Ανέκδοτα σχέδια μωσαϊκών της Αγίας Σοφίας του Paul Durand

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανέκδοτα σχέδια μωσαϊκών της Αγίας Σοφίας του Paul Durand"

Transcript

1 Ανέκδοτα σχέδια μωσαϊκών της Αγίας Σοφίας του Paul Durand Κωνσταντίνος ΣΚΑΜΠΑΒΙΑΣ Δελτίον XAE 13 ( ), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Μαρίνου Καλλιγά ( ) Σελ ΑΘΗΝΑ 1988

2 ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΩΣΑΪΚΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ PAUL DURAND* VJ Emmanuel-Paul-Hilaire Durand 1 γεννήθηκε στίς 16 Μαΐου 1806 στό Παρίσι καί πέθανε στην ίδια πόλη στίς 27 Δεκεμβρίου Σπούδασε αρχιτεκτονική, σχέδιο, αρχαιολογία καί ιατρική. 'Υπήρξε αντεπιστέλλον μέλος της ' Ιστορικής ' Εταιρείας Τεχνών καί Μνημείων καί διευθυντής του Μουσείου καί τής Βιβλιοθήκης τής Σαρτρ. "Εκανε τά σχέδια γιά τήν έκδοση τής «Χριστιανικής εικονογραφίας» τοΰ Didron 2, μετέφρασε στά γαλλικά τήν «Ερμηνεία» του Διονυσίου του εκ Φουρνα γιά τήν έκδοση τοΰ Didron 3 καί δημοσίευσε πολλά άρθρα καί μελέτες αρχαιολογικού κυρίως περιεχομένου, ανάμεσα στά όποια καί τήν παλαιότερη μελέτη πού έχουμε γιά τό εικονογραφικό θέμα τής ' Ετοιμασίας του Θρόνου 4. Έκανε πολλά ταξίδια στην 'Ελλάδα, άπό τή Σπάρτη μέχρι καί τήν Κωνσταντινούπολη, σχεδιάζοντας κυρίως εκκλησίες καί τοιχογραφίες. Τό 1840 ταξίδεψε μαζί μέ τόν Didron, ό όποιος συνέλεγε υλικό γιά τό βιβλίο του «Χριστιανική εικονογραφία - ' Ιστορία τοΰ Θεοΰ» (Παρίσι 1843), καί έκανε τά σχέδια γιά τήν έκδοση αυτή* ενα άλλο αποτέλεσμα αύτοΰ τοΰ ταξιδιού υπήρξε ή επισήμανση καί κατόπιν ή πρώτη έκδοση τοΰ χειρογράφου τής «' Ερμηνείας» τοΰ Διονυσίου τοΰ έκ Φουρνα (Παρίσι 1845). Τό 1847 βρίσκεται πάλι στην 'Ελλάδα καί φθάνει στην Κωνσταντινούπολη τήν εποχή ακριβώς πού ό σουλτάνος Άβδούλ Μετζήτ έκανε τίς μεγάλες επισκευές στην ' Αγία Σοφία, μέ αρχιτέκτονες τους αδελφούς Gaspare καί Giuseppe Fossati. Τ Ηταν ή εποχή οπού γιά πρώτη φορά, έπειτα άπό δύο περίπου αιώνες, τά μωσαϊκά τής 'Αγίας Σοφίας έρχονταν πάλι στο φώς. "Οπως γράφει ό ίδιος στον πρόλογο ανέκδοτης μελέτης του γιά τό μωσαϊκό τής δεομένης Θεοτόκου στό ανατολικό μεγάλο τόξο τής ' Αγίας Σοφίας 5, ή πρώτη του επίσκεψη σέ μνημείο ήταν γιά τήν ' Αγία Σοφία - χάρη στην άδεια τοΰ αρχιτέκτονα G. Fossati καί στην ύπαρξη τών μεγάλων ικριωμάτων γιά τίς επισκευές, μπόρεσε νά δει άπό κοντά τά αποκαλυπτόμενα τότε μωσαϊκά καί νά σχεδιάσει βιαστικά μερικά άπό αυτά. Είχε τήν πρόθεση νά επιστρέψει στην 'Αγία Σοφία καί νά σχεδιάσει μέ τήν άνεση του όσο τό δυνατόν περισσότερες παραστάσεις, δυστυχώς όμως μιά ασθένεια άπό τήν οποία είχε προσβληθεί στή Θεσσαλία υποτροπίασε, καί αναγκάστηκε νά μείνει ενα μήνα στό κρεβάτι* μετά τήν ανάρρωση του, υποχρεώθηκε νά επιστρέψει στή Γαλλία. "Ετσι, τά σχέδια πού πρόλαβε νά κάνει είναι κυρίως δύο: α) ή ' Ετοιμασία τοΰ Θρόνου καί β) ή δεομένη Θεοτόκος καί τά δύο μωσαϊκά βρίσκονται στό έσωρράχιο τοΰ μεγάλου ανατολικού τόξου καί πρέπει νά διατηρούνται ακόμη κάτω άπό τό επίχρισμα. 'Επίσης, στό σημειωματάριο του 6, καθώς καί στην ανέκδοτη μελέτη του πού αναφέραμε ήδη, υπάρχουν πληροφορίες καί σχέδια λεπτομερειών άπό άλλα μωσαϊκά. 'Επειδή οί γνώσεις μας γιά τά κατεστραμμένα ή σκεπασμένα ακόμη άπό επίχρισμα μωσαϊκά τής 'Αγίας Σοφίας στηρίζονται κυρίως στά σχέδια τοΰ Fossati πού εξέδωσε σχετικά πρόσφατα ό C. Mango 7 καί κατά πολύ λιγότερο στίς «νατουραλιστικές» απεικονίσεις καί αποκαταστάσεις τοΰ Salzenberg 8, νομίζω ότι δέν είναι άσκοπη ή παρουσίαση τοΰ πενιχροΰ έστω αύτοΰ ύλικοΰ. Α'. Ή Πεντηκοστή, στή δυτική ασπίδα τοΰ νότιου * Στον "Έφορο Αρχαιοτήτων κ. Ν. Ζαφειρόπουλο, πού είχε τήν καλοσύνη καί τήν υπομονή νά διαβάσει τό χειρόγραφο αυτής τής εργασίας καί νά μου κάνει πολύτιμες υποδείξεις, θά ήθελα νά εκφράσω καί άπό τή θέση αυτή τίς θερμές μου ευχαριστίες. 1. Πληροφορίες γιά τή ζωή καί τό έργο τοΰ Ρ. Durand βλ. Ulrich Thieme, Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler, X, Leipzig 1914, σ M. Didron, Iconographie chrétienne - Histoire de Dieu, Paris Didron - Durand, Manuel d'iconographie chrétienne. Traduit du manuscrit byzantin, Le guide de la peinture, par le Dr. Paul Durand, Correspondant du Comité Historique des Arts et Monuments, Paris Etude sur l'etimacia, Symbole du Jugement Dernier dans l'iconographie grecque chrétienne (Chartres - Paris 1867). 5. Τό χειρόγραφο τής μελέτης (τίτλος: Figure en mosaïque de la Sainte Vierge dans l'église de la Sainte-Sophie de Constantinople. Notice et dessins par M. le Dr. Paul Durand - στό επάνω τμήμα τής σελίδας υπάρχει ή ένδειξις Loisail 1875) φυλάσσεται στή Βιβλιοθήκη τής Σαρτρ καί αποτελεί τμήμα (φ. 44 κ.έ.) μιας άλλης ανέκδοτης μελέτης, τής οποίας υπήρξε προφανώς ό πυρήνας, μέ τίτλο: Que les figures orantes doivent être appelées glorificantes (1877;). 'Ανήκει στό Fonds Durand τοΰ τμήματος χειρογράφων τής Βιβλιοθήκης, μέ αριθμό καταλόγου Βρίσκεται καί αυτό στή Βιβλιοθήκη τής Σαρτρ, μέ τόν ίδιο αριθμό καταλόγου μέ τό προηγούμενο. Τά δύο αυτά χειρόγραφα αποτελούν τίς πηγές τής παρούσας μελέτης. 7. Cyril Mango, Materials for the Study of the Mosaics of St. Sophia at Istanbul, The Dumbarton Oaks Research Library and Collection, Washington D.C (στό έξης: Mango, Materials). 8. W. Salzenberg, Alt-Christliche Baudenkmäle von Konstantinopel vom V. bis XII. Jahrhundert (2 τόμοι), Berlin 1854 (στό εξής: Salzenberg, A.B.). 307

