ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΡΟΦΗΤΙΚΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ. D.B. Bukur 3* Texas A&M University, 23874, Doha, Qatar

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΡΟΦΗΤΙΚΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ. D.B. Bukur 3* Texas A&M University, 23874, Doha, Qatar"

Transcript

1 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΡΟΦΗΤΙΚΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ Α.N. Αντζάρα 1, Ε. Ηρακλέους, Α.Α. Λεμονίδου 1, * 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, ΑΠΘ, 5 Θεσσαλονίκη ΙΔΕΠ/ΕΚΕΤΑ, ο χλμ. Χαριλάου-Θέρμης, 571 Θεσσαλονίκη D.B. Bukur 3* 3 Texas A&M University, 37, Doha, Qatar ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ροφητικά ενισχυμένη ατμοαναμόρφωση του μεθανίου (Sorption Enhanced - Steam Methane Reforming, SE-SMR) είναι μια πολλά υποσχόμενη διεργασία για παραγωγή υδρογόνου με χαμηλές θερμικές ανάγκες και μικρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Στη διεργασία αυτή, η αναμόρφωση πραγματοποιείται παρουσία στερεού ροφητικού υλικού, όπως είναι το CaO, το οποίο δεσμεύει το παραγόμενο CO και οδηγεί την αντίδραση σε υψηλότερες μετατροπές μεθανίου και συγκεντρώσεις υδρογόνου. Σε μια προσπάθεια περαιτέρω εντατικοποίησης της εναλλακτικής αυτής διεργασίας, έχει προταθεί η ταυτόχρονη προσθήκη στον αντιδραστήρα ενός οξειδοαναγωγικού υλικού, συνήθως NiO, το οποίο λειτουργεί ως φορέας οξυγόνου (Sorption Enhanced Chemical Looping Steam Methane Reforming, SE-CL-SMR). Κατά το στάδιο της αναμόρφωσης ο φορέας οξυγόνου ανάγεται από το μεθάνιο σε μεταλλικό νικέλιο, ενεργό καταλύτη για την ενδόθερμη αντίδραση ατμοαναμόρφωσης η οποία λαμβάνει χώρα σχεδόν αυτόθερμα εξαιτίας της θερμότητας που απελευθερώνεται από την εξώθερμη αντίδραση ενανθράκωσης του ροφητικού. Στο δεύτερο στάδιο, το ανηγμένο Ni επανοξειδώνεται απελευθερώνοντας ενέργεια η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη μέρους των απαιτήσεων της ενδόθερμης αντίδρασης αναγέννησης του ροφητικού υλικού. Στην παρούσα μελέτη έγινε θερμοδυναμική ανάλυση των ροφητικά ενισχυμένων διεργασιών SE-SMR και SE-CL-SMR για τον προσδιορισμό των βέλτιστων λειτουργικών παραμέτρων. Επίσης έγινε ανάλυση και της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης του μεθανίου κάτω από τις βέλτιστες συνθήκες λειτουργίας της SE-SMR, για σύγκριση και αξιολόγηση της προτεινόμενης τεχνολογίας παραγωγής SE-CL-SMR. Τα αποτελέσματα της θερμοδυναμικής ανάλυσης κατέδειξαν τα πλεονεκτήματα της SE-CL-SMR και SE-SMR έναντι της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης SMR, τόσο όσον αφορά τον βαθμό μετατροπής CH και την καθαρότητα H που επιτυγχάνεται σε χαμηλές θερμοκρασίες όσο και την ελαχιστοποίηση των θερμικών αναγκών της διεργασίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το υδρογόνο αποτελεί μια σημαντική πρώτη ύλη στη χημική και πετροχημική βιομηχανία. Επίσης το υδρογόνο συγκαταλέγεται στα καθαρά καύσιμα, καθώς δεν περιέχει άνθρακα και επομένως κατά την καύση του δεν παράγονται οξείδια του άνθρακα αλλά μόνο νερό. Επομένως μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μία καθαρή πηγή για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και ως καύσιμο, η οποία θα οδηγήσει σε μια τεράστια αύξηση της ζήτησής του στο μέλλον. Σήμερα, η παραγωγή του υδρογόνου γίνεται ως επί το πλείστον μέσω της ατμοαναμόρφωσης του μεθανίου, μιας διεργασίας με υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις και καθόλου φιλική προς το περιβάλλον, καθώς ταυτόχρονα παράγονται μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα ως παραπροϊόν [1]. Επομένως κρίνεται απαραίτητη η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών με υψηλές αποδόσεις σε υδρογόνο, βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση και μικρότερο περιβαλλοντικό κόστος. Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

2 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη Στα πλαίσια της ανάπτυξης διεργασιών φιλικών προς το περιβάλλον, τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε ερευνητικό ακόμα στάδιο η ατμοαναμόρφωση του μεθανίου με ταυτόχρονη ρόφηση του παραγόμενου διοξειδίου του άνθρακα (Sorption Enhanced Steam Methane Reforming, SE-SMR) με την χρήση κάποιου στερεού ροφητικού υλικού όπως είναι το CaO. Σύμφωνα με την θερμοδυναμική, η δέσμευση του παραγόμενου CO οδηγεί σε υψηλότερες μετατροπές μεθανίου και συγκεντρώσεις υδρογόνου, ενώ παράλληλα μεγάλο μέρος των ενεργειακών απαιτήσεων της διεργασίας καλύπτονται από την εξώθερμη αντίδραση ενανθράκωσης του ροφητικού. Σε μια προσπάθεια για περαιτέρω εντατικοποίηση της εναλλακτικής αυτής διεργασίας, έχει προταθεί η ταυτόχρονη προσθήκη στον αντιδραστήρα ενός οξειδοαναγωγικού υλικού, το οποίο θα λειτουργεί ως φορέας οξυγόνου (Sorption Enhanced-Chemical Looping Steam Methane Reforming, SE-CL-SMR). Μία από τις προκλήσεις της SE-CL-SMR είναι η ανάπτυξη ενός οξειδοαναγωγικού υλικού με υψηλή ικανότητα μεταφοράς οξυγόνου και μηχανική αντοχή μετά από πολλούς κύκλους οξειδοαναγωγής. Ανάλογα με το οξείδιο που χρησιμοποιείται, η αντίδραση αναγωγής του μπορεί να είναι είτε ενδοθερμική ή εξωθερμική, ενώ επανοξείδωση του ανηγμένου φορέα είναι πάντα εξώθερμη []. Το NiO φαίνεται να είναι κατάλληλος φορέας οξυγόνου καθώς πληροί όλα τα παραπάνω. Κατά το στάδιο της αναμόρφωσης ο φορέας οξυγόνου ανάγεται από το μεθάνιο σε μεταλλικό νικέλιο, ενεργό καταλύτη για την ενδόθερμη αντίδραση ατμοαναμόρφωσης η οποία λαμβάνει χώρα σχεδόν αυτόθερμα εξαιτίας της θερμότητας που απελευθερώνεται από την εξώθερμη αντίδραση ενανθράκωσης του ροφητικού [3]. Στο δεύτερο στάδιο, το ανηγμένο Ni επανοξειδώνεται απελευθερώνοντας ενέργεια η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη μέρους των απαιτήσεων της ενδόθερμης αντίδρασης αναγέννησης του ροφητικού υλικού. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η θερμοδυναμική ανάλυση των ροφητικά ενισχυμένων διεργασιών SE-SMR και SE-CL-SMR για τον προσδιορισμό των βέλτιστων λειτουργικών παραμέτρων. Επίσης έγινε ανάλυση και της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης του μεθανίου SMR κάτω από τις βέλτιστες συνθήκες λειτουργίας της SE-SMR για σύγκριση και αξιολόγηση της προτεινόμενης τεχνολογίας παραγωγής SE-CL-SMR. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Προκειμένου να προσδιοριστεί η επίδραση των βασικών παραμέτρων λειτουργίας στις τρεις διεργασίες, πραγματοποιήθηκε προσομοίωση με την χρήση του προγράμματος Aspen Plus. Στην πρώτη περίπτωση έγινε προσομοίωση της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης μεθανίου (SMR), ενώ στη δεύτερη και τρίτη περίπτωση έγινε προσομοίωση της ροφητικά ενισχυμένης ατμοαναμόρφωσης απουσία (SE-SMR) και παρουσία NiO (SE-CL-SMR). Οι συστάσεις ισορροπίας υπολογίστηκαν ελαχιστοποιώντας την ελεύθερη ενέργεια Gibbs. Για την επιλογή των βέλτιστων λειτουργικών συνθηκών πραγματοποιήθηκε ανάλυση ευαισθησίας για ένα εύρος περιοχών θερμοκρασίας, πίεσης, λόγο ατμού/μεθάνιο (S/C), λόγο CaO/C και λόγο CaO/NiO, όπως φαίνεται στον Πίνακα 1. Πίνακας 1. Μελετώμενα όρια λειτουργικών παραμέτρων Θερμοκρασία ( o C) Πίεση (atm) λόγος S/C λόγος CaO/C λόγος CaO/NiO Συμβατική ατμοαναμόρφωση του μεθανίου (SMR) Στο Σχήμα 1 παρουσιάζεται το διάγραμμα ροής της SMR. Το ρεύμα τροφοδοσίας του αντιδραστήρα, αποτελούμενο από CH και Η Ο, προθερμαίνεται στη θερμοκρασία αντίδρασης και εισάγεται στον αντιδραστήρα. Το θερμό ρεύμα των προϊόντων Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

3 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη χρησιμοποιείται για την προθέρμανση της τροφοδοσίας με σκοπό την μείωση των θερμικών απαιτήσεων της διεργασίας. Έγινε η παραδοχή ότι στη διεργασία αυτή λαμβάνουν χώρα μόνο οι αντιδράσεις αναμόρφωσης και μετάθεσης νερού παρουσία κατάλληλου καταλύτη αναμόρφωσης: C 3 CO,.kJ / mol (1) 5 C CO H O CO H, 35.kJ / mol () 5 C Σχήμα 1. Διάγραμμα ροής της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης μεθανίου (SMR) Ροφητικά ενισχυμένη ατμοαναμόρφωση του μεθανίου (SE-SMR) Για την περίπτωση της SE-SMR το διάγραμμα ροής παρουσιάζεται στο Σχήμα. Ομοίως με την SMR ως τροφοδοσία λαμβάνεται καθαρό CH και Η Ο. Με την προσθήκη του ροφητικού υλικού στον αντιδραστήρα εκτός από τις αντιδράσεις (1) και () λαμβάνει χώρα ταυτόχρονα και η αντίδραση ενανθράκωσης του CaO, δεσμεύοντας το παραγόμενο CO : CaO CO CaCO, 17.9kJ / mol (3) 3 5 C Το κορεσμένο ροφητικό, αφού θερμανθεί στους 9 o C, εισέρχεται στον αντιδραστήρα αναγέννησης όπου παρουσία κάποιου αερίου ρεύματος (αέρα, οξυγόνου, CO ή H O) θεωρείται ότι ανακτάται πλήρως χωρίς να υποστεί κάποια απενεργοποίηση από τους διαδοχικούς κύκλους ρόφησης και εκρόφησης: CaCO CaO CO, 171.3kJ / mol () 3 9 C Σχήμα. Διάγραμμα ροής της ροφητικά ενισχυμένης ατμοαναμόρφωσης (SE-SMR) Ροφητικά ενισχυμένη ατμοαναμόρφωση του μεθανίου παρουσία NiO (SE-CL-SMR) Στην περίπτωση της SE-CL-SMR το διάγραμμα ροής είναι ίδιο με αυτό της SE-SMR (Σχήμα ) με την διαφορά ότι μαζί με το ροφητικό στον αντιδραστήρα αναμόρφωσης τροφοδοτείται και το ΝiO. Το NiO δρα ως φορέας Ο με αποτέλεσμα την μερική οξείδωση μέρος του μεθανίου από αυτό: Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

4 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη CH NiO CO H O Ni, 13.kJ / mol (5) 5 C CH NiO CO H Ni, 139.3kJ / mol () 5 C Στη συνέχεια, αφού το NiO αναχθεί προς Ni δρα ως συμβατικός καταλύτης αναμόρφωσης καταλύοντας τις αντιδράσεις (1) και (). Παράλληλα, λαμβάνει χώρα και η αντίδραση ενανθράκωσης του ροφητικού (3). Στον αντιδραστήρα αναγέννησης, εκτός από την αναγέννηση του κορεσμένου ροφητικού (), λαμβάνει χώρα και η αντίδραση επανοξείδωσης του μεταλλικού Ni. Η αντίδραση αυτή μπορεί να γίνει παρουσία αέρα ή και καθαρού Ο σύμφωνα με τις παρακάτω αντιδράσεις: 1 Ni (O 3.7N ) NiO 1.N, 1.1kJ / mol (7) 5 C 1 Ni O NiO, 7. kj / mol () 9 C Στην περίπτωση τροφοδοσίας καθαρού οξυγόνου στον αντιδραστήρα αναγέννησης, το μόνο προϊόν που λαμβάνεται στην αέρια φάση είναι καθαρό CO το οποίο απελευθερώνεται κατά την αναγέννηση του ροφητικού, καθώς όλο το οξυγόνο καταναλώνεται για την επανοξείδωση του ανηγμένου Ni. Στη περίπτωση όμως χρήσης αέρα, το CO εξέρχεται αραιωμένο σε Ν και απαιτείται επιπλέον στάδιο διαχωρισμού του, κάτι που επιβαρύνει τόσο ενεργειακά όσο και οικονομικά τη διεργασία. Έτσι στην περίπτωση χρήσης αέρα, έγινε προσομοίωση της αναγέννησης του ροφητικού και της οξείδωσης του Ni σε δύο ξεχωριστούς αντιδραστήρες σε σειρά. Στον πρώτο αντιδραστήρα λαμβάνει χώρα η οξείδωση του Ni σε NiO με αέρα σε θερμοκρασίες χαμηλότερες των 7 o C για να αποφευχθεί η διάσπαση του CaCO 3 προς CaO και CO, ενώ στον δεύτερο πραγματοποιείται η πλήρης αναγέννηση του ροφητικού σε υψηλότερες θερμοκρασίες (~9 o C ) παρουσία Η Ο ή CO []. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Επίδραση της θερμοκρασίας Η συνύπαρξη ενδόθερμων και εξώθερμων αντιδράσεων στον ίδιο αντιδραστήρα καθιστά την επίδραση της θερμοκρασίας πολύ σημαντική στη ρύθμιση της ισορροπίας στον αντιδραστήρα αναμόρφωσης. Για την εύρεση της βέλτιστης θερμοκρασιακής περιοχής λειτουργίας εξετάστηκε μια περιοχή θερμοκρασιών από 5- C. Στα Σχήματα 3Α και 3Β φαίνεται η επίδραση της θερμοκρασίας στη σύσταση ισορροπίας του ρεύματος εξόδου του αντιδραστήρα για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες. Στην SMR, αύξηση της θερμοκρασίας προκαλεί γραμμική αύξηση της μετατροπής του CH και επομένως μείωση της συγκέντρωσής του και αύξηση της συγκέντρωσης του Η στην έξοδο του αντιδραστήρα μέχρι περίπου τους 5 C, μια αναμενόμενη συμπεριφορά καθώς η ενδόθερμη αντίδραση αναμόρφωσης ευνοείται από υψηλές θερμοκρασίες. Αντίθετα, στις ροφητικά ενισχυμένες διεργασίες SE-SMR και SE-CL-SMR, η παρουσία του ροφητικού του CΟ στο σύστημα έχει ως αποτέλεσμα υψηλές συγκεντρώσεις H ακόμα και σε θερμοκρασίες < 5 C. Επιπρόσθετα στη περίπτωση της SE-CL-SMR, μέρους του μεθανίου αντιδρά με το NiO, οδηγώντας σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις CH (3A). Στις περίπτωση των SE-SMR και SE-CL-SMR, η περιεκτικότητα του ρεύματος Η σε οξείδια του άνθρακα είναι πολύ μικρή σε χαμηλές θερμοκρασίες, με αυξανόμενη όμως τάση καθώς η θερμοκρασία αυξάνεται εξαιτίας της μείωσης της ευνοϊκής επίδρασης της ρόφησης του CO στις αντιδράσεις αναμόρφωσης και μετάθεσης νερού. Έτσι με περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από τους 7 C η ρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα δεν είναι πλέον εφικτή, με αποτέλεσμα οι ροφητικά ενισχυμένες διεργασίες να εκφυλίζονται σε συμβατική ατμοαναμόρφωση. Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

5 Συγκέντρωση Η Συγκέντρωση CΗ Συγκέντρωση CO Συγκέντρωση CO 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη A 5 H (SE-CL-SMR) H (SE-SMR) H (SMR) 15 CH (SMR) 1 5 CH (SE-SMR) CH (SE-CL-SMR) Θερμοκρασία ( ο C) B CO (SMR) CO (SMR) Θερμοκρασία ( ο C) Σχήμα 3. Σύσταση ρεύματος προϊόντος του αντιδραστήρα αναμόρφωσης (A: συγκεντρώσεις H και CH, B:συγκεντρώσεις CO και CO ) για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες (T=5- o C, P=1 atm, S/C=3, CaO/C=1, NiO/CaO=.5) Συνοψίζοντας η βέλτιστη περιοχή θερμοκρασιών για τις δύο ροφητικά ενισχυμένες διεργασίες για πίεση 1 atm, λόγο S/C=3, λόγο CaO/C=1 και λόγο NiO/CaO=.5 βρίσκεται μεταξύ 55 και 5 C. Για θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 5 C η ροφητική ικανότητα του CaO μειώνεται σταδιακά με αποτέλεσμα να μειώνεται τόσο η μετατροπή του μεθανίου όσο και η απόδοση και καθαρότητα του υδρογόνου, κάτι που καθιστά τη διεργασία μη συμφέρουσα. Στο Πίνακα δίνονται οι θερμικές απαιτήσεις του σταδίου αναμόρφωσης των τριών υπό μελέτη διεργασιών ανά mole παραγόμενου Η για διαφορετικές θερμοκρασίες. Παρατηρείται ότι η θερμότητα που εκλύεται κατά την αντίδραση ενανθράκωσης έχει ως αποτέλεσμα να μειώνονται σημαντικά οι απαιτήσεις του σταδίου αναμόρφωσης για τις περιπτώσεις των SE- SMR και SE-CL-SMR συγκριτικά με την SMR. Επιπλέον, για την SE-CL-SMR οι ενεργειακές απαιτήσεις εμφανίζουν μια περαιτέρω μικρή μείωση εξαιτίας της παρουσίας του NiO στον αντιδραστήρα. Αύξηση της θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη αντίδραση αναμόρφωσης αυξάνοντας και την απόδοση Η με αποτέλεσμα τη μείωση των θερμικών απαιτήσεων της SMR ανά μονάδα παραγόμενου H. Αντίθετα η αντίδραση ενανθράκωσης του CaO (3) είναι ισχυρά εξώθερμη. Επομένως με αύξηση της θερμοκρασίας παρατηρείται αύξηση των απαιτήσεων των SE-SMR και SE-CL-SMR καθώς μειώνεται το ποσό θερμότητας που εκλύεται στον αντιδραστήρα από την αντίδραση ρόφησης του CO. Πίνακας. Θερμικές απαιτήσεις του σταδίου αναμόρφωσης συναρτήσει την θερμοκρασίας (P=1 atm, S/C=3, CaO/C=1, NiO/CaO=.5) Θερμοκρασία ( C) Θερμικές απαιτήσεις σταδίου αναμόρφωσης (kj/mole H ) SMR SE-SMR SE-CL-SMR Επίδραση της πίεσης Στο Σχήμα Α&Β παρουσιάζεται η επίδραση της πίεσης στο σύστημα για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες. Όπως είναι φανερό, αύξηση της πίεσης έχει αρνητική επίδραση στην κατανάλωση του CH και για τις τρεις περιπτώσεις, με την SMR να εμφανίσει τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις μεθανίου στο ρεύμα εξόδου. Η παρουσία του ροφητικού και του NiO (στην SE-CL-SMR) αντισταθμίζει την επίδραση της πίεσης, με αποτέλεσμα η μεταβολή Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

6 Συγκέντρωση Η Συγκέντρωση CΗ Συγκέντρωση CO Συγκέντρωση CO 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη στη συγκέντρωση του CH να είναι μικρότερη. Για μεγαλύτερες πιέσεις το σύστημα τείνει να γίνει ανεξάρτητο της πίεσης στο μελετώμενο εύρος τιμών, κυρίως για τις δύο ροφητικά ενισχυμένες περιπτώσεις. Η συγκέντρωση του Η τείνει να μειωθεί με αύξηση της πίεσης για την SMR. Ωστόσο δεν συμβαίνει το ίδιο και στις περιπτώσεις των SE-SMR και SE-CL-SMR. Με αύξηση της πίεσης μέχρι και atm, η μερική πίεση του CO είναι μεγαλύτερη από την πίεση ισορροπίας του και η αντίδραση ενανθράκωσης μετατοπίζεται προς τα προϊόντα της με αποτέλεσμα αύξηση της ρόφηση του CO όπως φαίνεται και από τη μείωση της συγκέντρωσης του CΟ. Περαιτέρω αύξηση της πίεσης οδηγεί στην αναμενόμενη μικρή ελάττωση στην καθαρότητα του Η A H (SE-CL-SMR) H (SE-SMR) H (SMR) CH (SMR) 1 CH (SE-SMR) CH (SE-CL-SMR) Πίεση (atm) 1 B CO (SMR) CO (SMR) Πίεση (atm) Σχήμα : Σύσταση ρεύματος προϊόντος του αντιδραστήρα αναμόρφωσης (A: συγκεντρώσεις H και CH, B:συγκεντρώσεις CO και CO ) για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες (P=1-1 atm, T=5 o C, S/C=3, CaO/C=1, NiO/CaO=.5) Για την SMR οι θερμικές απαιτήσεις εξαρτώνται κυρίως από την ισχυρά ενδόθερμη αντίδραση αναμόρφωσης και επομένως από το βαθμό μετατροπής του CH. Έτσι αυξανόμενης της πίεσης οι θερμικές απαιτήσεις θα έπρεπε να μειώνονται αφού παρατηρείται πτώση στην μετατροπή του μεθανίου. Όμως λαμβάνοντας σαν βάση την ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή ενός mole Η, όπως φαίνεται στον Πίνακα 3, οι θερμικές απαιτήσεις του σταδίου αναμόρφωσης αυξάνονται με αύξηση της πίεσης καθώς απαιτούνται μεγαλύτερες ποσότητες CΗ για την παραγωγή συγκεκριμένης ποσότητας Η. Αντιθέτως παρουσία του ροφητικού, αυξανόμενης της πίεσης η μείωση της απόδοσης των SE-SMR και SE-CL-SMR σε Η είναι μικρότερη. Έτσι με αύξηση της πίεσης παρατηρείται μια μικρή μείωση των θερμικών απαιτήσεων του σταδίου αναμόρφωσης για τις δύο ροφητικά ενισχυμένες διεργασίες. Πίνακας 3. Θερμικές απαιτήσεις του σταδίου αναμόρφωσης συναρτήσει την πίεσης (T=5 o C, S/C ratio=3, CaO/C ratio=1, NiO/CaO ratio=.5) Πίεση (atm) Θερμικές απαιτήσεις σταδίου αναμόρφωσης (kj/mole H ) SMR SE-SMR SE-CL-SMR Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

