Τυπογραφική επιμέλεια, από τον Μουσούρο στο Internet

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τυπογραφική επιμέλεια, από τον Μουσούρο στο Internet"

Transcript

1 Τυπογραφική επιμέλεια, από τον Μουσούρο στο Internet Κλήμης Μαστορίδης Το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού διοργάνωσε εις μνήμην Γ.Π. Σαββίδη το πρώτο του επιστημονικό συνέδριο με θέμα Νέα ελληνική λογοτεχνία: Εκδοτικά προβλήματα και απορίες. Θεωρία και πρακτική, στην αίθουσα συνεδρίων του ξενοδοχείου Esperia Palace στην Αθήνα στις 16 και 17 Ιουνίου Στο κείμενο που ακολουθεί διατηρείται η δομή της ομιλίας μου στην απογευματινή συνεδρία της πρώτης μέρας. Στα αποσπάσματα των ελληνικών κειμένων που χρησιμοποιήθηκαν διατηρείται η ορθογραφία του πρωτοτύπου. Προστέθηκαν οι εικόνες, που όμως δεν αφορούν μόνο βιβλία. Θα ήθελα και από τις στήλες του Υφέν να ευχαριστήσω τον Μανόλη Σαββίδη για την πρόσκληση συμμετοχής σε μια άρτια οργανωμένη εκδήλωση. Ο Filippo de Strata σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια, αν όχι να διασώσει, τουλάχιστο να παρατείνει τη ζωή του επαγγέλματός του ως αντιγραφέας, παρακαλεί τον Δόγη να διώξει τους τυπογράφους από τη Βενετία:...οι τυπογράφοι ρουφούν το κρασί και χαμένοι στην ασωτία, χλευάζουν, φωνασκούν. Διαδίδουν την ακολασία από την οποία καταβροχθίζουν μεγάλα κέρδη. Η άριστη τέχνη των αντιγραφέων, που ουδέποτε γνώρισαν άλλο έργο από το να γράφουν όμορφα βιβλία, αφανίζεται. Η συγγραφή είναι μια παρθένα όταν κρατεί πένα, μια πόρνη όταν τυπωθεί. Σε αυτό το μέτωπο οι τυπογράφοι αναδείχθηκαν σχετικά εύκολα νικητές. Ο θρίαμβος της τεχνολογίας είχε ήδη προεξοφληθεί. Μετά από λίγα χρόνια τα χειρόγραφα αντιμετωπίζονταν ως σπάνια συλλεκτικά αντικείμενα, μα σε πολλές περιπτώσεις δεν τους έδιναν σημασία, αφού υπήρχε πλέον το έκτυπο βιβλίο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της σημαντικής συλλογής χειρογράφων του Βησαρίωνα (που αργότερα αποτέλεσε τον πυρήνα της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης), που από αδιαφορία των υπευθύνων, τόμοι τους βρέθηκαν κάποια στιγμή στο εμπόριο. Οι αντιγραφείς έπρεπε να προσαρμοστούν για να επιβιώσουν. Πολλοί ασχολήθηκαν με τη διακόσμηση των βιβλίων, άλλοι με τη διόρθωση και την επιμέλεια, κάποιοι κατέληξαν τυπογράφοι. Όμως ένα άλλο μέτωπο έμελλε να δημιουργηθεί, που ακόμα και σήμερα παραμένει ανοικτό: η αντιπαράθεση μεταξύ συγγραφέα και τυπογράφου/εκδότη. Οι κατηγορίες δημοσιοποιημένες εδώ και χρόνια. Γνωρίζουμε για παράδειγμα, από τη δημοσίευση του Λάμπρου, τα παράπονα με διαφορά δύο αιώνων μεταξύ τους των Ρουσάνου και Δαπόντε, αλλά και την παρατήρηση του Κωνσταντά για την τυπογραφική επιμέλεια του Γαζή στο Φιλόθεου Πάρεργα: Τα πάρεργα ο παπάς τα ετύπωσε παρέργως. Περισσότερα είναι τα λάθη παρά αι λέξεις του συγγράμματος. Τι να τον κάμω; παπάς είναι, ο θεός να τον συγχωρήσει. Ωστόσο το φαινόμενο των λαθών στο έντυπο δεν ήταν καινούριο. Προϋπήρξε της εμφάνισης της τυπογραφίας στην Ευρώπη, αφού εντοπίζεται και στα χειρόγραφα. Στα 1883 ο Alfred Watts δημοσιεύει τη μελέτη του για τις κατηγορίες λαθών που εμφανίζονται σε χειρόγραφες ελληνικές εκδόσεις της Καινής Διαθήκης και τις συγκρίνει με τις έκτυπες, παρουσιάζοντας έναν μέσο όρο τεσσάρων περίπου λαθών ανά σελίδα. Τα ίδια ισχύουν και για την τυπογραφία της Αναγέννησης. Ο σεβασμός στις πράγματι εντυπωσιακές προσπάθειες των πρώτων τυπογράφων, το μυστήριο που ακόμα καλύπτει αρκετά σημεία της ιστορίας της εφεύρεσης, οι σημαντικότατες σε πολλαπλά επίπεδα αλλαγές που προκάλεσε το θαύμα της κρυφής τέχνης, οδήγησαν στη δημιουργία ενός μύθου: ότι η τυπογραφία τότε γινόταν πολύ καλύτερα από τώρα, πως τα βιβλία τυπώνονταν με μεγαλύτερη ακρίβεια όταν οι μέθοδοι κι οι μηχανές της τέχνης ήταν απλούστερες από τις σημερινές, ότι οι παλιοί τυπογράφοι και οι εκδότες ήταν άνθρωποι υψηλού ακαδημαϊκού επιπέδου και είχαν άμεση σχέση με τους literati της εποχής. Δύο μόλις δεκαετίες μετά την εμφάνιση της τυπογραφίας στην Ευρώπη, ο ένας εκ των τριών πρωταγωνιστών, ο Peter Schoeffer, σε μια έκδοση του 1468 επισημαίνει στους αναγνώστες του ΗΥΦEN 2Γ,

2 Μέρος της πρωτότυπης εικονογράφησης του Χριστόφορου Αγγέλου στα αριστερά και η ξυλογραφία που τελικώς τυπώθηκε στην έκδοση της Οξφόρδης του 1617 στα δεξιά. ότι πλήρωσε μεγάλα ποσά σε σοφούς ανθρώπους για να διορθώσουν τα κείμενα. Για να προσθέσει αμέσως μετά, πως υπάρχουν ανταγωνιστές τυπογράφοι που δεν δίνουν την πρέπουσα προσοχή στο θέμα αυτό. Ήδη στα 1478 ο Gabriel Petrus στη Βενετία συνοδεύει το βιβλίο του με μια δισέλιδη λίστα παροραμάτων. Διορθώσεις εισάγονται χειρόγραφες εκ των υστέρων ή χτυπιούνται στο περιθώριο. Όταν παραλείπονται μεγαλύτερα μέρη κειμένου, τυπώνονται ξέχωρα και κατόπιν παίρνουν τη σωστή τους θέση. Μια λευκή λωρίδα επικολλάται στη λέξη που πρέπει να ακυρωθεί και οι λίστες λαθών είναι συχνό φαινόμενο στα χρόνια των incunabula. Τέλος, ολόκληροι τόμοι ξανατυπώνονται από τα πολλά λάθη της πρώτης προσπάθειας. Ο αμερικανός τυπογράφος de Vinne απορεί πώς ένα βιβλίο του Mirandola που τυπώθηκε στο Στρασβούργο το σημαντικότερο, τότε, τυπογραφικό κέντρο στα 1507, περιέχει δεκαπέντε σελίδες ημαρτημένων. Στα 1617 ο Χριστόφορος Άγγελος, που βρίσκεται στην Οξφόρδη, αποφασίζει να εκδώσει το βιβλίο του στο φημισμένο πανεπιστημιακό οίκο σε δύο γλώσσες, ελληνικά και αγγλικά. Εκεί αφηγείται τα μαρτύρια που πέρασε στα χέρια των Τούρκων λόγω της πίστης του στο Χριστό. Δυστυχώς τα μαρτύριά του συνεχίστηκαν στα χέρια των οξφορδιανών πανεπιστημιακών τυπογράφων και διορθωτών. Οι κακοφτιαγμένες, ερασιτεχνικού επιπέδου ξυλογραφίες αλλά και οι παραλείψεις μέρους των κειμένων θα πρέπει να εξόργισαν τον συμπατριώτη μας. Ήταν το πρώτο βιβλίο του νυν Oxford University Press στο οποίο τυπώθηκαν εικόνες. Παρά το προσεγμένο (σε κείμενα και εικόνες) χειρόγραφο του Αγγέλου, το τυπωμένο αποτέλεσμα προκαλεί απογοήτευση. Το ίδιο συμβαίνει με την έκδοση της Βίβλου από τον Barker στο Λονδίνο το 1632 που έχει παραμείνει γνωστή ως η κακοήθης Βίβλος, αφού η έβδομη εντολή τυπώθηκε χωρίς το αρνητικό μόριο. Στις γενικού χαρακτήρα ιστορίες της τυπογραφίας επαναλαμβάνονται εικόνες όπως του Henry Estienne να κρεμά στην εξώπορτά του δοκίμια προκαλώντας τους περαστικούς να επισημάνουν έναντι αμοιβής τα τυπογραφικά λάθη, και του 2 HY

3 Teobaldo Manucci να ανταμείβει τους αναγνώστες του με ένα χρυσό νόμισμα για κάθε λάθος που εντοπίζουν στα βιβλία του. Ο Aldus, παρότι ήθελε τα βιβλία του να είναι όμορφα και σωστά, προς το τέλος της ζωής του ομολογούσε πως ποτέ δεν κατάφερε να παράγει μια έκδοση που να τον ικανοποιήσει πλήρως. Ειδικότερα για τον Aldus ο Lowry έδειξε πως η πραγματικότητα απέχει αρκετά από αυτήν του ακαδημαϊκού-φιλόλογου-λάτρη των γραμμάτων τυπογράφου/εκδότη που έχουμε κατά νου. Η εξέταση του μεγαλύτερου σώματος των ελληνικών και λατινικών εκδόσεών του οδηγεί στο συμπέρασμα πως η υποτιθέμενη οργανωμένη εκδοτική πολιτική του, που οδήγησε την κλασική φιλολογία σε μια νέα πορεία, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά ένας ακαδημαϊκός τροχός της τύχης. Ο Lowry εξηγεί πως όταν οι επιμελητές είχαν καλό υλικό στα χέρια τους, το είχαν συνήθως κατά τύχη. Είχαν ελάχιστη ή και καθόλου ιδέα για το πώς θα το χρησιμοποιήσουν και έπρεπε να μάθουν ένα σωρό πράγματα για να επικοινωνούν με τους εργαζόμενους στο τυπογραφείο. Μία αλδίνα είναι τόσο καλή όσο το υπόδειγμα κι ο τρόπος που αυτό χρησιμοποιήθηκε από τον επιμελητή και κάθε περίπτωση πρέπει να κρίνεται ξέχωρα. Τέλος, επισημαίνει πως η συνεισφορά του ιταλού τυπογράφου δεν έγκειται τόσο στη βελτίωση της ποιότητας των κειμένων, όσο στην τεράστια επέκταση της ποσότητας του υλικού προς μελέτη από το κοινό. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε μία πρόσφατη προσωπική εμπειρία: στο μουσείο Γουτεμβέργιου στο Mainz εκτίθεται η έκδοση της Γραμματικής Εισαγωγής του Γαζή που τυπώθηκε από τον Aldus στα Στο τέλος της εισαγωγής του τυπογράφου είναι στοιχειοθετημένη σε δυο αράδες η ισοκρατική ρήση εάν ης φιλομαθής, έση πολυμαθής. Στη λέξη φιλομαθής υπάρχει ένα περιττό σύμπλεγμα. Ο Johann Froben, ο έξοχος τυπογράφος της Βασιλείας, είναι ειλικρινής στο θέμα των διορθώσεων: Κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να φτιάξω αλάνθαστα βιβλία. Σε αυτή την έκδοση της Καινής Διαθήκης στα ελληνικά διπλασίασα τις προσπάθειες και την προσοχή μου. Διασφάλισα με δυσκολία τη συνεργασία πολλών διορθωτών υψηλών προδιαγραφών, μεταξύ των οποίων βρίσκεται ο Ιωάννης Εκολαμπάδιος, καθηγητής τριών γλωσσών. Ο ίδιος ο Έρασμος έκανε ό,τι καλύτερο για να με βοηθήσει. Ένα χρόνο ετοιμαζόταν η έκδοση και όταν τελικά κυκλοφόρησε περιείχε μιάμιση σελίδα με παροράματα. Όλα αυτά σε πολλές περιπτώσεις οδήγησαν στη λήψη μέτρων από επίσημους φορείς. Χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία θα προσπαθήσουν να προστατέψουν τη βιβλιοπαραγωγική τους φήμη καθιερώνοντας αυστηρούς ελέγχους. Ήδη στα 1503 ο Μάρκος Μουσούρος ενεργεί ως εντεταλμένος από τη Γερουσία λογοκριτής των ελληνικών βιβλίων στη Βενετία. Προς τις αρχές αυτής της πόλης, πολύ αργότερα, στις 15 Ιουλίου 1671, όπως μας πληροφορεί ο Γιώργος Βελουδής, υποβάλει αίτηση ο Νικόλαος Γλυκύς αναφέρεται στην κακή τυπογραφική εμφάνιση των λειτουργικών βιβλίων και στα άφθονα λάθη τους και ισχυρίζεται πως γι αυτόν το λόγο προξενούνται συχνά θρησκευτικές παρεξηγήσεις. Φυσικά εκφράζει την πρόθεσή του να αναλάβει την επανέκδοσή τους. Πέντε μήνες αργότερα αναγνωρίζεται επίσημα το επάγγελμα του διορθωτή ως δημόσιο λειτούργημα και με νόμο καθορίζεται αμοιβή. Ο Γραδενίγος διορίζεται δημόσιος διορθωτής ελληνικών βιβλίων στη Βενετία, εκτελεί όμως και χρέη λογοκριτή. Αυτό το τελευταίο προφανώς δεν άρεσε στον Γλυκύ, και με το δίκιο του. Το σημαντικότερο γεγονός παραμένει πως αυτοί οι φημισμένοι τυπογράφοι, πλαισιωμένοι από έξοχους φιλόλογους επιμελητές και διορθωτές (και ανάμεσά τους οι εκπρόσωποι της Πρώτης Ελληνικής Τυπογραφικής Σχολής ), κατάφεραν να δώσουν στο τυπωμένο βιβλίο το απαραίτητο κύρος καθιστώντας το αξιόπιστο προϊόν. Και ο Robert Estienne, στα μέσα του 16ου αιώνα, δείχνει στους συναδέλφους του το δρόμο για την αποδέσμευση του έκτυπου βιβλίου από τις συμβάσεις του χειρόγραφου καθιερώνοντας τη μονόχρωμη λογική. Δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι για τα κίνητρα του Μoxon στο δικό του ορισμό του διορθωτή. Ήταν μέρος της συνολικότερης προσπάθειάς του να αποδώσει, με όσο το δυνατόν ακριβέστερους όρους, αυτό που ο ίδιος θεωρούσε ιδανικό; ΦEN 3

4 Φάκελος της ΕΡΤ ΑΕ. Διόρθωση σε ταμπέλα στην Εθνική Οδό. Ή μήπως επρόκειτο για κάποια αύρα από τη μυθολογία της αναγεννησιακής τυπογραφίας του παρελθόντος; Ίσως, αφού την περίοδο που γράφει ο Μoxon τα όποια πρότυπα έχουν πέσει αισθητά. Έχει παρέλθει ο καιρός των Aldus, Estienne, Froben, Plantin... Ο Moxon λοιπόν ορίζει πως: ο διορθωτής θα πρέπει (πέρα από τη μητρική του) να είναι ικανός στις γλώσσες, ειδικά σε κείνες που συνήθως χρησιμοποιούνται στην εκτύπωση, όπως είναι τα λατινικά, ελληνικά, εβραϊκά, χαλδαϊκά, γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά, ολλανδικά, σαξωνικά, ουαλικά κ.λπ. Θα πρέπει επίσης να είναι άριστος γνώστης των συνωνύμων και της ετυμολογίας των λέξεων, ικανότατος στη στίξη, επιδέξιος σε όλες τις σχετικές με τη στοιχειοθεσία εργασίες και υποχρεώσεις και προικισμένος με γρήγορη αντίληψη για να επισημαίνει και το παραμικρότερο λάθος. Δυόμιση αιώνες αργότερα και ενώ η τεχνολογία παραμένει βασικά ίδια, ο Percy Simpson σχολιάζει τον ορισμό του Moxon γράφοντας πως ένας τέτοιος διορθωτής θα μπορούσε να είναι ένα αρχέτυπο, παροπλισμένος κάπου στον παράδεισο. Ο Moxon δεν τον συνάντησε ποτέ σε κάποιο γήινο τυπογραφείο. Το τι θα μπορούσε όμως να συμβεί στα γήινα τυπογραφεία περιγράφει ο Hornschuch στην Ορθοτυπογραφία του, που εκδόθηκε στα Αφού εκτιμά ότι η τυπογραφική τέχνη είναι εξαιρετικής πολιτιστικής σημασίας, επισημαίνει πως οι απλοί τυπογράφοι δεν έχουν ούτε τη θέληση ούτε την ικανότητα να εκτιμήσουν το τι τυπώνουν και γι αυτό θα έπρεπε να προσλάβουν επαγγελματίες διορθωτές. Προσοχή όμως:...ο διορθωτής θα πρέπει επιμελώς να αποφεύγει το κουσούρι του πιοτού, γιατί δε θα βλέπει τίποτα ή θα βλέπει περισσότερα από όσα στην πραγματικότητα υπάρχουν εκεί. Όταν ένας μεθυσμένος πάει να πιάσει το κηροπήγιο για φως, δε διακρίνει καλά και σκοντάφτει. Έτσι, σ αυτήν τη δουλειά, ένα άτομο που πίνει δεν είναι για κέρδος αλλά για χασούρα που επηρεάζει και πολλούς άλλους ανθρώπους,...εάν ο ιδιοκτήτης ενός τυπογραφείου τον βλέπει τακτικά σ αυτήν την κατάσταση, τότε δε θα φανεί παράξενο αν του πει έξω από δω, παλιάνθρωπε! Γι αυτό, αφήστε αυτούς που εκτελούν την εργασία τους με σοβαρότητα και όχι μέσα από ένα πέπλο αναθυμιάσεων λόγω υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ. Ο Χατζόπουλος, στα 1894, περιγράφει με διαφορετικό τρόπο τις διαθέσεις κρασοκατάνυξης των ελλήνων στοιχειοθετών που πολλές φορές αναλαμβάνουν και τις διορθώσεις: Επειδή δε οι ιατροί τους συμβουλεύουν να το ρίχνουν έξω, και να τζούζουν και ολίγην ρετσίναν δια να εξουδετερόνουν την βλάβην του αντιμονίου, τα γλέντια δεν τους λείπουν. Στα μικρά τυπογραφεία του 17ου και 18ου αιώνα, ο ίδιος ο ιδιοκτήτης είναι συχνά και διορθω- 4 HY

5 τής. Στο επόμενο στάδιο ο αρχιεργάτης παίζει αυτόν το ρόλο, ενώ στα μεγάλα τυπογραφεία α- πασχολούνται περισσότεροι από ένας διορθωτές. Υπάρχουν ακόμα οι γνώστες διορθωτές που καλούνται από το συγγραφέα ή τον τυπογράφο, ειδικά όταν πρέπει να στοιχειοθετηθούν κείμενα σε ξένες γλώσσες. Αυτό συμβαίνει μόνον όταν υπάρχει δυνατότητα πληρωμής των υπηρεσιών εξωτερικών συνεργατών. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ανήκουν στο σώμα των εργαζομένων στο τυπογραφείο. Ο Μοχοn γράφει: Η γιορτή γίνεται από τον ιδιοκτήτη για τους υπαλλήλους του. Όχι μόνο τους προσκαλεί να διασκεδάσουν στο σπίτι του, αλλά τους δίνει και χρήματα να ξοδέψουν στην ταβέρνα τη νύχτα. Προσκαλούν επίσης τον διορθωτή, τον στοιχειοχύτη, τον προμηθευτή μελάνης, και όλοι, εκτός από το διορθωτή, ανοίγουν τα πουγγιά τους και συνεισφέρουν για τους εργαζόμενους, επειδή ο ιδιοκτήτης τούς έχει διαλέξει για συνεργάτες. Ο διορθωτής, που δεν έχει να κερδίσει από τη συνεργασία του με τους εργαζόμενους, δε συνεισφέρει χρήματα. Τέλος, κοινή πρακτική αποτελεί η διόρθωση των δοκιμίων από τον ίδιο το συγγραφέα, διαδικασία που διεκπεραίωναν και οι έλληνες συγγραφείς για να μπορέσουν να δουν τα έργα τους τυπωμένα στο εξωτερικό πριν αναπτυχθεί η τυπογραφία στον ελληνικό χώρο. Αργότερα, άνθρωποι όπως ο Βεντότης, ο Γαζής, ο Φαρμακίδης, ο Αλεξανδρίδης κ.ά., έκαναν το ίδιο κατά την έκδοση των δικών τους εντύπων. Εξίσου ειλικρινείς με τον Froben είναι οι δικοί μας Μαρκίδες Πούλιοι, που στα τέλη του 1793 ε- πικοινωνούν με τους αναγνώστες τους: είδε τινά τυπικά σφάλματα, ήθελεν εύρη ο ευγνώμων αναγνώστης, ας τα αποδώση εις το αλλόγλωσσον των τυποθετών και εις το στενόν του καιρού, οπού μόλις προφθάνομεν και αυτοσχεδίως να τας τυπώσωμεν και άπαξ να τας διορθώσωμεν, αποσπώμενοι και από άλλας αναγκαίας υποθέσεις της τυπογραφίας μας και μάλιστα ενθυμούμενοι το κοινόν εκείνο απόφθεγμα οπού λέγεται δια τα βιβλία ουρανόν ανέφελον και βίβλον τυπικών σφαλμάτων δίχα, ουκ αν τις εύροι. Η άποψη που διαμορφώνεται και επικρατεί στους σχετικούς οδηγούς κατά τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας, αναφέρει πως για να είναι χρήσιμος ο διορθωτής θα πρέπει να γνωρίζει τα ονόματα των τυπογραφικών στοιχείων και τις μεθόδους εργασίας του τυπογραφείου. Και ο de Vinne επισημαίνει:...υπάρχουν λίγοι εξαίρετοι διορθωτές που δεν εργάστηκαν ως τυπογράφοι ή στοιχειοθέτες, αλλά χρησιμότεροι όλων είναι εκείνοι που κατά το παρελθόν στοιχειοθέτησαν κείμενο. Όπως είναι φυσικό, οι τεχνολογικές εξελίξεις επηρέασαν τις πρακτικές στοιχειοθεσίας αλλά και διόρθωσης των δοκιμίων. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η πρέσα διπλού τραβήγματος με μετακινούμενη τράπεζα, που εμφανίστηκε στην Ιταλία στα 1470 και επέτρεπε την εκτύπωση διπλής σε μέγεθος επιφάνειας, σε αντίθεση με τις πρέσες που χρησιμοποίησαν ο Γουτεμβέργιος και οι συνάδελφοί του κατά τα πρώτα είκοσι χρόνια της τέχνης. Έτσι, γινόταν δυνατή η εκτύπωση όχι μίας αλλά δύο ή και τεσσάρων σελίδων κειμένου στη μία όψη ενός φύλλου χαρτιού. Αυτό δυσκόλευε τη δουλειά του διορθωτή, αφού δεν έλεγχε τη μία σελίδα μετά την άλλη σε κανονική σειρά, αλλά ένα φύλλο όπου οι τέσσερις σελίδες ήταν αυτόνομες. Στην αίθουσα των διορθωτών στο μουσείο Plantin-Moretus στην Αμβέρσα, δίπλα στον κυρίως χώρο που στέγαζε τις πρέσες και τις κάσες των τυπογραφικών στοιχείων, ήταν τοποθετημένες δύο μεγάλες συρταριέρες. Γι αυτές υπήρχε ένα σύστημα ιεράρχησης στην εισαγωγή και εξαγωγή των δοκιμίων κατά τη διαδρομή από τους στοιχειοθέτες προς τα πιεστήρια, στους διορθωτές και αντίστροφα. Το χυτήριο βρισκόταν μακριά, σε άλλο όροφο. Οι συνθήκες εργασίας, που εν πολλοίς καθόριζαν την ικανοποιητική ή μη διεκπεραίωση, ήταν ιδανικές. Και ενώ ο Raphelengius ή ο Kilianus, οι διορθωτές του Plantin, εργάζονταν κάτω από τέτοιες συνθήκες, δεν θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε το ίδιο για τους περισσότερους από τους συναδέλφους τους. Για μία περίοδο μεγαλύτερη των τεσσάρων αιώνων από την εμφάνιση της τυπογραφίας στην Ευρώπη, οι τεχνικές εκτύπωσης περιορίζονταν στη μέθοδο της υψιτυπίας ή σε αυτήν της βαθυτυπίας. Το πρόβλημα είναι εμφανές: το υλικό (κείμενο ή εικόνες) έπρεπε να οργανωθεί έτσι ώστε να διαβάζεται ανάστροφα. Το μέταλλο, εκτός από το χώρο της εκτύπωσης, κυριαρχούσε και στο στάδιο της προεκτύπωσης, όπου από τα τέλη του ΦEN 5

6 Ενα έργο ζωής για τον Δ. Χατζή με τη φωτογραφία του Κώστα Χατζή [αριστερά]. Δήμος Θεσσαλομίκης [δεξιά]. 19ου αιώνα τη στοιχειοθεσία στο χέρι συμπλήρωσε η μηχανική στοιχειοθεσία με συνήθη εργαλεία τις λινοτυπικές και μονοτυπικές μηχανές. Το 1909 η Πατρίς, διαφημίζοντας τις λινοτυπικές της, εξηγεί: Αι λινοτυπικαί μηχαναί εξασφαλίζουν ταχύτητα εις την στοιχειοθέτησιν της εφημερίδος και προ πάντων εξασφαλίζουν την καθαράν εκτύπωσιν αυτής, αφού συνθέτουν με νέα πάντοτε στοιχεία. Εβελτίωσαν δε κατά πολύ τας συνθήκας της εργασίας του στοιχειοθέτου, όστις πλέον εργάζεται χωρίς να είναι καταδικασμένος εις την ορθοστασίαν και εις τας πνιγηράς του αντιμονίου αναθυμιάσεις. Τα πράγματα, όσον αφορά την υγιεινή των εργαζομένων, δεν ήταν τόσο ρόδινα, αλλά σίγουρα ήταν καλύτερα από άλλες εποχές όπου:...διά την τυπογραφικήν τέχνην χρειάζεται διπλή ενέργεια, σωματική και πνευματική, ήτις εξαντλεί τον τυπογράφον. Τα τυπογραφικά στοιχεία, μετά των οποίων οι τυπογράφοι διατελούν εις διαρκή και άμεσον επαφήν, συνιστάμενα εκ μολύβδου και αντιμονίου, επιδρώσιν επιβλαβώς και πολλάκις θανατηφόρως επί της υγείας των. Κρούσματα μολυβδιάσεως και δηλητηριάσεως δι αντιμονίου καθημερινώς σημειώνονται εις την τάξιν των, την οποίαν μαστίζει κυριολεκτικώς η ανθρωποφθόρος φυματίωσις. Ωχροί και κίτρινοι, όρθιοι από πρωίας μέχρις εσπέρας, ως επί το πλείστον μέσα εις τρώγλας και καταγώγια, εις ατμοσφαίραν κεκορεσμένην από αέρια δηλητηριώδη, κακώς δε διαιτώμενοι, λόγω αθλίων συνθηκών περί την πληρωμήν, εξαντλούμενοι σωματικώς και διανοητικώς, διεξάγουν απεγνωσμένον τον προς τον θάνατον αγώνα. Αρκεί να σημειωθεί ότι, κατά της υμετέρας Αλληλοβοηθητικής Αδελφότητας των Τυπογράφων, επί 650 εργαζομένων εν Αθήναις, απεβίωσαν κατά την τελευταίαν 15ετίαν: 75 εκ φυματιώσεως των πνευμόνων και του λάρυγγος, 3 εξ αποπληξίας, 2 εξ άλλων νόσων και είς μόνον εκ γήρατος! Η ουσιαστική μετάβαση σε μια διαφορετική πραγματικότητα άρχισε να γίνεται αισθητή μόνο με την εξέλιξη της τεχνικής της μεταφερόμενης λιθογραφίας και της εφαρμογής της φωτογραφίας στις εκτυπωτικές μεθόδους από τα μέσα του 19ου αιώνα και έπειτα. Βέβαια, σε επίπεδο μαζικής παραγωγής η offset, που περιθωριοποίησε τη μεταλλική στοιχειοθεσία (χειρός ή μηχανική), μόλις ξεπέρασε μισό αιώνα ζωής. Αυτές οι κατά βάση φωτογραφικές τεχνικές, και ακόμα περισσότερο η πρόσφατη μετά το 1985 καθιέρωση των ψηφιακών συστημάτων στοιχειοθεσίας και αναπαραγωγής, έφεραν στο χώρο αλλαγές εξίσου σημαντικές με εκείνες του HY

7 Harris-lntertype 1100, editing and proofing terminal. Μία αυτόνομη μονάδα που αποτελείται από VDU, μια CRT κονσόλα (TV screen) και ένα TTS πληκτρολόγιο. Ήταν σχεδιασμένη ειδικά για επεξεργασία, διόρθωση και επιμέλεια κειμένου. Όσο κι αν ακούγεται ακατάληπτη η παραπάνω περιγραφή, συνιστά έναν από τους λόγους των εκθαμβωτικών αλλαγών που συντελέστηκαν κατά τις τελευταίες δεκαετίες στον χώρο της γραφικής επικοινωνίας. Ο τυπογράφος δεν είναι πλέον ο πιεστής αλλά αυτός που μετατρέπει την προφορική γλώσσα σε γραφική και οργανώνει την τελευταία με σκοπό την όσο το δυνατόν πληρέστερη επικοινωνία μηνυμάτων. Η δυνατότητα του άμεσου πολλαπλασιασμού των πρωτοτύπων, που μόνο μέσω της τυπογραφίας ήταν εφικτή, έπαψε πια να είναι μια διαδικασία για λίγους και πέρασε στα χέρια των πολλών. Ο εκδημοκρατισμός των μέσων παραγωγής που επιτεύχθηκε με τα επιτραπέζια εκδοτικά συστήματα, φέρνει τους συγγραφείς σε ακόμα καλύτερη θέση από εκείνη της περιόδου του χειρόγραφου εντύπου, επιτρέποντας τον πληρέστερο έλεγχο του υλικού τους. Επιπλέον, η δυνατότητα δημοσίευσης κειμένων μέσω του διαδικτύου και άμεσης πρόσβασης και ανάδρασης χιλιάδων αναγνωστών, προσδίδει καινούργια δυναμική στην εκδοτική διαδικασία. Σήμερα σε πολλές περιπτώσεις, ο εκδότης περιμένει από το συγγραφέα να ενεργεί όχι μόνον ως διορθωτής αλλά και ως σχεδιαστής του βιβλίου του. Σε τελευταία ανάλυση, η συνοχή του κειμένου, η στίξη, η χρησιμοποίηση κεφαλαίων κ.λπ., είναι πάνω απ όλα ευθύνη του συγγραφέα και όχι των τυπογράφων. Είναι τόσο παράλογο το να προσλάβεις έναν τυπογράφο για να διασφαλίσει τη συνοχή του κειμένου ενός συγγραφέα, όσο το να ζητήσεις από κάποιον ειδικευμένο στοιχειοθέτη (αν υπάρχει πια τέτοιος επαγγελματίας) να ξαναπληκτρολογήσει ένα κείμενο που έχει ήδη πληκτρολογηθεί από έναν δακτυλογράφο. Υπάρχουν πολλοί, και όχι μόνον κατασκευαστές υπολογιστών και software, που υποστηρίζουν πως η τυπογραφία για τις μάζες αποτελεί μια υπέροχη προοπτική. Εξάλλου και στο επίπεδο της εκτύπωσης πια, οι εξελίξεις οδηγούν σε ολοκληρωμένες μονάδες όπου η ανθρώπινη παρέμβαση θα είναι εντυπωσιακά περιορισμένη. Η φετινή DRUPA, η έκθεση που καθορίζει αυτές τις εξελίξεις, δεν άφησε περιθώρια αμφισβήτησης. Στα επόμενα δέκα χρόνια η ψηφιακή εκτύπωση θα σαρώσει τους στατιστικούς δείκτες κλέβοντας μεγάλο κομμάτι από τη συμβατική offset. Αυτό σημαίνει πως ο συγγραφέας θα μπορεί να πηγαίνει το πρωί, να παραγγέλνει 200 αντίτυπα του 250 σελίδων βιβλίου του και να το παραλαμβάνει την ίδια μέρα έτοιμο για την αγορά. Όλες αυτές οι αλλαγές, πολλές ήδη καθ οδόν, έχουν άμεση επίπτωση στην τυπογραφική επιμέλεια. Το στάδιο της διόρθωσης, τουλάχιστον έτσι όπως το γνωρίζαμε μέχρι τώρα, τείνει να εκλείψει λόγω των νέων τεχνολογιών. Πώς μπορούμε λοιπόν να διασφαλίσουμε τα υψηλά εκδοτικά standards; Πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι αυτό που ήταν τόσο δύσκολο να επιτευχθεί με την παλιά ελεγχόμενη τεχνολογία και γνώση θα πραγματοποιηθεί σήμερα σε έναν τόσο ρευστό χώρο; Μπορεί να ακούγεται αιρετικό, αλλά ίσως πρέπει πλέον να θεωρούμε αφύσικο οι τυπογραφικές γνώσεις να αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο των τυπογράφων. Και αν αυτό είναι ή τείνει να γίνει πραγματικότητα, τότε η ασφαλιστική δικλείδα βρίσκεται αλλού: στον μαζικό χώρο της εκπαίδευσης. Ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα είναι η άποψη του Fernand Baudin πως όσο το γράψιμο (με όλη τη σημασία της λέξης, δηλαδή η μικρο- και μακροδιαστημάτωση, η συνολική, γενική διευθέτηση αλλά και οι λέξεις, η στίξη) δε διδάσκεται σε σχολεία και πανεπιστήμια, τα περισσότερα κείμενα που φτιάχνονται στους μικροϋπολογιστές δε θα πλησιάσουν ποτέ τα απαραίτητα πρότυπα για μια ικανοποιητική μεταφορά ιδεών και πληροφοριών από ένα άτομο σε ένα άλλο (σε σχέση με την ακρίβεια ή την ευαναγνωσιμότητα, για παράδειγμα). Η σχέση του χειρόγραφου με το έκτυπο (που δεν ερευνήθηκε όσο θα έπρεπε και αποδυναμώθηκε στους αιώνες της παντοκρατορίας της τυπογραφίας) επανέρχεται στην επιφάνεια μέσω της νέας τεχνολογίας. Η οθόνη του υπολογιστή δίνει τη δυνατότητα για τέτοιον έλεγχο του κειμένου που μόνο στην περίοδο του χειρόγραφου ήταν εφικτός. Και αυτό πρέπει να το εκμεταλλευτούμε όσο το ΦEN 7

8 Η επί 19 έτη απασχόλησίς μου εις το Εθνικόν Τυπογραφείον με θέματα τυπογραφικής δραστηριότητος, η συνεχής μελέτη και η συστηματική παρακολούθησις των τελευταίων εξελίξεων της τυπογραφικής τέχνης, ως και αι αποκτηθείσαι κατά το διετές χρονικόν διάστημα της μετεκπαιδεύσεώς μου εις Λονδίνον ειδικαί γνώσεις, με ενεθάρρυναν να ασχοληθώ με την συγγραφήν της παρούσης εργασίας υπό τον τίτλον Οδηγός Διορθωτού. Από τον Πρόλογο του Αθ. Σπηλιόπουλου [αριστερά]. Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας ΑΕ, 23 Νοεμβρίου Keep this ticket throw out the travel, ήτοι: φύλαξε το εισιτήριο, πέτα το ταξίδι... Αλλά και Show it at any check over [δεξιά]. δυνατόν καλύτερα, μαθαίνοντας να χρησιμοποιούμε τα εργαλεία που αφειδώς παρέχει η νέα τεχνολογία. βιβλιογραφία - πηγές Baudin, F., How typography works and why it is important, 2nd ed., London, Βελουδής, Γ., Το ελληνικό τυπογραφείο των Γλυκήδων στη Βενετία ( ), Αθήνα, De Vinne, Th.L., Correct composition, New York, Εφημερίδα Πατρίς, Αθήνα, Εφημερίδα Το Άστυ, Αθήνα, Εφημερίς, Βιέννη, , σελ Filippo de Strata, Polemic against printing, Lowry, M., (επ.), Glaister, G.A., Encyclopedia of the book, Berkeley, Καλοκουβάρος, Α., Υγιεινή και ασφάλεια τυπογράφων, Αθήνα, Lowry, M., The world of Aldus Manutius; business and scholarship in Renaissance Venice, Oxford, Mastoridis, K., Casting the Greek newspaper; a study of the morphology of the ephemen s from its origins until the introduction of mechanical setting, Thessaloniki, Διορθώσεις, διορθωτικά σύμβολα και ζητήματα τυπογραφικού ύφους στις ελληνικές εκδόσεις, στα Νέα των Γραφικών Τεχνών, μέρος Α, Αθήνα, Οκτώβριος 1989, μέρος Β, Ιανουάριος Moxon, J., Mechanick exercises or The doctrine of handyworks applied to the art of printing, London, , 2nd ed., London, Νέος Ελληνομνήμων, τόμ.2, Αθήνα, 1905, σελ Πατρινέλης, Χ.. Το ελληνικό βιβλίο κατά την τουρκοκρατία, , Θεσσαλονίκη, Simpson, P., Proof-reading in the 16th, 17, and 18th centuries, Oxford, [Πόνησις Χριστόφορου του Αγγέλου, Έλληνος του πολλών πληγών, και Μαστίγων γευσαμένου αδίκως παρά των Τούρκων δια την εις Χριστόν Πίστιν, Christopher Angell, Grecian, who tasted of many stripes and torments inflicted by the Turkes for the faith he had in Christ Iesus (at Oxford printed by Iohn Lichfeild, and William Wrench, Printers to the famous Vniversitie, 1617)]. Smith, P., Typos yesterday, today, and tomorrow, στο Scholarly Publishing. Aναδημοσίευση του άρθρου του Alfred Watts στο The Expositor, 2nd series, vol.5, 1883, σελ , , ]. Υπόμνημα του Εργατικού Κέντρου Αθηνών που υποβλήθηκε στη Βουλή το 1911 [στοιχεία από απογραφή του 1907]. 8 HYΦEN

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/11

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/11 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ / Γ ΕΠΑΛ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/11 ΘΕΜΑ Α Α1. Ποια είναι τα είδη των κυψελών των εκτυπωτικών κυλίνδρων της βαθυτυπίας; Μονάδες 6 Τα είδη των εκτυπωτικών κυλίνδρων

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη»

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» [Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» Από happytv - Τετάρτη 19/10/16 Η Μεταξία Κράλλη (ψευδώνυμο) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ

Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ Ερευνητική Εργασία Project 6 ΒΙΒΛΙΟ Υ Π Ε Ύ Θ Υ Ν Ο Ι Κ Α Θ Η Γ Η Τ Έ Σ : Ε. Μ Π Ι Λ Α Ν Ά Κ Η Φ. Α Ν Τ Ω Ν Ά Τ Ο Σ ΓΕΝΙΚΑ Παγκοσμίως σήμερα ως βιβλίο εννοείται η συνηθέστερη κατηγορία έντυπου αντικειμένου,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο «Ένα λιθαράκι για το σχολείο του μουσείου μας» Το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας ανήκει σε όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς της

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Να αναφέρετε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις και εφευρέσεις στην ιστορία των συστημάτων επικοινωνίας. Η ανακάλυψη του κινητού τυπογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική εξέλιξη της τυπογραφίας

Η ιστορική εξέλιξη της τυπογραφίας Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η ιστορική εξέλιξη της τυπογραφίας Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΙΔΙΟΥ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΣΧ. ΕΤΟΣ: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΙΔΙΟΥ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΣΧ. ΕΤΟΣ: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΙΔΙΟΥ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΣΧ. ΕΤΟΣ:2012-13 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΝΙΔΙΟΥ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑΣ ΣΧ. ΈΤΟΣ: 2012-13 ΤΑΞΗ: ΣΤ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος του εγγράφου και της διάταξης εμφάνισης περιθώρια, μέγεθος γραμματοσειράς, μορφοποίησης και ορθογραφία

Έλεγχος του εγγράφου και της διάταξης εμφάνισης περιθώρια, μέγεθος γραμματοσειράς, μορφοποίησης και ορθογραφία 3.6.1.1 Έλεγχος του εγγράφου και της διάταξης εμφάνισης περιθώρια, μέγεθος γραμματοσειράς, μορφοποίησης και ορθογραφία Με το μεγάλο αριθμό χαρακτηριστικών γνωρισμάτων που είναι διαθέσιμα στο Writer, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Υιοθετήστε ένα βιβλίο Save a book, adopt a book. Κατάλογος βιβλίων Book catalogue

Υιοθετήστε ένα βιβλίο Save a book, adopt a book. Κατάλογος βιβλίων Book catalogue Υιοθετήστε ένα βιβλίο Save a book, adopt a book Κατάλογος βιβλίων Book catalogue Υιοθετήστε ένα βιβλίο Save a book, adopt a book Μία πρωτοβουλία με στόχο την προσέλκυση ενός ευρύτερου κοινού δωρητών σε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1η. Εισαγωγή στην Πληροφορική

Ενότητα 1η. Εισαγωγή στην Πληροφορική Ενότητα 1η Εισαγωγή στην Πληροφορική 1.1 Τι είναι Πληροφορική Ένας σύντομος ορισμός για το τι είναι πληροφορική είναι ο παρακάτω: όλα εκείνα που χρειάζεται κανείς για να παράγει, να οργανώνει και να διαχειρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα»

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα» Ημερομηνία 27/11/2015 Μέσο trikalakids.gr Συντάκτης Link http://www.trikalakids.gr/bookcorner/%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%bd %CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7-%CE%B7- %CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AF%CE%B1-

Διαβάστε περισσότερα

1 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Δεξιοτήτων Σκέψης

1 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Δεξιοτήτων Σκέψης ΑΣΚΗΣΗ 1 η : 7 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Αφού μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές, να απαντήσετε στα ερωτήματα που ακολουθούν: Πηγή 1η: Ιωάννα, μαθήτρια, 11 χρόνων, δήλωση στις 14/3/2015 Μου αρέσει να πηγαίνω

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε.

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Ημερομηνία Ανάρτησης: 12/11/1998 Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Ομιλία του Προέδρου της ΕΣΗΕΑ Αριστείδη Μανωλάκου, στην εκδήλωση που οργάνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών, για τα 50 χρόνια από την Οικουμενική

Διαβάστε περισσότερα

Τομέας Εφαρμοσμένων τεχνών

Τομέας Εφαρμοσμένων τεχνών Τομέας Εφαρμοσμένων τεχνών Ειδικότητα Γραφικών Τεχνών 5 ο Σ.Ε.Κ. Γ Αθήνας Εφαρμοσμένες Τέχνες Το σύνολο των δραστηριοτήτων όπου συναντώνται οι τομείς: των καλών τεχνών (εικαστικός), του σχεδιασμού, της

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις

Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις Η βελτίωση της διδασκαλίας στηρίζεται στο σύστημα της αξιολόγησης της διδασκαλίας Η αξιολόγηση προσφέρει πληροφορίες για τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες του εκπ/κού Η βελτίωση των εκπαιδευτικών επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ Μ.Μ.Ε. ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ

ΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ Μ.Μ.Ε. ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ Ημερομηνία Ανάρτησης: 01/10/1999 ΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ Μ.Μ.Ε. ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ Ομιλία του γενικού γραμματέα της ΕΣΗΕΑ κ. Μ. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗ στο 3ο Διεθνές Συνέδριο στα Χανιά της Κρήτης Εύστοχη η επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο)

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) - Με πόσους τρόπους μπορούμε να διηγηθούμε μια ιστορία; - Μπορούμε να την πούμε ο ένας στον άλλο. - Μπορούμε να την γράψουμε. - Μπορούμε να τη ζωγραφίσουμε κομμάτι-κομμάτι.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχύουμε τον σύλλογο μας...

Ενισχύουμε τον σύλλογο μας... Ενισχύουμε τον σύλλογο μας... Ποιοι είμαστε Το 520greeks.com αποτελείται από μια ομάδα ανθρώπων με επαγγελματισμό και όραμα για την ανάδειξη της «άλλης Ελλάδας» και στηρίζεται επιπλέον και σε έναν ισχυρό

Διαβάστε περισσότερα

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο

Η καταχώρηση βιβλιογραφικών αναφορών μέσα στο κείμενο Το σύστημα Harvard Το σύστημα Harvard, γνωστό και ως η μέθοδος του «Πανεπιστημίου Harvard» ή η μέθοδος του Αλφαβητικού βιβλιογραφικού καταλόγου, είναι ένας τρόπος βιβλιογραφικής αναφοράς και τεκμηρίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας

Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας Εργαστήριο Αθλητικής Ψυχολογίας Μάθημα VI Στάδια δημοσίευσης Περιεχόμενο διάλεξης 1. Τι χρειάζεται να κάνω για να δημοσιεύσω; 2. Ποια είναι τα στάδια μιας δημοσίευσης; Στάδιο 1ο Καλός πειραματικός σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ Κυρίες και Κύριοι, Είναι μοιραίο, όταν ακολουθείς ως ομιλητής τους συγκεκριμένους σπουδαίους προλαλήσαντες να πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2011

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2011 ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2011 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ www.scooltime.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

EXEIΣ; Μετάφραση από τα αγγλικά. Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου

EXEIΣ; Μετάφραση από τα αγγλικά. Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου EXEIΣ; EXEIΣ; Μετάφραση από τα αγγλικά Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου Σειρά: Γνώση και Ψυχαγωγία Πόσο Μεγάλο Εγκέφαλο Έχεις; Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου Υπεύθυνος έκδοσης: Θεόδωρος Πενέσης Φιλολογική

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI

Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Εργασία 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: Τσελίγκα Αρετή, 1312009161, Στ εξάμηνο, κατεύθυνση: Εκπαιδευτική Τεχνολογία και Διαπολιτισμική Επικοινωνία Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

LOGO ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΟΔΙΠ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ & ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

LOGO ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΟΔΙΠ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ & ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΜΟΔΙΠ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ & ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ & ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.»

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» «Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» Το πρωινό είναι το πρώτο γεύμα της ημέρας, έπειτα από μία «κοπιαστική νύχτα» για τον οργανισμό μας, κατά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis Μετάφραση Οδηγός Αγοράς metaphrasis Ποιος βρίσκεται πίσω από το metaphrasis: Κυριακή Παπακωνσταντίνου Ήδη από τη φοίτηση στο Τμήμα της Αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας της Φιλοσοφικής Αθηνών, τις σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις 135 Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις ΘΕΜΑ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 1. Κρίση; ποια κρίση; Μήπως την έχουμε εμείς; Ή μήπως κάποιοι άλλοι; Κάποια στιγμή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή 6. Δημιουργία λογαριασμού 13. Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28. Βασικές λειτουργίες 32. Επιλογές συνομιλίας 48

Εισαγωγή 6. Δημιουργία λογαριασμού 13. Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28. Βασικές λειτουργίες 32. Επιλογές συνομιλίας 48 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 6 Δημιουργία λογαριασμού 13 Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28 Βασικές λειτουργίες 32 Επιλογές συνομιλίας 48 Γενικές ρυθμίσεις Skype 64 Το Skype σε φορητές συσκευές 78 Εγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Routes in London Τμήμα Εισαγωγή στους Αλγόριθμους Διακριτά Μαθηματικά Θέματα Υπολογισμού στον Πολιτισμό Ειδικά Θέματα σε Κινητά και Ασύρματα Δίκτυα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα αξιολόγησης του Φροντιστηρίου, της 15ης Νοεμβρίου 2015, από γονείς μαθητών μας της Γ Λυκείου

Αποτελέσματα αξιολόγησης του Φροντιστηρίου, της 15ης Νοεμβρίου 2015, από γονείς μαθητών μας της Γ Λυκείου της 15ης Νοεμβρίου 2015, από γονείς μαθητών μας της Γ Λυκείου Αγαπητοί γονείς, των μαθητών μας της Γ Λυκείου, σας ευχαριστούμε θερμά για το χρόνο σας και σας διαβεβαιώνουμε ότι όλα όσα μας επισημάνατε

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων

Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Συγγραφή Τεχνικών Κειμένων Tο ύφος........ γραφής! Από τις διαλέξεις του μαθήματος του Α εξαμήνου σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής Κ. Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

10 τρόποι για να ανεβάσετε το ηθικό των συνεργατών σας

10 τρόποι για να ανεβάσετε το ηθικό των συνεργατών σας 10 τρόποι για να ανεβάσετε το ηθικό των συνεργατών σας Πηγή: Περιοδικό Forbes Επεξεργασία άρθρου: Γιώργος Καλαφατάκης Σύμβουλος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τηλ.: 6944 526001 e-mail:gk14041947@yahho.gr Τα

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Εξάμηνο. Αποτυπώσεις και τεκμηρίωση αντικειμένων. Τζώρτζια Πλατυπόδη Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π. MSc Διαχείριση Μνημείων Ε.Κ.Π.Α.

1 ο Εξάμηνο. Αποτυπώσεις και τεκμηρίωση αντικειμένων. Τζώρτζια Πλατυπόδη Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π. MSc Διαχείριση Μνημείων Ε.Κ.Π.Α. 1 ο Εξάμηνο 2015-2016 Αποτυπώσεις και τεκμηρίωση αντικειμένων Τζώρτζια Πλατυπόδη Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π. MSc Διαχείριση Μνημείων Ε.Κ.Π.Α. ΤΡΟΠΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 14/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thessalikipress.gr Θεοδώρα Τζανή http://www.thessalikipress.gr/eidiseis/biblio/e-stigmoula-einai-dunate-ste-thessalikepress.html MEAT INFO ''Η στιγμούλα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα.

Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα. 2 Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα. ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 30 Οκτωβρίου έως 5 Νοεμβρίου 2015 Προϊόντα Γεύσεις Υπηρεσίες Πολιτισμός ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας Μια προσωπική αναδρομή Απόψε θα εκφράσω μερικές προσωπικές σκέψεις για όσα είδα να συμβαίνουν στην Ελλάδα, την οποία επισκέφθηκα για πρώτη φορά πριν από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

12) Διορθώσεις, διορθωτικά σύµβολα και ζητήµατα τυπογραφικού ύφους στις Ελληνικές. εκδόσεις I, ΝΓΤ, Οκτώβριος 1989. σπουδες. βιβλια περιοδικα.

12) Διορθώσεις, διορθωτικά σύµβολα και ζητήµατα τυπογραφικού ύφους στις Ελληνικές. εκδόσεις I, ΝΓΤ, Οκτώβριος 1989. σπουδες. βιβλια περιοδικα. κληµης µαστοριδης Ο Κλήµης Μαστορίδης σπούδασε τυπογραφία και έκδοση, µικρό offset και ρεπρογραφία, και σχεδίαση βιβλίου στο London College of Printing στην Αγγλία. Μετά την ολοκλήρωση ενός µεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική ομάδα: Οι μαθητές της Στ τάξης του Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Πολεμίου

Ερευνητική ομάδα: Οι μαθητές της Στ τάξης του Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Πολεμίου Ερευνητική ομάδα: Οι μαθητές της Στ τάξης του Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Πολεμίου Επιμέλεια-καταγραφή-σχεδιασμός: Ο δάσκαλος της Στ τάξης, Χρίστος Χατζηλοΐζου Απρίλιος 2015 Θέμα: Η αξιοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα

Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα O προγραμματισμός αποτελεί ένα τρόπο επίλυσης προβλημάτων κατά τον οποίο συνθέτουμε μια ακολουθία εντολών με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Ας ξεκινήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Learning Greek podcasts from the Hellenic American Union. Ο Ξενοφών σας μαθαίνει Ελληνικά. Arguing over grades/profession Καβγάς για βαθμούς/επάγγελμα

Learning Greek podcasts from the Hellenic American Union. Ο Ξενοφών σας μαθαίνει Ελληνικά. Arguing over grades/profession Καβγάς για βαθμούς/επάγγελμα Learning Greek podcasts from the Hellenic American Union Ο Ξενοφών σας μαθαίνει Ελληνικά Arguing over grades/profession Καβγάς για βαθμούς/επάγγελμα Eleni argues with her kids over their grades at school

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

www.laraguidedogs.gr

www.laraguidedogs.gr www.laraguidedogs.gr Γεια σας! Με λένε «Λάρα» και είμαι βετεράνος σκύλος-οδηγός τυφλών! Εμείς οι σκύλοι-οδηγοί, πάμε παντού κι όλοι μας θαυμάζουν! Η δουλειά μας είναι πολύ σημαντική διότι «δανείζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - ΕΞΑΜΗΝΟ: 3 ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ: ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Άσκηση 1.1 Να βρεθούν οι πιθανότητες:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - ΕΞΑΜΗΝΟ: 3 ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ: ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Άσκηση 1.1 Να βρεθούν οι πιθανότητες: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - ΕΞΑΜΗΝΟ: 3 ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ: ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Άσκηση 1.1 Να βρεθούν οι πιθανότητες: α) Να γεννηθούν δύο κορίτσια και ένα αγόρι σε τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία. Προετοιμασία του παιχνιδιού. Μια περιπετειώδης αποστολή στον παράδεισο.

Η Ιστορία. Προετοιμασία του παιχνιδιού. Μια περιπετειώδης αποστολή στον παράδεισο. Η Ιστορία Μια περιπετειώδης αποστολή στον παράδεισο. Ένα στρατηγικό τυροπαιχνίδι με ζάρια για 2-4 παιδία ηλικίας 4 ετών και άνω. Είδος Παιχνιδιού: Οικογενειακό Παίκτες: 2-4 παίκτες 4 ετών και άνω Περιεχόμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα 5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα Γλώσσα Β Γυμνασίου Απαντήσεις στις ερωτήσεις του Τετραδίου Εργασιών σχ. βιβλίο (σ.σ. 40-47) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΩ. Εισαγωγή Είμαστε μαθήτριες της Α τάξεως του Γενικού Λυκείου Βουλιαγμένης και ονομαζόμαστε Σοφία Παντελικίζη και Όλγα Καβουρίνου. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΔΟΤΙΚΟΥ ΟΙΚΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΔΟΤΙΚΟΥ ΟΙΚΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΔΟΤΙΚΟΥ ΟΙΚΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Ο Εκδοτικός Οίκος ιδρύθηκε από το Πολυτεχνείο Κρήτης τη δε χρηματοδότηση, λειτουργία και διαχείριση του έχει αναλάβει

Διαβάστε περισσότερα

«Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει επηρεάσει την εξέλιξη των γραμματοσήμων και του φιλοτελισμού;» Περιγραφική έρευνα στην τεχνολογία

«Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει επηρεάσει την εξέλιξη των γραμματοσήμων και του φιλοτελισμού;» Περιγραφική έρευνα στην τεχνολογία «Πώς η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει επηρεάσει την εξέλιξη των γραμματοσήμων και του φιλοτελισμού;» Περιγραφική έρευνα στην τεχνολογία Εισαγωγή Εάν και κατά πόσο η εξέλιξη των γραμματοσήμων, δηλαδή ο τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ALTO, το καλύτερο. Way of News. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ALTO, το καλύτερο µικρό Μαθήµατα ALTO Νέο τοπίο ενηµέρωσης

ALTO, το καλύτερο. Way of News. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ALTO, το καλύτερο µικρό Μαθήµατα ALTO Νέο τοπίο ενηµέρωσης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ALTO, το καλύτερο µικρό Μαθήµατα ALTO Νέο τοπίο ενηµέρωσης Ηλεκτρονική Περιοδική Έκδοση Ιούνιος 2009 Τεύχος 6 ALTO, το καλύτερο Το µεγαλύτερο εβδοµαδιαίο περιοδικό αυτοκινήτου στην Ευρώπη,

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885)

ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) ΤΕΤΑΡΤΟ 4 ο δίωρο: ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γιώτη Ιφιγένεια (Α.Μ. 6222) Λίβα Παρασκευή (Α.Μ. 5885) Ανάλυση σε επιμέρους στόχους: 1. Εκτιμούν τη μορφή γραφημάτων με βάση τα δεδομένα τους. 2. Κατανοούν ότι

Διαβάστε περισσότερα

Η Μαρίνα Γιώτη στο agrinio-life Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου

Η Μαρίνα Γιώτη στο agrinio-life Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 28/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://goo.gl/kpy6j7 Η Μαρίνα Γιώτη στο agrinio-life Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου 171 Views July 28, 2015 No Comments

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%bd%ce %B1-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7- %CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ε τάξη μάθαμε...

Στην Ε τάξη μάθαμε... 7 Στην Ε τάξη μάθαμε... Αριθμοί και Πράξεις (1) Παραδείγματα 1. Να εκτελέσετε τις πράξεις νοερά. (α) 42 + 36 (β) 15 + 17 (γ) 199 + 199 (δ) 403-299 (ε) 342-143 Λύση: (α) 42 + 36 = 40 + 2 + 30 + 6 = 40 +

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα