ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ & Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ 11/6/2015. Διατομή νεφρού σε διάφορα επίπεδα. Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ & Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ 11/6/2015. Διατομή νεφρού σε διάφορα επίπεδα. Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ"

Transcript

1 Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Νοσηλευτική Φροντίδα Νεφροπαθούς ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ & Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ Διατομή νεφρού σε διάφορα επίπεδα 1

2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΝΕΦΡΟΥ Αποβολή άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού, τοξικών ουσιών - ουρία: προέρχεται από την διάσπαση των πρωτεϊνών - κρεατινίνη: προέρχεται από τον μεταβολισμό των μυών Ρύθμιση Η 2 Ο και ηλεκρολυτών Ρύθμιση οξεοβασικής ισορροπίας (PH=7,4 0,05) Ρύθμιση αρτηριακής πίεσης Παραγωγή Ερυθροποιητίνης Α. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΝΕΦΡΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ 2

3 Α. Η συνεισφορά των νεφρών στη ζωή (1 από 2) Το νερό είναι από τις πιο βασικές ουσίες που χρειάζεται ο οργανισμός μας για τη λειτουργία του. Είναι συστατικό απαραίτητο για τις στοιχειώδεις χημικές αντιδράσεις που γίνονται στα όργανα και στους ιστούς για να μπορεί το ανθρώπινο σώμα να λειτουργεί κανονικά. Οι νεφροί είναι τα όργανα που φιλτράρουν το αίμα και το απαλλάσσουν από τις άχρηστες ουσίες που παράγονται από το μεταβολισμό του σώματος. Από τους νεφρούς αποβάλλεται και το νερό που δεν χρειάζεται ο οργανισμός. Όταν οι νεφροί δεν μπορούν πλέον να εκτελούν τη λειτουργία τους, για να συνεχιστεί η ζωή είναι απαραίτητη μια από τις δύο μορφές κάθαρσης του αίματος: Στην αιμοκάθαρση το αίμα διέρχεται δια μέσου ενός μηχανήματος. Στην περιτοναϊκή κάθαρση (ή διάλυση) χρησιμοποιείται περιτοναϊκή κοιλότητα. Α. Η συνεισφορά των νεφρών στη ζωή (2 από 2) Η φυσιολογική λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος ενδέχεται να διαταραχθεί από διάφορους παράγοντες. Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να είναι: Ανατομικές ανωμαλίες Ασθένεια, Τραυματισμός. Για παράδειγμα οποιαδήποτε λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή η οποία ενδέχεται να διακόψει την κανονική λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος. Β. Ασθένειες νεφρών. Συμπτώματα & σημεία 3

4 Β. Aσθένειες νεφρών. Σημεία & συμπτώματα (1 από 2) Πολλοί άνθρωποι πάσχουν από χρόνιες ασθένειες των νεφρών αλλά δεν το γνωρίζουν. Είναι σημαντικό οι ασθενείς να γνωρίζουν σημεία και συμπτώματα που προκαλούνται από ασθένειες των νεφρών. Η αναγνώριση μιας τέτοιας ασθένειας, επιτρέπει τη λήψη μέτρων και την ορθή αντιμετώπισή της, αποτρέποντας έτσι την περαιτέρω επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας. Υπάρχουν πολλές ασθένειες που προκαλούν βλάβες στους νεφρούς. Οι συχνότερες είναι ο διαβήτης και η ψηλή πίεση. Β. Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα (2 από 2) Τα κυριότερα σημεία και συμπτώματα των ασθενειών των νεφρών που όμως είναι δυνατόν να οφείλονται και σε άλλες αιτίες είναι τα ακόλουθα: Αλλαγές στην ούρηση Οιδήματα Μεταλλική γεύση στο στόμα Μυρωδιά αμμωνίας στον αέρα της αναπνοής Αλλαγές στην ούρηση Κούραση και εξάντληση. Εξάνθημα στο δέρμα και φαγούρα Ναυτία και εμετός Δυσκολίες στην αναπνοή, δύσπνοια και λαχάνιασμα. Αίσθημα κρύου Προβλήματα μνήμης, ληθαργικότητας, συγκέντρωσης και ζαλάδες Πόνος στο πλευρό Χ.Τσίου ή στην (2010) ΧΝ πλάτη ΙΙ, Νοσηλευτική Β1. Αλλαγές στην ούρηση Οι νεφροί παράγουν τα ούρα και όταν οι νεφροί πάσχουν, προκαλούνται αλλαγές στα ούρα. Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει συχνοουρία δηλ.να ουρεί πολύ συχνά και μάλιστα να σηκώνεται το βράδυ για να ουρήσει. Επίσης μπορεί να έχει πολυουρία δηλ.να έχει αύξηση της συνολικής ποσότητας των ούρων του, τα οποία γίνονται πιο ανοικτού χρώματος. Επίσης υπάρχει πιθανότητα η συχνότητα ούρησης να μειώνεται και η ποσότητα ούρων να είναι μικρότερη από ότι συνήθως με αποτέλεσμα τα ούρα να γίνονται πιο σκούρου χρώματος. Σε κάποιους ασθενείς είναι δυνατό να υπάρχει αιματουρία, δηλαδή τα ούρα να περιέχουν αίμα. Επιπλέον ο ασθενής μπορεί να νιώθει ένα αίσθημα πίεσης ή δυσκολίας στην ούρηση. 4

5 Β2. Οιδήματα Οι νεφροί που δεν εργάζονται κανονικά, δεν καταφέρνουν να αποβάλλουν τα περιττά υγρά που υπάρχουν στο σώμα. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα υγρά αυτά συσσωρεύονται στο σώμα & έτσι δημιουργούνται οιδήματα στο πρόσωπο και στα άκρα (χέρια, πόδια, αστράγαλοι). Οι αστράγαλοι μπορεί να έχουν τόσο μεγάλο πρήξιμο που να μη μπορεί ο ασθενής να φορέσει τα παπούτσια του. Β3. Εξάντληση & Κούραση Για διάφορους λόγους οι πάσχοντες νεφροί δημιουργούν αίσθημα δυσφορίας & σταδιακά επέρχεται κούραση & εξάντληση. Οι νεφροί παράγουν την ορμόνη ερυθροποιητίνη η οποία ρυθμίζει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων από το μυελό των οστών. Από τους πάσχοντες νεφρούς παράγεται μειωμένη ερυθροποιητίνη που έχει σαν επακόλουθο τη μείωση της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων από το μυελό των οστών. Έτσι μειώνεται η διαθέσιμη αιμοσφαιρίνη. Δηλ. λόγω νεφρικής ανεπάρκειας έχουμε αναιμία (=υποξυγοναιμία ιστών) η οποία προκαλεί κούραση & εξάντληση του ασθενούς. 2.Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα 4. ΕΞΑΝΘΗΜΑ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑ & ΦΑΓΟΥΡΑ. Οι νεφροί αποβάλλουν εκτός από τα περιττά υγρά του σώματος, πολλές άχρηστες και νοσηρές ουσίες που προκύπτουν από το μεταβολισμό του οργανισμού μας. Όταν οι νεφροί πάσχουν, αδυνατούν να εκτελέσουν τη βασική αυτή λειτουργία τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι δημιουργείται ένα έντονο αίσθημα φαγούρας. 5

