Χρήση εκπαιδευτικών λογισµικών για το γραµµατισµό παιδιών προσχολικής ηλικίας 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χρήση εκπαιδευτικών λογισµικών για το γραµµατισµό παιδιών προσχολικής ηλικίας 1"

Transcript

1 Χρήση εκπαιδευτικών λογισµικών για το γραµµατισµό παιδιών προσχολικής ηλικίας 1 Abstract As computers are increasingly present in kindergartens the use of educational software could be an interesting and fruitful supplementary means for developing preschoolers literacy. Choosing the appropriate software for literacy practices in kindergartens, means that early childhood educators should ensure first of all, whether it is developmentally appropriate for preschoolers and whether there is consistency with the curriculum targets on literacy. The article presents a three-week research implemented in two nursery schools in the city of Volos. Different kinds of educational software were used in classroom (with either explicit or indirect literacy targets) in order to observe the ways preschool children approach the software and interact with each other while using it. Prior to the field research, a pre-pedagogical analysis was carried out in order to find software that fulfills the above-mentioned targets. The analysis revealed that for the largest part the educational software for preschoolers available in the Greek market concerns drill-andpractice software that doesn t match the curriculum targets on literacy as it contains activities on simply letter recognition and reproduction. The results show that even close-ended programs could provide instances for introducing young children to literacy provided that specific arrangements should be made in the organization of the classroom s space in order to promote interaction between the children. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η χρήση εκπαιδευτικών λογισµικών στα νηπιαγωγεία και τα δηµοτικά σχολεία γίνεται όλο και πιο συχνή τα τελευταία χρόνια καθώς εύκολα διαπιστώνεται ότι συνιστούν ένα ιδιαίτερα σηµαντικό και προσφιλές µέσο για την υλοποίηση ποικίλων διδακτικών στόχων ενώ είναι φανερή η γρήγορη εξοικείωση των παιδιών πρώτης παιδικής ηλικίας µε τους υπολογιστές, καθώς και η άνεση και η αυτενέργεια που συνήθως επιδεικνύουν στο χειρισµό διαφόρων προγραµµάτων που ανταποκρίνονται στην ηλικία και τις δεξιότητες τους. Τα διάφορα εκπαιδευτικά λογισµικά που διατίθενται στην ελληνική αγορά, κλειστά ή ανοιχτά περιβάλλοντα µάθησης µε στοχευµένη εξειδίκευση στη γραφή και την ανάγνωση ή 1 Στοιχεία δηµοσίευσης (Ν.21) Παπαδοπούλου, Μ. & Καβαλάρη, Π. (2006). Χρήση λογισµικών για το γραµµατισµό παιδιών προσχολικής ηλικίας. Στο Π. Παπούλια-Τζελέπη, Α. Φτερνιάτη, Κ. Θηβαίος (επιµ.). Έρευνα και Πρακτική του Γραµµατισµού στην Νέα Ελληνική Κοινωνία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα,

2 εκπαιδευτικά παιχνίδια θα µπορούσαν εν δυνάµει να χρησιµοποιηθούν για το γραµµατισµό παιδιών προσχολικής ηλικίας στον οικογενειακό και στο σχολικό χώρο. Η χρήση τους στο σχολικό χώρο µπορεί να περιορίζεται σε ώρα ελεύθερης ενασχόλησης ή να αξιοποιούνται στο πλαίσιο συγκεκριµένων δραστηριοτήτων ή σχεδίων εργασίας. Ειδικότερα, όσον αφορά τη διαδικασία γραµµατισµού παιδιών πρώτης παιδικής ηλικίας, η χρήση εκπαιδευτικών λογισµικών θα µπορούσε να είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και θελκτική για τα παιδιά, ως ένα συµπληρωµατικό µέσο υλοποίησης των ποικίλων στόχων του προγράµµατος, εφόσον είναι σε γνώση του/της νηπιαγωγού µια σειρά χαρακτηριστικά που καθορίζουν το σχεδιασµό και τη δοµή κάθε λογισµικού, τη διδακτική πρόταση που υποστηρίζει και τις δυνατότητες για κοινωνική αλληλεπίδραση που επιτρέπει η χρήση του σε χώρους προσχολικής εκπαίδευσης. Η επιλογή των λογισµικών που θα χρησιµοποιηθούν στο σχολικό χώρο δεν είναι µια απλή υπόθεση καθώς η χρήση τους ενδέχεται να µην υποστηρίζει ή, ακόµα και να υπονοµεύει τις µεθοδολογικές επιλογές του/της νηπιαγωγού για το γραµµατισµό των νηπίων. Στην πλειοψηφία τους τα εκπαιδευτικά λογισµικά που δηµιουργήθηκαν στην Ελλάδα για παιδιά πρώτης παιδικής ηλικίας (3-8 ετών) αφορούν κλειστά µαθησιακά περιβάλλοντα του τύπου «εξάσκηση και πρακτική» (drill and practice software). Η περιορισµένη, προς το παρόν, συστηµατική χρήση τους σε σχολικούς χώρους δεν επιτρέπει µια αξιόπιστη ποσοτικά αποτίµηση ευρείας κλίµακας και εκτεταµένης χρονικής διάρκειας των αποτελεσµάτων της εισαγωγής τέτοιου τύπου εκπαιδευτικών λογισµικών σε χώρους προσχολικής εκπαίδευσης. Άλλωστε γενικότερα, η οργανική ένταξη των υπολογιστών στο πρόγραµµα των νηπιαγωγείων προβλέπεται για πρώτη φορά µόλις στο ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (Υπουργική Απόφαση Γ/2/21072β) που κυκλοφόρησε το Η κριτική που ασκείται τα τελευταία χρόνια για τα περιορισµένα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση τέτοιου τύπου εκπαιδευτικών προγραµµάτων (Haugland 1997, Caruso-Davis, Shade 1999, Haugland 1999), αν και ορθή, παραµένει για την ελληνική πραγµατικότητα µάλλον σε θεωρητικό επίπεδο καθώς τα δεδοµένα από την ενσωµάτωση των υπολογιστών στο πρόγραµµα των νηπιαγωγείων µε τη χρήση άλλου τύπου προγραµµάτων γίνεται ακόµα σε καθαρά πειραµατικό επίπεδο. Με αυτά τα δεδοµένα, παραµένει στο/στη νηπιαγωγό να ενηµερωθεί για τις δυνατότητες και τα όρια των εκπαιδευτικών προγραµµάτων που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά ώστε να επιλέξει τα κατάλληλα για τους µαθητές και τις µαθήτριές του/της και για τους εκπαιδευτικούς και µαθησιακούς στόχους που επιδιώκει να υλοποιηθούν. Σε αυτή την κατεύθυνση στοχεύει και η έρευνα που παρουσιάζεται παρακάτω όπου επιδιώχθηκε να διερευνήσουµε τους όρους και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίους κλειστά µαθησιακά περιβάλλοντα θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν για την υλοποίηση στόχων γραµµατισµού σε νηπιαγωγεία.

3 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Οι υπολογιστές και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας Τα πλεονεκτήµατα που προκύπτουν κατά τη χρήση υπολογιστών από παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας ποικίλουν ανάλογα µε τις εµπειρίες που προσφέρονται και τη συχνότητα χρήσης των υπολογιστών (Haugland 1999). Τα πιθανά οφέλη, ενδέχεται να αφορούν στη γνωστική, κινητική και ψυχολογική ενδυνάµωση των νηπίων. Όπως έχει παρατηρηθεί σε σχετικές έρευνες, η αξιοποίηση των υπολογιστών σε χώρους προσχολικής εκπαίδευσης οδήγησε σε αναβάθµιση της µαθηµατικής σκέψης των παιδιών, καλύτερα αποτελέσµατα σε σταθµισµένες γλωσσικές αξιολογήσεις, βελτίωση κινητικών δεξιοτήτων, αύξηση της δηµιουργικότητας και της κριτικής σκέψης. Επίσης διαπιστώθηκαν αυξηµένα επίπεδα γλωσσικής επικοινωνίας και συνεργασίας µεταξύ των µαθητών και θετική στάση απέναντι στη µάθηση (Matthew 1997, Haugland, Wright 1997, Cardelle, Wetzel 1995, Clements 1999, Denning, Smith 1997, Σολοµωνίδου 2000, Καβαλάρη, Πόγκας, Σολοµωνίδου 2001)). Ακόµα και η χρήση κλειστών εκπαιδευτικών προγραµµάτων, του τύπου «εξάσκηση και πρακτική», µπορεί να έχει θετικά αποτελέσµατα για τα νήπια καθώς η διαδοχική παραµονή τους µπροστά στους υπολογιστές οδηγεί σε αποδοχή της εναλλαγής σειράς και αυξάνει το συναγωνισµό για την επίτευξη ενός στόχου (Clements 1999). Η αποτελεσµατική εισαγωγή των υπολογιστών σε χώρους προσχολικής εκπαίδευσης προϋποθέτει την κατάλληλη εκπαίδευση των νηπιαγωγών οι οποίοι/ες θα πρέπει να αναπτύξουν στρατηγικές ενσωµάτωσης των υπολογιστών στις τάξεις τους. Αυτό συνεπάγεται ότι θα πρέπει να διακρίνουν και να επιλέγουν ποιο λογισµικό είναι αναπτυξιακά κατάλληλο για την τάξη τους και στη συνέχεια να εντοπίζουν τις δραστηριότητες που θα µπορούσαν να χρησι- µοποιηθούν για την ενσωµάτωση του συγκεκριµένου λογισµικού σε κάθε τάξη, ώστε να εξυπηρετούνται οι συγκεκριµένοι διδακτικοί στόχοι αλλά και οι γενικότεροι µαθησιακοί στόχοι του αναλυτικού προγράµµατος (Haugland 1999). Η αύξηση του αριθµού των υπολογιστών στους χώρους προσχολικής εκπαίδευσης συνιστά µια αναγκαία αλλά όχι και ικανή συνθήκη για µια ουσιαστική και αποδοτική σχέση των παιδιών προσχολικής ηλικίας µε τους υπολογιστές. Οι υπολογιστές στο ελληνικό νηπιαγωγείο Την τελευταία δεκαετία η παρουσία υπολογιστών στο ελληνικό σχολείο, έστω και ιδιαίτερα περιορισµένη, επιτρέπει εν δυνάµει, τη δυνατότητα χρήσης τους για την υλοποίηση ποικίλων διδακτικών δράσεων και παρεµβάσεων που αφορούν διαφορετικά γνωστικά αντικείµενα και ποικίλους τοµείς του σχολικού προγράµµατος.

4 Εντούτοις, θα πρέπει να επισηµανθεί ότι η εισαγωγή των υπολογιστών στο χώρο της προσχολικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα δεν συνοδεύτηκε µε αντίστοιχα συστηµατικά προγράµµατα επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών αναφορικά µε την αποτελεσµατική χρήση τους στην κατεύθυνση υλοποίησης διαφόρων εκπαιδευτικών προγραµµάτων. Στους χώρους προσχολικής εκπαίδευσης, συχνά, οι υπολογιστές χρησιµοποιούνται αποκλειστικά για διοικητική οργάνωση του νηπιαγωγείου (στα γραφεία και µακριά από τα παιδιά) ενώ η εκπαιδευτική τους χρήση και ειδικότερα η ενσωµάτωση των υπολογιστών στους ευρύτερους στόχους του προγράµµατος παραµένει ανεφάρµοστη προοπτική. H θέση της πληροφορικής στο ΕΠΠΣ Στο κεφάλαιο «Παιδί και Πληροφορική» του ΕΠΠΣ για το Νηπιαγωγείο περιγράφονται οι στόχοι για την εισαγωγή της Πληροφορικής στο Νηπιαγωγείο καθώς και οι σχετικές ικανότητες που επιδιώκεται να αναπτύξουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Σκοπός λοιπόν της εισαγωγής της πληροφορικής είναι: «να έρθουν τα παιδιά σε επαφή µε διάφορες χρήσεις του υπολογιστή ως εποπτικού µέσου διδασκαλίας καθώς και ως εργαλείου ανακάλυψης, δηµιουργίας και έκφρασης στο πλαίσιο των καθηµερινών τους δραστηριοτήτων» (Υπουργική Απόφαση Γ/2/21072β (ΦΕΚ 304/ ). Ειδικότερα, όσον αφορά την υλοποίηση στόχων όπου εµπλέκεται ο γραπτός λόγος, προτείνεται ο εντοπισµός των γραµµάτων στο πληκτρολόγιο, παιχνίδια µε τη γραφή του ονό- µατος των µαθητών, αντιγραφή λέξεων από πίνακες αναφοράς καθώς και ευρύτερη αξιοποίηση του υπολογιστή στην καθηµερινή τους εργασία για στόχους που ενδεχοµένως εµπλέκουν παραγωγή γραπτού λόγου (ετικέτες για τα συρτάρια, κατασκευή αφίσας κλπ). Τέλος, προτείνεται γενικότερα η χρήση κατάλληλου λογισµικού για την εκτέλεση παιχνιδιών εξερεύνησης και επίλυσης απλών προβληµάτων. Κριτήρια επιλογής λογισµικών για το γραµµατισµό των νηπίων Η επιλογή των εκπαιδευτικών προγραµµάτων που θα χρησιµοποιηθούν για την υλοποίηση συγκεκριµένων παιδαγωγικών και διδακτικών στόχων του αναλυτικού προγράµµατος, ο εντοπισµός των πιθανών δυσκολιών που θα προκύψουν κατά τη χρήση τους, οι τρόποι οργάνωσης του χώρου και των νηπίων ώστε να εξυπηρετούνται οι επιδιωκόµενοι, κάθε φορά, διδακτικοί στόχοι αποτελούν στοιχεία µιας προ-παιδαγωγικής

5 ανάλυσης 2 που προηγείται της εισαγωγής ενός προγράµµατος σε χώρους προσχολικής εκπαίδευσης. Τα κριτήρια επιλογής κάθε φορά ενός εκπαιδευτικού λογισµικού µπορεί να διαφέρουν ανάλογα µε τους στόχους που τίθενται, σε κάθε περίπτωση όµως θα πρέπει να είναι σε γνώση του/της νηπιαγωγού οι θεωρίες µάθησης στις οποίες στηρίζεται το λογισµικό, η προσέγγιση του γραπτού λόγου που υιοθετεί και η συµβατότητά του µε τους στόχους του ισχύοντος αναλυτικού προγράµµατος. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, καθώς η έρευνα αφορά αποκλειστικά σε κλειστά περιβάλλοντα για λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, πριν την εισαγωγή τους στα νηπιαγωγεία, συλλέχθηκε ένα µεγάλο τµήµα εκπαιδευτικών λογισµικών µε στοχευµένη εξειδίκευση στο αντικείµενο της γραφής και της ανάγνωσης και απευθύνονταν σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Επίσης, εντοπίστηκαν και στη συνέχεια µελετήθηκαν δραστηριότητες γραφής ή ανάγνωσης σε CD-ROM που δεν διεκδικούσαν χαρακτήρα καθαρά εκπαιδευτικό, αλλά περιελάµβαναν παιχνίδια και εκπαιδευτικές δραστηριότητες ταυτόχρονα. Τα εκπαιδευτικά λογισµικά που απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας αποτελούν ένα πολύ µικρό τµήµα του γενικότερα µικρού άλλωστε, αριθµού εκπαιδευτικών λογισµικών στην ελληνική αγορά ( ηµητρακοπούλου 1998). Ένα εξίσου ενδιαφέρον και χαρακτηριστικό στοιχείο που καθορίζει την ειδικότερη κατηγορία των εκπαιδευτικών λογισµικών που αφορούν τη γλωσσική αγωγή των νηπίων είναι ότι στην πλειοψηφία τους έχουν πανοµοιότυπη δοµή και ασκήσεις, διακατέχονται από κοινή αντίληψη για τις θεωρίες µάθησης που υποστηρίζονται και τις διδακτικές και παιδαγωγικές προτάσεις που υλοποιούνται. Η έλλειψη αναπτυξιακά κατάλληλων ελληνικών εκπαιδευτικών λογισµικών γίνεται ιδιαίτερα εµφανής, όταν τεθούν στοιχειώδη έστω κριτήρια όσον αφορά στις παιδαγωγικές και διδακτικές προτάσεις που υποστηρίζουν και τις δυνατότητες ενσωµάτωσής τους στις τάξεις για υλοποίηση συγκεκριµένων διδακτικών στόχων συµβατών προς το αναλυτικό πρόγραµµα και τις σύγχρονες θεωρίες µάθησης (Κόµης 2002, ηµητρακοπούλου 1998). 2 Η αναγκαιότητα «προπαιδαγωγικών» αναλύσεων προτάθηκε αρχικά από την Moirand (1979), και αφορούσε την εισαγωγή κειµένων του κοινωνικού χώρου στη σχολική τάξη. ύο είναι οι βασικοί στόχοι της: α) η διερεύνηση των λειτουργιών του κειµένου σε ποικίλα επίπεδα και β) η εξεύρεση των παιδαγωγικών στρατηγικών που θα επιτρέψουν στους/στις µαθητές/τριεςνα προσεγγίσουν τη σηµασία του κειµένου. Σε µια πιο διευρυµένη εκδοχή, όπως προτείνεται από την Κουτσοσίµου-Τσίνογλου (Κουτσοσίµου- Τσίνογλου 2000) που συνοψίζει τη σχετική βιβλιογραφία, η προπαιδαγωγική ανάλυση έχει ως στόχο: α) να καταστήσει προσιτές νεο-αναδυόµενες στη διδακτική πράξη έννοιες-κλειδιά για τη µελέτη του κειµένου, β) να επισηµάνει και να αιτιολογήσει οµοιότητες και διαφορές στα χαρακτηριστικά συγκρίσιµων κειµένων, γ) να αναδείξει στοιχεία γύρω από τα οποία θα εκπονηθούν δραστηριότητες για την τάξη, δ) να ελέγξει αβέβαιες εκτιµήσεις και ε) να προτείνει νέες τεχνικές προσέγγισης κειµένων.

6 ιδακτική προσέγγιση του γραπτού λόγου Ένα πρώτο κριτήριο για την επιλογή των κατάλληλων εκπαιδευτικών λογισµικών και εξειδικευµένων παιδαγωγικών παιχνιδιών που αφορούν στην εξοικείωση των νηπίων µε την ανάγνωση και τη γραφή θα µπορούσε να είναι η συµβατότητα µε τους στόχους που περιγράφονται στο ΕΠΠΣ και το θεωρητικό πλαίσιο για την προσέγγιση του γραπτού λόγου που προβλέπεται για το νηπιαγωγείο. Η εισαγωγή του γραπτού λόγου στην προσχολική εκπαίδευση µέσα από το πλαίσιο του νέου ΕΠΠΣ του 2001, αλλά και νωρίτερα του αναλυτικού προγράµµατος για τη γλώσσα στο νηπιαγωγείο του 1997, οδήγησε στην παραγωγή µιας υπερπληθώρας βιβλίων, τετραδίων και διδακτικού υλικού που έχουν ως αποκλειστικό στόχο την εξοικείωση των παιδιών µε το σχεδιασµό των γραµµάτων και ενδεχοµένως την κατάκτηση των γραφο-φωνηµατικών αντιστοιχίσεων. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και µεγάλο τµήµα των εκπαιδευτικών λογισµικών που δηµιουργήθηκαν αυτήν την περίοδο για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Όσον αφορά τη γλωσσική αγωγή των νηπίων, τα εκπαιδευτικά λογισµικά αφορούν κυρίως στην εξοικείωση µε το σχεδιασµό γραµµάτων, στην κατάκτηση των γραφο-φωνηµατικών αντιστοιχίσεων, το σχηµατισµό λέξεων από γράµµατα. Η ιδιοτυπία αυτής της κατάστασης έγκειται στο γεγονός ότι µια τέτοιου τύπου προσέγγιση του γραπτού λόγου ουδόλως υποστηρίζεται από το νέο ΕΠΠΣ, ούτε από τη θεωρία του εποικοδοµητισµού που στηρίζει το νέο πρόγραµµα 3. Σπανιότερες είναι οι περιπτώσεις όπου το παιδί έρχεται σε επαφή µε κείµενα και καλείται να αναλάβει ένα δηµιουργικότερο ρόλο, συµβατό µε τις κατευθύνσεις του ΕΠΠΣ: π.χ. να διαµορφώσει ένα κείµενο (µια πρόσκληση για γενέθλια, µια ευχετήρια κάρτα 4 ) συµπληρώνοντας τα κενά µε σύντοµες λέξεις µε τις οποίες έρχεται σε καθηµερινή επαφή στο χώρο του νηπιαγωγείου και αλλού (όπως το όνοµά του, τις ηµέρες της βδοµάδας κλπ). Η πλειοψηφία των λογισµικών προσεγγίζει οριακά µόνο το στόχο της ανάπτυξης της φωνολογικής συνειδητοποίησης. Η αναβίωση ξεπερασµένων διδακτικών µεθόδων µέσω της τεχνολογίας είναι ένα από τα βασικότερα αντικίνητρα για την εισαγωγή των εκπαιδευτικών λογισµικών στο χώρο της προσχολικής εκπαίδευσης. Και αυτό δεν αφορά µόνο τη διδακτική προσέγγιση για τη γλώσσα αλλά και τις εκπαιδευτικές µεθόδους που υιοθετούνται. Παρατηρούµε λοιπόν, ότι προς το παρόν, η εκπαιδευτική τεχνολογία δεν υποστηρίζει απόλυτα τις νέες διδακτικές προτάσεις και άρα η εισαγωγή στους χώρους προσχολικής εκπαίδευσης κλειστών περιβαλλόντων µάθησης όσον αφορά στο αντικείµενο του γραπτού λόγου µπορεί να έχει µόνο περιθωριακό ρόλο. 3 Ελάχιστες είναι οι εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα, όπως για παράδειγµα «Η τάξη µου-προσχολική Εκπαίδευση», όπου εµφανίζονται στόχοι συµβατοί µε το νέο αναλυτικό πρόγραµµα για τη γλώσσα. 4 Πέρης και Κάτια, RAM 168/2003

7 Θεωρίες µάθησης Κατά την εισαγωγή µιας νέας τεχνολογίας στη διδακτική πράξη παρουσιάζεται συχνά το φαινόµενο επαναφοράς ξεπερασµένων διδακτικών προτάσεων και θεωριών µάθησης µε σύγχρονα µέσα. Αυτή η τάση είναι ιδιαίτερα εµφανής στα κλειστά περιβάλλοντα µάθησης του τύπου «εξάσκηση και πρακτική», τα οποία στην πλειοψηφία τους υιοθετούν τη θεωρία µάθησης του συµπεριφορισµού. Άρα, σε ένα πρώτο επίπεδο είναι αναγκαία µια κριτική στάση απέναντι σε προϊόντα αυτού του τύπου που κυκλοφορούν στο εµπόριο. Η υιοθέτηση του συµπεριφορισµού ως µοντέλου δηµιουργίας των λογισµικών µπορεί εύκολα να εξηγηθεί δεδοµένου ότι η αντίληψη που υπάρχει συνολικότερα στην κοινωνία (γονέων και ενίοτε και εκπαιδευτικών) για την προσέγγιση του γραπτού λόγου αφορά την κατάκτηση των γραφοφωνηµατικών αντιστοιχίσεων. Αυτός ο στόχος εύκολα υλοποιείται µέσω αναδηµιουργίας σε ηλεκτρονικό περιβάλλον, επαναλαµβανόµενων ασκήσεων δοµικού τύπου που κυκλοφορούν σε έντυπη µορφή και οι οποίες συνάδουν προς τη λογική των παραδοσιακών τεχνολογικών δυνατοτήτων του υπολογιστή. Καθώς ο σχεδιασµός αυτών των προϊόντων σπάνια αποτελεί προϊόν συνεργασίας τεχνικών και ειδικών επιστηµόνων στο αντικείµενο είναι αναµενόµενο να µην υιοθετούνται σύγχρονα διδακτικά µοντέλα. Εξατοµικευµένη ή συνεργατική µάθηση Τα εκπαιδευτικά λογισµικά που συλλέχθηκαν αφορούν στην πλειοψηφία τους περιβάλλοντα καθοδηγούµενης εξατοµικευµένης µάθησης. Αυτή η τάση εξηγείται και από το γεγονός ότι αυτού του τύπου τα λογισµικά δεν εξυπηρετούν κυρίως ανάγκες στο σχολικό χώρο αλλά στον ιδιωτικό χρόνο των παιδιών. Η αντικατάσταση του δασκάλου από τον υπολογιστή δεν υποδηλώνει κατ ανάγκη ένα δηµιουργικότερο και ουσιαστικότερο ρόλο για τον µαθητή. Συνεργατική µάθηση µπορεί να προκύψει µόνο εφόσον γίνουν κατάλληλες διευθετήσεις από τον/την νηπιαγωγό, ώστε να µπορούν οι µαθητές να εργάζονται συνεργατικά. Αυτό εξαρτάται κυρίως από το στόχο που έχει κάθε δραστηριότητα. Η συνεργατική µάθηση, ως µοντέλο διδασκαλίας, αφορά εκείνες τις δραστηριότητες όπου οι µαθητές, συνεργαζό- µενοι, µπορούν να υλοποιήσουν ένα κοινό στόχο. Εφόσον οι δραστηριότητες που περιέχονται στα λογισµικά είναι του τύπου «εξάσκηση και πρακτική», η συνεργατική µάθηση µπορεί να έχει µόνο περιορισµένα οφέλη για τους εµπλεκόµενους στη διδακτική διαδικασία. Σχεδιασµός των γραµµάτων Στους στόχους του αναλυτικού προγράµµατος για τη γλώσσα στο νηπιαγωγείο δεν δίνεται έµφαση στο σωστό σχεδιασµό των γραµµάτων και στην κατάκτηση της φοράς σχεδιασµού. Εφόσον όµως τα συγκεκριµένα λογισµικά και εκπαιδευτικά παιχνίδια στοχεύουν να εξοικειώσουν τα παιδιά µε την αναγνώριση και το σχεδιασµό των γραµµάτων, τότε το σχέδιο που τους προτείνεται ως πρότυπο οφείλει να ακολουθεί τη στάνταρ µορφή των γραµµάτων

8 του ελληνικού αλφαβήτου. Παρατηρούµε όµως ότι συχνά κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Η χρήση πρωτότυπων γραµµατοσειρών όπου τα γράµµατα εµφανίζονται µε ιδιότυπο τρόπο δεν µπορεί να αποτελεί πρότυπο για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Για παράδειγµα η κατάργηση του γωνιώδους σχηµατισµού γραµµάτων, ή η καταστρατήγηση της σωστής τοποθέτησης των γραµµάτων στο γραφικό χώρο ενδέχεται να οδηγήσει στη δηµιουργία προβληµατικών προτύπων 5. Στα κείµενα βέβαια του κοινωνικού χώρου παρουσιάζεται µια ποικιλία γραµµατοσειρών και το παιδί συγκροτεί τις εικόνες του για τα γράµµατα συγκρίνοντας και επιλέγοντας ανάµεσα στο πλήθος. Όταν µια γραµµατοσειρά γίνεται το πρότυπο προς µίµηση και εξάσκηση, τότε θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή της. Έµφαση στον ήχο ή στο όνοµα του γράµµατος; Στα εκπαιδευτικά λογισµικά και στα παιχνίδια δεν φαίνεται να υπάρχει µια σαφής θεωρητική επιλογή εάν παρουσιάζονται τα γράµµατα µέσω των ήχων τους ή µέσω των ονο- µάτων τους. Σε θεωρητικό επίπεδο έχει συζητηθεί ιδιαίτερα το θέµα και έχουν επισηµανθεί τα προβλήµατα που µπορεί να προκύψουν όποια επιλογή και αν υιοθετηθεί 6, αλλά αυτό δεν φαίνεται να λαµβάνεται ιδιαίτερα υπόψη από τους σχεδιαστές των λογισµικών. Προβλήµατα όµως προκύπτουν και σε καθαρά πρακτικό επίπεδο καθώς η ορθογραφία της ελληνικής γλώσσας απέχει πολύ από το να είναι καθαρά φωνολογική. Αν η επιλογή του κατασκευαστή ενός λογισµικού είναι να παρουσιάσει τα γράµµατα µέσω της ηχητικής τους αξίας, η αντιστοίχιση ενός ήχου σε διαφορετικά γράµµατα (σε ένα πρώτο επίπεδο) δηµιουργεί αµηχανία σε αρκετές περιπτώσεις 7. Αντίστοιχα, η επιλογή παρουσίασης των γραµµάτων µέσω των ονοµάτων τους, προϋποθέτει ότι είναι γνωστές στα παιδιά οι ηχητικές αξίες των γραµµάτων, στην αντίθετη περίπτωση δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν τις δραστηριότητες που αφορούν αντιστοίχιση ήχων-γραµµάτων, και εντέλει το αποτέλεσµα οδηγεί αποκλειστικά στην κατάκτηση των ονοµάτων και δεν προωθεί κανενός τύπου άλλη γνώση. 5 «Πέρης και Κάτια», RAM 143/2001, το Γ και το Ε σχηµατίζονται χωρίς γωνίες µε συνεχή γραµµή, το τελικό Σ σχηµατίζεται µε το λατινικό πρότυπο, το ίδιο και το χ που τοποθετείται στη µεσαία γραµµή και δεν κρέµεται, το µ δεν έχει την τελική γραµµή. Το ίδιο παρατηρείται και στο «Ταξίδι στη Χώρα των γραµµάτων» όπου παρουσιάζονται δύο τρόποι σχηµατισµού του Ω, κλπ. 6 Γι αυτό άλλωστε τέτοιου τύπου προσεγγίσεις του γραπτού λόγου στο νηπιαγωγείο δεν προτείνονται στο ΕΠΠΣ 7 «Ταξίδι στη χώρα των γραµµάτων». Κατά την παρουσίαση του ωµέγα, ο ήρωας του γράµµατος, στην προκειµένη περίπτωση ο Ωρίωνας, ζητάει από τα παιδιά να βρουν µέσα στο δωµάτιο πράγµατα που αρχίζουν από /ο/. Επίσης, όταν καλούνται να σχεδιάσουν τα παιδιά το γράµµα στο τετράδιο, βλέπουµε ότι τόσο στο πρότυπο που εµφανίζεται όσο και στο σχεδιάγραµµα πάνω στο οποίο θα χαράξουν το δικό τους γράµµα, εµφανίζεται ένας τύπος κεφαλαίου ωµέγα, διαφορετικός από αυτόν που παρατήρησαν τα παιδιά κατά την παρουσίαση του γράµµατος. Αν, τα παιδιά δεν ξέρουν από προηγούµενες γνώσεις τους- τη διπλοτυπία του κεφαλαίου ωµέγα, σε τι συµπέρασµα µπορούν να καταλήξουν έτσι όπως παρουσιάζονται;

9 ΕΡΕΥΝΑ Στόχος Στόχος της έρευνας που παρουσιάζεται παρακάτω είναι να διαπιστώσουµε µε ποιες προϋποθέσεις θα µπορούσαν συγκεκριµένα εκπαιδευτικά λογισµικά που περιλαµβάνουν δραστηριότητες γραφής ή ανάγνωσης να χρησιµοποιηθούν σε χώρους προσχολικής εκπαίδευσης και να αναζητηθούν τα πιθανά οφέλη ή, ενδεχοµένως τα προβλήµατα που προκύπτουν από τη χρήση τους. Επιπροσθέτως διερευνήθηκαν οι διδακτικές επιλογές που υποστηρίζουν εκπαιδευτικά προγράµµατα αυτής της κατηγορίας, η υιοθετούµενη προσέγγιση για το γραπτό λόγο και τις λειτουργίες του, οι δεξιότητες στις οποίες ασκούνται τα νήπια και η συνεισφορά της συνεργασίας µεταξύ των παιδιών που αναπτύσσεται κατά τη χρήση των προγραµµάτων για την υλοποίηση στόχων γραµµατισµού. Η αξιολόγηση συγκεκριµένων λογισµικών υπεκφεύγει των ορίων της συγκεκριµένης έρευνας, καθώς κάτι τέτοιο απαιτεί πολύ µεγαλύτερο δείγµα κοινού και ευρύτερες συνεργασίες µεταξύ ειδικών επιστηµόνων 8. είγµα της έρευνας Στην έρευνα συµµετείχαν 11 παιδιά, 3 προνήπια και 8 νήπια, από ένα ολοήµερο (5 παιδιά) και ένα κλασικό δίκυκλο νηπιαγωγείο (6 παιδιά) στην περιοχή του Βόλου. Στα δύο νηπιαγωγεία δεν γίνεται συστηµατική διδασκαλία των γραµµάτων, ούτε υπάρχει ιδιαίτερη έµφαση στην προσέγγιση του γραπτού λόγου. ύο από τα παιδιά είχαν υπολογιστές στο σπίτι και δήλωσαν ότι έπαιζαν παιχνίδια, δεν είχαν όµως ποτέ ασχοληθεί µε τα εκπαιδευτικά λογισµικά που χρησιµοποιήθηκαν για τη διεξαγωγή της έρευνας. Επίσης, δύο από τα νήπια ήξεραν να διαβάζουν µε µεγάλη ευκολία µέσω οικογενειακών παρεµβάσεων. Ο χαρακτήρας της έρευνας ήταν καθαρά διερευνητικός, καθώς προβλέπεται πολύ ευρύτερη εφαρµογή το 2005 στο πλαίσιο δικτύου πειραµατικών τάξεων. Χρόνος και διάρκεια υλοποίησης της έρευνας Η έρευνα πεδίου πραγµατοποιήθηκε το Μάιο του Κάθε παιδί εργάστηκε στον υπολογιστή από 30 ως µία ώρα. Η διάρκεια καθοριζόταν κάθε φορά από την προηγούµενη εξοικείωση του παιδιού µε τους υπολογιστές, καθώς και από την ηλικία του. Υλικά της έρευνας Στην έρευνα χρησιµοποιήθηκαν τα λογισµικά: «Ο θησαυρός της Ποταµούπολης», «Ταξίδι στη χώρα των γραµµάτων», «Σωκράτης 101 & 102», «Πέρης και Κάτια RAM 168/2003 & RAM 143/2001». Μετά από τη διερεύνηση που προηγήθηκε, διαπιστώθηκε ότι τα συγκεκριµένα λογισµικά αποτελούν ενδεικτικά κάποιους από τους προσφερόµενους τύπους 8 Αναλυτική παρουσίαση του πλαισίου αξιολόγησης εκπαιδευτικών λογισµικών παρουσιάζεται στο: Παναγιωτακόπουλος, Πιερρακέας, Πιντέλας 2003

10 εκπαιδευτικών προγραµµάτων 9 για παιδιά προσχολικής ηλικίας και προσφέρουν δυνατότητες χρήσης τους για θέµατα γραµµατισµού νηπίων. Μέσα διεξαγωγής της έρευνας Η έρευνα διεξήχθηκε µέσω παρατήρησης και βιντεοσκόπησης των παιδιών κατά τη χρήση των λογισµικών στους σχολικούς τους χώρους, διότι αυτός είναι ο φυσικός εκπαιδευτικός χώρος του παιδιού µε τον οποίο είναι εξοικειωµένο και διότι επιτρέπει παρεµβάσεις από συµµαθητές/τριες (επεξηγήσεις σε πιο απλή γλώσσα, ενθάρρυνση). Σύντοµες ηµι-δοµη- µένες συνεντεύξεις διενεργήθηκαν πριν την εφαρµογή ώστε να συλλεγούν πληροφορίες για την προτέρα εξοικείωση των παιδιών µε τους υπολογιστές, και στη συνέχεια µετά τη χρήση των λογισµικών, ώστε να διερευνηθεί το ενδιαφέρον των παιδιών από τις δραστηριότητες που χρησιµοποιήθηκαν. Αποτελέσµατα της έρευνας Περιορισµοί i. Η περιορισµένη ανάδραση, χαρακτηριστικό συγκεκριµένων εκπαιδευτικών λογισµικών, συχνά οδηγούσε τα παιδιά σε αδιαφορία για τη συνέχιση µιας δραστηριότητας. Τα παιδιά εντόπιζαν έναν ήρωα που τους ενδιέφερε και ήθελαν να κάνουν περισσότερα πράγµατα µε αυτόν χωρίς να τους ενδιαφέρει η συνέχεια του παιχνιδιού. ii. Μόλις είχαν τη δυνατότητα να χρησιµοποιήσουν υλικά για να σχεδιάσουν τα γράµµατα, τα χρησιµοποίησαν για να ζωγραφίσουν, αποµακρυνόµενα από τους στόχους της δραστηριότητας. Χρησιµοποίησαν λοιπόν αυτά τα µέσα για δράσεις που θα γινόταν πολύ καλύτερα µε άλλα προγράµµατα. iii. Τα παιδιά παρουσίαζαν επιµονή σε κάποιες δραστηριότητες και αδιαφορία για άλλες. Η γραµµική πλοήγηση οδηγούσε συχνά σε αδιαφορία, καθώς τα παιδιά δεν µπορούσαν (ή δεν ενδιαφέρονταν) να ολοκληρώσουν τους επιµέρους στόχους. iv. υσκολίες επίσης παρατηρήθηκαν στη σύνθεση του ονόµατος τους είτε µε το πληκτρολόγιο είτε επιλέγοντας µε το ποντίκι από πίνακα γραµµάτων. Κάτι που δεν παρατηρήθηκε όταν τα παιδιά έγραφαν το όνοµά τους σε χαρτί µετά το τέλος των δραστηριοτήτων. Σε κάποιες, µάλιστα περιπτώσεις (και ειδικότερα σε έναν αριστερόχειρα) παρατηρήθηκε συνολικός αποσυντονισµός εξαιτίας των περιορισµένων κινητικών δυνατοτήτων στο χειρισµό του ποντικιού. Αυτή, όµως η δυσκολία σχετίζεται αποκλειστικά µε το χρόνο γενικότερης εξοικείωσής των παιδιών µε τους υπολογιστές, και άρα είναι αναµενόµενο να βελτιωθεί µε το πέρασµα του χρόνου και την εξάσκηση. 9 Αυτό δεν σηµαίνει ότι αξιολογικά υπερέχουν των υπολοίπων.

11 ιευκολύνσεις i. Παρότι δεν ήταν αναµενόµενο, διαπιστώθηκε στην πράξη ότι υπάρχουν περιθώρια για συνεργατική µάθηση. Ήδη από τη σχετική βιβλιογραφία επισηµαίνεται ότι τα λογισµικά του τύπου «εξάσκηση και πρακτική», όπως η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών λογισµικών που απευθύνονται σε αυτήν την ηλικία, µπορεί να ενθαρρύνουν διαδικασίες αποδοχής διαδοχικής εξάσκησης και να ενισχύσουν το συναγωνισµό (Clements 1999). Όπως παρατηρήθηκε στην έρευνα, κατά τη χρήση του λογισµικού τα παιδιά ενίσχυαν τις προσπάθειες των συµµαθητών τους παρεµβαίνοντας αυθόρµητα στη διαδικασία, χωρίς κάποιου τύπου ενθάρρυνση από την πλευρά µας, διευκόλυναν τις επιλογές του χρήστη ερµηνεύοντας άγνωστα ή δύσκολα στον ίδιο σηµεία, εµπλούτιζαν τη δραστηριότητα προσθέτοντας γνώσεις που είχαν κατακτήσει µέσω άλλων διαδικασιών µάθησης. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον ήταν το γεγονός ότι οι παρεµβάσεις των συµµαθητών δεν ήταν καθόλου επιθετικές, µε διάθεση δηλαδή να ακυρώσουν τη διαδικασία παιχνιδιού για το χρήστη, ούτε αποσκοπούσαν στην αποκάλυψη των σωστών απαντήσεων, αλλά περιορίζονταν σε συµπληρωµατικό ρόλο ii. Συχνά το λογισµικό αποτελούσε την αφορµή για να συνδιαλλαγούν τα παιδιά µεταξύ τους και να ανακεφαλαιώσουν τις γνώσεις τους. Για παράδειγµα, η παρουσίαση του αρχικού ταµπλό γραµµάτων που παρουσιάζεται στο «Ταξίδι στην χώρα των γραµµάτων» ώστε ο χρήστης να γράψει το όνοµά του, αποτέλεσε µια ευκαιρία να συζητήσουν για τα αρχικά των ονοµάτων των συµµαθητών τους και να εντοπίσουν γνωστά γράµµατα. Επίσης, η επιλογή του γράµµατος που λείπει στο «Σωκράτη 102», για την ολοκλήρωση µιας λέξης, προκάλεσε συζήτηση για τον τρόπο που πρέπει να λέµε το αλφάβητο µε το όνοµα των γραµµάτων ή την ηχητική τους αξία. Τέτοιου τύπου διαδικασίες υποδηλώνουν ότι ενδεχοµένως η χρήση των λογισµικών µπορεί να επιτρέψει ανακεφαλαίωση και επαναδιαπραγµάτευση υπαρχουσών γνώσεων σε ένα νέο πλαίσιο, παρότι κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να υπάρχει κατ ανάγκη στο σχεδιασµό τους. ιαπιστώσεις ως προς τις στρατηγικές των παιδιών κατά τη χρήση των λογισµικών. Τα παιδιά φτιάχνουν µια στρατηγική και δείχνουν απροθυµία να την αλλάξουν. Οι επιλογές έχουν να κάνουν και µε τις δυνατότητες που παρέχει το µέσο, δηλαδή ο υπολογιστής. Ιδιαίτερα ισχυρή φάνηκε, σε πρώτη φάση να είναι η στρατηγική της τυχαίας επιλογήςδοκιµής, η οποία εξυπηρετείται από τις δυνατότητες του υπολογιστή για άπειρες δοκιµές. Ακόµα και όταν διαπίστωναν ότι µπορούσαν να καταλήξουν στο σωστό συµπέρασµα µε ευκολότερους τρόπους έδειχναν απροθυµία να αλλάξουν τη στρατηγική που είχαν υιοθετήσει στην πρώτη επαφή τους µε τη συγκεκριµένη, κάθε φορά, δραστηριότητα. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον ήταν ότι δεν παρατηρήθηκε η επιλογή της χρήσης του αρχικού γράµµατος για την ανάγνωση ή την επιλογή µιας λέξης, στρατηγική που, όπως έχουµε παρατηρήσει σε άλλη

12 έρευνα (Παπαδοπούλου, Ποιµενίδου 2002), χρησιµοποιείται σε µεγάλο βαθµό από τα παιδιά αυτής της ηλικίας. ιαπιστώσεις ως προς τις γλωσσικές επιλογές των λογισµικών Η επιλογή των λέξεων που εµφανίζονται στα λογισµικά συχνά καθορίζεται αποκλειστικά από την αναγκαιότητα να παρουσιαστούν συγκεκριµένα γράµµατα. Αυτό οδηγεί σε εξαναγκασµένες γλωσσικές επιλογές οι οποίες συχνά βρίσκονται έξω από τις δυνατότητες ή το ενεργό λεξιλόγιο των παιδιών αυτής της ηλικίας. Όπως παρατηρήθηκε, τα παιδιά αδυνατούσαν να ονοµατίσουν αντικείµενα για τα οποία δεν ήταν απολύτως βέβαια, αν και αναγνώριζαν τα ονόµατα τους όταν τα άκουγαν από τις ερευνήτριες. Η διαφορά ανάµεσα στο λεξιλόγιο που καταννοούν και σε αυτό που είναι σε θέση να χρησιµοποιήσουν τα παιδιά συχνά οδήγησε σε αδυναµία να υλοποιήσουν προτεινόµενες δραστηριότητες. Για παράδειγµα, πρόβληµα φάνηκε να παρουσιάζεται σε λέξεις όπως: αερόστατο (θεωρήθηκε µπαλόνι), νυφίτσα, ύαινα, ηφαίστειο, ηµερολόγιο, νυχτερίδα, ηχείο κ.α 10. Αυτή η δυσκολία επιτεινόταν από τα σκίτσα, τα οποία συχνά δεν είναι αρκετά σαφή και αναπαραστατικά. Αµηχανία επίσης παρατηρήθηκε όταν στα λογισµικά παρουσιαζόταν λέξεις που θα µπορούσαν να αντιστοιχούν σε γενικότερες και γνωστότερες στα παιδιά. Για παράδειγµα η επιλογή της λέξης «ιστιοφόρο» έναντι του «καραβιού», σε παζλ µε εικόνες και αρχικά γράµµατα λέξεων δεν έδειξε να γίνεται κατανοητή από τα παιδιά 11 και δυσκόλευε τη δραστηριότητα. Επίσης, προβληµατικές είναι επιλογές όπου απαιτούνται ιδιαίτερες γνώσεις στο επίπεδο της γραφής των λέξεων, όταν η σύνθεση της λέξης προκύπτει από την αλληλεπίδραση ήχων ή όταν οι λέξεις περιέχουν σύνθετους συνδυασµούς γραµµάτων. Για παράδειγµα, όταν τα παιδιά καλούνται να συνθέσουν από τα γράµµατα που υπάρχουν στην οθόνη τη λέξη «σβούρα», ή να συµπληρώσουν το γιώτα που λείπει στη λέξη «ήλιος» 12. Οι κατάλληλες γλωσσικές επιλογές είναι ιδιαίτερα σηµαντικές όταν στόχος ενός λογισµικού και αντικείµενο µάθησης είναι η ίδια η γλώσσα, στη γραπτή ή προφορική της µορφή. Προτάσεις για τη χρήση των εκπαιδευτικών λογισµικών στην προσχολική εκπαίδευση i. Αρχικά, είναι ιδιαίτερα σηµαντική η ενηµέρωση και επιµόρφωση των εκπαιδευτικών σε διάφορα θέµατα που αφορούν τη χρήση των νέων τεχνολογιών στην προσχολική εκπαίδευση. Το περιεχόµενο της επιµόρφωσης οφείλει να περιλαµβάνει ενηµέρωση για τίτλους εκπαιδευτικών λογισµικών, για τις διαδικασίες επιλογής των κατάλληλων για τους διδακτικούς και µαθησιακούς στόχους, τους τρόπους χρήσης τους και την οργάνωση της 10 «Ταξίδι στη χώρα των γραµµάτων» 11 «Ταξίδι στη χώρα των γραµµάτων» 12 «Σωκράτης 102»

13 τάξης κατά τη χρήση τους. Παρουσιάσεις λογισµικών και προτάσεων διδασκαλίας σε σχολεία θα µπορούσαν να συµβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών στο µαθησιακό περιβάλλον που διαµορφώνεται µε την εισαγωγή του υπολογιστή κρίνεται ιδιαίτερα σηµαντικός (DeVoogd & Kritt, 1997). ii. Επίσης, είναι αναγκαία η επιλογή κατάλληλων εκπαιδευτικών προγραµµάτων που να ανταποκρίνονται τόσο στο αναπτυξιακό επίπεδο των παιδιών, όσο και στους διδακτικούς στόχους που καλείται να εξυπηρετήσει. iii. Στο χώρο των νηπιαγωγείων πρέπει να υιοθετείται η συχνή χρήση εκπαιδευτικών και άλλων προγραµµάτων, ώστε τα παιδιά εφόσον εξοικειωθούν µε τα προγράµµατα, να κατανοήσουν ότι κάθε εκπαιδευτικό λογισµικό έχει άλλο στόχο και µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε άλλες δραστηριότητες. Η καλή εξοικείωση µε τους υπολογιστές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύξουν την κινητικότητα που απαιτείται για το χειρισµό του ποντικιού και του πληκτρολογίου ώστε να µην αποτελεί εµπόδιο στη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων. iv. Η ύπαρξη διαφορετικών κατηγοριών λογισµικών στο χώρο του νηπιαγωγείου, και η ένταξη των δραστηριοτήτων µε τη χρήση υπολογιστή στο συνολικότερο πλαίσιο του προγράµµατος του νηπιαγωγείου µπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη στόχων διάφορων διδακτικών ενοτήτων. v. Η σωστή τοποθέτηση του υπολογιστή στο χώρο του νηπιαγωγείου και η δυνατότητα τοποθέτησης δύο τουλάχιστον παιδιών µπροστά του δηµιουργεί ένα, εν δυνάµει, πλαίσιο για συνεργατική µάθηση.. vi. Τέλος, η πλήρης και συστηµατική αξιολόγηση όλων των εκπαιδευτικών λογισµικών που αφορούν παιδιά προσχολική ηλικίας κρίνεται ιδιαίτερα αναγκαία ώστε να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί τις δυνατότητες που προσφέρει η χρήση τους και τα προβλήµατα που ενδεχοµένως µπορεί να προκύπτουν. Συµπερασµατικά Η εισαγωγή νέων τεχνολογιών στη διδακτική πράξη δεν επαρκεί αν δεν ενταχθεί σε εκπαιδευτικές δράσεις που υλοποιούν νέες διδακτικές προτάσεις. Ειδικότερα για την κατηγορία των εκπαιδευτικών λογισµικών που αφορούν εισαγωγή των νηπίων στο γραµµατισµό είναι αναγκαία µια σφαιρική και συνολική επιµόρφωση των εκπαιδευτικών ώστε να γνωρίζουν καλά τις λειτουργίες κάθε προϊόντος, τα όρια και τις δυνατότητές του, την αλληλεπίδραση µε το παιδί, τα αδύνατα σηµεία κάθε λογισµικού, τη θεωρία µάθησης και τις διδακτικές προτάσεις που υποστηρίζει, την προσέγγιση του γραπτού λόγου που υιοθετεί ώστε ο/η εκπαιδευτικός να µπορεί να επιλέγει το κατάλληλο υλικό κάθε φορά για την εξυπηρέτηση των διδακτικών στόχων. Τέλος, πριν την εισαγωγή ενός εκπαιδευτικού λογισµικού στους χώρους προσχολικής εκπαίδευσης, είναι χρήσιµο ο/η νηπιαγωγός να γνωρίζει για ποιες δράσεις

14 του προγράµµατος θα µπορούσε να το χρησιµοποιήσει και µε ποιους τρόπους ώστε να εξυπηρετούνται οι στόχοι του αναλυτικού προγράµµατος ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Cardelle-Elawar, M, Wetzel, K. (1995). Students and computers as partners in developing student s problem-solving skills. Journal of Research on Computing in Education, 27 (4), Caruso-Davis, B. & Shade D. (1999). Integrating Technology into the Early Childhood Classroom: The Case of Literacy Learning. Information Technology in Childhood Education, 1999, Clements, D. (1999). Young children and technology. In Dialogue on early childhood science, mathematics, and technology education, American Association of the Advancement of Science. Retrieved from Internet 25/5/2004 Clements, D. (1994). The uniqueness of the computer as a learning tool: Insights from research and practice. In J. L. Wright & D.D. Shade (Eds). Young children: Active learners in a technological age. Washington, DC: NAEYC. Denning, R., Smith, P.J. (1997). Cooperative learning and Technology. Journal of Computers in Mathematics and Science Teaching, 16 (2/3), ηµητρακοπούλου, Α. (1998). Σχεδιάζοντας εκπαιδευτικά λογισµικά: Από τις εµπειρικές προσεγγίσες στη διεπιστηµονική θεώρηση. Σύγχρονη εκπαίδευση, 100 & 101, , Devoogd, G., Kritt, D. (1997). Computer mediated instruction for young children: teachers and software missing the zone. Retrieved from Internet 29/5/2004 Haugland, S. (1999) What Role should Technology play in Young Children s Learning? Young Children, 54 (6), Haugland, S. (1997). How teachers use Computers in Early childhood Classrooms. Journal of Computing in Childhood Education, 8 (1), Haugland, S., Wright, J.L. (1997). Young children and technology: A world of discovery. New York: Allyn & Bacon. Καβαλάρη, Π., Πόγκας, Τ., Σολοµωνίδου, Χ. (2001). Αποτελεσµατική εισαγωγή του υπολογιστή στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία: µια µελέτη περίπτωσης. Στο: Β. Κόµης, Β. (2002). Οι θέσεις της ΕΤΠΕ για το Εκπαιδευτικό Λογισµικό. Retrieved from Internet 29/5/2004.

15 Κουτσοσίµου-Τσίνογλου, Β. (2000). Πολυφωνικότητα και πολυτροπικότητα: δείκτες στάσεων του/της οµιλητή/-τριας και σχεδιασµός ενός «κοινού γραπτού». Προπαιδαγωγική ανάλυση, Γλωσσικός Υπολογιστής 2, Μακράκης (επιµ). Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση από απόσταση. Αθήνα: Ατραπός. Matthew, K., (1997). A comparison of the influence of interactive CD-ROM storybooks and traditional print storybooks on reading comprehension. Journal of Research on Computing in Education 29 (3), Moirand, S. (1979). Situations d ecrit, Paris: CLE international. Παναγιωτακόπουλος, Χ., Πιερρακέας, Π. & Πιντέλας, Π. (2003). Το εκπαιδευτικό λογισµικό και η αξιολόγησή του. Αθήνα: Μεταίχµιο. Παπαδοπούλου, Μ. & Ποιµενίδου, Μ. (2004). ιαβάζουµε τα γράµµατα ή τα µετράµε; Οι στρατηγικές των παιδιών προσχολικής ηλικίας για να προσεγγίσουν ένα γραπτό κείµενο. Στο: Πρακτικά του 3ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Αθήνα Retrieved from Internet 29/5/2004 Σολοµωνίδου, Χ. (2000). Η µάθηση µε χρήση υπολογιστή: δεδοµένα ερευνών. Themes in Education, 1(1), Υπουργική Απόφαση Γ/2/21072β (ΦΕΚ 304/ ) ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Υποέργο 3: Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία» Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Ευδοκία Καραβά, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου

Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου ΣΕΝΑΡΙΟ «Προσπάθησε να κάνεις ένα τρίγωνο» Άθροισµα γωνιών τριγώνου, γωνίες ισοπλεύρου, ισοσκελούς τριγώνου και εξωτερική γωνία τριγώνου στην Α Γυµνασίου Ηµεροµηνία: Φλώρινα, 6-5-2014 Γνωστική περιοχή:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΙΤΛΟΣ Οι εποχές Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Γλώσσα, Μαθηματικά, Μελέτη Περιβάλλοντος, Αισθητική Αγωγή, Πληροφορική Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις των μαθητών Να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή,

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή, Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Ένας νηπιαγωγός, προκειµένου να διδάξει σε παιδιά προσχολικής ηλικίας το λεξιλόγιο των φρούτων Σωστό και λαχανικών που συνδέονται µε τις διατροφικές συνήθειες µας, δε ζητάει

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να Κυκλοφορώ με Ασφάλεια»

Εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να Κυκλοφορώ με Ασφάλεια» ΠΑΚΕ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Θέμα εργασίας Εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να Κυκλοφορώ με Ασφάλεια» Επιμορφούμενη Αποστολία Μπέκα Βόλος Οκτώβριος 2008 Εισαγωγή Η εκπαιδευτική χρήση των Νέων Τεχνολογιών δημιουργεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ

ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟ του Κύπρου Κυπρίδηµου, µαθηµατικού ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ Περίληψη Στη δραστηριότητα αυτή οι µαθητές καλούνται να διερευνήσουν το πρόσηµο του τριωνύµου φ(x) = αx 2 + βx + γ. Προτείνεται να διδαχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις των Νηπιαγωγών για τη χρήση του υπολογιστή στην πρώτη σχολική ηλικία

Απόψεις των Νηπιαγωγών για τη χρήση του υπολογιστή στην πρώτη σχολική ηλικία 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 601 Απόψεις των Νηπιαγωγών για τη χρήση του υπολογιστή στην πρώτη σχολική ηλικία Γκρίτση Φανή, gritsi@upatras.gr Καµπεζά Μαρία, kampeza@upatras.gr Κότσαρη Μαρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή 2 Τηλεκπαίδευση Χρήση της τηλεµατικής τεχνολογίας (τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η εκπαίδευση της σύγχρονης κοινωνίας των γνωστικών απαιτήσεων, χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ευάγγελος Κολτσάκης, ΠΕ0401 ΣΧΟΛΕΙΟ Καλλιτεχνικό Σχολείο Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκη, 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

στη διδασκαλία και τη μάθηση

στη διδασκαλία και τη μάθηση ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «Θ. ΚΑΣΤΑΝΟΣ» «Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση» Ενσωμάτωση εκπαιδευτικού λογισμικού στη διδασκαλία και τη μάθηση Αλεξανδρούπολη 2010 Εκπαιδευτικό Λογισμικό Λογισμικό ειδικά σχεδιασμένο για

Διαβάστε περισσότερα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών Ε. Κολέζα Κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις το σχολείο θα αποτελέσει κέντρο δράσης και δηµιουργικότητας; 1. Εκπαίδευση των µαθητών µέσα από τη δηµιουργία «µαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Χαρατσής Κωνσταντίνος 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Παίζω και Μαθαίνω στο Scratch 1.2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Τ.Π.Ε. στο ηµοτικό 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού παρουσιάσεων

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού παρουσιάσεων 178 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 1 (Γενικό Μέρος) Ενότητα 3.6.3 Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού παρουσιάσεων 1. Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφονται «καλές

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

TA ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

TA ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗ Ημερίδα ΠΕΚΑΔΕ, 2 Οκτωβρίου 2010 Getting Prepared for the New School Β. Δενδρινού, Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας & Φιλολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #9: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ «Είναι μια συνεχής διαδικασία παρακολούθησης και ελέγχου του βαθμού επίτευξης των διδακτικών στόχων (δεικτών),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Ενότητα # 4:Εκπαιδευτικό Λογισμικό και Ελληνικό Νηπιαγωγείο: Μια γενική επισκόπηση (μέρος 2) Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ : Εφαρµογή καινοτόµων παρεµβάσεων στο Ολοήµερο Νηπιαγωγείο

ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ : Εφαρµογή καινοτόµων παρεµβάσεων στο Ολοήµερο Νηπιαγωγείο Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚ/ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α. Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών

Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών Εκπαιδευτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο: Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών Σ. Μάνεση 1 1 Νηπιαγωγός, Med, taniakourou@gmail.com Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα