Η ΕΝΟΧΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΝΟΧΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ"

Transcript

1 Η ΕΝΟΧΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Προτροπές, κατηγορίες και επιχειρήματα για την ανταγωνιστικότητα, τους μισθούς και τα κέρδη * του Βασίλη Δρουκόπουλου * Ευχαριστίες στον Σπύρο Δρουκόπουλο-Δεμίρη για την επιμελημένη ανάγνωση του κειμένου, την αποσαφήνιση ορισμένων σημείων και την επισήμανση μερικών ατελειών. Όλα τα εναπομένοντα λάθη και αβλεψίες με βαρύνουν προσωπικά. Οκτώβριος /Δεκέμβριος Book.indb 4 0/0/202 :4:24 μμ

2 «Η έμφαση τώρα θα πρέπει να είναι στο να διασφαλίσουμε τη μείωση του (εργασιακού) κόστους για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας» Ευρωπαίος Επίτροπος Όλι Ρεν στο φινλανδικό τηλεοπτικό κανάλι YLE (2/2/202). μόνιμη επωδός που στερεότυπα επαναλαμβάνεται από τα χείλη των μνημονιακών πολιτικών και τη γραφίδα των αντίστοιχων συνεργατών τους, Η εδώ και στο εξωτερικό, είναι: «Απαιτείται να μειωθούν οι μισθοί για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα». Αυτό αποτέλεσε το fons et origo της αντεργατικής απολογητικής στρεψοδικίας και σ αυτό το στοιχειώδες μοτίβο βασίστηκε η πλημμυρίδα των μέτρων που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια. Όμως, σ ένα πιο επεξεργασμένο επίπεδο οι μνημονιακοί οικονομολόγοι υποστηρίζοντας ότι η ανταγωνιστικότητα είναι συνάρτηση του κόστους εργασίας, που με τη σειρά του εξαρτάται και από την παραγωγικότητα, πιέζουν για τη μείωσή του. Τέλος, σ ένα ακόμα πιο υψηλό επίπεδο ανάλυσης γνωρίζουν (ή τουλάχιστον θα πρέπει να γνωρίζουν) ότι όταν η αύξηση της παραγωγικότητας υπερβαίνει την αύξηση των πραγματικών μισθών τότε ενισχύεται το μερίδιο των κερδών δηλαδή προκύπτει αναδιανομή του εισοδήματος σε βάρος των εργαζόμενων. Για το λόγο αυτό, διαλαλούν σε όλους τους τόνους ότι απαιτείται η αύξηση της παραγωγικότητας να μην υπολείπεται της αύξησης των πραγματικών μισθών. 2 Ας διερευνήσουμε λοιπόν το τοπίο εξακριβώνοντας το τι ακριβώς συμβαίνει στη χώρα μας αρχίζοντας από την τελευταία προτροπή-κατηγορία.. Μισθοί και παραγωγικότητα «Το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος αυξάνεται με υψηλό ρυθμό στην Ελλάδα, επειδή η αύξηση των μισθολογικών αμοιβών υπερβαίνει κατά πολύ τον υψηλό ρυθμό αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας στη χώρα μας [...]» «Ανταγωνισμός και πληθωρισμός: μια ολέθρια σχέση!» Οικονομικό Δελτίο Alpha Bank, Tεύχος 0, Απρίλιος 200, σ.. Εδώ αγνοείται, τις πιο πολλές φορές, η έννοια της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας (π.χ. ποιότητα, σχεδιασμός, αξιοπιστία, χρόνοι παράδοσης, εξυπηρέτηση μετά την πώληση των προϊόντων κλπ.) και αποκλειστικά, και κίβδηλα, η αναφορά περιορίζεται στην ανταγωνιστικότητα τιμών. Το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ έχει επανειλημμένα, σε διάφορες εκδόσεις του, αναδείξει και σχολιάσει τη διαφορά και τη σημασία των δύο όρων. 2 Ή ισοδύναμα: επέρχεται βέβαια αναδιανομή του εισοδήματος σε βάρος των εργαζόμενων όταν υποστηρίζεται ότι το άθροισμα του πληθωρισμού και της αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας δεν πρέπει να υπολείπεται της αύξησης των ονομαστικών μισθών. Παράλληλα, ας σημειωθεί ότι η υπαινισσόμενη αιτιώδης αρνητική σχέση μεταξύ των «υπερβολικών μισθών» (δηλαδή μεταβολών των πραγματικών αμοιβών που ξεπερνούν τις αντίστοιχες της παραγωγικότητας) και της απόδοσης του κεφαλαίου αποδεικνύεται στο άρθρο των Katsimi et al. (202) ως «οπτική απάτη». 46 Θέσεις #2 Book.indb 46 0/0/202 :4:24 μμ

3 Μήπως πράγματι οι αυξήσεις των (ακαθάριστων) μισθών ξεπερνούν τις αυξήσεις της παραγωγικότητας της εργασίας; Τίποτε το αναληθέστερο, όπως ακολουθεί. Ο Πίνακας Ι (αριστερό μέρος) και το Διάγραμμα Ι εύγλωττα προβάλλουν την πραγματική εικόνα. Η μακρά περίοδος των τριάντα ενός ετών δείχνει ότι η παραγωγικότητα της εργασίας (σε πραγματικούς όρους) αυξήθηκε κατά 6% ενώ οι πραγματικοί μισθοί κατά 4% ή 0%, ανάλογα με την επιλογή του αποπληθωριστή. ΠΙΝΑΚΑΣ Ι Παραγωγικότητα Πραγματικές αμοιβές Ετήσιοι ποσοστιαίοι (%) εργασίας ανά μισθωτό ρυθμοί μεταβολής () (2) () (Α) (2Α) (Α) 20 ως προς,6,0,4,0* 0,4* 0,* 8 0 ως προς,0,00,06 0,4** 0,** 0,8** ως προς,,0,08, 0,6 0,4 20 ως προς,06,04,02 0, 0,4 0, 200 Σημειώσεις: (): ΑΕΠ (τιμές αγοράς) σε σταθερές τιμές 200 ανά απασχολούμενο, (RVGDE). (2): Πραγματικές αμοιβές (σε σταθερές τιμές 200) ανά μισθωτό (Αποπληθωριστής ΑΕΠ), (RWCDV). (): Πραγματικές αμοιβές( σε σταθερές τιμές 200) ανά μισθωτό (Αποπληθωριστής ιδιωτικής καταναλωτικής δαπάνης), (RWCDC). *20 ως προς 82, **0 ως προς 82. Τα αρχικά με λατινικούς χαρακτήρες παραπέμπουν στα σύμβολα που χρησιμοποιεί η AMECO (Βλέπε Παράρτημα). 0 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ I Παραγωγικότητα εργασίας (RVGDE) Πραγματικές αμοιβές ανά μισθωτό (RWCDV) Πραγματικές αμοιβές ανά μισθωτό (RWCDC) Οκτώβριος /Δεκέμβριος Book.indb 4 0/0/202 :4:24 μμ

4 Και αν ακόμα κάποιος ενίσταται για την (αυθαίρετη;) επιλογή του πρώτου και τελευταίου έτους της κάθε περιόδου που εξετάζεται, ας δούμε και τους μέσους όρους των ετήσιων ποσοστιαίων (%) ρυθμών μεταβολής στο δεξιό μέρος του Πίνακα Ι. Αυτοί μας αποκαλύπτουν με σαφήνεια ότι η μέση ετήσια ποσοστιαία αύξηση της παραγωγικότητας ήταν σχεδόν πάντα τουλάχιστον υπερδιπλάσια της αύξησης των πραγματικών μισθών. Οι συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς των μέσων όρων, και ιδιαίτερα αυτές που αφορούν την περίοδο 82-20, είναι προφανείς, π.χ. με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης,0% η παραγωγικότητα της εργασίας θα έχει αυξηθεί σε 0 έτη κατά % ενώ οι πραγματικοί μισθοί με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 0,% μόνον κατά 6% (οι υπολογισμοί έχουν γίνει με την εφαρμογή ανατοκισμού). 2. Μερίδιο μισθών και μοναδιαίο κόστος εργασίας «Η στρατηγική [...] πρέπει να στοχεύει στη μείωση του ονομαστικού κόστους εργασίας % στο διάστημα » Μνημόνιο Συνεννόησης στις Συγκεκριμένες Προϋποθέσεις Οικονομικής Πολιτικής, /2/202, σ Πού μεταφέρεται η διαφορά στους ρυθμούς μεταβολής μεταξύ παραγωγικότητας και μισθών; Ας επαναφέρουμε στη μνήμη μας σχηματικά τη γνωστή σχέση των μεριδίων μισθών και κερδών στο συνολικό εισόδημα. Ονομαστικό προϊόν (ΑΕΠ): () Προϊόν σε πραγματικούς όρους: (2) όπου, P: αποπληθωριστής, w n : ονομαστικός μισθός, N: απασχολούμενοι, r n : ονομαστική απόδοση ανά μονάδα κεφαλαίου, K: κεφάλαιο. Διαιρώντας με Y: () όπου, είναι το μερίδιο μισθών και το μερίδιο κερδών του ΑΕΠ. Άρα (4) και () Όπως έχει επισημανθεί: «Εάν οι αυξήσεις των πραγματικών μισθών στην μακροχρόνια διάρκεια θα ευθυγραμμιστούν πλήρως με τις αυξήσεις της παραγωγικότητας της εργασίας, είναι κάτι που εξαρτάται από τον κοινωνικό συσχετισμό δυνάμεων» (Ιωακείμογλου, 20, σ. 2, υποσ. ). 4 Μια ενδιαφέρουσα επιχειρηματολογία που σχολιάζει αυτή τη στρατηγική στόχευση του Μνημονίου δημοσιεύεται στο Γαβρόγλου (202, σσ. 4-0). 48 Θέσεις #2 Book.indb 48 0/0/202 :4:24 μμ

5 Επομένως, αποδεικνύεται ότι όταν ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού μισθού υπολείπεται του ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας (σε πραγματικούς όρους) τότε το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ μειώνεται και αντίστοιχα αυξάνεται εξ ορισμού το μερίδιο των κερδών. Πράγματι, αυτό προκύπτει από τον Πίνακα ΙΙ και το Διάγραμμα ΙΙ. ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ Μέσος όρος μεριδίου μισθών ως % ΑΕΠ * (σε τρέχουσες τιμές συντελεστών παραγωγής) (σε τρέχουσες τιμές αγοράς) (ALCD2) (ALCD0) 20 ως προς 8 64,, 0 ως προς 8 6,4 6, ως προς 6,, 20 ως προς 200 6,6 4,8 *Η διαφορά στα ποσοστά των στηλών οφείλεται στο γεγονός ότι το ΑΕΠ σε όρους συντελεστών παραγωγής δεν περιλαμβάνει τους έμμεσους φόρους στα παραγόμενα προϊόντα και στα εισαγόμενα είδη από τους οποίους έχουν αφαιρεθεί οι επιδοτήσεις, όπως αντίθετα συμβαίνει στο ΑΕΠ σε όρους τιμών αγοράς. Επομένως, ο παρονομαστής του πρώτου κλάσματος είναι μικρότερος και άρα το μερίδιο μισθών μεγαλύτερο. Συνήθως προτιμάται η παρουσίαση και σχολιασμός του μεριδίου σε όρους τιμών συντελεστών παραγωγής. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΙΙ 6 6 Μερίδιο μισθών (σε τρέχουσες τιμές 6 συντελεστών 6 παραγωγής, %ΑΕΠ) (ALCD2) Ας σημειωθεί ότι το μερίδιο των μισθών έχει εκτιμηθεί στην AMECO έτσι ώστε να περιλαμβάνει και τους αυτοαπασχολούμενους στους οποίους έχει αποδοθεί κατά κεφαλή η μέση αμοιβή των μισθωτών υπαλλήλων και των ημερομίσθιων εργατών και στην οποία επίσης έχουν προστεθεί οι εργοδοτικές εισφορές στα ταμεία (βλ. στο Παράρτημα). Παλαιότερη μελέτη (Ιωακείμογλου και Μηλιός, 200, σ. ) είχε διαπιστώσει ότι «[...] κατά τα έτη 8-4, η μείωση του μεριδίου της εργασίας οφειλόταν στη στασιμότητα του μέσου πραγματικού μισθού, έτσι ώστε οι επιχειρήσεις να επωφελούνται καθ ολοκληρίαν από τις μικρές, αλλά υπαρκτές αυξήσεις της παραγωγικότητας της εργασίας. Αντιθέτως, κατά τα έτη -2004, η μείωση του μεριδίου της εργασίας οφείλεται κυρίως στην άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας». Οκτώβριος /Δεκέμβριος Book.indb 4 0/0/202 :4:24 μμ

6 Η πτώση του μεριδίου των μισθών όπως προκύπτει από έναν απλό μετασχηματισμό του τύπου (4) σημαίνει ότι ο ονομαστικός μισθός αυξάνεται πιο αργά από την παραγωγικότητα της εργασίας σε ονομαστικούς όρους. Η πτώση αυτή και η εξ υπολοίπου αύξηση του μεριδίου των κερδών δεν είναι άμοιρες συνεπειών στη συνολική ζήτηση, επενδύσεις, απασχόληση κλπ. Αλλά σ αυτό το άρθρο δεν θα ασχοληθούμε με αυτά τα εξαιρετικά σημαντικά ζητήματα, θα ασχοληθούμε όμως εδώ στη συνέχεια με τη διασύνδεση του μεριδίου μισθών με το μοναδιαίο κόστος εργασίας το οποίο αποτελεί και τη δεύτερη μεταβλητή που στοχοποιείται από τους υποστηρικτές του περιορισμού των μισθών ως προϋπόθεση της αύξησης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Οι Felipe and Kumar (200, 20) έχουν εύστοχα παρατηρήσει ότι το μοναδιαίο κόστος εργασίας το οποίο ορίζεται ως ο λόγος του ονομαστικού μισθού προς την παραγωγικότητα της εργασίας (σε πραγματικούς όρους) ισούται με το γινόμενο του μεριδίου των μισθών με τον αποπληθωριστή του προϊόντος. Επομένως, το μοναδιαίο κόστος εργασίας (ΜΚΕ) δεν είναι μια απλή, ουδέτερη και αθώα στατιστική μεταβλητή όπως αφήνεται να εννοηθεί. Αντίθετα, ενσωματώνει τις κοινωνικές και θεσμικές συνθήκες και αντιθέσεις που επηρεάζουν τη διανομή του προϊόντος ανάμεσα στις δύο βασικές κοινωνικές τάξεις. Αναπαριστάται με τον τύπο (σε ονομαστικούς όρους): ΜΚΕ (PLCD) (6) Όπως βλέπουμε λοιπόν η πρώτη προτροπή-κατηγορία που εκτοξεύεται και που αποτελεί και την πιο συνηθισμένη, στοχοποιεί τον αριθμητή του κλάσματος δηλαδή τον ονομαστικό μισθό. Ας παρατηρήσουμε το Διάγραμμα ΙΙΙ που ακολουθεί: 600 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΙΙΙ Αποπληθωριστής ΑΕΠ (σε τιμές συντελεστών παραγωγής)* Μοναδιαίο κόστος εργασίας (σε τιμές συντελεστών παραγωγής) *Ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ που παρέχεται από την AMECO αντιστοιχεί στο ΑΕΠ σε τι- 0 Θέσεις #2 Book.indb 0 0/0/202 :4:2 μμ

7 μές αγοράς. Ο αποπληθωριστής που εμφανίζεται εδώ είναι ο αποπληθωριστής σε τιμές συντελεστών παραγωγής ο οποίος εκτιμήθηκε με τον τύπο: Αποπληθωριστής ΑΕΠ (τσπ)=αποπληθωριστής ΑΕΠ (τα)x(-έμμεσοι φόροι/αεπ). Οι λεπτομέρειες των υπολογισμών είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου. Από τα διαγράμματα ΙI και ΙΙΙ είναι προφανές ότι η αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (και η όποια απώλεια ανταγωνιστικότητας) δεν μπορεί να αποδοθεί γενικά σε αύξηση του μεριδίου μισθών αλλά στην έντονη αύξηση του αποπληθωριστή που υπερκάλυψε τη μειωτική συμβολή του μεριδίου μισθών. Ποια λογικά συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν από αυτή την ανάλυση; Όπως γίνεται αντιληπτό οι επικλήσεις για χαμηλότερο μοναδιαίο κόστος εργασίας σημαίνουν μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του μεριδίου μισθών από την ποσοστιαία αύξηση του αποπληθωριστή εκτός αν βέβαια η μείωση του μοναδιαίου κόστους προέρχεται αποκλειστικά από την έντονη μείωση του αποπληθωριστή, φαινόμενο βέβαια εξαιρετικά σπάνιο, άρα απίθανο και που συνοδεύεται από άλλα εν δυνάμει καταστρεπτικά αποτελέσματα. Ή ακόμα, στην οριακή περίπτωση που υιοθετηθεί το σκεπτικό της συνεχούς μείωσης του μεριδίου των μισθών τότε η Ελλάδα με μηδενικό μερίδιο θα μπορούσε να μεταβληθεί στην πιο ανταγωνιστική οικονομία του πλανήτη! Όπως εύλογα έχει πρόσφατα θέσει το ερώτημα ο Jetin (202, σ. ): πόσο πρέπει να πέσει το μερίδιο των μισθών σε μια χρονική περίοδο για να εξουδετερώσει την άνοδο του αποπληθωριστή στην ίδια περίοδο έτσι ώστε το μοναδιαίο κόστος εργασίας να παραμείνει αμετάβλητο και στο ίδιο επίπεδο του αρχικού έτους της περιόδου; Για την Ελλάδα ένας αντίστοιχος υπολογισμός είναι ο εξής: το μοναδιαίο κόστος εργασίας για να είχε μείνει, λόγου χάριν, το 20 στο επίπεδο του 2000, έτσι ώστε να ακυρώσει την άνοδο του αποπληθωριστή σ αυτό το διάστημα θα έπρεπε το μερίδιο των μισθών να είχε μειωθεί κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες και να είχε περιοριστεί στο 4,2% του ΑΕΠ (ενώ στην πραγματικότητα το 20 είχε φθάσει στο 8,%). Αποτέλεσμα; Η επιπρόσθετη καθίζηση του εργατικού εισοδήματος θα επέφερε επιπλέον κόστος στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σε όρους χαμηλότερης εσωτερικής κατανάλωσης. Σε κάθε όμως περίπτωση το ερώτημα που προκύπτει είναι: εξασφαλίζεται αναγκαστικά η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας με τη μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας; Ως και μελέτη του ΙΟΒΕ καταλήγει αρνητικά: «Η σημερινή μορφή της ανεργίας στην Ελλάδα είναι Κενσυανού τύπου και απαιτεί ενίσχυση της ζήτησης για να περιοριστεί. Όχι την περιστολή που γίνεται. Η μείωση των μισθών επιτείνει την ύφεση και βελτιώνει οριακά ή και καθόλου την ανταγωνιστικότητα τιμών και το εξωτερικό ισοζύγιο» (Ζόνζηλος, 202, σ. 28). Επιπρόσθετα, η εμπειρική διερεύνηση με διεθνή στοιχεία του Kaldor s paradox (Παράδοξο του Κάλντορ), σύμφωνα με το οποίο οι χώρες που είχαν τη μεγαλύτερη αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (άρα και τη μεγαλύτερη μείωση στην ανταγωνιστικότητα τιμών) είχαν επίσης αυξήσει τα μερίδια των εξαγωγών τους, δημιουργεί ιδιαίτερες αμφιβολίες στην ορθότητα μιας αναντίρρητα Οκτώβριος /Δεκέμβριος 202 Book.indb 0/0/202 :4:2 μμ

8 καταφατικής απάντησης στο προηγούμενο ερώτημα (Felipe and Kumar, 20). 6 Δηλαδή, μια αύξηση του μεριδίου των μισθών που προκαλεί αύξηση στο μοναδιαίο κόστος εργασίας δε θα μετατρέψει αναγκαστικά την οικονομία σε λιγότερο ανταγωνιστική. Ας προστεθεί επίσης η παρατήρηση ότι η μείωση του μεριδίου μισθών, και η αντίστοιχη ενίσχυση του μεριδίου κερδών, παραπέμπουν στην εφαρμογή μιας πολιτικής profit-led growth (μεγέθυνσης που καθοδηγείται από τα κέρδη), με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Είναι πράγματι η πολιτική που ενδείκνυται στην περίπτωση της Ελλάδας;. Μερίδιο κερδών και μοναδιαίο κόστος κεφαλαίου «Τα κέρδη είναι σαν τα λουκάνικα [...] εκτιμούνται ιδίως από όσους γνωρίζουν ελάχιστα για το τι περιέχουν» Alvin Toffler. Οι Felipe and Kumar (200, σ. 2 και 20, σ. 4) δηκτικά σημειώνουν ότι όπως το μοναδιαίο κόστος εργασίας προσφέρει μια μεταβλητή μέτρησης της «ανταγωνιστικότητας τιμών» από τη μεριά των εργαζόμενων, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην εκτιμηθεί παράλληλα και ένα αντίστοιχο μέτρο από τη μεριά του κεφαλαίου, για το οποίο βέβαια δεν έχει γίνει κανενός είδους μνεία από όσους χρησιμοποιούν με υστεροβουλία ad nauseam το πρώτο. 8 Ο τύπος που προτείνεται για το μοναδιαίο κόστος κεφαλαίου (ΜΚΚ, σε ονομαστικούς όρους) 6 Δύο σχετικές πρόσφατες μελέτες έχουν υποπέσει στην αντίληψή μας. Η πρώτη αφορά στην Ισπανία για την οποία οι Crespo Rodriguez et al. (202, σ. 0) παρατηρούν: «Από τη μια μεριά βρέθηκε ότι, στη δεκαετία του 2000, τα μοναδιαία κόστη εργασίας [...] αυξήθηκαν πιο γρήγορα από ό,τι στις κύριες αναπτυγμένες οικονομίες αλλά από την άλλη, το μερίδια εξαγωγών [...] δεν έπεσαν τόσο πολύ όπως στις κύριες αναπτυγμένες οικονομίες, με μόνη εξαίρεση τη Γερμανία». Η δεύτερη είναι εκείνη των Gaulier et al. (202) όπου επισημαίνεται ότι Χώρες με υψηλά ΜΚΕ, όπως η Πορτογαλία, Ισπανία, Ιρλανδία και Ελλάδα είχαν αύξηση στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών συγκρίσιμη με εκείνη χωρών με χαμηλό ΜΚΕ, όπως η Φινλανδία, Αυστρία και Γερμανία».Επίσης, μια πιθανή εξήγηση του Kaldor s paradox προτείνεται από τους Felipe and Sipin (2004, σσ. 0,) σύμφωνα με τους οποίους, όπως αλγεβρικά αποδεικνύεται, υψηλές τιμές του ΜΚΕ συνοδεύονται από χαμηλή «προσαύξηση κέρδους» (profit mark-up), και αντίστροφα. Αυτό σημαίνει ότι ο βαθμός ανταγωνιστικότητας της οικονομίας ενισχύεται όταν επικρατούν χαμηλές «προσαυξήσεις κέρδους», γεγονός που οδηγεί σε αυξημένες εξαγωγές, ενώ το αντίθετο συμβαίνει όταν μια οικονομία λειτουργεί με υψηλές «προσαυξήσεις κέρδους». Βλ. την εργασία του Palley (20) καθώς και τη μελέτη των Capaldo and Izurietta (202) όπου επισημαίνεται ότι ακόμα και οι export-led πολιτικές που συνοδεύονται από μέτρα ευελιξίας δεν οδηγούν σε υψηλότερο προϊόν και απασχόληση, αλλά τελικά σε οικονομική συρρίκνωση. 8 Με την πιθανή, άρρητη πάντως, δικαιολογία ότι η μάζα των κερδών είναι μικρότερη από τις συνολικές αμοιβές των εργαζόμενων. Άρα, σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, οι τελευταίες έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαμόρφωση των τιμών από ό,τι τα κέρδη. 2 Θέσεις #2 Book.indb 2 0/0/202 :4:2 μμ

9 είναι ο ακόλουθος: ΜΚK () ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ IV* Αποπληθωριστής ΑΕΠ (σε τιμές συντελεστών παραγωγής)* 00 Μοναδιαίο κόστος κεφαλαίου (σε τιμές 000 συντελεστών 00 2 παραγωγής) Μερίδιο κερδών (σε 2 τρέχουσες τιμές 0 2 συντελεστών παραγωγής,%αεπ) *Αριστερός κάθετος άξονας: Αποπληθωριστής ΑΕΠ και Μοναδιαίο κόστος κεφαλαίου. Δεξιός κάθετος άξονας: Μερίδιο κερδών. ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ Ονομαστικό Ονομαστικό μοναδιαίο κόστος Μερίδιο Μερίδιο Αποπληθωριστής μοναδιαίο κόστος εργασίας κεφαλαίου μισθών κερδών (ALCD2) 20 ως προς 8,0 2,6 0,8,, 0 ως προς 8 4,8 4,,00 0, 4, ως προς, 2, 0,,0 2,0 20 ως προς 200,,4 0,6,06,6 Σημείωση: Όλες οι μεταβλητές εκτιμούνται σε όρους τιμών συντελεστών παραγωγής. ΠΙΝΑΚΑΣ IV Μέσος ονομαστικός μισθός () Μέση ονομαστική απόδοση κεφαλαίου (2) 20 ως προς 8 8,4,8 0,8 0 ως προς 8 4, 4, 0, ως προς 2,26 2,2,02 20 ως προς 200,44,28 0,88 Παραγωγικότητα κεφαλαίου () Σημειώσεις: (): (HWCDW). (2): (από τύπο, σε τιμές αγοράς). (): ΑΕΠ (τιμές αγοράς) σε σταθερές τιμές 200 ανά μονάδα καθαρού αποθέματος κεφαλαίου, (AVGDK). Οκτώβριος /Δεκέμβριος 202 Book.indb 0/0/202 :4:2 μμ

10 Στο Διάγραμμα IV εμφανίζεται η διαχρονική αύξηση του μεριδίου των κερδών, αναμενόμενη βέβαια λόγω της πτώσης του μεριδίου των μισθών, καθώς και η συμπληρωματική εικόνα του Διαγράμματος III, δηλαδή ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ και το μοναδιαίο κόστος κεφαλαίου. Σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις του Πίνακα III αποκαλύπτεται ότι η αύξηση του μοναδιαίου κόστους κεφαλαίου είναι μεγαλύτερη από εκείνη του μοναδιαίου κόστους εργασίας (εκτός από την περίοδο 8-0), και αυτό βέβαια αναμενόμενο μια και η συμβολή του κοινού αποπληθωριστή (P) ενισχύεται από την ανοδική τάση του μεριδίου κερδών ενώ απαλύνεται από την καθοδική τάση του μεριδίου μισθών. Επίσης, επιστρέφοντας στους τύπους (6) και () του μοναδιαίου κόστους εργασίας και κεφαλαίου και σε συνδυασμό με τους Πίνακες I και IV παρατηρούμε ότι ενώ οι ονομαστικοί μισθοί αυξήθηκαν μόνον ελάχιστα περισσότερο απ ό,τι η ονομαστική απόδοση του κεφαλαίου (δηλαδή συγκρίνουμε τους αριθμητές του μοναδιαίου κόστους εργασίας και κεφαλαίου), ο παρονομαστής του μοναδιαίου κόστους εργασίας (δηλαδή η παραγωγικότητα της εργασίας) αυξήθηκε (Πίνακας Ι), ενώ ο παρονομαστής του μοναδιαίου κόστους κεφαλαίου (δηλαδή η παραγωγικότητα του κεφαλαίου) μειώθηκε (Πίνακας IV) με αποτέλεσμα αυτό (το τελευταίο) να αυξηθεί πιο έντονα απ ό,τι το πρώτο. 4. Αποπληθωριστής και κερδοφορία «[...] παρατηρείται ότι από τη σύγκριση της [...] μείωσης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στο σύνολο της οικονομίας το 20 με την αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ (κατά,6%) προκύπτει διεύρυνση του περιθωρίου κέρδους στην οικονομία συνολικά. Το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και από τις προβλέψεις για τη διετία » Τράπεζα της Ελλάδος (202, σ. 86). Σε όρους τιμών συντελεστών παραγωγής ισχύει η σχέση: P=P K s K +P L s L (8) όπου P L και P K οι αποπληθωριστές του κεφαλαίου και της ιδιωτικής κατανάλωσης, αντίστοιχα. Υιοθετώντας την απλοποιητική υπόθεση ότι P=P K =P L καταλήγουμε στο προφανές συμπέρασμα ότι ο αποπληθωριστής του προϊόντος (P) ισού- Είναι προφανές ότι αν από τα ποσοστά του Πίνακα Ι αφαιρεθούν από τη μονάδα τότε προκύπτουν τα μερίδια των κερδών (τα οποία περιλαμβάνουν τις αποσβέσεις κεφαλαίου) για τις αντίστοιχες περιόδους. Επίσης αξίζει να επαναληφθεί η επισήμανση ότι η μείωση του μεριδίου μισθών σημαίνει ότι ο αριθμητής (μέσος ονομαστικός μισθός) αυξάνει πιο αργά απ ό,τι ο παρονομαστής (η παραγωγικότητα εργασίας σε ονομαστικούς όρους), ενώ η αντίστοιχη αύξηση του μεριδίου κερδών σημαίνει ότι ο αριθμητής (μέση ονομαστική απόδοση του κεφαλαίου) αυξάνει πιο γρήγορα απ ό,τι ο παρονομαστής (η παραγωγικότητα κεφαλαίου σε ονομαστικούς όρους) (Felipe, 200, σ. ). 4 Θέσεις #2 Book.indb 4 0/0/202 :4:2 μμ

11 ται με το άθροισμα του μοναδιαίου κόστους εργασίας και του μοναδιαίου κόστους κεφαλαίου (που έχει αποδοθεί και ως μικτό κέρδος ανά μονάδα προϊόντος), επειδή, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, το πρώτο ισούται με s L xp και το δεύτερο με s K xp. Από το Διάγραμμα III προκύπτει ότι η διαφορά μεταξύ του αποπληθωριστή του προϊόντος και του μοναδιαίου κόστους εργασίας, δηλαδή η απόσταση μεταξύ της καμπύλης του αποπληθωριστή και της καμπύλης του μοναδιαίου κόστους εργασίας, η οποία και μπορεί να εκληφθεί ως ένα μέτρο κερδοφορίας, διευρύνεται σημαντικά μετά περίπου από το 0. 0 Η θέση και η τάση της καμπύλης του μοναδιαίου κόστους κεφαλαίου στο Διάγραμμα IV επιβεβαιώνει ακριβώς αυτό που καταγράφεται στον Πίνακα ΙΙΙ, δηλαδή ότι το μικτό κέρδος ανά μονάδα προϊόντος (μοναδιαίο κόστος κεφαλαίου) είχε αυξηθεί περισσότερο απ ό,τι το μοναδιαίο κόστος εργασίας σε όλη την περίοδο αλλά και ιδιαίτερα τα τελευταία είκοσι χρόνια. Επίσης, αν η μεταβολή του μοναδιαίου κόστους εργασίας ήταν ισόποση της μεταβολής του αποπληθωριστή τότε ο δείκτης προσαύξησης κέρδους θα είχε παραμείνει σταθερός. Δεν έχουμε συχνά παρατηρήσει στους σχολιασμούς των διαπρύσιων κατηγόρων της «υπέρμετρης αύξησης του μισθοδοτικού κόστους» να διερευνώνται, να επισημαίνονται και να καταγγέλλονται, τουλάχιστον με την ίδια εσπευσμένη προθυμία και φανατικό ενθουσιασμό, ως «υπερβολικές» οι αυξήσεις του μοναδιαίου κόστους του κεφαλαίου, ή του δείκτη προσαύξησης του κέρδους, ή του περιθωρίου κέρδους, οι αιτίες και οι συνέπειές τους. Κλείνοντας την ανάλυση κρίνεται ως ενδιαφέρουσα η αναφορά, με μεγαλύτερη λεπτομέρεια, στο «δείκτη προσαύξησης κέρδους» (υποσ. 0) και ο οποίος ορίζεται ως: () όπου μ είναι η ποσοστιαία (%) προσαύξηση του κέρδους (percentage mark-up). 0 Την πρώτη φορά, από όσο γνωρίζουμε, που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παραθέτει τους δείκτες κερδοφορίας (ECB, 2004, σ. 66) ο λόγος του αποπληθωριστή προς το μοναδιαίο κόστος εργασίας αναφέρεται ως profit mark-up indicator (δείκτης προσαύξησης κέρδους) και η μεταβολή του ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ του ρυθμού μεταβολής του αποπληθωριστή και του ρυθμού μεταβολής του μοναδιαίου κόστους εργασίας. Σε επόμενες δημοσιεύσεις (ECB, 200, σ. 2 και ECB, 200, σ. ) η διαφορά των πιο πάνω μεταβολών αποδίδεται ως profit margin indicator (δείκτης περιθωρίου κέρδους) ο οποίος όμως στην αρχική δημοσίευση του 2004 είχε οριστεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Από τις ελάχιστες εξαιρέσεις ας αναφερθεί η μελέτη των Malliaropoulos and Anastasatos (20) όπου καταγράφεται η έκκληση προς τις επιχειρήσεις να συγκρατήσουν ή να μειώσουν τα περιθώρια κέρδους τους. Αυτό όμως γίνεται χωρίς καμιά επιπρόσθετη στατιστική επεξεργασία ενώ ταυτόχρονα επικαλούνται την ανάγκη οι ονομαστικές αυξήσεις των μισθών να υπολείπονται του αθροίσματος του πληθωρισμού και της μεταβολής στην παραγωγικότητα (σ. 2). Οκτώβριος /Δεκέμβριος 202 Book.indb 0/0/202 :4:2 μμ

12 Με απλούς αλγεβρικούς μετασχηματισμούς 2 : (0), (), (2) Επομένως: (), δηλ. η ποσοστιαία προσαύξηση του κέρδους ισούται με το λόγο του μεριδίου κερδών δια του μεριδίου μισθών. Υπολογίστηκε ότι ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της ποσοστιαίας προσαύξησης του κέρδους μεταξύ 82 και 20 ήταν,% και η αύξησή της το 20 ως προς το 8 ήταν 60% όπως και απεικονίζεται στο Διάγραμμα V. Ποσοστά διόλου ευκαταφρόνητα και ανάξια μνείας.. Επίλογος ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ V Μερίδιο κερδών/μερίδιο 0. μισθών «Η ταξική δομή καθορίζει ποιές αντιφάσεις απορρέουν από την προνομιακή ιδιοποίηση του κοινωνικά παραγμένου πλούτου» Jürgen Habermas, Legitimation Crisis, Polity Press, Cambridge, 88, σ. 28. Στο άρθρο αυτό επιχειρήθηκε να αποτυπωθούν και να αναλυθούν ελληνικά στατιστικά μεγέθη που «ενέχονται» στη διαμόρφωση της ανταγωνιστικότητας τιμών. Ας υπενθυμίσουμε ότι μερικά από αυτά με μεροληπτικό τρόπο και ταξική σοφιστεία διαστρεβλώνονται και δαιμονοποιούνται, και άλλα υστερόβουλα, και πάλι ταξικά, κραυγαλέα αποσιωπούνται. Σε κάθε περίπτωση, όπως είναι εύκολα αντιληπτό, η γενική έννοια της ανταγωνιστικότητας εμπλέκει πέραν της όποιας συγκεκριμένης χώρας και τους εμπορικούς της εταίρους. Επομένως, μια πλήρης σχετική ανάλυση πρέπει να επεκταθεί έξω από το χωρικά όρια της ελληνικής οικονομικής επικράτειας και να συνδυασθεί ανάλογα. Η απόπειρα ενός τέτοιου εγχειρήματος παραμένει ανοικτή και εξαιρετικά επιθυμητή. 2 Felipe and Sipin (2004, σ. 0) και ECB (2008, σ. 48). Ως ενημέρωση, συμπλήρωση και αντιπαραβολή στις μελέτες των Ιωακείμογλου (20) 6 Θέσεις #2 Book.indb 6 0/0/202 :4:2 μμ

13 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Όλα τα στατιστικά στοιχεία προέρχονται από την AMECO (The Annual Macroeconomic Database) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αντλήθηκαν από την ενημερωμένη βάση της //202. Η AMECO επίσης δημοσιεύει στοιχεία παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας (σε τρέχουσες τιμές και για την Ελλάδα αρχίζοντας από το 8) και όχι μόνον ανά απασχολούμενο, όπως και τις συνολικές «δεδουλευμένες» ώρες. Επομένως, μερικές από τις μεταβλητές που χρησιμοποιήθηκαν πιο πάνω, με διάφορους αλγεβρικούς μετασχηματισμούς και υποθέσεις, μπορούν να εκτιμηθούν σε όρους «ωρών εργασίας». Αυτή η άσκηση παραμένει σε εκκρεμότητα. Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνεται στο Γαβρόγλου (202, σ., υποσ. 2): «[...] η μέτρηση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο δίνει παραπλήσια αποτελέσματα με τη μέτρηση της παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας στην περίπτωση της Ελλάδας [...]». Παρόλο που για μερικές χώρες δημοσιεύονται στοιχεία απασχόλησης σε όρους FTE (απασχόλησης πλήρους ωραρίου), η Ελλάδα δε συμπεριλαμβάνεται σ αυτές. Όμως στο European Commission, Statistical Annex οf European Economy (Spring 202, σ. 0) εμφανίζεται για την Ελλάδα ένας δείκτης απασχόλησης σε όρους FTE, ο οποίος όμως ελάχιστα απέχει από τον «κανονικό» σε όρους αριθμού απασχολουμένων αλλά και αρχίζει μόνον από το. Στην περίπτωση που συγκρίνονται οι σχετικές εξελίξεις μεταξύ διαφόρων χωρών τότε το πρόβλημα που θα ανέκυπτε θα ήταν πράγματι πιο σοβαρό (ECB, 2008a, σ. 0). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γαβρόγλου, Σταύρος Π «Ανταγωνιστικότητα, μισθοί και παραγωγικότητα», Άρθρα και Μελέτες 4/202, Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού, Ιούνιος 202. Ζόνζηλος, Ν «Επενδύσεις, ανάπτυξη, ανεργία: προτάσεις βελτίωσης στο μείγμα οικονομικής πολιτικής για καταπολέμηση της ανεργίας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας», ΙΟΒΕ, Ιανουάριος 202. ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Η Ελληνική Οικονομία και η Απασχόληση, Αθήνα. Ιωακείμογλου, Ηλίας. 20. Κόστος εργασίας, περιθώρια κέρδους και ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα, -200, Ινστιτούτο Εργασίας και Τράπεζα της Ελλάδος (200), μεταξύ άλλων. Τέλος, ως μια ελάχιστη πρόγευση παραθέτουμε το λίαν αποκαλυπτικό εύρημα από την Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ (Τράπεζα της Ελλάδος, 202, σ. 86). Παρατηρείται, λοιπόν, ότι όπως προκύπτει από τον «ονομαστικό εναρμονισμένο δείκτη ανταγωνιστικότητας» που υπολογίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα «[...] την ενδεκαετία από το 200 έως το 20 η αύξηση του σχετικού κόστους εργασίας συνέβαλε περίπου κατά το ένα έκτο στη συνολική απώλεια ανταγωνιστικότητας κόστους, ενώ η υπόλοιπη απώλεια προήλθε από την ανατίμηση του ευρώ». Η δημοκοπική ενορχηστρωμένη προπαγάνδα «παρέρχεται εν σιγῇ» τα /6 και καταγγελτικά διατυμπανίζει σε όλους τους τόνους το /6! Η εκτίμηση αυτή συμπίπτει σχεδόν απόλυτα με εκείνη της ΙΝΕ/ΓΣΕΕ (202, σ. 22). Οκτώβριος /Δεκέμβριος 202 Book.indb 0/0/202 :4:2 μμ

14 ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, Αθήνα. Ιωακείμογλου, Ηλίας, Μηλιός, Γιάννης «Συσσώρευση και κερδοφορία του κεφαλαίου στην Ελλάδα ( )», Θέσεις, τ.. Τράπεζα της Ελλάδος Έκθεση του Διοικητή για το Έτος 20, ΤτΕ, Αθήνα. Τράπεζα της Ελλάδος (επιμ. Γ. Οικονόμου κ.ά.) Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, αιτίες ανισορροπιών και προτάσεις πολιτικής, ΤτΕ, Αθήνα. Capaldo, J. and A. Izurieta, 202. The imprudence of labour market flexibilization in a fiscally austere world, United Nations/DESA Working Paper No.2. Crespo Rodriguez, A. et al Competitiveness indicators: the importance of an efficient allocation of resources, Banco de España-Economic Bulletin, January. ECB Profit developments and their behaviour after periods of recession, Monthly Bulletin, April. ECB Developments in profit margins, Monthly Bulletin, November. ECB. 2008, Judging sectoral inflation developments on the basis of national accounts data, Monthly Bulletin, May. ECB. 2008a. Monitoring labour cost developments across Euro Area countries, Monthly Bulletin, November, ECB Measuring and analyzing profit developments in the Euro Area, Monthly Bulletin, January. Felipe, J A cautionary note on the interpretation of unit labor costs as an indicator of competitiveness with reference to the Philippines, Philippine Journal of Development, Vol. XXXIV, No. 2. Felipe, J. and U. Kumar Unit labour costs in the Eurozone: the competitiveness debate again, Levy Economics Institute, Working Paper No. 6. Felipe, J. and U. Kumar A reassessment of the use of unit labor costs as a tool for competitiveness and policy analyses in India, Levy Economics Institute, Working Paper No Felipe, J. and G. C. Sipin Competitiveness, income distribution, and growth in the Philippines: what does the long-run evidence show?, ERD Working Paper No.. Gaulier, G. et al Tradable sectors in Eurozone periphery countries did not underperform in the 2000s, Jetin, Br Distribution of income, labour productivity and competitiveness: is the Thai labour regime sustainable?, Cambridge Journal of Economics, Vol. 6, No. 4. Katsimi, M. et al Excessive wages and the return on capital, Cambridge Journal of Economics, Vol. 6, No. 2. Malliarapoulos, D. and T. Anastasatos. 20. Competitiveness, external deficit and external debt of the Greek economy, Eurobank Research-Economy & Markets,Vol. VI, Issue. Palley, Thomas I. 20. The rise and fall of export-led growth, Levy Economics Institute, Working Paper No Θέσεις #2 Book.indb 8 0/0/202 :4:2 μμ

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD «Μισθοί και παραγωγικότητα της εργασίας: ανταγωνιστικά μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας» Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD Διευθυντής Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, ΕΙΕΑΔ Η Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους)

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) Αύξηση συστηµατικά µε ρυθµό υψηλότερο από τον πληθωρισµό Πίνακας 1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΤΩΤΑΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ/ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ ΕΓΣΣΕ & ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1999-2007 (επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση και οικονομική πολιτική

Κρίση και οικονομική πολιτική 1 Κρίση και οικονομική πολιτική Νίκος Βέττας Γενικός Διευθυντής Ι.Ο.Β.Ε. Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas) 21 st Banking Forum ΕΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

Friday, July 22, Το ελληνικό παράδοξο και η κρίση του ευρώ

Friday, July 22, Το ελληνικό παράδοξο και η κρίση του ευρώ Το ελληνικό παράδοξο και η κρίση του ευρώ 1 Οι μύθοι που κλείνουν τον δρόμο Μύθος 1 Η Ελλάδα δεν παράγει τίποτα Ελλάδα 84 EΕ-15 100 Ελλάδα 91 EΕ-15 100 ΑΕΠ ανά κάτοικο Παραγωγικότητα σε μονάδες αγοραστικής

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

To Έλλειμμα του Προϋπολογισμού ως Δείκτης της Ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής

To Έλλειμμα του Προϋπολογισμού ως Δείκτης της Ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής To Έλλειμμα του Προϋπολογισμού ως Δείκτης της Ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής (1) Το Έλλειμμα του Προϋπολογισμού (=G NT = G T + B) δεν αποτελεί απόμόνοτουκαλό δείκτη της ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής,

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Στατιστική Μάθημα του Β Εξαμήνου

Εισαγωγή στη Στατιστική Μάθημα του Β Εξαμήνου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Α.Ν.) Εισαγωγή στη Στατιστική Μάθημα του Β Εξαμήνου ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ-ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΕΣ ΤΙΜΑΡΙΘΜΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΟΓΚΟΥ-ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ-ΑΞΙΑΣ ΔΤΚ-ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ε. Οικονόμου Καθηγητής Οικονομικών Μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος

Γεώργιος Ε. Οικονόμου Καθηγητής Οικονομικών Μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος Η Ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Οικονομίας και η Εξάρτησή της από την Ακολουθούμενη Πολιτική και τις Εξελίξεις των Οικονομιών των Χωρών στη Νομισματική Ένωση Γεώργιος Ε. Οικονόμου Καθηγητής Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.283-290 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΩΝ 15 ΧΩΡΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1 Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο ρυθμό αύξησής

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Μέρος Πρώτο: Το οικονομικό περιβάλλον Μέρος Δεύτερο: Η απασχόληση στο εμπόριο Μέρος Τρίτο: Εμπορική επιχειρηματικότητα: οικονομικά αποτελέσματα, κεφαλαιουχική διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 1. Κατευθύνσεις πολιτικής

Μέρος 1. Κατευθύνσεις πολιτικής Μέρος 1. Κατευθύνσεις πολιτικής Παραγωγικότητα και επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό Από τις βασικές μακροοικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα, όπως αυτές έχουν εκτεθεί στις ετήσιες εκθέσεις του ΙΝΕ, προκύπτει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εξετάσεις περιόδου Ιουνίου-Ιουλίου 011 1 Ιουλίου 011 Νίκος Θεοχαράκης

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει: Η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται (+1,74%) και η ανεργία μειώνεται (-1,90 ΠΜ)

Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει: Η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται (+1,74%) και η ανεργία μειώνεται (-1,90 ΠΜ) ISSN:2241 4878 Tεύχος 101 20 Νοεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει: Η εγχώρια παραγωγή ενισχύεται (+1,74%) και η ανεργία μειώνεται (-1,90

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό πρότυπο και η (μη) μεταρρύθμιση της ελληνικής οικονομίας

Αναπτυξιακό πρότυπο και η (μη) μεταρρύθμιση της ελληνικής οικονομίας 1 Αναπτυξιακό πρότυπο και η (μη) μεταρρύθμιση της ελληνικής οικονομίας Νίκος Βέττας Καθηγητής Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, ΟΠΑ Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ (http://www.aueb.gr/users/vettas, vettas@iobe.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πειραιάς, 11 03 2014. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 o Τρίμηνο 2013 (Προσωρινά στοιχεία)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πειραιάς, 11 03 2014. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 o Τρίμηνο 2013 (Προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 03 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 o Τρίμηνο 2013 (Προσωρινά στοιχεία) Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνεται

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία

6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ IΟΥΝΙΟΣ 2011 6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία Δύο φορές το χρόνο το Ευρωσύστημα ετοιμάζει και δημοσιεύει τις προβλέψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ Δ Τρίμηνο του (Προσωρινά στοιχεία) Από τη Γενική Γραμματεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3. Μισθοί, τιµές και κέρδη

Μέρος 3. Μισθοί, τιµές και κέρδη Μέρος 3. Μισθοί, τιµές και κέρδη 1 Προκύπτει από τα στοιχεία της βάσης δεδοµένων Ameco 1 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το ονοµαστικό κόστος εργασίας ανά µονάδα προϊόντος στο σύνολο της ελληνικής οικονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Κεφάλαιο 5 Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Περίγραμμα Μετρώντας τις αξίες της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Αποτελέσματα της οικονομικής μεγέθυνσης Αποτελέσματα των

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη ποσότητά του αυξηθεί κατά 4%, τότε η ζήτησή του είναι: α) ανελαστική. β) ελαστική. γ)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Β = 2W, αντίστοιχα. Βρείτε ποιος είναι ο μισθός ισορροπίας και το επίπεδο απασχόλησης στην ισορροπία σε καθέναν κλάδο της οικονομίας.

Β = 2W, αντίστοιχα. Βρείτε ποιος είναι ο μισθός ισορροπίας και το επίπεδο απασχόλησης στην ισορροπία σε καθέναν κλάδο της οικονομίας. Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Οικονομική της Εργασίας Εξετάσεις Ιούνιος 2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής 1. (0,10 μονάδες) Εάν ο αριθμός των ανέργων ισούται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Καταναλωτική Εμπιστοσύνη και Εθνικές Εκλογές

Καταναλωτική Εμπιστοσύνη και Εθνικές Εκλογές Καταναλωτική Εμπιστοσύνη και Εθνικές Εκλογές του Γκίκα Α. Χαρδούβελη Καθηγητή Χρηματοοικονομικής Πανεπιστημίου Πειραιώς και Οικονομικού Συμβούλου του Ομίλου της EFG-Eurobank Η πορεία του δείκτη καταναλωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Οικονομική συγκυρία: Η εξέλιξη των βασικών μεγεθών Ηλίας Ιωακείμογλου

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Οικονομική συγκυρία: Η εξέλιξη των βασικών μεγεθών Ηλίας Ιωακείμογλου Οικονομική συγκυρία: η εξέλιξη των βασικών μεγεθών του Ηλία Ιωακείμογλου Από το 1994, η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε φάση ήπιας ανάκαμψης: το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,5% και το 1995 προβλέπεται να φθάσει

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6 ο. Η Καµπύλη της Συνολικής Προσφοράς

Μάθηµα 6 ο. Η Καµπύλη της Συνολικής Προσφοράς Μάθηµα 6 ο Η Καµπύλη της Συνολικής Προσφοράς Εισαγωγή Η Καµπύλη της συνολικής προσφοράς (AS) δείχνει την ποσότητα του προϊόντος (Y) το οποίο εγχώριοι παραγωγοί είναι πρόθυµοι και ικανοί να παραγάγουν και

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 245 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο {SWD(2015)

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορεί να βελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας;

Πώς μπορεί να βελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας; ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 5 Πώς μπορεί να βελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας; ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΦΕΡΜΟΣ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 17 Πληθωρισμός και Ανεργία

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 17 Πληθωρισμός και Ανεργία Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ 17 Πληθωρισμός και Ανεργία Ανεργία και πληθωρισμός: Μια ανταγωνιστική σχέση; Πολλοί πιστεύουν ότι η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι ανταγωνιστική Η ιδέα πρωτοεμφανίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

8 Το εισόδημα και το επιτόκιο

8 Το εισόδημα και το επιτόκιο 8 Το εισόδημα και το επιτόκιο Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να συνδέσει τις αγορές προϊόντος και χρήματος, τις οποίες εξετάσαμε σε προηγούμενα κεφάλαια. Η ταυτόχρονη ανάλυση αυτών των δύο αγορών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Α.4 Η καμπύλη ζήτησης με ελαστικότητα ζήτησης ίση με το μηδέν σε όλα τα σημεία της είναι ευθεία παράλληλη προς τον άξονα των ποσοτήτων.

Α.4 Η καμπύλη ζήτησης με ελαστικότητα ζήτησης ίση με το μηδέν σε όλα τα σημεία της είναι ευθεία παράλληλη προς τον άξονα των ποσοτήτων. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Οκτώβριος Δείκτης καταναλωτικού κλίματος (CCI) Δείκτες αποτίμησης της οικονομικής συγκυρίας

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Οκτώβριος Δείκτης καταναλωτικού κλίματος (CCI) Δείκτες αποτίμησης της οικονομικής συγκυρίας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ Οκτώβριος 8 Δείκτης καταναλωτικού κλίματος (CCI) Δείκτες αποτίμησης της οικονομικής συγκυρίας Η ταυτότητα του Οικονομικού Βαρόμετρου της Ο δείκτης καταναλωτικού κλίματος (Consumer

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Σάββατο, 2 Ιουνίου 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνεται το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν για το 1 ο τρίμηνο του 2011.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνεται το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν για το 1 ο τρίμηνο του 2011. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 9-6-2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 1 ο Τρίμηνο 2011 (Προσωρινά στοιχεία) Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Α. ΟΜΑΔΑ Ι 1 α) Η ποσότητα ζήτησης Q ενός αγαθού εξαρτάται από την μοναδιαία τιμή του P και από το

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Α. ΟΜΑΔΑ Ι 1 α) Η ποσότητα ζήτησης Q ενός αγαθού εξαρτάται από την μοναδιαία τιμή του P και από το ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Α. ΟΜΑΔΑ Ι 1 α) Η ποσότητα ζήτησης ενός αγαθού εξαρτάται από την μοναδιαία τιμή του P και από το εισόδημα Y, σύμφωνα με την σχέση: = P Y. Αν η τιμή αυξηθεί κατά %, να εκτιμηθεί πόσο πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών)

4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών) 4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών) Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τη ζήτηση των αγαθών, η οποία προέρχεται από τα νοικοκυριά (τους καταναλωτές). Τα αγαθά αυτά παράγονται και προσφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2013 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 8 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.170 FAX: 210.32.59.169 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2016 Πηγές Στοιχείων :

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 1: Οικονομικοί Κύκλοι Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016)

ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016) ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016) Από 1/1/2017 αλλάζει ριζικά ο τρόπος υπολογισμού και καταβολής των εισφορών των επαγγελματιών στον

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 8 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.170 FAX: 210.32.59.169 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2016 Πηγές Στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 9 Πληθωρισμός: αίτια και κόστη Πληθωρισμός! Πληθωρισμός είναι το φαινόμενο μιας συνεχούς αύξησης του γενικού επιπέδου τιμών! Είναι μια συνεχής και όχι μια στιγμιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 8 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.170 FAX: 210.32.59.169 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΑΠΡΙΛΙΟΣ Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου, 7 42 Αθήνα, Tηλ.: 20 92 200-0, Fax: 20 92 33 977, www.iobe.gr Tsami Karatassou, 7 42 Athens, Greece, Tel.: +30 20-92 200-0, Fax: +3020-9233

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ) Η μελέτη έχει ως στόχο να εκτιμήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα;

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Είναι ένα αρκετά απλό αλλά συνάµα θεωρητικά ισχυρό υπόδειγµα δοµηµένο γύρω από αγοραστές και πωλητές οι οποίοι επιδιώκουν τους δικούς

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη.

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Ιωάννης Τσαμουργκέλης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών, Οικονομική Διάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο 28.5.2014 Των Νικόλαου Βέττα, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικού Διευθυντή Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ - ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ - ΑΝΕΡΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ - ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ - ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΙΣ - ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ - ΑΝΕΡΓΙΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στα προηγούμενα κεφάλαια αναλύθηκαν βασικοί ορισμοί και μηχανισμοί λειτουργίας της οικονομίας. Το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 ο Τρίμηνο 2016 (Προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 ο Τρίμηνο 2016 (Προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 6 Μαρτίου 2017 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 ο Τρίμηνο 2016 (Προσωρινά στοιχεία) Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος κατά 1,7% το Γ Τρίμηνο του 2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος κατά 1,7% το Γ Τρίμηνο του 2009 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πειραιάς, 4-12-2009 ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος κατά 1,7% το Γ Τρίμηνο του 2009 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: Γ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 8 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.170 FAX: 210.32.59.169 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα