκτήσετε σκύλο θα γίνετε αμέσως και σωματικά δραστήριοι. Κι αυτό ομολογουμένως είναι εν μέρει αληθές. Επαναξιολόγηση μελετών που πραγματοποιήθηκαν το 2013 και σχετίζονται με την «ιδιοκτησία» σκύλου καταλήγουν ότι ως ομάδα οι ιδιοκτήτες σκύλων δαπανούν για περπάτημα μία ώρα την εβδομάδα περισσότερο συγκριτικά με τους ανθρώπους που δεν έχουν σκυλιά. Ακόμα και έτσι, μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2008 στην Αυστραλία υποδεικνύει ότι το ένα τέταρτο όλων των κατόχων σκύλων δεν βγάζουν βόλτα ποτέ τα ζώα τους. Τελικά αυτή η κατηγορία ιδιοκτητών μικρών ζωών, δείχνουν οι μελέτες, έχουν μικρότερη φυσική δραστηριότητα σε εβδομαδιαία βάση συγκριτικά με τους ανθρώπους που δεν έχουν κάποιο ζώο στη ζωή τους. Φυσικά η συντριπτική πλειονότητα των ιδιοκτητών σκύλων είναι πολύ δεμένοι με τα ζώα τους, είτε τα βγάζουν βόλτα είτε όχι. Αυτός ακριβώς ο δεσμός έκανε μία ομάδα Οι ιδιοκτήτες σκύλων δαπανούν για περπάτημα μία ώρα την εβδομάδα περισσότερο συγκριτικά με τους ανθρώπους που δεν έχουν σκυλιά, αναφέρει αυστραλιανή έρευνα. <<<<<< Η αγάπη και η ανησυχία για τον σκύλο μπορεί να αποτελέσει ένα θαυμάσιο κίνητρο για σωματική άσκηση. επιστημόνων, κτηνιάτρων και γιατρών από το Uniformed Services University of Health Sciences και άλλα ακαδημαϊκά κέντρα να σκεφθούν μήπως τελικά οι άνθρωποι δείχνουν μεγαλύτερη διάθεση να ξεκινήσουν κάποιο πρόγραμμα διατήρησης καλής υγείας που στοχεύει στο σκυλί τους, ακόμα και αν αδιαφορούν για ένα αντίστοιχο πρόγραμμα για τους ίδιους. Οι ερευνητές στρατολόγησαν 32 ιδιοκτήτες σκύλων που επισκέπτονταν κτηνιατρική κλινική στο Μέριλαντ. Τα σκυλιά τους ήταν διαφόρων ηλικιών, μεγεθών και ανήκαν σε διαφορετικές ράτσες, αλλά όλα ήταν παχύσαρκα ή υπέρβαρα και έκαναν καθιστική ζωή. Το ίδιο συνέβαινε και με τους περισσότερους ιδιοκτήτες τους, αν και μοναδικό κριτήριο για ένταξη στην ομάδα ήταν να είναι παχύσαρκο το ζώο. Στους μισούς εθελοντές οι κτηνίατροι συνέστησαν να προσέχουν τη διατροφή του σκύλου και να παρακολουθούν την εξέλιξη της υγείας του. Στους υπόλοιπους απλά τους είπαν ότι το ζώο ήταν παχύσαρκο και χρειαζόταν περισσότερη άσκηση. Στους ιδιοκτήτες δόθηκαν σαφείς συστάσεις για τη γυμναστική που έπρεπε να κάνει το ζώο, η οποία συνίστατο σε περπάτημα επί τουλάχιστον 30 λεπτά ημερησίως. Τρεις μήνες αργότερα επαναξιολογήθηκε η κατάσταση των εθελοντών και των σκύλων τους. Τόσο οι ιδιοκτήτες όσο και τα ζώα που έβγαιναν συστηματικά βόλτα είχαν χάσει βάρος. Ομως πιο ενδιαφέρον ήταν το γεγονός ότι αυτοί στους οποίους είχαν πει ότι το ζώο τους ήταν ανησυχητικά βαρύ είχαν αρχίσει να εξασκούν σωματικά τόσο τα ζώα όσο και τους εαυτούς τους. Είπαν μάλιστα ότι περπατούσαν πολύ συχνότερα από ό,τι προτού τους προειδοποιήσουν οι κτηνίατροι και ότι τόσο οι ίδιοι όσο και τα ζώα τους είχαν χάσει βάρος. Το καλό με αυτή την υπόθεση, επισημαίνει ο καθηγητής οικογενειακής ιατρικής Μαρκ Στίβενς, που συνυπογράφει τη μελέτη είναι ότι «η αγάπη και η ανησυχία για τον σκύλο μπορεί να αποτελέσει ένα θαυμάσιο κίνητρο για σωματική άσκηση». Αυτό, συνεχίζει ο δρ Στίβενς, δεν σημαίνει ότι οι παχύσαρκοι πρέπει να υιοθετήσουν σκύλο προκειμένου να γυμναστούν. Εν αντιθέσει με τον διάδρομο και το στατικό ποδήλατο, δεν μπορείτε να εγκαταλείψετε τον Μάρλεϊ στο υπόγειο όταν βαρεθείτε να κάνετε γυμναστική. Από την άλλη, είναι βέβαιο ότι κανένα από αυτά τα μηχανήματα δεν πρόκειται να εκδηλώσει τον ενθουσιασμό του όταν σας δει να φοράτε τα αθλητικά σας παπούτσια. Και τα λίγα παραπανίσια κιλά δεν είναι πάντα αθώα Του NICHOLAS BAKALAR THE NEW YORK TIMES Eίναι γνωστό ότι τα παραπανίσια κιλά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και όχι μόνο. Τώρα μία νέα μελέτη διαπιστώνει ότι ακόμα και σε νέους ενήλικες που διατηρούν το βάρος τους σε φυσιολογικά επίπεδα, η αύξηση του δείκτη μάζας σώματος μπορεί να καταλήξει σε αυξημένο κίνδυνο για την καρδιά και γενικότερα για τη διατήρησή τους σε καλή υγεία. Ερευνητές οι οποίοι υπέβαλαν σε εξετάσεις νεαρούς ενήλικες και έλεγξαν κατά πόσο διαθέτουν την ποικίλη μορφή του γονιδίου 32 που συνδέεται με τον υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος, τους απέδωσαν ένα «γενετικό αποτέλεσμα» με βάση το πόσες ποικίλες μορφές του συγκεκριμένου γονιδίου διέθεταν. Μελετώντας μία τόσο μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα κατάφεραν να απομονώσουν τις γενετικές τάσεις στην αύξηση του βάρους από άλλες παραμέτρους που ενδεχομένως να συνέβαλαν στο αν αυτοί οι άνθρωποι ήταν υπέρβαροι, όπως παραδείγματος χάρη τις διατροφικές τους συνήθειες, τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας και άλλους κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος και κάποιοι αιματολογικοί δείκτες που υποδεικνύουν αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο συνταιριάστηκαν με τα αποτελέσματα του γενετικού τεστ, γεγονός το οποίο υποδεικνύει ότι τελικά ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος προκαλεί αύξηση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου ανεξαρτήτως από την κατανάλωση λιπαρών τροφίμων, την άσκηση, το κάπνισμα ή άλλες μεταβλητές που συνυπολογίστηκαν. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της επιθεώρησης PLOS Medicine, αναλύει, επίσης, και τις περιπτώσεις ανθρώπων, το μεταβολικό προφίλ των οποίων έγινε έπειτα από έξι χρόνια. Ετσι διαπιστώθηκε ότι η αύξηση του δείκτη μάζας σώματος, ακόμα <<<<<< Η αύξηση του δείκτη μάζας σώματος μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο για την καρδιά. και όταν αυτός παραμένει σε φυσιολογικά όρια, επέφερε εκτενείς και κακές μεταβολικές αλλαγές, ενώ αντιθέτως η περιορισμένη απώλεια κιλών επέφερε ευμενείς μεταβολές. «Η μελέτη μας στους νεαρούς ενήλικες υποδεικνύει ότι ακόμα και μία περιορισμένη απώλεια βάρους βελτιώνει σημαντικά το μεταβολικό τους προφίλ» αναφέρει ο συντάκτης της έκθεσης Πίτερ Βουρτζ, επικεφαλής του τμήματος μοριακής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ούλου της Φινλανδίας, και προσθέτει ότι η μεταβολή του βάρους δεν πρέπει να είναι αξιοσημείωτη για να δράσει ευνοϊκά. Ακόμα και αυτοί που έχουν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος 24 αξίζει να προσπαθήσουν να τον περιορίσουν» καταλήγει ο ερευνητής. Επιμέλεια: ΔΙΟΝYΣΙΑ ΒΟΡΙΔΗ

15 15-EPISTIMI_Master_cy 26/12/14 18:29 Page 15 Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΕΠΙΣΤΗΜΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 15 Aποτελεσματικοί τρόποι μάθησης ενός κειμένου Το νέο βιβλίο του Μπενεντίκτ Κάρεϊ, προσφέρει στους μαθητές τα απαραίτητα συστατικά του επιτυχημένου διαβάσματος Της TARA PARKER-POPE THE NEW YORK TIMES Ισχύειπάντα ότι ένας καλός βαθμός πηγαίνει στον μαθητή που έχει μάθει την ύλη και ένας κακός βαθμός στον μαθητή που απλά δεν διάβασε αρκετά; Το νέο βιβλίο του Μπενεντίκτ Κάρεϊ, ενός δημοσιογράφου επιστήμης από τους The New York Times, αμφισβητεί την αντίληψη ότι ένας υψηλός βαθμός στις εξετάσεις σημαίνει και πραγματική μάθηση. Υποστηρίζει ότι παρότι ένας καλός βαθμός μπορεί να επιτευχθεί βραχυπρόθεσμα, όταν διαβάζεις εντατικά για ένα διαγώνισμα, το πιθανότερο είναι ότι η περισσότερη πληροφορία θα ξεχαστεί πολύ γρήγορα. Ο Κάρεϊ ισχυρίζεται ότι οι περισσότεροι μαθητές ίσως να μη χρειάζεται να διαβάσουν περισσότερο, αλλά απλά πιο έξυπνα. Ο Κάρεϊ προσφέρει στους μαθητές, μικρούς και μεγάλους, ένα νέο πλάνο διαβάσματος βασισμένο σε δεκαετίες έρευνας πάνω στον εγκέφαλο, τη μνήμη και τη μάθηση. Ανατρέπει την αντίληψη ότι το να «πέσεις με τα μούτρα στο διάβασμα» είναι το μόνο απαραίτητο συστατικό ενός επιτυχημένου μαθητή, και αντ αυτού προσφέρει μία εις βάθος εξερεύνηση του εγκεφάλου, αποκαλύπτοντας ακριβώς το πώς μαθαίνουμε και πώς μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε αυτή τη δυνατότητα. «Οι περισσότεροι από εμάς διαβάζουμε και ελπίζουμε πως το κάνουμε σωστά», λέει ο Κάρεϊ. «Ομως τείνουμε να έχουμε μία στατική και στενή αντίληψη σχετικά με το πώς πραγματοποιείται η μάθηση». Για τους αρχάριους, τα μεγάλου μήκους και έντονης συγκέντρωσης διαστήματα διαβάσματος μπορεί να μοιάζουν παραγωγικά, αλλά πιθανότατα οι μαθητές ξοδεύουν την περισσότερη φαιά ουσία τους στην προσπάθεια διατήρησης της συγκέντρωσής <<<<<< Για ένα διαγώνισμα την Παρασκευή, διάβασε τη Δευτέρα και κάνε επανάληψη την Πέμπτη. Αν το διαγώνισμά σου είναι σε ένα μήνα, κάνε επαναλήψεις μία φορά την εβδομάδα. Το πρώτο βήμα προς μία καλύτερη μάθηση είναι απλά να αλλάζεις το περιβάλλον μελέτης από καιρό σε καιρό. τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό δεν αφήνει αρκετή εγκεφαλική ενέργεια για μάθηση. «Είναι δύσκολο να κάτσεις σε ένα σημείο και να πιέσεις τον εαυτό σου να διαβάσει για ώρες», λέει ο Κάρεϊ. «Καταβάλλεις μεγάλη προσπάθεια μόνο και μόνο για να μείνεις εκεί, ενώ υπάρχουν άλλοι τρόποι για να κάνεις το διάβασμα πιο αποτελεσματικό, διασκεδαστικό και ενδιαφέρον». Το πρώτο βήμα προς μία καλύτερη μάθηση είναι απλά να αλλάζεις το περιβάλλον μελέτης από καιρό σε καιρό. Αντί να κάθεσαι στο γραφείο σου ή στο τραπέζι της κουζίνας διαβάζοντας για ώρες, η εναλλαγή σκηνικού θα δημιουργήσει νέους συσχετισμούς στον εγκέφαλό σου και θα κάνει ευκολότερη τη συγκράτηση της πληροφορίας. «Ο εγκέφαλος χρειάζεται εναλλαγές», λέει ο Κάρεϊ. «Θέλει κίνηση και περιοδικά διαλείμματα». Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται, αποθηκεύει και ανασύρει πληροφορίες μπορεί επίσης να βελτιώσει τις συνήθειες μελέτης σας. Για κάποιους ανθρώπους, το εντατικό διάβασμα για ένα διαγώνισμα μπορεί να αποβεί επιτυχημένο βραχυπρόθεσμα, όταν όμως ο μαθητής συγκεντρωθεί και διαβάσει μόνο μία φορά, δεν στέλνει μήνυμα στον εγκέφαλο ότι η πληροφορία αυτή είναι σημαντική. Ετσι, παρότι το αρχικό διάβασμα των λέξεων του γαλλικού λεξιλογίου ξεκινά τη διαδικασία της μάθησης, το επόμενο επαναληπτικό διάβασμα, ύστερα από μερικές ημέρες, είναι αυτό που αναγκάζει τον εγκέφαλο να ανασύρει την πληροφορία, ουσιαστικά μαρκάροντάς την ως σημαντική και άξια ενθύμησης. Ενας άλλος τρόπος να στείλεις μήνυμα στον εγκέφαλο ότι η πληροφορία είναι σημαντική είναι να μιλάς γι αυτήν. Ζήτησε από έναν νεαρό μαθητή να παίξει τον δάσκαλο βασισμένος στην πληροφορία που έχει διαβάσει. Η αυτοεξέταση και η καταγραφή της πληροφορίας σε κάρτες (flashcards) ενισχύει επίσης τη μάθηση. Μία άλλη τεχνική για φιλόδοξους μαθητές ονομάζεται κατανεμημένο διάβασμα και σχετίζεται άμεσα με την επιστήμη του εγκεφάλου. Ο Κάρεϊ την συγκρίνει με το πότισμα του γρασιδιού. Μπορείς να ποτίσεις το γρασίδι μία φορά την εβδομάδα για 90 λεπτά ή τρεις φορές την εβδομάδα από 30 λεπτά. Η κατανομή του ποτίσματος κατά τη διάρκεια της εβδομάδας θα κρατήσει το γρασίδι πιο πράσινο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ερευνες έχουν δείξει ότι για να μάθει και να συγκρατήσει ένας μαθητής πληροφορίες, όπως ιστορικά γεγονότα, λεξιλόγιο ή επιστημονικούς ορισμούς, είναι προτιμότερο να κάνει επανάληψη μία με δύο μέρες μετά το πρώτο διάβασμα. Μία θεωρία προτείνει ότι το μυαλό δίνει λιγότερη προσοχή κατά τη διάρκεια σύντομων μεταξύ τους επαναλήψεων. Ετσι επαναλαμβάνοντας την πληροφορία έπειτα από μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, για παράδειγμα ύστερα από μερικές ημέρες ή μία εβδομάδα, στέλνει πιο δυνατό σήμα στον εγκέφαλο ότι χρειάζεται να συγκρατήσει αυτή την πληροφορία. H κατανεμημένη μελέτη προσθέτει επίσης συμφραζόμενα. Στο σπίτι, όταν ένας μαθητής προσπαθεί να απομνημονεύσει τους προέδρους των ΗΠΑ, ίσως ακούσει τον σκύλο να γαβγίζει ή το τηλέφωνο να χτυπά. Δύο ημέρες αργότερα, όταν μετακινήσει τον χώρο μελέτης του σε ένα καφέ ακούει τον υπάλληλο να φτιάχνει αφρόγαλα. Τώρα η λίστα των προέδρων ενσωματώνεται στη μνήμη του μαθητή κάτω από δύο πλαίσια, και αυτό ισχυροποιεί τη μνήμη. Το 2008, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο εξέτασαν συμμετέχοντες πάνω σε κάποια ασήμαντα γεγονότα, όπως για παράδειγμα ποιο είναι το όνομα του σκύλου ενός χαρακτήρα που εμφανίζεται στη συσκευασία γνωστών αμερικανικών σνακ. Οι συμμετέχοντες μελέτησαν την ύλη δύο φορές, σε διαφορετικά διαστήματα: κάποιοι σε απόσταση λίγων λεπτών, άλλοι μιας μέρας και άλλοι μιας εβδομάδας. Από τα στοιχεία που συγκέντρωσαν, οι επιστήμονες προσδιόρισαν το βέλτιστο διάστημα για να μαθαίνεις μία πληροφορία. Αν το διαγώνισμά σου είναι σε μία εβδομάδα, θα πρέπει να προγραμματίσεις δύο περιόδους μελέτης, σε απόσταση τουλάχιστον ενός ή δύο ημερών. Για παράδειγμα, για ένα διαγώνισμα την Παρασκευή, διάβασε τη Δευτέρα και κάνε επανάληψη την Πέμπτη. Αν το διαγώνισμά σου είναι σε ένα μήνα, κάνε επαναλήψεις μία φορά την εβδομάδα. Ο ύπνος επίσης, όπως είναι γνωστό, είναι σημαντικό μέρος του καλού διαβάσματος. Το πρώτο μισό του κύκλου του ύπνου βοηθά στη συγκράτηση πληροφοριών, ενώ το δεύτερο μισό παίζει σημαντικό ρόλο στις μαθηματικές δεξιότητες. Ενας μαθητής λοιπόν που έχει διαγώνισμα σε μία ξένη γλώσσα είναι καλύτερα να κοιμηθεί νωρίς για να αφήσει τον ύπνο να τον βοηθήσει στην απομνημόνευση, και να κάνει επανάληψη το πρωί. Για κάποιον που έχει διαγώνισμα στα μαθηματικά, είναι προτιμότερο να κάνει επανάληψη πριν πάει για ύπνο και μετά να αφήσει τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί την πληροφορία. «O ύπνος είναι ο τελευταίος σκόρερ στη μάθηση», λέει ο Κάρεϊ. «Ο εγκέφαλος είναι έτοιμος να επεξεργαστεί, να κατηγοριοποιήσει και να παγιώσει αυτά που έχεις μελετήσει. Μόλις κουραστείς, ο εγκέφαλός σου σου λέει ότι δεν αντέχει άλλο». * Το βιβλίο του Benedict Carey «How we Learn: The surprising Truth About When, Where and Why It Happens» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Random House. Enjoy Christmas with QUAD 7 QUAD Android 4.4 KitKat Powered by Android Android 4.4 KitKat Powered by Android ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΦΕΣ VIRGO Quad 7 : Οθόνη: 7.0 inch 800x480 pixels 5 points Capacitive screen Επεξεργαστής: Allwinner A33, Quad Core, 1.2GHz Μνήμη: 512MB Χωρητικότητα: 4GB Λειτουργικό Σύστημα: Google Android 4.4 KitKat Kάμερα: Ενσωματωμένη Κάμερα: μπροστά 0.3M pixel, πίσω 0.3M pixel Μπαταρία: Ενσωματωμένη επαναφορτιζόμενη μπαταρία 3000mAh περίπου 4-6 ώρες Ασύρματη Επικοινωνία: b/g/n 3G: Εξωτερικό USB Dongle Υποδοχές: Micro USB 2.0, υποδοχή κάρτας TF (έως 32GB), HDMI, υποδοχή ακουστικών, καθώς και θύρα φόρτισης ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΦΕΣ VIRGO Quad 9 : Οθόνη: 9.0 inch 800x480 pixels 5 points Capacitive screen Επεξεργαστής: Allwinner A33, Quad Core, 1.2GHz Μνήμη: 512MB Χωρητικότητα: 8GB Λειτουργικό Σύστημα: Google Android 4.4 KitKat Kάμερα: Ενσωματωμένη Κάμερα: μπροστά 0.3M pixel, πίσω 0.3M pixel Μπαταρία: Ενσωματωμένη επαναφορτιζόμενη μπαταρία 4000mAh περίπου 4-6 ώρες Ασύρματη Επικοινωνία: b/g/n 3G: Εξωτερικό USB Dongle Υποδοχές: Micro USB 2.0, υποδοχή κάρτας TF (έως 32GB), HDMI, υποδοχή ακουστικών, καθώς και θύρα φόρτισης ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ EΦΑΡΜΟΓΗΣ ΨHΦΙΑΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: Προ-εγκατεστημένο στο Virgo Tablet σας Διαβάστε από το tablet σας τα βιβλία της τάξης σας Εύκολο στη χρήση, με δυνατότητες υπογραμμίσεων, σημειώσεων, τοποθέτησης σελιδοδεικτών, αλλαγής μεγέθους γραμμάτων, γραμματοσειράς και φωτεινότητας βιβλίου

16 16-GNOMES ELLADA_Master_cy 26/12/14 23:15 Page Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΑΔΑ Kυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Ντέρμπι οργής και φόβου Το 2015 δεν είναι 2012 Του ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΕΛΑ Του ΝΙΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑ Μέσα στους περισσότερους Ελληνες αντιπαλεύουν αυτή την ώρα δύο πολύ ισχυρά συναισθήματα, η οργή από τη μία, ο φόβος από την άλλη. Αν τελικά πάμε σε εκλογές, όπως όλα δείχνουν, το αποτέλεσμά τους θα κριθεί από το τι από τα δύο θα υπερισχύσει. Σήμερα που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι προφανές ότι το πάνω χέρι έχει ο θυμός. Στις καθημερινές κουβέντες του πιάνει, όμως, κανείς τα ψήγματα του φόβου που αρχίζουν να μπαίνουν στο μυαλό ανθρώπων οι οποίοι μέχρι προχθές φώναζαν δυνατά: «Δεν έχουμε πια τίποτα να χάσουμε, όσο στραβά και να πάνε τα πράγματα». Ενας μήνας αποτελεί, άλλωστε, μια μικρή αιωνιότητα στον αστερισμό της ελληνικής πολιτικής ζωής, ειδικά σήμερα που οι συνθήκες είναι πραγματικά έκτακτες. Οιοδήποτε «γεγονός», μία κακή δήλωση ενός κορυφαίου στελέχους της αντιπολίτευσης ή μία θεαματική στραβοτιμονιά κάποιου κυβερνητικού αξιωματούχου μπορούν να φέρουν τα πάνω-κάτω. Τα λάθη είναι μέσα στο πρόγραμμα μιας σκληρής προεκλογικής αντιπαράθεσης, με τους βασικούς παίκτες εξαντλημένους. Οι ψηφοφόροι του θυμού θέλουν να εκδικηθούν την κυβέρνηση για την υπερφορολόγηση, αλλά και για τη συνέχιση παλαιοκομματικών τακτικών. Συναντάς συμπολίτες μας οι οποίοι διαφωνούν στα πάντα με τον ΣΥΡΙΖΑ ή με άλλα «αντισυστημικά» κόμματα. Σου λένε, όμως, με πάθος πως το μόνο που τους νοιάζει είναι «να φύγουν αυτοί». Υποτιμούν τον κίνδυνο χρεοκοπίας και κατάρρευσης της χώρας. Δεν είναι διόλου έτοιμοι να ακούσουν επιχειρήματα για το πώς η δική τους σύνταξη μπορεί να μειωθεί πολύ ακόμη, από εδώ που βρίσκεται σήμερα. Εκεί δε που ο θυμός θερίζει και όχι αδικαιολόγητα είναι στις ηλικίες κάτω των 40. Αυτές οι γενιές δεν έχουν λόγο να φοβούνται ότι θα χάσουν λογαριασμούς ή σπίτια που δεν κατέχουν. Θέλουν να τα αλλάξουν όλα στο πολιτικό σύστημα της χώρας <<<<<< Μάχη μεταξύ φυλάρχων Μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει μία σύγκρουση σκληρότατη στο εσωτερικό κάποιων κομμάτων ή μεταξύ πολιτικώς ομοειδών σχημάτων. Ε πειτα από μια απωθητική διαδικασία δύο άκαρπων ψηφοφοριών για την ανάδειξη νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, αύριο θα παιχθεί η τελευταία πράξη ενός δράματος, που έχει προσβάλει την αισθητική και τη νοημοσύνη των πολιτών της χώρας. Αλλά δεν πρόκειται να βρούμε την ψυχική μας ηρεμία. Πρωτόγονη και θηριώδης θα είναι η αντιπαράθεση που θα ακολουθήσει, είτε εκλεγεί ο κ. Σταύρος Δήμας είτε -όπως προεξοφλείταιπροκηρυχθούν πρόωρες εκλογές. Δεν είναι εύκολο να αποφασίσει κάποιος τι είναι προτιμότερο. Η Ελλάς θα υποδεχθεί το νέο έτος σε πλήρη αποσύνθεση. Τα υπόλοιπα είναι άνευ σημασίας. Είναι ασύνηθες αλλά ενδιαφέρον, πάντως, ότι η υποψηφιότητα του κ. Δήμα συγκίνησε περισσότερο τους βουλευτές τους προερχόμενους από την ευρεία Κεντροαριστερά - επτά έναντι έξι δεξιών, διαφόρων αποχρώσεων. Στην αυριανή ψηφοφορία, μάλιστα, αναμένεται ότι τέσσερις-πέντε ακόμη κεντροαριστεροί θα υπερψηφίσουν τον όντως αξιολογότατο υποψήφιο. Αλλά η παραδοξότητα έχει ευρύτερες διαστάσεις. Σε πρώτο πλάνο διεξάγεται ένας αγώνας απηνής «διά την σωτηρία της Ελλάδος» μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας - ΠΑΣΟΚ, αλλά ενδιαφέρον μεγαλύτερο έχει μία σύγκρουση σκληρότατη, στο εσωτερικό κάποιων κομμάτων ή μεταξύ πολιτικώς ομοειδών σχημάτων. Ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ν.Δ. Αντώνης Σαμαράς αντιμάχεται σκληρότατα τον πρόεδρο των Ανεξαρτήτων Ελλήνων Πάνο Καμμένο, το κόμμα της Χρυσής Αυγής, ενώ στους βουλευτές της Ν.Δ. υπάρχει αμηχανία και Του ΚΩΣΤΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗ και πιστεύουν ότι το ρίσκο που θα πάρουν αξίζει τον κόπο. Το αστικό πολιτικό σύστημα έχει κάνει ελάχιστα, από ιδέες, πρόσωπα και επιχειρήματα, για να πείσει αυτούς τους ψηφοφόρους. Το βάρος για να ισορροπήσει το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών θα πέσει και πάλι σε αυτούς που, αν και θυμωμένοι οι ίδιοι, συνειδητοποιούν τους κινδύνους που θα έχει να αντιμετωπίσει η χώρα τους επόμενους μήνες. Και αυτοί οι ψηφοφόροι είναι αποκαμωμένοι και δεν ξέρουν πού ακριβώς να ακουμπήσουν. Συνειδητοποιούν, όμως, ότι η οικονομία είχε μπει σε τροχιά ανάκαμψης, πως η χώρα προσείλκυε σημαντικούς επενδυτές από το εξωτερικό και ότι το 2015 χωρίς πολιτικές περιπέτειες θα ήταν μια καλή χρονιά. Τώρα βλέπουν με τρόμο την οικονομία να «παγώνει», τους ξένους να τρέχουν να μαζέψουν τα σπασμένα από τις ελληνικές πολιτικές ιδιορρυθμίες και το φάντασμα της εξόδου από το ευρώ να πλανάται πάλι πάνω από τη χώρα. Ξέρουν οι άνθρωποι αυτοί τα τραγικά λάθη που έγιναν, ειδικά μετά τον Μάιο. Δεν έχουν ψευδαισθήσεις για το τι είναι παλιό και τι πραγματικά νέο. Θεωρούν, όμως, ότι τώρα δεν είναι ώρα για πειράματα, για άπειρα πληρώματα στη γέφυρα, χωρίς πυξίδα και σχέδιο. Θα ήθελαν να ψηφίσουν από ελπίδα και ενθουσιασμό. Αλλά θα στηρίξουν τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα από ένστικτο αυτοσυντήρησης και φόβο. Ξέρουν ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια και τον χρόνο να ρισκάρουμε επικίνδυνα πειράματα με τα λεφτά να τελειώνουν, την κοινωνία «στο κόκκινο» και κάποιους Βορειοευρωπαίους να είναι έτοιμοι να μας αποχαιρετήσουν. Αυτές οι εκλογές δεν θα είναι ένα ντέρμπι μεταξύ συντήρησης και ελπίδας, του χθες και του αύριο. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που θα ψηφίσουν αντισυστημικά από πραγματική αισιοδοξία και ελπίδα. Οι ψευδαισθήσεις έχουν προ καιρού τελειώσει. Θα πρόκειται για ένα ντέρμπι μεταξύ οργής και φόβου. προβληματισμός για την ακολουθούμενη εν γένει τακτική. Δύο διαδοχικές ψηφοφορίες στη Βουλή απέδειξαν ότι η διεισδυτικότητα του κ. Σαμαρά στους βουλευτές των άλλων κομμάτων της Δεξιάς είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Μία εμφύλια διαμάχη βρίσκεται εν εξελίξει στον χώρο της Δεξιάς. Στο ΠΑΣΟΚ ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος ανέδειξε με ευθύνη του προσωπική τον κ. Γιώργο Παπανδρέου στον κυριότερο αντίπαλό του. Είχε μία τάση πάντοτε ο σημερινός πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ να υποτιμά τον κ. Παπανδρέου, που πιθανότατα θα εξαγγείλει ίδρυση νέου κόμματος εάν διαλυθεί η Βουλή, λόγω αδυναμίας εκλογής νέου Προέδρου. Στη χώρα των αυτοδημιούργητων, που είναι η Ελλάς, ελάχιστοι αντιλαμβάνονται τη σημασία που έχουν τα πολιτικά φέουδα, ότι οι βαρώνοι της πολιτικής αποτελούν διακριτά σημεία αναφοράς και σταθερότητας για τον κοινό ψηφοφόρο. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας αμφισβητείται πρωτίστως από αριστερούς διαφόρων αποκλίσεων. Οι πλέον διανοούμενοι εξ αυτών πιστεύουν ότι το αρχέγονο και απαράσκευο του ΣΥΡΙΖΑ να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες θα πλήξει ανεπανόρθωτα την Αριστερά και θα την οδηγήσει σε πλήρη απαξίωση. Αλλοι πάλι δεν είναι δυνατόν να δεχθούν ότι ο «μικρός» τούς υπερκέρασε και προχωρεί για την κατάκτηση της εξουσίας. Είναι γι αυτούς ο ενοχλητικός παρέμβλητος. Δεν φυλακίσθηκε, δεν εξορίσθηκε, λόγω ηλικίας, δεν εμβάθυνε στον Μαρξ, στον Εγκελς ή στον Λένιν, στον Λούκατς ή στον Μπλοχ. Ευτυχώς, διότι μόνον αυτό μας έλειπε. Εχουμε επί της ουσίας επί σκηνής φυλάρχους της πολιτικής που αντιμάχονται αλλήλους. Δεν έχουμε πολιτική. Οι στρατηγικές εκπονούνται επί προσωπικού. Η χώρα έχει ανάγκη σταθερών αξόνων και όσοι υπάρχουν καταρρέουν. Υπάρχει ακόμη βέβαια η υποστήριξη των πολιτών προς την Ευρώπη και το ευρώ. Μόνο που το ευρώ νοείται κάτι ανάλογο με τη δραχμή, ευέλικτο και εν αφθονία, όπως την εποχή που λειτουργούσε ο Χολαργός. Ε ίτε θέλουμε πρόωρες εκλογές είτε όχι, είναι χρήσιμο να κατανοήσουμε ότι το 2015 δεν είναι το Στα δυόμισι χρόνια που πέρασαν από τις προηγούμενες εκλογές, ούτε η Ελλάδα έμεινε ίδια ούτε ο υπόλοιπος κόσμος. Μάθαμε πολλά - για τις αντοχές αλλά και τις αγκυλώσεις μας, για τη στήριξη των Ευρωπαίων αλλά και για τα όριά της, εκεί όπου το εθνικό συμφέρον καταργεί την κοινοτική αλληλεγγύη. Μάθαμε τόσα ώστε να ανησυχήσουμε ότι η σημερινή συγκυρία ίσως φανεί πολύ πιο επικίνδυνη για την Ελλάδα. Ο πρώτος κίνδυνος είναι ότι η χώρα μας ακόμη δεν φαίνεται να έχει διασωθεί, να έχει απομακρυνθεί από τον κίνδυνο της χρεοκοπίας, και δείχνει ακόμη να έχει ανάγκη είτε από στήριξη είτε από μεγαλύτερη ανοχή. Οταν ξέσπασε η κρίση στην Ελλάδα, η Ευρώπη δεν διέθετε μηχανισμούς διάσωσης και αυτοπροστασίας. Τώρα τους διαθέτει, και εάν η Ελλάδα δεν μπορεί να διασωθεί μέσω αυτών των μηχανισμών και διαδικασιών, υπάρχει κίνδυνος να μη σωθεί. Οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης πιστεύουν ότι δεν κινδυνεύουν πια από τη μετάδοση της ελληνικής αδυναμίας, οπότε δεν θα κάνουν κάτι το οποίο δεν επιβάλλεται από τη δική τους εθνική ανάγκη. Και Tελευταία Kυριακή του δέκατου τέταρτου χρόνου της τρίτης μετά Xριστόν χιλιετίας. Kαι όπως όρισε με ρεαλισμό ο Aριστοτέλης, «γερνάνε όλα με τον χρόνο, δεν φέρνει νιάτα ούτε ομορφιά ο χρόνος, είναι μόνο αίτιος φθοράς». Tα νιάτα ελπίζουν, οι ώριμοι μελαγχολούν σε κάθε συμβατική μέτρηση του χρόνου. Oχι οπωσδήποτε επειδή η ηλικία μετράει την απόσταση από τον θάνατο. Aυτός, έτσι κι αλλιώς καιροφυλαχτεί για όλους στην κάθε στιγμή «μόλις γεννιέται ο άνθρωπος, είναι και ώριμος να πεθάνει». Σε άλλες εποχές ο πολιτισμός (ο κοινός τρόπος του βίου) είχε άξονα την εναργή συνείδηση της θνητότητας, τη «μνήμη θανάτου». Γιατί; Eπειδή γεννάει πλούτο ζωής η ανάληψη της ευθύνης του χρόνου, ευθύνης για την ψηλάφηση «νοήματος» (αιτίας και σκοπού) της ύπαρξης και του θανάτου. Σήμερα ο κοινός τρόπος ή πολιτισμός είναι μια πανικόβλητη (και αφελέστατη) προτροπάδην φυγή από το πρόβλημα: ο Iστορικός Yλισμός, αυτάρεσκος παλιμβαρβαρισμός, αφελέστατος στον πρωτογονισμό του. H ανάληψη ευθύνης απέναντι στη βραχύτητα του βίου και στην εγγύτητα του θανάτου, ίσως να σημαίνει τη μόνη δυνατότητα ελευθερίας από τον θάνατο. O θάνατος είναι αναπότρεπτη συνέπεια του «αιτιατού» χαρακτήρα της ύπαρξής μας. Δεν είμαστε οι αίτιοι της ύπαρξής μας, δεν επιλέξαμε να υπάρχουμε, η αιτία που υπάρχουμε είναι «αλλού»: έξω από τη δική μας βούληση και ενεργητική δυνατότητα. Oμως η διαχείριση της (ερήμην μας) δεδομένης ύπαρξής μας είναι πεδίο της δικής μας του καθενός ευθύνης, της δικής μας ελευθερίας. Στη βοσκηματώδη «λογική» του Iστορικού Yλισμού (λογική για να μην ξεχνιόμαστε του κ. Σαμαρά, του κ. Tσίπρα και λοιπών δημίων μας) η ελευθερία ορίζεται ως δυνατότητα ανεμπόδιστων ατομικών επιλογών: Eικόνα της ιστορικο-υλιστικής ελευθερίας είναι το σούπερ μάρκετ και προϋπόθεσή της η εξασφαλισμένη καταναλωτική ευχέρεια. H ελευθερία εκλαμβάνεται σαν ατομικό «δικαίωμα» δοτό μας παραχωρείται με νόμους («αναγκαστούς κατά πάντων»). Γι αυτό και επιδέχεται διεκδίκηση αυτή η ελευθερία: με πορείες, καταλήψεις, βανδαλισμούς, απεργίες «κοινωνικού κόστους» (κατ ευφημισμόν, με «λαϊκούς αγώνες»). Δεν υποψιάζεται ο Iστορικός Yλισμός, μαρξιστικός και καπιταλιστικός, μιαν άλλη εκδοχή της ελευθερίας, που αφορά στην ύπαρξη και όχι στη νομικά ρυθμιζόμενη συμπεριφορά στοχεύει να ελευθερώσει από τον θάνατο, όχι να ψευτοπαρηγορήσει τη θνητότητα. Δεν είναι κενολογία να συζητάμε για ελευθερία από τον θάνατο; H μακραίωνη εμμονή των ανθρώπων σε αυτόν τον προβληματισμό δεν μοιάζει νηπιώδης. O θάνατος είναι δεδομένη αναγκαιότητα, όπως και η χρονικότητα και η φθορά. O άνθρωπος έχει επίγνωση-συνείδηση της υπαρκτικής αναγκαιότητας, αλλά και συνείδηση του ενδεχομένου υπαρκτικής ελευθερίας. Oσο υπήρχαν Eλληνες, έμοιαζε πρωταρχική και αυτονόητη γι αυτούς η αναζήτηση της υπαρκτικής (όχι απλώς συμπεριφορικής) ελευθερίας: Nα ελευθερωθεί ο άνθρωπος από τις αναγκαιότητες που διέπουν την ύπαρξή του: άλογες ενστικτώδεις ενορμήσεις, απαιτήσεις ατομοκεντρικής κατασφάλισης και αυθυπαρξίας. Γι αυτό και λογάριαζαν οι Eλληνες πάντοτε ως άθλημα ελευθερίας τη σχέση, όχι τη χρήση, τη σχέση, όχι τη σύμβαση άθλημα ελευθερίας ήταν το κατόρθωμα να συγκροτείται «πόλις», να λειτουργεί «βίος πολιτικός», να ταυτίζεται το ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ Tου ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ επειδή σχεδόν όλος ο δανεισμός προς την Ελλάδα σήμερα προέρχεται από τα κράτη (δηλαδή τους ψηφοφόρους) της Ευρωζώνης, οι κυβερνήσεις τους δεν θα τολμήσουν να ζητήσουν κι άλλα χρήματα για την Ελλάδα ή να διαγράψουν μέρος του χρέους μας. Με αυτά τα δεδομένα, για τους Ευρωπαίους, το πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας είναι δεδομένο και όχι θέμα άλλης διαπραγμάτευσης. Το 2010 και το 2012, οι ΗΠΑ και η Κίνα έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στη σωτηρία της Ελλάδας, πιέζοντας τη Γερμανία και άλλους εταίρους να στηρίξουν τη χώρα μας και να την κρατήσουν εντός Ευρωζώνης. Σήμερα αυτή η πίεση έχει χαλαρώσει αισθητά. Η Ουάσιγκτον παροτρύνει την Ευρώπη (δηλαδή τη Γερμανία) να υιοθετήσει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και οι Κινέζοι φοβούνται οτιδήποτε μπορεί να πλήξει το εμπόριό τους με την Ευρώπη, αλλά και οι δύο χώρες γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να πιέζουν τους Ευρωπαίους όταν αυτό δεν θα έχει αποτέλεσμα. Οι εταίροι μας δεν είναι διατεθειμένοι να μας δώσουν άλλα χρήματα και όποια «ρύθμιση» ζητήσουμε θα προσκρούει σε αυτή τη δυσθυμία. Η ουκρανική κρίση, η οποία ξέσπασε πριν από ένα χρόνο, δείχνει τα όρια της ευρωπαϊκής ικανότητας να προσφέρει βοήθεια αλλά και τη νοοτροπία των δανειστών: τον Μάρτιο η Ε.Ε. αποφάσισε να δανείσει 1,6 δισ. ευρώ στο Κίεβο, ως μέρος συνολικού πακέτου στήριξης 11 δισ. ευρώ, αλλά απαιτεί σε αντάλλαγμα ένα πακέτο σημαντικών μεταρρυθμίσεων πριν προχωρήσει σε σύνοδο που θα αποφασίσει περαιτέρω βοήθεια. Το μήνυμα «λεφτά για μεταρρυθμίσεις» είναι σαφές. Επίσης, η ουκρανική κρίση ανέτρεψε τις σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, με μεγάλο οικονομικό κόστος για ευρωπαϊκές χώρες αλλά κυρίως για τον άλλοτε κραταιό εμπορικό εταίρο των χωρών της Ε.Ε. ο οποίος βρίσκεται σήμερα στη δίνη των κυρώσεων και της ραγδαίας πτώσης της τιμής του πετρελαίου. Με την Ευρωζώνη να παρουσιάζει ρυθμό ανάπτυξης μόλις 0,6% το τρίτο τρίμηνο του 2014, και με τα μέτωπα της Ρωσίας και της Ουκρανίας ανοικτά, η Ελλάδα και τα προβλήματά της δεν θα προβάλλουν ως προτεραιότητες των πρωταγωνιστών της διεθνούς σκηνής. Στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών χωρών τα μηνύματα δεν είναι ενθαρρυντικά για όποια χώρα αναγκαστεί να ζητήσει βοήθεια. Οι πρόσφατες ευρωεκλογές απέδειξαν ότι προβλήματα που πηγάζουν από την παγκοσμιοποίηση, όπως η μετανάστευση και O χρόνος και η ελευθερία <<<<<< Aλλο η ελευθερία συμπεριφοράς και άλλο η ελευθερία από τη νομοτέλεια. αληθεύειν με το κοινωνείν. O Iστορικός Yλισμός (κ. Σαμαράς, κ. Tσίπρας και λοιποί δήμιοι του βίου μας για να μην ξεχνιόμαστε) καταλαβαίνει ως πρόβλημα μόνο την εφήμερη και οπωσδήποτε ατελέσφορη συντήρηση της ύπαρξης, την ύπαρξη ως χρονικότητα, τον χρόνο ως συνάρτηση του θανάτου, τον θάνατο ως κατεξοχήν αναγκαιότητα που διέπει την αιτιατή φαινομενικότητα. Oμως, δίχως τα ματογυάλια του Iστορικού Yλισμού, εμπειρικά πιστοποιούμε ότι ο άνθρωπος, σε αντίθεση προς τα άλογα υπαρκτά, υπάρχει και γνωρίζεται ως σχέση, όχι ως φύση. Γνωρίζουμε τον κάθε άνθρωπο, όχι όταν απλώς πιστοποιούμε το άτομο: μιαν αδιαφοροποίητη μονάδα της ανθρώπινης φυσικής ομοείδειας (μονάδα που διαφοροποιείται μόνο αριθμητικά σαν αριθμός Δελτίου Tαυτότητας, Φορολογικού Mητρώου κ.τ.ό.). Γνωρίζουμε τον κάθε άνθρωπο ως ενεργούμενη ετερότητα: ύπαρξη μοναδική, ανόμοια, ανεπανάληπτη ετερότητα όχι απλώς μορφική, αλλά ενεργούμενη, δηλαδή συνεχώς πραγματούμενη στην έκφραση (βλέμμα, χαμόγελο, χειρονομία, τόνος φωνής, κίνηση σώματος), όπως και στην ετερότητα σκέψης, κρίσης, φαντασίας, ποιητικής (δημιουργικής) ενέργειας. Tην ενεργούμενη ετερότητα-μοναδικότητα κάθε ανθρώπου τη γνωρίζουμε οι άνθρωποι χάρη σε ένα επίσης ενέργημα μετοχής-μέθεξης στη γιγνόμενη ετερότητα του άλλου. Oσες βιογραφίες του Mότσαρτ ή η οικονομική ανασφάλεια, ωθούν ολοένα περισσότερους ψηφοφόρους προς πολιτικά σχήματα που εκφράζουν τον εθνικισμό, επηρεάζοντας την πολιτική και των άλλων κομμάτων, υπονομεύοντας το εγχείρημα της ενωμένης Ευρώπης και την αρχή της αλληλεγγύης. Το ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο έχει αλλάξει, αλλά η πιο ουσιαστική αλλαγή μεταξύ του 2012 και του 2015 συντελέστηκε μέσα στην Ελλάδα. Δυόμισι χρόνια μετά, περισσότεροι πολίτες φαίνονται να πιστεύουν ότι δεν έχουν τόσα να χάσουν από μια ανατροπή της πολιτικής. Είναι σημάδι της εξάντλησης και της απελπισίας, και απόδειξη των αποτυχιών και αστοχιών του προγράμματος. Τις ευθύνες -εντός και εκτός Ελλάδοςθα τις αναζητήσουμε άλλη ώρα. Σε αυτό το κλίμα, όμως, οι επιτυχίες παραγνωρίζονται. Η χώρα παρέμεινε εντός του ευρώ και μια μικρή ανάκαμψη άρχισε να διαφαίνεται, αλλά με μεγάλο κόστος. Εάν οι δημοσκοπήσεις αντανακλούν την αλήθεια, πολλοί θέλουν να ελπίζουν ότι η ανατροπή θα φέρει την ανακούφιση. Αλλοι δεν έχουν το κουράγιο να αντισταθούν σε αυτό που συμβαίνει γύρω τους. Είμαστε εξαντλημένοι και μπαίνουμε σε άλλη μια μάχη με απρόβλεπτο αποτέλεσμα. του Bαν Γκογκ κι αν διαβάσω, μόνο με πληροφορούν για την ιστορική τους ύπαρξη, οι πληροφορίες δεν μου «γνωρίζουν» την υπαρκτική τους μοναδικότητα. Aυτή την ανακαλύπτω μόνο ενεργά: μετέχοντας στα ενεργήματά τους στη μουσική του Mότσαρτ, στη ζωγραφική του Bαν Γκογκ. Oνομάζουμε σχέση την ενεργητική μετοχή-μέθεξη στην ενεργούμενη ετερότητα του άλλου. Kαι η γνώση που προσπορίζει η σχέση είναι συνάρτηση της ελευθερίας που κατορθώνουμε από τις ορμέμφυτες αναγκαιότητες επιβολής στον άλλον, χρήσης του άλλου. H ελευθερία έχει τη δυναμική της ολοκληρίας που ποτέ δεν ολοκληρώνεται, της τελείωσης που ποτέ δεν τελειούται. Στη σχέση η ελευθερία από τον εγωκεντρισμό ξεκινάει από την ανιδιοτέλεια, περνάει στην αυταπάρνηση, κορυφώνεται στην ερωτική αυτοπροσφορά. Kαι αυτοί οι «επαναβασμοί» αντιστοιχούν και σε πρόοδο στη γνώση: η «ολοκληρούμενη και ουδέποτε περατούμενη» πληρότητα της γνώσης είναι ο έρωτας. Mέχρις εδώ μπορούν ίσως κάτι να καταλαβαίνουν και οι εγκλωβισμένοι στον πρωτογονισμό του Iστορικού Yλισμού. Oμως το πώς η ελευθερία από τις υπαρκτικές αναγκαιότητες της φύσης μπορεί να πραγματώνει την ύπαρξη στην ερωτική δυναμική της σχέσης, ελεύθερη και από τον θάνατο, είναι άλλο, δύσκολο μάθημα. Aλλο να κατανοείς και άλλο να γνωρίζεις την ελευθερία. ΑSSOCIATED PRESS

17 17-ELLADA_Master_cy 26/12/14 21:44 Page 17 Kυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 ΕΛΛΑΔΑ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 17 ΦΑΛΗΡΕΥΣ / Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΙΜΑΤΗ Και βλαμμένοι και επικίνδυνοι Σ τις 10 Δεκεμβρίου κάποιοι αναρχικοί (αυτός είναι ο τεχνικός όρος, στην πραγματικότητα πρόκειται για επικίνδυνα βλαμμένους...) έβαλαν μια βόμβα έξω από μία τράπεζα στο Χαλάνδρι «ανταρτομάνα», ούτως ειπείν, για το λεγόμενο αντάρτικο πόλης. (Παρεμπιπτόντως: και μόνο το γεγονός ότι οι σύγχρονοι αγωνιστές εναντίον του καπιταλισμού προέρχονται από ένα μεσοαστικό προάστιο όπως το Χαλάνδρι, σε αντίθεση με τις συνοικίες της Κοκκινιάς ή της Καισαριανής παλαιότερα, είναι περίτρανη απόδειξη του θριάμβου του καπιταλισμού). Προχθές μόλις, τουλάχιστον δύο εβδομάδες αργότερα οι δράστες εδέησαν να δώσουν στη δημοσιότητα την προκήρυξή τους: ένα κείμενο λέξεων ακριβώς. Αφού τους πήρε τόσο καιρό να τη γράψουν, είπα να ξοδέψω κι εγώ δεκαπέντε λεπτά για να τη διαβάσω προσεκτικά. Και άξιζε τον κόπο, διότι εκτός, από διασκεδαστικό, το κείμενό τους παρέχει εν αγνοία των συντακτών του την ισχυρότερη απόδειξη του ψυχολογικού και διανοητικού προβλήματός τους. Το κείμενο ξεκινά με την απερίφραστη παραδοχή εκ μέρους των συντακτών του ότι δεν έχουν λόγο να εξηγήσουν την πράξη τους: «Από μεριάς μας θεωρούμε εχθρικό οποιοδήποτε μοντέλο δεν προωθεί υποδομές αυτοδιαχείρισης και αυτοοργάνωσης. Κάπως έτσι λοιπόν εν έτη (sic) 2014 να εξηγήσουμε το λόγο που επιλέξαμε να στοχοποιήσουμε ένα βωμό του κεφαλαίου, θέλοντας να δώσουμε ένα μήνυμα στην καθεστηκυία τάξη. ΕΠΙ- ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ». Παρόλα αυτά, ως γνήσιοι αριστεροί, δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό της άσκοπης φλυαρίας Ιδού τα αποτελέσματα των απειλών! Οχι μόνον χορεύουν οι αγορές, αλλά για να μας ευχαριστήσουν ντύθηκαν και με παραδοσιακές μας στολές. και ακολουθούν κάπου λέξεις, όπου μας εξηγούν γιατί το έκαναν. Να σημειωθεί ότι το ρήμα «εξηγούν» χρησιμοποιείται παραπάνω με την τελείως διασταλτική έννοιά του, καθώς απαιτείται πολύ καλή θέληση για να βγάλει άκρη κάποιος από το κείμενο. Ακολουθεί σύνοψη της δομής του. Αρχικά, εκθέτουν τα καθέκαστα της υπόθεσης Ρωμανού από την πλευρά τους και εξαίρουν τη στρατηγική του, δηλαδή την απροκάλυπτη υποκρισία του: «Με όπλο το σώμα του [...] τζόγαρε, ασκώντας ουσιαστικά ένα πολιτικό εκβιασμό στο κράτος με όρους διαπραγμάτευσης. Ενας δύσκολος αγώνας, που δεν εστίαζε τόσο στο δικαίωμα των κρατούμενων στην εκπαίδευση, όσο στη διεκδίκηση στιγμών ελευθερίας, ρωγμές στην ασφυκτική συνθήκη του εγκλεισμού στα κολαστήρια της δημοκρατίας». Σε αυτό το γελοίο, σεντιμεντάλ ύφος, όπου η μπούρδα παλεύει με τον μπακαλιάρο, μας λένε πως κρίνουν θετικό ότι «η μάχη ενάντια στην ολική στέρηση της ελευθερίας» εξαπλώθηκε «στους δρόμους της σύγκρουσης». Επιχαίρουν, επειδή η στήριξη εκδηλώθηκε «αυθόρμητα με λιντσαρίσματα ρουφιανοδημοσιογράφων και πολιτικών, συντονισμένα με αντάρτικες επιθέσεις και βανδαλισμούς». Ακολούθως, εξετάζουν το ζήτημα που τίθεται με το βραχιολάκι γεωεντοπισμού. Κατά βάσιν, διαφωνούν διότι με αυτό «ανοίγεται νέο πεδίο τεχνολογικής εποπτείας». Εντούτοις, επειδή συμφωνούν με την υποκρισία του Ρωμανού, αποφεύγουν να εκφέρουν κρίση ευθέως: «Κατά πόσο κέρδισε έδαφος ο εχθρός [...] θα το δείξει η ιστορία», γράφουν. Εν συνεχεία, θέτουν το ζήτημα της ανάγκης για την κοινή στρατηγική των ομάδων του «ανατρεπτικού χώρου» πράγμα προφανέστατα γελοίο, αφού τέτοιου είδους συνεννοήσεις θα χαλάρωναν τους απαραίτητους κανόνες της συνωμοτικότητας. Τέλος, επισημαίνουν ως έναν από τους κύριους στόχους του ενιαίου αναρχικού κινήματος των ονείρων τους «να προωθεί και να επεξηγεί την αναγκαιότητα της ένοπλης πάλης», ούτως ώστε «οι μάχες που δίνουμε ενάντια στην εξουσιαστική βαρβαρότητα να πλαισιώνονται από οξυδερκή διαλεκτική». Ολη αυτή η περιήγηση στη βαθιά βλακεία των αναρχικών ήταν κουραστική και εκνευριστική το καταλαβαίνω και συγχωρέστε με που σας την επέβαλα κυριακάτικα. Πιστεύω όμως ότι άξιζε τον κόπο, διότι μόνον έτσι μπορεί να συλλάβει κάποιος το αστείο, που το φύλαξα για το τέλος και είναι το εξής: η περιβόητη βόμβα, για την οποία ξόδεψαν τόση φαιά ουσία (που δεν τους περισσεύει κιόλας...) και λέξεις, δεν εξερράγη ποτέ. Οπως οι συντάκτες της προκήρυξης γράφουν με αφοπλιστική αφέλεια: «Δυστυχώς, εξαιτίας ενός κατασκευαστικού λάθους μας δεν εξερράγη». Με άλλα λόγια, όλη η κομπορρημοσύνη, οι βαρύγδουπες θεωρίες και οι άσκοπες φλυαρίες, ο ναρκισσισμός και οι ψυχώσεις, που εκφράζονται από αυτό το ηλίθιο κείμενο είχαν ως αφορμή μια... αποτυχία. Αν, δηλαδή, έσκαγε η βόμβα, τι θα έκαναν; Θα τους έπαιρνε δύο μήνες να γράψουν την προκήρυξη και θα ήταν λέξεις; Το συμπέρασμά μου δεν είναι κάτι καινούργιο: ο βλάκας, εκτός του ότι ανήκει στην πολυπληθέστερη και καλύτερα οργανωμένη κοινωνική ομάδα, είναι και συναρπαστικός, καθώς μπορεί συγχρόνως να είναι θανατηφόρα επικίνδυνα και βαθύτατα αστείος... Κηπουροί και μπαξέδες Η απλή παράθεση των ονομάτων όσων πασόκων φέρονται προσκείμενοι στο κόμμα του κακορίζικου, ηχεί σαν παρέλαση νεκρών: Σωκράτης ο Ξυνίδης, Φίλιππος ο Πετσάλνικος, Γιώργος ο Πεταλωτής, Μαριλίζα η Ξενογιαννακοπούλου, Απόστολος ο Κατσιφάρας... Τελευταίες ημέρες του 2014, με την πορεία της χώρας να εξαρτάται από την ψηφοφορία της Δευτέρας, πού αλλού θα μπορούσε να συναντήσει κάποιος αυτά τα ονόματα, αν όχι σε μια σύγχρονη εκδοχή της δαντικής Θείας Κωμωδίας; Και όμως. Αυτά είναι τα πρόσωπα που, υπό τον επιτελάρχη Γεώργιο τον Ελενόπουλο, στήνουν το κόμμα του Γιωργάκη μας. Μιλούμε, δηλαδή, για κάτι το οποίο μοιάζει με ηρωική επιστροφή των περίφημων «κηπουρών». Υπολογισμένη κίνηση η διαρροή των ονομάτων, υποθέτω εγώ, ώστε να παραπέμπει στον στίχο «θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες». (Στίχος από ανυπόφορο πασοκικό ύμνο, ο οποίος αναφερόταν στον Πατριάρχη του ελληνικού εθνολαϊκισμού, τον στρατηγό Μακρυγιάννη. Ακόμη περισσότερο ανυπόφορο τον έκανε το γεγονός ότι ερμηνεύθηκε από τη φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου...). Περνώντας για λίγο σε ένα ανώτερο επίπεδο, να σημειώσω ότι οι ίδιες πληροφορίες φέρουν τον πραγματικό σταρ από τον «κύκλο του Κάμελοτ», τον Πολ Τζερούλανος, να κρατά αποστάσεις από το όλο εγχείρημα τόσο το καλύτερο για όλους τους, τολμώ να πω... Πάντως, αν σας ενδιαφέρει η προσωπική μου πρόβλεψη, δεν το βλέπω να πηγαίνει μακριά το νέο κόμμα. Αντε μέχρι τον Απρίλιο το πολύ. Γιατί το λέω; Διότι μετά φτιάχνει ο καιρός και αρχίζει η εποχή του ποδηλάτου. Ακολουθεί το καλοκαίρι, οπότε ξεκινά νέα σεζόν με κολύμπι, κανό, ρακέτες, παιχνίδι με το τόπι στα ρηχά, θαλάσσιο ποδήλατο και πάει λέγοντας. Εν ολίγοις, ο Γιώργος είναι σαν κάτι παιδιά, που όταν ανοίγει ο καιρός, είναι αδύνατον να συγκεντρωθούν. Υπό την έννοια αυτή, λοιπόν, το κόμμα είναι για τον Γιωργάκη μας ένα, ας το πούμε έτσι, τρενάκι που χαρίζεις στο παιδί για τα Χριστούγεννα. Ως το καλοκαίρι θα το έχει ξεπεράσει και θα σου ζητάει φουσκωτή βάρκα... ΧΟΡΗΓΟΣ Γνωρίστε τον άνθρωπο πίσω από τον Ηγέτη. Την αλήθεια πίσω από την προσωπικότητα. Την ιστορία πίσω από την Ελλάδα. Δέκατος Τόμος: Ιωάννης Μεταξάς Την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2015 μαζί με την

18 18-ELLADA_Master_cy 26/12/14 21:41 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΑΔΑ Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2014 Τα δεδομένα που κάνουν δύσκολο τον αριθμό 180 Η μικρή πιθανότητα ανατροπών και το «ταβάνι» των 176 ψήφων για τον Πρόεδρο Tων ΓΙΩΡΓΟΥ Π. ΤΕΡΖΗ ΕΛΛΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Με μόνο, αλλά όχι απλό, ερώτημα εάν θα επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για την άκαρπη κατάληξη της ψηφοφορίας ή θα γίνει η... έκπληξη που θα οδηγήσει τον κ. Σταύρο Δήμα στο Προεδρικό Μέγαρο, οι 300 της Βουλής καλούνται στις 12 το μεσημέρι της Δευτέρας σε μία από τις πιο κρίσιμες ψηφοφορίες της μεταπολιτευτικής ιστορίας της Ελλάδας. Στα κομματικά επιτελεία διατυπώνεται σχεδόν βεβαιότητα για το αποτέλεσμα, πλην όμως ουδείς μπορεί να παραγνωρίσει το ενδεχόμενο ανατροπών στο «παρά πέντε» της ψηφοφορίας. Αλλωστε, κάποιοι βουλευτές, όπως οι κεντροδεξιοί Βύρων Πολύδωρας και Βασίλης Καπερνάρος, μοιάζει να αναμένουν να ψηφίσουν οι πρώτοι βουλευτές, πριν οι ίδιοι δώσουν ψήφο (ως 179ος και 180ός) για την εκλογή Δήμα. Ωστόσο, κάτι τέτοιο μοιάζει δύσκολο, όσο ΔΗΜΑΡ και ΑΝΕΛ εμφανίζονται αμετακίνητοι αλλά και ανεξάρτητοι βουλευτές, από την Κεντροαριστερά, όπως ο κ. Μίμης Ανδρουλάκης και ο κ. Πέτρος Τατσόπουλος. Ο κ. Ανδρουλάκης έκανε λόγο για «τοξικό κυνήγι κεφαλών» από την κυβέρνηση, ο δε κ. Τατσόπουλος έχει προκαλέσει εκνευρισμό στο επιτελείο του Μαξίμου, καθώς αν και δηλώνει σε όλους τους τόνους την ανάγκη σταθερότητας και ρίχνει βέλη κατά του ΣΥΡΙΖΑ, επιμένει στο «παρών». Η κρίσιμη όσο και μοιραία παράμετρος της εκλογής είναι η ΔΗ- ΜΑΡ. Ο κ. Φώτης Κουβέλης, από βασικός υποψήφιος για την προεδρία, βρίσκεται ένα βήμα πριν την απορρόφηση του κόμματός του από το ΣΥΡΙΖΑ. Πλην του ιδίου, που θα βρίσκεται στο Επικρατείας, πέντε ακόμη βουλευτές μοιάζουν έτοιμοι να ακολουθήσουν, και άρα να μην ψηφίσουν τον κ. Στ. Δήμα. Πρόκειται για τους Ασημίνα Ξυροτύρη, Δημ. Αναγνωστάκη, Μαρία Ρεπούση, Μαρία Γιαννακάκη και Γ. Κυρίτση. Απομένουν τρεις της ΔΗΜΑΡ (Δ. Τσούκαλης, Θ. Ψύρρας και Γ. Πανούσης) και η κ. Νίκη Φούντα, η οποία ανεξαρτητοποιήθηκε λίγα λεπτά πριν από την ψηφοφορία της προηγούμενης Τρίτης, που αν και δεν ακολουθούν στον ΣΥΡΙΖΑ, ουδόλως προεξοφλείται μάλλον το αντίθετο να ψηφίσουν για Πρόεδρο. Ακόμη και στην περίπτωση, όμως, που οι τέσσερις εκ της ΔΗΜΑΡ υπερψήφιζαν τον κ. Δήμα, τα μαθηματικά της προεδρικής κάλπης θα παρέμεναν εξαιρετικά δύσκολα. Διότι, εάν δεν υπάρξει μαζική μετακίνηση κοινοβουλευτικής ομάδας, κάτι που δεν αναμένεται, το «180» δύσκολα αθροίζεται. Η κυβέρνηση, άλλωστε, μοιάζει να έχει εξαντλήσει τα περιθώρια που είχε από τη δεξαμενή των ανεξαρτήτων, έχοντας ήδη εξασφαλίσει 13 εκ των συνολικά 25: πέντε κεντροαριστερούς (Σπ. Λυκούδη, Χρ. Αηδόνη, Γρ. Ψαριανό, Β. Οικονόμου, Κατερίνα Μάρκου), έξι κεντροδεξιούς (Π. Μελά, Γ. Κασαπίδη, Κ. Γιοβανόπουλο, Μίκα Ιατρίδη, Γ. Νταβρή, Γ. Κουράκο) και τους δύο αποσχισθέντες από τη Χρ. Αυγή (Στ. Μπούκουρα και Χρ. Αλεξόπουλο). Υπάρχουν άλλοι πέντε που, όπως αναφέρθηκε, θα μπορούσαν να ψηφίσουν (υπό πολλές προϋποθέσεις), δηλαδή οι Β. Πολύδωρας, Β. Καπερνάρος, Μ. Ανδρουλάκης, Π. Τατσόπουλος και η κ. Νίκη Φούντα. Και υπάρχουν περισσότεροι που είναι σαφές ότι δεν δίνουν ψήφο: Οδ. Βουρούδης, Π. Μουτσινάς, Χρυσούλα Γιαταγάνα, Θεοδώρα Τζάκρη, Ραχήλ Μακρή, Θ. Παραστατίδης και, πιθανόν, ο κ. Μ. Μπόλαρης, ο οποίος πάντως διατηρεί πιο μετριοπαθή στάση. Υπό ιδανικές συνθήκες, λοιπόν, η κυβερνητική προσπάθεια φτάνει σε ένα «ταβάνι» 176 ψήφων, πέραν των οποίων η υποψηφιότητα Δήμα συναντά το... εμπόδιο του Πάνου Καμμένου. Ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ, υπό το βάρος και των δημοσκοπήσεων που φέρουν το κόμμα του στο όριο του 3%, πρωτοστάτησε στις καταγγελίες χρηματισμού είτε αφορούσαν τη, μέσω Facebook, προσέγγιση της Σταυρούλας Ξουλίδου είτε τις θολές δοσοληψίες μεταξύ Π. Χαϊκάλη και Γ. Αποστολόπουλου. Στόχος του κ. Καμμένου είναι να περιχαρακωθεί η κοινοβουλευτική ομάδα και να ενισχυθούν οι δημοσκοπικές επιδόσεις του κόμματος. Εκ των ΑΝΕΛ, η κ. Μαρία Κόλλια- Τσαρουχά απουσίαζε από τη δεύτερη ψηφοφορία για λόγους υγείας, αν και έστειλε επιστολή με την οποία δήλωνε ότι θα ψήφιζε «παρών». Ο κ. Μ. Ουζουνίδης σημείωσε ότι θα μεταβάλει στάση μόνον εάν υπάρξει συμφωνία σε επίπεδο αρχηγών, την ίδια ώρα που ο εκπρόσωπος του κόμματος Τέρενς Κουίκ επέμενε ότι οι βουλευτές των ΑΝΕΛ θα ψηφίσουν «παρών». Κάτι που σημαίνει ότι η χώρα θα οδηγηθεί σε εκλογές. Προετοιμασία στη Συγγρού για κάλπες Το «γαλάζιο» επιτελείο εργάζεται για δύο σενάρια, Προέδρου και εκλογών Οι 300 της Βουλής καλούνται στις 12 το μεσημέρι της Δευτέρας σε μία από τις πιο κρίσιμες ψηφοφορίες της μεταπολιτευτικής ιστορίας της Ελλάδας Σε πείσμα όσων του «χρέωναν» μια καθαρή επιλογή εκλογών, ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς αναλώθηκε, όλο το τελευταίο διάστημα, σε συνεχείς προσπάθειες εξασφάλισης της συναίνεσης των βουλευτών για την εκλογή του κ. Σταύρου Δήμα στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Ωστόσο, παράλληλα με τον στόχο της προεδρικής εκλογής, τα επιτελεία του Mαξίμου και της Συγγρού εργάζονται ήδη εντατικά και για το έτερο, ίσως πιο πιθανό, σενάριο, αυτό των πρόωρων εκλογών. Δεν είναι τυχαία η αναφορά στενού του συμβούλου, αμέσως μετά τη δεύτερη ψηφοφορία, ότι «ο στόχος των 180 δεν είναι ανέφικτος αλλά δεν είναι και το πλέον πιθανό σενάριο». Ενώ τα βλέμματα ήταν στραμμένα στην κοινοβουλευτική μάχη, Συγγρού και Μαξίμου δούλευαν ήδη πάνω στο σενάριο των εκλογών. H επιτροπή ψηφοδελτίων έχει ήδη συνεδριάσει (σ.σ. μετέχουν μεταξύ άλλων οι Δημ. Μαραβέλιας, Μεν. Δασκαλάκης, Λ. Ζαγορίτης, Μ. Αγγελάκας) ενώ οι πρώτες μετακινήσεις - τοποθετήσεις έχουν κλειδώσει. Παράλληλα, ο γραμματέας της Ν.Δ. Ανδρ. Παπαμιμίκος βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με τον πρωθυπουργό αλλά και με τους Δ. Σταμάτη και Κ. Μπούρα στο Μαξίμου, για την προετοιμασία του κόμματος. Στόχος είναι, εφόσον προκηρυχθούν εκλογές, να υπάρχει άμεσα σχεδόν πλήρης εικόνα για τις λίστες του κόμματος σε όλους τους νομούς ενώ θα αξιοποιηθούν και νέα στελέχη, ειδικά όσοι αναδείχθηκαν μέσα από τις πρόσφατες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» έχουν πραγματοποιηθεί ήδη και οι πρώτες συναντήσεις με την εταιρεία που θα αναλάβει την προεκλογική εκστρατεία του κόμματος και η οποία, όπως όλα δείχνουν, θα είναι αυτή που «έτρεξε» τις εκλογές του 2012 αλλά και τις ευρωεκλογές του Μαΐου (The Newtons). Σε άμεση συνάρτηση με το κεντρικό προεκλογικό μήνυμα που θα εκπέμψει η Ν.Δ. είναι και οι δημοσκοπήσεις που παρελήφθησαν ή έχουν παραγγελθεί για τις επόμενες λίγες ημέρες. Από τις συνεργαζόμενες με τη Ν.Δ. εταιρείες δεν ζητείται μόνον η αποτύπωση των εκλογικών τάσεων ή η εκτίμηση του αποτελέσματος αλλά, πλέον, ζητούνται περισσότερα ποιοτικά στοιχεία, επί των οποίων θα βασιστεί και η καμπάνια του κόμματος. Δεδομένου ότι οι πιθανότητες εκλογής Προέδρου δεν έχουν εξαλειφθεί, τα πάντα θα επιταχυνθούν από το μεσημέρι της Δευτέρας ή, σε περίπτωση εκλογής του κ. Δήμα, θα μείνουν στα συρτάρια. Εν αντιθέσει, ωστόσο, με το κυρίαρχο σενάριο μιας ομαλής εξέλιξης, όπου ο κ. Σαμαράς θα προέτασσε την έξοδο της χώρας από το Μνημόνιο, το στοιχείο του «φόβου» αναμένεται να είναι ξανά ισχυρό στο μήνυμα της Ν.Δ., μαζί φυσικά με την ανάδειξη και του σχεδίου για την επόμενη ημέρα της Ελλάδας. Πρόκειται για μία μάχη που θα δοθεί σε συνθήκες ακραίας πόλωσης, με στόχο να αξιοποιηθεί η ισχυρή και σε κάθε περίπτωση καλύτερη αυτής του κ. Τσίπρα εικόνα του κ. Σαμαρά τόσο ως προς την καταλληλότητα για την πρωθυπουργία όσο, κυρίως, ως προς τη δυνατότητα επίλυσης των εθνικών θεμάτων.το δίπολο «Σαμαράς» ή «Τσίπρας» θα είναι ισχυρό, με τον πρωθυπουργό να αναλαμβάνει των πρωταγωνιστικό ρόλο στην προεκλογική μάχη. Εσωστρέφεια πάλι πάνω από ΣΥΡΙΖΑ Αιτία η κατάρτιση των ψηφοδελτίων Της ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Το φάσμα της εσωστρέφειας πλανάται πάνω από την Κουμουνδούρου, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ εισέρχεται στην τελική ευθεία για την κατάρτιση των ψηφοδελτίων, έχοντας ως βεβαιότητα ότι και η αυριανή, τρίτη ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας θα αποβεί άκαρπη και η χώρα θα οδεύσει σε πρόωρες εκλογές. Η τελική μορφή των ψηφοδελτίων θα είναι το αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης σειράς παραγόντων: των εσωκομματικών ισορροπιών, της προσπάθειας να προκύψει από τις εκλογές μια κοινοβουλευτική ομάδα που θα μπορέσει να «σηκώσει» το βάρος των αναγκαίων συμβιβασμών και υποχωρήσεων με τις οποίες μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα βρεθεί αντιμέτωπη, του όψιμου ενδιαφέροντος τρίτων, που, βλέποντας ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης οδεύει προς την εκλογική επικράτηση, σπεύδουν να προσκολληθούν σε αυτό, της επιθυμίας να αντικατοπτρίζουν τα ψηφοδέλτια ένα πολύπλευρο άνοιγμα σε πολιτικές δυνάμεις και σχηματισμούς και, κατ επέκταση, στην κοινωνία. Η προεργασία έχει ήδη ξεκινήσει, τόσο σε επίπεδο βάσης όσο και σε επίπεδο κορυφής. Ο κ. Αλέξης Τσίπρας έχει αναλάβει προσωπικά μια σειρά συνεννοήσεων, με πιο χαρακτηριστική αυτή με τον πρόεδρο της ΔΗΜΑΡ Φώτη Κουβέλη και ανεξάρτητους βουλευτές, ενώ, παράλληλα, έχει ζητηθεί από τις Νομαρχιακές Επιτροπές να στείλουν έως μεθαύριο, Τρίτη, τις προτάσεις τους για τους υποψηφίους που θεωρούν ότι θα πρέπει να συμπεριληφθούν στα ψηφοδέλτια. Σύμφωνα με τη εσωκομματική συμφωνία που έχει γίνει, η Επιτροπή Εκλογών, στην οποία προεδρεύει ο κ. Τσίπρας και εκπροσωπούνται οι εσωκομματικές τάσεις, θα εγκρίνει το 70% της κάθε πρότασης και θα αφήσει ανοιχτό το υπόλοιπο 30%, στο οποίο σχεδιάζεται να συμπεριληφθούν τα ονόματα που θα προκύψουν από τις συνεννοήσεις για συνεργασίες, διεύρυνση κ.λπ. Το ψηφοδέλτιο Επικρατείας συγκεντρώνει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς όσοι συμπεριληφθούν σε αυτό δεν χρειάζονται σταυροδοσία. Ο κ. Φώτης Κουβέλης, εφόσον ευοδωθεί η συμφωνία που έχει κάνει με τον κ. Τσίπρα, θα τεθεί επικεφαλής. Στο Επικρατείας αναμένεται να συμπεριληφθεί και ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Σκουρλέτης. Υπάρχει, ωστόσο, μία παράμετρος που περιπλέκει, κάπως, τα πράγματα. Η πρόβλεψη να εναλλάσσονται στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας ένας άνδρας και μία γυναίκα, που δεσμεύει τις επιλογές. Το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη ΔΗΜΑΡ, που αναμένεται να συζητηθεί στην προσεχή