7 Συγκέντρωση Η Συγκέντρωση CΗ Συγκέντρωση CO Συγκέντρωση CO 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη Επίδραση του λόγου S/C Καθώς ο ατμός αποτελεί αντιδρών στις αντιδράσεις αναμόρφωσης και μετάθεσης νερού, η μεταβολή του λόγου ατμού προς μεθάνιο στην τροφοδοσία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ισορροπία των δύο αντιδράσεων και γενικότερα των τριών υπό μελέτη διεργασιών. Στο Σχήμα 5Α&Β εμφανίζονται τα αποτελέσματα της ανάλυσης ευαισθησίας στη σύσταση ισορροπίας του ρεύματος εξόδου του αντιδραστήρα συναρτήσει του λόγου S/C. Ομοίως με την πίεση, η αύξηση του λόγου S/C οδηγεί την ισορροπία των τριών διεργασιών προς την ίδια κατεύθυνση. Με αύξηση της περίσσειας του ατμού στην τροφοδοσία μετατοπίζεται η ισορροπία των αντιδράσεων αναμόρφωσης και μετάθεσης νερού προς τα προϊόντα τους, με αποτέλεσμα παραγωγή Η μεγαλύτερης καθαρότητας. Παράλληλα, η μετατόπιση της ισορροπίας της αντίδρασης μετάθεσης νερού προς τα δεξιά αυξάνει την παραγωγή του CO και ταυτόχρονα τη κατανάλωση του CΟ CO (SMR) CO (SMR) 1 9 H (SE-CL-SMR) 1 1 H (SE-SMR) H (SMR) 1 1 CH (SE-SMR) 1 7 CH (SMR) CO (SE-CL-SMR) A CH (SE-CL-SMR) S/C (-) B S/C (-) Σχήμα 5: Σύσταση ρεύματος προϊόντος του αντιδραστήρα αναμόρφωσης (A: συγκεντρώσεις H και CH, B:συγκεντρώσεις CO και CO ) για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες (S/C=1-5, T=5 o C, P=1 atm, CaO/C=1, NiO/CaO=.5) Ωστόσο μεγάλη περίσσεια ατμού επιφέρει παράλληλα αύξηση στις ενεργειακές απαιτήσεις, καθώς απαιτείται θέρμανση μεγάλης ποσότητας ατμού στην θερμοκρασία αντίδρασης. Επιπρόσθετα, για τιμές του λόγου S/C μεγαλύτερες του δεν παρατηρείται κάποια ουσιαστική μεταβολή στην απόδοση των διεργασιών. Επομένως, με βάση τα παραπάνω ο βέλτιστος λόγος S/C επιλέγεται να είναι κοντά στο 3. Επίδραση του λόγου CaO/C Στο Σχήμα Α&Β παρουσιάζεται η σύσταση του ρεύματος εξόδου του αντιδραστήρα αναμόρφωσης συναρτήσει του λόγου CaO/C για τις δύο ροφητικά ενισχυμένες διεργασίες. Για λόγους CaO/C μέχρι.7 η ποσότητα CΟ που παράγεται είναι μεγαλύτερη από την θεωρητικά μέγιστη ποσότητα που μπορεί να δεσμεύσει το CaO και έτσι η ρόφηση στις δύο διεργασίες, SE-SMR και SE-CL-SMR, είναι περίπου η ίδια. Όμως για λόγους μεγαλύτερους του.7 το CaO βρίσκεται σε περίσσεια με αποτέλεσμα η ρόφηση να εξισώνεται με την θεωρητικά μέγιστη τιμή της, η οποία στην περίπτωση της SE-CL-SMR αυξάνεται σε 1% από περίπου 7% για τη SE-SMR, λόγω της αυξημένης μερικής πίεσης του CO παρουσία του NiO. Ως αποτέλεσμα της αυξημένης ρόφησης του CO το ρεύμα του Η παρουσιάζει αυξημένη καθαρότητα συγκριτικά με αυτό της SE-SMR. Περαιτέρω αύξηση του λόγου CaO/C πάνω από. δεν έχει ουσιαστικά καμία επίδραση στην ποσότητα του CO που δεσμεύεται, ενώ η θέρμανση του επιπλέον CaO στις υψηλές θερμοκρασίες αντίδρασης απαιτεί μεγάλα ποσά ενέργειας. Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

8 Συνολικές θερμικές απαιτήσεις (MJ/kmole H ) Συγκέντρωση Η Συγκέντρωση CΗ Συγκέντρωση CO Συγκέντρωση CO 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη H (SE-CL-SMR) CH (SE-SMR) 1 1 CO (SE-CL-SMR) 9 CH (SE-CL-SMR) H (SE-SMR) 1 CO (SE-SMR) A 7,,,,, 1, CaO/C (-) B,,,,, 1, CaO/C (-) Σχήμα : Σύσταση ρεύματος προϊόντος του αντιδραστήρα αναμόρφωσης (A: συγκεντρώσεις H και CH, B:συγκεντρώσεις CO και CO ) για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες (CaO/C=-1, T=5 o C, P=1 atm, S/C=3, NiO/CaO=.5) Αν και ο λόγος CaO/C αφορά τις αντιδράσεις που λαμβάνουν χώρα στον αντιδραστήρα αναμόρφωσης, επιδρά έμμεσα στο θερμικό καθήκον του αναγεννητή και γενικότερα στις συνολικές θερμικές απαιτήσεις των διεργασιών SE-SMR και SE-CL-SMR, οι οποίες παρουσιάζονται στο σχήμα 7 ως συνάρτηση του λόγου αυτού. Οι θερμικές απαιτήσεις παρουσιάζουν σταδιακή μείωση με αύξηση του λόγου CaO/C μέχρι την τιμή. όπου παρατηρείται και η μέγιστη θεωρητική μετατροπή του CaO (και κατ επέκταση η μέγιστη έκλυση θερμότητας κατά την αναγέννηση του υλικού). Περαιτέρω αύξηση του λόγου CaO/C δεν έχει σημαντική επίδραση στις θερμικές απαιτήσεις της SE-SMR, ενώ στη SE-CL-SMR οδηγεί σε μικρή επιπλέον μείωση των απαιτήσεων λόγω της αύξησης της ποσότητας του NiO που τροφοδοτείται στον αντιδραστήρα. Στη βέλτιστη περιοχή τιμών του λόγου CaO/C, κοντά στο., η διαφορά των θερμικών απαιτήσεων μεταξύ της SE-SMR και της SE-CL-SMR είναι αρκετά μεγάλη καθώς παραπάνω από το μισό ποσό ενέργειας που χρειάζεται για το στάδιο αναγέννησης της δεύτερης παράγεται επί τόπου από την ισχυρά εξώθερμη αντίδραση οξείδωσης του Ni. 1 SE-SMR () SE-CL-SMR (3),,,,, 1, CaO/C (-) Σχήμα 7. Θερμικές απαιτήσεις των SE-SMR και SE-CL-SMR συναρτήσει του λόγου CaO/C (T αναμόρφωσης =5 o C, T αναγέννησης =9 o C, P=1 atm, S/C=3, NiO/CaO=.5) Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

9 Θερμικό καθήκον σταδίου αναγέννηση (MJ/ kmole H ) Απόδοση Η (%) CH conversion, H yield (%) CO capture, H purity (%) 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη Επίδραση του λόγου NiO/CaO Η χρήση του NiO στον αντιδραστήρα αναμόρφωσης καθώς και το στάδιο επανοξείδωσης του μεταλλικού Ni είναι αυτά που διαχωρίζουν την SE-SMR από την SE-CL-SMR, καθώς με τον επιπρόσθετο κύκλο οξειδοαναγωγής του NiO στους δύο αντιδραστήρες παράγεται ένα μεγάλο ποσοστό της συνολικά απαιτούμενης ενέργειας της ροφητικά ενισχυμένης ατμοαναμόρφωσης. Στο Σχήμα Α&Β παρουσιάζονται η μετατροπή CH, η απόδοση και καθαρότητα H και η δέσμευση του CΟ συναρτήσει του λόγου NiO/CaO. Η αύξηση του λόγου NiO/CaO αν και οδηγεί σε σταδιακή μείωση της απόδοσης της ροφητικά ενισχυμένης ατμοαναμόρφωσης όπως φαίνεται στο Σχήμα Α, αυξάνει από την άλλη πλευρά την καθαρότητα του παραγόμενου Η η οποία οφείλεται στη μεγαλύτερη μετατροπή CH και δέσμευση CO A CH conversion H yield,,1,,3,,5,,7,,9 1, NiO/CaO (-) B CO capture H purity,,1,,3,,5,,7,,9 1, NiO/CaO (-) Σχήμα : (Α) Μετατροπή CH και απόδοση H και (Β) καθαρότητα H και ρόφηση CO ως συνάρτηση του λόγου NiO/CaO (T=5 o C, P=1 atm, S/C=3, CaO/C=1) Στο Σχήμα 9 παρουσιάζονται οι θερμικές απαιτήσεις του σταδίου αναγέννησης της SE-CL- SMR και η απόδοση σε Η συναρτήσει του λόγου NiO/CaO, χρησιμοποιώντας ως οξειδωτικό μέσο αέρα ή καθαρό οξυγόνο. Αν και το μειονέκτημα της παρουσία του NiO είναι η μείωση της απόδοσης της διεργασίας σε Η καθώς μικρότερη ποσότητα μεθανίου καταναλώνεται από την αντίδραση αναμόρφωσης συγκριτικά με τη SE-SMR, παρόλα αυτά ακόμα και για λόγους NiO/CaO μέχρι.7 η μείωση στη παραγωγή Η συγκριτικά με τη SE-SMR είναι σχετικά μικρή ενώ το στάδιο της αναγέννησης της διεργασίας γίνεται ουσιαστικά αυτόθερμο Καθαρό Ο Αέρας Απόδοση Η (%),,1,,3,,5,,7,,9 1, NiO/CaO (-) Σχήμα 9. Θερμικές απαιτήσεις του κύκλου αναγέννησης και απόδοση σε Η ως συνάρτηση του λόγου NiΟ/CaO (T=5 o C, P=1 atm, S/C=3, CaO/C =1). Τέλος στο Πίνακα παρουσιάζονται οι συνολικές απαιτήσεις θερμότητας για τις τρεις υπό μελέτη διεργασίες ως συνάρτηση του λόγου NiO/CaO για την περίπτωση χρήσης καθαρού 3 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

10 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη οξυγόνου ή αέρα για την αναγέννηση του ροφητικού στην SE-CL-SMR. Αξίζει να τονιστεί ότι οι πραγματικές ενεργειακές απαιτήσεις της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης είναι πολύ υψηλότερες (~15. kj/mole Η ) σε σχέση με τις τιμές που εμφανίζονται στον πίνακα, καθώς βιομηχανικά η διεργασία λαμβάνει χώρα σε πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις θερμοκρασίες που μελετήθηκαν εδώ (5 C σε σχέση με 5 C στην παρούσα εργασία) [5]. Πίνακας. Συνολικές θερμικές απαιτήσεις των διεργασιών ατμοαναμόρφωσης (T=5 o C, P=1 atm, S/C =3, CaO/C =1) Θερμικές απαιτήσεις (kj/mole H ) SMR SE-SMR SE-CL-SMR NiO/CaO Ο Αέρας Συνοψίζοντας λοιπόν όλα τα παραπάνω, προκύπτει ότι ο βέλτιστος λόγος NiO/CaO κυμαίνεται μεταξύ.-.7, για τον οποίο οι θερμικές απαιτήσεις μειώνονται από 1 μέχρι 5% με ταυτόχρονη μείωση όμως της απόδοσης της διεργασίας μέχρι και ~11%. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Με βάση τα αποτελέσματα της θερμοδυναμικής ανάλυσης, προκύπτει ότι η ροφητικά ενισχυμένη ατμοαναμόρφωση μεθανίου παρουσία NiO εμφανίζει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι της συμβατικής ατμοαναμόρφωσης μεθανίου. Η παραγωγή Η σε ένα μόνο στάδιο με επί τόπου παραγωγή και αξιοποίηση του μεγαλύτερου μέρους της απαιτούμενης ενέργειας δείχνει την καθαρή υπεροχή της ροφητικά ενισχυμένης διεργασίας συγκριτικά με τις ογκώδεις και πολύπλοκες διατάξεις αντιδραστήρων που απαιτούνται για την επίτευξη αποτελεσματικής εναλλαγής θερμότητας στην συμβατική ατμοαναμόρφωση. Η ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στην παρούσα μελέτη επέτρεψε τον προσδιορισμό της βέλτιστης περιοχής λειτουργικών παραμέτρων των ροφητικά ενισχυμένων διεργασιών ατμοαναμόρφωσης έτσι ώστε να επιτυγχάνονται ταυτόχρονα υψηλή μετατροπή μεθανίου και καθαρότητα υδρογόνου, καθώς και ελαχιστοποίηση των θερμικών αναγκών της διεργασίας, οι οποίες είναι οι εξής: Θερμοκρασία ( o C) Πίεση (atm) λόγος S/C λόγος CaO/C λόγος CaO/NiO ~3 ~..-.7 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το Εθνικό Ταμείο Έρευνας του Κατάρ (QNRF) μέσω του προγράμματος NPRR Οι γνώμες που αποτυπώνονται στην παρούσα εργασία αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των συγγραφέων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1] Metz, B., Davidson, O., de Coninck, H., Loos, M., & Meyer, L. (n.d.). IPCC Special Report on Carbon Dioxide Capture and Storage. [] Abanadez, J. C., Murillo, R., Fernadez, J. R., Grasa, G., & Martinez, I., Env. Sci. & Tech., (17), pp (1) [3] Adanez, J., de Diego, L. F., Garcia-Labiano, F., Gayan, P., & Abad, A., Energy & Fuels 7, pp () [] Ryden, M., & Ramos, P., Fuel Proc. Tech. 9, pp. 7-3 (1) [5] Tzanetis, K.F., Martavaltzi, C.S., Lemonidou A.A., Intl J Hydrogen Energy. 37 (1), pp (1) Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Αθήνα 3-5/5/13

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ CH 4 ΜΕ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΝiO ΩΣ ΦΟΡΕΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ CH 4 ΜΕ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΝiO ΩΣ ΦΟΡΕΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ 10 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 2015. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ CH 4 ΜΕ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΝiO ΩΣ ΦΟΡΕΩΝ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Τι ονομάζεται θέση χημικής ισορροπίας; Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η θέση της χημικής

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση της χημικής ισορροπίας. Αρχή Le Chatelier.

Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση της χημικής ισορροπίας. Αρχή Le Chatelier. Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση της χημικής ισορροπίας. Αρχή Le Chatelier. H θέση ισορροπίας επηρεάζεται από τους εξής παράγοντες χημικής ισορροπίας: Τη συγκέντρωση των αντιδρώντων ή των προϊόντων. Την

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις ερωτήσεις 1 έως 4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο

Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο Μάθημα Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο Εξαγωγική Μεταλλουργία Καθ. Ι. Πασπαλιάρης Εργαστήριο Μεταλλουργίας ΕΜΠ Αναγωγικά μέσα Πως μπορεί να απομακρυνθεί το O 2 (g) από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Δημήτρης Παπαδόπουλος, χημικός Βύρωνας, 2015

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Δημήτρης Παπαδόπουλος, χημικός Βύρωνας, 2015 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Δημήτρης Παπαδόπουλος, χημικός Βύρωνας, 2015 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Κάθε ουσία, εκτός από άτομα μόρια ή ιόντα, περιέχει χημική ενέργεια. H χημική ενέργεια οφείλεται στις δυνάμεις του δεσμού (που συγκρατούν

Διαβάστε περισσότερα

Να επιλέξετε την σωστή απάντηση σε κάθε μία από τις παρακάτω ερωτήσεις: α) την πίεση β) την θερμοκρασία

Να επιλέξετε την σωστή απάντηση σε κάθε μία από τις παρακάτω ερωτήσεις: α) την πίεση β) την θερμοκρασία ΘΕΜΑ 1 ο Να επιλέξετε την σωστή απάντηση σε κάθε μία από τις παρακάτω ερωτήσεις: 1) Δίνεται η θερμοχημική εξίσωση: Ν 2(g) + 3Η 2 (g) 2ΝΗ 3 (g) ΔΗ ο = - 88 kj α) Η ενθαλπία σχηματισμού της ΝΗ 3 είναι 88

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. ε ποιο από τα υδατικά δ/τα : Δ1 - MgI 2 1 M, Δ2 С 6 H 12 O 6 1 M, Δ3 С 12 H 22 O 11 1 M, Δ4 - ΗI 1 M,που βρίσκονται σε επαφή με καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

57001, Θέρµη, Θεσσαλονίκη, 2 Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο. Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη

57001, Θέρµη, Θεσσαλονίκη, 2 Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο. Θεσσαλονίκης, 54124, Θεσσαλονίκη ΦΕΡΡΙΤΕΣ ΩΣ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΙΚΟΙ «ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Α. Εύδου 1, Ζ. Νικολαΐδου 2, Β. Ζασπάλης 1,2, Λ. Ναλµπαντιάν 1 1 Ινστιτούτο Χηµικών ιεργασιών και Ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 2NH + 3Cl N + 6HCl. 3 (g) 2 (g) 2 (g) (g) 2A + B Γ + 3. (g) (g) (g) (g) ποια από τις παρακάτω εκφράσεις είναι λανθασµένη;

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 2NH + 3Cl N + 6HCl. 3 (g) 2 (g) 2 (g) (g) 2A + B Γ + 3. (g) (g) (g) (g) ποια από τις παρακάτω εκφράσεις είναι λανθασµένη; Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ ΘΕΜΑ ο Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις..4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 2NH + 3Cl N + 6HCl. 3 (g) 2 (g) 2 (g) (g) 2A + B Γ + 3. (g) (g) (g) (g) ποια από τις παρακάτω εκφράσεις είναι λανθασµένη;

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. 2NH + 3Cl N + 6HCl. 3 (g) 2 (g) 2 (g) (g) 2A + B Γ + 3. (g) (g) (g) (g) ποια από τις παρακάτω εκφράσεις είναι λανθασµένη; Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ ο ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις..4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Παυλάτου, 2017 ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΜΕ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Ε. Παυλάτου, 2017 ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΜΕ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ 1 ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΜΕ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ 2 ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΜΕ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ Βασικές έννοιες Στοιχειομετρία-Στοιχειομετρικοί συντελεστές-στοιχειομετρική αναλογία Περιοριστικό αντιδρών Αντιδρών σε περίσσεια Μετατροπή (κλάσμα,

Διαβάστε περισσότερα

Εντροπία Ελεύθερη Ενέργεια

Εντροπία Ελεύθερη Ενέργεια Μάθημα Εντροπία Ελεύθερη Ενέργεια Εξαγωγική Μεταλλουργία Καθ. Ι. Πασπαλιάρης Εργαστήριο Μεταλλουργίας ΕΜΠ Αυθόρμητες χημικές αντιδράσεις Ηαντίδρασηοξείδωσηςενόςμετάλλουμπορείναγραφτείστη γενική της μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής Γραφείο: Α206 Τηλ. 2810 545084 E-mail: spergantis@chemistry.uoc.gr Κεφ. 14 Χημική Ισορροπία Μια υναμική Ισορροπία Χημική ισορροπία είναι η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές Ενδόθερμες - εξώθερμες αντιδράσεις Θερμότητα αντίδρασης - ενθαλπία

2.1 Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές Ενδόθερμες - εξώθερμες αντιδράσεις Θερμότητα αντίδρασης - ενθαλπία 2 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ 2.1 Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές Ενδόθερμες - εξώθερμες αντιδράσεις Θερμότητα αντίδρασης - ενθαλπία Κάθε ουσία, εκτός από άτομα μόρια ή ιόντα, «κουβαλά» ενέργεια, τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015-2016 1 Ο ΘΕΜΑ Α1. Για την ισορροπία : 22( g) O2( g) 2 H2 O( g), θ C ισχύει ότι K c =0,25. Για την ισορροπία: H2 O( g) 2( g) O2( g), θ C, ισχύει ότι:

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 14: Χημική ισορροπία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 14: Χημική ισορροπία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 14: Χημική ισορροπία Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

Αμφίδρομες αντιδράσεις

Αμφίδρομες αντιδράσεις Χημική ισορροπία Αμφίδρομες αντιδράσεις Αμφίδρομες αντιδράσεις Ταχύτητα αντιδράσεων και συγκεντρώσεις Αμφίδρομες αντιδράσεις CO +3H 2 CH 4 + H 2 O. συγκέντρωση Αμφίδρομες αντιδράσεις- κατάσταση Χ.Ι. συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας από το Σπύρο ΚΥΡΙΤΣΗ Προσκεκλημένο Ομιλητή Ημερίδα «Αεριοποίησης Βιομάζας για την Αποκεντρωμένη Συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού» Αμύνταιο

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Β ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. 3. Σε κλειστό δοχείο εισάγεται μείγμα των αερίων σωμάτων Α και Β, τα οποία αντιδρούν στους θ 0 C

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. 3. Σε κλειστό δοχείο εισάγεται μείγμα των αερίων σωμάτων Α και Β, τα οποία αντιδρούν στους θ 0 C ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 4.1. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Μία χημική αντίδραση είναι μονόδρομη όταν: α. πραγματοποιείται μόνο σε ορισμένες συνθήκες β. πραγματοποιείται μόνο στο εργαστήριο γ. μετά

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα : ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ.Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ιαγώνισµα : ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ.Β ΛΥΚΕΙΟΥ ιαγώνισµα : ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ.Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να σηµειώσετε τη σωστή απάντηση : 1. Όταν αυξάνουµε τη θερµοκρασία, η απόδοση µιας αµφίδροµης αντίδρασης : Α. αυξάνεται πάντοτε Β. αυξάνεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΙΚΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΑ ΚΕΡΑΜΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΙΚΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΑ ΚΕΡΑΜΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ 7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 3-5 ΙΟΥΝΙΟΥ, 9. ΜΕΛΕΤΗ ΟΞΕΙ ΟΑΝΑΓΩΓΙΚΟΥ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΗΡΑ ΚΕΡΑΜΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ Α. Εύδου, Λ. Ναλµπαντιάν,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V

Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V Δ. Κουτσονικόλας 1, Σ. Τόπης 3, Σ. Καλδής 2, Γ. Σκόδρας 1,2,3 και Γ.Π. Σακελλαρόπουλος 1,2,3 * 1 Εργαστήριο Γενικής Χημικής Τεχνολογίας, Τμήμα Χημικών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΧΗΜΕΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΧΗΜΕΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΧΗΜΕΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η εξαέρωση ενός υγρού µόνο από την επιφάνειά του, σε σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας Heriot-Watt University Technological Education Institute of Piraeus Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας 3 Δεκεμβρίου 2011, Αθήνα Περίληψη Εισαγωγή Δημιουργία πλέγματος & μοντελοποίηση CFD Διακρίβωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΕ.Δ.Ε.Α, ΑΠΘ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κωνσταντίνος Α. Λυμπερόπουλος Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΘΕΜΑ 1 ο ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Ισχυρότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ CO 2

ΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ CO 2 ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΕΣΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ CO 2 Νίκος Περδικάρης Χηµικός Μηχ/κός ΕΜΠ, MSc. ιεύθυνση Περιβάλλοντος Παραγωγής Σεµινάριο ΕΗ: «Τεχνολογικό δυναµικό περιορισµού εκποµπών αερίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ Τάξη Μάθημα Εξεταστέα ύλη Καθηγητές Γ Λυκείου XHMEIA Γ Λυκείου Οργανική-Οξειδοαναγωγή- Θερμοχημεία-Χημική κινητική Δημητρακόπουλος Θοδωρής Τζελέπη Αναστασία ΠΕΝΤΕΛΗ Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΣΕ ΚΥΨΕΛΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΤΥΠΟΥ SOFC ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕΘΑΝΙΟΥ. Αγρίνιο

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΣΕ ΚΥΨΕΛΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΤΥΠΟΥ SOFC ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕΘΑΝΙΟΥ. Αγρίνιο ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΣΕ ΚΥΨΕΛΗ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΤΥΠΟΥ SOFC ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕΘΑΝΙΟΥ Ε. Βακουφτσή 1, Γ. Μαρνέλλος 1,2, Κ. Αθανασίου 2, Φ.Α. Κουτελιέρης 3 1 Τμήμα Μηχανικών Διαχείρισης Ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Άσκηση 16 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Σε μια βιομηχανικ εγκατάσταση ένα ρεύμα υγρού πρέπει να θερμανθεί από τους 25 C στους 75 C ( περ = 25 C). Να εξεταστούν οι εξς εναλλακτικές λύσεις: (α) Η θέρμανση

Διαβάστε περισσότερα

η εξοικονόµηση ενέργειας

η εξοικονόµηση ενέργειας η εξοικονόµηση ενέργειας ως παράµετρος σχεδιασµού και λειτουργίας συστηµάτων αντιρρύπανσης Γιάννης. Κάργας Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Συνέδριο ΤΕΕ Ενέργεια: Σηµερινή Εικόνα - Σχεδιασµός - Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ÖñïíôéóôÞñéï Ì.Å ÅÐÉËÏÃÇ ÊÁËÁÌÁÔÁ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1

ÖñïíôéóôÞñéï Ì.Å ÅÐÉËÏÃÇ ÊÁËÁÌÁÔÁ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 008 1 ΘΕΜΑ 1 Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Για τις ερωτήσεις 1.1 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 7η Χημική Ισορροπία Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της Χημικής Ισορροπίας Υπάρχουν χηµικές αντιδράσεις που εξελίσσονται προς µία µόνο μόνο κατεύθυνση, όπως π.χ. η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΧΗΜΕΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ. 210 9713934 & 210 9769376 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑ Α. Σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. Α.1. Στη χημική αντίδραση:

Διαβάστε περισσότερα

21/5/2008. Θερµοχηµεία

21/5/2008. Θερµοχηµεία Θερµοχηµεία Θερµοχηµεία Είναι η µελέτη των θερµικών φαινοµένων που συνοδεύουν µια χηµική αντίδραση. Θερµότητα αντίδρασης υπό σταθερή πίεση Θερµότητα αντίδρασης υπό σταθερή πίεση Η θερµοδυναµική συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση:

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1.Σε κλειστό δοχείο έχει αποκατασταθεί η ισορροπία: C2H5OH(l) C 2H5OH(g)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 04 Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 04 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ε_3.ΧλΘ(α) Α. γ Α. γ Α3. δ Α4. β Α5. α) Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικές Μέθοδοι Ανάλυσης και Σχεδιασμού

Υπολογιστικές Μέθοδοι Ανάλυσης και Σχεδιασμού EΘNIKO ΜEΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙ: Ανάλυσης, Σχεδιασμού & Ανάπτυξης Διεργασιών & Συστημάτων Υπολογιστικές Μέθοδοι Ανάλυσης και Σχεδιασμού Μάθημα Επιλογής 8 ου εξαμήνου Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 21/11/2014 «Ενεργειακή Αξιοποίηση Κλάσματος Μη Ανακυκλώσιμων Αστικών Απορριμμάτων σε μία Βιώσιμη Αγορά Παραγωγής Ενέργειας από Απορρίμματα»

Ημερίδα 21/11/2014 «Ενεργειακή Αξιοποίηση Κλάσματος Μη Ανακυκλώσιμων Αστικών Απορριμμάτων σε μία Βιώσιμη Αγορά Παραγωγής Ενέργειας από Απορρίμματα» ENERGY WASTE Ημερίδα 21/11/2014 «Ενεργειακή Αξιοποίηση Κλάσματος Μη Ανακυκλώσιμων Αστικών Απορριμμάτων σε μία Βιώσιμη Αγορά Παραγωγής Ενέργειας από Απορρίμματα» Παρουσίαση έργου ENERGY WASTE Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις , να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις , να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Εργαστήριο Φυσικοχηµείας και Χηµικών ιεργασιών ΜΙΑ ΝΕΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Γ. Γούλα, Θ. Παπαδάµ, Ι. Γεντεκάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 10 2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: Μαρίνος Ιωάννου, Σταυρούλα Γκιτάκου, Στέφανος Γεροντόπουλος ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α A1. Από τις επόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ. Ηµεροµηνία: Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ. Ηµεροµηνία: Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τρίτη 5 Ιανουαρίου 06 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Α.. γ Α.. β Α.3. γ Α.4. γ Α.5. α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.6.. Σ. Λ (Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

3 Η ΣΕΙΡΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ - PC-LAB ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: ΑΣΚΗΣΗ 1 ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

3 Η ΣΕΙΡΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ - PC-LAB ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: ΑΣΚΗΣΗ 1 ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ 3 Η ΣΕΙΡΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ - PC-LAB ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: 23.12.2015 ΑΣΚΗΣΗ 1 ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Ένα τυπικό φυσικό αέριο έχει την ακόλουθη σύσταση σε % mol: 0.5% Ν 2,

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 06 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Α.. Α.. Α.3. Α.4. Α.5. Α.6. γ β γ γ α ΘΕΜΑ Β Β.. Ηµεροµηνία: Τρίτη 5 Ιανουαρίου 06 ιάρκεια Εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

(10) Ποιες από τις παρακάτω ισορροπίες είναι ομογενείς και ποιες ετερογενείς;

(10) Ποιες από τις παρακάτω ισορροπίες είναι ομογενείς και ποιες ετερογενείς; ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΒΙΒΛΙΟΥ (ΣΕΛ. 3 37) (7) Προς τα πού θα μετατοπιστεί η ισορροπία στην αμφίδρομη αντίδραση CO(g) + H(g) CH3OH(g) ΔΗ < 0 α. αν αυξήσουμε τη θερμοκρασία; β. αν ελαττώσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ-ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΗΣ

ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ-ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΗΣ Α. Κύκλος Rankine ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΕΣ-ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΟΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΗΣ. Ατμοστροβιλοεγκατάσταση λειτουργεί μεταξύ των πιέσεων 30 bar και 0,08 bar.η θερμοκρασία του υπέρθερμου ατμού είναι 400 C. Να υπολογιστεί ο θεωρητικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2017 A ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2017 A ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Τετάρτη 4 Ιανουαρίου 2017 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις προτάσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΥΔΡΟΓΟΝΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗ 1: Ποιες από τις παρακάτω διεργασίες παραγωγής ισχύος έχει το υψηλότερο CO 2 αποτύπωμα A) Καύση μεθανίου για παραγόμενη ισχύ 1 MW B) Καύση

Διαβάστε περισσότερα

2.7 Χημική αντίδραση

2.7 Χημική αντίδραση 1 2.7 Χημική αντίδραση Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 7-1. Τι ονομάζουμε φαινόμενο στη Φυσική και στη Χημεία; Φαινόμενο είναι η μεταβολή 7-2. Τι ονομάζουμε φυσικά φαινόμενα ή φυσικές μεταβολές; Είναι οι

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Κινητική Γενικές Υποδείξεις 1. Τάξη Αντίδρασης 2. Ενέργεια Ενεργοποίησης

Χημική Κινητική Γενικές Υποδείξεις 1. Τάξη Αντίδρασης 2. Ενέργεια Ενεργοποίησης Χημική Κινητική Γενικές Υποδείξεις 1. Τάξη Αντίδρασης Γενικά, όταν έχουμε δεδομένα συγκέντρωσης-χρόνου και θέλουμε να βρούμε την τάξη μιας αντίδρασης, προσπαθούμε να προσαρμόσουμε τα δεδομένα σε εξισώσεις

Διαβάστε περισσότερα

A.1 mol H 2 O(g) 1 572kJ B.1 mol H 2 0(l) 2 120KJ Γ.0,5mol H 2 O(g) 3 240KJ Δ. 2mol Η 2 0(1) KJ 5-572KJ

A.1 mol H 2 O(g) 1 572kJ B.1 mol H 2 0(l) 2 120KJ Γ.0,5mol H 2 O(g) 3 240KJ Δ. 2mol Η 2 0(1) KJ 5-572KJ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Τι ονομάζεται ενθαλπία; 2. Τι ονομάζεται ενθαλπία αντίδρασης, ενθαλπία σχηματισμού και ενθαλπία καύσης; Κάτω από ποιες συνθήκες η ενθαλπία αντίδρασης είναι ίση με τη μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ. Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ & ΘΕΜΑ Α.

ΧΗΜΕΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ. Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ & ΘΕΜΑ Α. Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ. 210 9713934 & 210 9769376 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. Α.1. β Α.2. β Α.3. β Α.4. γ Α.5. β ΘΕΜΑ Β. Β.1. (α). ΛΑΘΟΣ Το ιόν 3 Li +2 έχει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2013 Για τη Β τάξη Λυκείου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α Ερώτηση 1 (5 μονάδες) (α): (ιν), (β): (ιιι), (γ): (ι), (δ): (ιι) (4x0,5= μ. 2) Μεταξύ των μορίων του ΗF αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ. . γ) Μετατόπιση δεξιά, συνολικά µείωση της ποσότητας του Cl. . στ) Καµία µεταβολή.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ. . γ) Μετατόπιση δεξιά, συνολικά µείωση της ποσότητας του Cl. . στ) Καµία µεταβολή. Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 0 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ α γ γ 4 β 5 α) Σ β) Λ γ) Σ δ) Λ ε) Λ ΘΕΜΑ ο α) Μετατόπιση αριστερά, µείωση της ποσότητας του Cl β) Μετατόπιση δεξιά, αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Τα κύρια οργανικά απόβλητα που παράγονται στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης είναι: Απόβλητα από τη λειτουργία σφαγείων Απόβλητα από τη λειτουργία ελαιουργείων Απόβλητα από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Διεργασίες: Εισαγωγή

Χημικές Διεργασίες: Εισαγωγή : Εισαγωγή Ορολογία Μοναδιαίες Διεργασίες ( Unit Processes ) - Οξείδωση - Υδρογόνωση - Αφυδρογόνωση - Πυρόλυση - Ενυδάτωση κλπ Ορολογία Μοναδιαίες Διεργασίες ( Unit Processes ) - Οξείδωση - Υδρογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ. Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ)

ΙΙ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ. Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ ΙΙ» Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Βιομηχανικών Διεργασιών 6ο εξάμηνο

Συστήματα Βιομηχανικών Διεργασιών 6ο εξάμηνο Συστήματα Βιομηχανικών Διεργασιών 6ο εξάμηνο Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 4 ο μάθημα ΔΠΘ-ΜΠΔ Συστήματα Βιομηχανικών Διεργασιών 2 ΔΠΘ-ΜΠΔ Συστήματα Βιομηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Παραγωγής Τσιμέντου και Σκυροδέματος

Τεχνολογία Παραγωγής Τσιμέντου και Σκυροδέματος Τεχνολογία Παραγωγής Τσιμέντου και Σκυροδέματος Ενότητα: Στοιχειομετρικός προσδιορισμός του απαιτούμενου αέρα καύσης βαρέος κλάσματος πετρελαίου Κωνσταντίνος Γ. Τσακαλάκης, Καθηγητής, Ε.Μ.Π Σχολή Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τα υγρά απόβλητα μονάδων επεξεργασίας τυροκομικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξημένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

5. ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

5. ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ 5. ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ A. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ E.1.1 Να συμπληρώσετε τα διάστικτα: α) Πρότυπη ενθαλπία σχηματισμού ένωσης από τα στοιχεία της ονομάζεται... Β) Πρότυπη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Στην

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις ο Μάθηµα

Απαντήσεις ο Μάθηµα 79. 1 ο Μάθηµα: 1. διαµοριακές, ασθενέστερες. διαµοριακές, ενδοµοριακές 3. διαφορετικά, HCl, χηµικών στοιχείων, Η 4. πολικότητας, διανυσµατικό, q. r, πολικότητα, δεσµών 5. µορίων, υδρογόνου 6. διπόλου

Διαβάστε περισσότερα

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4)

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4) Μιχαήλ Π. Μιχαήλ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ 1 3.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-34 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το αντικείµενο µελέτης της χηµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις.

ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θερμοχημεία, είναι ο κλάδος της χημείας που μελετά τις μεταβολές ενέργειας που συνοδεύουν τις χημικές αντιδράσεις. Ενθαλπία (Η), ονομάζεται η ολική ενέργεια ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 4.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-33 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Μία χηµική αντίδραση είναι: i) µονόδροµη όταν: α. πραγµατοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

έχει μια σταθερή τιμή που συμβολίζεται με K c.

έχει μια σταθερή τιμή που συμβολίζεται με K c. Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4.3 Σταθερα χημικη ς ισορροπι ας Κ - Kp Τι ονομάζεται σταθερά χημικής ισορροπίας Κ και τι νόμο χημικής ισορροπίας; Ποιες χημικές ουσίες δεν συμπεριλαμβάνοντ αι στο νόμο της

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που εξηγούν τη διαλυτότητα. Είδη διαλυμάτων

Παράγοντες που εξηγούν τη διαλυτότητα. Είδη διαλυμάτων Παράγοντες που εξηγούν τη διαλυτότητα 1. Η φυσική τάση των ουσιών να αναμιγνύονται μεταξύ τους. 2. Οι σχετικές ελκτικές δυνάμεις μεταξύ των χημικών οντοτήτων του διαλύματος Είδη διαλυμάτων Στα διαλύματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΚΕΡ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΚΕΡ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΚΕΡ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ Ε.Μ.Π., 2010 1 Μεθοδολογία προσδιορισμού της αναλογίας των πρώτων

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση-Ενέργεια και Τεχνολογίες Αντιρύπανσης

Ρύπανση-Ενέργεια και Τεχνολογίες Αντιρύπανσης Ρύπανση-Ενέργεια και Τεχνολογίες Αντιρύπανσης Χαράλαμπος Ματραλής Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Τόμος Γ Παραγωγή Υδρογόνου από Υδρογονάνθρακες Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Μάθημα 6 ο Καταλυτική Πυρόλυση Θερμική Πυρόλυση Ιξωδόλυση Εξανθράκωση Γλύκανση Παραγωγή Υδρογόνου Ανάμιξη Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Καταλυτική Πυρόλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ (Α. Χημική Θερμοδυναμική) H 298

ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ (Α. Χημική Θερμοδυναμική) H 298 ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ 4-5 (Α. Χημική Θερμοδυναμική) η Άσκηση Από τα δεδομένα του πίνακα που ακολουθεί και δεχόμενοι ότι όλα τα αέρια είναι ιδανικά, να υπολογίσετε: α)

Διαβάστε περισσότερα