ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ"

Transcript

1 Κ. ΜΗΤΣΑΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ ΔΕΚΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ ΑΘΗΝΑ! 2003

2

3

4 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ ΔΕΚΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

5

6 Κ. ΜΗΤΣΑΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΑ ΔΕΚΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ ΑΘΗΝΑΙ 2003

7 Ή παρούσα δημοσίευση ένεκρίθη άπό την Εφορεία τοϋ Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός, κατά την συνεδρία ΙΒ , καί έπραγματοποιήθη μέ ΑΡΩΓΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. ISBN Κ. Μητσάκης, Τρωάδος 25, 'Αγία Παρασκευή ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ Πλατεία 'Αγ. Γεωργίου Καρύτση 8, Αθηναι ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ Λ. Συγγροϋ 172, Καλλιθέα Τηλ.: , -1

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ... 9 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ: ΕΝΑΣ ΠΑΡΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ...17 Ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΟΣ...23 Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ( ) ΩΣ ΠΕΤΡΑΡΧΙΚΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ: Ο ΠΑΛΑΜΑΣ ΚΑΙ Η ΚΥΠΡΟΣ...27 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ...39 Ο ΟΜΗΡΟΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ II: ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΤΟΥ Ο. ΕΛΥΤΗ ΕΠΙΜΕΤΡΟ: ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ, «Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ»...60 Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΚΑΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ II: ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ «ΟΤΑΝ ΗΜΟΥΝ ΕΝΑ ΦΩΣ»...: ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ...87 ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ...95 Ο «ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΟΥ ΑΔΥΝΑΤΟΥ»: Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΥΡΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ...101

9

10 ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Χρησιμοποιώ το βιβλίο της κ. Elena Lazar, Panorama Literaturii Neoellene από την πρώτη μέρα της έκδοσής του (1987), γιατί έχει αποδειχθεί πολύτιμο εργαλείο δουλειάς όχι μόνο για τον Ρουμάνο γενικό αναγνώστη, αλλά ακόμη και για τον Έλληνα ειδικό σε θέματα νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αυτοΰ του είδους τα εγχειρίδια, τα οποία με τη μορφή λεξικού παρέχουν βιογραφικά στοιχεία, εργογραφία και σύντομη κριτική αποτίμηση του έργου των διαφόρων Ελλήνων συγγραφέων, έχουν πίσω τους μια πολύχρονη παράδοση, από το τέλος του IH' έως το τέλος του Κ' αιώνα. Πολλά παρόμοια εγχειρίδια έχουν δει έως σήμερα το φως της δημοσιότητας: 1. Ιωσήφ δε Κιγάλα, Σχεδίασμα κατόπτρου της νεοελληνικής φιλολογίας , Ερμούπολη Μ. Κ. Παρανίκα, Σχεδίασμα περί της εν τω ελληνικό) έθνει καταστάσεως των γραμμάτων από αλώσεως Κωνσταντινουπόλεως (1453 μ.χ. ) μέχρι των αρχών της ενεστώσης (ΊΘ ') εκατονταετηρίδος, Κωνσταντινούπολη Κ. Ν. Σάθα, Νεοελληνική φιλολογία. Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασιν διαλαμψάντων Ελλήνων από της καταλύσεως της βυζαντινής αυτοκρατορίας μέχρι της ελληνικής εθνεγερσίας ( ), Αθήνα Γ. Ζαβίρα, Νέα Ελλάς ή Ελληνικόν θέατρον, Αθήνα Το έργο του Ζαβίρα είναι το αρχαιότερο εγχειρίδιο αυτού του είδους, γιατί συγκροτήθηκε στο τέλος του ΙΗ' αιώνα. 5. Π. Αραβαντινού, Βιογραφική συλλογή λογίων της τουρκοκρατίας, Αθήνα Δ. Κούρτοβικ, Έλληνες μεταπολεμικοί συγγραφείς. Ένας κριτικός οδηγός, Αθήνα 1995λ 1. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα διάφορα λεξικά, εγκυκλοπαίδειες και σχολικά εγχειρίδια, όπως λ.χ. Χάρη Πάτση, Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, χ. Ι-ΧΙΙ, Αθήνα 1963 κ.ε. και Εκδοτικής Αθηνών, Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια. Παγκόσμιο Βιογραφικά λεξικό, τ. Ι-Χ, Αθήνα 1983 κ.ε.

11 Στα παραπάνω έργα θα πρέπει να προστεθούν και τα διάφορα εγχειρίδια που έχουν συνταχθεί σε ξένες γλώσσες, όπως τα ακόλουθα: 7. R. Dostalova, Slovnik Spisovotelù: Antika, Byzantiska a Novorecka Literatura, Praha E. Lazar, Panorama literaturii neoellene, Bucureçti N. Nikolau, Kratkii çlobara novogreceskoi literaturi, Moskva Πολύ πρόσφατα (1998) κυκλοφόρησε και στα γαλλικά ένα σχετικό λεξικό με τον τίτλο Ecrìture grecque. Το καλό με τα εγχειρίδια αυτού του είδους είναι ότι βρίσκει κανείς αμέσως την πληροφορία που χρειάζεται ανατρέχοντας στο οικείο λήμμα, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι το όνομα ενός συγγραφέα, ο τίτλος ενός περιοδικού ή ενός ιδιαίτερα σημαντικού λογοτεχνικού έργου- το μεγάλο τους μειονέκτημα όμως είναι ότι έχουν ένα αποσπασματικό χαρακτήρα και δεν επιτρέπουν στον αναγνώστη να έχει μια συνολική και καθαρή εικόνα της ιστορικής πορείας της νεοελληνικής λογοτεχνίας και των εξελίξεών της στις διάφορες περιόδους της, όπως λ.χ. στην περίοδο της κρητικής Αναγέννησης, του νεοελληνικού Διαφωτισμού, του αθηναϊκού Ρομαντισμού κ.τ.λ. Πριν όμως θίξει κανείς τα πολύπλοκα και συχνά αμφιλεγόμενα αυτά ζητήματα, νομίζω ότι πρώτιστα είναι απαραίτητο να δοθεί μια απάντηση στο βασικό ερώτημα πότε αρχίζει η νεοελληνική λογοτεχνία. Για μια χώρα που έχει πίσω της μια λογοτεχνική παράδοση τριών χιλιάδων χρόνων είναι χρήσιμο να διακρίνει κανείς την αρχαία από τη βυζαντινή περίοδο της ελληνικής λογοτεχνίας και κυρίως τη βυζαντινή από την αντίστοιχη νεοελληνική. Ό πω ς είναι αναμενόμενο, οι διάφοροι ιστορικοί της νεοελληνικής λογοτεχνίας δεν συμφωνούν ως προς τη χρονική τομή, η οποία ορίζει την αρχή της νεοελληνικής λογοτεχνίας, γι αυτό και οι ποικίλες απόψεις που έχουν διατυπωθεί παρουσιάζουν μεταξύ τους σημαντικές αποκλίσεις: α. Μια άποψη, που είναι και η επικρατέστερη, είναι αυτή που δέχεται ως αφετηρία της νέας ελληνικής λογοτεχνίας τον ΙΓ' αιώνα (μετά το 1204) και καμιά φορά τη μετατοπίζει πιο πίσω έως τον ΙΒ' αιώνα. Με την άποψη αυτή έχουν συνταχθεί οι ιστορικοί της λογοτεχνίας Η. Βουτιερίδης, Α. Καμπάνης, Κ. Θ. Δημαράς, Γ. Βαλέτας, Λ. Πολίτης, D. C. Hesseling, Β. Knòs κ.ά. β. Συχνά όμως υποστηρίζεται και η άποψη ότι η νέα ελληνική λογοτεχνία αρχίζει μετά το 1453, δηλαδή αμέσως μετά την Άλωση της Κων

12 σταντινούπολης. Την άποψη αυτή αντιπροσωπεύουν ο Θρ. Σταύρου, ο A. Mirambel κ.ά. γ. Μια τρίτη άποψη τοποθετεί την αρχή της νέας ελληνικής λογοτεχνίας στα 1509 (όχι 1519), τότε δηλαδή που τυπώθηκε στη Βενετία το πρώτο νεοελληνικό λογοτεχνικό βιβλίο, «Ο Απόκοπος» του Μπεργαδή. Η άποψη αυτή έχει υποστηριχθεί από τον Γ. Σαββίδη. δ. Άλλοι ιστορικοί, όπως ο I. Μ. Παναγιωτόπουλος, δέχονται ως αφετηρία της νεοελληνικής λογοτεχνίας το έτος 1708, τότε που πραγματοποιήθηκε στη Βενετία η έκδοση της συλλογής «Άνθη Ευλαβείας». ε. Τέλος, μια άλλη άποψη, που δε βρίσκει βέβαια πολλούς οπαδούς, είναι αυτή που δέχεται ως αφετηρία της νεοελληνικής λογοτεχνίας το 1821, δηλαδή την Επανάσταση της Εθνικής Παλιγγενεσίας, με κύριους εκπροσώπους τον Δ. Σολωμό και τον Α. Κάλβο. Εκτός από τον Δ. Παππά δεν γνωρίζω κανέναν άλλο ιστορικό που να έχει υιοθετήσει την ακραία αυτή περίπτωση. Είναι αναμφισβήτητο ότι όλες οι παραπάνω απόψεις αντιπροσωπεύουν σημαντικούς σταθμούς στην πορεία και την εξέλιξη της νέας ελληνικής λογοτεχνίας η μεγάλη όμως απόκλιση που παρατηρείται σ αυτές ως προς την αφετηρία μπορεί να γεφυρωθεί με μια συμβιβαστική και ρεαλιστική πρόταση, ότι δηλαδή όλες οι επί μέρους τομές από το 1100 έως το 1821 αντιπροσωπεύουν την πρώιμη ή την πρωτονεοελληνική π ε ρίοδο της λογοτεχνίας μας και από το 1821 έως σήμερα την καθαυτό νεοελληνική. Ό λη αυτή η μακρά περίοδος των οκτώ αιώνων δεν εξελίχθηκε σε ευθεία γραμμή, αλλά κινήθηκε παράλληλα προς τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα που επηρέασαν τις τύχες του νεώτερου ελληνισμού κατά τρόπον αποφασιστικό και καταλυτικό, γι αυτό και η διαίρεση σε επί μέρους μικρότερες περιόδους μπορεί να γίνει σε βάση τοπική και χρονική: 1. Η πρωτονεοελληνική λογοτεχνία (ακριτική ποίηση - πτωχοπροδρομικά - αλφάβητοι - θρήνοι για αλώσεις πόλεων - ιστορικά τραγούδια κ.ά.). 2. Το δημοτικό τραγούδι. 3. Η λογοτεχνία στις φραγκοκρατούμενες περιοχές: α. Κύπρος β. Δωδεκάνησα γ. Κρήτη δ. Επτάνησα.

13 4. Ο τουρκοκρατούμενος ελληνισμός. 5. Ο ελληνισμός της Διασποράς. 6. Ο νεοελληνικός Διαφωτισμός: α. Εκκλησιαστικός ουμανισμός β. Η ακτινοβολία του γαλλικού siècle des lumières. 7. Ο αθηναϊκός Ρομαντισμός (ή η Παλιά Αθηναϊκή Σχολή): ποίηση, πεζογραφία, το ιστορικό μυθιστόρημα, θέατρο, κ.λ.π. 8. Η γενιά του 1880 (ή η Νέα Αθηναϊκή Σχολή): α. Ο Κ. Παλαμάς και οι σύγχρονοί του β. Το ηθογραφικό διήγημα και μυθιστόρημα γ. Η συμβολή των αποδήμων Ελλήνων (Ψυχάρης - Πάλλης - Εφταλιώτης, κ.ά.) δ. Οι επίγονοι της ηθογραφίας ε. Οι «Outsiders»: Κ. Π. Καβάφης - Ν. Καζαντζάκης. 9. Η γενιά του 1930: α. Ποίηση β. Πεζογραφία γ. Θέατρο. 10. Η γενιά του Η πρώτη μεταπολεμική γενιά (στην ποίηση και την πεζογραφία). 12. Η Σχολή της Θεσσαλονίκης. 13. Η δεύτερη μεταπολεμική γενιά (στην ποίηση και την πεζογραφία). 14. Το σύγχρονο ελληνικό θέατρο (από το τέλος του Α Παγκοσμίου Πολέμου έως σήμερα) 15. Η λογοτεχνία της περιφέρειας (τα νεοελληνικά γράμματα, λ.χ. στη Λέσβο, στη Μακεδονία, και αλλού). 16. Η λογοτεχνία του απόδημου ελληνισμού: α. Αμερική (Η.Π.Α. - Καναδάς - Ν. Αμερική) β. Ευρώπη (Αγγλία - Γαλλία - Γερμανία - τ. Σοβιετική Ένωση) γ. Αφρική (Αίγυπτος, Ν. Αφρική) δ. Αυστραλία ε. Ασία. 17. Σύγχρονες τάσεις και αναζητήσεις στη νεοελληνική λογοτεχνία (οι νεώτερες γενιές ποιητών και πεζογράφων, λ.χ. η γενιά του 1970, του 1980, κ.τ.λ.). 18. Επίμετρο. Η πορεία του γλωσσικού ζητήματος από τον ΙΕ' έως τον Κ' αιώνα και οι επιπτώσεις του στη λογοτεχνική δημιουργία.

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (κατ επιλογήν)* ΒΑΣΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ I. Ιστορίες της νέας ελληνικής λογοτεχνίας R. Beaton, An introduction to Modem Greek Literature, Oxford H.-G. Beck, Geschichte der byzantinischen Volksliteratur, München N. Chatzinikolaou, Literatura Nowogrecka , Warszawa-Poznan K. Θ. Δημαράς, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Α πό τις πρώτες ρίζες ως την εποχή μας, D. C. Hesseling, Histoire de la littérature grecque moderne, Paris A. Καμπάνης, Ιστορία της νέας ελληνικής λογοτεχνίας, Β. Knòs, L Histoire de la littérature néo-grecque. La période jusqu en 1821, Stockholm - Goteborg - Uppsala Γ. Κορδάτος, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας (Από το 1453 ως το 1961), Κ. Krumbacher, Geschichte der byzantinischen Literatur. Von Justinian bis zum Ende des òstròmischen Reiches ( ), München 21897, σσ Π. Κωστέλενον, Σύγχρονη ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Α πό την Άλωση ως τις μέρες μας, Π. Δ. Μαστροδημήτρης, Εισαγωγή στη νεοελληνική φιλολογία, Κ. Μητσάκη, Εισαγωγή στη νέα ελληνική λογοτεχνία. Πρωτονεοελληνικοί χρόνοι, Φ. και Γλ. Μπουμπουλίδου, Η νεωτέρα ελληνική λογοτεχνία. Γραμματολογικό διάγραμμα, τ. Α, L. Politis, A History of Modem Greek Literature, Oxford J. Rizos-Neroulos, Cours de littérature grecque moderne donné à Genève, Genève A. R. Rangabé, Précis d une histoire de la littérature néo-hellénique, x. A'-B', Berlin Δ. Τσάκωνας, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, τ. Α'-Θ', Μ. Vitti, Storia della letteratura neogreca, Torino II. Βιβλιογραφίες N. Cartojan, Cartile populare ìn literatura româneasca, x. B', Epoca influenti greceçti, Bucureçti Ο τόπος έκδοσης ενός βιβλίου, όταν δεν αναφέρεται, είναι πάντα η Αθήνα.

15 I. Chipmia - D. Simonescu, Canile populare în literatura româneascâ. Edifie ingrijita fi studiu introductiv, Bucureçti C. Th. Dimaras - C. Koumarianou - L. Droulia, Modem Greek Culture. A Selected Bibliography (in English - French - German - Italian), Moderne griechische Literatur in deutscher Übersetzung. Eine Ausstellung der Griechischen Botschaft, Bonn Katalog der Ausstellung, Bonn D. M. Philippides, Census of Modem Greek Literature. Check-List of English Language Sources Useful to the Study of Modem Greek Literature ( ), New Haven Πρώιμη νεοελληνική λογοτεχνία. Γενική βιβλιογραφία: Early Modem Greek Literature , Sidney E. -A. Σταυροπούλου, Βιβλιογραφία μεταφράσεων νεοελληνικής λογοτεχνίας, T. Takahashi, Ιαπωνικές μεταφράσεις της νεοελληνικής λογοτεχνίας και γλωσσολογίας, Hiroshima III. Αφιερώματα Περιοδικών Perspective of Greece. An <Atlantic Monthly» Supplement (1955). Νέα Εστία, α.τ (Χριστούγεννα 1987), Η ελληνική λογοτεχνία και οι επιδράσεις των ξένων πνευματικών ρευμάτων. Νέα Πορεία, τεύχος εκτός σειράς (Απρίλιος 1981): Τα τελευταία 25 χρόνια της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Νέα Πορεία, ειδική έκδοση (Ιούνιος 1988): Λογοτεχνία της Θεσσαλονίκης. Review of National Literatures, a. τ. 5.2 (Φθινόπωρο 1974): Greece. The Modem Voice. Τα Τετράδια της ΠΑ.ΠΟ.Κ, α.τ. 6 (Μάιος 1998): 20 χρόνια νεοελληνικής λογοτεχνίας IV. Μελέτες και Αφιερώματα Σάτιρα και πολιτική στη νεώτερη Ελλάδα. Από τον Σολωμό ως τον Σεφέρη, Θεσσαλονίκη. Εκατό χρόνια λογοτεχνικής ζωής : Ποίηση - Πεζός Λ ό γος - Δοκίμιο - Κριτική - Θέατρο - Μετάφραση, Θεσσαλονίκη Νεοελληνικά Μετρικά, Ρέθυμνο Από το Λέανδρο στον Αουκή Αάρα. Μελέτες για την πεζογραφία της περιόδου ,1997. Τ. Αδάμου, Η λογοτεχνική κληρονομιά μας (από μια άλλη σκοπιά), Στ. Αλεξίου, Δημώδη βυζαντινά, Σ. Αντωνιάδη, «Νέα ρεύματα στη νεοελληνική λογοτεχνία (Από το 1922 κι έπειτα)», Νέα Εστία 40 (1949), Β. Αποστολίδου, Ο Κωστής Παλαμάς ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας, 1922.

16 Αλ. Αργυρίου, Αναψηλαφήσεις σε δύσκολους καιρούς, Αλ. Αργυρίου, Οριακά και μεταβατικά έργα Ελλήνων πεζογράφων, Ast. Argyriou, Spirituels néo-grecs. XVe-XXe siècles, Namur B. Αθανασόπουλου, Το ποιητικό τοπίο του ελληνικού 19 και 20 αιώνα, τ. Α'-Β', Π. Χάρη, Έλληνες πεζογράφοι, τ. Α'-Η', Γ. Χατζίνη, Ελληνικά Κείμενα, Α. Δελώνη, Εισαγωγή στη μεταπολεμική ελληνική παιδική λογοτεχνία, Κ. Ντελόπουλου, Νεοελληνικά φιλολογικά ψευδώνυμα , Κ. Δημάδη, Η νέα λογοτεχνία κατά την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας και της κατοχής, Amsterdam R. Dostalova, «Problème der Periodisierung und Kontinuitàt der griechischen Literatur», Listy Filologiche 101 (1979) K. Dounis, Greek Women Writers from Σαπφώ to Sappho, Melbourne B. L. Ecklund, Towards a New Image of Greece. B. Knòs and the Breakthrough of Modem Greek Literature in Sweden, Gothenburg, P. Enepekides, «Les sources manuscrites de l histoire hellénique du début du 19e siècle conservées dans les archives de l Europe centrale et occidentale», Πεπραγμένα Θ' Διεθνούς Βυζαντινολογικού Συνεδρίου, τ. Β', 1950, σσ Δ. Γουνελά, Η σοσιαλιστική συνείδηση στην ελληνική λογοτεχνία ,1984. A. Heisenberg, «Die sogenannten rhodischer Liebeslieder», Byzantinische Zeitschrift 2 (1893), E. C. Holzer, «Zum ABC der Liebe», Berliner Philologische Wochenschrift της 25 Απριλίου Γ. Καναράκη, Η λογοτεχνική παρουσία των Ελλήνων στην Αυστραλία, Α. Καραντώνη, Εισαγωγή στη νεώτερη ποίηση, Α. Καραντώνη, Η ποίησή μας μετά το Σεφέρη, Α. Καραντώνη, Φαναριώτικη και Επτανησιακή ποίηση, Κ. Κασίνη, Διασταυρώσεις. Μελέτες για τον ΙΈ και Κ αιώνα, Ε. Keeley - P. Bien, Modem Greek Writers, Princeton N.J Τ. Κόρφη, Ματιές στη λογοτεχνία του μεσοπολέμου, Ε. Κριαρά, Φιλολογικά μελετήματα. 19ος αιώνας, B. Laourdas, «Modem Greek Historical Novels», Balkan Studies 6 (1965), Μ. Μανοΰσακα, Η Κρητική λογοτεχνία κατά την εποχή της βενετοκρατίας, Θεσσαλονίκη Γ. Ξ. Μαντζουράνη, Ανάμεσα σε δύο κόσμους. Συγγραφείς στη Γερμανία με ελληνικό διαβατήριο, Μ. Μαντουβάλου, Κείμενα και μελέτες μεσαιωνικής και νεοελληνικής γραμματείας, B. Κ. Μάργαρη, Συγγραφείς και λογοτέχνες των Ιωαννίνων. Από το Δεσποτάτο της Ηπείρου ως τις μέρες μας ( ), Γιάννινα 1991.

17 A. Mirambel, «L élément dialectal dans la littérature néohéllenique. Problèmes et Méthodes», Actes du 1er Congrès International des Etudes Balkaniques et Sud-Est Européennes, τ. Δ', Sofia 1968, σσ K. Mitsakis, «Modem Greek Prose. The Generation of the 30s. An Attempt for a Definitive Evaluation», Balkan Studies 17 (1970), K. Μητσάκη, Πορεία μέσα στο χρόνο. Μελέτες νεοελληνικής φιλολογίας, Κ. Μητσάκη, Το εμψνχούν ύδωρ. Μελέτες μεσαιωνικής και νεοελληνικής φιλολογίας, Κ. Μητσάκη, Σημεία αναφοράς, Κ. Mitsakis, «Las relaciones literarias greco-rusas del siglo XI al XX», Byzantion-Nea Hellas ( ), Κ. Μητσάκη, Θεσσαλονίκην τε... Μελέτες νεοελληνικής φιλολογίας, Κ. Γ. Παπαγεωργίου, Η γενιά του 70. Ιστορία - Ποιητικές διαδρομές, Γ. Παπακώστα, Ιχνηλασίες. Φιλολογικά Μελετήματα, Λ. Πολίτη, Θέματα της λογοτεχνίας μας, τ. Α'-Β', Γλ. Πρωτοπαπά-Μπουμπουλίδη, Η Αθηναϊκή Σχολή. Γραμματολογικό διάγραμμα, Ιωάννινα J. Psichari, Quelques tarvaux de linguistique, de philologie et de littérature hellénique , Paris D. Russo, Studii istorice greco-române, %. A'-B', Bucureçti A. Σαχίνη, H πεζογραφία της κατοχής, A. Σαχίνη, H σύγχρονη πεζογραφία μας, A. Σαχίνη, Το ιστορικό μυθιστόρημα, Θεσσαλονίκη Α. Σαχίνη, Το νεοελληνικό μυθιστόρημα, Α. Σαχίνη, Νέοι πεζογράφοι, Α. Σαχίνη, Θεωρία και άγνωστη ιστορία του μυθιστορήματος στην Ελλάδα , N. Β. Τωμαδάκη, Νεοελληνικά δοκίμια και μελέται, Κ. Δ. Τρυπάνη, Ελληνική ποίηση. Από τον Όμηρο ως τον Σεφέρη, Κ. Τζοροβίλη, «Η λογοτεχνική παρουσία των Ελλήνων μεταναστών της Αυστραλίας», Νέα Αριάδνη α. τ. 2-4 (1997), Γ. Βασιλακάκου, Η νεοελληνική λογοτεχνία της διασποράς: Αυστραλία, G. Veludis, Germanogrecia. Deutsche Einflüsse auf die neu-grìechische Literatur , x. A'-B', Amsterdam Γ. Θ. Ζώρα, Θέματα μεσαιωνικής και νεοελληνικής φιλολογίας, Γ. Γ. Ζώρα, Φιλολογικά μελετήματα, Γ. Γ. Ζώρα, Ιταλικοί αντικατοπτρισμοί. Η Ιταλία σε κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας, 1994.

18 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ: ΕΝΑΣ ΠΑΡΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ Από το βιογραφικό σημείωμα του S.A. Schulz μαθαίνει κανείς ότι ο Δημήτριος Γαλανός ο Αθηναίος (Αθήνα Μπενάρες 1833), πριν ακόμη μεταναστεύσει στην εξωτική και πολύ μακρινή Ινδία, είχε ολοκληρώσει τις εγκύκλιες του σπουδές στην Ελλάδα (Μεσολόγγι και Πάτμο) και πιθανώς στην Κωνσταντινούπολη1 μετά την εγκατάστασή του στο Μ πενάρες ως διδάσκαλος των εκεί Ελληνοπαίδων, άρχισε να μελετάει συστηματικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα τις κύριες γλώσσες που μιλιούνταν τότε στην Ινδία, δηλαδή Bengali και Hindustani, καθώς και τα Σανσκριτικά, τη γλώσσα της ινδικής φιλολογικής παράδοσης, και ακόμη τα Περσικά, τη lingua franca της εποχής στη Ν.Α. Ασία. Από μαρτυρία του Αγγλικανού επισκόπου Reginald Heber πληροφορείται κανείς επίσης, ότι ο Γαλανός εκτός από τα Αγγλικά γνώριζε Γαλλικά και Ιταλικά και επί πλέον ήταν «a very good scholar in the ancient language of his country»2, που θα πει ότι ο Γαλανός γνώριζε και αρχαία ελληνικά, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τα λεξικά του στις διάφορες ερμηνείες δηλαδή πολλών σανσκριτικών λημμάτων παραθέτει μια σειρά από συνώνυμες λέξεις, συχνά σπάνιες ελληνικές λέξεις που δε χρησιμοποιούνται πια από την κοινή νεοελληνική, αλλά που απαντούν μόνο σε αρχαία ελληνικά κείμενα3. Με άλλα λόγια ο Δημήτριος Γαλανός μπορεί να θεωρηθεί ως ένας εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού ουμανισμού στην Ινδία. Εκεί κάτω εκτός από το δασκαλίκι ασχολήθηκε μερικώς, αλλά επιτυχώς και με εμπορικές επιχειρήσεις «he was also engaged in some business», προσθέτει και o Schulz4. Στην Ινδία ο Γαλανός ανέπτυξε μια πολλαπλή δραστηριότητα και θυμίζει σε πολλά τον άλλο μεγάλο σύγχρονό του Αδαμάντιο Κοραή. Η Ινδία όμως για έναν πνευματικό άνθρωπο αντιπροσώπευε μια μεγάλη πρόκληση, στην οποία ο Γαλανός ανταποκρίθηκε στην αρχή μαθαίνοντας σανσκριτικά και μερικές από τις κύριες γλώσσες της

19 ινδικής υποηπείρου, όχι για λόγους πρακτικούς, αλλά έχοντας ως κύριο στόχο τη φιλολογική και επιστημονική αξιοποίησή τους είτε μεταφράζοντας σημαντικά έργα της ινδικής λογοτεχνικής παράδοσης είτε συγκροτώντας κατά την ευρωπαϊκή συνήθεια της εποχής πολύγλωσσα λεξικά5. Για τις μεταφράσεις του Γαλανού που δημοσιεύτηκαν μέσα στη δεκαετία , πάντως δέκα και είκοσι χρόνια μετά τον θάνατό του, κάνει σύντομα λόγο ο Schulz6, όμως οι μεταφράσεις αυτές, που ασφαλώς συνέβαλαν στην καλύτερη ενημέρωση του ελληνικού αναγνωστικού κοινού για τη φιλολογική παράδοση της Ινδίας, σήμερα πια ενδιαφέρουν μόνο τους ειδικούς μελετητές. Τα λεξικά του ωστόσο, τα οποία εξακολουθούν να παραμένουν ανέκδοτα με μοναδική εξαίρεση το «Λεξικό Σανσκριτικής - Α γ γλικής - Ελληνικής» γλώσσας, διατηρούν ακόμη όλη τους την αξία. Με τη Διαθήκη του, που συντάχθηκε λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Γαλανός κληροδότησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών όλη την υλική και πνευματική περιουσία του. Τα λεξικά του περιήλθαν στην κυριότητα του Π α νεπιστημίου Αθηνών και με τη συνένωση της Βιβλιοθήκης του Π ανεπιστημίου Αθηνών με τη νεοϊδρυμένη τότε Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος πέρασαν στην κυριότητα της τελευταίας. Σήμερα λοιπόν, στην Εθνική Βιβλιοθήκη υπάρχουν επτά χειρόγραφα με λεξικογραφικό υλικό του Γαλανού, τα υπ αρ. 1836,1837, 1838, 1839, 1840,1841 και Από αυτά τα 1837 και 1838 παρέχουν το πρώτο και δεύτερο μέρος ενός «Λεξικού της Σανσκριτικής, Περσικής και Ελληνικής» γλώσσας, για το οποίο έχει εκδηλωθεί εκδοτικό ενδιαφέρον από το Ιρανικό Υπουργείο Πολιτισμού - πρέπει ωστόσο να σημειώσω ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν μελετηθεί οι σχέσεις του λεξικού αυτού με τα υπόλοιπα σανσκριτικά λεξικά, για τα οποία γίνεται αμέσως παρακάτω σύντομα λόγος. Από τα χειρόγραφα του Γαλανού λοιπόν, τα υπ αρ και 1840 παρέχουν το πρώτο και το δεύτερο μέρος ενός «Λεξικού Σανσκριτικής - Αγγλικής - Ελληνικής» γλώσσας, το οποίο ύστερα από πολλές άκαρπες προσπάθειες στο παρελθόν τελικά εκδόθηκε στις μέρες μας. Υπάρχει όμως και το χειρόγραφο 1841 που παρέχει ένα τρίτο λεξικό, πιθανώς της Σανσκριτικής και Ελληνικής γλώσσας λέω πιθανώς, γιατί το έργο παρέμεινε μισοτελειωμένο και γιατί σε αυτό έχουν γραφτεί μόνο τα σανσκριτικά λήμματα, αλλά δεν έχουν σημειωθεί παραδίπλα οι αντίστοιχες ερμηνείες στα ελληνικά και ίσως στα αγγλικά, όπως παρατηρείται στα άλλα λεξικά που έχουν αναφερθεί λίγο πιο πάνω. Περιορίζομαι λοιπόν στο σημείο αυτό να διατυπώσω μια υπόθεση που απαιτεί όμως συστηματικότερη

20 διερεΰνηση για να αποδειχθεί το χειρόγραφο 1841 μάς παρέχει μια πρώτη απόπειρα συγκρότησης του μεγάλου «Λεξικού Σανσκριτικής - Αγγλικής - Ελληνικής» γλώσσας, που έχει πρωτοεκδοθεί στο σωτήριο έτος 2001,168 χρόνια μετά τον θάνατο του συντάκτη του. Γιατί το λεξικό αυτό έμεινε μισοτελειωμένο δεν το γνωρίζουμε και ίσως δεν το μάθουμε ποτέ. Πάντως το χειρόγραφο 1841 βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση, το χαρτί του έχει καεί από την πολυκαιρία και γ ι αυτό θρυμματίζεται στην πρώτη επαφή. Κάνω λοιπόν σήμερα μια έκκληση προς όλους τους αρμοδίους φορείς, όποιοι είναι αυτοί, να ενδιαφερθούν για μια άμεση επέμβαση, ώστε να σωθεί το πολύτιμο αυτό χειρόγραφο. Κάποιες πρώτες παρατηρήσεις για τον τρόπο που εργάστηκε ο Γαλανός ως λεξικογράφος τις έχω καταγράφει στο σχετικό προλογικό σημείωμα που συνοδεύει την έκδοση του «Λεξικού της Σανσκριτικής, Αγγλικής και Ελληνικής» γλώσσας8. Εδώ θα ήθελα να προσθέσω κάποιες σκέψεις που μου έχουν γεννηθεί στο χρονικό διάστημα που ασχολούμαι με την προσωπικότητα του Δη μητριού Γαλανού και το έργο του. Ό πω ς έχει ήδη προαναφερθεί, ο Γαλανός έζησε μέσα στο δεύτερο μισό του ΙΗ' και το πρώτο τρίτο του ΙΘ' αιώνα, είναι δηλαδή σύγχρονος του μεγάλου κινήματος του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, ένα στοιχείο που δεν έχει μέχρι σήμερα επισημανθεί- με άλλα λόγια ο Αθηναίος λόγιος είναι ένας τυπικός εκπρόσωπος του ευρωπαϊκού γενικότερα και του ελληνικού ειδικότερα Διαφωτισμού. Πιο πάνω χαρακτήρισα τον Γαλανό ως ουμανιστή. Τώρα θα πρέπει να προσθέσω, ότι ο Γαλανός, ίσως και από έλλειψη κατάλληλων βιβλιοθηκών στη Ν.Α. Ασία, δεν ασχολήθηκε με τα γνωστά κείμενα και θέματα, τα οποία ήταν το αντικείμενο της μελέτης των άλλων διαφωτιστών του ΙΗ' αιώνα πιθανώς λοιπόν έκρινε πιο πρόσφορο, αλλά και πιο σημαντικό να ασχοληθεί με την πνευματική παράδοση της χώρας που τον φιλοξενούσε και επιχείρησε να γίνει ο εισηγητής της σανσκριτικής γλώσσας και λογοτεχνίας στον ελληνικό αλλά και στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. Έ τσι αφοσιώθηκε στη μετάφραση κλασικών έργων της σανσκριτικής φιλολογίας και τη συγκρότηση των απαραίτητων λεξικών. Ό λοι οι Έλληνες εκπρόσωποι του διαφωτισμού ζουν και δρουν μέσα στην Ελλάδα και στη διασπορά, στη Δ. και Α. Ευρώπη. Ο Γαλανός αντιπροσωπεύει τη μεγάλη εξαίρεση, εφόσον ζει και δρα επιστημονικά στο μακρινό Μπενάρες. Λίγο πιο πάνω παρατήρησα ότι το μεταφραστικό έργο του Γαλανού δημοσιεύτηκε στην Αθήνα δέκα με είκοσι χρόνια μετά τον θάνατό του

21 το λεξικογραφικό του έργο παρέμεινε όμως σχεδόν άγνωστο και ανέκδοτο ως τις μέρες μας. Αυτό ίσως οφείλεται και στο γεγονός ότι ο ίδιος δεν επιδίωξε τη δημοσίευσή του όσο ζούσε, ίσως και από φόβο, μήπως επαναληφθεί εκείνο το φιάσκο με τον διαβόητο καπετάνιο Νικόλαο Κεφαλά, ο οποίος καταχράστηκε την εμπιστοσύνη που του έδειξε τότε (1823) ο Γαλανός και σφετερίστηκε το μεταφραστικό μόχθο του δημοσιεύοντας τα «Ρητά» του Cânakya με το δικό του όνομα9. Έτσι το λεξικογραφικό τουλάχιστον έργο αυτοΰ του σπουδαίου διαφωτιστή έμεινε έξω από την πνευματική και την επιστημονική ζωή της Ελλάδας. Ο Γαλανός ωστόσο με καθυστέρηση σχεδόν δυο αιώνων γίνεται σήμερα δεκτός με σεβασμό από την ελληνική, αλλά και την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ως ένας μεγάλος πρόδρομος που έφερε τον ελληνικό πολιτισμό στην Ινδία και παράλληλα λειτούργησε ως γέφυρα για να περάσει η πλούσια ινδική φιλολογική παράδοση στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Έ τσι είναι πράξη δικαιοσύνης ο Δημήτριος Γαλανός να καταλάβει σιγά-σιγά τη θέση που του ανήκει στις διάφορες ιστορίες και τα διάφορα λεξικά της νεοελληνικής λογοτεχνίας, στις ειδικότερες μελέτες για τον νεοελληνικό Διαφωτισμό, ακόμη και στα εκλαϊκευτικά εκείνα έργα που συνήθως αποκαλούνται «Συναξάρια του Γένους».

22 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Βλ. Siegfried Schulz, «Δημήτριος Γαλανός: Η ζωή και το έργο του», στο έργο: Δ. Γαλανού, Λεξικό Σανσκριτικής - Αγγλικής - Ελληνικής, Αθήνα 2001, σσ. ΧΧΙΙΙ-ΧΧΙΧ. 2. Βλ. S. Schulz, ó.jt., σ. XXXIV. 3. Βλ. Κ. Μητσάκη, «Ο Δημήτριος Γαλανός ως λεξικογράφος», στο έργο: Δ. Γαλανού, Λεξικό Σανσκριτικής - Αγγλικής - Ελληνικής, σ. XL. 4. Βλ. S. Schulz, ό.π., σ. XXXIII. 5. Βλ. B. Ν. Τατάκη, Γεράσιμος Βλάχος ο Κρης ( ), Φιλόσοφος - Θεολόγος - Φιλόλογος, Βενετία Βλ. S. Schulz, ό.π., σ. XXXVII. 7. Βλ. Κ. Μητσάκη, «Ο Δημήτριος Γαλανός ως λεξικογράφος», ό.π., σ. XXXVII. 8. Βλ. Κ. Μητσάκη, «Ο Δημήτριος Γαλανός ως λεξικογράφος», ό.π., σ. XXXIX κ.ε. 9. Βλ. S. Schulz, ό.π., σ. XXVIII.

23

24 Ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΟΣ Από τη βιογραφία του Δημητρίου Γαλανού είναι γνωστό ότι ο Αθηναίος αυτός λόγιος μετά την εγκατάστασή του στο Μ πενάρες είχε αρχίσει να σπουδάζει συστηματικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα τις κυρίες γλώσσες της Ν.Α. Ασίας: σανσκριτικά, χίντι, ορντοΰ, περσικά (φαρσί), κ.τ.λ. Το ενδιαφέρον όμως του Γαλανού για τις παραπάνω γλώσσες δεν περιοριζόταν μόνο στην εκμάθηση τους για λόγους πρακτικούς, αλλά στόχευε στη φιλολογική και επιστημονική αξιοποίησή τους είτε με μεταφράσεις στα ελληνικά σημαντικών έργων της ινδικής λογοτεχνικής παράδοσης είτε με τη συγκρότηση πολύγλωσσων λεξικών. Αυτό το τελευταίο μέρος της φιλολογικής και επιστημονικής εργασίας του Γαλανού παραμένει ουσιαστικά μέχρι σήμερα άγνωστο με εξαίρεση ίσως το Σανσκριτο-Αγγλο-Ελληνικό Λεξικό, η ύπαρξη του οποίου έγινε γνωστή σε ένα πολύ μικρό κύκλο ειδικών και για το οποίο εκδηλώθηκε ένα ζωηρό εκδοτικό ενδιαφέρον από ορισμένους ερευνητές χωρίς όμως οι σχετικές προσπάθειες να ευοδωθούν παρά μόνο στην αρχή του νέου αιώνα, στην αρχή της νέας χιλιετίας. Ο Δημήτριος Γαλανός όμως, εκτός από το παραπάνω λεξικό, εργάστηκε επίμονα για τη συγκρότηση και άλλων λεξικών, τα χειρόγραφα των οποίων μετά τον θάνατο του συγγραφέα και κατ εντολήν του παραδόθηκαν στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αθηνών και αργότερα, μετά την ενοποίηση της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών με τη νεοσύστατη τότε Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, πέρασαν στην κυριότητα της τελευταίας. Σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος βρίσκονται κατατεθημένα επτά χειρόγραφα του Γαλανού, που αντιπροσωπεύουν τον λεξικογραφικό μόχθο αυτού του πρωτοπόρου Ευρωπαίου σανσκριτολόγου, τα υπ αρ. 1836,1837,1838,1839,1840,1841 και Τα λεξικά αυτά τα έχει ήδη περιγράφει ο Ιωάννης Σακελλίων στον Κατάλογό του που κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1892: Βλ. I. Σακελλίωνος, Κατάλογος Χειρογράφων τής Εθνικής Βιβλιοθήκης τής Ελλάδος, Αθήνα 1892, σ

25 Τα λεξικά του Γαλανού περιγράφονται στο τελευταίο μέρος του Καταλόγου, όπου γίνεται λόγος για όλα τα σανσκριτικά χειρόγραφα της Ε θνικής Βιβλιοθήκης. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι ο Σακελλίων δεν γνώριζε σανσκριτικά και συνεπώς οι περιγραφές του είναι ελλιπείς και φυσικά δεν είναι απαλλαγμένες από λάθη. Στην περιγραφή του κώδικα 1836 λ.χ. αναγράφονται τα ακόλουθα: «Κντίς εκ χάρτου ναστοϋ, μηκ. 0.34, πλατ Έν αυτή περιέχονται χειρόγραφα τοϋ μακαρίτου Δημητριού Γαλανού τού Αθηναίου ήτοι τετράδια όγδοήκοντα, τα πάντα σανσκριτιστ'ι γεγραμμένα κιονιδόν, εκ δε τοϋ τοιούτου τής γραφής τύπου καί των ενιαχού εγκατεσπαρμένων ελληνικών λέξεων εικάζεται είναι Λεξικόν οϋτινος την ελληνιστί έρμηνείαν ου προέφθασε συντελέσαι» (σσ ). Η περιγραφή του χειρογράφου δεν στηρίζεται λοιπόν σε στέρεη γνώση του αντικειμένου αλλά σε εικασίες. Τα παραπάνω επτά χειρόγραφα με βάση το περιεχόμενό τους μπορούν να ταξινομηθούν με τον ακόλουθο τρόπο: Α.1 Χειρόγραφο 1836, φ. 746: Κατά τον Σακελλίωνα πρόκειται για λεξικό, ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του οποίου δεν προσδιορίζεται ακριβέστερα (σσ ). Β.1 Χειρόγραφο 1837, φ. 687: Περσο-Σανσκριτο-Ελληνικό Λεξικό (α μέρος, βλ. Σακελλίων, σ. 308). Β.2 Χειρόγραφο 1838, φ. 684: Περσο-Σανσκριτο-Ελληνικό Λεξικό (β' μέρος, βλ. Σακελλίων, σ. 308). Γ.1 Χειρόγραφο 1839, φ Τα φύλλα 134-6, και 306 έχουν μείνει λευκά. Στο φ. 136Γυπάρχει από άλλο χέρι η σημείωση: Μυθολογικόν (τετράδια είκοσι). Γενικά στο χειρόγραφο αυτό αφθονούν οι παρασελίδιες σημειώσεις: Σανσκριτο-Λγγλο-Ελληνικό Λεξικό (α μέρος, βλ. Σακελλίων, σ. 308). Γ.2 Χειρόγραφο 1840, φ. 800 (από τα οποία τα φ. 800ν και 80Γ'ν έχουν μείνει λευκά): Σανσκριτο-Αγγλο-Ελληνικό Λεξικό (β' μέρος, βλ. Σακελλίων, σ. 308).

26 Γ.3 Χειρόγραφο 1841, λυτά φΰλλα 358. Το χειρόγραφο αυτό είναι πολύ κατεοτραμμένο, το χαρτί του έχει καεί από την πολυκαιρία και θρυμματίζεται στην πρώτη επαφή. Χρειάζεται προσεκτική συντήρηση. Σανσκριτο-Ελληνικό(;) Λεξικό. Πρόκειται για έργο ημιτελές, στο οποίο υπάρχουν μόνο τα σανσκριτικά λήμματα (βλ. Σακελλίων, σ. 308). Τσως να έχουμε μπροστά μας την πρώτη απόπειρα του Γαλανού για τη συγκρότηση τον Σανσκριτο-Αγγλο-ΕλληνικούΛεξικού (βλ. Γ.1 και Γ.2). Δ.1 Χειρόγραφο 1853, φ. 128, από τα οποία τα φ έχουν μείνει άγραφα. Σανσκριτικό Ονομαστικό Λεξικό. Πρόκειται για λεξικό της ινδικής μυθολογίας, όπως αποδεικνυεται από τους τίτλους των επί μέρους κεφαλαίων: Ονόματα τον Ουρανού (φ. Γ), Ονόματα τον Όρους των Θεών (φ. 7ν), Ονόματα των υπηρετών τουσίβα (φ. 9Γ), Ονόματα του τόξου τουσίβα (φ. 9Γ) κ.τ.λ. (βλ. Σακελλίων, σ. 309). Γενικές Παρατηρήσεις: Ό λα τα Λεξικά του Γαλανού είναι με μεγάλη επιμέλεια γραμμένα. Τα σανσκριτικά λήμματα είναι πάντα πολύ καλλιγραφημένα με μεγάλα μαύρα συμπλέγματα γραμμάτων. Ο Γαλανός δεν περιορίζεται μόνο στις ερμηνείες των σανσκριτικών ή και των περσικών λημμάτων, αλλά επιχειρεί και την ετυμολογία τους συνδέοντάς τα και με τις αντίστοιχες ελληνικές λέξεις, με άλλα λόγια ο Αθηναίος λόγιος αποδεικνυεται ένας σπουδαίος πρόδρομος της ινδο-ευρωπαϊκής γλωσσολογίας* λ.χ. στο χφ το λήμμα besinjée ετυμμολογείται από το σαv o k q. pünchawâ που είναι συγγενικό προς το ελληνικό επίθετο πέμπτος. Αυτή η τελευταία σύνδεση διαφωτίζεται για τον Έλληνα αναγνώστη με τον συσχετισμό του τοπωνυμίου Punchâb, περιοχή της Β. Ινδίας που την διέσχισε ο Μ. Αλέξανδρος με τους Μακεδόνες του και η οποία αναφέρεται στις ελληνικές πηγές ως Πενταποταμία. Ο Γαλανός επιχειρεί κάθε σανσκριτικό ή περσικό (φαρσί) λήμμα να το ερμηνεύσει παραθέτοντας ένα πλήθος συνώνυμων λέξεων στα αγγλικά και ελληνικά στο χφ λ.χ. η περσική λέξη warsifâ ερμηνεύεται με τον ακόλουθο τρόπο: 1. αγγλ. stipend, salary,pension. 2. ελλ. μισθοφορά, σίτησις, σιτηρέσιον. Ο τύπος μισθοφορά (η) απαντά μόνο στα αρχαία ελληνικά κείμενα, αλλά δεν χρησιμοποιείται στους νεώτερους χρόνους.

27 Αυτό το παράδειγμα και μαζί πολλά άλλα αποτελούν τουλάχιστον ένδειξη ότι ο Γαλανός είχε αξιοσημείωτη κλασική παιδεία. Η έκδοση σήμερα τον Σανσκριτο-Αγγλο-Ελληνικον Λεξικού του Δημητρίου Γαλανού δεν σημαίνει το τέρμα αλλά αντίθετα την αφετηρία των σχετικών μελετών τόσο γύρω από το πρόσωπο του διάσημου πια στις μέρες μας Έλληνα Ινδολόγου όσο και για την ανάπτυξη της συγκριτικής ινδο-ευρωπαϊκής γλωσσολογίας.

28 Ο ΚΩΣΤΉΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ( ) ΩΣ ΠΕΤΡΑΡΧΙΚΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ: Ο ΠΑΛΑΜΑΣ ΚΑΙ Η ΚΥΠΡΟΣ Η απόφασή μου να ασχοληθώ με τον Κωστή Παλαμά ως πετραρχικό ποιητή έχει υπαγορευθεί από διάφορους λόγους. Κατ αρχήν γιατί ο πρώτος ποιητής που μεταφΰτευσε το σονέτο στον ελληνόφωνο χώρο ήταν Κύπριος- τον καταπληκτικό ποιητή των στιχουργημάτων εκείνων που σήμερα, ύστερα από τη φιλολογική παρέμβαση της αλησμόνητης Θέμης Σιαπκαρά-Πιτσιλλίδη, είναι γνωστά ως «Ρίμες Α γάπης», υπονοεί και ο Παλαμάς σε ένα από τα πρώτα του σονέτα (1896) κι ας μιλάει σε αυτό σε πρώτο πρόσωπο: Μ έσ στην ξένη γη την ακριβή Π ήρ άπό την πράσινη φωλιά Κ έκλεισα τά κόκκινα πουλιά Σ το χρνσοπλεμένο το κλουβί. Το χρυσοπλεμένο το κλουβί Γίνηκε μια δεύτερη φωλιά Και στά χώματά μας τά πουλιά Ν έα πατρίδα βρίσκουν άκριβή. Κι άλαφρά άναδεύουν τά φτερά Καί ψυχών καί κόσμων γοργολένε Τά βαθιά καί τά πλατιά καί κλαινε Κ αί χαμογελούν άστραφτερά, Καί μικρά καί σάν άπό κοράλλι, Κελαηδάνε με φωνή μεγάλη. Η Κύπρος είναι λοιπόν ο γενέθλιος τόπος του ελληνικού σονέτου και τιμώντας σήμερα «την γλυκείαν χώραν της Κύπρου» νομίζω ότι έχω ηθική

29 υποχρέωση να μιλήσω για έναν άλλο νεώτερο, εξίσου μεγάλο Νεοέλληνα ποιητή, τον Κωστή Παλαμά, καθώς εφέτος συμπληρώνονται 60 χρόνια από τον θάνατό του (27 Φεβρουάριου 1943). Ο Κωστής Παλαμάς έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αγάπη θα έπρεπε να πω, για την περίτεχνη φόρμα του σονέτου, η οποία έχει άρρηκτα συνδεθεί με το όνομα και το έργο του μεγάλου Ιταλού ποιητή Francesco Petrarca ( ) και έχει δημιουργήσει διεθνώς μέσα στους αιώνες ένα πανίσχυρο λογοτεχνικό συρμό γνωστό ως πετραρχισμό' γι αυτό και πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι ο Παλαμάς, ανάμεσα στους 215 περίπου Έ λ ληνες πετραρχικούς ποιητές είναι εκείνος που έγραψε τα περισσότερα σονέτα, συνολικά 170, στα οποία πρέπει να προστεθούν και τα 23 σονέτα της «Ξανατονισμένης Μουσικής» (1930), μεταφράσεις γαλλικών σονέτων, έργων κυρίως του Sully Prudhomme, αλλά και του V. Hugo, Ch. Beaudelaire, Leconte de Lisle κ.ά. Τα σονέτα του Παλαμά είναι σκορπισμένα μέσα στις διάφορες ποιητικές συλλογές του, από «Τα Τραγούδια της Πατρίδος μου» (1884) έως τη «Βραδινή Φωτιά Α» (1943). Η «Βραδινή Φωτιά Α» δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 1943, δηλαδή μετά τον θάνατο του ποιητή και στο σημείο αυτό πρέπει να προστεθεί ότι υπάρχει και η «Βραδινή Φωτιά Β», συλλογή που συγκροτήθηκε αργότερα από τον Γ. Κατσίμπαλη και συμπεριλήφθηκε στη γνωστή έκδοση των «Απάντων» (τ. ΙΑ') του ποιητή. Ε κεί όμως που ο Παλαμάς εμφανίζεται ως συστηματικός και φανατικός οπαδός της πετραρχικής παράδοσης είναι στη συλλογή «Τα Δεκατετράστιχα» του 1919, που αποτελείται αποκλειστικά από σονέτα, από 101 σονέτα, για τα οποία ο ίδιος ο Παλαμάς γράφει π ω ς... «με τα προκείμενα Δ εκατετράστιχα δηλώνεται κυκλικά ό πολύ ειδής κόσμος, πρόσωπα και πράγματα, πού συγκινεϊ τον ποιητή. Ένθύμησες καί προσδοκίες, φαντάσματα πού γίνονται πλάσματα, όνειρα πού είναι γιά τον ποιητή πραγματικότητες, γεγονότα πού έξαϋλώνονται. Κυριώτατα, ή ενθύμηση, πού καθώς τη θέλει κάπου ό Γκαιτε, πέρασε άπό τό είναι μας τό ιδιαίτερο, ζή μαζν μας και μέσα μας, μπορεί νά κάνη ο,τι θέλει γιά νά μάς ξεφύγη, την κρατούμε πάντα μέσα μας». Με τον όρο «δεκατετράστιχα» είναι φανερό ότι ο Παλαμάς κάνει μια προσπάθεια να εξελληνίσει το σονέτο στον χώρο των νεοελληνικών γραμμάτων μια τέτοια προσπάθεια δεν έχει παρατηρηθεί, στον βαθμό που είμαι σε θέση να γνωρίζω, σε καμία άλλη ξένη λογοτεχνία, γιατί παντού έχει υιοθετηθεί με το ιταλικό του όνομα sonetto. Ωστόσο ο Παλαμάς

30 αποκαλώντας τη συλλογή του «Δεκατετράστιχα» ουσιαστικά αποδέχεται την πρόταση του Κερκυραίου ποιητή Αντώνιου Μανοΰσου ( ), που πρώτος αυτός το 1876 ονόμασε ένα κύκλο από δώδεκα δικά του σονέτα «αλυσσον δεκατετράστιχων». Όμως ο όρος «δεκατετράστιχο» τελικά -και ευτυχώς- δεν επικράτησε στην ελληνική λογοτεχνία, γιατί αποδείχθηκε ότι είναι λαθεμένος. Ο Ά γ γλος ιστορικός της λογοτεχνίας John Fuller παρατηρεί στο σχετικό με το θέμα βιβλίο του πως ένα σονέτο είναι δεκατετράστιχο, αυτό όμως διόλου δε σημαίνει πως κάθε δεκατετράστιχο είναι κατ ανάγκην και σονέτο. Επιστρέφω για λίγο στην αρχή της μελέτης μου για να ολοκληρώσω τους λόγους που υπαγόρευσαν την επιλογή του συγκεκριμένου θέματος. Κάθε φορά που γίνεται λόγος για τον Παλαμά, οι ομιλητές επιμένουν ν αναφέρονται στις μεγάλες συνθέσεις του ποιητή, την «Ασάλευτη Ζωή» (1904), τον «Λωδεκάλογο τον Γύφτον» (1907) και τη «Φλογέρα τον Βασιλιά» (1910). Από μια υποσυνείδητη αντίδραση σε αυτή τη μονομέρεια, επιλέγω σήμερα τον ολιγότερο γνωστό και λυρικότερο ποιητή, τον Π α λαμά των «Δεκατετράστιχων». Μόνο αυτός ο λόγος δεν είναι ωστόσο αρκετός ο κυριότερος λόγος είναι ο ακόλουθος. Το άστρο του Παλαμά, αφού κυριάρχησε στον ελληνικό λογοτεχνικό ορίζοντα για περίπου μισό αιώνα, άρχισε να δύει στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 30. Αυτή είναι η έξοδος του Παλαμά που ιστορεί στο σχετικό βιβλίο της η φίλη του ποιητή Λιλή Ιακωβίδη. Στον παροπλισμό του Παλαμά, ο οποίος στο μεταξύ είχε αναχθεί σε εθνικό σύμβολο του νεώτερου ελληνισμού -χαρακτηριστική από την άποψη αυτή είναι η πάνδημη κηδεία του στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής κατοχής που πήρε τη μορφή ανοιχτής διαδήλωσης εναντίον του ξένου κατακτητή-, συνετέλεσε κυρίως η αλλαγή του πολιτικού και κοινωνικού τοπίου στην Ελλάδα, ιδίως μετά τη μικρασιατική καταστροφή, οπότε κατέρρευσε η μέχρι τότε εθνική ελληνική ιδεολογία, η Μεγάλη Ιδέα, κύριος εκφραστής της οποίας υπήρξε ο Παλαμάς. Έ να ς άλλος παράγοντας σταδιακού παραμερισμού του Παλαμά υπήρξε η εμφάνιση μιας νέας γενιάς σημαντικών ποιητών -αναφέρομαι στην περιλάλητη γενιά του τριάντα-, οι οποίοι μολονότι συμπεριφέρθηκαν με σεβασμό στο πρόσωπο του ποιητή, αντιπροσώπευαν ωστόσο τη ρήξη με την παλαιότερη παράδοση. Ο Σεφέρης, ο Ελύτης, ο Ρίτσος έφερναν μιαν άλλη αίσθηση του ποιητικού λόγου και ακόμη παραπέρα μιαν άλλη αίσθηση και

31 αισθητική γενικότερα του νεοελληνικού λόγου. Έ τσι στην περίοδο του μεσοπολέμου, αν δεν ήταν κάποιοι σπουδαίοι κριτικοί, όπως ο Κ. Τσάτσος, ο Αιμ. Χουρμοΰζιος, ο Κ. Θ. Δημαράς, ο Παλαμάς θα είχε πάθει ίσως ολική έκλειψη. Σήμερα όμως, ο Παλαμάς, αφού πέρασε τη μεγάλη δοκιμασία του χρόνου, αναδύεται σιγά σιγά με μιαν άλλη δυναμική ως ένας μεγάλος, οικουμενικός και διαχρονικός ποιητής, έξω από εκείνη τη στενή άλλοτε αντίληψη που ήθελε τον ποιητή εκφραστή της περιόδου Sturm und Drang του νεώτερου ελληνισμού, της περιόδου των βαλκανικών πολέμων. Ανέφερα πιο πάνω ότι με τη γενιά του τριάντα η αισθητική προσέγγιση της γλώσσας άλλαξε* η ελληνική γλώσσα στον χώρο της λογοτεχνίας έγινε πιο λιτή, πιο σεμνή θα έλεγα, και απαλλάχτηκε από τον στόμφο που χαρακτήριζε τη γλώσσα των ποιητών της γενιάς του 1880 και των επιγόνων τους. Μια ιδέα του λογοτεχνικού γλωσσικού οργάνου της γενιάς αυτής μπορεί κανείς να πάρει μελετώντας και τα σονέτα του Παλαμά. Τη γλώσσα του ποιητή χαρακτηρίζει μια πληθωριστική τάση για τον σχηματισμό συνθέτων λέξεων, ρημάτων, ουσιαστικών και επιθέτων, που μας γυρίζει πίσω στην εποχή του μαχητικού δημοτικισμού, σε μια εποχή που οι λογοτέχνες πίστευαν ότι αυτοί ήταν οι πλάστες της γλώσσας και έπαιρναν ως πρότυπο τα δημοτικά τραγούδια και τα άλλα βυζαντινά και μεταβυζαντινά δημώδη κείμενα. Ορισμένες από τις σύνθετες αυτές λέξεις του Παλαμά με κανένα τρόπο δεν θα τις χρησιμοποιούσε ένας σύγχρονος ποιητής που βγαίνει από μια διαφορετική αγωγή λόγου έχοντας μαθητεύσει κοντά σε άλλους δασκάλους. Από τα σονέτα του Παλαμά ανθολογώ ένα δείγμα των γλωσσικών τάσεων του ποιητή στη σύνθεση νεοπλασματικών λέξεων: άϊτονύχι, άνθοβνζάστρα, άνθοκήπι, άντηλιάόα, άστραποθύμηση, βροχοστάζω, κερασομάζωμα, μελοζαχαράτος, νπνοφαντασιά, φωτοβροχή, χλωρόγνεμα. Ο Παλαμάς αναδεικνυεται άριστος τεχνίτης στο δούλεμα της εξαιρετικά περίτεχνης φόρμας του σονέτου. Κατ αρχήν χρησιμοποιεί μια ποικιλία μέτρων από τον ιαμβικό πεντασύλλαβο ως τον ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο, δηλαδή τον στίχο του δημοτικού τραγουδιού* ας σημειωθεί ότι αυτό το τελευταίο, η χρήση του δεκαπεντασύλλαβου, φανερώνει επίσης μίαν άλλη τάση εξελληνισμοΰ της φόρμας του σονέτου, μια τάση που πρωτοεμφανίζεται ήδη στις κυπριακές «Ρίμες Αγάπης» του ΙΣΤ αιώνα. Τα πιο πολλά ωστόσο σονέτα του Παλαμά είναι γραμμένα σε ιαμβικό ενδεκασυλλαβο, τον κλασικό στίχο των σονέτων του Πετράρχη.

32 Θα ήθελα ακόμη πολύ σύντομα να θίξω δυο βασικά χαρακτηριστικά της παλαμικής τεχνικής. Το σονέτο με τους δεκατέσσερεις στίχους επιτρέπει ένα πλούσιο πλέξιμο της ρίμας, στο οποίο ο Παλαμάς αναδεικνύεται απαράμιλλος τεχνίτης. Δεν μπαίνω σε λεπτομέρειες, αλλά θα σταθώ σ ένα σημείο γύρω από το οποίο επικρατεί στον τόπο μας μεγάλη σύγχυση. Ο Παλαμάς πολύ συχνά δίνει στις τελευταίες τρίστιχες στροφές τη μορφή γδγ δεε, βάζει δηλαδή τους δυο τελευταίους στίχους να ομοιοκαταληκτούν μεταξύ τους. Το σονέτο με αυτή τη μορφή από λάθος συχνά αποκαλείται σαιξπηρικό, ενώ πρόκειται για τυπικό πετραρχικό σονέτο. Το σαιξπηρικό σονέτο αντί για δυο τετράστιχες και δύο τρίστιχες στροφές παρουσιάζει τρεις τετράστιχες στροφές και ένα ομοιοκατάληκτο δίστιχο. Τέτοια πολύ ωραία σονέτα έγραψε στην ελληνική γλώσσα ο Αργύρης Εφταλιώτης. Μια πτυχή, όχι η πιο ασήμαντη, της προσωπικής προσφοράς του Κωστή Παλαμά στο νεοελληνικό ποιητικό λόγο είναι λοιπόν η καλλιέργεια του σονέτου, μιας φόρμας που τη δούλεψε με εκπλήσσουσα επιμονή, με σπάνιο μεράκι αλλά και με λαμπρά αποτελέσματα, βασικό χαρακτηριστικό της οποίας είναι η υψηλή της λυρική ποιότητα. Υπενθυμίζω ότι ο Παλαμάς έγραψε σχεδόν διακόσια σονέτα εμπνευσμένα από ποικίλους εσωτερικούς και εξωτερικούς ερεθισμούς. Μπορεί κανείς ύστερα από μια προσεκτική ανάγνωσή τους να ξεχωρίσει τις διάφορες αφορμές ποιητικής δημιουργίας του Παλαμά, οι οποίες επιτρέπουν την ακόλουθη κωδικοποίηση: α. Σονέτα ηθογραφικά β. Σονέτα θρησκευτικά γ. Σονέτα ιστορικά: ί. Σονέτα που αναφέρονται σε ιστορικά γεγονότα ii. Σονέτα που αναφέρονται σε ιστορικά πρόσωπα iii. Σονέτα που αναφέρονται σε πνευματικούς δημιουργούς, Έ λληνες και ξένους iv. Σονέτα που αναφέρονται σε τόπους και πόλεις ν. Σονέτα που αναφέρονται σε έργα τέχνης. δ. Σονέτα ερωτικά ε. Σονέτα στοχαστικά στ. Σονέτα μυθολογικά

33 ζ. Σονέτα οικογενειακής ζωής η. Σονέτα φυσιολατρικά θ. Σονέτα ποιητικής τέχνης (ars poetica) i. Σονέτα για τη γλώσσα (δημοτική) ii. Σονέτα για τη φόρμα του σονέτου. Τα ηθογραφικά σονέτα είναι πολύ λίγα καί, όπως θα το περίμενε κανείς, αναφέρονται σε ειδυλλιακά στοιχεία ενός παλαιού τρόπου ζωής, ανεπίστρεπτα χαμένου πια σήμερα. Τα θρησκευτικά, που και αυτά είναι πολύ λίγα, παρουσιάζουν το χαρακτηριστικό να καλύπτουν γενικά τη θρησκευτικότητα του Έ λληνα ανθρώπου αδιακρίτως εποχής' το πιο σημαντικό ποίημα αυτής της κατηγορίας είναι εκείνο που αναφέρεται σε μια χριστιανική εκκλησία που έχει χτιστεί επάνω στα ερείπια αρχαίου ναού: Πώς με τάγρια, τά πάγανα στοιχεία χορός άγγέλων και σύναξες άγιων ταιριάζουν! Των ειδώλων καί των κρύων ίσκιων το χάλασμα έξαφνα, εκκλησία! Τα ιστορικά σονέτα καλύπτουν μια ευρύτατη θεματική και δεν είναι μόνο εκείνα που αναφέρονται σ ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Το πιο σημαντικό ποίημα της κατηγορίας αυτής είναι κατ εμέ κριτή εκείνο που αναφέρεται στη Μεγάλη Ιδέα* το ποίημα αυτό υποθέτω ότι πρέπει να γράφτηκε είτε αμέσως μετά την ανακωχή του 1918, όταν μοίρα του ελληνικού στόλου μαζί με άλλα συμμαχικά πλοία κατέπλευσε στην Κωνσταντινούπολη είτε μετά την απόβαση τμημάτων του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη το 1919: Λεϋίτες, λαός, τραγουδιστές, δασκάλοι μιά σκέψη, μιά ιστορία, μιά φαντασία, μόλις τινάχτη άπό τό πάλεμα άλλη των Ελλήνω ν ή παλιγγενεσία... Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα ποιήματα που αναφέρονται σε ιστορικά πρόσωπα, όπως είναι εκείνο που αναφέρεται στον Ελευθέριο Βενιζέλο, ή εκείνα που αναφέρονται σε πνευματικούς δημιουργούς, ειδικότερα σε ποιητές, Έλληνες και ξένους. Από αυτά τα τελευταία ξεχωρίζω εκείνο που αναφέρεται στην επίσκεψη του Gabriele d Annunzio

34 ( ) στην Αθήνα το 1899 και εκείνο που αναφέρεται σε τρεις σημαντικούς Αμερικανούς ποιητές του ΙΘ' αιώνα, τον Ralph Waldo Emerson ( ), τον Edgar Allan Poe ( ) και τον Walt Whitman ( ). Στο πρώτο, μέσα από μια μεταφορά, η δόξα του Ιταλού συγγραφέα συγκρίνεται με τον θρίαμβο ενός Ρωμαίου αυτοκράτορα που επιστρέφει νικητής στη Ρώμη εκεί στην αγία γη του Βιργιλίου ο D Annunzio με το έργο του ανασταίνειτα κρίνα, δηλαδή την Ποίηση, στεφανώνει την «πολύτροπη ομορφιά» με άφθονα φύλλα δάφνης και ταράζει τη σιωπή των τάφων και τους λευκούς ύπνους των αγαλμάτων. Από την άλλη μεριά οι τρεις Αμερικανοί ποιητές πότε εγκωμιάζονται μαζί: «θεών τριάδα», «τρίψνχη άντηλίάδα», και «τρίφωνη Ουρανία», και πότε πάλι ο καθένας χωριστά: έτσι ο Emerson είναι «ή λαμπάδα τον νοϋ οδηγού», ο Poe «τής λύρας ό Νιαγάρας» και ο Whitman «τά μάτια τής λαχτάρας εκστατικής», κ.τ.λ. Τα ποιήματα που αναφέρονται σε Έλληνες ποιητές και πεζογράφους παρουσιάζουν, όπως είναι αναμενόμενο, μεγάλο ενδιαφέρον. Υπάρχουν σονέτα που αναφέρονται στον Γλαύκο Αλιθέρση ( ), τον Πέτρο Βλαστό ( ), τον Ιωάννη Γρυπάρη ( ), τον Νίκο Καμπά ( ), τον Λορέντσο Μαβίλη ( ), τον Παύλο Νιρβάνα ( ), τον Αλέξανδρο Πάλλη ( ), τον Ιάκωβο Πολυλά ( ), τον Άγγελο Σικελιανό ( ), τον Κώστα Χατζόπουλο ( ) και τον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο ( ), κοντολογίς σε όλους τους σημαντικούς συγχρόνους του Παλαμά δημιουργούς. Ο Κύπριος ποιητής Γλαύκος Αλιθέρσης, που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αίγυπτο, έτρεφε μεγάλο σεβασμό για τον Παλαμά, με τον οποίο διατηρούσε πυκνή αλληλογραφία. Σε μια του επιστολή λοιπόν της 20 Αυγούστου 1922 προς τον Παλαμά έγραφε τα ακόλουθα: «Σάς άφιερώνω κι ένα μου ποίημα. Σάς το στέλλω χειρόγραφο καί δημοσιοϋται (sic) στο ίδιο περιοδικό, θαρρώ στο ϊδιο φυλλάδιο. Κι αν μπορεί ποτέ μιά έλάχιστη τέτοια προσφορά νά δείξει το βάθος τής ψυχικής εκτίμησης ενός άνθρώπου, προς ένα τιτάνα τής σκέψης. Δεχθείτε το, παρακαλώ σας, ώς ένα δείγμα τής άγάπης κι εκτίμησής μου». Στην ωραία αυτή χειρονομία του Γλαύκου Αλιθέρση ο Παλαμάς απάντησε μ ένα δικό του ποίημα, το παραπάνω σονέτο. Και ο Αλιθέρσης σε άλλη επιστολή του της 21 Νοεμβρίου 1922 ευχαριστεί με πολλή ευγένεια αλλά και κάποιαν αμηχανία τον μεγάλο ποιητή για την τιμή που του έκανε: «Σεβαστέ μου Διδάσκαλε. Πέρασε άρκετός χρόνος. Μ πορούσε κα

35 νείς με ευκολόπιστη ψυχή ν άφεθεϊ σε πλανερούς υπολογισμούς, ώς προς τή διάθεση τής ψυχής μου, καλύτερα των δικών μας σχέσεων. Το γνωρίζω πώς αυτό είναι άδύνατο.3έχω απέναντι μου τον τιμιότερο χαρακτήρα. 'Ομολογώ πώς άργησα, καί Ισως μια έλλειψη τυπικού τάκτ, νά με βαρύνει, κακό πού ευνοεί εξάλλου τήν άμοιρη φυλή μας. Αλλά ή διάθεσή μου διατηρήθηκε αγνή, άμόλυντη, καί είναι άκριβώς το ϊδιο. Θέλοντας νά σάς εύχαριστήσω για το μοναδικό σας σοννέτο, άκριβώς σιωπούσα. Μ πορεί νά μοϋλειπεν ή τόλμη. Καί σε κείνο μού έπαινειτε πολλά, καί ελπίζετε τόσα. Αλίμονο». Στο σονέτο αυτό ο Παλαμάς επαινεί τον Γλαύκο Αλιθέρη ως «τεχνίτη τού λόγου», αλλά τον αποκαλεί και «τού τεχνίτη κριτήν»' ο υπαινιγμός είναι για τα κριτικά σημειώματα που φιλοδοξούσε να γράφει ο Αλιθέρσης για τα ποιήματα του Παλαμά. Είδαμε πιο πάνω τον Παλαμά να εγκωμιάζει σε ένα ενιαίο σονέτο τους τρεις Αμερικανούς ποιητές- σ ένα παρόμοιο κοινό σονέτο εγκωμιάζει επίσης και τρεις από τους πιο σημαντικούς Έλληνες πετραρχικούς ποιητές, τον Λορέντσο Μαβίλη, τον Ιωάννη Γρυπάρη και τον Πέτρο Βλαστό. Στον Μαβίλη ωστόσο είχε και παλαιότερα, το 1896, αφιερώσει άλλο ένα σονέτο, όταν ο στρατιώτης-ποιητής είχε κατέβει κάτω στην Κρήτη για να πάρει μέρος στην επανάσταση που είχε ξεσπάσει στη Μεγαλόνησο τον προηγούμενο χρόνο. Στο σονέτο αυτό ο Παλαμάς αποκαλεί τον Μ α βίλη «τού άρχοντικοϋ σονέττου εργάτη»: Σ άλαβαστρένια γάστρα όλογιομάτη Από άγνή ντόπια γή μοσκομυρίζει Καί τρέμει ένα λουλούδι ονείρου, κάτι πού δύσκολα ό καθείς τό ξεχωρίζει. Γάστρα είν ό στίχος καί λουλούδι ό νούς σου. Μά τή γάστρα τή σύντριψ ένα χέρι, Κ ή γαλανή ομορφιά τού λουλουδιού σου Τον καπνό τής μπαρούτης ηύρε ταίρι Στήν Κρήτη, στήν κορώνα τού πελάγου, Μ άννα τής ρίμας καί τού τουρκοφάγου. Ο μεγάλος αδικημένος στην προκειμένη περίπτωση είναι ο άλλος κατ εξοχήν σονετογράφος των ελληνικών γραμμάτων, ο Ιωάννης Γρυπάρης,

36 στον οποίο τον μόνο έπαινο που επιδαψιλεύει ο Παλαμάς είναι ότι «κράτησε κι αυτός τον Πήγασσο». Στα ποιήματα αυτής της σειράς ανήκει και το σονέτο στον Αλέξανδρο Πάλλη και γίνεται σ αυτό ειδικότερα λόγος για τον μεταφραστικό άθλο του τελευταίου που το 1903 είχει δημοσιεύσει την κλασική πια μετάφρασή του της «Ιλιάδας»: Μ έσ στο μεγάλο πατρικό ποτήρι Τ άστόλιστο, τ άπλό καί το γερό, Μάς έφερε τ άθάνατο νερό Ταξιδευτής ά π την πηγή τοϋ 'Ομήρου. Το σονέτο στον Πολυλά γράφτηκε με αφορμή τον θάνατο του ευπατρίδη Κερκυραίου λογίου (1896). Κατά το ποίημα αίτιό ο Πολυλάς ψηλά στον Παράδεισο έχει οδηγό του τον Σολωμό, όπως άλλοτε ο Dante τον Βιργίλιο, ο οποίος Σολωμός στην περιήγησή τους τον φέρνει μπροστά σε δύο όρη Θαβώρ, από τα οποία το ένα συμβολίζει τις μεταφράσεις από τον Πολυλά των ομηρικών επών και το άλλο των θεατρικών έργων του Σαίξπηρ. Το σονέτο στον Σικελιανό είναι άτιτλο και μόνο έμμεσα συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για τον ποιητή του «Αλαφροΐσκιωτου». Το σονέτο πάλι στον Χατζόπουλο γράφτηκε το 1897, όταν ο Ρουμελιώτης ποιητής και πεζογράφος είχε επιστρατευθεί και υπηρετούσε στα τότε σύνορα της Ελλάδας με τη σκλαβωμένη ακόμα Ή πειρο. Καθώς ο Παλαμάς είχε μείνει χωρίς ειδήσεις από τον φίλο του, άρχισε να ανησυχεί τόσο για την τύχη εκείνου όσο και για την τύχη της πατρίδας: Κάποιο στεφάνι πλέκεται για τή Μητέρα... Δάφνες ανάστασης ή αγκάθια μαρτυρίων; Από τα λοιπά «ιστορικά» σονέτα του ποιητή ξεχωρίζω εκείνα των «Πατρίδων» που αναφέρονται στις τρεις πόλεις που συνδέονται άμεσα με τη ζωή του Παλαμά: Πάτρα-Μεσολόγγι-Αθήνα. Τα ερωτικά σονέτα συγκροτούν μια ξεχωριστή κατηγορία. Είναι βέβαια πολυάριθμα, αλλά δε μ έχουν πείσει για τη γνησιότητα του αισθήματος που εκφράζουν, πιο πολύ μου φαίνονται ως επιδέξια ρητορικά γυμνάσματα. Κι αυτό είναι περίεργο, όταν είναι γνωστός ο θαυμασμός του Παλαμά για την ωραία γυναίκα.

37 Μια πολύ μεγάλη κατηγορία σονέτων είναι τα χαρακτηριζόμενα ως λυρικά ή στοχαστικά, που τα βρίσκουμε είτε ως καθαρά λυρικά είτε σε ποιήματα που παρουσιάζουν μεικτό χαρακτήρα, όπως είναι λ.χ. το σονέτο των «Πατρίδων» για το Άγιον Ό ρος, εκείνο που αρχίζει με τον στίχο Αμαρτω λός καλογερεύω σ τ Αγιονόρος... Από τα λίγα σονέτα που αναφέρονται στην οικογενειακή ζωή του Παλαμά εντελώς ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει εκείνο που έχει τον τίτλο «Τό τραγούδι ένός πατέρα» που αναφέρεται στον θάνατο του πρωτότοκου γιου του ποιητή Άλκη, όπως και το άλλο γνωστό ποίημά του «Ό τάφος» (1898). Το σονέτο, παρόλη τη συναισθηματική του φόρτιση, είναι από τα καλύτερα του Παλαμά. Τέλος θα σχολιάσω σύντομα δύο ποιήματα που αποτελούν, όπως λέμε στη φιλολογική γλώσσα, curiosités απ αυτά το ένα αναφέρεται στη γλώσσα και το διαβόητο γλωσσικό ζήτημα κι επιγράφεται «Δημοτικισμός». Μ πορεί το γλωσσικό ζήτημα να υπήρξε μεγάλη τροχοπέδη για την προκοπή του ελληνικού έθνους και την ομαλή ανάπτυξη της πνευματικής του ζωής, αλλά δεν παρέχει υλικό που να μπορεί να δώσει μεγάλη ποίηση. Το σονέτο αυτό είναι λοιπόν μια μαχητική μπροσούρα: Κάμπιες καί σκόροι, καί παπαγάλλοι, κ εσείς, δάσκαλοι, κ έσείς, ρητόροι, τί; μέ το ζόρι, καί τη μεγάλη τη Γλώσσα κόρη, τά γυμνά κάλλη νά τά ντροπιάστε ζητάτε; Νάστε καταραμένοι! Πέρνα, μπαμπούλα! Μά ό Στίχος, βούλλα πνρός, καί μένει. γι αυτό και δεν λειτουργεί σε καμμιά στιγμή του ποιητικά.

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 11-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 31-08-2015 ΤΡΙΤΗ, 01-09-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 02-09-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 03-09-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ A N A K O I N Ω Σ Η

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ A N A K O I N Ω Σ Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ A N A K O I N Ω Σ Η Δεκτοί με κατατακτήριες εξετάσεις στο Τμήμα Φιλολογίας γίνονται μόνο με εξετάσεις. Ο αριθμός των εισακτέων για το 2015-2016 ορίζεται στους 40

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Κρόκος (1916-1997)

Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Γιώργης Κρόκος (1916-1997) Ο αείµνηστος Γιώργης Κρόκος υπήρξε µια πολύπλευρη και πολυτάλαντη προσωπικότητα. Στο επάγγελµα δάσκαλος, αγάπησε τα παιδιά µε πάθος, απόφοιτος της Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: «Επιχειρηματικότητα» Εξάμηνο: 8 ο Κουτούγερα Άννα Λίτου Ζωή Διαδικτυακή, φιλολογικού περιεχομένου εφαρμογή για κινητά και ηλεκτρονικές ταμπλέτες (tablets).

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ 09-01-14 ΕΩΣ 20-01- 14 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ.

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΡΑΠΤΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΣΕΠ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

1 Krumbacher 1897, 804 (μετ. από τα γερμανικά).

1 Krumbacher 1897, 804 (μετ. από τα γερμανικά). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όσο θα υπάρχουν λόγιοι και διανοούμενοι που νομίζουν πως αμείβονται δυσανάλογα με την πραγματική τους αξία, θα παραπονιούνται με τα μέσα της λογιοσύνης τους και όσο θα υπάρχουν κοινοβίτικα μοναστήρια,

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήμα Φιλολογίας EΚΠΑ Επιστημονικό συνέδριο Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Πέμπτη 28 Νοεμβρίου - Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν 1971-2013 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Σταδίου 48, 5ος όροφος, γραφ. 17, 105 64 Αθήνα, τηλ. 210.32.15.100 Α.Φ.Μ.: 090045002, Δ.Ο.Υ.: Α Αθήνας Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα

1 ο βήμα Δηλώνετε μάθημα. 2ο βήμα Δηλώνετε σύγγραμμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΑΠΟ 17-10-2014 ΕΩΣ 31-10-2014 ΠΡΟΣΟΧΗ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Η ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟΜΑΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή του Ταξινομικού συστήματος DEWEY στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες

Η εφαρμογή του Ταξινομικού συστήματος DEWEY στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες Η εφαρμογή του Ταξινομικού συστήματος DEWEY στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες Μαργαρίτα Βαγγελάτου- Σαμιώτη Οι OPAC κατάλογοι των βιβλιοθηκών, πέραν των πολλών πλεονεκτημάτων που έχουν, έφεραν στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

International Art Academy

International Art Academy International Art Academy 1 ος Παγκόσμιος Διαγωνισμός Ποίησης «Μανώλης Αλυγιζάκης» Η International Art Academy διοργανώνει τον 1 ο Παγκόσμιο Διαγωνισμό Ποίησης «Μανώλης Αλυγιζάκης». ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: 1)

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 13Κ1 Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της κ. Μαρκαντωνάτος Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας Δευτέρα 17/6 15:00 18:00 13Κ2_12 Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Γ. Κριαράς (1906-2014): Eνας δάσκαλος του γένους

Εμμανουήλ Γ. Κριαράς (1906-2014): Eνας δάσκαλος του γένους Εμμανουήλ Γ. Κριαράς (1906-2014): Eνας δάσκαλος του γένους ΤΟ ΒΗΜΑ: 24/08/2014 «Στη ζωή μου δεν είχα πάθη πολλά, μόνο δύο: για τη γλώσσα και για τη σύζυγό μου» είχε εκμυστηρευθεί πριν από λίγα χρόνια στο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Προς Κέντρο Γλωσσών. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Προς Κέντρο Γλωσσών. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Προς Κέντρο Γλωσσών Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Στα πλαίσια των μεγάλων ανακατατάξεων και αλλαγών που επιφέρει στο νησί μας τόσο το κλίμα της παγκοσμιοποίησης όσο και η ένταξη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland. Berlin, 20. - 21. Juni 2008

10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland. Berlin, 20. - 21. Juni 2008 10. Tagung der Arbeitsgemeinschaft für Neogräzistik in Deutschland Berlin, 20. - 21. Juni 2008 Philologie, Geschichte, Ideologien und Mentalitäten, Sprachwissenschaft Programm Freitag, 20. Juni: Sonnabend,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία. Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ:

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία. Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ: Α Λυκείου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία Από το βιβλίο «Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Α Λυκείου» του ΟΕΔΒ: Α. Ξενοφῶντος Ἑλληνικά Βιβλίο 2 1. Κεφ. 1, παράγραφοι 16 29, σελ. 46 49 2. Κεφ. 2, παράγραφοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 2011 Καθηγήτρια Φιλόλογος. Καθηγήτρια Φιλόλογος

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 2011 Καθηγήτρια Φιλόλογος. Καθηγήτρια Φιλόλογος ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικές πληροφορίες ATH-5760-THEOD-0 τηλ. επικοινωνίας: 2108210551 Επαγγελματική εμπειρία 2014-2015 Ιδιαίτερα μαθήματα Αρχαία Ελληνικά Γυμνασίου Λυκείου / Νεοελληνική Γλώσσα Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΟΣΜΗΤΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Πρόγραμμα Εξετάσεων

ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ ΚΟΣΜΗΤΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Πρόγραμμα Εξετάσεων ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 204-205 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 66ΙΤΑ02 ΙΤΑΛΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 3/08/205 Δευτέρα 6:30 8:30 Αναπληρωτής Π 436 Καθηγητής αγκράτης Γεράσιμος 66ΙΤΑ068 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ 04/09/205 Παρασκευή 09:00

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα