Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά!"

Transcript

1 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά!

2

3 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά! Edward de Bono

4 Μετάφραση: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΡΟΥΞΗΣ Επιμέλεια κειμένων: ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΧΟΥΝΟΣ Επιμέλεια - συντονισμός έκδοσης: ΝΙΚΟΣ ΚΟΜΝ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ Σχεδιασμός εξωφύλλου: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΓΙΑΛΗΣ Σελιδοποίηση: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΤΡΙΚΑΡΑΚΟΣ Φιλμς - μοντάζ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΜΗΝΑΣ Εκτύπωση: X. ΖΑXΑΡΟΠΟΥΛΟΣ - Δ. ΣΙΤΑΡΑΣ Βιβλιοδεσία: ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΒΑΝΗΣ C The McQuaig Group Inc First published in 2009 by Vermilion, an imprint of Ebury Publishing. Ebury Publishing is a random House Group Company C 2010, για την ελληνική γλώσσα σε όλο τον κόσμο. Εκδόσεις ΑΛΚΥΩΝ, Μαυρομιχάλη 44, Αθήνα, τηλ.: , , fax: ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THINK! BEFORE IT'S TOO LATE I.S.B.N

5 Περιεχόμενα Σημείωμα του Συγγραφέα Εισαγωγή Δημιουργικότητα 2 Τα Εργαλεία της Εγκάρσιας Σκέψης 3 Κρίση, Όχι Σχεδιασμός 4 Γνώση και Πληροφορίες 5 Γλώσσα 6 Δημοκρατία 7 Πανεπιστήμια 8 Σχολεία 9 Τα Μέσα Ενημέρωσης 10 Αντίληψη 11 Κριτική Σκέψη 12 Τέχνη και Σκέψη 13 Ηγεσία και Σκέψη

6 14 Συγκρούσεις και Διαφωνίες 15 Είκοσι Τρεις Λόγοι για τους Οποίους η Σκέψη Είναι Τόσο Κακής Ποιότητας 16 Τι Μπορώ να Κάνω Εγώ; 17 Τι Μπορείτε να Κάνετε Εσείς; 18 Τι Μπορεί να Κάνει η Κοινωνία; 19 Αξίες 20 Το Δικαίωμα στη Σκέψη Επίλογος Συστήματα Σκέψης Ντε Μπόνο Το Ίδρυμα Έντουαρντ Ντε Μπόνο

7 Σημείωμα του Συγγραφέα Μια Συγγνώμη Σε αυτό το βιβλίο θα έπρεπε να κατονομάσω αρκετά άτομα, ανθρώπους που μου είπαν ορισμένα πράγματα, ή που έκαναν ορισμένα πράγματα, και θα ήθελα να αναγνωρίσω τη συνεισφορά τους. Δυστυχώς, δεν κρατώ λεπτομερή πρακτικά όλων των συναντήσεων και των συνομιλιών μου. Έτσι, ζητώ συγγνώμη από όποιον πιστεύει ότι θα έπρεπε να τον είχα αναφέρει. Παρακαλώ, γράψτε μου εξηγώντας μου πού και γιατί θα έπρεπε να αναφερθεί το όνομά σας, και θα φροντίσω να περιληφθεί στην επόμενη έκδοση του βιβλίου. Επιπλέον, αν έχετε πρακτική πείρα στην εφαρμογή της σκέψης μου στη ζωή ή στη δουλειά σας, ή στη διδασκαλία των μεθόδων μου, και αυτό δεν αναφέρεται στο βιβλίο, στείλτε μου τις λεπτομέρειες και εφόσον κρίνω ότι πρέπει, θα τις συμπεριλάβω στην επόμενη έκδοση. Ζητώ συγγνώμη για την παράλειψη οποιουδήποτε ονόματος, που οπωσδήποτε δεν είναι σκόπιμη. Θέλω να αποδώσω τις ανάλογες ευχαριστίες σε όσους με βοήθησαν στο έργο μου.

8

9 Εισαγωγή ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ; Αυτό το βιβλίο δεν είναι ευχάριστο. Δεν είχα πρόθεση να το κάνω ευχάριστο. Δεν μπορείς να διώξεις τον εφησυχασμό λέγοντας ευχάριστα πράγματα. Είμαστε εντελώς αυτάρεσκοι και εφησυχασμένοι σε σχέση με την ποιότητα της ανθρώπινης σκέψης. Για διάφορους λόγους που θα αναλύσω αργότερα, πιστεύουμε ότι είναι υπέροχη. Στην πραγματικότητα, αν εξαιρέσουμε τα μαθηματικά, δεν έχουμε κάνει τίποτα για την ανθρώπινη σκέψη εδώ και χρόνια περίπου, από την εποχή των μεγάλων Ελλήνων φιλοσόφων. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε τόσο εφησυχασμένοι. Αυτό το βιβλίο εξετάζει γιατί η ανθρώπινη σκέψη είναι τόσο κακής ποιότητας. Προτείνει, επίσης, λύσεις για το πρόβλημα. Έτσι, είναι ένα θετικό βιβλίο έστω και αν προέκυψε από μια αρνητική ανάγκη. Κατάγομαι από τη Μάλτα, η οποία είναι επισήμως ο παλαιότερος πολιτισμός του κόσμου. Το αρχαιότερο ανθρώπινο οικοδόμημα πάνω στη Γη, είναι ένας μεγάλος ναός της Λίθινης Εποχής στο

10 10 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Γκόζο (νησί κοντά στη Μάλτα). Ίσως, λοιπόν, έχω μια αποστολή: να σώσω τον κόσμο από τον εφησυχασμό του. Φαιά σκέψη, όχι πράσινη Η «πράσινη σκέψη», κάτι που υποστηρίζω πλήρως, έχει γίνει πολύ της μόδας. Η κλιματική αλλαγή είναι ένα σημαντικό πολιτικό θέμα και κάθε πολιτικός μπορεί να εκφράζει την ανησυχία του για το θέμα και να παίρνει τις αντίστοιχες ψήφους. Αυτό είναι πολύ καλό. Όμως, υπάρχει ένας μεγαλύτερος και πιο άμεσος κίνδυνος από την κλιματική αλλαγή, που δεν είναι άλλος από την ποιότητα της ανθρώπινης σκέψης, η οποία απαιτεί πιο επείγουσα προσοχή. Ίσως θα έπρεπε να υπάρχει ένα ακόμη πιο σημαντικό σλόγκαν που να υποστηρίζει τη «φαιά σκέψη» η οποία αναφέρεται στη λεγόμενη «φαιά ουσία», δηλαδή στον εγκέφαλό μας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα προβλήματα, οι συγκρούσεις και οι διαμάχες στον κόσμο προκαλούνται από τη λανθασμένη σκέψη. Συνεπώς, μια βελτίωση της ανθρώπινης σκέψης θα βοηθούσε να λυθούν αυτά τα θέματα. Διορθώνοντας τη σκέψη μας θα μπορούμε πιο εύκολα να λύσουμε όχι μόνο τα περιβαλλοντικά, αλλά και άλλα προβλήματα. Πάρτε, για παράδειγμα, το πρόβλημα Ισραήλ-Παλαιστίνης, που αφορά δύο από τους πιο έξυπνους λαούς του πλανήτη. Πάνω από 60 χρόνια τώρα δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημά τους, και όμως ξέρουν πολύ καλά ότι πρέπει να το λύσουν κάποια στιγμή. Αυτό είναι λανθασμένη σκέψη. Τίποτα δεν είναι πιο θεμελιώδες ή πιο σημαντικό από την ανθρώπινη σκέψη. Και οι αξίες; Σκοπός της σκέψης είναι να μας επιτρέψει να εφαρμόζουμε και να απολαμβάνουμε τις αξίες μας. Οι αξίες χωρίς σκέψη είναι πολύ επικίνδυνες και έχουν οδηγήσει σε πολέμους, ομαδικές σφαγές, διωγμούς και άλλες φρικτές συμπερι-

11 Εισαγωγή 11 φορές του παρελθόντος. Η σκέψη χωρίς αξίες είναι ανώφελη, γιατί τότε η σκέψη δεν έχει κανένα σκοπό. Όμως, περιέργως, δεν έχουμε δώσει καμιά προσοχή στη σκέψη μας εδώ και χρόνια. Συναίσθημα-σκέψη Και τι γίνεται με τα συναισθήματα; Τι γίνεται με την ανθρώπινη συμπεριφορά; Τι γίνεται με την ανθρώπινη φύση; Σύμφωνα με μια άποψη, η σκέψη είναι ακαδημαϊκή και αφηρημένη, και αυτό που καθορίζει στην πραγματικότητα τη δράση μας είναι τα συναισθήματα και η ανθρώπινη συμπεριφορά. Αυτά αποτελούν ατυχείς ανοησίες που απορρέουν απευθείας από τους παραδοσιακούς τρόπους σκέψης, οι οποίοι ελάχιστα επηρεάζουν πρακτικά τις καταστάσεις σύγκρουσης. Στο ορυχείο λευκόχρυσου Καρί, στη Νότια Αφρική, οι εργάτες προέρχονται από επτά διαφορετικές φυλές: Ξόσα, Ζουλού, Σούτου, και άλλες. Λόγω της παραδοσιακής εχθρότητας που χωρίζει αυτές τις φυλές, γίνονταν κάθε μήνα κατά μέσο όρο 210 συμπλοκές ανάμεσα σε μέλη διαφορετικών φυλών. Η Σούζαν Μακί και η Ντονάλντα Ντόσον, δίδαξαν την αντιληπτική σκέψη σε αυτούς τους τελείως αγράμματους μεταλλωρύχους, που δεν είχαν πάει σχολείο ούτε μια μέρα στη ζωή τους. Τους ενθάρρυναν να δουν την άποψη του άλλου. Ως αποτέλεσμα, οι συμπλοκές μειώθηκαν από 210 το μήνα, σε τέσσερις μόλις! Γιατί η ορθότερη σκέψη οδήγησε σε μια τόσο τεράστια διαφορά; Επειδή αυτή η σκέψη αφορά την αντίληψη, όχι τη λογική. Η λογική δεν μπορεί ποτέ ν αλλάξει τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά. Είναι ανώφελο να προσπαθήσεις να πείσεις κάποιον, λογικά, να αλλάξει τα συναισθήματά του και αυτό είναι κάτι που

12 12 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά το έχουν βιώσει οι περισσότεροι άνθρωποι. Οι αντιλήψεις ελέγχουν τα συναισθήματα, και τα συναισθήματα ελέγχουν τη συμπεριφορά. Η αλλαγή αντίληψης αλλάζει και τα συναισθήματα, επηρεάζει επομένως και τη συμπεριφορά. Αν αλλάξει η αντίληψή σας, υποχρεωτικά θα αλλάξουν και τα συναισθήματα, και η συμπεριφορά σας. ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Σήμερα, σε όλο τον κόσμο, περίπου άνθρωποι γράφουν λογισμικό για υπολογιστές. Είναι προφανές ότι ένας υπολογιστής δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς λογισμικό. Προφανώς, επίσης, ένα νέο και πιο ισχυρό πρόγραμμα θα επιτρέψει στον ίδιο υπολογιστή να συμπεριφέρεται πολύ πιο αποτελεσματικά. Πόσοι άνθρωποι γράφουν λογισμικό για τον ανθρώπινο εγκέφαλο; Το βασικό και παραδοσιακό λογισμικό της σκέψης που χρησιμοποιούμε αναπτύχθηκε πριν από χρόνια από την ΕΟ3. Τι είναι η ΕΟ3; Είναι η Ελληνική Ομάδα των Τριών. Συγκεκριμένα, ο Σωκράτης, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης. Ο Σωκράτης συνήθιζε να κάνει ερωτήσεις (συνήθως ερωτήσεις που καθοδηγούσαν τον συνομιλητή του). Τον ενδιέφερε επίσης η διαλεκτική, δηλαδή η συνομιλία με λογικά επιχειρήματα. Ο Πλάτων ενδιαφερόταν για την υπέρτατη «αλήθεια» (επίσης, θεωρούσε τη δημοκρατία ανόητο σύστημα). Ο Αριστοτέλης δημιούργησε τη «λογική του κουτιού», τις «κατηγορίες». Κάτι μπορεί να ήταν είτε μέσα στο κουτί είτε έξω από το κουτί, αλλά ποτέ μισό μέσα και μισό έξω. Αν και νυμφεύθηκε δύο φορές, δεν ζήτησε ποτέ από τις γυναίκες του να ανοίξουν το στόμα τους για να μετρήσει τα δόντια τους. Πίστευε πως οι άντρες έχουν

13 Εισαγωγή 13 περισσότερα δόντια από τις γυναίκες, επειδή αυτό ισχύει για τα άλογα. Τα πλάσματα της κατηγορίας των αρσενικών (όπως τα άλογα) έχουν περισσότερα δόντια από τα πλάσματα της κατηγορίας των θηλυκών αυτός ήταν ο αριστοτέλειος τύπος λογικής. Η Αναγέννηση και η Εκκλησία Κατά την Αναγέννηση, αυτή η υπέροχη ελληνική σκέψη εξαπλώθηκε στην Ευρώπη. Εκείνη την εποχή, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και η σκέψη γενικά, βρίσκονταν στα χέρια της Εκκλησίας. Η Εκκλησία δεν χρειαζόταν δημιουργική σκέψη, ή σχεδιαστική σκέψη, ή αντιληπτική σκέψη, θέματα που θα συζητήσω παρακάτω. Χρειαζόταν μόνο επιχειρήματα, αλήθεια και λογική, με τα οποία θα μπορούσε να αποδεικνύει ότι οι αιρετικοί έσφαλλαν. Έτσι, τα επιχειρήματα, η αλήθεια και η λογική έγιναν ο πυρήνας της σκέψης μας στην κουλτούρα, στην εκπαίδευση και στις λειτουργίες της κοινωνίας (όπως οι νόμοι). Η δημιουργικότητα και η εφευρετικότητα αφέθηκαν σε άτομα και δεν βρέθηκαν ποτέ στους κόλπους της εκπαίδευσης. Τα επιχειρήματα, η αλήθεια και η λογική αποδείχτηκαν τόσο ισχυρά εργαλεία στην επιστήμη και στην τεχνολογία, ώστε καταλήξαμε να θεωρούμε πως αυτή η σκέψη ήταν τέλεια, πλήρης και δεν χρειαζόταν καμιά αλλαγή. Γιατί δεν έχουμε κάνει περισσότερα με το λογισμικό της ανθρώπινης σκέψης; Τα βιβλιοπωλεία δυσκολεύονται ν αποφασίσουν σε ποιον τομέα να κατατάξουν τα βιβλία μου. Τα βλέπω στη Φιλοσοφία, στην Ψυχολογία, στις Επιχειρήσεις, στην Εκπαίδευση, ακόμη και στα ράφια με τα χιουμοριστικά βιβλία. Δεν υπάρχει κατηγορία για τη «Σκέψη».

14 14 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Στα βιβλιοπωλεία δεν υπάρχει κατηγορία με βιβλία «Σκέψης», επειδή πάντα πιστεύαμε πως η σκέψη καλύπτεται πλήρως από τη φιλοσοφία και την ψυχολογία. Φανταστείτε κάποιον που κάθεται σε ένα τραπέζι έχοντας μπροστά του ένα μεγάλο λευκό χαρτόνι και ένα ψαλίδι. Με το ψαλίδι κόβει το χαρτόνι σε πολύπλοκα σχήματα. Μετά συναρμολογεί όλα τα κομμάτια στο αρχικό σχήμα και χαμογελά θριαμβευτικά. Αυτό κάνουν οι φιλόσοφοι. Περιγράφουν τον κόσμο με έννοιες, αντιλήψεις και αξίες, και μετά συναρμολογούν πάλι αυτά τα κομμάτια μεταξύ τους. Η ψυχολογία δημιουργήθηκε από τους θρύλους, τους μύθους, τη μαγεία και την αστρολογία ως ένας τρόπος για να κατανοούμε τους ανθρώπους και να προβλέπουμε τη συμπεριφορά τους. Όμως, κάποια στιγμή συνειδητοποίησε ότι για να γίνει πραγματική επιστήμη, πρέπει να κάνει μετρήσεις, ως αντίποδα του μύθου. Έτσι, η ψυχολογία απέκτησε εμμονή με τις μετρήσεις. Σήμερα, ασχολείται πολύ με την προσπάθεια να τοποθετήσει τους ανθρώπους σε κουτιά, με βάση κάποια μέτρηση. Τόσο η φιλοσοφία όσο και η ψυχολογία, είναι από φύση τους περιγραφικές και αναλυτικές. Δεν είναι διεργασιακές, δηλαδή δεν παρέχουν πρακτικά εργαλεία σκέψης. Γι αυτό, λοιπόν, θα έπρεπε να υπάρχει η κατηγορία «σκέψη», επειδή είναι κάτι εντελώς ξεχωριστό από τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, ή ακόμη και τα μαθηματικά. Είναι μάλλον λυπηρό το γεγονός ότι όσοι ενδιαφέρονται για την ανθρώπινη σκέψη, επιλέγουν, ως φοιτητές, να σπουδάσουν φιλοσοφία. Η φιλοσοφία, όμως, δεν αφορά καθόλου την ανθρώπινη σκέψη και ουσιαστικά αποστειρώνει τον νου τους. Σπούδασα ψυχολογία

15 Εισαγωγή 15 στην Οξφόρδη, αλλά αυτό που μου δίδαξαν δεν είχε καμιά σχέση με διεργασίες ήταν, απλώς, η ιστορία της ψυχολογίας. Σήμερα εργάζομαι ως Καθηγητής Σκέψης στην Έδρα Ντα Βίντσι, στο Πανεπιστήμιο Προώθησης της Τεχνολογίας, στην Αριζόνα. Είμαι, επίσης, καθηγητής σκέψης σε τέσσερα άλλα πανεπιστήμια. Ελάχιστα εκπαιδευτικά ιδρύματα έχουν Σχολές Σκέψης. Το ενδιαφέρον μου για τη σκέψη με ώθησε να επανασχεδιάσω πρακτικά διεργασιακά εργαλεία και πλαίσια για τη σκέψη, τα οποία σήμερα χρησιμοποιούνται από ένα ευρύ φάσμα ανθρώπων που κυμαίνεται από τετράχρονους μαθητές, μέχρι κορυφαίους μάνατζερ στις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου. Τα εργαλεία πρέπει να είναι απλά, πρακτικά και αποτελεσματικά. Δίνω αυτό που δεν έδωσαν ποτέ η φιλοσοφία και η ψυχολογία: νέο λογισμικό για την ανθρώπινη σκέψη. Ο μηχανισμός του νου Για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία μπορούμε να βασίσουμε τον σχεδιασμό της ανθρώπινης σκέψης πάνω στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο ανθρώπινος νους. Σπούδασα ιατρική και δούλεψα σε αυτόν τον τομέα επί 48 χρόνια. Πέρα από τα κλινικά μου καθήκοντα, ασχολήθηκα και με την έρευνα. Υπήρξα επίσης καθηγητής στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης, του Λονδίνου, του Κέιμπριτζ και του Χάρβαρντ. Επιπλέον, σπούδασα ξεχωριστά και ψυχολογία. Στην ιατρική, οι έρευνές μου αφορούσαν την αλληλεπίδραση διαφόρων συστημάτων: αναπνευστικού, νεφρών, καρδιάς, αδένων, κ.λπ. Αν μπορείς να κατανοήσεις πώς λειτουργεί ένα σύστημα, μπορείς να σχεδιάσεις και μορφές αγωγής για τις δυσλειτουργίες του.

16 16 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Κάποτε είχα έναν ασθενή με Ιδιοπαθή Ορθοστατική Υπόταση. Πρόκειται για μια σπάνια πάθηση, αλλά όσοι πάσχουν από αυτήν περνούν όλη τη ζωή τους ξαπλωμένοι στο κρεβάτι, γιατί αν σηκωθούν όρθιοι, λιποθυμούν. Θεραπευτικά είχαν δοκιμαστεί διάφορες λύσεις, ακόμη και στολές υπερ-επιτάχυνσης της Πολεμικής Αεροπορίας, αλλά χωρίς μεγάλη επιτυχία. Κατάλαβα πως η πίεση των αρτηριδίων στα νεφρά ήταν χαμηλή, έτσι, όταν οι ασθενείς ξάπλωναν, τα νεφρά θεωρούσαν ότι υπήρχε μεγάλος όγκος αίματος και απέβαλλαν το αλάτι και το νερό. Κατά συνέπεια, δεν είχαν ποτέ αρκετό αίμα, με αποτέλεσμα να χάνουν τις αισθήσεις τους. Η θεραπεία ήταν πολύ απλή. Δεν χρειάστηκαν ούτε φάρμακα, ούτε εγχειρήσεις. Ήταν αρκετό να τοποθετηθούν δύο κομμάτια ξύλου δεκαπέντε εκατοστών κάτω από τα πόδια, στο επάνω μέρος του κρεβατιού. Έτσι τώρα τα νεφρά θεωρούσαν ότι δεν υπάρχει αρκετό αίμα, και συγκρατούσαν το αλάτι και το νερό. Οι ασθενείς μπορούσαν πια να ζήσουν μια απολύτως φυσιολογική ζωή. Αν κατανοείς ένα σύστημα, μπορείς να βρεις και αποτελεσματικές λύσεις. Αυτό έκανα. Από τη δουλειά μου στην ιατρική εντόπισα ορισμένες αρχές των «αυτο-οργανούμενων συστημάτων», τις οποίες εφάρμοσα στο νευρωνικό δίκτυο του εγκεφάλου προκειμένου να κατανοήσω πώς λειτουργεί ο νους. Το 1969 έγραψα ένα βιβλίο, με τίτλο Ο Μηχανισμός του Νου, το οποίο διάβασε ο κορυφαίος φυσικός καθηγητής Μάρεϊ Γκελ-Μαν, που είχε τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ για την ανακάλυψη του κουάρκ. Επίσης, ίδρυσε το Ινστιτούτο Σάντα Φε, το οποίο ασχολείται ειδικά με πολύπλοκα συστήματα. Του άρεσε τόσο πολύ το βιβλίο μου, ώστε ανέθεσε σε μια ομάδα προγραμματιστών να δημιουργήσουν μια προσομοίωση όσων είχα γράψει στο βιβλίο. Αυτοί επιβεβαίωσαν ότι

17 Εισαγωγή 17 το σύστημα που είχα προτείνει για τον εγκέφαλο, συμπεριφερόταν ακριβώς όπως είχα προβλέψει. Δύο άλλες ομάδες προγραμματιστών σε άλλα κέντρα, επιβεβαίωσαν αυτό το εύρημα. Ο καθηγητής Μάρεϊ Γκελ-Μαν παραμένει μέχρι σήμερα πολύτιμος υποστηρικτής των ιδεών μου. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός πως όταν απευθύνομαι σε ομάδες μαθηματικών ή φυσικών, καταλαβαίνουν πολύ καλά τις ιδέες μου και συμφωνούν. Αντιλαμβάνονται τη συμπεριφορά των αυτο-οργανούμενων συστημάτων όπως είναι ο ανθρώπινος νους. Όλα αυτά απέχουν πολύ από τα λεκτικά παιχνίδια της παραδοσιακής φιλοσοφίας. Από αυτή τη βάση κατανόησης του τρόπου λειτουργίας του εγκεφάλου, σχεδίασα τα εργαλεία της Εγκάρσιας Σκέψης. Πιο κάτω στο βιβλίο θα μιλήσω περισσότερο για τη λειτουργία του εγκεφάλου. Θα δείξω, επίσης, ότι η συμπεριφορά ασύμμετρης προτυποποίησης του ανθρώπινου εγκεφάλου παράγει τη δημιουργικότητα και το χιούμορ. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, μπορούμε να σχετίσουμε τους τρόπους σκέψης δηλαδή, το λογισμικό του ανθρώπινου εγκεφάλου με τον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα πληροφοριών του εγκεφάλου. Αυτό διαφέρει πολύ από εκείνο που κάνουν οι φιλόσοφοι, οι οποίοι παίζουν με λέξεις και έννοιες χωρίς να κατανοούν πώς λειτουργεί πραγματικά ο εγκέφαλος. Αυτή είναι η διαφορά.

18 18 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΣΟ ΚΑΛΗ ΣΚΕΨΗ! Είναι προβληματική στο σύνολό της η σκέψη μας; Όχι! Αφού έχουμε τέτοια εξαιρετική σκέψη, πώς είναι δυνατόν να υποστηρίζει κάποιος ότι είναι ανεπαρκής; Δείτε μερικές επιτυχίες: Μπορούμε να στείλουμε ανθρώπους στη σελήνη και να τους παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο καθώς περπατούν (ο Μπαζ Όλντριν είναι φίλος μου). Μπορούμε να πετάξουμε πιο γρήγορα από τον ήχο (Κονκόρντ). Μπορούμε από ένα κινητό τηλέφωνο στην Αυστραλία να μιλήσουμε σε συγκεκριμένο άτομο στις ΗΠΑ. Έχουμε υπολογιστές, από τους πιο απλούς μέχρι τους πιο πολύπλοκους. Επινοήσαμε το Διαδίκτυο, που συνδέει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Έχουμε πυρηνική ενέργεια. Η τηλεόραση μπορεί να στείλει ζωντανές εικόνες γεγονότων σε όλο τον κόσμο. Μπορούμε να κάνουμε μεταμοσχεύσεις καρδιάς. Στο παρελθόν, η πνευμονία ήταν συχνά μοιραία. Σήμερα είναι μια ασήμαντη πάθηση που αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Πριν από έναν μόλις αιώνα, η φυματίωση συγκαταλεγόταν στις κύριες αιτίες θανάτου. Σήμερα έχει ουσιαστικά εξαλειφθεί στις ανεπτυγμένες χώρες. Μπορούμε να αλλάξουμε τα ίδια τα γονίδια των φυτών, των ζώων και των ανθρώπων.

19 Εισαγωγή 19 Μπορούμε να κλωνοποιήσουμε ζώα (και σύντομα και ανθρώπους). Μπορούμε να αποθηκεύσουμε τεράστιες ποσότητες δεδομένων σε ένα μικροσκοπικό μικροτσίπ. Αυτά δεν είναι παρά ένα μικρό δείγμα των υπέροχων επιτευγμάτων μας. Είναι αποτελέσματα εξαιρετικής σκέψης. Διαφορά Ένας επιστήμονας κρατά στα χέρια του ένα κομμάτι σίδηρο. Οι ιδιότητες του σιδήρου είναι γνωστές, μόνιμες, σταθερές. Συνδυάζει το σίδηρο με κάτι άλλο και ως αποτέλεσμα προκύπτει η τεχνολογία. Αποκαλείς κάποιον ηλίθιο. Αμέσως αυτός προσβάλλεται, αλλάζει και δεν είναι πια ο ίδιος άνθρωπος τον οποίο αποκάλεσες ηλίθιο. Στις ανθρώπινες υποθέσεις υπάρχουν διαδραστικοί βρόχοι. Τα πράγματα δεν παραμένουν ίδια. Οι ανθρώπινες καταστάσεις είναι απρόβλεπτες. Μετά υπάρχει η τεράστια σημασία της αντίληψης στις ανθρώπινες υποθέσεις. Η αντίληψη είναι πολύ πιο σημαντική από τη λογική, αλλά και τελείως παραμελημένη. Έτσι, δυστυχώς, η εξαιρετική σκέψη μας στα επιστημονικά και τεχνικά θέματα δεν μεταφέρεται σε άλλους τομείς. Όμως η περηφάνια μας για τη σκέψη μας μεταφέρεται και το ατυχές αποτέλεσμα είναι ο αυτάρεσκος εφησυχασμός. Εξαιρετική, αλλά όχι αρκετή Είμαστε πολύ εφησυχασμένοι και ικανοποιημένοι με την εξαιρετική σκέψη μας, εξαιτίας των σπουδαίων επιτευγμάτων μας στην επιστήμη, στην τεχνολογία, στη μηχανική (διάστημα, κινητά τηλέ-

20 20 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά φωνα, φάρμακα, κ.λπ.). Όμως, από την άλλη πλευρά, σε πιο ανθρώπινους τομείς δεν έχουμε σημειώσει καμιά πρόοδο. Προσπαθούμε ακόμη να επιλύσουμε τις συγκρούσεις με τη «λογική κρίση» αντί να σχεδιάζουμε έναν δρόμο προς τα εμπρός. Υπάρχει ένας σεφ που φτιάχνει εξαιρετική ομελέτα. Είναι η καλύτερη ομελέτα στον κόσμο. Δεν έχει το παραμικρό ελάττωμα. Ο σεφ δεν ξέρει να μαγειρεύει τίποτε άλλο. Εδώ έχουμε μια εξαιρετική επίδοση, που δεν είναι όμως αρκετή. Ο πίσω αριστερός τροχός ενός συγκεκριμένου αυτοκινήτου είναι εξαιρετικός. Δεν έχει το παραμικρό ελάττωμα. Όμως, αυτός ο τροχός από μόνος του δεν είναι αρκετός. Αν πιστεύαμε πως το μόνο που χρειάζεται ένα αυτοκίνητο είναι ένας τροχός, θα υπήρχε κάποιο ελάττωμα όχι στον πίσω αριστερό τροχό, αλλά στη σκέψη μας. Χρειαζόμαστε και τους άλλους τροχούς. Ο πίσω αριστερός τροχός είναι εξαιρετικός, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό. Ένας μορφωμένος άνθρωπος μιλάει εξαιρετικά αγγλικά. Αν όμως βρεθεί στη Γαλλία, θα διαπιστώσει ότι τα αγγλικά του εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά, αλλά δεν είναι αρκετά. Πιστεύω ότι ο τωρινός τρόπος σκέψης μας είναι εξαιρετικός όταν εφαρμόζεται σε ορισμένους τομείς, και ανεπαρκής (ή και άχρηστος ακόμη) σε άλλους. Αν ο αγγλόφωνος στη Γαλλία αποφασίσει να μιλήσει μεγαλοφώνως, ή πιο έντονα, δεν πρόκειται να τον καταλάβουν καλύτερα. Η επιμονή στην παραδοσιακή σκέψη δεν την καθιστά πιο επαρκή. Αν ο πελάτης του εστιατορίου θέλει κάτι άλλο εκτός από ομελέτα, το γεγονός ότι ο σεφ μπορεί να φτιάξει μια τέλεια ομελέτα είναι εξαιρετικό, αλλά δεν σημαίνει τίποτα για τον πελάτη. Αυτοί οι τρόποι σκέψης είναι εξαιρετικοί, αλλά δεν αρκούν. Πιστεύω ότι έχουμε εξαιρετική κουλτούρα, μεθόδους και συνήθειες

21 Εισαγωγή 21 στον τομέα της σκέψης. Όπως και ο αριστερός πίσω τροχός, αυτά τα στοιχεία είναι εξαιρετικά από μόνα τους. Όμως, δεν αρκούν. Πρέπει να τα συμπληρώσουμε με δημιουργική σκέψη, σχεδιαστική σκέψη και αντιληπτική σκέψη (μεταξύ άλλων). Δυστυχώς, οι τωρινές παραδοσιακές μας συνήθειες στη σκέψη επιμένουν ότι πρέπει πρώτα να κατηγορήσεις κάτι, πριν προτείνεις μια αλλαγή. Είναι πολύ πιο δύσκολο να παραδεχτείς ότι κάτι είναι εξαιρετικό, κι ωστόσο να ζητήσεις αλλαγή επειδή, αν και εξαιρετικό, δεν είναι αρκετό. Η ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ Σε αυτό το βιβλίο, όταν αναφέρομαι στις μεθόδους σκέψης και στο λογισμικό που έχω σχεδιάσει, θα χρησιμοποιώ τον όρο «η σκέψη μου». Είναι πιο απλό, παρά να εξηγώ σε κάθε περίπτωση τη συγκεκριμένη μέθοδο. Θα ήταν παραπλανητικό να χρησιμοποιήσω τον όρο «σκέψη», γιατί αυτός θα μπορούσε να αναφέρεται στην παραδοσιακή σκέψη, την κριτική σκέψη, και ούτω καθεξής. Ο όρος «η σκέψη μου», αναφέρεται άμεσα στις νέες μεθόδους σκέψης που έχω σχεδιάσει. Πολλοί αναγνώστες που γνωρίζουν το έργο μου πάνω στην εγκάρσια σκέψη, ίσως θεωρήσουν ότι όλες οι αναφορές αφορούν τη συγκεκριμένη μέθοδο. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει επειδή υπάρχουν και αρκετές άλλες μέθοδοι, όπως, λόγου χάρη, η διερευνητική μέθοδος των Έξι Καπέλων και η παράλληλη σκέψη (αντί για τη διαφωνία και την αντιπαράθεση με επιχειρήματα). Υπάρχει η αντιληπτική σκέψη του CoRT (Cognitive Research Trust Ίδρυμα Γνωσιακής Έρευνας) που είναι σχεδιασμένη για σχολεία (μερικά από τα βασικά εργαλεία της περιγράφονται με περισσότερες λεπτομέρειες αργότερα, στο Κεφ. 10), καθώς επίσης προγράμματα απλότητας

22 22 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά και διερεύνησης αξιών. Όλες αυτές οι μέθοδοι, και πολλές ακόμη, υπάγονται στον όρο «η σκέψη μου». Σε κάποιες περιπτώσεις, η σκέψη μου είναι τελείως διαφορετική, ή και αντίθετη, με την παραδοσιακή λογική (για παράδειγμα, σε περιπτώσεις πρόκλησης). Γενικά, όμως, δεν έχω πρόβλημα με την παραδοσιακή σκέψη. Απλώς πιστεύω πως είναι ατελής και ανεπαρκής σε μερικούς τομείς. Θα ήθελα να δω να χρησιμοποιούνται οι μέθοδοί μου για να συμπληρώσουν την παραδοσιακή σκέψη, όχι για να την αντικαταστήσουν. Πώς λειτουργεί η νέα σκέψη Τα τελευταία σαράντα χρόνια έχω δουλέψει σε 73 χώρες, κυρίως με σεμινάρια και διαλέξεις, καθώς και με μερικά συνέδρια και συναντήσεις. Έχω διδάξει τις αρχές της σκέψης σε τετράχρονα παιδιά και σε ενενηντάχρονους ηλικιωμένους (το Πανεπιστήμιο Ρούζβελτ έχει ειδικό πρόγραμμα για άτομα προχωρημένης ηλικίας). Έχω διδάξει τη σκέψη μου σε κορυφαίους μάνατζερ και σε αγράμματους μεταλλωρύχους, καθώς επίσης σε νεαρούς με σύνδρομο Ντάουν και σε νομπελίστες. Κάποτε μίλησα σε ακροατήριο Μορμόνων στο Σολτ Λέικ Σίτι. Στο Κρίστιαντσερτς της Νέας Ζηλανδίας, έδωσα μια διάλεξη 90 λεπτών σε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, τα οποία είχε συγκεντρώσει εκεί η δήμαρχος Βίκι Μπακ. Όλα αυτά τα χρόνια με έχουν καλέσει να μιλήσω σε μεγάλες εταιρείες ανάμεσά τους η British Airways, η British Airport Authority, η Bank of America, η Barclays, η BP, η Citicorp, η Ericsson, η Exxon, η Ford, η General Motors, η IBM, η Kuwait Oil, η Microsoft, η Motorola, η Nokia, η Philips, η Shell, η UBS, και

23 Εισαγωγή 23 πολλές άλλες. Έχω μιλήσει, επίσης, σε κυβερνητικές υπηρεσίες, σε υπουργεία, και ούτω καθεξής. Από πείρα γνωρίζω πως ακόμη και τα άκαμπτα και αυταρχικά καθεστώτα καλωσορίζουν τη νέα σκέψη. Έχω δώσει πολλά σεμινάρια στην Κίνα, και αυτό το διάστημα δοκιμάζουν τις μεθόδους μου σε σχολεία. Σε άλλα μέρη του κόσμου το πρόγραμμα χρησιμοποιείται ήδη ευρέως: στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία, στη Σιγκαπούρη, στη Μαλαισία, στην Ινδία (σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό) και στον Καναδά. Χρησιμοποιείται, επίσης, αποσπασματικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία και στη Μάλτα. Δίνω παρακάτω μερικά παραδείγματα περιπτώσεων στις οποίες η σκέψη μου (η νέα σκέψη) έχει κάνει διαφορά. Αυτά τα παραδείγματα δεν αποδεικνύουν τίποτα απλώς δίνουν μια εικόνα της κατάστασης. Στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, επισκέφτηκα τη Μόσχα για να δώσω διαλέξεις σε διάφορα τμήματα της Ακαδημίας Επιστημών. Με κάλεσαν, επίσης, σε μια σύσκεψη της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Πολίτμπιρό. Ο πρόεδρος της επιτροπής είχε μπροστά του το βιβλίο μου για την επίλυση συγκρούσεων, με τίτλο Συγκρούσεις. Στα περιθώρια υπήρχαν σημειώσεις και υπογραμμίσεις. Με είδε που το κοίταζα και είπε, «Αυτό δεν είναι το αντίτυπο του Γκορμπατσόφ. Έχει δικό του». Αργότερα, ένας ανώτερος πολιτικός από το Καζακστάν μού είπε ότι τις ημέρες της περεστρόικα τα βιβλία μου ήταν από εκείνα που διαβάζονταν περισσότερο στο Κρεμλίνο. Ο Τζον Μπιουκάναν, ο πρώην προπονητής της εθνικής ομάδας κρίκετ της Αυστραλίας, με επισκέφτηκε και μου ζήτησε να

24 24 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά εκπαιδεύσω την ομάδα του στον τομέα της σκέψης. Τους έκανα ένα σύντομο σεμινάριο. Στον επόμενο αγώνα τους με την αγγλική ομάδα, όχι μόνο νίκησαν εύκολα, αλλά πέτυχαν και τη μεγαλύτερη νίκη στην ιστορία του κρίκετ της κατηγορίας Τεστ. Έλαβα ένα σημείωμα από τον Τζον Μπιουκάναν στο οποίο αναγνωρίζει τη συνεισφορά μου. Μια από τις εκπαιδεύτριές μου, η Κάρολιν Φέργκιουσον, εργαζόταν σε μια χαλυβουργική εταιρεία στη Νότια Αφρική. Ένα απόγευμα οργάνωσε μερικά εργαστήρια για την παραγωγή νέων ιδεών. Χρησιμοποιώντας μόνο ένα από τα εργαλεία της εγκάρσιας σκέψης (την τυχαία λέξη), κατόρθωσαν να παραγάγουν ιδέες μέσα σε ένα απόγευμα. Τους πήρε εννιά μήνες, μόνο για να ξεδιαλέξουν τις ιδέες. Στο Κέντρο Καθοδήγησης Χάνγκερφορντ στο Λονδίνο φοιτούν νέοι που θεωρούνται πολύ βίαιοι για να παρακολουθήσουν μαθήματα σε κανονικά σχολεία: μπορεί, για παράδειγμα, να έχουν μαχαιρώσει έναν καθηγητή τους, ή να έχουν βάλει φωτιά στο σχολείο. Πάνω από είκοσι χρόνια πριν, ο διευθυντής Ντέιβιντ Λέιν, άρχισε να διδάσκει τη σκέψη μου σε αυτούς τους βίαιους νέους. Προσφάτως ολοκλήρωσε μια έρευνα για την εξέλιξη αυτών των νέων μετά από 20 χρόνια. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα ποσοστά καταδικαστικών δικαστικών αποφάσεων για εκείνους που διδάχτηκαν τη σκέψη μου ήταν κάτω από το ένα δέκατο από τα αντίστοιχα ποσοστά εκείνων που δεν την διδάχτηκαν. Ένα σχολείο στην Αργεντινή διδάσκει τη σκέψη μου διεξοδικά. Στις εθνικές εξετάσεις οι μαθητές του τα πήγαν τόσο

25 Εισαγωγή 25 καλύτερα από όλα τα άλλα σχολεία, ώστε οι αρχές έκαναν έρευνα, επειδή υποψιάζονταν πως είχαν αντιγράψει! Ένας φοιτητής, ο Ασόκ Τσουχάν, ταξίδευε από την Ινδία στην Ευρώπη έχοντας τρία δολάρια στην τσέπη του. Το αεροπλάνο του υποχρεώθηκε να προσγειωθεί στο Παρίσι. Είχε λίγο χρόνο στο αεροδρόμιο και μπήκε στο βιβλιοπωλείο. Αγόρασε ένα αντίτυπο του πρώτου μου βιβλίου (στα αγγλικά). Σε μια διάλεξη που έδωσα πολύ αργότερα στο Δελχί, μου είπε πως είχε αυτό το βιβλίο στον χαρτοφύλακά του τριάντα ολόκληρα χρόνια. Σήμερα έχει περιουσία 3 δισεκατομμυρίων, ίδρυσε το Πανεπιστήμιο Άμιτι στην Ινδία, και για ένα διάστημα ήταν ο μεγαλύτερος επενδυτής στην Ανατολική Γερμανία. Πιστεύει ότι το 80% της επιτυχίας του οφείλεται σε εκείνο το βιβλίο. Κάποτε, όταν τελείωσε ένα σεμινάριό μου στη Βαρκελώνη, με πλησίασε κάποιος από το νησί της Τενερίφης. Μου είπε πως όταν ήταν νέος δεν τα κατάφερνε καθόλου καλά στις σπουδές, μετά όμως διάβασε ένα από τα βιβλία μου δεν μου είπε ποιο. Σήμερα έχει επτά εταιρείες στην Ολλανδία και στην Ισπανία. Το Μόντρεαλ φιλοξένησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1976, με μεγάλη οικονομική ζημιά (ίσως 1 δισεκατομμύριο δολάρια). Μετά το Μόντρεαλ, καμιά πόλη στην κόσμο δεν ήθελε να φιλοξενήσει τους αγώνες. Τελικά, η Μόσχα συμφώνησε να αναλάβει τους αγώνες του Μετά τη Μόσχα, πάλι δεν ήθελε να πάρει τους αγώνες καμία πόλη. Τελικά τους πήρε το Λος Άντζελες, και έβγαλε κέρδος 250 εκατομμύρια δολάρια. Ως αποτέλεσμα, όλες οι πόλεις θέλουν σήμερα τους αγώ-

26 26 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά νες και ανταγωνίζονται για να τους πάρουν (έχουν υπάρξει ακόμη και κατηγορίες δωροδοκίας). Σε συνέντευξή του στην Whashington Post, ο διοργανωτής των Ολυμπιακών Αγώνων του Λος Άντζελες, Πίτερ Ούμπεροθ, απέδωσε αυτή την επιτυχία στην ικανότητά του να παράγει νέες ιδέες με τη χρήση της εγκάρσιας σκέψης, και έδωσε σχετικά παραδείγματα. Του έγραψα και τον ρώτησα πού είχε διδαχτεί αυτή τη μέθοδο. Μου θύμισε πως εκείνος είχε διοργανώσει μια 90λεπτη διάλεξή μου το 1975, στη Young Presidents Organization, στο Μπόκα Ράτον της Φλόριντα. Από εκείνα τα 90 λεπτά είχε θυμηθεί αρκετά ώστε να χρησιμοποιήσει τις μεθόδους αποτελεσματικά εννιά χρόνια αργότερα. Ήμουν στο Συμβούλιο Καινοτομιών της Πολιτείας της Βικτόρια, στην Αυστραλία. Μετά από μια σύσκεψη του συμβουλίου, με πλησίασε ο καθηγητής Ντόχερτι και μου είπε ότι είχε διαβάσει το πρώτο βιβλίο μου. Αυτό άλλαξε τη σκέψη του, με αποτέλεσμα να κερδίσει το βραβείο Νόμπελ. Εδώ και αρκετά χρόνια η ανεξάρτητη οργάνωση Atkey παρουσιάζει το έργο μου σε σχολεία στο Ηνωμένο Βασίλειο και κάνει σχετικές έρευνες. Έχουν αποδείξει πως η διδασκαλία της σκέψης μου με τη μορφή ξεχωριστού μαθήματος αυξάνει την απόδοση σε όλα τα άλλα μαθήματα, από 30 έως 100%. Ένα δημοτικό συμβούλιο που διδάχτηκε τις μεθόδους μου από τη Βίκι Κάβινς ανέφερε ότι τον πρώτο χρόνο εξοικονόμησε 84 εκατομμύρια δολάρια από ένα και μόνο δημόσιο έργο.

27 Εισαγωγή 27 Άνεργοι νέοι που είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα Νιου Ντιλ στο Ηνωμένο Βασίλειο διδάχτηκαν τη σκέψη μου για πέντε μόνο ώρες, από τον Όμιλο Holst. Τα ποσοστά απασχόλησης ανάμεσά τους αυξήθηκαν κατά 500%. Ένα χρόνο αργότερα, το 96% αυτών των νέων εργάζονταν ακόμη. Αυτά τα ποσοστά ήταν πολύ υψηλότερα από ό,τι είχε επιτύχει ποτέ ως τότε το πρόγραμμα. Στην Αυστραλία, η Τζένιφερ Ο Σάλιβαν διηύθυνε δύο «λέσχες εργασίας», που αποτελούνταν από άνεργους νέους. Το συνηθισμένο ποσοστό απασχόλησης σε αυτές τις λέσχες ήταν 40%. Αφού διδάχτηκαν τη σκέψη μου, πέτυχαν ποσοστό απασχόλησης 70% στη μία λέσχη και 100% στην άλλη. Σημειωτέον πως όλοι αυτοί οι νέοι ήταν εντελώς κωφοί. Μου έχουν πει ότι η Siemens (η μεγαλύτερη εταιρεία της Ευρώπης) έχει μειώσει τον χρόνο ανάπτυξης προϊόντων κατά 50% χρησιμοποιώντας τη σκέψη μου. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα. Τα αναφέρω εδώ για να δείξω ότι υπάρχει μεγάλη πείρα στην εφαρμογή αυτών των μεθόδων. Είναι εύκολες στη διδασκαλία και την εφαρμογή τους, και πολύ πρακτικές. Αν μη τι άλλο, τα βιβλία μου δείχνουν σε πολλούς ότι ο ασυνήθιστος τρόπος σκέψης που χρησιμοποιώ, είναι απολύτως έγκυρος.

28 28 Σκεφτείτε! Πριν Είναι Πολύ Αργά Κομπασμός Ο Γουίλιαμ Τζέιμς είναι ο αγαπημένος μου φιλόσοφος, γιατί ήταν πραγματιστής. Για να παραφράσω ένα από τα αποφθέγματά του: «Μπορείς να περιγράψεις κάτι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Τελικά, εκείνο που έχει σημασία είναι η πρακτική του αξία». Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν πολλές πολύπλοκες περιγραφές και θεωρίες, τελικά, όμως, ποια είναι η πρακτική διαφορά τους; Συνεπώς, τα πρακτικά παραδείγματα από τη χρήση της σκέψης μου, που θα βρείτε σε όλο το βιβλίο, είναι απαραίτητα, ακόμη και αν φαίνονται σαν κομπασμός. Δείχνουν ότι αυτές οι μέθοδοι είναι αποτελεσματικές στη ζωή: στις επιχειρήσεις, στην εκπαίδευση, και ούτω καθεξής. Κάποτε μου πήρε συνέντευξη μια δημοσιογράφος, η οποία δήλωσε ότι δεν ενδιαφερόταν ν ακούσει για τις πρακτικές επιδράσεις της δουλειάς μου. Μπορείτε να φανταστείτε πόσο ανώφελη φαινόταν αυτή η συνέντευξη όταν δημοσιεύτηκε. Ένας Καναδός εκπαιδευτικός δήλωσε κάποτε ότι το πρόγραμμα CoRT είναι τόσο απλό, ώστε δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα. Του απάντησα ότι αυτό μοιάζει σαν να λέει ότι το τυρί δεν υπάρχει επειδή, απλούστατα, η μέθοδος έχει αποτέλεσμα, και μάλιστα πολύ καλό.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Συμπληρωματικό ερωτηματολόγιο Β Πράσινο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ F-2-F Β (4 ος Γύρος 2008) Οδηγ. Προς ΣΥΝΕΝΤΕΥΚΤΗ: AN ΤO ΕΡΩΤΩΜΕΝΟ ΑΤΟΜΟ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΡΑΣ, ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΗΝ GF1. ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (Όχι) για την οικογένεια και τους φίλους μου ΕΙΧΑ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Κείμενο - εικονογράφηση Μάθιου Τζόνστοουν, πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Mr. KING: Καλημέρα. Καταρχήν, τους χαιρετισμούς μου από την κοινοπολιτεία της Βιρτζίνια και τον κυβερνήτη μας, τον Tim Kaine. Τα συγχαρητήριά μου στο

Mr. KING: Καλημέρα. Καταρχήν, τους χαιρετισμούς μου από την κοινοπολιτεία της Βιρτζίνια και τον κυβερνήτη μας, τον Tim Kaine. Τα συγχαρητήριά μου στο Mr. KING: Καλημέρα. Καταρχήν, τους χαιρετισμούς μου από την κοινοπολιτεία της Βιρτζίνια και τον κυβερνήτη μας, τον Tim Kaine. Τα συγχαρητήριά μου στο οργανωτικό προσωπικό σας, ιδιαίτερα στην κυρία Κόλλια

Διαβάστε περισσότερα

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος.

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος. ΜΑΘΗΜΑ ΔΥΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Θεσσαλονίκη Καβάλα Κέρκυρα Θάσος Σαμοθράκη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει;

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; ΑΠΟΚΡΙΕΣ 2011 Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές στους δρόμους της Πλάκας; Τι ακούω; Ένα νταούλι; Κουδουνάκια; Τύμπανα; φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; Όλο

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience

Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την. Επικοινωνία. των ΦΕ. the value of experience Αποτελέσματα έρευνας αγοράς σε Γιατρούς, Φαρμακοποιούς & Κοινό σχετικά με την Επικοινωνία των ΦΕ Στόχος της έρευνας Αξιολόγηση της επικοινωνίας των Φαρμακευτικών Εταιριών με: Γιατρούς Φαρμακοποιούς Κοινό

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού στο εξωτερικό. Συμμετοχή σε ομαδικά συστήματα Λαϊκών και Εθνικών λαχείων. Bonus σύστασης.

Άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού στο εξωτερικό. Συμμετοχή σε ομαδικά συστήματα Λαϊκών και Εθνικών λαχείων. Bonus σύστασης. ΤΑΛΑΝΤΟ: Αρχαίο νόμισμα Ικανότητες, Δυνατότητες, Χαρίσματα Αυξήστε τα Τάλαντά σας!!! Ασφαλίζοντας το αυτοκίνητό σας ή δίνοντας 10 ως έναντι ασφαλίστρων έχετε ΔΩΡΕΑΝ τις παρακάτω παροχές: Άνοιγμα τραπεζικού

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

National Eye Institute Visual Functioning Questionnaire-25 (VFQ-25)

National Eye Institute Visual Functioning Questionnaire-25 (VFQ-25) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ National Eye Institute Visual Functioning Questionnaire-25 (VFQ-25) Version 2000 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική και οι απαντήσεις στα ερωτήματα σας Παρασκευή Ραυτοπούλου, ΕΕ ΙΠ Τμ. Ε&ΤΥ, Παν. Πελοποννήσου Ποια είναι τώρα αυτή; Τι έχω σπουδάσει; Τι δουλειά κάνω; Γιατί είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC

Ενέργειες διαχείρισης του άγχους Πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC Παιχνίδι ανάληψης ρόλων για τον εκπαιδευτικό οργανισμό GEA από την IDEC 1 Εισαγωγή - Κανόνες 1. Στόχοι Οι στόχοι του παιχνιδιού ανάληψης ρόλων είναι: -Να διευκολυνθεί η αφομοίωση των νέων γνώσεων -Να ενθαρρυνθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Ατομικό Ερωτηματολόγιο

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Ατομικό Ερωτηματολόγιο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ KAI ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ;

ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ; ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕ ΤΟ 3 επιχειρηµατικές διαλέξεις ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ; 1984, 1991, 2006 Wilson Learning Worldwide Inc. WLW 46663 Challenge 1 O Ηγέτης-Manager: Επιτυγχάνοντας υψηλή απόδοση µε αίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ)

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Τίτλος Διερεύνησης : Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη βύθιση ή την πλεύση σε ένα υγρό; Αφού γνωριστήκαμε με την Έλενα και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πως διερευνούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment)

Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment) Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment) της έσποινας Γιαννακοπούλου Ένα ευαίσθητο κεφάλαιο, που φαίνεται ότι δεν έχει κατανοηθεί πλήρως από τους ασκούντες την Ωριαία, είναι οι προειδοποιητικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012. Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012. Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά Να απαντήσετε σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Όπου χρειάζεται να γίνουν πράξεις για να βρεθεί η απάντηση, να τις κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών.

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ

Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ 58 Εκπαιδευτικά παιχνίδια Β Μέρος / Εκπαιδευτικά Φάκελοι ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ Οι εκπαιδευτικοί φάκελοι που παρουσιάζονται στο Β μέρος αυτού του βιβλίου έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΗΝ ΑΫΠΝΙΑ. PAUL McKENNA PH.D.

ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΗΝ ΑΫΠΝΙΑ. PAUL McKENNA PH.D. ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΗΝ ΑΫΠΝΙΑ ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΗΝ ΑΫΠΝΙΑ PAUL McKENNA PH.D. Μετάφραση: Επιμέλεια κειμένων: Επιμέλεια - συντονισμός έκδοσης: Στοιχειοθεσία: Σχεδιασμός εξωφύλλου: Σελιδοποίηση: Εκτύπωση: Βιβλιοδεσία: ΓΙΩΡΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως «Οδηγίες χρήσεως» και διαχείρισης της εικαστικής δημιουργίας είναι το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου και απευθύνεται στους ανθρώπους των εικαστικών τεχνών, αλλά κυρίως σε νέους καλλιτέχνες που θέλουν να

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Β2 Χρήση γλώσσας Β2 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Β2 Χρήση γλώσσας Β2 Χρήση γλώσσας 1 Β2 1 Επίπεδο Β2 Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε ένα κείμενο για ένα νέο είδος νομίσματος. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και γι αυτό έχει γράψει επιπλέον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» Οι τάσεις για το 2016/2017 είναι μοναδικές και φαίνεται να διαφοροποιούνται από τις καθαρά vintage γραμμές που μας επηρέασαν τις προηγούμενες χρονιές.

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας)

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Εισηγητής: Ι.Σ. Παναγόπουλος, PhD in Industrial Psychology Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης της SHL Ελλάς 1 Στόχοι Εισαγωγή στα Ψυχομετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα