Συνδυάζοντας Πειράματα Χημείας και Τεχνολογικά Γνωστικά Εργαλεία Μοντελοποίησης για Μαθητές Δημοτικού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνδυάζοντας Πειράματα Χημείας και Τεχνολογικά Γνωστικά Εργαλεία Μοντελοποίησης για Μαθητές Δημοτικού"

Transcript

1 Συνδυάζοντας Πειράματα Χημείας και Τεχνολογικά Γνωστικά Εργαλεία Μοντελοποίησης για Μαθητές Δημοτικού Νίκος Κομματάς*, Τζούλια Φορτούνη*, Μαρία Φραγκάκη,* Νίκος Πασσάλης & Αγγελική Δημητρακοπούλου** *Εκπαιδευτικοί, μεταπτυχιακοί φοιτητές, ΠΤΔΕ, Ε.Κ. Πανεπιστήμιο Αθηνών **Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Αιγαίου {nkomatas; gfort; ; {adimitr; ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι κοινή διαπίστωση, ότι σήμερα διατίθεται ένας μικρός αριθμός εκπαιδευτικών λογισμικών που υποστηρίζουν τη μάθηση για μαθητές Δημοτικού σχολείου, σύμφωνα με τις σύγχρονες θεωρίες μάθησης. Πέρα όμως από την έλλειψη αυτή ή μη, είναι σημαντικό να διερευνήσουμε τη δημιουργία πλούσιων μαθησιακών περιβαλλόντων που αξιοποιούν κατάλληλα τα εκπαιδευτικά μέσα, και δεν εστιάζουν αποκλειστικά στο τεχνολογικό περιβάλλον. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να παρουσιάσει τα ερευνητικά δεδομένα μιας διδακτικής προσέγγισης της ενότητας «Διαλύματα» στη Χημεία, όπου το μαθησιακό περιβάλλον καθορίζεται από την παράλληλη αξιοποίηση δύο βασικών συμπληρωματικών μέσων: εργαστηριακά πειράματα και λογισμικό μοντελοποίησης. Από μεθοδολογική άποψη η έρευνα αποτελεί μια μελέτη περίπτωσης στην οποία διερευνάται γενικότερα η αλληλεπίδραση των μαθητών, με διαφορετικά γνωστικά εργαλεία και εκφραστικά μέσα μοντέλων (ποιοτικά μοντέλα χαρτών εννοιών και ημιποσοτικά μοντέλα), του τεχνολογικού περιβάλλοντος του ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ ΜΟΝΤΕΛΩΝ παράλληλα με πειραματικές δραστηριότητες με πραγματικά αντικείμενα, μέσα από μια κατάλληλη ενότητα μαθησιακών δραστηριοτήτων. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: πείραμα, μοντελοποίηση, Διαλύματα, Χημεία, Δημιουργός Μοντέλων, εννοιολογικοί χάρτες, ημιποσοτικά μοντέλα, εναλλακτικές ιδέες, επιστημονικές έννοιες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα, δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί, ένας ικανοποιητικός αριθμός εκπαιδευτικών λογισμικών, που πραγματικά να υποστηρίζουν μαθησιακά τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου, στην οικοδόμηση εννοιών των Φυσικών Επιστημών (Σταυρίδου και άλλοι, 2000, Σολομωνίδου 2002,). Σε επίπεδο σχολικής πρακτικής έχουν επικρατήσει κυρίως τα λογισμικά πρακτικής και εξάσκησης, ή ακόμα τα λεγόμενα εκπαιδευτικά παιχνίδια. Τα περιβάλλοντα αυτά μπορεί να είναι ελκυστικά στους μαθητές, ή ίσως χρήσιμα για μια πρώτη εξοικείωση των παιδιών με τη χρήση της τεχνολογίας, δε δίνουν όμως τη δυνατότητα για (α) υποστήριξη υψηλότερων μαθησιακών στόχων, (β) εργασία σε συνθήκες τάξης όπου τουλάχιστον δύο παιδιά εργάζονται μπροστά στον υπολογιστή, με σκοπό την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ομάδας στη λεκτική έκφραση και κυρίως στη διαπραγμάτευση των νοημάτων. Για να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες των μαθητών στην οικοδόμηση εννοιών έχουν γίνει σημαντικές προτάσεις που αφορούν, σε ένα μεγάλο βαθμό, στη χρήση διερευνητικών εκπαιδευτικών λογισμικών. Έρευνες που έχουν γίνει στην κατεύθυνση της μελέτης των μηχανισμών μάθησης, αλλά και το σχεδιασμό νέων διδακτικών πρακτικών, εμπλέκουν την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδασκαλία (Σολομωνίδου, 2002) και την καθιστούν συχνά αδήριτη

2 αναγκαιότητα για λόγους επιστημολογικούς, αλλά και μαθησιακούς (Δημητρακοπούλου, 2004). Παρόλα αυτά, συχνά οι προσπάθειες αυτές εστιάζουν στην αποκλειστική χρήση των τεχνολογικών αυτών περιβαλλόντων, δίχως να αξιοποιούν παράλληλα άλλα υπάρχοντα εκπαιδευτικά μέσα. Η πειραματική διαδικασία, πέρα από τη σημασία της ως πρωταρχική μέθοδος της επιστήμης, φαίνεται να έχει σημαίνοντα ρόλο στη μαθησιακή διαδικασία, για δύο επιπρόσθετους λόγους: (α) για να αποφευχθεί η σύγχυση που μπορεί να δημιουργηθεί στους μικρούς μαθητές ανάμεσα στον ψηφιακό και στον πραγματικό κόσμο, -ανάμεσα στις προσομοιώσεις και το φαινόμενο, το μοντέλο και την πραγματικότητα- (Δημητρακοπούλου, 2004), (β) για την καλύτερη υποστήριξη της διαδικασίας της μάθησης (Smyrnaiou & Barais, 2003). Το πείραμα δημιουργεί το πραγματικό ρεαλιστικό πλαίσιο μελέτης. Για να εξελιχθεί όμως μια νοητή διαδικασία όπως η συγκρότηση των επιστημονικών εννοιών, είναι στη συνέχεια συχνά απαραίτητη η χρήση διερευνητικών λογισμικών, όπως τα συστήματα μοντελοποίησης, που προσφέρουν κατάλληλα γνωστικά εργαλεία, για την υποστήριξη του συλλογισμού. Στη παρούσα εισήγηση, παρουσιάζεται μια διερευνητική μελέτη, η οποία προτείνει μαθησιακές δραστηριότητες για παιδιά της ΣΤ τάξης του Δημοτικού σχολείου, στο αντικείμενο των Διαλυμάτων της Χημείας, και συνδυάζει (α) την αξιοποίηση πειράματος, παράλληλα με τεχνολογικό περιβάλλον, και (β) δύο διαφορετικές εκφραστικές και διερευνητικές συλλογιστικές προσεγγίσεις μέσω ποιοτικών μοντέλων και ημιποσοτικών μοντέλων. Το ενδιαφέρον μας έγκειται στο να μελετήσουμε κατά πόσο ο συνδυασμός αυτός, επιτρέπει στα παιδιά, να εκφράσουν τις νοητικές τους αναπαραστάσεις, ώστε στη συνέχεια να τις εξελίξουν προς την πορεία της οικοδόμησης των επιστημονικών εννοιών. Η επιλογή του αντικειμένου των Διαλυμάτων, έγινε καταρχάς λόγω των δυσκολιών που έχουν οι μαθητές στη συγκρότηση των εμπλεκομένων εννοιών. Οι απλές σχετικά έννοιες (π.χ. μίγματα, διαλύματα, ομοιογένεια) παρουσιάζουν δυσκολίες στους μαθητές (Longden, & Ken, 1991; Ebenezer,et all 1995). Όμως ακόμα και δάσκαλοι δεν έχουν επαρκή εννοιολογική συγκρότηση των εννοιών αυτών (Papageorgiou & Sakka, 2000). Σε πολλές περιπτώσεις, φαίνεται να υπεισέρχονται οι δυσκολίες των σωματιδιακών μοντέλων της ύλης, στην κατανόηση ορισμένων εννοιών (π.χ. ομοιογένειας, διάλυσης αλλά μη εξαφάνισης ουσιών) (Stavridou et all, 1993) Xatzinikita & Koulaidis 1997, Σταυρίδου & αλ. 2000) Η επιλογή του τεχνολογικού περιβάλλοντος, έγινε με κριτήριο το κατά πόσο φαίνεται να παρέχει γνωστικά εργαλεία, εν δυνάμει ικανά να υποστηρίξουν ουσιαστικά τους μαθητές, παρέχοντας σημασιολογικά συστήματα και φορμαλισμούς μοντέλων, συμβατούς με τις δυνατότητες των μικρών παιδιών. Για το λόγο αυτό, αξιοποιήθηκε ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ (ΔΜ), ένα ανοικτό υπολογιστικό περιβάλλον μάθησης, για την επινόηση και το σχεδιασμό μοντέλων, τη διερεύνηση της συμπεριφοράς τους, τη βελτίωση καθώς και τον έλεγχο των ορίων της εγκυρότητάς τους (Dimitracopoulou et all. 1999, Komis et all. 2000). Πέρα από την υποστήριξη έκφρασης αφηρημένων επιστημονικών μοντέλων, επιτρέπει τη δημιουργία ποιοτικών, και ημιποσοτικών μοντέλων και παρέχει εναλλακτικούς τρόπους έκφρασης και αναπαράστασης. Η εισήγηση παρουσιάζει το μεθοδολογικό πλαίσιο της διερευνητικής διδακτικής παρέμβασης (ερευνητικά ερωτήματα, συνθήκες και δομή δραστηριοτήτων), ενώ στη συνέχεια παρουσιάζει και αναλύει τα αποτελέσματα, εστιάζοντας τόσο στον εκφραστικό λόγο των παιδιών (κατά τη διάρκεια πειραμάτων και μοντελοποίησης), όσο και στην ποιότητα των μοντέλων που κατασκευάζουν. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ερευνητικά ερωτήματα Η μελέτη αυτή επιχειρεί να διερευνήσει αν το προτεινόμενο μαθησιακό περιβάλλον (δραστηριότητες- φύλλα εργασίας, πειράματα, ποιοτικά και ημιποσοτικά μοντέλα) επιτρέπει (α) στις αρχικές διαισθητικές αντιλήψεις των παιδιών, να αναδυθούν, και (β) πώς αυτές

3 διαμορφώνονται και τροποποιούνται κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης, αναδεικνύοντας παράλληλα τις εναλλακτικές ιδέες, τις παρερμηνείες, καθώς επίσης και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην κατανόηση νέων επιστημονικών εννοιών. Μας ενδιαφέρει δηλαδή να μελετήσουμε αν το περιβάλλον αυτό επιτρέπει στα παιδιά να εκφράζουν τις ιδέες τους, και τις νοητικές τους αναπαραστάσεις ώστε στη συνέχεια, να τις εξελίξουν σε μια πορεία οικοδόμησης των επιστημονικών εννοιών. Τα υποκείμενα Στην πειραματική διαδικασία συμμετείχαν εθελοντικά 6 παιδιά (4 κορίτσια, 2 αγόρια), της ΣΤ τάξης του 7 ου Δημοτικού Σχολείου Χαϊδαρίου. Όλοι οι μαθητές ήταν λίγο ή πολύ εξοικειωμένοι με τη χρήση Η/Υ, τέσσερις από αυτούς, είχαν υπολογιστή στο σπίτι. Για τις ανάγκες της μελέτης μας, χωρίστηκαν σε τρεις διμελείς ομάδες, λαμβάνοντας υπόψη και τις προτιμήσεις των παιδιών (κοινωνιόγραμμα της τάξης). Οι ομάδες παρέμειναν σταθερές από την αρχή ως το τέλος της διαδικασίας. Για λόγους διακριτικότητας χρησιμοποιήθηκαν ψευδώνυμα αντί για τα πραγματικά ονόματα των μαθητών, όπου αυτοί αναφέρονται στην παρούσα εργασία. Οι σχολικές επιδόσεις των παιδιών κυμαίνονταν από άριστες μέχρι αρκετά καλές. Οι μαθητές κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς (πριν από τέσσερις περίπου μήνες), είχαν ήδη διδαχθεί τη σχετική ενότητα «Μίγματα-Διαλύματα» από το σχολικό εγχειρίδιο «Ερευνώ και ανακαλύπτω» της Στ Δημοτικού. Οι έννοιες που είχαν επεξεργαστεί ήταν: μίγμα, διάλυμα, ετερογενές- ομογενές μίγμα, κορεσμένο διάλυμα. Σχεδιασμός δραστηριοτήτων & Συνθήκες υλοποίησης ερευνητικής διαδικασίας Η θεματική ενότητα που επιλέχθηκε είναι τα «Διαλύματα» στο μάθημα «Ερευνώ και ανακαλύπτω» της Στ τάξης Δημοτικού και βασίζεται σε έξι επιμέρους μελέτες θεμάτων, που έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: (a) οι μαθητές εμπλέκονται αρχικά με πειραματικές διαδικασίες στο σχολικό εργαστήριο (χρηστικό επίπεδο). (b) εκφράζουν τις πειραματικές αυτές διαδικασίες με έννοιες μέσα από εννοιολογικούς χάρτες στο περιβάλλον του ΔΜ (συμβολικό επίπεδο). (c) μέσω δραστηριοτήτων μοντελοποίησης (εικονικό επίπεδο), στο ΔΜ, οι μαθητές σταδιακά: α) εστιάζουν σε μια βασική ιδιότητα των διαλυμάτων, αυτή της ομοιογένειας, β) μελετούν τις βασικές διεργασίες των διαλυμάτων: αραίωση, συμπύκνωση, γ) αναπαριστούν τις βασικές έννοιες, ιδιότητες και διεργασίες των διαλυμάτων με την κατασκευή εννοιολογικών χαρτών. Τα φύλλα εργασίας που συνοδεύουν την κάθε επιμέρους θεματική ενότητα [ο αναγνώστης μπορεί να τις αναζητήσει στην ιστοσελίδα του ΔΜ], δημιουργήθηκαν αρχικά από τον Nίκο Πασσάλη (καθηγητή Χημείας) για τη διδασκαλία της αντίστοιχης θεματικής ενότητας στη Β Γυμνασίου, και στη συνέχεια έγινε η προσαρμογή τους για μαθητές Δημοτικού (απλοποιήθηκε η γλώσσα, αφαιρέθηκαν γνωστικά δύσκολες δραστηριότητες, προστέθηκαν άλλες υποστηρικτικές). Η πλήρης ενότητα των διδασκαλιών και δραστηριοτήτων παρουσιάζεται στον Πίνακα 1. Χρειάζεται να διευκρινιστεί ο ρόλος του δασκάλου-ερευνητή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής παρέμβασης: οι ερωτήσεις του είχαν κυρίως ως στόχο να προκαλέσουν την ενεργοποίηση και τη συνεργασία των μαθητών, την ανάκληση προηγούμενων γνώσεων ή ιδεών, την έκφραση προβληματισμών αλλά και συναισθημάτων, την περιγραφή πειραματικών δεδομένων, κλπ. Συλλογή δεδομένων Η ερευνητική αυτή μελέτη είχε συνολική διάρκεια εφτά διδακτικών ωρών (Σχήμα 1). Η διαδικασία βιντεοσκοπήθηκε με εστίαση του βίντεο σε όλη την τάξη και το διδάσκοντα, ώστε να καταγραφούν οι διομαδικές παρουσιάσεις και επικοινωνίες. Χρησιμοποιήθηκαν συμπληρωματικά δημοσιογραφικά κασετόφωνα για την ηχογράφηση των συνομιλιών της κάθε ομάδας ξεχωριστά.

4 Μετά τη λήξη των διδασκαλιών ζητήθηκαν και ηχογραφήθηκαν οι γνώμες των παιδιών για τη διαδικασία (συνεντεύξεις),. Πηγές δεδομένων της έρευνας αποτέλεσαν (α) οι σημειώσεις του ερευνητή, (β) η βιντεοσκοπημένη καταγραφή των διαλόγων στη τάξη, (γ) τα ηχητικά δεδομένα της κάθε ομάδας, (δ) οι συνεντεύξεις των μαθητών, (ε) τα συμπληρωμένα φύλλα εργασίας, (ζ) τα αποθηκευμένα μοντέλα των παιδιών. Πίνακας 1: Πίνακας διδασκαλιών, μέσων & διδακτικών στόχων Δ/λίες Ενότητες Διδακτικοί στόχοι Διάρκεια Αρχική δ/λία Επίδειξη του προγράμματος «Δημιουργός Μοντέλων» 1 η δ/λία «Παρασκευάζω ζαχαρόνερο» (πείραμα και χάρτες εννοιών) 2 η δ/λία «Μια βασική ιδιότητα των διαλυμάτων» (πείραμα και ημιποσοτικά μοντέλα) 3 η δ/λία «Η έννοια της περιεκτικότητας» (πείραμα και ημιποσοτικά μοντέλα) 4 η δ/λία «Αραίωση ζαχαρόνερου» (πείραμα και ημιποσοτικά μοντέλα) *Εξοικείωση με το περιβάλλον του λογισμικού. *Κατανόηση των βασικών εργαλείων και λειτουργιών. *Διάκριση των βασικών εννοιών των διαλυμάτων. *Η ποιοτική ανάλυση κι έκφραση με χάρτη εννοιών *Να κατανοήσουν την «ομοιογένεια» σαν μια βασική ιδιότητα των διαλυμάτων. *Η διαδικασία μοντελοποίησης της ομοιογένειας *Κατανόηση της έννοιας της περιεκτικότητας. *Η διαδικασία μοντελοποίησης της περιεκτικότητας. *Κατανόηση της διεργασίας της αραίωσης των διαλυμάτων *Η διαδικασία μοντελοποίησης της διεργασίας της αραίωσης. 5 η δ/λία «Συμπύκνωση ζαχαρόνερου» (πείραμα και ημιποσοτικά μοντέλα) 6 η δ/λία «Στοχασμός στις βασικές έννοιες, ιδιότητες και διεργασίες των διαλυμάτων» (χάρτες εννοιών) *Κατανόηση της διεργασίας της συμπύκνωσης των διαλυμάτων. *Η διαδικασία μοντελοποίησης της διεργασίας της συμπύκνωσης. *Κατανόηση των βασικών εννοιών, των ιδιοτήτων και διεργασιών των διαλυμάτων. *Η ποιοτική ανάλυση κι έκφραση με χάρτη εννοιών. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται και συζητώνται, εστιάζοντας (α) στον προφορικό λόγο των παιδιών (Luria, 1979) κατά τη διάρκεια πειραμάτων ποιοτικής ή ημιποσοτικής μοντελοποίησης, (β) στην ποιότητα των μοντέλων που κατασκευάζουν, ιδιαίτερα όσον αφορά στους χάρτες εννοιών (στα ημιποσοτικά μοντέλα δεν υπάρχει διαφοροποίηση των κατασκευών των μαθητών) (1.) Σχετικά με την οικοδόμηση εννοιών κατά τη διαδικασία των πειραμάτων και της ημιποσοτικής μοντελοποίησης Η ανάλυση των δεδομένων εστιάζει στη δόμηση των εμπλεκόμενων εννοιών διάλυση ουσίας, ομοιογένεια και περιεκτικότητα, και συγκεκριμένα στην έκφραση των εναλλακτικών αντιλήψεων των μαθητών, αλλά και την εξέλιξή τους. a) Παρερμηνεία της έννοιας «διάλυση μιας ουσίας»

5 Από την ανάλυση του βίντεο παρατηρήσαμε, ότι δύο παιδιά διαφορετικών ομάδων (Άρης και Μαρία), κατά την παρασκευή του ζαχαρόνερου, χρησιμοποίησαν τη φράση «η ζάχαρη εξαφανίστηκε» για να περιγράψουν τη διάλυση της ζάχαρης μέσα στο νερό (περιστατικό 1 και περιστατικό 2). Περιστατικό 1: (1 η διδασκαλία) 6:25μ.μ Δάσκαλος: Η πρώτη ομάδα. Άρη, τι έγινε; Πες μας! Άρης:Το εξαφάνισα! Δάσκαλος :Τι έγινε, δηλαδή; Πες μας αρχικά τι έχεις βάλει εκεί μέσα Άρης: νερό, ζάχαρη και το ανακάτεψα Δάσκαλος:Πού είναι η ζάχαρη; Δε τη βλέπω Άρης:Το εξαφάνισα Περιστατικό 2: (1 η διδασκαλία 6:28μ.μ ) Μαρία: Λοιπόν, στο πρώτο μπουκαλάκι που έχει μέσα το ρύζι, το ρύζι έχει κατακάτσει στον πάτο και το νερό είναι θολό, ενώ στο δεύτερο ποτήρι που έχει μέσα αλατόνερο, το αλάτι έχει εξαφανιστεί, έχει διαλυθεί και το νερό είναι καθαρό. Η λανθασμένη αυτή αντίληψη φαίνεται να ανατρέπεται στην πορεία κατά την πειραματική διαδικασία (περιστατικό 3), αλλά και κατά τη δημιουργία ποιοτικού μοντέλου χάρτη εννοιών με το ΔΜ, όπου τα παιδιά «χαρτογραφούν» το πείραμα και ξεκαθαρίζουν την έννοια του διαλύματος και τις συναφείς έννοιες: διαλύτης, διαλυμένη ουσία, ετερογενές-ομογενές μίγμα (περιστατικό 5). Περιστατικό 3: (1 η διδασκαλία 6:38μ.μ) Δάσκαλος: Από τι αποτελείται Άρη το διάλυμα αυτό; Άρης: Από νερό και ζάχαρη Δάσκαλος: Με ποιο απλό τρόπο μπορείτε να αποδείξετε ότι στο ζαχαρόνερο και αλατόνερο υπάρχει ζάχαρη και αλάτι, αντίστοιχα; Άρης: Με να το δοκιμάσουμε (Η ίδια απάντηση έχει δοθεί και στο 1 ο Φύλλο Εργασίας) Περιστατικό 5: (1 η διδασκαλία 7:05μ.μ) Από ομάδα 2 (Μαρία-Ελένη) που εξηγεί τον χάρτη εννοιών της Μαρία: Έχουμε κάνει μια σχέση που λέμε ομογενές μίγμα ή αλλιώς διάλυμα και μετά εξηγούμε ότι το διάλυμα αποτελείται από νερό, αλάτι ή ζάχαρη σε δυο άλλα συννεφάκια. β) Παρερμηνεία της έννοιας «ομοιογένεια» Μια άλλη παρανόηση που αναδείχτηκε μέσα από τα ερευνητικά μας δεδομένα, αφορά στην ιδιότητα της ομοιογένειας των διαλυμάτων. Συγκεκριμένα ο Άρης (ομάδα 1) και ο Κώστας (ομάδα 3) κατά την πειραματική διαδικασία (όταν τους ζητήθηκε να συγκρίνουν τη γλυκιά γεύση σε δύο διαφορετικά σημεία), θεώρησαν ότι στο διάλυμα του ζαχαρόνερου στον πυθμένα, υπάρχει περισσότερη ζάχαρη απ ότι στην επιφάνεια (περιστατικά 6 και 7). Περιστατικό 6: (2 η διδασκαλία7:26μ.μ) Από ομάδα 1 (Άρης-Αναστασία) Άρης: Όταν ρουφάω από κάτω έχει πιο πολύ ζάχαρη. Δάσκαλος:Κατάλαβες διαφορά; Άρης: Ναι, κατάλαβα Περιστατικό 7: (2 η διδασκαλία7:28μ.μ) Από ομάδα 3 (Μαίρη-Κώστας) Δάσκαλος: Εσύ Κώστα, τι λες; Υπάρχει διαφορά; Κώστας: Κύριε, ναι, όχι δεν υπάρχει διαφορά. Δάσκαλος: Γιατί; Κώστας: Γιατί άμα πω πως υπάρχει θα με βάλετε να πιω (γέλια από όλους ) Δάσκαλος :Εγώ θέλω να μου το εξηγήσεις. Κώστας:Πιστεύω πως υπάρχει διαφορά, διότι, κάτω-κάτω, κύριε, είναι πιο πολύ ζάχαρη, γιατί εκεί θα πάει η πιο πολύ ζάχαρη Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των ερευνητών η παρανόηση του Άρη οφείλεται σε «λάθος εργαστηρίου» (μπορεί δηλαδή η ζάχαρη να μην είχε διαλυθεί καλά), ενώ του Κώστα κυρίως στη λανθασμένη διαισθητική αντίληψη, ότι η ζάχαρη, λόγω του βάρους της κατακάθεται στον πυθμένα. Οι δυνατότητες παραμετροποίησης των συγκεκριμένων οντοτήτων του ΔΜ, που χρησιμοποιούν οι μαθητές στα ημιποσοτικά μοντέλα (Σχήμα 1) και κυρίως οι δυνατότητες

6 οπτικοποίησής του (τα μόρια της ζάχαρης αναπαρίστανται με μικρούς κύκλους, που κατανέμονται ισομερώς στο νερό), βοηθούν τους μαθητές να ξεπεράσουν τις παρερμηνείες από την πειραματική διαδικασία, και να προσεγγίσουν σταδιακά την έννοια της ομοιογένειας (περιστατικά 8 και 9). Έτσι στο φύλλο εργασίας 2, αναπαριστούν σωστά (ομοιόμορφα) την κατανομή των μορίων της ζάχαρης στο νερό (Σχήμα 2). Σχήμα 1: Ημιποσοτικό Μοντέλο στον ΔΜ Σχήμα 2: Απόσπασμα από φύλλο εργασίας 3 ης ομάδας Περιστατικό 8: (2 η διδασκαλία7:44μ.μ) Κατασκευή ημιποσοτικού μοντέλου από ομάδα 3. Δάσκαλος: Πώς χωρίζεται η ζάχαρη; Κώστας: Σε πολλά σημεία Δάσκαλος: Δηλαδή η κατανομή είναι η ίδια; Κώστας: διαμοιράζεται Περιστατικό 9: (2 η διδασκαλία7:48μ.μ) Οι ομάδες συγκεντρώνονται για να συζητήσουν πάνω στα μοντέλα που έχουν κατασκευάσει και στα συμπεράσματα που έχουν καταλήξει Δάσκαλος: Μας ενδιαφέρει πως είναι διασκορπισμένη η ζάχαρη μέσα στο διάλυμα. Τι παρατηρήσατε; Κώστας: Δεν είμαι σίγουρος Πως μπαίνουνε το ίδιο, δηλαδή, στο νερό. Η ζάχαρη χωρίζεται το ίδιο σε διάφορα σημεία; γ) Δόμηση της έννοιας «περιεκτικότητα» Η δόμηση της έννοιας της περιεκτικότητας προκάλεσε το ερευνητικό μας ενδιαφέρον λόγω της ιδιαίτερης δυσκολίας της αφενός, κι αφετέρου λόγω των σταδίων που κατά την άποψη των ερευνητών τα παιδιά ακολούθησαν, προκειμένου να την οικοδομήσουν και να την εντάξουν στις προϋπάρχουσες γνωστικές δομές τους. Έτσι, σύμφωνα με τα ερευνητικά μας δεδομένα, διακρίνονται τα παρακάτω γενικά στάδια: 1) Η σημασία των πρότερων γνώσεων: Από την ανάλυση του βίντεο αναδεικνύεται η σημασία των πρότερων γνώσεων των παιδιών προκειμένου να κατανοήσουν τη νέα έννοια. Έτσι παρατηρούμε, ότι τα δύο παιδιά της ομάδας 3 (Κώστας, Μαίρη), παρουσιάζουν και επεξηγούν τα πειραματικά δεδομένα, όχι μόνο με βάση την παρατήρηση και τις αισθήσεις (γεύση), αλλά και τις προϋπάρχουσες γνώσεις (έχουν ήδη κατακτήσει την έννοια της ομοιογένειας στην προηγούμενη διδασκαλία). Συγκεκριμένα, η Μαίρη (περιστατικό 10), βασίζεται αποκλειστικά στην προϋπάρχουσα γνώση ότι η ζάχαρη είναι παντού διαλυμένη με τον ίδιο τρόπο, ενώ στον Κώστα (περιστατικό 11), προκαλείται σε κάποιο βαθμό γνωστική σύγκρουση, αφού τα πειραματικά δεδομένα του δεν επαληθεύουν τις πρότερες γνώσεις του. Περιστατικό 10: (3 η διδασκαλία, 7:59)(Κάθε ομάδα αδειάζει αργά αργά το ποτήρι που περιέχει το ζαχαρόνερο που έφτιαξαν στην προηγούμενη διδασκαλία και ταυτόχρονα δοκιμάζουν τη γλυκιά του γεύση, ενώ ελαττώνεται ο όγκος του). Από ομάδα 3 (Μαίρη-Κώστας)

7 Μαίρη: Εφ όσον είπαμε ότι η ζάχαρη είναι διασκορπισμένη το ίδιο, σε όλο το διάλυμα, οπότε δε μπορεί στο προηγούμενο, που ήταν πιο πολύ να είναι πιο γλυκό και σε αυτό που είναι πιο λίγο να είναι λιγότερο Περιστατικό 11: (3 η διδασκαλία7:58μ.μ) Κώστας: Κύριε, κοιτάξτε εγώ πιστεύω ξέρω ποιο είναι το σωστό, αλλά Δάσκαλος:Τι κατάλαβες, πες μου! Κώστας: Κατάλαβα πως δεν ήταν τόσο γλυκό, όσο πριν, αλλά κύριε ξέρω πως είναι πιο σωστό να είναι το ίδιο. Δάσκαλος: Γιατί να είναι το ίδιο; Κώστας: Αφού την ίδια κουταλιά έβαλα, τόση ποσότητα έχει εδώ μέσα. 2) Γεφύρωμα τυπικών κι άτυπων γνώσεων: Ο διδάσκων με κατάλληλους διδακτικούς χειρισμούς και καθοδήγηση, εισάγει στα παιδιά τον όρο «περιεκτικότητα» και τα βοηθά να συνδέσουν τη νέα έννοια με την ήδη γνωστή έννοια της ομοιογένειας, συσχετίζοντας το πείραμα με τα ημιποσοτικά μοντέλα που δημιουργούν στον ΔΜ. Επιπλέον με τις δυνατότητες των εργαλείων του προγράμματος, η έννοια της περιεκτικότητας οπτικοποιείται με ραβδόγραμμα και γραφική παράσταση, ενισχύοντας έτσι την ενσωμάτωσή της στις γνωστικές δομές των παιδιών. 3) Κατανόηση και προσέγγιση της νέας έννοιας: Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών η πειραματική διαδικασία και οι παρεμβάσεις του διδάσκοντα, δεν οδήγησαν τους μαθητές στην κατανόηση της νέας έννοιας. Τα παιδιά δεν μπορούν να ανταποκριθούν επαρκώς στο διάλογο που ο διδάσκων προκαλεί, και μόνο ένα φαίνεται να «υποπτεύεται» τη σημασία της έννοιας. Έτσι η χρήση ενός διαμεσολαβητικού εργαλείου, καθίσταται απαραίτητη (Crawford, 1996). Τα παιδιά κατασκευάζοντας διαφορετικά ημιποσοτικά μοντέλα, στο περιβάλλον του ΔΜ, φαίνεται να κατανοούν καλύτερα την πειραματική διαδικασία που προηγήθηκε και να εκφράζονται στη συνέχεια σταδιακά με «επιστημονικό λόγο», κατά τη διάρκεια δημιουργίας χάρτη εννοιών (περιστατικό 18) Περιστατικό 18: (6 η διδασκαλία) Η Μαρία αναλύει τον χάρτη εννοιών της ομάδας της στην ομάδα 3 Μαρία: Έχουμε ξεκινήσει με τη λέξη μίγμα, συνδέουμε δυο συννεφάκια που δείχνουν τη σχέση ομογενές και ετερογενές, δηλαδή τη βασική ιδιότητα του μίγματος. Μετά προεκτείνουμε τη λέξη ομογενές, που τη συνδέουμε με το διάλυμα. Δάσκαλος: Ομογενές μίγμα είναι το διάλυμα, ωραία! Μαρία: Το διάλυμα αποτελείται από νερό και σε άλλο συννεφάκι από αλάτι ή από ζάχαρη. Στο νερό έχουμε βάλει μια προέκταση που λέει ή αλλιώς διαλύτης. Και στο αλάτι ή ζάχαρη έχουμε βάλει μια προέκταση που λέει ή αλλιώς, διαλυμένη ουσία. Στο διάλυμα επάνω (γελώντας για τις πολλές προεκτάσεις ), κάναμε άλλη μια προέκταση, με τη βασική ιδιότητα που είναι η λέξη περιεκτικότητα, που έχει άλλες δυο προεκτάσεις με τις λέξεις αραίωση και συμπύκνωση. Μπορούμε συνεπώς να συμπεράνουμε ότι η παράλληλη πειραματική διαδικασία με τη χρήση των εργαλείων του ΔΜ, εμπλουτίζει το γνωστικό δυναμικό των μαθητών, ώστε να μπορέσουν να εξελίξουν τα δικά τους νοητικά σχήματα, με την ανασκευή των λανθασμένων αντιλήψεων και τη δόμηση νέων εννοιών. Οι δυνατότητες του περιβάλλοντος, παρέχουν στους μαθητές ευκαιρίες πειραματισμού, δημιουργώντας κίνητρο για μάθηση κι εμπλέκοντάς τους σε μια διαδικασία, όπου η γνώση αντιμετωπίζεται ως νοητική κατασκευή και όχι ως διαδικασία απομνημόνευσης. (2.) Σχετικά με την έκφραση των εννοιολογικών χαρτών (ποιοτικά μοντέλα) Στην παρούσα μελέτη, η έκφραση των παιδιών μέσα από εννοιολογικούς χάρτες (ποιοτικά μοντέλα για το περιβάλλον του ΔΜ), έγινε στην πρώτη και στην τελευταία (6 η ) διδασκαλία. Συγκεκριμένα στην πρώτη διδασκαλία ζητείται από τις ομάδες να παρουσιάσουν με μορφή εννοιολογικού χάρτη το διάλυμα που έφτιαξαν κατά την πειραματική διαδικασία και να το συνδέσουν με τις αφηρημένες έννοιες διαλυμένη ουσία, διαλύτης, διάλυμα και μίγμα. Η κάθε ομάδα κατασκεύασε δύο εννοιολογικούς χάρτες, έναν αρχικό κι έναν τελικό. Οι τελικοί χάρτες διαμορφώθηκαν μετά τη διομαδική παρουσίαση των αρχικών χαρτών στην τάξη. Αντίστοιχα στην

8 6 η δ/λία ζητείται από κάθε ομάδα να καταγράψει τις βασικές έννοιες, ιδιότητες και διεργασίες των διαλυμάτων. Συλλέχθηκαν από κάθε ομάδα δύο εννοιολογικοί χάρτες (αρχικός και τελικός), δηλαδή συνολικά 12 χάρτες, 6 αρχικοί και 6 τελικοί. Οι χάρτες εννοιών αναλύθηκαν τόσο με ποσοτικά κριτήρια (αριθμός κόμβων και σχέσεων, βάθος των συνδέσεων), όσο και με ποιοτικά (το σχήμα τους και το περιεχόμενό τους). Σε μια αναλυτική παρουσίαση των δεδομένων (Πίνακες 2 και 3), παρουσιάζεται η διαφορά των κόμβων και των συνδέσεων ανά ομάδα. Στους πέντε από τους έξι τελικούς χάρτες παρουσιάζεται αύξηση των κόμβων και των σχέσεων, ενώ σε έναν παραμένουν το ίδιο. Επισημαίνουμε εδώ τη μεγαλύτερη διαφορά (3 η ομάδα στην 1 η διδασκαλία), όπου οι αρχικοί κόμβοι και σύνδεσμοι ήταν 6 και 3 αντίστοιχα, ενώ οι τελικοί, 12 και 11 αντίστοιχα. Το βάθος των συνδέσεων παρουσιάζει σημαντική αύξηση στους τελικούς χάρτες, γεγονός που αποτελεί ένδειξη καλύτερης οργάνωσης και ιεράρχησης των εννοιών. Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό των συνδέσεων σε όλους τους χάρτες είναι ότι όλες οι σχέσεις προσδιορίζονται με λεκτικές ετικέτες, γεγονός που αποδίδεται στην εξοικείωση των παιδιών με την τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης. Σχετικά με τη δομή των χαρτών (Πίνακες 2 και 3), οι τρεις δεν άλλαξαν σχήμα, ενώ οι άλλοι τρεις βελτιώθηκαν κι εξελίχθηκαν σε πιο πολύπλοκη μορφή. Έτσι στην απλούστερη μορφή του «αστεριού» από τρεις αρχικούς χάρτες παραμένει μόνο ένας στους τελικούς, στην ενδιάμεση κατηγορία του «δέντρου» εμφανίζονται δύο στους τελικούς (σαν μετεξέλιξη των προηγούμενων «αστεριών»), ενώ στην πιο σύνθετη κατηγορία του «δικτύου», έχουμε αύξηση των δύο αρχικών σε τρεις. Ένας μόνο χάρτης (αρχικός) είχε απροσδιόριστη δομή, ενώ έλειπε εντελώς η γραμμική μορφή, γεγονός που προκάλεσε την έκπληξη αρχικά των ερευνητών, εφόσον στη βιβλιογραφία αναφέρεται ως η επικρατέστερη μορφή εννοιολογικών χαρτών στα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου, (Καρασαββίδης, 2002) και (Μαυραντωνάκη, 2001). Αποδόθηκε ωστόσο στην ενασχόληση και εξοικείωση της συγκεκριμένης τάξης, κατά τη διάρκεια της τελευταίας σχολικής χρονιάς, με την τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης. Πίνακας 2: Συγκριτικοί πίνακες αρχικών-τελικών χαρτών 1 ης δ/λίας ΑΡΧΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ 1 ης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΕΛΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ 1 ης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ομάδα Κόμβοι Σχέσεις Βάθος Σχήμα Ομάδα Κόμβοι Σχέσεις Βάθος Σχήμα αστέρι δέντρο αστέρι αστέρι ; δίκτυο Πίνακας 3: Συγκριτικοί πίνακες αρχικών-τελικών χαρτών 6 ης δ/λίας ΑΡΧΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ 6 ης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΕΛΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ 6 ης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ομάδα Κόμβοι Σχέσεις Βάθος Σχήμα Ομάδα Κόμβοι Σχέσεις Βάθος Σχήμα αστέρι δέντρο δίκτυο δίκτυο δίκτυο δίκτυο Αναλύοντας τα δεδομένα ως προς την κάθε διδασκαλία ξεχωριστά (σχήμα 15), παρατηρούμε ότι: α ) Στην πρώτη διδασκαλία έχουμε εντυπωσιακή αύξηση κόμβων, σχέσεων και βάθους συνδέσεων (Σχήμα 3). β) Στην έκτη διδασκαλία παρατηρούμε μια σχετική αύξηση κόμβων και σχέσεων, ενώ το βάθος των συνδέσεων παραμένει σταθερό (Σχήμα 3).

9 Κόμβοι 12 Σχέσεις 7 Βάθος 28 Κόμβοι 25 Σχέσεις 11 Βάθος 1η δ/λία Κόμβοι Σχέσεις 11 Βάθος 32 Κόμβοι 29 Σχέσεις 11 Βάθος 6η δ/λία ΑΡΧΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΤΕΛΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΑΡΧΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΤΕΛΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Σχήματα 3a 3b: Σύγκριση αρχικών-τελικών χαρτών 1 ης και 6 ης δ/λίας Η αύξηση των κόμβων και των σχέσεων στους τελικούς χάρτες και των δύο διδασκαλιών είναι εμφανής και αποτελεί ένδειξη ενσωμάτωσης νέων εννοιών στις γνωστικές δομές των παιδιών. Συγκεκριμένα, οι βασικές έννοιες που περιλαμβάνονται στους χάρτες του τέλους της 1 ης διδασκαλίας ήταν: ομογενή μίγματα, ετερογενή μίγματα, διάλυμα, διαλύτης, διαλυμένη ουσία. Ο αρχικός χάρτης των ομάδων της 6ης διδασκαλίας: περιλαμβάνει συμπληρωματικά τις έννοιες: περιεκτικότητα, αραίωση, συμπύκνωση, για τις δύο ομάδες, και μόνο περιεκτικότητα, για την ομάδα 1. Στις δύο ομάδες όλες οι σχέσεις ήταν σωστές και οι χάρτες θεωρήθηκαν πλήρης, ενώ στην ομάδα 1, η σύνδεση της περιεκτικότητας με τις διαδικασίες αραίωσης και συμπύκνωσης, άλλαξε μέσα από δια-ομαδική επικοινωνία. Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης στην πρώτη διδασκαλία λειτούργησε κυρίως ως διαγνωστικό εργαλείο για το διδάσκοντα, ενώ στην τελευταία, κυρίως ως εργαλείο αξιολόγησης. Συγκεκριμένα, στην πρώτη διδασκαλία ανιχνεύονται οι γνώσεις των παιδιών, γύρω από τη γνωστική περιοχή των διαλυμάτων, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί μετά την πειραματική διαδικασία. Ο διδάσκων έτσι έχει την ευκαιρία να διαγνώσει τυχόν παρερμηνείες και να προσαρμόσει τις διδακτικές τακτικές του για να διευκολύνει την οικοδόμηση της νέας γνώσης. Στην τελευταία διδασκαλία οι εννοιολογικοί χάρτες διατέλεσαν το ρόλο ενός αξιολογητικού εργαλείου της διδακτικής παρέμβασης, αφού αναπαριστούν τα διαμορφωμένα πια γνωστικά σχήματα των παιδιών γύρω από τη θεματική ενότητα των διαλυμάτων, έχοντας ενσωματώσει έννοιες που οικοδόμησαν μέσα από την δημιουργία ημιποσοτικών μοντέλων, και τις παρεμβάσεις του διδάσκοντα (Σχήμα 4.β).. Σχήμα 4: (α) Αρχικός χάρτης της ομάδας 2 (1 η διδασκαλία), (β) Τελικός χάρτης (6 η Διδασκαλία)

10 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συνάγουμε καταρχάς, ότι μέχρι ένα ορισμένο βαθμό, η πειραματική διαδικασία, και η δια-ομαδική επικοινωνία είναι ικανή να συντελέσει στην εξέλιξη των βασικών έννοιών. Η συγκρότηση όμως νέων εννοιών (όπως ομοιογένεια, περιεκτικότητα, κλπ. απαιτούν πιο σύνθετες νοητικές διεργασίες, που ενεργοποιούνται μέσα από μια σειρά δραστηριοτήτων, οι οποίες εμπλέκουν παράλληλα: πείραμα και μοντελοποίηση με μέσα προσιτά στις γνωστικές δυνατότητες των μαθητών [ (α) ημιποσοτικές σχέσεις ανάμεσα σε έννοιες (β) οπτικοποιήσεις προσομοιώσεων, και (γ) ραβδογράμματα συμμεταβολής τιμών μεταβλητών]. Κατά τη διαδικασία της δημιουργίας ημιποσοτικών μοντέλων οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να εστιάσουν σε επιμέρους έννοιες, και στην πραγματικότητα να διαπραγματευτούν τη συσχέτιση και συμμεταβολή εννοιών ανά δύο. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών, εστιάζουν στη σύνθεση όλων των εννοιών, οργανώνοντας το δίκτυο των εννοιών και των διαδικασιών της συγκεκριμένης γνωστικής περιοχής. Χρειάζεται να σημειωθεί ότι οι εννοιολογικοί χάρτες, στην παρούσα διδακτική πρόταση αποτέλεσαν πραγματικά εργαλεία διαπραγμάτευσης νοήματος (Novak et all. 1997), αφού οι μαθητές εξέφραζαν και διαπραγματεύονταν τις ιδέες τους, ώστε να συμφωνήσουν σε μια κοινή δομή των εννοιών και των μεταξύ των συνδέσεων στο χάρτη, τόσο στα πλαίσια της δικής τους ομάδας (ενδο-ομαδική επικοινωνία), όσο και στο κοινωνικό πλαίσιο της τάξης (διαομαδική επικοινωνία). Ο συνδυασμός των διαδοχικών πειραμάτων, της δημιουργίας ημιποσοτικών μοντέλων συναφών με το κάθε πείραμα, και της εννοιολογικής χαρτογράφησης στην αρχή και στο τέλος της διδακτικής ενότητας, θεωρούμε ότι δημιούργησε ένα ικανοποιητικό μαθησιακό περιβάλλον που επέτρεψε: (α) την ανάδυση εναλλακτικών ιδεών (που ενυπήρχαν παρόλο που οι μαθητές είχαν ήδη διδαχθεί μερικούς μήνες πριν τη σχετική ενότητα), (β) σταδιακή δόμηση, μέσα από την παράλληλη λειτουργία πειραμάτων και ημιποσοτικής μοντελοποίησης, (γ) σύνθεση και συγκρότηση των εννοιών και διαδικασιών συναφών με το αντικείμενο των Διαλυμάτων. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ: Το Λογισμικό Δημιουργός Μοντέλων αναπτύχθηκε μέσα από τα έργα Σειρήνες & Πηνελόπη (Β & Γ ΚΠΣ), [http://www.ecedu.upatras.gr/modelscreator/index.htm]. Η παρούσα έρευνα υποστηρίχτηκε από το έργο ΜodellingSpace/ IST /School of Tomorrow. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Crawford, N. & Kathryn. M. (1996) Vygotskian approaches to human development in the information era. Educational Studies in Mathematics. (31) Dimitracopoulou, A., Komis, V., Apostolopoulos & P., Politis P. (1999). Design principles of a new modelling environment for young students, supporting various types of reasoning and interdisciplinary approaches. in S. Lajoie & M. Vivet (Eds), Artificial Intelligence In Education, Open Learning Environments, Proceedings 9 th International Conference on Artificial Intelligence in Education, Le Mans, France, IOS Press, pp Ebenezer, N. Jazlin V., Gaskell, P., James K. (1995)."Relational Conceptual Change in Solution Chemistry." Science Education, v79 n1 p1-17 Jan Hatzinikita, V. & Koulaidis, V. (1997) Pupils ideas on conservation during changes in the state of water. Research in Science and Technological Education, 15 (1), Komis, V., Dimitracopoulou, A. & Politis, P. (1998). Contribution à la conception et au développement d un environnement de modélisation. in J.-F. Rouet et D. De La Pasardière (Eds), 4eme Colloque Hypermédias et Apprentissage, Poitiers, Oct., Ed. INRP, Longden, Ken; et al., "Children's Interpretation of Dissolving", International Journal of Science Education, v13 n1 (Jan.-Mar. 1991): Luria A.R. (1979), The Making of Mind,: Harvant University Press

11 Novak, J.D., Gowin, D.B., and Johansen, G.T. (1983) The use of concept mapping and knowledge mapping with junior high school science students. Science Education, 67, Papadimitriou G. & Sakka D. (2000). Primary School Teachers ; view on fundamental chemical concepts. Chemistry Education. Research & Practice in Europe. Vol. 1, No2, pp Smyrnaiou, Z. & Weil-Barais, A. (2003). Cognitive evaluation of a technology based learning environment for scientifique education In 6 th international conference on computer based learning in science (CLBIS), Colloque, Nicosia, 5-10 July. Stavridou Η., Solomonidou Χ.& Papadimitriou G. (1993) Students Teachers Conceptions about Physical and Chemical Transformations of Matter. In proceedings of ATTI, European Conference on Research in Chemical Education. September, 1993, University of Piza, Italy Δημητρακοπούλου, A. (2004) Τρέχουσες και νέες τάσεις στις εφαρμογές των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών. Στο (Επιμ. Ι.Κεκές), Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση, Ζητήματα Σχεδιασμού και Εφαρμογών, Φιλοσοφικές-Κοινωνικές Προεκτάσεις, Ειδική Έκδοση, Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, Εκδόσεις Ατραπός, σελ Καρασαββίδης, Η. (2002), Η διδασκαλία μάθησης του μαθήματος της Ιστορίας με λογισμικό εννοιολογικής χαρτογράφησης: Διδακτικές και γνωστικές παράμετροι της διαδικασίας οικειοποίησης του χάρτη εννοιών ως γνωστικού εργαλείου», στο Α.Δημητρακοπούλου (Επιμ.) Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Πρακτικά 3 ου Συνεδρίου, Ρόδος, Σεπτέμβριος 2002, Eκδ. Μαυραντωνάκη, Α. (2001), «Οι χάρτες εννοιών ως γνωστικά εργαλεία αναπαράστασης γνωστικών δομών, μια περίπτωση μελέτης», B. Μακράκης (Επιμ). Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου με Διεθνή Συμμετοχή: Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση από απόσταση, Ρέθυμνο, 8-10 Ιουνίου 2001, εκδ. Ατραπός. Σολομωνίδου, Χ. (2002), «Συνεργατική Μάθηση με τη χρήση των ΤΠΕ: Εμπειρίες από Δημοτικά Σχολεία της Θεσσαλίας», στο Α.Δημητρακοπούλου (Επιμ.) Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Πρακτικά 3 ου Συνεδρίου, Ρόδος, Σεπτέμβριος 2002, Eκδ. Σταυρίδου, Ε., Σολομωνίδου, Χ., Σαμαράκου, Μ., Γρηγοριάδου Μ., Μητρόπουλος Δ., Ρηγούτσος Α., (2000).Εκπαιδευτικό λογισμικό για τη μελέτη και μοντελοποίηση της θερμικής διαστολής και των αλλαγών φυσικής κατάστασης σωμάτων. Στο Β. Κόμης (Επιμ). Πρακτικά 2 ου Συνεδρίου, Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Εκδόσεις, Παν/μιο Πατρών.

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 660 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ντότση Αικατερίνη Εκπαιδευτικός, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών σπουδών «Διδακτική της Χημείας και Νέες Εκπαιδευτικές Τεχνολογίες» ntontsi@chem.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ανθρωπογενές περιβάλλον» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια εικονική αναπαράσταση της γνωστικής δομής ενός ατόμου σε ένα συγκεκριμένο θέμα, όπως αυτό την οικοδομεί.

Είναι μια εικονική αναπαράσταση της γνωστικής δομής ενός ατόμου σε ένα συγκεκριμένο θέμα, όπως αυτό την οικοδομεί. Διδακτικά εργαλεία Στρατηγικές Διδασκαλίας Κική Μακρή, kmakri@geo.auth.gr Κατασκευή Εννοιολογικού Χάρτη/Χάρτη Ιδεών Είναι μια εικονική αναπαράσταση της γνωστικής δομής ενός ατόμου σε ένα συγκεκριμένο θέμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch

Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Ξεκινώντας τον Προγραµµατισµό στις τάξεις του ηµοτικού Παίζοντας µε το Scratch Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΠΕ 19 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Ενότητα Προγραµµατισµός στο ηµοτικό (Ε και

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools»

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» Αβραμίδου Μαργαρίτα Καθηγήτρια Πληροφορικής, 1 ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα

Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα Εικονικό εργαστήριο στο ηλεκτρικό κύκλωμα ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ευάγγελος Κολτσάκης, ΠΕ0401 ΣΧΟΛΕΙΟ Καλλιτεχνικό Σχολείο Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκη, 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο

Ως προς το γνωστικό αντικείµενο ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες ηµοτικού) τάξεις Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ηλεκτροµαγνητισµός (ηλεκτρισµός και µαγνήτες)» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου

Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου Ε. Γουλή, Α. Γόγουλου, Κ. Παπανικολάου και Μ. Γρηγοριάδου, Τµήµα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό Τα κάναμε σαλάτα!. Διερευνώντας την έννοια και τις ιδιότητες των μιγμάτων στο Δημοτικό. Χρήστος Πράμας Εισαγωγή Η ανάλυση προγραμμάτων σπουδών Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.) της υποχρεωτικής εκπαίδευσης διάφορων

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Συνοπτική παρουσίαση του σεναρίου 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Ακολουθώντας. το λύκο και τη μέλισσα. Από τη δασκάλα: Πονηρού Άννα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Φαρσάρη Ελένη 1, Πολυζώης Γεώργιος 2 farsariel@gmail.com, gpolizois@edc.uoc.gr 1 Νηπιαγωγός στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία του μαθήματος της Τεχνολογίας στο Λύκειο

Η διδασκαλία του μαθήματος της Τεχνολογίας στο Λύκειο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΏΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟ ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΊΟΥ 2008 ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Η διδασκαλία του μαθήματος της Τεχνολογίας στο Λύκειο MIND

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας ιδακτική της Πληροφορικής Νοέµβριος 2005 Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου Α. 1 Εισαγωγή Ο εννοιολογικός χάρτης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση νοητικών µοντέλων για την ανάπτυξη - θρέψη των φυτών µε εννοιολογική χαρτογράφηση και εκπαιδευτικό λογισµικό

ιερεύνηση νοητικών µοντέλων για την ανάπτυξη - θρέψη των φυτών µε εννοιολογική χαρτογράφηση και εκπαιδευτικό λογισµικό ιερεύνηση νοητικών µοντέλων για την ανάπτυξη - θρέψη των φυτών µε εννοιολογική χαρτογράφηση και εκπαιδευτικό λογισµικό Εργαζάκη Μαρίντα (*), Κόµης Βασίλης, Ζόγκζα Βάσω ergazaki@upatras.gr, komis@upatras.gr,

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Άξονας Προτεραιότητας 2, Μέτρο 2.1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ερωτήσεις Αυτοµατοποιηµένου Μέρους Πιστοποίησης Επιµορφωτών

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 1: Διαλυτά και μη διαλυτά στερεά υλικά στο νερό και τα υγρά Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ (Β ΕΠΙΠΕΔΟΥ) ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕ60/70

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ (Β ΕΠΙΠΕΔΟΥ) ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕ60/70 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ (Β ΕΠΙΠΕΔΟΥ) ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕ60/70 1. Έστω τα ακόλουθα τρία µοντέλα ένταξης των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ o Ηγνωστική σύνδεση Η γνωστική σύνδεση, σύμφωνα με τον Ausebel, διαδραματίζει βασικότατο ρόλο στη διαδικασία της ουσιαστικής μάθησης, ηοποία σημαίνει τη διαδικασία σύνδεσης των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων»

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Η ανάπτυξη των φυτών Τάξη: Ε Δημοτικού Μάθημα: Φυσικές Επιστήμες (το βιβλίο του κ. Κόκκοτα Παναγιώτη) Ενότητα: «Τι χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΝΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα