Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά!"

Transcript

1 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά!

2

3 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά! Edward de Bono

4 Μετάφραση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΡΟΥΞΗΣ Επιμέλεια κειμένων: ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΧΟΥΝΟΣ Επιμέλεια - συντονισμός έκδοσης: ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ Σχεδιασμός εξωφύλλου: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΓΙΑΛΗΣ Σελιδοποίηση: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΤΡΙΚΑΡΑΚΟΣ Φιλμς - μοντάζ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΜΗΝΑΣ Εκτύπωση: X. ΖΑXΑΡΟΠΟΥΛΟΣ - Δ. ΣΙΤΑΡΑΣ Βιβλιοδεσία: ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΒΑΝΗΣ C The McQuaig Group Inc First published in 2009 by Vermilion, an imprint of Ebury Publishing. Ebury Publishing is a random House Group Company C 2010, για την ελληνική γλώσσα σε όλο τον κόσμο. Εκδόσεις ΑΛΚΥΩΝ, Μαυρομιχάλη 44, Αθήνα, τηλ.: , , fax: ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THINK! BEFORE IT'S TOO LATE I.S.B.N

5 Περιεχόμενα Σημείωμα του Συγγραφέα Εισαγωγή Δημιουργικότητα 2 Τα Εργαλεία της Εγκάρσιας Σκέψης 3 Κρίση, Όχι Σχεδιασμός 4 Γνώση και Πληροφορίες 5 Γλώσσα 6 Δημοκρατία 7 Πανεπιστήμια 8 Σχολεία 9 Τα Μέσα Ενημέρωσης 10 Αντίληψη 11 Κριτική Σκέψη 12 Τέχνη και Σκέψη 13 Ηγεσία και Σκέψη

6 14 Συγκρούσεις και Διαφωνίες 15 Είκοσι Τρεις Λόγοι για τους Οποίους η Σκέψη Είναι Τόσο Κακής Ποιότητας 16 Τι Μπορώ να Κάνω Εγώ; 17 Τι Μπορείτε να Κάνετε Εσείς; 18 Τι Μπορεί να Κάνει η Κοινωνία; 19 Αξίες 20 Το Δικαίωμα στη Σκέψη Επίλογος Συστήματα Σκέψης Ντε Μπόνο Το Ίδρυμα Έντουαρντ Ντε Μπόνο

7 Σημείωμα του Συγγραφέα Μια Συγγνώμη Σε αυτό το βιβλίο θα έπρεπε να κατονομάσω αρκετά άτομα, ανθρώπους που μου είπαν ορισμένα πράγματα, ή που έκαναν ορισμένα πράγματα, και θα ήθελα να αναγνωρίσω τη συνεισφορά τους. Δυστυχώς, δεν κρατώ λεπτομερή πρακτικά όλων των συναντήσεων και των συνομιλιών μου. Έτσι, ζητώ συγγνώμη από όποιον πιστεύει ότι θα έπρεπε να τον είχα αναφέρει. Παρακαλώ, γράψτε μου εξηγώντας μου πού και γιατί θα έπρεπε να αναφερθεί το όνομά σας, και θα φροντίσω να περιληφθεί στην επόμενη έκδοση του βιβλίου. Επιπλέον, αν έχετε πρακτική πείρα στην εφαρμογή της σκέψης μου στη ζωή ή στη δουλειά σας, ή στη διδασκαλία των μεθόδων μου, και αυτό δεν αναφέρεται στο βιβλίο, στείλτε μου τις λεπτομέρειες και εφόσον κρίνω ότι πρέπει, θα τις συμπεριλάβω στην επόμενη έκδοση. Ζητώ συγγνώμη για την παράλειψη οποιουδήποτε ονόματος, που οπωσδήποτε δεν είναι σκόπιμη. Θέλω να αποδώσω τις ανάλογες ευχαριστίες σε όσους με βοήθησαν στο έργο μου.

8

9 Εισαγωγή ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ; Αυτό το βιβλίο δεν είναι ευχάριστο. Δεν είχα πρόθεση να το κάνω ευχάριστο. Δεν μπορείς να διώξεις τον εφησυχασμό λέγοντας ευχάριστα πράγματα. Είμαστε εντελώς αυτάρεσκοι και εφησυχασμένοι σε σχέση με την ποιότητα της ανθρώπινης σκέψης. Για διάφορους λόγους που θα αναλύσω αργότερα, πιστεύουμε ότι είναι υπέροχη. Στην πραγματικότητα, αν εξαιρέσουμε τα μαθηματικά, δεν έχουμε κάνει τίποτα για την ανθρώπινη σκέψη εδώ και χρόνια περίπου, από την εποχή των μεγάλων Ελλήνων φιλοσόφων. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε τόσο εφησυχασμένοι. Αυτό το βιβλίο εξετάζει γιατί η ανθρώπινη σκέψη είναι τόσο κακής ποιότητας. Προτείνει, επίσης, λύσεις για το πρόβλημα. Έτσι, είναι ένα θετικό βιβλίο έστω και αν προέκυψε από μια αρνητική ανάγκη. Κατάγομαι από τη Μάλτα, η οποία είναι επισήμως ο παλαιότερος πολιτισμός του κόσμου. Το αρχαιότερο ανθρώπινο οικοδόμημα πάνω στη Γη, είναι ένας μεγάλος ναός της Λίθινης Εποχής στο

10 10 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Γκόζο (νησί κοντά στη Μάλτα). Ίσως, λοιπόν, έχω μια αποστολή: να σώσω τον κόσμο από τον εφησυχασμό του. Φαιά σκέψη, όχι πράσινη Η «πράσινη σκέψη», κάτι που υποστηρίζω πλήρως, έχει γίνει πολύ της μόδας. Η κλιματική αλλαγή είναι ένα σημαντικό πολιτικό θέμα και κάθε πολιτικός μπορεί να εκφράζει την ανησυχία του για το θέμα και να παίρνει τις αντίστοιχες ψήφους. Αυτό είναι πολύ καλό. Όμως, υπάρχει ένας μεγαλύτερος και πιο άμεσος κίνδυνος από την κλιματική αλλαγή, που δεν είναι άλλος από την ποιότητα της ανθρώπινης σκέψης, η οποία απαιτεί πιο επείγουσα προσοχή. Ίσως θα έπρεπε να υπάρχει ένα ακόμη πιο σημαντικό σλόγκαν που να υποστηρίζει τη «φαιά σκέψη» η οποία αναφέρεται στη λεγόμενη «φαιά ουσία», δηλαδή στον εγκέφαλό μας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα προβλήματα, οι συγκρούσεις και οι διαμάχες στον κόσμο προκαλούνται από τη λανθασμένη σκέψη. Συνεπώς, μια βελτίωση της ανθρώπινης σκέψης θα βοηθούσε να λυθούν αυτά τα θέματα. Διορθώνοντας τη σκέψη μας θα μπορούμε πιο εύκολα να λύσουμε όχι μόνο τα περιβαλλοντικά, αλλά και άλλα προβλήματα. Πάρτε, για παράδειγμα, το πρόβλημα Ισραήλ-Παλαιστίνης, που αφορά δύο από τους πιο έξυπνους λαούς του πλανήτη. Πάνω από 60 χρόνια τώρα δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημά τους, και όμως ξέρουν πολύ καλά ότι πρέπει να το λύσουν κάποια στιγμή. Αυτό είναι λανθασμένη σκέψη. Τίποτα δεν είναι πιο θεμελιώδες ή πιο σημαντικό από την ανθρώπινη σκέψη. Και οι αξίες; Σκοπός της σκέψης είναι να μας επιτρέψει να εφαρμόζουμε και να απολαμβάνουμε τις αξίες μας. Οι αξίες χωρίς σκέψη είναι πολύ επικίνδυνες και έχουν οδηγήσει σε πολέμους, ομαδικές σφαγές, διωγμούς και άλλες φρικτές συμπερι-

11 Εισαγωγή 11 φορές του παρελθόντος. Η σκέψη χωρίς αξίες είναι ανώφελη, γιατί τότε η σκέψη δεν έχει κανένα σκοπό. Όμως, περιέργως, δεν έχουμε δώσει καμιά προσοχή στη σκέψη μας εδώ και χρόνια. Συναίσθημα-σκέψη Και τι γίνεται με τα συναισθήματα; Τι γίνεται με την ανθρώπινη συμπεριφορά; Τι γίνεται με την ανθρώπινη φύση; Σύμφωνα με μια άποψη, η σκέψη είναι ακαδημαϊκή και αφηρημένη, και αυτό που καθορίζει στην πραγματικότητα τη δράση μας είναι τα συναισθήματα και η ανθρώπινη συμπεριφορά. Αυτά αποτελούν ατυχείς ανοησίες που απορρέουν απευθείας από τους παραδοσιακούς τρόπους σκέψης, οι οποίοι ελάχιστα επηρεάζουν πρακτικά τις καταστάσεις σύγκρουσης. Στο ορυχείο λευκόχρυσου Καρί, στη Νότια Αφρική, οι εργάτες προέρχονται από επτά διαφορετικές φυλές: Ξόσα, Ζουλού, Σούτου, και άλλες. Λόγω της παραδοσιακής εχθρότητας που χωρίζει αυτές τις φυλές, γίνονταν κάθε μήνα κατά μέσο όρο 210 συμπλοκές ανάμεσα σε μέλη διαφορετικών φυλών. Η Σούζαν Μακί και η Ντονάλντα Ντόσον, δίδαξαν την αντιληπτική σκέψη σε αυτούς τους τελείως αγράμματους μεταλλωρύχους, που δεν είχαν πάει σχολείο ούτε μια μέρα στη ζωή τους. Τους ενθάρρυναν να δουν την άποψη του άλλου. Ως αποτέλεσμα, οι συμπλοκές μειώθηκαν από 210 το μήνα, σε τέσσερις μόλις! Γιατί η ορθότερη σκέψη οδήγησε σε μια τόσο τεράστια διαφορά; Επειδή αυτή η σκέψη αφορά την αντίληψη, όχι τη λογική. Η λογική δεν μπορεί ποτέ ν αλλάξει τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά. Είναι ανώφελο να προσπαθήσεις να πείσεις κάποιον, λογικά, να αλλάξει τα συναισθήματά του και αυτό είναι κάτι που

12 12 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά το έχουν βιώσει οι περισσότεροι άνθρωποι. Οι αντιλήψεις ελέγχουν τα συναισθήματα, και τα συναισθήματα ελέγχουν τη συμπεριφορά. Η αλλαγή αντίληψης αλλάζει και τα συναισθήματα, επηρεάζει επομένως και τη συμπεριφορά. Αν αλλάξει η αντίληψή σας, υποχρεωτικά θα αλλάξουν και τα συναισθήματα, και η συμπεριφορά σας. ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Σήμερα, σε όλο τον κόσμο, περίπου άνθρωποι γράφουν λογισμικό για υπολογιστές. Είναι προφανές ότι ένας υπολογιστής δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς λογισμικό. Προφανώς, επίσης, ένα νέο και πιο ισχυρό πρόγραμμα θα επιτρέψει στον ίδιο υπολογιστή να συμπεριφέρεται πολύ πιο αποτελεσματικά. Πόσοι άνθρωποι γράφουν λογισμικό για τον ανθρώπινο εγκέφαλο; Το βασικό και παραδοσιακό λογισμικό της σκέψης που χρησιμοποιούμε αναπτύχθηκε πριν από χρόνια από την ΕΟ3. Τι είναι η ΕΟ3; Είναι η Ελληνική Ομάδα των Τριών. Συγκεκριμένα, ο Σωκράτης, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης. Ο Σωκράτης συνήθιζε να κάνει ερωτήσεις (συνήθως ερωτήσεις που καθοδηγούσαν τον συνομιλητή του). Τον ενδιέφερε επίσης η διαλεκτική, δηλαδή η συνομιλία με λογικά επιχειρήματα. Ο Πλάτων ενδιαφερόταν για την υπέρτατη «αλήθεια» (επίσης, θεωρούσε τη δημοκρατία ανόητο σύστημα). Ο Αριστοτέλης δημιούργησε τη «λογική του κουτιού», τις «κατηγορίες». Κάτι μπορεί να ήταν είτε μέσα στο κουτί είτε έξω από το κουτί, αλλά ποτέ μισό μέσα και μισό έξω. Αν και νυμφεύθηκε δύο φορές, δεν ζήτησε ποτέ από τις γυναίκες του να ανοίξουν το στόμα τους για να μετρήσει τα δόντια τους. Πίστευε πως οι άντρες έχουν

13 Εισαγωγή 13 περισσότερα δόντια από τις γυναίκες, επειδή αυτό ισχύει για τα άλογα. Τα πλάσματα της κατηγορίας των αρσενικών (όπως τα άλογα) έχουν περισσότερα δόντια από τα πλάσματα της κατηγορίας των θηλυκών αυτός ήταν ο αριστοτέλειος τύπος λογικής. Η Αναγέννηση και η Εκκλησία Κατά την Αναγέννηση, αυτή η υπέροχη ελληνική σκέψη εξαπλώθηκε στην Ευρώπη. Εκείνη την εποχή, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και η σκέψη γενικά, βρίσκονταν στα χέρια της Εκκλησίας. Η Εκκλησία δεν χρειαζόταν δημιουργική σκέψη, ή σχεδιαστική σκέψη, ή αντιληπτική σκέψη, θέματα που θα συζητήσω παρακάτω. Χρειαζόταν μόνο επιχειρήματα, αλήθεια και λογική, με τα οποία θα μπορούσε να αποδεικνύει ότι οι αιρετικοί έσφαλλαν. Έτσι, τα επιχειρήματα, η αλήθεια και η λογική έγιναν ο πυρήνας της σκέψης μας στην κουλτούρα, στην εκπαίδευση και στις λειτουργίες της κοινωνίας (όπως οι νόμοι). Η δημιουργικότητα και η εφευρετικότητα αφέθηκαν σε άτομα και δεν βρέθηκαν ποτέ στους κόλπους της εκπαίδευσης. Τα επιχειρήματα, η αλήθεια και η λογική αποδείχτηκαν τόσο ισχυρά εργαλεία στην επιστήμη και στην τεχνολογία, ώστε καταλήξαμε να θεωρούμε πως αυτή η σκέψη ήταν τέλεια, πλήρης και δεν χρειαζόταν καμιά αλλαγή. Γιατί δεν έχουμε κάνει περισσότερα με το λογισμικό της ανθρώπινης σκέψης; Τα βιβλιοπωλεία δυσκολεύονται ν αποφασίσουν σε ποιον τομέα να κατατάξουν τα βιβλία μου. Τα βλέπω στη Φιλοσοφία, στην Ψυχολογία, στις Επιχειρήσεις, στην Εκπαίδευση, ακόμη και στα ράφια με τα χιουμοριστικά βιβλία. Δεν υπάρχει κατηγορία για τη «Σκέψη».

14 14 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Στα βιβλιοπωλεία δεν υπάρχει κατηγορία με βιβλία «Σκέψης», επειδή πάντα πιστεύαμε πως η σκέψη καλύπτεται πλήρως από τη φιλοσοφία και την ψυχολογία. Φανταστείτε κάποιον που κάθεται σε ένα τραπέζι έχοντας μπροστά του ένα μεγάλο λευκό χαρτόνι και ένα ψαλίδι. Με το ψαλίδι κόβει το χαρτόνι σε πολύπλοκα σχήματα. Μετά συναρμολογεί όλα τα κομμάτια στο αρχικό σχήμα και χαμογελά θριαμβευτικά. Αυτό κάνουν οι φιλόσοφοι. Περιγράφουν τον κόσμο με έννοιες, αντιλήψεις και αξίες, και μετά συναρμολογούν πάλι αυτά τα κομμάτια μεταξύ τους. Η ψυχολογία δημιουργήθηκε από τους θρύλους, τους μύθους, τη μαγεία και την αστρολογία ως ένας τρόπος για να κατανοούμε τους ανθρώπους και να προβλέπουμε τη συμπεριφορά τους. Όμως, κάποια στιγμή συνειδητοποίησε ότι για να γίνει πραγματική επιστήμη, πρέπει να κάνει μετρήσεις, ως αντίποδα του μύθου. Έτσι, η ψυχολογία απέκτησε εμμονή με τις μετρήσεις. Σήμερα, ασχολείται πολύ με την προσπάθεια να τοποθετήσει τους ανθρώπους σε κουτιά, με βάση κάποια μέτρηση. Τόσο η φιλοσοφία όσο και η ψυχολογία, είναι από φύση τους περιγραφικές και αναλυτικές. Δεν είναι διεργασιακές, δηλαδή δεν παρέχουν πρακτικά εργαλεία σκέψης. Γι αυτό, λοιπόν, θα έπρεπε να υπάρχει η κατηγορία «σκέψη», επειδή είναι κάτι εντελώς ξεχωριστό από τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, ή ακόμη και τα μαθηματικά. Είναι μάλλον λυπηρό το γεγονός ότι όσοι ενδιαφέρονται για την ανθρώπινη σκέψη, επιλέγουν, ως φοιτητές, να σπουδάσουν φιλοσοφία. Η φιλοσοφία, όμως, δεν αφορά καθόλου την ανθρώπινη σκέψη και ουσιαστικά αποστειρώνει τον νου τους. Σπούδασα ψυχολογία

15 Εισαγωγή 15 στην Οξφόρδη, αλλά αυτό που μου δίδαξαν δεν είχε καμιά σχέση με διεργασίες ήταν, απλώς, η ιστορία της ψυχολογίας. Σήμερα εργάζομαι ως Καθηγητής Σκέψης στην Έδρα Ντα Βίντσι, στο Πανεπιστήμιο Προώθησης της Τεχνολογίας, στην Αριζόνα. Είμαι, επίσης, καθηγητής σκέψης σε τέσσερα άλλα πανεπιστήμια. Ελάχιστα εκπαιδευτικά ιδρύματα έχουν Σχολές Σκέψης. Το ενδιαφέρον μου για τη σκέψη με ώθησε να επανασχεδιάσω πρακτικά διεργασιακά εργαλεία και πλαίσια για τη σκέψη, τα οποία σήμερα χρησιμοποιούνται από ένα ευρύ φάσμα ανθρώπων που κυμαίνεται από τετράχρονους μαθητές, μέχρι κορυφαίους μάνατζερ στις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου. Τα εργαλεία πρέπει να είναι απλά, πρακτικά και αποτελεσματικά. Δίνω αυτό που δεν έδωσαν ποτέ η φιλοσοφία και η ψυχολογία: νέο λογισμικό για την ανθρώπινη σκέψη. Ο μηχανισμός του νου Για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία μπορούμε να βασίσουμε τον σχεδιασμό της ανθρώπινης σκέψης πάνω στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο ανθρώπινος νους. Σπούδασα ιατρική και δούλεψα σε αυτόν τον τομέα επί 48 χρόνια. Πέρα από τα κλινικά μου καθήκοντα, ασχολήθηκα και με την έρευνα. Υπήρξα επίσης καθηγητής στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης, του Λονδίνου, του Κέιμπριτζ και του Χάρβαρντ. Επιπλέον, σπούδασα ξεχωριστά και ψυχολογία. Στην ιατρική, οι έρευνές μου αφορούσαν την αλληλεπίδραση διαφόρων συστημάτων: αναπνευστικού, νεφρών, καρδιάς, αδένων, κ.λπ. Αν μπορείς να κατανοήσεις πώς λειτουργεί ένα σύστημα, μπορείς να σχεδιάσεις και μορφές αγωγής για τις δυσλειτουργίες του.

16 16 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Κάποτε είχα έναν ασθενή με Ιδιοπαθή Ορθοστατική Υπόταση. Πρόκειται για μια σπάνια πάθηση, αλλά όσοι πάσχουν από αυτήν περνούν όλη τη ζωή τους ξαπλωμένοι στο κρεβάτι, γιατί αν σηκωθούν όρθιοι, λιποθυμούν. Θεραπευτικά είχαν δοκιμαστεί διάφορες λύσεις, ακόμη και στολές υπερ-επιτάχυνσης της Πολεμικής Αεροπορίας, αλλά χωρίς μεγάλη επιτυχία. Κατάλαβα πως η πίεση των αρτηριδίων στα νεφρά ήταν χαμηλή, έτσι, όταν οι ασθενείς ξάπλωναν, τα νεφρά θεωρούσαν ότι υπήρχε μεγάλος όγκος αίματος και απέβαλλαν το αλάτι και το νερό. Κατά συνέπεια, δεν είχαν ποτέ αρκετό αίμα, με αποτέλεσμα να χάνουν τις αισθήσεις τους. Η θεραπεία ήταν πολύ απλή. Δεν χρειάστηκαν ούτε φάρμακα, ούτε εγχειρήσεις. Ήταν αρκετό να τοποθετηθούν δύο κομμάτια ξύλου δεκαπέντε εκατοστών κάτω από τα πόδια, στο επάνω μέρος του κρεβατιού. Έτσι τώρα τα νεφρά θεωρούσαν ότι δεν υπάρχει αρκετό αίμα, και συγκρατούσαν το αλάτι και το νερό. Οι ασθενείς μπορούσαν πια να ζήσουν μια απολύτως φυσιολογική ζωή. Αν κατανοείς ένα σύστημα, μπορείς να βρεις και αποτελεσματικές λύσεις. Αυτό έκανα. Από τη δουλειά μου στην ιατρική εντόπισα ορισμένες αρχές των «αυτο-οργανούμενων συστημάτων», τις οποίες εφάρμοσα στο νευρωνικό δίκτυο του εγκεφάλου προκειμένου να κατανοήσω πώς λειτουργεί ο νους. Το 1969 έγραψα ένα βιβλίο, με τίτλο Ο Μηχανισμός του Νου, το οποίο διάβασε ο κορυφαίος φυσικός καθηγητής Μάρεϊ Γκελ-Μαν, που είχε τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ για την ανακάλυψη του κουάρκ. Επίσης, ίδρυσε το Ινστιτούτο Σάντα Φε, το οποίο ασχολείται ειδικά με πολύπλοκα συστήματα. Του άρεσε τόσο πολύ το βιβλίο μου, ώστε ανέθεσε σε μια ομάδα προγραμματιστών να δημιουργήσουν μια προσομοίωση όσων είχα γράψει στο βιβλίο. Αυτοί επιβεβαίωσαν ότι

17 Εισαγωγή 17 το σύστημα που είχα προτείνει για τον εγκέφαλο, συμπεριφερόταν ακριβώς όπως είχα προβλέψει. Δύο άλλες ομάδες προγραμματιστών σε άλλα κέντρα, επιβεβαίωσαν αυτό το εύρημα. Ο καθηγητής Μάρεϊ Γκελ-Μαν παραμένει μέχρι σήμερα πολύτιμος υποστηρικτής των ιδεών μου. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός πως όταν απευθύνομαι σε ομάδες μαθηματικών ή φυσικών, καταλαβαίνουν πολύ καλά τις ιδέες μου και συμφωνούν. Αντιλαμβάνονται τη συμπεριφορά των αυτο-οργανούμενων συστημάτων όπως είναι ο ανθρώπινος νους. Όλα αυτά απέχουν πολύ από τα λεκτικά παιχνίδια της παραδοσιακής φιλοσοφίας. Από αυτή τη βάση κατανόησης του τρόπου λειτουργίας του εγκεφάλου, σχεδίασα τα εργαλεία της Εγκάρσιας Σκέψης. Πιο κάτω στο βιβλίο θα μιλήσω περισσότερο για τη λειτουργία του εγκεφάλου. Θα δείξω, επίσης, ότι η συμπεριφορά ασύμμετρης προτυποποίησης του ανθρώπινου εγκεφάλου παράγει τη δημιουργικότητα και το χιούμορ. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, μπορούμε να σχετίσουμε τους τρόπους σκέψης δηλαδή, το λογισμικό του ανθρώπινου εγκεφάλου με τον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα πληροφοριών του εγκεφάλου. Αυτό διαφέρει πολύ από εκείνο που κάνουν οι φιλόσοφοι, οι οποίοι παίζουν με λέξεις και έννοιες χωρίς να κατανοούν πώς λειτουργεί πραγματικά ο εγκέφαλος. Αυτή είναι η διαφορά.

18 18 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΣΟ ΚΑΛΗ ΣΚΕΨΗ! Είναι προβληματική στο σύνολό της η σκέψη μας; Όχι! Αφού έχουμε τέτοια εξαιρετική σκέψη, πώς είναι δυνατόν να υποστηρίζει κάποιος ότι είναι ανεπαρκής; Δείτε μερικές επιτυχίες: Μπορούμε να στείλουμε ανθρώπους στη σελήνη και να τους παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο καθώς περπατούν (ο Μπαζ Όλντριν είναι φίλος μου). Μπορούμε να πετάξουμε πιο γρήγορα από τον ήχο (Κονκόρντ). Μπορούμε από ένα κινητό τηλέφωνο στην Αυστραλία να μιλήσουμε σε συγκεκριμένο άτομο στις ΗΠΑ. Έχουμε υπολογιστές, από τους πιο απλούς μέχρι τους πιο πολύπλοκους. Επινοήσαμε το Διαδίκτυο, που συνδέει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Έχουμε πυρηνική ενέργεια. Η τηλεόραση μπορεί να στείλει ζωντανές εικόνες γεγονότων σε όλο τον κόσμο. Μπορούμε να κάνουμε μεταμοσχεύσεις καρδιάς. Στο παρελθόν, η πνευμονία ήταν συχνά μοιραία. Σήμερα είναι μια ασήμαντη πάθηση που αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Πριν από έναν μόλις αιώνα, η φυματίωση συγκαταλεγόταν στις κύριες αιτίες θανάτου. Σήμερα έχει ουσιαστικά εξαλειφθεί στις ανεπτυγμένες χώρες. Μπορούμε να αλλάξουμε τα ίδια τα γονίδια των φυτών, των ζώων και των ανθρώπων.

19 Εισαγωγή 19 Μπορούμε να κλωνοποιήσουμε ζώα (και σύντομα και ανθρώπους). Μπορούμε να αποθηκεύσουμε τεράστιες ποσότητες δεδομένων σε ένα μικροσκοπικό μικροτσίπ. Αυτά δεν είναι παρά ένα μικρό δείγμα των υπέροχων επιτευγμάτων μας. Είναι αποτελέσματα εξαιρετικής σκέψης. Διαφορά Ένας επιστήμονας κρατά στα χέρια του ένα κομμάτι σίδηρο. Οι ιδιότητες του σιδήρου είναι γνωστές, μόνιμες, σταθερές. Συνδυάζει το σίδηρο με κάτι άλλο και ως αποτέλεσμα προκύπτει η τεχνολογία. Αποκαλείς κάποιον ηλίθιο. Αμέσως αυτός προσβάλλεται, αλλάζει και δεν είναι πια ο ίδιος άνθρωπος τον οποίο αποκάλεσες ηλίθιο. Στις ανθρώπινες υποθέσεις υπάρχουν διαδραστικοί βρόχοι. Τα πράγματα δεν παραμένουν ίδια. Οι ανθρώπινες καταστάσεις είναι απρόβλεπτες. Μετά υπάρχει η τεράστια σημασία της αντίληψης στις ανθρώπινες υποθέσεις. Η αντίληψη είναι πολύ πιο σημαντική από τη λογική, αλλά και τελείως παραμελημένη. Έτσι, δυστυχώς, η εξαιρετική σκέψη μας στα επιστημονικά και τεχνικά θέματα δεν μεταφέρεται σε άλλους τομείς. Όμως η περηφάνια μας για τη σκέψη μας μεταφέρεται και το ατυχές αποτέλεσμα είναι ο αυτάρεσκος εφησυχασμός. Εξαιρετική, αλλά όχι αρκετή Είμαστε πολύ εφησυχασμένοι και ικανοποιημένοι με την εξαιρετική σκέψη μας, εξαιτίας των σπουδαίων επιτευγμάτων μας στην επιστήμη, στην τεχνολογία, στη μηχανική (διάστημα, κινητά τηλέ-

20 20 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά φωνα, φάρμακα, κ.λπ.). Όμως, από την άλλη πλευρά, σε πιο ανθρώπινους τομείς δεν έχουμε σημειώσει καμιά πρόοδο. Προσπαθούμε ακόμη να επιλύσουμε τις συγκρούσεις με τη «λογική κρίση» αντί να σχεδιάζουμε έναν δρόμο προς τα εμπρός. Υπάρχει ένας σεφ που φτιάχνει εξαιρετική ομελέτα. Είναι η καλύτερη ομελέτα στον κόσμο. Δεν έχει το παραμικρό ελάττωμα. Ο σεφ δεν ξέρει να μαγειρεύει τίποτε άλλο. Εδώ έχουμε μια εξαιρετική επίδοση, που δεν είναι όμως αρκετή. Ο πίσω αριστερός τροχός ενός συγκεκριμένου αυτοκινήτου είναι εξαιρετικός. Δεν έχει το παραμικρό ελάττωμα. Όμως, αυτός ο τροχός από μόνος του δεν είναι αρκετός. Αν πιστεύαμε πως το μόνο που χρειάζεται ένα αυτοκίνητο είναι ένας τροχός, θα υπήρχε κάποιο ελάττωμα όχι στον πίσω αριστερό τροχό, αλλά στη σκέψη μας. Χρειαζόμαστε και τους άλλους τροχούς. Ο πίσω αριστερός τροχός είναι εξαιρετικός, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό. Ένας μορφωμένος άνθρωπος μιλάει εξαιρετικά αγγλικά. Αν όμως βρεθεί στη Γαλλία, θα διαπιστώσει ότι τα αγγλικά του εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά, αλλά δεν είναι αρκετά. Πιστεύω ότι ο τωρινός τρόπος σκέψης μας είναι εξαιρετικός όταν εφαρμόζεται σε ορισμένους τομείς, και ανεπαρκής (ή και άχρηστος ακόμη) σε άλλους. Αν ο αγγλόφωνος στη Γαλλία αποφασίσει να μιλήσει μεγαλοφώνως, ή πιο έντονα, δεν πρόκειται να τον καταλάβουν καλύτερα. Η επιμονή στην παραδοσιακή σκέψη δεν την καθιστά πιο επαρκή. Αν ο πελάτης του εστιατορίου θέλει κάτι άλλο εκτός από ομελέτα, το γεγονός ότι ο σεφ μπορεί να φτιάξει μια τέλεια ομελέτα είναι εξαιρετικό, αλλά δεν σημαίνει τίποτα για τον πελάτη. Αυτοί οι τρόποι σκέψης είναι εξαιρετικοί, αλλά δεν αρκούν. Πιστεύω ότι έχουμε εξαιρετική κουλτούρα, μεθόδους και συνήθειες

21 Εισαγωγή 21 στον τομέα της σκέψης. Όπως και ο αριστερός πίσω τροχός, αυτά τα στοιχεία είναι εξαιρετικά από μόνα τους. Όμως, δεν αρκούν. Πρέπει να τα συμπληρώσουμε με δημιουργική σκέψη, σχεδιαστική σκέψη και αντιληπτική σκέψη (μεταξύ άλλων). Δυστυχώς, οι τωρινές παραδοσιακές μας συνήθειες στη σκέψη επιμένουν ότι πρέπει πρώτα να κατηγορήσεις κάτι, πριν προτείνεις μια αλλαγή. Είναι πολύ πιο δύσκολο να παραδεχτείς ότι κάτι είναι εξαιρετικό, κι ωστόσο να ζητήσεις αλλαγή επειδή, αν και εξαιρετικό, δεν είναι αρκετό. Η ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ Σε αυτό το βιβλίο, όταν αναφέρομαι στις μεθόδους σκέψης και στο λογισμικό που έχω σχεδιάσει, θα χρησιμοποιώ τον όρο «η σκέψη μου». Είναι πιο απλό, παρά να εξηγώ σε κάθε περίπτωση τη συγκεκριμένη μέθοδο. Θα ήταν παραπλανητικό να χρησιμοποιήσω τον όρο «σκέψη», γιατί αυτός θα μπορούσε να αναφέρεται στην παραδοσιακή σκέψη, την κριτική σκέψη, και ούτω καθεξής. Ο όρος «η σκέψη μου», αναφέρεται άμεσα στις νέες μεθόδους σκέψης που έχω σχεδιάσει. Πολλοί αναγνώστες που γνωρίζουν το έργο μου πάνω στην εγκάρσια σκέψη, ίσως θεωρήσουν ότι όλες οι αναφορές αφορούν τη συγκεκριμένη μέθοδο. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει επειδή υπάρχουν και αρκετές άλλες μέθοδοι, όπως, λόγου χάρη, η διερευνητική μέθοδος των Έξι Καπέλων και η παράλληλη σκέψη (αντί για τη διαφωνία και την αντιπαράθεση με επιχειρήματα). Υπάρχει η αντιληπτική σκέψη του CoRT (Cognitive Research Trust Ίδρυμα Γνωσιακής Έρευνας) που είναι σχεδιασμένη για σχολεία (μερικά από τα βασικά εργαλεία της περιγράφονται με περισσότερες λεπτομέρειες αργότερα, στο Κεφ. 10), καθώς επίσης προγράμματα απλότητας

22 22 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά και διερεύνησης αξιών. Όλες αυτές οι μέθοδοι, και πολλές ακόμη, υπάγονται στον όρο «η σκέψη μου». Σε κάποιες περιπτώσεις, η σκέψη μου είναι τελείως διαφορετική, ή και αντίθετη, με την παραδοσιακή λογική (για παράδειγμα, σε περιπτώσεις πρόκλησης). Γενικά, όμως, δεν έχω πρόβλημα με την παραδοσιακή σκέψη. Απλώς πιστεύω πως είναι ατελής και ανεπαρκής σε μερικούς τομείς. Θα ήθελα να δω να χρησιμοποιούνται οι μέθοδοί μου για να συμπληρώσουν την παραδοσιακή σκέψη, όχι για να την αντικαταστήσουν. Πώς λειτουργεί η νέα σκέψη Τα τελευταία σαράντα χρόνια έχω δουλέψει σε 73 χώρες, κυρίως με σεμινάρια και διαλέξεις, καθώς και με μερικά συνέδρια και συναντήσεις. Έχω διδάξει τις αρχές της σκέψης σε τετράχρονα παιδιά και σε ενενηντάχρονους ηλικιωμένους (το Πανεπιστήμιο Ρούζβελτ έχει ειδικό πρόγραμμα για άτομα προχωρημένης ηλικίας). Έχω διδάξει τη σκέψη μου σε κορυφαίους μάνατζερ και σε αγράμματους μεταλλωρύχους, καθώς επίσης σε νεαρούς με σύνδρομο Ντάουν και σε νομπελίστες. Κάποτε μίλησα σε ακροατήριο Μορμόνων στο Σολτ Λέικ Σίτι. Στο Κρίστιαντσερτς της Νέας Ζηλανδίας, έδωσα μια διάλεξη 90 λεπτών σε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, τα οποία είχε συγκεντρώσει εκεί η δήμαρχος Βίκι Μπακ. Όλα αυτά τα χρόνια με έχουν καλέσει να μιλήσω σε μεγάλες εταιρείες ανάμεσά τους η British Airways, η British Airport Authority, η Bank of America, η Barclays, η BP, η Citicorp, η Ericsson, η Exxon, η Ford, η General Motors, η IBM, η Kuwait Oil, η Microsoft, η Motorola, η Nokia, η Philips, η Shell, η UBS, και

23 Εισαγωγή 23 πολλές άλλες. Έχω μιλήσει, επίσης, σε κυβερνητικές υπηρεσίες, σε υπουργεία, και ούτω καθεξής. Από πείρα γνωρίζω πως ακόμη και τα άκαμπτα και αυταρχικά καθεστώτα καλωσορίζουν τη νέα σκέψη. Έχω δώσει πολλά σεμινάρια στην Κίνα, και αυτό το διάστημα δοκιμάζουν τις μεθόδους μου σε σχολεία. Σε άλλα μέρη του κόσμου το πρόγραμμα χρησιμοποιείται ήδη ευρέως: στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία, στη Σιγκαπούρη, στη Μαλαισία, στην Ινδία (σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό) και στον Καναδά. Χρησιμοποιείται, επίσης, αποσπασματικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία και στη Μάλτα. Δίνω παρακάτω μερικά παραδείγματα περιπτώσεων στις οποίες η σκέψη μου (η νέα σκέψη) έχει κάνει διαφορά. Αυτά τα παραδείγματα δεν αποδεικνύουν τίποτα απλώς δίνουν μια εικόνα της κατάστασης. Στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, επισκέφτηκα τη Μόσχα για να δώσω διαλέξεις σε διάφορα τμήματα της Ακαδημίας Επιστημών. Με κάλεσαν, επίσης, σε μια σύσκεψη της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Πολίτμπιρό. Ο πρόεδρος της επιτροπής είχε μπροστά του το βιβλίο μου για την επίλυση συγκρούσεων, με τίτλο Συγκρούσεις. Στα περιθώρια υπήρχαν σημειώσεις και υπογραμμίσεις. Με είδε που το κοίταζα και είπε, «Αυτό δεν είναι το αντίτυπο του Γκορμπατσόφ. Έχει δικό του». Αργότερα, ένας ανώτερος πολιτικός από το Καζακστάν μού είπε ότι τις ημέρες της περεστρόικα τα βιβλία μου ήταν από εκείνα που διαβάζονταν περισσότερο στο Κρεμλίνο. Ο Τζον Μπιουκάναν, ο πρώην προπονητής της εθνικής ομάδας κρίκετ της Αυστραλίας, με επισκέφτηκε και μου ζήτησε να

24 24 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά εκπαιδεύσω την ομάδα του στον τομέα της σκέψης. Τους έκανα ένα σύντομο σεμινάριο. Στον επόμενο αγώνα τους με την αγγλική ομάδα, όχι μόνο νίκησαν εύκολα, αλλά πέτυχαν και τη μεγαλύτερη νίκη στην ιστορία του κρίκετ της κατηγορίας Τεστ. Έλαβα ένα σημείωμα από τον Τζον Μπιουκάναν στο οποίο αναγνωρίζει τη συνεισφορά μου. Μια από τις εκπαιδεύτριές μου, η Κάρολιν Φέργκιουσον, εργαζόταν σε μια χαλυβουργική εταιρεία στη Νότια Αφρική. Ένα απόγευμα οργάνωσε μερικά εργαστήρια για την παραγωγή νέων ιδεών. Χρησιμοποιώντας μόνο ένα από τα εργαλεία της εγκάρσιας σκέψης (την τυχαία λέξη), κατόρθωσαν να παραγάγουν ιδέες μέσα σε ένα απόγευμα. Τους πήρε εννιά μήνες, μόνο για να ξεδιαλέξουν τις ιδέες. Στο Κέντρο Καθοδήγησης Χάνγκερφορντ στο Λονδίνο φοιτούν νέοι που θεωρούνται πολύ βίαιοι για να παρακολουθήσουν μαθήματα σε κανονικά σχολεία: μπορεί, για παράδειγμα, να έχουν μαχαιρώσει έναν καθηγητή τους, ή να έχουν βάλει φωτιά στο σχολείο. Πάνω από είκοσι χρόνια πριν, ο διευθυντής Ντέιβιντ Λέιν, άρχισε να διδάσκει τη σκέψη μου σε αυτούς τους βίαιους νέους. Προσφάτως ολοκλήρωσε μια έρευνα για την εξέλιξη αυτών των νέων μετά από 20 χρόνια. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα ποσοστά καταδικαστικών δικαστικών αποφάσεων για εκείνους που διδάχτηκαν τη σκέψη μου ήταν κάτω από το ένα δέκατο από τα αντίστοιχα ποσοστά εκείνων που δεν την διδάχτηκαν. Ένα σχολείο στην Αργεντινή διδάσκει τη σκέψη μου διεξοδικά. Στις εθνικές εξετάσεις οι μαθητές του τα πήγαν τόσο

25 Εισαγωγή 25 καλύτερα από όλα τα άλλα σχολεία, ώστε οι αρχές έκαναν έρευνα, επειδή υποψιάζονταν πως είχαν αντιγράψει! Ένας φοιτητής, ο Ασόκ Τσουχάν, ταξίδευε από την Ινδία στην Ευρώπη έχοντας τρία δολάρια στην τσέπη του. Το αεροπλάνο του υποχρεώθηκε να προσγειωθεί στο Παρίσι. Είχε λίγο χρόνο στο αεροδρόμιο και μπήκε στο βιβλιοπωλείο. Αγόρασε ένα αντίτυπο του πρώτου μου βιβλίου (στα αγγλικά). Σε μια διάλεξη που έδωσα πολύ αργότερα στο Δελχί, μου είπε πως είχε αυτό το βιβλίο στον χαρτοφύλακά του τριάντα ολόκληρα χρόνια. Σήμερα έχει περιουσία 3 δισεκατομμυρίων, ίδρυσε το Πανεπιστήμιο Άμιτι στην Ινδία, και για ένα διάστημα ήταν ο μεγαλύτερος επενδυτής στην Ανατολική Γερμανία. Πιστεύει ότι το 80% της επιτυχίας του οφείλεται σε εκείνο το βιβλίο. Κάποτε, όταν τελείωσε ένα σεμινάριό μου στη Βαρκελώνη, με πλησίασε κάποιος από το νησί της Τενερίφης. Μου είπε πως όταν ήταν νέος δεν τα κατάφερνε καθόλου καλά στις σπουδές, μετά όμως διάβασε ένα από τα βιβλία μου δεν μου είπε ποιο. Σήμερα έχει επτά εταιρείες στην Ολλανδία και στην Ισπανία. Το Μόντρεαλ φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1976, με μεγάλη οικονομική ζημιά (ίσως 1 δισεκατομμύριο δολάρια). Μετά το Μόντρεαλ, καμιά πόλη στην κόσμο δεν ήθελε να φιλοξενήσει τους αγώνες. Τελικά, η Μόσχα συμφώνησε να αναλάβει τους αγώνες του Μετά τη Μόσχα, πάλι δεν ήθελε να πάρει τους αγώνες καμία πόλη. Τελικά τους πήρε το Λος Άντζελες, και έβγαλε κέρδος 250 εκατομμύρια δολάρια. Ως αποτέλεσμα, όλες οι πόλεις θέλουν σήμερα τους αγώ-

26 26 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά νες και ανταγωνίζονται για να τους πάρουν (έχουν υπάρξει ακόμη και κατηγορίες δωροδοκίας). Σε συνέντευξή του στην Whashington Post, ο διοργανωτής των Ολυμπιακών Αγώνων του Λος Άντζελες, Πίτερ Ούμπεροθ, απέδωσε αυτή την επιτυχία στην ικανότητά του να παράγει νέες ιδέες με τη χρήση της εγκάρσιας σκέψης, και έδωσε σχετικά παραδείγματα. Του έγραψα και τον ρώτησα πού είχε διδαχτεί αυτή τη μέθοδο. Μου θύμισε πως εκείνος είχε διοργανώσει μια 90λεπτη διάλεξή μου το 1975, στη Young Presidents Organization, στο Μπόκα Ράτον της Φλόριντα. Από εκείνα τα 90 λεπτά είχε θυμηθεί αρκετά ώστε να χρησιμοποιήσει τις μεθόδους αποτελεσματικά εννιά χρόνια αργότερα. Ήμουν στο Συμβούλιο Καινοτομιών της Πολιτείας της Βικτόρια, στην Αυστραλία. Μετά από μια σύσκεψη του συμβουλίου, με πλησίασε ο καθηγητής Ντόχερτι και μου είπε ότι είχε διαβάσει το πρώτο βιβλίο μου. Αυτό άλλαξε τη σκέψη του, με αποτέλεσμα να κερδίσει το βραβείο Νόμπελ. Εδώ και αρκετά χρόνια η ανεξάρτητη οργάνωση Atkey παρουσιάζει το έργο μου σε σχολεία στο Ηνωμένο Βασίλειο και κάνει σχετικές έρευνες. Έχουν αποδείξει πως η διδασκαλία της σκέψης μου με τη μορφή ξεχωριστού μαθήματος αυξάνει την απόδοση σε όλα τα άλλα μαθήματα, από 30 έως 100%. Ένα δημοτικό συμβούλιο που διδάχτηκε τις μεθόδους μου από τη Βίκι Κάβινς ανέφερε ότι τον πρώτο χρόνο εξοικονόμησε 84 εκατομμύρια δολάρια από ένα και μόνο δημόσιο έργο.

27 Εισαγωγή 27 Άνεργοι νέοι που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα Νιου Ντιλ στο Ηνωμένο Βασίλειο διδάχτηκαν τη σκέψη μου για πέντε μόνο ώρες, από τον Όμιλο Holst. Τα ποσοστά απασχόλησης ανάμεσά τους αυξήθηκαν κατά 500%. Ένα χρόνο αργότερα, το 96% αυτών των νέων εργάζονταν ακόμη. Αυτά τα ποσοστά ήταν πολύ υψηλότερα από ό,τι είχε επιτύχει ποτέ ως τότε το πρόγραμμα. Στην Αυστραλία, η Τζένιφερ Ο Σάλιβαν διηύθυνε δύο «λέσχες εργασίας», που αποτελούνταν από άνεργους νέους. Το συνηθισμένο ποσοστό απασχόλησης σε αυτές τις λέσχες ήταν 40%. Αφού διδάχτηκαν τη σκέψη μου, πέτυχαν ποσοστό απασχόλησης 70% στη μία λέσχη και 100% στην άλλη. Σημειωτέον πως όλοι αυτοί οι νέοι ήταν εντελώς κωφοί. Μου έχουν πει ότι η Siemens (η μεγαλύτερη εταιρεία της Ευρώπης) έχει μειώσει τον χρόνο ανάπτυξης προϊόντων κατά 50% χρησιμοποιώντας τη σκέψη μου. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα. Τα αναφέρω εδώ για να δείξω ότι υπάρχει μεγάλη πείρα στην εφαρμογή αυτών των μεθόδων. Είναι εύκολες στη διδασκαλία και την εφαρμογή τους, και πολύ πρακτικές. Αν μη τι άλλο, τα βιβλία μου δείχνουν σε πολλούς ότι ο ασυνήθιστος τρόπος σκέψης που χρησιμοποιώ, είναι απολύτως έγκυρος.

28 28 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Κομπασμός Ο Γουίλιαμ Τζέιμς είναι ο αγαπημένος μου φιλόσοφος, γιατί ήταν πραγματιστής. Για να παραφράσω ένα από τα αποφθέγματά του: «Μπορείς να περιγράψεις κάτι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Τελικά, εκείνο που έχει σημασία είναι η πρακτική του αξία». Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν πολλές πολύπλοκες περιγραφές και θεωρίες, τελικά, όμως, ποια είναι η πρακτική διαφορά τους; Συνεπώς, τα πρακτικά παραδείγματα από τη χρήση της σκέψης μου, που θα βρείτε σε όλο το βιβλίο, είναι απαραίτητα, ακόμη και αν φαίνονται σαν κομπασμός. Δείχνουν ότι αυτές οι μέθοδοι είναι αποτελεσματικές στη ζωή: στις επιχειρήσεις, στην εκπαίδευση, και ούτω καθεξής. Κάποτε μου πήρε συνέντευξη μια δημοσιογράφος, η οποία δήλωσε ότι δεν ενδιαφερόταν ν ακούσει για τις πρακτικές επιδράσεις της δουλειάς μου. Μπορείτε να φανταστείτε πόσο ανώφελη φαινόταν αυτή η συνέντευξη όταν δημοσιεύτηκε. Ένας Καναδός εκπαιδευτικός δήλωσε κάποτε ότι το πρόγραμμα CoRT είναι τόσο απλό, ώστε δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα. Του απάντησα ότι αυτό μοιάζει σαν να λέει ότι το τυρί δεν υπάρχει επειδή, απλούστατα, η μέθοδος έχει αποτέλεσμα, και μάλιστα πολύ καλό.

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ 238 Σχεδιασμός και Τεχνολογία

ΕΠΑ 238 Σχεδιασμός και Τεχνολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑ 238 Σχεδιασμός και Τεχνολογία Διδάσκων: Αλέξανδρος Μέττας ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2003 1 Στα πλαίσια του μαθήματος «ΕΠΑ 238 Σχεδιασμός και Τεχνολογία» κληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ-Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΙΘΜΩΝ-19 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ Εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε να υπάρχει σε όλα τα πράγματα μια αρχή, μια συνέχεια και ένα τέλος. Χρειαζόμαστε ακόμα να έχουμε ένα μέτρο για να μετράμε τα πάντα, έτσι ώστε να φέρνουμε

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 21 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Για την κατανόηση του θέματος καθώς το διαβάζουμε θα πρέπει γνωρίζουμε ή να έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (Όχι) για την οικογένεια και τους φίλους μου ΕΙΧΑ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Κείμενο - εικονογράφηση Μάθιου Τζόνστοουν, πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Συμπληρωματικό ερωτηματολόγιο Β Πράσινο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ F-2-F Β (4 ος Γύρος 2008) Οδηγ. Προς ΣΥΝΕΝΤΕΥΚΤΗ: AN ΤO ΕΡΩΤΩΜΕΝΟ ΑΤΟΜΟ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΡΑΣ, ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΗΝ GF1. ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Τι είναι η Στατιστική;

Κεφάλαιο Ένα Τι είναι η Στατιστική; Κεφάλαιο Ένα Τι είναι η Στατιστική; Copyright 2009 Cengage Learning 1.1 Τι είναι η Στατιστική; «Στατιστική είναι ένας τρόπος για την αναζήτηση πληροφοριών μέσα σε δεδομένα» Copyright 2009 Cengage Learning

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας. Η μοναδικότητά σου!

Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας. Η μοναδικότητά σου! Η μοναδικότητά σου! Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας Ε- book Της Jill Douka MBA, ACC Coach, Εισηγήτρια, Συγγραφέας Η μοναδικότητά σου! 2 Συνήθης ή μοναδικός; Είναι ο καθένας μας ξεχωριστός

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Συνέντευξη στο δρόμο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Η μέρα αυτή λοιπόν σκοπό έχει να μας κάνει να πούμε όχι στο κάπνισμα. Μπορείτε να μου πείτε γιατί; Δασκάλα: Λουίζα Σόλου Πιττάκαρα Μάιος 2008 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Στόχοι: Τα παιδιά: να ονομάζουν τις δυσάρεστες συνέπειες του καπνίσματος στην υγεία, την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία να συμπεράνουν και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος.

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος. ΜΑΘΗΜΑ ΔΥΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Θεσσαλονίκη Καβάλα Κέρκυρα Θάσος Σαμοθράκη

Διαβάστε περισσότερα