3 Κ. ΣΚΑΜΠΑΒΙΑΣ Είκ. Ι. Ρ. Durand, σημειωματάριο. Ή επιγραφή τον νοτίου τύμπανου καί μαρμάρινο υαλοστάσιο από τά υπερώα της 'Αγίας Σοφίας Είκ. 3. Ρ. Durand, σημειωματάριο. Τό αριστερό χέρι με την «ακακία» του 'Ιωάννου Ε ' Παλαιολόγου καί ή σχετική επιγραφή' ή επιγραφή του αγίου 'Ιωάννου του Προδρόμου καί τό επάνω άκρο της ράβδου του,1 ίίί Ο) (Q *" ''lit *' 1 Υκ\ 2. P. Durand, σημειωματάριο. Ή 'Ετοιμασία του Θρόνου κλίτους του υπερώου. Γι' αυτό τό μωσαϊκό μας δίδεται μόνο ή πληροφορία (σέ μιά υποσημείωση της ανέκδοτης μελέτης πού αναφέραμε) ότι ήταν αρκετά κατεστραμμένο* στην ίδια υποσημείωση ό Durand κατακρίνει τόν Salzenberg χωρίς νά τόν κατονομάζει γιά την ανακρίβεια των σχεδίων καί των αποκαταστάσεων του 9. 'Επικυρώνεται έτσι ή ακρίβεια τοΰ σχεδίου τοΰ Fossati 10. 'Επίσης, στην'ίδια υποσημείωση, τό μωσαϊκό αυτό χαρακτηρίζεται ως πανομοιότυπο του μωσαϊκού της Πεντηκοστής πού βρίσκεται στό δυτικό τρούλο τού 'Αγίου Μάρκου τής Βενετίας" επειδή σ' αυτό τό μωσαϊκό οί απόστολοι κάθονται καί δέν είναι όρθιοι όπως τους αναπαριστά ό Salzenberg, επικυρώνεται μέ αυτή τήν πληροφορία ή ορθότητα τοΰ σχεδίου τοΰ Cornelius Loos 12, Σουηδού περιηγητή των άρχων τοΰ 18ου αι., καί των απόψεων τοΰ 'Αντωνιάδη 13 καί τοΰ Baumstark 14. Β'. 'Επιγραφή στό νότιο μεγάλο τύμπανο (Είκ. 1). ' Από τό επίγραμμα πού κοσμούσε τά δύο μεγάλα τύμπανα καί πού παρ'ολη τήν αποσπασματική του κατάσταση ταύτισε άπό τρία χειρόγραφα ό Mercati 15, ό Durand είδε στό νότιο τύμπανο τμήμα μόνο τοΰ πρώτου στίχου, αυτού πού ό Mercati θεωρεί ως τίτλο του - αν διαβάζω σωστά τό κείμενο τοΰ σημειωματάριου, ή επιγραφή μόλις τότε είχε αρχίσει νά αποκαλύπτεται (vient d'être découverte). Μας δίνει επίσης τή θέση τής επιγραφής: στό νότιο τοίχο τοΰ κεντρικοΰ κλίτους, κοντά στον τρούλο, δηλαδή στό ανώτατο σημείο τοΰ τύμπανου, συμφωνώντας έτσι μέ τήν περιγραφή τοΰ Salzenberg 16. Ή γράμμη πού διάβασε ό Durand αποτελείται άπό τίς λέξεις: THC ΑΘΑΝΑΤΩΝ COOIA. Στά δύο άκρα τής επιγραφής έχει σχεδιάσει μία τεθλασμένη γραμμή, ή οποία επαναλαμβάνεται άπό κά- 308

4 ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΩΣΑΪΚΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ τω, καθ'ολο τό μήκος των γραμμάτων καί των δύο μικρότερων τεθλασμένων γραμμών. Θά μπορούσε κανείς νά συμπεράνει οτι στή θέση τών τεθλασμένων ό Durand είχε διακρίνει ίχνη άλλων γραμμάτων καί δτι συνεπώς τό τμήμα πού διάβασε βρισκόταν στό μέσον μιας δίστιχης επιγραφής. Ό Fossati 17 καί ό Salzenberg διάβασαν καί τό δεύτερο στίχο (δηλαδή τόν πρώτο στίχο του καθαυτό επιγράμματος), πού καί αυτός σώζεται αποσπασματικά, άλλα οί τρεις αναγνώσεις παρουσιάζουν αρκετές διαφορές μεταξύ τους. "Ετσι, ό μέν Fossati διάβασε...αιου, THC, ΑΘΑΝΑΤΟΥ, COOIAC Ι...ΗΡΑΊΟΥ ΚΕ ΑΚΗΡΑΤΩΝ, ό δέ Salzenberg...ΑΙΓ: THCΑΘΑΝΑΤΟΥCOOIAC/...ΗΡΑ: ΤΟΥ ΚΕ ΑΚΗΡΑΤΩΝ, παρεμβάλλοντας καί μία παρεστιγμένη γραμμή μετά τό ΑΙΓ του πρώτου στίχου καί τό ΗΡΑ τοΰ δεύτερου, γιά νά υποδηλώσει τό κέντρο τοΰ τύμπανου. Καί τό μέν ΑΙΓ τοΰ Salzenberg νομίζω οτι μπορούμε χωρίς δυσκολία νά τό απορρίψουμε καί νά δεχθούμε ώς πιθανότερο τό AIO Υ τοΰ Fossati ό Mango στην αποκατάσταση τής όψης τοΰ νότιου τύμπανου δέχεται μόνο τό ΑΙ, μεγαλύτερη όμως δυσκολία παρουσιάζει ή ανάγνωση THC ΑΘΑΝΑΤΩΝ CO0IA (ή CO0IAC, εάν δεχθούμε οτι τό τελικό CTT\Ç γενικής δέν είχε αποκαλυφθεί ακόμη) τού Durand, ή οποία νοηματικά δέν ευσταθεί. Ώς πιθανή εξήγηση προτείνω τήν ομοιότητα τοΰ συμπιλήματος ΟΛΓ(οπου ή πρώτη κεραία τοΰ Ν συγχωνεύεται μέ τό Ο) μέ τή δίφθογγο ΟΥ. "Ομοιο συμπίλημα υπάρχει καί στην επιγραφή πού πλαισιώνει τή μορφή τής Παναγίας στό μεγάλο ανατολικό τόξο. Ώς προς τόν πρώτο στίχο τοΰ επιγράμματος, ή ορθή ανάγνωση είναι: natpoc ΑΚΗΡΑΤΟΥ ΥΙΕ ΑΚΗΡΑΤΕ (βλ. ύποσημ. 15). Γ '. Ή ' Ετοιμασία τοΰ Θρόνου, στό κέντρο τοΰ άνατολικοΰ μεγάλου τόξου (Είκ. 2). Είναι τό μόνο σχέδιο από τά μωσαϊκά τής ' Αγίας Σοφίας πού δημοσίευσε ό Durand (στό βιβλίο του Etude sur l'etimacia, Symbole du Jugement Dernier, Chartres 1867, πίν. 94) ό χαράκτης όμως τής έκδοσης τό απέδωσε μέ τόσο καλλιγραφικό καί ακαδημαϊκό τρόπο, ώστε καί λόγω τών διαφορών του μέ τό σχέδιο τοΰ Fossati ό Mango νά τό θεωρεί ώς αναξιόπιστο 18. Στό πρωτότυπο σχέδιο πού είναι καί έγχρωμο, ό θρόνος παριστάνεται ώς ένας απλός κύβος μέ μία πλάκα επάνω του* έχει αποδοθεί μέ τή συνήθη στή βυζαντινή ζωγραφική «αντίστροφη» προοπτική. 'Επάνω στην πλάκα υπάρχουν δύο πράσινα προσκεφάλαια μέ χρυσές άκρες πού καταλήγουν σέ κομβία. 'Επάνω στά προσκεφάλαια είναι ριγμένα δύο επάλληλα υφάσματα, τό κατώτερο λευκό καί τό ανώτερο γαλάζιο, στά όποια είναι ακουμπισμένο ένα ευαγγέλιο μέ χρυσή διάλιθη στάχωση. Στό μέσον τοΰ θρόνου υψώνεται σταυρός μέ δύο κεραίες, στή μεγαλύτερη τών οποίων, στό κέντρο, είναι περασμένος ό άκάνθινος στέφανος. Μπροστά άπό τό θρόνο υπάρχει ένα υποπόδιο άποδοσμένο μέ ορθή προοπτική καί στολισμένο μέ πετράδια στό πάχος του. Τής παράστασης αυτής έχουμε ένα βιαστικό σχέδιο καί μία υδατογραφία τοΰ Fossati 19, καθώς καί μία απλή περιγραφή μέ υποδήλωση τών χρωμάτων άπό τό Salzenberg 20. Τά σχέδια τοΰ Fossati διαφέρουν άπό τοΰ Durand στά εξής σημεία: 1) Ό σταυρός έχει τρεις αντί γιά δύο κεραίες. 2) Τά δύο υφάσματα εμφανίζονται (στην υδατογραφία) σάν ένα, γαλάζιο, μέ λευκή παρυφή* στό σχέδιο όμως, άν καί είναι αρκετά συγκεχυμένο καί βιαστικό, νομίζω οτι μπορεί κανείς νά διακρίνει οτι πρόκειται γιά δύο υφάσματα. 3) Δέν υπάρχει υποπόδιο μπροστά άπό τό θρόνο. Οί διαφορές αυτές, καθώς καί ή «ακαδημαϊκή» απόδοση τής παράστασης στό βιβλίο τοΰ Durand, έκαναν τό Mango νά τήν απορρίψει ώς ανακριβή νομίζω όμως οτι τό σχέδιο τοΰ Durand αποδίδει πιστότερα τό μωσαϊκό, γιά τους εξής λόγους: 1) ' Υποπόδιο. Σέ όλες τίς σέ μένα τουλάχιστον γνωστές παραστάσεις τής «Ετοιμασίας», εικονίζεται μπροστά άπό τό θρόνο τό υποπόδιο (Μεγάλη Παναγία Ρώμης, 5ου ai. 21, Βαπτιστή pio Άρειανών Ραβέννας, 6ου ai. 22, Κοίμησις Θεοτόκου Νικαίας, 9ου ai. 23, 'Αγία Σοφία Κωνσταντινουπόλεως (μωσαϊκό Πεντηκοστής νότιου υπερώου) 24, "Οσιος Λουκάς, 11ου αι. 25, ανακτορικό παρεκκλήσιο Παλέρμου, 12ου ai. 26, Μητρόπολη Μονρεάλε, 12ου αι. 27, "Αγιος Παν- 9. Salzenberg, A.B., πίν. XXV, Mango, Materials, πίν. 31, 32, 33, Βλ. πρόχειρα απεικόνιση τοΰ μωσαϊκού στό βιβλίο τοΰ Ο. De m us, Die Mosaiken von San Marco in Venedig, Baden bei Wien 1935, πίν Mango, Materials, πίν "Ε. Μ. 'Αντωνιάδης, "Εκφρασις τής 'Αγίας Σοφίας, Α'-Γ', Λειψία -'Αθήναι , II, σ Il mosaico degli Apostoli nella chiesa abbaziale di Grottaferrata, OrChr IV (1904), σ Sulle iscrizioni di Santa Sofia, Bessarione XXVI (1922), σ. 206 κ.έ. 16. Salzenberg, A.B., σ Mango, Materials, σ. 63 καί πίν Mango, Materials, σ Mango, Materials, πίν. 92, Salzenberg, A.B., σ H. Karp, Die frühchristlichen und mittelalterlichen Mosaiken in S. Maria Maggiore zu Rom, Baden-Baden 1966, πίν. I. 22. F. W. De ich mann, Frühchristlichen Bauten und Mosaiken von Ravenna, Baden-Baden 1958, πίν. 251, Ο. Wulf, Die Koimesiskirche in Nikäa und ihre Mosaiken, Strassburg 1903, πίν. I (1). 24. Τό μωσαϊκό αυτό (έάν σώζεται ακόμη), δέν έχει αποκαλυφθεί μας είναι γνωστό άπό τό σχέδιο τοΰ Fossati πού αναφέρθηκε παραπάνω (βλ. ύποσημ. 10). 25. R. Schultz- S. Barnsley, The Monastery of St. Luke of Stiris in Phokis, London 1901, πίν Ο. Dem us, The Mosaics of Norman Sicily, London 1949, πίν. IIA. 27. E. Kitzinger, The Mosaics of Monreale, Palermo 1960, είκ

5 Κ. ΣΚΑΜΠΑΒΙΑΣ τελεήμων Nerezi, 12ου αι. 28, Torcello, 12ου αί. 29, "Αγιος Μάρκος Βενετίας (Πεντηκοστή δυτικού τρούλου), 12ου αι. 30, μονή Άράκου Κύπρου, 12ου ai. 31, μονή της Χώρας (παρεκκλήσιο), 14ου ai. 32, Μητρόπολη Μυστρά, 14ου ai. 33, Περίβλεπτος Μυστρά, 14ου ai. 34, φορητή εικόνα Δευτέρας Παρουσίας μονής Σινά, 12ου ai. 35, ανάγλυφο 11ου ai., στή βόρεια πρόσοψη του ' Αγίου Μάρκου 36, στά χειρόγραφα Paris, gr. 74 (φ. 93ν) 37, Paris, gr. 510 (φ. 355r) 38, Vat. gr. 752 (φ. 27v 39 καί φ. 482Γ 40 ), σέ ανάγλυφο πλακίδιο Δευτέρας Παρουσίας τοΰ Victoria and Albert Museum 41 κ.ά.). "Ωστε περίεργη θά ήταν ή έλλειψη καί οχι ή παρουσία τοΰ υποποδίου. 2) Σταυρός. 'Από τά παραπάνω παραδείγματα, σέ οποία υπάρχει ό σταυρός 42, εικονίζεται ε'ίτε μέ μία κεραία (κυρίως στά αρχαιότερα) είτε μέ δύο - οχι όμως μέ τρεις. Θά ήταν λοιπόν εύλογο νά δεχθούμε τό σχέδιο τοΰ Durand ως τό ορθότερο* στό σκευοφυλάκιο όμως της μονής Βλαττάδων, φυλάσσεται μιά εικόνα τοΰ Μου αι. (της ίδιας δηλαδή εποχής μέ τό μωσαϊκό πού εξετάζουμε), μέ παράσταση τής ' Ετοιμασίας τοΰ Θρόνου στό επάνω μέρος τοΰ αύτόξυλου πλαισίου της, οπού ό σταυρός έχει τρεις κεραίες έτσι, τό ζήτημα παραμένει ανοικτό. 3) 'Υφάσματα. "Οπως αναφέρθηκε καί προηγουμένως, στό σχέδιο τοΰ Fossati αν καί δέν είναι απολύτως ευκρινές μπορεί κανείς νά διακρίνει δύο υφάσματα - ή παρεξήγηση στην υδατογραφία πρέπει νά προήλθε άπό τό γεγονός οτι τό κατώτερο λευκό ύφασμα φαίνεται καί άπό τίς τρεις πλευρές, δίνοντας τήν εντύπωση παρυφής. Πάντως, εγώ τουλάχιστον, δέν γνωρίζω στή βυζαντινή ζωγραφική παράσταση υφάσματος μέ παρυφή, όπως αποδίδεται στην υδατογραφία τοΰ Fossati 43. Στό κάτω μέρος τοΰ σχεδίου τής «Ετοιμασίας», ό Durand έχει απεικονίσει ένα τμήμα τής διακόσμησης των ξύλινων έλκυστήρων των υπερώων. Δ'. Ό άγιος 'Ιωάννης ό Πρόδρομος, αμέσως προς Ν. τής ' Ετοιμασίας (Είκ. 3). Στό φύλλο τοΰ σημειωματάριου του, ό Durand παρέστησε: 1) Τήν επιγραφή πού συνόδευε τήν παράσταση, μέ τά χαρακτηριστικά γιά τήν εποχή των Παλαιολόγων συμπιλήματα. ' Η μορφή των γραμμάτων τής επιγραφής δέν διαφέρει καί πολύ άπό εκείνη των σχεδίων τοΰ Fossati 44. 2) Τή σταυροφόρο απόληξη τής ράβδου πού κρατούσε στό αριστερό χέρι ό Πρόδρομος. Είναι πανομοιότυπη αν καί επιμελέστερα ζωγραφισμένη μέ τό σχέδιο τοΰ Fossati 45. 3) Σύντομη περιγραφή τής παράστασης, άπό τήν οποία μαθαίνουμε οτι ό άγιος στεκόταν όρθιος, οτι είχε τό δεξιό χέρι υψωμένο σέ σχήμα ευλογίας (μέ αυτά συμφωνοΰν τά σχέδια τοΰ Fossati καί ή περιγραφή τοΰ Salzenberg 46 ), οτι μέ τό αριστερό χέρι κρατοΰσε ανοιγμένο είλητό μέ επιγραφή καί συγχρόνως τή σταυροφόρο ράβδο (εδώ, τά σχέδια τοΰ Fossati πού παριστάνουν καί τό αριστερό χέρι υψωμένο νά κρατεί μόνο τή ράβδο αποδεικνύονται λανθασμένα, όπως σωστά είχε υποθέσει ό Mango 47 ), οτι τό χρώμα τοΰ εξωτερικού ενδύματος, επάνω άπό τή μηλωτή, είναι κιτρινωπό (ό Salzenberg τό περιγράφει απλώς ώς άνοικτοΰ χρώματος) καί οτι οι σκιές τής μορφής έχουν αποδοθεί μέ πολλές αποχρώσεις έντονου πράσινου (plusieurs verts très francs). E '. Μορφή άδιάγνωστου αγίου (;), κάτω άπό τόν Πρόδρομο. Τή μορφή αυτή πού είδαν καί σχεδίασαν οι περιηγητές Grelot 48 (1672) καί Loos 49 (1710), δέν αναφέρει καθόλου ό Fossati ούτε ό Salzenberg γι' αυτό ό Mango θεωρεί οτι κατά τό 1847 πρέπει νά ήταν ήδη κατεστ ραμμένη 50. Σέ πρόχειρο σκαρίφημα τοΰ κεντρικού κλίτους τής ' Αγίας Σοφίας (Είκ. 4), ό Durand έχει σημειώσει τά μωσαϊκά πού ήταν ορατά κατά τήν επίσκεψη του τό 1847, δηλαδή τά δύο έξαπτέρυγα στά ανατολικά λοφία, τήν Πλατυτέρα στην κόγχη τοΰ Βήματος, τόν αρχάγγελο Γαβριήλ στό νότιο τμήμα τής καμάρας τοΰ Βήματος καί τά μωσαϊκά τοΰ μεγάλου άνατολικοΰ τόξου, τά όποια έχει παραστήσει εντελώς σχηματικά καί αριθμήσει (1: ή ' Ετοιμασία, 2: ή δεομένη Θεοτόκος, 3: ό ' Ιωάννης Ε ' ό Παλαιολόγος, 4: ό Πρόδρομος καί 5: ή άδιάγνωστη μορφή) άπό αυτά, ή Πλατυτέρα, ό αρχάγγελος καί ό άδιάγνωστος άγιος (;) πού εξετάζουμε έχουν σημειωθεί μέ παραπομπή. Τό γεγονός οτι ή μορφή αυτή έχει αποδοθεί σχηματικά καί έχει σημειωθεί μέ τήν παραπομπή, μέ κάνει νά πιστεύω οτι μπορεί νά διατηρείται ακόμη έστω καί σέ αποσπασματική κατάσταση καί οτι γιά έναν οποιονδήποτε λόγο ό Fossati δέν τή ζωγράφισε, όπως δέν ζωγράφισε καί τόν Παντοκράτορα τοΰ τρούλου. Βεβαίως, μπορεί νά υποστηριχθεί καί ή άλλη άποψη, οτι δηλαδή ή παραπομπή αναφέρεται στό σύνολο τών μωσαϊκών τοΰ άνατολικοΰ τόξου καί οχι στή συγκεκριμένη μορφή καί οτι ή σχηματική απόδοση της στό σκαρίφημα έγινε μόνο γιά λόγους συμμετρίας καί πληρότητας. ' Ως προς τήν ταυτότητα τής μορφής αυτής, νομίζω πώς δέν θά ήταν πολύ τολμηρή ή υπόθεση οτι πρόκειται γιά τήν 'Ελένη, σύζυγο τοΰ 'Ιωάννου Ε' Παλαιολόγου καί κόρη τοΰ 'Ιωάννου Καντακουζηνού, γιά τους εξής λόγους: 1) Ή θέση της στην εν γένει σύνθεση τοΰ άνατολικοΰ τόξου είναι ακριβώς αντίστοιχη μέ εκείνη πού καταλαμβάνει ή προσωπογραφία τοΰ συζύγου της, 'Ιωάννου Ε', 2) Στό σχέδιο τοΰ Loos, εικονίζεται στή θέση αυτή μία αγένεια μορφή, ή οποία φορεί ένα είδος μακριάς λοξής ποδιάς* θά μποροΰσε κανείς νά υποθέσει οτι ή λοξή αυτή «ποδιά» είναι τό άσπιδόμορφο στοιχείο άτεχνα καί χωρίς γνώση τοΰ αντικειμένου άποδοσμένο, πού επικράτησε στην επίσημη ενδυμασία τών βυζαντινών αυτοκρατειρών άπό τήν εποχή τών Μακεδόνων καί κατόπιν. Βεβαίως οί ενδείξεις αυτές είναι ασθενέστατες, αν μά- 310

6 ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΩΣΑΪΚΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ έκανε δύο σχέδια - τό δεύτερο (Είκ. 6), προχειρότερο πρέπει νά είναι αντιγραφή του πρώτου (Είκ. 5). Τό σχέδιο τοΰ Durand είναι πληρέστερο καί, κατά τή γνώμη μου, καλύτερο άπό του Fossati. Σέ αυτό έχει παρασταθεί τό υποπόδιο επάνω στό όποιο στέκεται ή Παναγία, ενώ στό σχέδιο τοΰ Fossati ή μορφή φαίνεται νά πατεί σέ μιά γραμμή μόνο* επίσης, έχουν αποδοθεί τά τρία άστρα τοΰ μαφορίου, τά όποια λείπουν άπό τό σχέδιο τοΰ Fossati καί στην υδατογραφία έχουν αντικατασταθεί άπό τήν πόρπη. 'Εκτός άπό τή μαρτυρία τοΰ ίδιου τοΰ σχεδίου, υπάρχουν καί οί ακόλουθες πληροφορίες γιά τά χρώματα καί τήν εν γένει εμφάνιση τής Παναγίας, σέ σημειώσεις πού πλαισιώνουν τή μορφή: «Μάτια τεράστια (yeux énormes), φρύδια παχιά (sourcils forts), μύτη μακριά, στόμα μικρό καί σχεδόν Είκ. 4. Ρ. Durand, σημειωματάριο. Σκαρίφημα του κεντρικού κλίτους της 'Αγίας Σοφίας μέ σημειωμένες τίς θέσεις των μωσαϊκών λίστα λάβει κανείς υπόψη καί τίς ανακρίβειες πού παρουσιάζουν σέ πολλά σημεία τά σχέδια του Loos. ΣΤ'. Ή Θεοτόκος δεομένη, στό βόρειο μισό τοΰ ανατολικού τόξου, απέναντι άπό τόν Πρόδρομο (Είκ. 5 καί 6). Της μορφής αυτής έχουμε ενα σχέδιο καί μία υδατογραφία άπό τό Fossati 51 καί περιγραφή της χωρίς απεικόνιση άπό τό Salzenberg 52. Στό σχέδιο ό Fossati δίνει τά μέτρα τής μορφής, χωρίς καμιά πληροφορία γιά τά χρώματα: στην υδατογραφία τήν παριστάνει ντυμένη στά ολόλευκα όπως καί τόν Πρόδρομο μέ μιά χρυσή πόρπη στό δεξιό ώμο, πράγμα τό όποιο ό Mango θεωρεί, πολύ σωστά, ώς ανακριβές 53. Σύμφωνα μέ τήν περιγραφή του Salzenberg, τά ενδύματα τής Παναγίας άπετελοΰντο άπό ενα γαλαζοπράσινο κάλυμμα τής κεφαλής μέ χρυσή παρυφή, έναν καστανέρυθρο μανδύα πορπωμένο στό λαιμό καί ενα λευκό εσωτερικό χιτώνα ζωσμένο μέ χρυσό κορδόνι. Προσθέτει επίσης ότι ή μορφή ήταν γεμάτη ζωηρότητα καί ότι δέν είχε τήν αυστηρότητα αρχαιότερων μωσαϊκών. Μιά τέτοια πολυχρωμία όμως στά ενδύματα τής Παναγίας θά ήταν εντελώς εξαιρετική, αν όχι μοναδική, στή ζωγραφική τών πρό τής αλώσεως χρόνων. Ό Durand 28. G. Millet - Α. Frolow, La peinture du Moyen Age en Yougoslavie, 1, Paris 1954, πίν Βλ. πρόχειρα απεικόνιση τής παράστασης στό άρθρο τής Ι. Andreescu γιά τά μωσαϊκά τοΰ Torcello, DOP XXVI (1972), πίν Βλ. ύποσημ Λεύκωμα Unesco μέ βυζαντινή ζωγραφική άπό τήν Κύπρο, πίν P. Underwood, The Kariye Djami, 3, London 1967, πίν G. Millet, Monuments byzantins de Mistra, Paris 1910, πίν "Ο.π., πίν Γ. Μ. Σωτηρίου, Εικόνες τής μονής Σινά, 'Αθήναι 1956, πίν Ο. De m us, The Church of San Marco in Venice, Washington D.C. 1960, πίν T.V. Bogay, Zur Geschichte der Hetoimasia, Akten des XL Internationalen Byzantinisten Kongresses, 1958, München 1960, σ , πίν. III. 38. "Ο.π., πίν. IV. 39. "Ο.π., πίν. III. 40. "Ο.π., πίν. VII. 41. "Ο.π., πίν. VII. 42. Μεγάλη Παναγία Ρώμης, Βαπτιστήριο Άρειανών Ραβέννας, Κοίμησις Νικαίας, μονή Άράκου, "Αγιος Μάρκος Βενετίας (δυτικός τρούλος), Μητρόπολη Μυστρά, "Αγιος Παντελεήμων Nerezi, Torcello, παρεκκλήσιο μονής τής Χώρας, ανάγλυφο 'Αγίου Μάρκου, φορητή εικόνα μονής Σινά, τά χειρόγραφα πού αναφέρθηκαν καί τό πλακίδιο τοΰ Victoria and Albert Museum. 43. Κατά τό Mango (Materials, σ. 18), oi υδατογραφίες έγιναν άπό τόν Giuseppe Fossati. 44. Mango, Materials, πίν. 92, 96, "Ο.π., πίν. 92, Salzenberg, A.B., σ Mango, Materials σ "Ο.π., πίν "Ο.π., πίν. 3, "Ο.π., σ "Ο.π., πίν. 92, Salzenberg, A.B., σ Mango, Materials σ

7 Κ. ΣΚΑΜΠΑΒΙΑΣ -tir Είκ. 5. Ρ. Durand, σχέδιο της δεομένης Θεοτόκου άπό τό μεγάλο ανατολικό τόξο με την επιγραφή, καί περιγραφή των χρωμάτων της παραστάσεως χαμογελαστό, χωρίς όμως νά αφαιρεί από τη μορφή τη σοβαρότητα της (sa gravité). Οί σκιές των σαρκών πολύ πράσινες καθώς καί τό περίγραμμα τους. Τά περιγράμματα τών χειλέων καί της μύτης κόκκινα. "Ολα τά ενδύματα είναι (χρώματος) κυανού, σχεδόν μαύρου (bleu presque noir) φώτα σχεδόν λευκά - ζώνη καί άστρα χρυσά* οί άκρες, κόκκινο α'ίματος (bords, rouge de sang) στή ζώνη περασμένο ενα μικρό λευκό μανδήλιο* υποδήματα κόκκινα». Ή περιγραφή αυτή συμφωνεί απόλυτα μέ τόν τρόπο πού ή βυζαντινή ζωγραφική έν γένει αποδίδει τή μορφή της Θεοτόκου καί πού μας είναι γνωστός άπό πάρα πολλά μνημεία - γι'αυτό τό λόγο καί τή θεωρώ ώς τήν ακριβέστερη άπό όλες τίς άλλες. Ζ '. ' Ιωάννης Ε ' Παλαιολόγος, κάτω άπό τή Θεοτόκο (Είκ. 3). ' Από τή μορφή αυτή ό Durand έχει σχεδιάσει μόνο τό αριστερό χέρι πού κρατεί τήν «ακακία» τυλιγμένη σέ άσπρο μανδήλι καί τήν επιγραφή πού τή συνοδεύει. 'Επίσης, υπάρχει μιά σημείωση στό επάνω αριστερό μέρος της σελίδας του σημειωματάριου, δτι ό ' Ιωάννης είχε ξανθά γένεια (barbe blonde), ή οποία Είκ. 6. Ρ. Durand, χειρόγραφο ανέκδοτης μελέτης. Ήδεομένη Θεοτόκος του ανατολικού μεγάλου τόξου μέ τήν επιγραφή επιβεβαιώνει τήν πληροφορία του 'Αριστοκλέους γιά τό θέμα αυτό* άς σημειωθεί οτι αυτή ή πληροφορία είχε αφήσει κάπως σκεπτικό τό Mango 54 ώς προς τήν ακρίβεια της (if we may believe Aristokles). Είναι αξιοσημείωτο οτι καί ό Fossati απεικόνισε ξεχωριστά τή λεπτομέρεια τοϋ χεριού μέ τήν «ακακία» 55, προφανώς λόγω του ασυνήθιστου τρόπου μέ τόν όποιο τήν κρατεί ό αυτοκράτορας δηλαδή δέν κρατεί τήν ίδια τήν «ακακία», άλλα τό μανδήλιο πού είναι τυλιγμένο γύρω της. Καί ό Mango θεωρεί αυτό τόν τρόπο ασυνήθιστο 56, δμως ή απεικόνιση του σέ ενα τόσο εμφανές σημείο τοϋ επισημότερου τεμένους της αυτοκρατορίας, οπού ό ίδιος ό αυτοκράτορας καί ή αυλή πολύ συχνά παρακολουθούσαν τίς διάφορες ιεροτελεστίες, 54. "Ο.π., πίν "Ο.π., πίν "Ο.π., σ

8 ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΜΩΣΑΪΚΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ μας οδηγεί στό συμπέρασμα οτι αυτός θά ήταν ό καθιερωμένος τρόπος. Δέν γνωρίζω κατά πόσο ή ερμηνεία των αυτοκρατορικών εμβλημάτων πού δίνει ό Κωδινός 57 μας παρέχει μιά κάποια ένδειξη* λέγει δηλαδή ό Κωδινός οτι τό μανδήλιο συμβολίζει τήν αστάθεια τοΰ αυτοκρατορικού λειτουργήματος καί, πράγματι, ό τρόπος μέ τόν όποιο ό ' Ιωάννης Ε ' κρατεί τήν «ακακία», από τό μανδήλιο μόνο, δέν μπορεί νά θεω- ρηθεϊ πολύ ευσταθής. Ο Mango χρονολογεί τά μωσαϊκά αυτά τοΰ μεγάλου ανατολικού τόξου στό 1355 ή λίγο αργότερα, μέ πολύ» i ' SX πειστικά επιχειρήματα 38. Κ. ΣΚΑΜΠΑΒΙΑΣ 57. Codi nus, De Officiis, σ Mango, Materials, σ. 68. RÉSUME DESSINS INÉDITS DE MOSAÏQUES DE SAINTE-SOPHIE, DE P. DURAND Uans cet article l'auteur présente quelques dessins inédits de l'architecte Paul Durand et aussi des informations tirées de son carnet de notes, concernant les mosaïques de Sainte-Sophie à Constantinople les notes et dessins ont été faits durant la restauration de la cathédrale, effectuée par les frères Fossati. Les mosaïques décrites sont les suivantes: -La Pentecôte de la calotte ouest de la gallerie sud. -L'inscription du grand tympan sud. -L'Hétoimasie du Trône, la Vierge orante, le Précurseur et l'empéreur Jean Paléologue du grand are orientai. -L'Archange et la Platytéra de l'abside. K. SKAMPAVIAS 313

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ

3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΜΠΛΕ ΤΖΑΜΙ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ Εργασία του μαθητή: ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ Το Μπλε τζαμί ή Τζαμί του

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Χρήστος Κηπουρός ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Θράκη 2006, Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου 1 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Ιστορικό Ανακτορικό Συγκρότημα Διδυμοτείχου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΜΠΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΚΡΗΤΙΚΟ ΣΤΕΝΟΜΕΤΩΠΟ ΚΑΜΑΡΟΣΠΙΤΟ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία του Άρακα Ελληνικά

Παναγία του Άρακα Ελληνικά 1 Παναγία του Άρακα Ελληνικά 2 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΑΚΑ Ο ναός της Παναγίας του Άρακα που φαίνεται να κτίστηκε γύρω στο 1191, πιθανότατα πήρε το όνομά του από το «αρακάς», όπως και πολλά άλλα φυτονυμικά επώνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να λύσετε τον κύβο του Rubik

Πώς να λύσετε τον κύβο του Rubik Πώς να λύσετε τον κύβο του Rubik από τον Έλτον 1 Σκόντι, Β Λυκείου 1 ο ΓΕ.Λ. Ελευσίνας σχολικό έτος 2008-9 ΒΗΜΑ 1 Ο : Φτιάχνουμε έναν σταυρό σε όποιο χρώμα θέλουμε. Δηλαδή: Αν π.χ. θέλουμε να φτιάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ. 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6. 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΤΩΝ ΥΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ 1. Αστέρες Ανώτερου Ταξιάρχη Τάγματος Φοίνικα τεμάχια 6 2. Μετάλλια Στρατιωτικής Αξίας τεμάχια 160 3. Μετάλλια Ευδοκίμου Υπηρεσίας τεμάχια 160 4. Μετάλλια Αξίας και Τιμής

Διαβάστε περισσότερα

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Ελληνικά 1 Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Δεν έχουμε πληροφορίες για το πότε κτίστηκε η Μονή, πιθανότατα όμως να τοποθετείται στα μέσα του 16 ου αιώνα. Η εκκλησία είναι το παλαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Την Πέµπτη 7 Φεβρουαρίου 2013 ήρθε, επιτέλους, η δική µας σειρά να επισκεφθούµε το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά

Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά Δύο μαρμάρινες διακοσμητικές πλάκες στον Μυστρά Αγγελική ΜΕΞΙΑ Τόμος ΚΖ (2006) Σελ. 115-124 ΑΘΗΝΑ 2006 Αγγελική Μέξια ΔΥΟ ΜΑΡΜΆΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΈΣ ΠΑΑΚΕΣ ΣΤΟΝ ΜΥΣΤΡΑ* ^τη συλλογή γλυπτών του Μουσείου Μυστρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την

ΒΥΖΑΝΤΙΑΚΑ. Στο πρώτο κεφάλαιο (Οι «φανερές» αρμοδιότητες του μυστικού την 396 Βιβλιοκρισίες μάλλον τον επικεφαλής ΕΛΛΗΝΙΚΗ μιας υπηρεσίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ (σεκρέτου), ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην οποία εργάζονταν «μυστικοί», οι υφιστάμενοι δηλαδή του μυστικού. Για τον μυστογράφο, στο τρίτο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική

Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική Ιωάννης Ηλιάδης ΕΙΚΟΝΕΣ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΝΑΟ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ* Ορόλος του φυσικού φωτός στη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική είναι ιδιαίτερα εμφανής στο καθολικό της Μονής Παναγίας Κοσμοσώτειρας

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ http://www.ikastiko.gr/ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι Οι αριθμοί αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά είναι σημαντικό να μελετήσουμε τον τρόπο που σημειώνονται οι αριθμοί που αποδίδουν στα σχέδια τις διαστάσεις του αντικειμένου. Οι γραμμές διαστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα

1 Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Η εναλλάσσουσα ομάδα Όπως είδαμε η συνάρτηση g : S { } είναι ένας επιμορφισμός ομάδων. Ο πυρήνας Ke g {σ S / g σ } του επιμορφισμού συμβολίζεται με A περιέχει όλες τις άρτιες μεταθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Η προοπτική εικόνα, είναι, όπως είναι γνωστό, η προβολή ενός χωρικού αντικειμένου, σε ένα επίπεδο, με κέντρο προβολής, το μάτι του παρατηρητή. Η εικόνα αυτή, θεωρούμε ότι αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ.Δ/νση: Μεθώνης 10 & Κανάρη,

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ. Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι η πρώτη εικόνα, με την έννοια της αναπαραστάσεως, έγινε από τον ίδιο τον Κύριο και μάλιστα αχειροποίητη. Η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ Αιτιοκρατικό πείραμα ονομάζουμε κάθε πείραμα για το οποίο, όταν ξέρουμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιείται, μπορούμε να προβλέψουμε με

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 3.3: Θολοδομικά Συστήματα Θολοδομικά συστήματα στο Βυζάντιο Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

vassiliki handmade clothing LOOKBOOK

vassiliki handmade clothing LOOKBOOK vassiliki handmade clothing LOOKBOOK new collection 2013 A B O U T U S Είμαι η Βούλα Σπύρου - Μαγουλά γεννημένη εδώ και πάρα μα πάρα πολλά χρόνια, ο λαός μας έχει μια σοφή παροιμία που λέει: Να κάνεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Σπίτι πουλιών για το μπαλκόνι και τον κήπο

Σπίτι πουλιών για το μπαλκόνι και τον κήπο Σπίτι πουλιών για το μπαλκόνι και τον κήπο Αποστολή στον κόσμο των ζώων. Σπίτι πουλιών Οι μικροί και οι μεγάλοι ερευνητές ζώων μπορούν σύντομα να αρχίσουν να καραδοκούν και να ανακαλύψουν τον κόσμο εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ

ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Ναυσικά Πανσελήνου Ομότ. Καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ Η κατά κόσμον Ρεγούλα Μπενιζέλου, αφού περιβλήθηκε το μοναχικό σχήμα με το όνομα Φιλοθέη γύρω

Διαβάστε περισσότερα

Στο θέατρο των Γιτάνων

Στο θέατρο των Γιτάνων Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας τετράδιο για τον μαθητή Στο θέατρο των Γιτάνων εκπαιδευτική περιήγηση Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Κύπρου 68, 461 00 Ηγουμενίτσα, e-mail: efathe@culture.gr, amig@culture.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Ευγενία Δρακοπούλου Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. +302107273570 Fax: +302107246212 E-mail: egidrak@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/eugeniadrakopoulou http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/cv-drakopoulou-gr.html

Διαβάστε περισσότερα