6 2.Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα. 5. ΜΕΤΑΛΛΙΚΗ ΓΕΥΣΗ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ & ΜΥΡΩΔΙΑ ΑΜΜΩΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ. Η συσσώρευση αποβλήτων που κανονικά αποβάλλονται από τους νεφρούς, που αποκαλείται ουραιμία, αλλοιώνει τη γεύση. Τα φαγητά δεν έχουν πλέον την ίδια γεύση και δημιουργείται μια άσχημη μεταλλική γεύση. Η ουραιμία συνοδεύεται και από μια δυσάρεστη μυρωδιά του αέρα της αναπνοής που θυμίζει αυτήν της αμμωνίας. Παράλληλα οι ασθενείς παρουσιάζουν ανορεξία, έχουν απέχθεια για ορισμένες τροφές όπως το κρέας και χάνουν σημαντικό βάρος. 2. Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα 6. ΝΑΥΤΙΑ & ΕΜΕΤΟΣ. Η ουραιμία εκτός από τη μεταλλική γεύση στο στόμα, τη μυρωδιά αμμωνίας στην αναπνοή, την απώλεια βάρους, τη φαγούρα, την ανορεξία και την απέχθεια για ορισμένα φαγητά, είναι δυνατόν να προκαλεί ναυτία και εμετό. 2.Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα 7. ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΝΟΗ, ΔΥΣΠΝΟΙΑ & ΛΑΧΑΝΙΑΣΜΑ. Η συσσώρευση υγρών στο σώμα λόγω του ότι οι πάσχοντες νεφροί δεν μπορούν πλέον να αποβάλλουν τα περιττά υγρά από το σώμα και η αναιμία που συνοδεύει συχνά τις καταστάσεις αυτές, προκαλούν δυσκολίες με δύσπνοια και λαχάνιασμα ακόμη και στις συνήθεις σωματικές προσπάθειες. Η δύσπνοια μπορεί να εμποδίζει τον ασθενή να κοιμάται καλά τη νύκτα και είναι αιτία αϋπνίας. Επίσης δυσκολεύεται να ανεβεί τις σκάλες ή να περπατήσει πολύ. 6

7 2.Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα 8. ΑΙΣΘΗΜΑ ΚΡΥΟΥ. Η αναιμία που συνοδεύει τις ασθένειες των νεφρών, δυνατόν να προκαλεί αίσθημα κρύου στους ασθενείς ακόμη και όταν βρίσκονται σε χώρους που η θερμοκρασία είναι ψηλή. 2. Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα 9. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΝΗΜΗΣ, ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ, ΛΗΘΑΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ & ΖΑΛΑΔΕΣ. Λόγω του ότι ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο εξ αιτίας της αναιμίας της νεφρικής ανεπάρκειας, είναι δυνατόν να εκδηλώνονται προβλήματα της μνήμης, της συγκέντρωσης και ζαλάδες. Οι ασθενείς αντιλαμβάνονται την απώλεια ή τη μείωση των δυνατοτήτων τους και αυτό τους προκαλεί ανησυχίες. 2.Aσθένειες νεφρών. Σημεία και συμπτώματα 10. ΠΟΝΟΣ ΣΤΟ ΠΛΕΥΡΟ Ή ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΗ. Μερικοί ασθενείς μπορεί να έχουν πόνο στην πλάτη ή στην μεριά που είναι ο νεφρός που ασθενεί. Περιγράφονται περιπτώσεις έντονου πόνου που ξυπνούν τον ασθενή κατά τη νύκτα. Η ασθένεια των πολυκυστικών νεφρών που χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη μεγάλων κυστών στους νεφρούς (και κάποτε στο συκώτι) που περιέχουν υγρό, είναι δυνατόν να προκαλεί πόνο. Οι πολυκυστικοί νεφροί μπορεί επίσης να προκαλούν αιματουρία. 7

8 Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης 3. Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης Οι νεφροί επηρεάζονται από την ψηλή πίεση και από το διαβήτη. Με την αύξηση της ηλικίας του πληθυσμού, τα προβλήματα της νεφρικής ανεπάρκειας γίνονται συχνότερα. Η ψηλή αρτηριακή πίεση υποχρεώνει την καρδιά να παράγει περισσότερο έργο, οδηγώντας την σταδιακά σε υπερτροφία και λειτουργική ανεπάρκεια. Παράλληλα όμως προκαλεί και βλάβες στα μικρά αγγεία που τροφοδοτούν με αίμα όλους τους ιστούς και όργανα του σώματος όπως τον εγκέφαλο, την καρδία και τους νεφρούς. Οι νεφροί παθαίνουν περισσότερη βλάβη όταν η ψηλή αρτηριακή πίεση δεν αντιμετωπίζεται ορθά. Επιπρόσθετα οι βλάβες που δημιουργούνται στους νεφρούς, προκαλούν με τη σειρά τους φαινόμενα τα οποία αυξάνουν την αρτηριακή πίεση. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο που σταδιακά είναι δυνατόν να οδηγήσει σε χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. 3. Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να εξελιχθεί προς το τελικό στάδιο, γεγονός που σημαίνει ότι ο ασθενής θα χρειαστεί είτε μεταμόσχευση νεφρού είτε κάθαρση του αίματος (αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή διάλυση) από τις τοξικές ουσίες οι οποίες αποβάλλονται από το νεφρό όταν λειτουργεί κανονικά. Η βλάβη στα όργανα του σώματος μπορεί να συμβεί προτού κάποιος αντιληφθεί ότι πάσχει από ψηλή πίεση διότι η πίεση συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. 8

9 3. Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΝΕΦΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ YΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ: Είναι απαραίτητο να γίνεται τακτικά μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Άτομα με οικογενειακό ιστορικό ψηλής πίεσης, διαβήτη, παχυσαρκία, αυτοί που έχουν καθιστική ζωή με απουσία σωματικής εξάσκησης και οι ηλικιωμένοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ψηλή πίεση. Η αρτηριακή πίεση όταν είναι ψηλή θα πρέπει να ρυθμίζεται ορθά στις τιμές που συστήνονται με μια υγιεινή διατροφή, σωματική εξάσκηση και φαρμακευτική αγωγή. Η διατροφή πρέπει να είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε αλάτι, λιπαρά και πλούσια σε λαχανικά και φρούτα. Σε περίπτωση που κάποιος παρουσιάζει οιδήματα, μείωση της διούρησης, αίμα στα ούρα, πόνο κατά την ούρηση η μια ανεξήγητη κούραση θα πρέπει να άμεσα να δει το γιατρό του. 3. Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης Τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη και από ψηλή πίεση διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο για παθήσεις με ανεπάρκεια των νεφρών. Η αρτηριακή πίεση στους διαβητικούς πρέπει να διατηρείται στα 130 mmhg ή χαμηλότερα για τη συστολική και στα 85 mmhg ή χαμηλότερα για τη διαστολική (130/85). Στους ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια (πρωτεϊνουρία μεγαλύτερη από 1 γραμμάριο ανά 24ωρο), η πίεση θα πρέπει να διατηρείται στα 125/75 ή χαμηλότερα. Η ψηλή γλυκόζη αίματος που υπάρχει στο διαβήτη προκαλεί βλάβες στα μικρά αγγεία των νεφρών (μικροαγγειοπάθεια). Σταδιακά τα σπειράματα των νεφρών, χάνουν τη λειτουργική τους ικανότητα. Τα σπειράματα είναι τα μικρά σωματίδια τα οποία φιλτράρουν το αίμα, το καθαρίζουν από τις τοξικές ουσίες που δημιουργούνται από το μεταβολισμό και αποβάλλονται διαμέσου των ούρων. 3. Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης Οι ασθενείς με διαβήτη μπορούν να προστατέψουν τους νεφρούς τους από τη διαβητική νεφροπάθεια με τους ακόλουθους τρόπους: Στενή συνεργασία με το θεράποντα γιατρό τους για τα φάρμακα τους, για την ινσουλίνη που πιθανόν να χρειάζονται, τον προγραμματισμό της διατροφής τους, τη σωματική τους εξάσκηση και την παρακολούθηση της γλυκόζης αίματός τους. Σε περίπτωση ανάγκης μείωσης της ποσότητας πρωτεϊνών στη διατροφή είναι καλό να επιδιωχθεί μια συνεργασία με διαιτολόγο. Μέτρηση της HbA1c (αιμοσφαιρίνη που είναι συνδεδεμένη με τη γλυκόζη) τουλάχιστο κάθε 6 μήνες. Η εξέταση αυτή δίνει μια πολύ καλή εικόνα της διακύμανσης των επιπέδων της γλυκόζης αίματος κατά τους 3 μήνες που προηγούνται της εξέτασης. Ο στόχος είναι η HbA1c να Χ.Τσίου διατηρείται (2010) ΧΝ ΙΙ, Νοσηλευτική κάτω από 7%. 9

10 3. Οι νεφροί, η ψηλή πίεση και ο διαβήτης Τα ούρα πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστο μια φορά το χρόνο για μικρολευκωματίνη και για πρωτεΐνες. Επίσης σε περίπτωση που οι πρωτεΐνες στα ούρα είναι αυξημένες τότε θα γίνεται πιο τακτικός έλεγχος των παραμέτρων που αξιολογούν τη νεφρική λειτουργία μέσα στο αίμα όπως η κρεατινίνη, η ουρία, το ουρικό οξύ και το κάλιο ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ 4.Νεφρική Ανεπάρκεια Ορισμός: Με τον όρο νεφρική ανεπάρκεια υποδηλώνεται η έκπτωση της λειτουργίας των νεφρώνων που έχει ως αποτέλεσμα την διαταραχή της φυσιολογικής ομοιόστασης του εσωτερικού περιβάλλοντος του οργανισμού. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται ουραιμία, όρος που υποδηλώνει την κατακράτηση αζωτούχων ενώσεων. Κατηγορίες : Οξεία - ταχεία εγκατάσταση - ολιγουρία (50%) Χρόνια - προοδευτική και μη αναστρέψιμη 10

11 ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Συσσώρευση προϊόντων μεταβολισμού στο αίμα Κατακράτηση Να + & H 2 O οίδημα, υπέρταση, συμφορητική ΚΑ Φωσφόρου & Ca++ παραθορμόνης ουραιμική νόσος οστών Ενεργού μεταβολίτη της βιταμίνης D Μαγνησίου ορού Μεγάλου βαθμού αναιμία λόγω: - παραγωγής ερυθροποιητίνης - χρόνου ζωής ερυθρών - Διαιτητικής ανεπάρκειας & Αιμορραγιών Νευρολογικές εκδηλώσεις: - Αδυναμία - Διαταραχή μνήμης συγκέντρωσης - Απάθεια, λήθαργος, Σπασμοί - Προσβολή αισθητικότητας Χ.Τσίου (2010) και ΧΝ ΙΙ, κινητικότητας Νοσηλευτική libido, ανικανότητα, αμηνόρροια ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ Αδυναμία, αναιμία, δύσπνοια Ανορεξία, ναυτία, έμετοι, ξηρό δέρμα Πολυουρία, νυκτουρία Διάρροια, αιματηρές κενώσεις Αιμορραγική διάθεση Περιφερική νευροπάθεια, συγχυτικά φαινόμενα Αρρυθμίες, περικαρδίτιδα, υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια Συμπτώματα μεταβολικής οξέωσης Οστικές εκδηλώσεις Λήθαργος, κώμα θάνατος ΧΝΑ Αίτια & Διαφορές μεταξύ ΧΝΑ & ΟΝΑ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΝΕΦΡΩΝΩΝ (ΟΝΑ, υπέρταση, σάκχαρο, αναλγητικά, χρόνιες λοιμώξεις ουροποιητικού) ΟΝΑ ΠΡΟΝΕΦΡΙΚΕΣ (shock, εγκαυμα,εγχείρηση κλπ) ΕΝΔΟΝΕΦΡΙΚΕΣ Χ.Τσίου (2010) (σπειραματονεφρίτιδα.) ΧΝ ΙΙ, Νοσηλευτική ΜΕΤΑΝΕΦΡΙΚΕΣ (λίθοι.) 11

12 ΟΝΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ 1 η φάση=ολιγουρικη= ml ούρα/24ωρο. Διαρκεί 1 ημέρα ή βδομάδες 2 η φάση=διουρητικη=2-6 lit/24ώρου. Τα προιόντα υπολοίπου αζώτου σταδιακά γίνονται φυσιολογικά 3 η φάση=αναρρωσησ=η νεφρική λειτουργία αποκαθίσταται σταδιακά σε διάστημα 6 ως 12 μηνών ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΙΤΑ ΟΝΑ- ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ (Αν το κάλλιο φτάσει 7 meq/l με ΗΚΓ ανωμαλίες, η ουρία 2 gr%, υπερυδάτωση, μεταβολική οξέωση) Στάδια χρόνιας νεφρικής νόσου Στάδιο Περιγραφή GFR (ml/min/1,73 m 2 ) Αντιμετώπιση - Αυξημένος κίνδυνος - Screening: Μείωση κινδύνου Χ.Ν.Ν. 1 Νεφρική βλάβη με αυξημένη ή φυσιολογική GFR 2 Νεφρική βλάβη με ήπια ελάττωση GFR 90 Αντιμετώπιση συννοσηρών καταστάσεων μείωση κινδύνου Χ.Ν.Ν Εκτίμηση εξέλιξης 3 Μέτρια ελάττωση GFR Αντιμετώπιση επιπλοκών 4 Σοβαρή ελάττωση GFR Προετοιμασία για θεραπεία υποκατάστασης 5 Χ.Τσίου Νεφρική ανεπάρκεια (2010) ΧΝ ΙΙ, Νοσηλευτική <15 Θεραπεία υποκατάστασης νεφρού Πηγή: Βλαχογιάννης,

13 ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Ενδοφλέβια πυελογραφία Ακτινογραφία θώρακα Νεφρική αρτηριογραφία Νεφρική βιοψία, σπινθηρογράφημα, νεφρόγραμμα Βιοχημικός και πηκτικός έλεγχος αίματος Γενική αίματος Καλλιέργεια ούρων και ευαισθησία, μικροσκοπική ανάλυση ούρων Λευκοκυτταρικός τύπος Ομάδα αίματος και διασταύρωση ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΕ ΧΝΑ Ουρία, κρεατινίνη Ουρικό οξύ, Να, Κ, χλώριο, ασβέστιο Μαγνήσιο, αλκαλική φωσφατάση Ανόργανα θειικά άλατα και Αέρια αίματος ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ Αύξηση ουρίας, κρεατινίνης, Κ +, φωσφορικών και θειικών ουσιών στο αίμα Μείωση ασβεστίου και λευκωμάτων αίματος Οξέωση Χαμηλό ειδικό βάρος ούρων Δευτεροπαθής ή και τριτοπαθής, υπερπαραθυροειδισμός Ραχίτιδα, οστεομαλακία Αναιμία Μείωση σπειραματικής διήθησης 13

14 Πυραμίδα κινδύνων για τους ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο Πηγή: Dennis,2005 Ποσοστιαία κατανομή νέων ασθενών, ανά αιτία ΧΝΑ, για το έτος 2000 Πηγή: Ιωαννίδης και συν, ΥΣΕ Συνολικός αριθμός ασθενών σε ΘΥΝΛ στην Ελλάδα ( ) 14

15 Τα κυριότερα αίτια στη Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (1/2) Πηγή: Παπαδημητρίου και συν, 1988 Ανοσολογικές νόσοι Σπειραματονεφρίτιδα Οζώδης πολυαρτηρίτιδα Ερυθηματώδης λύκος Μεταβολικές νόσοι Σακχαρώδης διαβήτης Αμυλοείδωση Νόσοι των αγγείων και των νεφρών Αθηροσκλήρωση Νεφροσκλήρωση Τα κυριότερα αίτια στη Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (2/2) Λοιμώξεις Πυελονεφρίτιδα Φυματίωση Πρωτογενείς νόσοι σωληναρίων Πηγή: Παπαδημητρίου και συν, 1988 Νεφροτοξίνες (αναλγητικά, βαρέα μέταλλα) Απόφραξη ουροφόρου οδού Λίθοι νεφρών Υπερτροφία προστάτη Στένωση ουρήθρας Συγγενείς νόσοι Πολυκυστική νόσος Συγγενής απουσία νεφρικού ιστού (υποπλασία νεφρών) Αίτια και ποσοστά ασθενών με τελικό στάδιο ΧΝΑ Αίτιο ΧΝΑ Ποσοστό ασθενών με τελικό στάδιο ΧΝΑ Σακχαρώδης διαβήτης 28 % Υπέρταση 25 % Σπειραματονεφρίτιδα 21 % Πολυκυστική νεφρική νόσος 4 % Άλλα/ Άγνωστα 22 % Πηγή: Ιατρική Φυσιολογία Guyton & Hall 15

16 Σκοπός: Σκέλη: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ-ΧΝΑ Η διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας και της ομοιόστασης για όσο το δυνατόν μακρύτερο χρονικό διάστημα. Αιτιολογική: Θεραπεία της νόσου που προκάλεσε την Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και παράταση του χρόνου οριστικής καταστροφής των νεφρών. Συμπτωματική: έλεγχος κλινικών εκδηλώσεων (π.χ. υπέρταση, λοιμώξεις Νεφρική υποκατάσταση: - Αιμοκάθαρση - Περιτονιακές πλύσεις - Διαλείπουσα - Συνεχείς φορητή - Αυτοματοποιημένη - Μεταμόσχευση νεφρού Διαδικασία αιμοκάθαρσης Πηγή: Guyton & Hall, 1998 Βασικά στοιχεία του συστήματος ΠΚ και οι συνδέσεις του σάκου με τον περιτοναϊκό καθετήρα Πηγή: Σταυριανού,

17 Νεφρική ανεπάρκεια & κάθαρση αίματος Η επίδραση της μορφής κάθαρσης αίματος για τη θεραπεία ασθενών που βρίσκονται σε τελικό στάδιο νεφρικής ανεπάρκειας αποτελεί ένα επίμαχο ζήτημα. Συγκεκριμένα παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα κατά πόσο το είδος θεραπείας κάθαρσης που χρησιμοποιείται, επηρεάζει ή όχι την επιβίωση των ασθενών. Στην αιμοκάθαρση το αίμα διέρχεται δια μέσου ενός μηχανήματος ενώ στην περιτοναϊκή κάθαρση χρησιμοποιείται η περιτοναϊκή κοιλότητα. Στην περιτοναϊκή κάθαρση, ένα ειδικό υγρό εισάγεται στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Τα απόβλητα και το περιττό νερό δια μέσου της επιφάνειάς της, εισέρχονται στο υγρό που έχει εισαχθεί στην κοιλότητα. Στη συνέχεια το υγρό γεμάτο από τα απόβλητα και το περιττό νερό εξάγονται από την περιτοναϊκή κοιλότητα. 4. Νεφρική ανεπάρκεια. Όσον αφορά στην επιβίωση των ασθενών που χρησιμοποιούν τις μεθόδους αυτές, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το ποια έχει τα περισσότερα πλεονεκτήματα. Για να συγκρίνουν τα ποσοστά επιβίωσης ασθενών με τις δύο θεραπείες, γιατροί από διάφορα πανεπιστημιακά νοσοκομεία των Ηνωμένων Πολιτειών, παρακολούθησαν ενήλικες με μέσο όρο ηλικίας 55 ετών οι οποίοι διαγνώστηκαν με τελική νεφρική ανεπάρκεια. Από τους ασθενείς αυτούς, οι 274 υποβάλλονταν σε περιτοναϊκή κάθαρση και 767 σε αιμοκάθαρση. Η παρακολούθηση των ασθενών διήρκεσε για 7 χρόνια. Πρέπει να σημειώσουμε ότι η έρευνα δεν ήταν τυχαιοποιημένη. 17

18 4. Νεφρική ανεπάρκεια. Οι γιατροί διαπίστωσαν ότι 25% των ασθενών που ελάμβαναν περιτοναϊκή κάθαρση και 5% των ασθενών που ελάμβαναν αιμοκάθαρση άλλαξαν κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους τρόπο κάθαρσης. Οι ασθενείς που επέλεγαν αρχικά να ακολουθήσουν την περιτοναϊκή κάθαρση, ήσαν πιο υγιείς από αυτούς που επέλεγαν την αιμοκάθαρση, τουλάχιστο στην έναρξη της θεραπείας τους. Μεταξύ αυτών υπήρχαν περισσότεροι απόφοιτοι σχολών μέσης παιδείας, παντρεμένοι και άτομα που δεν ήσαν άνεργοι. Τα αποτελέσματα όσον αφορά στην επιβίωση, έδειξαν ότι ο κίνδυνος θανάτου ήταν μεγαλύτερος στους ασθενείς με περιτοναϊκή κάθαρση μετά από τον πρώτο χρόνο θεραπείας. Στον πρώτο χρόνο δεν παρατηρήθηκαν διαφορές. Η καλύτερη χρονική στιγμή για την αλλαγή τύπου κάθαρσης παραμένει ακόμη ένα αναπάντητο ερώτημα. Είναι βέβαιο ότι θα χρειαστούν και άλλες έρευνες για να αξιολογηθεί το όφελος μιας έγκαιρης αλλαγής από την περιτοναϊκή κάθαρση στην αιμοκάθαρση. ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΕ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΣ Μειωμένο λεύκωμα Πλούσιο σε υδατάνθρακες Φτωχή σε κάλιο και νάτριο Υγρά μέχρι 400 ml+την ποσότητα των αποβαλλομένων υγρών Οικονομικά Κοινωνικά ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗΣ Ψυχολογικά (αποδέσμευση από μηχανήματα) 18

19 Πηγή: Καραγκιόζογλου-Λαμπούδη,1997. ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Ως νεφρολιθίαση χαρακτηρίζεται η παρουσία λίθων οπουδήποτε στην αποχετευτική μοίρα του νεφρού Οι λίθοι σχηματίζονται στην ανώτερη αποχετευτική μοίρα και στην πλειονότητά τους αποτελούνται από κρυστάλλους που υπάρχουν στα ούρα. 19

20 5. Νεφρολιθίαση. Η νεφρική λιθίαση, δηλαδή η πάθηση στην οποία δημιουργούνται πέτρες στους νεφρούς, είναι μια συχνή και σε πολλές περιπτώσεις πολύ οδυνηρή ασθένεια. Επηρεάζει περίπου το 15% του πληθυσμού και μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Τα περισσότερα περιστατικά εμφανίζονται στις ηλικίες από 40 έως 50 ετών και με μεγαλύτερη συχνότητα στους άνδρες. Η πάθηση μπορεί κάποτε να είναι χωρίς συμπτώματα αλλά μπορεί επίσης να είναι εξαιρετικά οδυνηρή (κολικός του νεφρού). Οι πέτρες δια μέσου της διούρησης μπορούν να περάσουν και να αποβληθούν. Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να σφηνωθούν στους ουρητήρες ή αλλού στο ουροποιητικό σύστημα και να προκαλέσουν απόφραξη, υδρονέφρωση και νεφρική ανεπάρκεια. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ι Συχνότητα 4-6% του γενικού πληθυσμού Προσβάλλει συχνότερα άνδρες (2:1) συγκριτικά προς τις γυναίκες ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ Φυλετική κατανομή: Ανάμεσα στη λευκή και στην κίτρινη φυλή δεν υπάρχουν ουσιώδεις στατιστικές διαφορές στην εμφάνιση της νεφρολιθίασης. Στους μαύρους όμως, παρόλο που αυτοί ζουν σε θερμά κλίματα, η νεφρολιθίαση είναι σχετικά σπάνια (αυτό πιστεύεται ότι οφείλεται στην έλλειψη στα ούρα του ουρομακοειδούς, μιας ουσίας η οποία συμμετέχει στο σχηματισμό του λιθιασικού πυρήνα). Aκόμη η υπέρχρωση του δέρματος στους μαύρους προστατεύει από την υπερβολική παραγωγή της Bιταμίνης D. Γενετική κατανομή: Οι άνδρες προσβάλλονται συχνότερα από τις γυναίκες σε σχέση 2:1, με υψηλότερο ποσοστό στις ηλικίες μεταξύ 30 και 40 ετών. Στις μεγαλύτερες ηλικίες το ποσοστό μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι το ίδιο, πιθανά λόγω της οστεοπόρωσης (μετά την εμμηνόπαυση), αφού αυξάνεται η αποβολή του ασβεστίου στα ούρα. 20

21 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙΙ Eποχιακή κατανομή: Παρατηρείται σαφής αύξηση των κωλικών τους φθινοπωρινούς μήνες. Αιτία γι' αυτό είναι ο συχνότερος σχηματισμός λίθων στους θερινούς μήνες, οπότε λόγω της αυξημένης διούρησης στους ψυχρότερους μήνες, γίνεται μετακίνηση των λίθων. Tρόπος ζωής- Eπάγγελμα: Σε ομάδες ατόμων με ένταση, η νεφρολιθίαση είναι συχνότερη. Ως αιτία πιθανολογείται η διαταραχή της αιμάτωσης των νεφρών, λόγω της αυξημένης έκκρισης κατεχολαμινών. Aυξημένη συχνότητα νεφρολιθίασης έχει παρατηρηθεί σε ομάδες επαγγελμάτων γραφείου για την οποία φαίνεται να ενοχοποιείται η περιορισμένη κινητικότητα και ο άτακτος τρόπος ζωής και διατροφής. Kληρονομικότητα: Στατιστικά έχει παρατηρηθεί κάποια οικογενής επίπτωση στην εμφάνιση της νεφρολιθίασης. Η λιθίαση από Kυστίνη είναι σαφώς κληρονομική γενετική ανωμαλία. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ IV Διατροφή: H επίδραση της διατροφής στο σχηματισμό των λίθων είναι σίγουρη. Με την αύξηση της κατανάλωσης του ζωικού λευκώματος και του λίπους, αυξήθηκε και η εμφάνιση της νεφρολιθίασης. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης και η μείωση της σωματικής δραστηριότητας. Η λήψη άφθονων υγρών είναι επίσης ένας πολύ σημαντικός παράγοντας. Όσο πυκνότερα είναι τα ούρα τόσο πιο εύκολα μπορούν να σχηματιστούν λίθοι. Σε ειδικό βάρος ούρων μικρότερο του 1012 είναι σχεδόν αδύνατη η δημιουργία λίθου. H έλλειψη της Bιταμίνης A προκαλεί αλλοιώσεις στο επιθήλιο, με πιθανό επακόλουθο την αυξημένη κρυσταλλοποίηση. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος B παίζουν ρόλο στην παραγωγή οξαλικών αλάτων. H έλλειψη της βιταμίνης B6 οδηγεί σε υπεροξαλουρία. H αύξηση της παραγωγής της βιταμίνης D ευνοεί το σχηματισμό ουρολίθων, αφού αυτή συμμετέχει στον κύκλο του μεταβολισμού του ασβεστίου. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Ι Είναι γνωστό ότι ορισμένα άτομα παρουσιάζουν πέτρες στους νεφρούς κατ' επανάληψη. Μάλιστα κατά περίεργο τρόπο που ακόμη δεν έχει διαλευκανθεί παρουσιάζουν τις πέτρες αυτές πάντοτε από την ίδια μεριά. Μια πρόσφατη έρευνα διερεύνησε περισσότερο το ρόλο που παίζει η θέση που παίρνουμε κατά την διάρκεια του ύπνου στη δημιουργία της πέτρας στους νεφρούς. Μελετήθηκαν 110 ασθενείς με επαναλαμβανόμενη νεφρολιθίαση στον ίδιο νεφρό. Ερευνήθηκε ο τρόπος που κοιμούνταν και ιδιαίτερα η θέση στην οποία παρέμεναν κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια του ύπνου. Οι 93 από τους ασθενείς αυτούς κοιμόντουσαν συνέχεια στο ένα πλευρό. Η μεριά αυτή ήταν η ίδια με αυτή του νεφρού που παρουσίαζε πέτρες. Το συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι η θέση που παίρνουμε κατά την διάρκεια του ύπνου παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία της πέτρας στους νεφρούς. 21

22 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ Παρά το γεγονός ότι ακόμη ο μηχανισμός που οδηγεί σε αυτό δεν είναι γνωστός, εντούτοις οι ερευνητές πιστεύουν ότι πιθανόν να οφείλεται σε αλλοιώσεις και μείωση της ροής του αίματος στη μεριά εκείνη στην οποία κοιμάται ο ασθενής. Η μείωση της ροής του αίματος στον νεφρό της μεριά αυτής, ευνοεί την δημιουργία κρυστάλλων και πέτρας. Πρέπει να σημειώσουμε ότι παλαιότερα και άλλες κλινικές έρευνες είχαν μελετήσει τη σχέση μεταξύ ύπνου και νεφρολιθίασης. Με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν μέχρι σήμερα οι ερευνητές συστήνουν όπως τα άτομα που πάσχουν από επαναλαμβανόμενες πέτρες στους νεφρούς που δημιουργούνται στον ίδιο νεφρό, να αλλάζουν συχνά θέση κατά την διάρκεια του ύπνου. Εισηγούνται ότι αυτό πιθανόν να μειώσει την συχνότητα των επεισοδίων από τα οποία υποφέρουν. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙΙ Γενετική Προδιάθεση (κυστινουρία, ξανθουρία,υπεροξαλουρία, πρωτοπαθής) Δημογραφικοί Παράγοντες Γεωγραφική κατανομή (κλίμα) Εποχιακή κατανομή Διαιτητικοί παράγοντες (νερό πλούσιο σε Ca και Mg, γαλακτοκομικά, βιταμίνη C,D, πρωτεϊνες, πουρίνες κ.α) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΙV Υπάρχουν καταστάσεις που προδιαθέτουν στη δημιουργία της νεφρολιθίασης όπως οι κλινικές καταστάσεις που συνοδεύονται με αυξημένο ασβέστιο στον οργανισμό. Σαν παράδειγμα αναφέρονται: ο Υπερπαραθυροϊδισμός, η Δηλητηρίαση με την βιταμίνη Δ και η Σαρκοίδωση. Επίσης μπορούν επίσης να οδηγήσουν στη δημιουργία πέτρας στους νεφρούς λόγω των αλλαγών του ph που προκαλούν, το οποίο με τη σειρά του ευνοεί τη δημιουργία κρυστάλλων: - η αφυδάτωση, - η υπερασβεστιουρία, - οι μολύνσεις με διάφορα βακτηρίδια (όπως τα Proteus), - η κυστινουρία και - το ψηλό ουρικό οξύ στο αίμα. 22

23 EΙΔΗ ΛΙΘΩΝ Σύνθεση των λίθων: Oξαλικό ασβέστιο Φωσφορικά άλατα του ασβεστίου Φωσφορικά άλατα του μαγνησίου Aνθρακικό ασβέστιο Θειικό ασβέστιο Oυρικά άλατα Kυστίνη Ξανθίνη Χοπεϊτης Χουμπολντίνη Eξέταση της σύστασης του λίθου: Δίνει πολύτιμες πληροφορίες για την παθογένεση και την πρόληψη της φροντίδα νεφρολιθίασης. νεφροπαθούς ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Ασυμπτωματική (τυχαίο εύρημα) Αιματουρία Κωλικός Νεφρού Πυελονεφρίτις Νεφρική Ανεπάρκεια ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 1) Αιματολογικός έλεγχος (Γενική Αίματος, Ουρία, Ουρικό, Κρεατινίνη) 2) Γενική ούρων (αιματουρία-πυουρία) 3) Απεικονιστικός έλεγχος (Ro NOK, U/S, Scanning) 4) Έλεγχος αιτίου λιθίασης (Ca, Mg,P, PTH) 23

24 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΥΔΡΟΝΕΦΡΩΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ 5. Νεφρολιθίαση. Θεραπεία του λίθου: O μικρός λίθος στον κάλυκα που δεν προκαλεί καμία ενόχληση και κανένα εργαστηριακό εύρημα είναι ίσως η μόνη περίπτωση που δεν χρειάζεται καμία θεραπεία, παρά μόνο παρακολούθηση. Eξωσωματική λιθοτριψία: Είναι η μοναδική ιατρική πράξη, όπου η ενέργεια δράσης παράγεται εκτός σώματος και στη συνέχεια μεταφέρεται, επικεντρώνεται και δρα σε πολύ μικρή περιοχή εντός του σώματος. H μέθοδος της εξωσωματικής λιθοτριψίας βασίζεται σε κύματα κρούσης. Πρόκειται για ακουστικά κύματα με συχνότητα πολύ υψηλότερη από αυτή των υπερήχων. Σχετικές αντενδείξεις είναι η νεφρική ανεπάρκεια και η εγκυμοσύνη. 5. Νεφρολιθίαση. Xειρουργική επέμβαση: Oι νεότερες αναίμακτες μέθοδοι αφαίρεσης και κατακερματισμού των λίθων έφεραν επανάσταση στη θεραπεία των λιθιασικών προσφέροντας πολλά στο κοινωνικό σύνολο, αφού πολλοί ασθενείς κατέληγαν στον τεχνητό νεφρό, λόγω των επανειλημμένων χειρουργικών επεμβάσεων για την αφαίρεση των λίθων. Πάντως σε μεγάλους ή κοραλλιοειδείς λίθους, τα ποσοστά επιτυχίας της διαδερμικής και της εξωσωματικής λιθοτριψίας, δεν είναι καλύτερα από αυτά της χειρουργικής επέμβασης. Φαίνεται ότι σε περιπτώσεις κοραλλιοειδών λίθων με διάταση των καλύκων ή με στενώσεις στους αυχένες των καλύκων, η χειρουργική επέμβαση θα πρέπει να προτιμάται από τις «αναίμακτες» μεθόδους. 24

25 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΙΘΙΑΣΗΣ H θεραπεία της λιθίασης σήμερα γίνεται πρακτικά σε όλες τις περιπτώσεις με μεθόδους ελάχιστα επεμβατικές, όπως είναι : ESWL (εξωσωματική λιθοτριψία) PCNL (διαδερμική νεφρολιθοτριψία) URS (ουρητηροσκόπηση) Με το συνδυασμό των τριών αυτών μεθόδων επιτυγχάνεται σήμερα η αντιμετώπιση της λιθίασης σε ποσοστό σχεδόν 100%. Οι ανοικτές επεμβάσεις σπανίζουν πλέον και αποτελούν λύση σε εξειδικευμένες μόνο περιπτώσεις, όπως π.χ. σε μεγάλο λιθιασικό φορτίο με συνυπάρχουσες ανατομικές ανωμαλίες. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΛΙΘΟΤΡΙΨΙΑΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Όλες οι περιπτώσεις αποτυχίας ή αντένδειξης της ESWL όπως : Μεγάλοι λίθοι της νεφρικής πυέλου (>2cm) Σκληροί λίθοι ή λίθοι κυστίνης Λίθοι της κάτω καλυκικής ομάδος μεγέθους >2cm Λίθοι με συνοδό υδρονέφρωση λόγω απόφραξης π.χ. ΠΟΣ Φλεγμονώδεις λίθοι Συνύπαρξη λιθίασης και ανατομικών ιδιαιτεροτήτων ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Απόλυτη αντένδειξη αποτελούν : η ύπαρξη διαταραχών της πήξης του αίματος η ύπαρξη εμπύρετης ουρολοίμωξης η εγκυμοσύνη ΣΤΑΔΙΑ ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗΣ ΝΕΦΡΟΛΙΘΟΤΡΙΨΙΑΣ Παρακέντηση Θέση ασθενούς Βασικές ανατομικές έννοιες Τρόπος παρακέντησης Θέση παρακέντησης στο νεφρό Παρακέντηση υπό υπερηχογραφικό έλεγχο Τρόπος προώθησης της βελόνας Τοποθέτηση συρμάτινου οδηγού Διαστολή του διαύλου και τοποθέτηση θήκης Amplatz Νεφροσκόπηση Νεφρολιθοτριψία 25

26 Παρακέντηση Αποτελεί το πιο ευαίσθητο σημείο της επέμβασης, από το οποίο εξαρτάται και η επιτυχής έκβασή της. Θέση ασθενούς κατά τη διενέργεια των διαδερμικών επεμβάσεων Ύπτια θέση Θέση ασθενούς Ύπτια θέση ασθενούς κατά τη διενέργεια των διαδερμικών επεμβάσεων Μικρότερη επικινδυνότητα της αναισθησίας Η φορά του δίαυλου της νεφροστομίας διευκολύνει την αυτόματη αποβολή των συγκριμάτων από το κανάλι εργασίας Ελαχιστοποίηση μετακίνησης συγκριμάτων στον ουρητήρα (θέση κάλυκα) Δυνατότητα εκτέλεσης και άλλωω ενδοσκοπικών χειρισμών ταυτόχρονα Εκτέλεση επέμβασης σε καθιστή θέση Όμως : Παρακέντηση στον άνω πόλο πιο ασφαλής σε θέση πρηνή 26

27 Σχηματική απεικόνιση του εσωτερικού του νεφρού και της αγγείωσής του. Στο άνω τμήμα του νεφρού διακρίνεται η αρτηριακή αιμάτωση και στο κάτω η φλεβική. Oι περιοχές που βρίσκονται πάνω από τις θηλές παρουσιάζουν φτωχή αγγείωση Διαίρεση της νεφρικής αρτηρίας. Μεταξύ των τελικών υποδιαιρέσεων των κλάδων της νεφρικής αρτηρίας και κατά μήκος του έξω χείλους του νεφρού σχηματίζεται μια ζώνη φτωχή σε αγγείωση, η οποία αποτελεί τη γραμμή του Brödel α. Πρόσθια επιφάνεια : Αρτηριακή αιμάτωση του κάτω πόλου του δ. νεφρού από την κάτω τμηματική αρτηρία ( ) β. Oπίσθια επιφάνεια : Η πορεία της οπίσθιας τμηματικής αρτηρίας (οπισθοπυελική αρτηρία) διακόπτεται και έτσι δεν αιματώνει την κάτω καλυκική ομάδα ( ) Τρόπος παρακέντησης Σύμφωνα με τα ανωτέρω συνιστάται: Η δίοδος της βελόνας κατά την παρακέντηση να γίνεται διαμέσου του παρεγχύματος, της θηλής και στη συνέχεια του αντίστοιχου κάλυκα και πάντοτε με κάθετη φορά. Πλεονεκτήματα αυτού του τρόπου παρακέντησης : Λιγότερες πιθανότητες αιμορραγίας. Διευκολύνεται η απρόσκοπτη διαστολή του διαύλου της νεφροστομίας. Αντίθετα Η προώθηση της βελόνας κατ εφαπτομένη πορεία δυνατόν να οδηγήσει σε τραυματισμό μεγάλων αγγειακών στελεχών που βρίσκονται στην πρόσθια επιφάνεια. 27

28 Τοποθέτηση ουρητηρικού καθετήρα Η παρακέντηση στη διαδερμική νεφρολιθοτριψία γίνεται συνήθως σε μη διατεταμένο πυελοκαλυκικό σύστημα. Η τοποθέτηση ουρητηρικού καθετήρα ή ουρητηρικού καθετήρα απόφραξης του ουρητήρα (occlusion catheter) και η έγχυση σκιαγραφικής ουσίας διευκολύνει την όλη διαδικασία της παρακέντησης, γιατί παρέχει τη δυνατότητα πρόκλησης διάτασης του πυελοκαλυκικού συστήματος και ταυτόχρονα της ακτινοσκοπικής απεικόνισής του. Τοποθέτηση συρμάτινου οδηγού (1) Μετά επιτυχή παρακέντηση, προωθείται διαμέσου της βελόνας στο πυελοκαλυκικό σύστημα συρμάτινος οδηγός, κατά προτίμηση άκαμπτος με εύκαμπτη κορυφή τύπου J (Lunderquist). Η επιλογή του συγκεκριμένου συρμάτινου οδηγού έχει σημασία στην περαιτέρω διαδικασία της διαστολής. Cave!! Η δυσκολία του συγκεκριμένου οδηγού να κάμπτεται, αντίθετα με ότι συμβαίνει με τους εύκαμπτους οδηγούς, συμβάλλει, στην απρόσκοπτη διαστολή του διαύλου της νεφροστομίας. Τοποθέτηση συρμάτινου οδηγού (2) Σε περίπτωση αδυναμίας προώθησης του συρμάτινου οδηγού στο πυελοκαλυκικό σύστημα λόγω πλήρωσης του αντίστοιχου κάλυκα από λιθιασικό φορτίο, συνιστάται η προώθηση του άκαμπτου πλέον τμήματος του οδηγού διαμέσου της βελόνας μέχρι αφής του λίθου και η προσεκτική διαστολή του δίαυλου μέχρι το λίθο. 28

29 Τοποθέτηση συρμάτινου οδηγού (3) Σε περίπτωση προγραμματισμού περισσοτέρων της μίας προσπελάσεων συνιστάται η τοποθέτηση αρχικά των συρμάτινων οδηγών στις θέσεις προσπέλασης στο πυελοκαλυκικό σύστημα και κατόπιν η διαστολή Αρτηριογραφία της δεξιάς νεφρικής αρτηρίας Eκλεκτική αρτηριογραφία της δεξιάς νεφρικής αρτηρίας. Δημιουργία αρτηριοφλεβικού συριγγίου σε μεσολόβιο κλάδο της, μετά διαδερμική νεφρολιθοτριψία. Επιτυχής εμβολική απόφραξη του ενδονεφρικού αρτηριακού κλάδου με μεταλλικά σπειράματα (steel-coils) και σωματίδια ζελατίνης (Gel foam) Επιπλοκές της διαδερμικής νεφρολιθοτριψίας α. Πολλαπλά και ευμεγέθη πήγματα αίματος στην νεφρική πύελο μετά τοποθέτηση διαδερμικής νεφροστομίας. β. Διάτρηση της νεφρικής πυέλου με δημιουργία ουρινώματος, που διαπιστώνεται από την ύπαρξη σκιαγραφικής ουσίας στον περινεφρικό χώρο. γ. Διάτρηση του δωδεκαδάκτυλου κατά την παρακέντηση δεξιού νεφρού. 29

30 Potential Sites of Urinary Calculi Methods of Treating Renal Stones Methods of Treating Renal Stones (cont.) 30

31 Methods of Treating Renal Stones (cont.) ΣΥΝΟΨΗ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΕ ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΓΧΕΙΡΗΣΗ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΛΙΘΟΥ Ζωτικά σημεία Έλεγχος παροχετεύσεων Έλεγχος ροής ορού Έλεγχος αποβολής αναισθησίας Έλεγχος συνολικού όγκου χορήγησης υγρών Έλεγχος πόνου Έλεγχος χειρουργικού τραύματος Έλεγχος-διατήρηση κατάλληλου περιβάλλοντος Πρόληψη λοιμώξεων Αντιμετώπιση επίσχεσης ούρων Αντιμετώπιση ανησυχίας/δυσφορίας Αντιμετώπιση διάτασης εντέρου Κινητοποίηση ασθενούς προοδευτικά Σίτιση ασθενούς προοδευτικά Διδασκαλία ασθενούς ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ 31

32 Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Οι παθοφυσιολογικές-φαρμακολογικές ιδιαιτερότητες σχετίζονται με: το είδος του μεταμοσχευμένου οργάνου την κατάσταση λειτουργίας του την «απονεύρωση» του μοσχεύματος την παρουσία ή μη απόρριψης ή λοίμωξης κατά το χρόνο της επέμβασης το είδος της ανοσοκατασταλτικής θεραπείας ή την παρουσία επιπλοκών της κατά το χρόνο της επέμβασης Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα (ΑΚΦ) κορτικοστεροειδή αζαθειοπρίνη / μυκοφαινολάτη μοφετίλη (MMF) κυκλοσπορίνη A (CyA) / tacrolimus (FK506) πολυκλωνικά αντισώματα (ALG, ATG) * μονοκλωνικά αντισώματα (ΟΚΤ3) * Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Γενικές υποδείξεις προεγχειρητικού ελέγχου Εστιασμός στον έλεγχο της: λειτουργίας του μοσχεύματος λειτουργίας των άλλων οργάνων, που επηρεάζονται από την ΑΚ ή τη δυσλειτουργία του μοσχεύματος Αποκλείστε: απόρριψη λοίμωξη 32

33 Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Εργαστηριακός προεγχειρητικός έλεγχος Κλασικός: ΗΚΓ, Ro θώρακος, γενική αίματος, βιοχημικός έλεγχος, ανάλυση αερίων αίματος, έλεγχος πηκτικότητας, ανάλυση ούρων Ειδικός: έλεγχος μεταμοσχευμένου οργάνου Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Γενικές υποδείξεις για την αναισθησία γενική, περιοχική και νευροληπταναλγησία, έχουν δοκιμαστεί με επιτυχία η προνάρκωση δεν διαφέρει η ΣΤΔ προτιμάται από τη ΡΤΔ η χρήση λαρυγγικής μάσκας επιτρέπεται η περιοχική αναισθησία προϋποθέτει φυσιολογική πηκτικότητα Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Γενικές υποδείξεις για την αναισθησία το monitoring υπαγορεύεται από το είδος της επέμβασης και τα ιδιαίτερα προβλήματα του ασθενούς το επεμβατικό monitoring, να εφαρμόζεται με σχολαστική ασηψία και όταν κρίνεται απόλυτα απαραίτητο 33

34 Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Γενικές υποδείξεις για την αναισθησία η περιεγχειρητική αντιβιοτική αγωγή χορηγείται όπως στους άλλους ασθενείς δόση «stress» κορτικοειδούς χορηγείται μόνο σε πρόσφατη λήψη υψηλών δόσεων ή χρόνια λήψη στα πλαίσια του ΑΚ σχήματος αποφυγή ΜΣΑΦ Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Παθοφυσιολογία μεταμοσχευμένου οργάνου Το μόσχευμα συμπεριφέρεται ως «απονευρωμένο» όργανο και απειλείται από: ισχαιμία υποξαιμία Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Λήπτες νεφρικού μοσχεύματος νεφρική λειτουργία: καλή έως σε πλήρη έκπτωση GFR, RBF, με φυσιολογική τιμή κρεατινίνης υψηλά ποσοστά υπέρτασης σοβαρής καρδιαγγειακής νόσου απόρριψη: αζωθαιμία, πρωτεϊνουρία, υπέρταση αιμοκάθαρση: υπογκαιμία, υποκαλιαιμία 34

35 Περιεγχειρητική αντιμετώπιση μεταμοσχευμένου ασθενούς Αναισθησία σε λήπτες νεφρικού μοσχεύματος προστασία της fistula αποφυγή φαρμάκων με νεφρική απέκκριση αποφυγή νεφροτοξικών φαρμάκων αποφυγή υπογκαιμίας αποφυγή χορήγησης διουρητικών, χωρίς προσεκτική εκτίμηση ενδαγγειακού όγκου Βιβλιογραφία ν Princilla Lemone, Karen Burke, Παθολογικη-Χειρουργική Νοσηλευτική, τομ. 4, Ιατρ. Εκδ. 2. Λαγός, Αθήνα 2004 ν Susan C. Dewit. Παθολογικη-Χειρουργική Νοσηλευτική, τομ. 2, Ιατρ. Εκδ. Π.Χ.Πασχαλίδης, Αθήνα 2009 ν Ά.Σαχίνη-Καρδάση, Μ.Πάνου, Παθολογικη-Χειρουργική Νοσηλευτική, τομ. 1, Ιατρ. Εκδ. Βήτα, Αθήνα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015. Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. Ενότητα: Πυελογραφία, Κυστεοουρηθρογραφία, Κυστεοσκόπηση, Stents & Νοσηλευτική Φροντίδα

11/6/2015. Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. Ενότητα: Πυελογραφία, Κυστεοουρηθρογραφία, Κυστεοσκόπηση, Stents & Νοσηλευτική Φροντίδα Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Πυελογραφία, Κυστεοουρηθρογραφία, Κυστεοσκόπηση, Stents & Νοσηλευτική Φροντίδα ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΕ ΕΓΧΥΣΗ IV ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΚΟΥ φαρμάκου. Μετά τη χορήγηση του φαρμάκου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗΣ Για τον σχηματισμό των λίθων απαιτείται αλληλουχία γεγονότων που περιλαμβάνει: Τον Υπερκορεσμό των ούρων.

ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗΣ Για τον σχηματισμό των λίθων απαιτείται αλληλουχία γεγονότων που περιλαμβάνει: Τον Υπερκορεσμό των ούρων. ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗΣ Για τον σχηματισμό των λίθων απαιτείται αλληλουχία γεγονότων που περιλαμβάνει: Τον Υπερκορεσμό των ούρων. Την πυρηνοποίηση. Την συνένωση των κρυστάλλων. Την κατακράτηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/6 ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ Η ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ; Μέσα σε κάθε νεφρό υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο μικροσκοπικές μονάδες που ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Πρόληψη Ορισμός Οι νεφρικοί λίθοι (νεφρική λιθίαση, νεφρολιθίαση) είναι μικρά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΕΦΡΩΝ, ΚΑΡ ΙΑΣ, ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΒΗΤΗ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η νεφροπάθεια χαρακτηρίζεται και ως "σιωπηρή ασθένεια" γιατί συχνά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ Σπουδαστές: Μποκοτσού Ανθούλα Ροποτός Θωμάς Επιβλ. καθηγήτρια: Καυκιά Θεοδώρα Επιτροπή: Κουρκούτα Λαμπρινή Μηνασίδου Ευγενία Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Καρκίνος του Νεφρού Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Λιθίαση ουροποιητικού συστήματος Στένωση Πυελοουρητηρικής Συμβολής Τα Επινεφρίδια Nεφρικές κύστες Καρκίνος του Νεφρού Το Νεφρικό Καρκίνωμα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική λιθοτριψία

Διαδερμική λιθοτριψία O Δ H Γ O Σ Γ I A T O N A Σ Θ E N H Διαδερμική λιθοτριψία Η σίγουρη και αποτελεσματική μέθοδος εκλογής για την αντιμετώπιση της νεφρολιθίασης Βασίλης Πουλάκης MD, FEBU Χειρουργός Ουρολόγος - Ανδρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο.

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο. Ο νεφρός είναι ένα όργανο που διαμορφώνει τον όγκο και τη σύσταση των σωματικών υγρών με τη διήθηση του αίματος και τις λειτουργίες της εκλεκτικής επαναρρόφησης ή απέκκρισης. Οι νεφροί εκκρίνουν νερό,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΙI ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΑ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΕΙΝΑΙ: ΝΕΦΡΟΙ ΟΥΡΗΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Εισαγωγή καθετήρα ουροδόχου κύστης»

Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Εισαγωγή καθετήρα ουροδόχου κύστης» Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Εισαγωγή καθετήρα ουροδόχου κύστης» 1. Τι είναι ο καθετηριασμός ουροδόχου κύστεως; Είναι η εισαγωγή καθετήρα (folley) στην ουροδόχο κύστη, δια μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Γ. Δημητριάδης Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής και Ομιλητής (κατά την τελευταία 4ετία) για τις εταιρείες:

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ, MD, MSc, MPH, PhD ΙΑΤΡΟΣ-ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ Ι Αντιμέτωποι με τον υποτροπιάζοντα λιθιασικό ασθενή. Σ. Γιαννακόπουλος Α. Σκολαρίκος

ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ Ι Αντιμέτωποι με τον υποτροπιάζοντα λιθιασικό ασθενή. Σ. Γιαννακόπουλος Α. Σκολαρίκος ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ Ι Αντιμέτωποι με τον υποτροπιάζοντα λιθιασικό ασθενή Σ. Γιαννακόπουλος Α. Σκολαρίκος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ασθενής ηλικίας 15 ετών διαγιγνώσκεται το 2003 µε µονήρη λίθο αριστερής νεφρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο e-cardio.gr e-cardio.gr Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Η καρδιά μας Η καρδιά μας H καρδιά είναι ένα μυώδες όργανο το οποίο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Οι λειτουργίες του νεφρού Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ Ζωή Σ. Πολυζοπούλου Αναπλ.καθηγήτρια, DipECVCP Διαγνωστικό Εργαστήριο Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ (ΚΝΣ-ΑΝΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ - ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ Τι είναι η ακράτεια ούρων; Η ακράτεια ούρων είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει καταστάσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος

ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος ΣτέφηΚαλλή,ΜSc,PHN Kλινικήδιαιτολόγος-διατροφολόγος Σταδιακή αλλά σταθερή απώλεια της νεφρικής λειτουργίας που οδηγεί σε ουραιμία ΚατάταξητηςΧΝΑσεΣτάδια 1-5βάσειGFR. Θαεστιάσουμεστιςεξήςενότητες: i)κακήθρέψησεασθενείςμεχνα&

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ουροποιητικού συστήματος ΜΕΡΟΣ Β

Εργαστήριο ουροποιητικού συστήματος ΜΕΡΟΣ Β Εργαστήριο ουροποιητικού συστήματος ΜΕΡΟΣ Β Περιεχόμενα Ετοιμασία ασθενούς και φροντίδα ουρητηροστομίας Περιτοναϊκή κάθαρση/αλλαγή διαλυμάτων/φροντίδα περιτοναϊκού καθετήρα Περιποίηση stent ουρητήρα Ετοιμασία

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα