ABSTRACT. Eleftheria Athanasoula February 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ABSTRACT. Eleftheria Athanasoula February 2009"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γνώσεις, στάσεις και αντιλήψεις του τοπικού πληθυσµού για τη διαχείριση του εθνικού δρυµού Πίνδου (Βάλια Κάλντα) Ελευθερία K. Αθανασούλα Επιβλέπων καθηγητής: Π. ηµητρακόπουλος Μυτιλήνη Φεβρουάριος/ 2009

2 Γνώσεις, στάσεις και αντιλήψεις του τοπικού πληθυσµού για τη διαχείριση του εθνικού δρυµού Πίνδου (Βάλια Κάλντα) Ελευθερία Κ. Αθανασούλα ΙΑΤΡΙΒΗ Που υποβλήθηκε στο Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Περιβαλλοντική Πολιτική και ιαχείριση του Τµήµατος Περιβάλλοντος ως µέρος των απαιτήσεων για την απόκτηση ιπλώµατος Ειδίκευσης στην Περιβαλλοντική Πολιτική και ιαχείριση Μυτιλήνη Φεβρουάριος 2009

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Αρχικά θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τον υπεύθυνο της διπλωµατικής µου εργασίας κ. ηµητρακόπουλο Παναγιώτη τόσο για την δυνατότητα που µου έδωσε ώστε να ασχοληθώ µε µια ενδιαφέρουσα διπλωµατική διατριβή όσο και για την πολύτιµη βοήθεια και καθοδήγησή του καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησής της. Συνεχίζοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τη διεύθυνση περιβάλλοντος του νοµού Ιωαννίνων για την πολύτιµη βοήθεια τους και την εκχώρηση σηµαντικών δεδοµένων για τη συνέχιση της διπλωµατικής µου. ε θα µπορούσα να µην εκφράσω τις ευχαριστίες µου στους φιλόξενους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής της Βάλια Κάλντα και συγκεκριµένα ένα µεγάλο ευχαριστώ στη φίλη µου Βάγγυ και τον Αντώνη, υπεύθυνο του Πάρκου Βόρειας Πίνδου στην περιοχή Βοβούσα, για την πολύτιµη βοήθεια τους. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς µου που µου έδωσαν την δυνατότητα να συνεχίσω τις σπουδές µου και που µου συµπαραστάθηκαν καθ όλη τη διάρκεια τους. Τέλος δεν υπάρχουν λέξεις για να εκφράσω τις ευχαριστίες µου στον σύντροφό µου Γιώργο για την αµέριστη συµπαράσταση στις ατελείωτες ώρες διαβάσµατος. i

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ελευθερία Αθανασούλα Φεβρουάριος 2009 Γνώσεις, στάσεις και αντιλήψεις του τοπικού πληθυσµού για τη διαχείριση του εθνικού δρυµού Πίνδου (Βάλια Κάλντα) Η προοδευτική υποβάθµιση των οικοσυστηµάτων και ο ορατός κίνδυνος εξαφάνισης πολλών ειδών οδήγησε τις κυβερνήσεις στην υιοθέτηση του θεσµού των προστατευόµενων περιοχών. Η παρούσα έρευνα εξετάζει τις στάσεις, αντιλήψεις και αντιδράσεις των κατοίκων της προστατευόµενης περιοχής της Βάλια Κάλντα µε βάση συγκεκριµένες δηµογραφικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονοµικές παραµέτρους. Οι γνώσεις για το πάρκο και τους στόχους του, τα κοινωνικοοικονοµικά οφέλη, η προθυµία για πληρωµή και η στάση των κατοίκων απέναντι σε συγκεκριµένες πολιτικές εξετάστηκαν µε τη βοήθεια ερωτηµατολογίων. Ως περιοχή µελέτης επιλέχθηκε η ενταγµένη στο δίκτυο Natura 2000 προστατευόµενη περιοχή της Βάλια Κάλντα.. ιεξήχθησαν προσωπικές συνεντεύξεις βάση ενός δοµηµένου ερωτηµατολογίου καταλήγοντας σε 103 περιπτώσεις για ανάλυση. Μεταξύ των αποτελεσµάτων προκύπτει ότι ενώ οι κάτοικοι έχουν γνώσεις αναφορικά µε τις προστατευόµενες περιοχές εµφανίζουν µειωµένη γνώση όσον αφορά τη τις ζώνες προστασίας και τους περιορισµούς που έχει θέσει το πάρκο. Επιπλέον η πλειοψηφία των κατοίκων δηλώνει ότι δεν επηρεάζεται άµεσα από την ένταξη της περιοχής στο δίκτυο Natura 2000 και µάλιστα η στάση αυτή συσχετίζεται µε το επάγγελµα τους. Τέλος διαφαίνεται η ευαισθησία των κατοίκων για την περιοχή µέσα τόσο από τις φιλοπεριβαλλοντικές τους στάσεις και την επιθυµία για την ενεργό συµµετοχή στην προστασία της περιοχής. ii

5 ABSTRACT Eleftheria Athanasoula February 2009 Knowledge, attitudes and perceptions of local people according to the management of National Park of Pindos (Valia Calda). The progressive degradation of ecosystems and the visible danger of the extinction of many species led the governments to create protected areas. The present research examines the attitudes, perceptions and reactions of local people of protected area of Valia Calda according to specific demographic, social, environmental and economic parameters. Knowledge of the aims of the park, socio-economic benefits, willing to pay and the attitude of residents toward specific policies were studied by means of a questionnaire sutvey. As region of the study was selected the included in the network Natura 2000 protected area of Valia Calda. Personal interviews were performed by sampling which resulted in 103 cases for analysis. The results show that while the residents have knowledge referring to protected areas they had limited knowledge about the zoning of the park and the restrictions that have been defined by the park. Moreover the majority of residents pointed out that they have not been influenced directly by the inclusion of the area in the network Natura 2000 and specifically this attitude is associated with their job. Finally the results indicate that the residents care about the protected area because they presented high environmental awareness and also the necessity for their active participation in the protection of the area. iii

6 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Προστατευόµενες περιοχές Το δίκτυο Natura Το ίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα Η συµµετοχή του κοινού στη διαχείριση των προστατευόµενων περιοχών Περιπτωσιολογικές µελέτες Περιγραφή της περιοχής µελέτης Περιοχή Μελέτης Φυσικό περιβάλλον Ανθρωπογενές περιβάλλον Ασκούµενες πιέσεις στο περιβάλλον της περιοχής µελέτης Σχέδιο διαχείρισης Ειδική Περιβαλλοντική µελέτη Ζώνες και όρια προστασίας Μεθοδολογία Μέθοδος συλλογής δεδοµένων είγµα µελέτης Περιγραφή ερωτηµατολογίου Τεχνική συλλογής δεδοµένων Στατιστική επεξεργασία Αποτελέσµατα Συχνότητες και ποσοστά των απαντήσεων των ερωτηθέντων στις ερωτήσεις του ερωτηµατολογίου Προσωπικά Στοιχεία Περιβαλλοντική συνειδητοποίηση Στάσεις Συµπεριφορές ιαχείριση- Πολιτική ιασταυρώσεις τιµών και έλεγχος χ 2 µεταξύ των απαντήσεων που δόθηκαν από τους ερωτηθέντες στις σηµαντικότερες ερωτήσεις Συζήτηση Συµπεράσµατα Βιβλιογραφία Παραρτήµατα iv

7 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς το φύλο του 32 Πίνακας 2: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς την ηλικία τους 33 Πίνακας 3: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς τον τόπο διαµονής 34 Πίνακας 4: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς το επίπεδο εκπαίδευσης 35 Πίνακας 5: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς το σηµερινό τους επάγγελµα 36 Πίνακας 6: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς το µηνιαίο εισόδηµα 37 Πίνακας 7: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς το αν η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες 39 Πίνακας 8: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε τους παράγοντες οι οποίοι συνέβαλαν στη δηµιουργία αυτού του ενδιαφέροντός για το περιβάλλον 40 Πίνακας 9: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε την ύπαρξη ή µη βασικών Πίνακας 10: γνώσεων για τα περιβαλλοντικά ζητήµατα 42 Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε τον τρόπο άντλησης των περιβαλλοντικών γνώσεων 43 Πίνακας 11: Συχνότητες και ποσοστά των κυριότερων παγκόσµιων περιβαλλοντικών προβληµάτων σύµφωνα µε τις απαντήσεις των ερωτηθέντων 44 Πίνακας 12: Πίνακας 13: Πίνακας 14: Πίνακας 15: Πίνακας 16: Πίνακας 17: Πίνακας 18: Συχνότητες και ποσοστά των κυριότερων τοπικών περιβαλλοντικών προβληµάτων 45 Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε το τι είναι οι προστατευόµενες περιοχές 47 Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε τις πηγές άντλησης γνώσεων που αφορούν τις προστατευόµενες περιοχές 48 Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε το αν γνωρίζουν περιοχές που έχουν προταθεί προς ένταξη στο δίκτυο Natura 2000 στην ευρύτερη περιοχή τους 49 Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε το αν γνωρίζουν ότι η περιοχή της Βάλια Κάλντα έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή Natura Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε τον σκοπό προστασίας της προστατευόµενης περιοχής 52 Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε τη γνώση ύπαρξης σχεδίου διαχείρισης που προβλέπει τη διαίρεσή της σε 3 ζώνες προστασίας 54 Πίνακας 19: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η επιστηµονική έρευνα 55 Πίνακας 20: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται το άναµµα της φωτιάς 55 Πίνακας 21: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκευή κτηρίων 55 Πίνακας 22: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η άσκηση της δραστηριότητας της µελισσοκοµίας 55 Πίνακας 23: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται το κυνήγι ή το ψάρεµα 55 Πίνακας 24: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκευή/ διαπλάτυνση δρόµων 56 Πίνακας 25: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκήνωση 56 v

8 Πίνακας 26: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι δραστηριότητες αναψυχής(π.χ. πεζοπορία, παρατήρηση φύσης) 56 Πίνακας 27: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η υλοτοµία 56 Πίνακας 28: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η γεωργία και η δενδροκαλλιέργεια µε βιολογικές µεθόδους 57 Πίνακας 29: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κτηνοτροφία και η βόσκηση 57 Πίνακας 30: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η εκπαίδευση κοινού, ξενάγησης επισκεπτών και διεξαγωγή οικοτουριστικών προγραµµάτων 57 Πίνακας 31: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι παραγωγικές δραστηριότητες(µεταποίηση, ξυλεία, τυροκοµία κτλ) 57 Πίνακας 32: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται το άναµµα της φωτιάς 58 Πίνακας 33: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκευή κτηρίων 58 Πίνακας 34: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η άσκηση της δραστηριότητας της µελισσοκοµίας 58 Πίνακας 35: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται το κυνήγι ή το ψάρεµα 58 Πίνακας 36: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκευή/ διαπλάτυνση δρόµων 59 Πίνακας 37: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκήνωση 59 Πίνακας 38: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι δραστηριότητες αναψυχής(π.χ. πεζοπορία, παρατήρηση φύσης) 59 Πίνακας 39: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η υλοτοµία 59 Πίνακας 40: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η γεωργία και η δενδροκαλλιέργεια µε βιολογικές µεθόδους 60 Πίνακας 41: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κτηνοτροφία και η βόσκηση 60 Πίνακας 42: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η εκπαίδευση κοινού, ξενάγησης επισκεπτών και διεξαγωγή οικοτουριστικών προγραµµάτων 60 Πίνακας 43: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι παραγωγικές δραστηριότητες(µεταποίηση, ξυλεία, τυροκοµία κτλ) 60 Πίνακας 44: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται το άναµµα της φωτιάς 61 Πίνακας 45: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκευή κτηρίων 61 Πίνακας 46: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η άσκηση της δραστηριότητας της µελισσοκοµίας 61 Πίνακας 47: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η γεωργία και η δενδροκαλλιέργεια 61 Πίνακας 48: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται το κυνήγι ή το ψάρεµα 62 Πίνακας 49: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκευή/ διαπλάτυνση δρόµων 62 Πίνακας 50: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κατασκήνωση 62 Πίνακας 51: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι δραστηριότητες αναψυχής(π.χ. πεζοπορία, παρατήρηση φύσης) 62 Πίνακας 52: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι αθλητικές δραστηριότητες(π.χ. ράφτιγκ) 63 Πίνακας 53: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η υλοτοµία 63 Πίνακας 54: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η κτηνοτροφία και η βόσκηση 63 vi

9 Πίνακας 55: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η εκπαίδευση κοινού 63 Πίνακας 56: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπονται οι παραγωγικές δραστηριότητες(µεταποίηση, ξυλεία, τυροκοµία κτλ) 64 Πίνακας 57: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το αν επιτρέπεται η εγκατάσταση ΧΥΤΑ και άλλων µεγάλων πτηνοτροφικών µονάδων 64 Πίνακας 58: Συχνότητες και ποσοστά αναφορικά µε το ρόλο του περιβάλλοντος στις καθηµερινές τους αποφάσεις 67 Πίνακας 59: Συχνότητες και ποσοστά αναφορικά µε τη δραστηριοποίησή σε τοπικό επίπεδο σε θέµατα περιβάλλοντος 68 Πίνακας 60: Συχνότητες και ποσοστά αναφορικά µε τη σηµαντικότητα του θεσµού των προστατευόµενων περιοχών 69 Πίνακας 61: Συχνότητες και ποσοστά του επιπέδου των ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην οικονοµία της περιοχής 70 Πίνακας 62: Συχνότητες και ποσοστά του επιπέδου των απωλειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην οικονοµία της περιοχής 71 Πίνακας 63: Συχνότητες και ποσοστά του επιπέδου των ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην καθηµερινότητα 72 Πίνακας 64: Συχνότητες και ποσοστά του επιπέδου των απωλειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην καθηµερινότητα 73 Πίνακας 65: Συχνότητες και ποσοστά του επιπέδου των ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στο περιβάλλον της περιοχής 74 Πίνακας 66: Συχνότητες και ποσοστά του επιπέδου των απωλειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στο περιβάλλον της περιοχής 75 Πίνακας 67: Οι κυριότερες ωφέλειες και απώλειες που σηµειώθηκαν στον τοµέα της οικονοµίας 76 Πίνακας 68: Οι κυριότερες ωφέλειες και απώλειες που σηµειώθηκαν στον τοµέα της καθηµερινότητας 76 Πίνακας 69: Οι κυριότερες ωφέλειες και απώλειες που σηµειώθηκαν στον τοµέα του περιβάλλοντος 77 Πίνακας 70: Συχνότητες και ποσοστά αναφορικά µε την ενεργή συµµετοχή στην προστασία µιας περιοχής 77 Πίνακας 71: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τη συµµετοχή τους ή όχι σε περιβαλλοντική οργάνωση 80 Πίνακας 72: Συχνότητες και ποσοστά των περιβαλλοντικών οργανώσεων που σηµειώθηκαν 80 Πίνακας 73: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τον τρόπο συµµετοχή τους στις περιβαλλοντικές οργανώσεις 81 Πίνακας 74: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε το ενδιαφέρον των ερωτηθέντων να γίνουν µέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων 82 Πίνακας 75: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τη συµµετοχή των ερωτηθέντων σε εκδηλώσεις που αφορούν το χαρακτηρισµό µιας περιοχής Natura; 83 Πίνακας 76: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε το είδος της εκδήλωσης 84 Πίνακας 77: Συχνότητες και ποσοστά σχετικά µε τη σηµαντικότητα προστασίας της περιοχής της Βάλια Κάλντα 85 Πίνακας 78: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε θεσπισµένο κυβερνητικό οργανισµό 86 Πίνακας 79: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε µία ανεξάρτητη αρχή που θα επιβλέπεται από την πολιτεία 87 Πίνακας 80: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις µε εµπειρία στη διαχείριση της περιοχής 88 vii

10 Πίνακας 81: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης στις τοπικές αρχές 89 Πίνακας 82: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε ιδιώτες 90 Πίνακας 83: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την προθυµία τους για διάθεση χρηµάτων στην προστασία της περιοχής 91 Πίνακας 84: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε το ύψος του διαθέσιµου ποσού 92 Πίνακας 85: Συχνότητες και ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τους λόγους άρνησης στη διάθεση κάποιου ποσού 93 Πίνακας 86: Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε εισφορές χρηστών / επισκεπτών κατά την είσοδό τους στην περιοχή 96 Πίνακας 87: Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε εισφορές χρηστών για επίσκεψη σε συγκεκριµένες τοποθεσίες εντός της περιοχής µε συγκεκριµένες υποδοµές ή µε την αγορά τοπικών προϊόντων εντός αυτής 97 Πίνακας 88: Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε επιβολή ειδικού φόρου προστασίας περιβάλλοντος από την κυβέρνηση 98 Πίνακας 89: Συχνότητες και ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε εισφορές µέσω της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της περιοχής 99 Πίνακας 90: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών φύλλο και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε ιδιώτες 101 Πίνακας 91; ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών φύλλο και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε µη κυβερνητικές οργανώσεις µε εµπειρία στη διαχείριση της περιοχής 102 Πίνακας 92: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Τι ηλικία έχετε και Ο θεσµός των προστατευόµενων περιοχών είναι σηµαντικός για την κοινωνία 102 Πίνακας 93: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Επίπεδο εκπαίδευσης και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε θεσπισµένο κυβερνητικό οργανισµό 103 Πίνακας 94: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Επίπεδο εκπαίδευσης και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε ιδιώτες 104 Πίνακας 95: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Επίπεδο εκπαίδευσης και Γνωρίζεται τι είναι οι προστατευόµενες περιοχές 104 Πίνακας 96: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Σηµερινό επάγγελµα και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε θεσπισµένο κυβερνητικό οργανισµό 105 Πίνακας 97: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Σηµερινό επάγγελµα και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε ιδιώτες 106 Πίνακας 98: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Σηµερινό επάγγελµα και Επίπεδο ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός ως περιοχή Natura στην καθηµερινότητα της περιοχής 107 Πίνακας 99: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Σηµερινό επάγγελµα και Επίπεδο ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός ως περιοχή Natura στην οικονοµία της περιοχής 107 Πίνακας 100: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Σηµερινό επάγγελµα και Η οικονοµική ενίσχυση της περιοχής θα πρέπει να προέρχεται από εισφορές χρηστών-επισκεπτών κατά την είσοδο τους στην περιοχή 108 viii

11 Πίνακας 101: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Τόπος διαµονής και Η διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να ανατεθεί σε θεσπισµένο κυβερνητικό οργανισµό 109 Πίνακας 102: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Τόπος διαµονής και Επίπεδο ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός ως περιοχή Natura στην καθηµερινότητα της περιοχής 109 Πίνακας 103: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Τόπος διαµονής και Επίπεδο ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός ως περιοχή Natura στην οικονοµία της περιοχής 110 Πίνακας 104: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Τόπος διαµονής και Θεωρείτε ότι έχετε βασικές γνώσεις για περιβαλλοντικά ζητήµατα 110 Πίνακας 105: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Τόπος διαµονής και Επιτρέπεται η κτηνοτροφία / βόσκηση στον πυρήνα της προστατευόµενης περιοχής 111 Πίνακας 106: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Μηνιαίο εισόδηµα και Η οικονοµική ενίσχυση της περιοχής θα πρέπει προέρχεται από επιβολή ειδικού φόρου προστασίας περιβάλλοντος από την κυβέρνηση 112 Πίνακας 107: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Μηνιαίο εισόδηµα και Είστε διατεθειµένος να προσφέρεται κάποιο ποσό για την προστασία της Βάλια Κάλντα 112 Πίνακας 108: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες µου και Στις καθηµερινές µου αποφάσεις / επιλογές παίζει ρόλο το περιβάλλον 113 Πίνακας 109: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες µου και Ο θεσµός των προστατευόµενων περιοχών είναι σηµαντικός για την κοινωνία 114 Πίνακας 110: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες µου και Ο θεσµός των προστατευόµενων περιοχών είναι σηµαντικός για την κοινωνία 115 Πίνακας 111: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Γνωρίζεται τι είναι οι προστατευόµενες περιοχές και Είστε διατεθειµένος να προσφέρεται κάποιο ποσό για την προστασία της Βάλια Κάλντα 116 Πίνακας 112: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Είναι απαραίτητη η δραστηριοποίηση µου σε θέµατα περιβάλλοντος και Ο θεσµός των προστατευόµενων περιοχών είναι σηµαντικός για την κοινωνία 116 Πίνακας 113: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες µου και Είναι απαραίτητη η δραστηριοποίησή µου σε θέµατα περιβάλλοντος 117 Πίνακας114: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες µου και Πόσο σηµαντική θεωρείτε την προστασία της Βάλια Κάλντα 118 Πίνακας 115: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Στις καθηµερινές µου αποφάσεις /επιλογές παίζει ρόλο το περιβάλλον και Ο άνθρωπος πρέπει να συµµετέχει ενεργά στη προστασία του περιβάλλοντος 119 ix

12 Πίνακας 116: ιασταύρωση τιµών και έλεγχος x 2 µεταξύ των µεταβλητών Στις καθηµερινές µου αποφάσεις /επιλογές παίζει ρόλο το περιβάλλον και Ο θεσµός των προστατευόµενων περιοχών είναι σηµαντικός για την κοινωνία 119 x

13 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ/ΣΧΗΜΑΤΩΝ/ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ Σχήµα 1: Η περιοχή µελέτης 19 Εικόνα 1: άση οξιάς και µαύρης πεύκης 20 Εικόνα 2: Λίµνες Φλέγκας 21 Εικόνα 3: Η ζωνοποίηση µιας προστατευόµενης περιοχής 25 Εικόνα 4: Οι περιοχές της µελέτης 29 Γράφηµα 1: Ποσοστό των ανδρών και γυναικών που ερωτήθηκαν 32 Γράφηµα 2: Ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς την ηλικία τους 33 Γράφηµα 3: Ποσοστά ερωτηθέντων ως προς τον τόπο διαµονής 34 Γράφηµα 4: Ποσοστά ερωτηθέντων ως προς το επίπεδο εκπαίδευση 35 Γράφηµα 5: Ποσοστά ερωτηθέντων ως προς το σηµερινό επάγγελµα 36 Γράφηµα 6: Ποσοστά ερωτηθέντων ως προς το µηνιαίο εισόδηµα 37 Γράφηµα 7: Ποσοστά των ερωτηθέντων ως προς το αν η προστασία του περιβάλλοντος είναι από τις πρώτες προτεραιότητες 39 Γράφηµα 8: Ποσοστά που απεικονίζουν τον πρώτο παράγοντα δηµιουργίας Γράφηµα 9: ενδιαφέροντος 40 Ποσοστά που απεικονίζουν τον δεύτερο παράγοντα δηµιουργίας ενδιαφέροντος 41 Γράφηµα 10: Ποσοστά που απεικονίζουν τον τρίτο παράγοντα δηµιουργίας ενδιαφέροντος 41 Γράφηµα 11: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ύπαρξη ή µη βασικών γνώσεων για τα περιβαλλοντικά ζητήµατα 42 Γράφηµα 12: Συχνότητες των ερωτηθέντων σχετικά µε τον τρόπο άντλησης των περιβαλλοντικών γνώσεων 43 Γράφηµα 13: Ποσοστά των κυριότερων παγκόσµιων περιβαλλοντικών προβληµάτων που αναφέρθηκαν 44 Γράφηµα 14: Ποσοστά των κυριότερων τοπικών περιβαλλοντικών προβληµάτων 46 Γράφηµα 15: Ποσοστά ερωτηθέντων σχετικά µε το τι είναι οι προστατευόµενες περιοχές 47 Γράφηµα 16: Συχνότητες των ερωτηθέντων σχετικά µε τις πηγές άντλησης γνώσεων που αφορούν τις προστατευόµενες περιοχές 48 Γράφηµα 17: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε το αν γνωρίζουν περιοχές που έχουν προταθεί προς ένταξη στο δίκτυο Natura 2000 στην ευρύτερη περιοχή τους 49 Γράφηµα 18: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε το αν γνωρίζουν ότι η περιοχή της Βάλια Κάλντα έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή Natura Γράφηµα 19: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε τον πρώτο σκοπό προστασίας της προστατευόµενης περιοχής 52 Γράφηµα 20: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε τον δεύτερο σκοπό προστασίας της προστατευόµενης περιοχής 53 Γράφηµα 21: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε τον τρίτο σκοπό προστασίας της προστατευόµενης περιοχής 53 Γράφηµα 22: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε τη γνώση ύπαρξης σχεδίου διαχείρισης που προβλέπει τη διαίρεσή της σε 3 ζώνες προστασίας 54 Γράφηµα 23: Ποσοστά αναφορικά µε το ρόλο του περιβάλλοντος στις καθηµερινές τους αποφάσεις 67 Γράφηµα 24: Ποσοστά αναφορικά µε τη δραστηριοποίησή σε τοπικό επίπεδο σε θέµατα περιβάλλοντος 68 Γράφηµα 25: Ποσοστά αναφορικά µε τη σηµαντικότητα του θεσµού των προστατευόµενων περιοχών 69 Γράφηµα 26: Ποσοστά του επιπέδου των ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην οικονοµία της περιοχής 70 xi

14 Γράφηµα 27: Ποσοστά του επιπέδου των απωλειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην οικονοµία της περιοχής 71 Γράφηµα 28: Ποσοστά του επιπέδου των ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην καθηµερινότητα 72 Γράφηµα 29: Ποσοστά του επιπέδου των απωλειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στην καθηµερινότητα 73 Γράφηµα 30: Ποσοστά του επιπέδου των ωφελειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στο περιβάλλον της περιοχής 74 Γράφηµα 31: Ποσοστά του επιπέδου των απωλειών που θα επιφέρει ο χαρακτηρισµός στο περιβάλλον της περιοχής 75 Γράφηµα 32: Ποσοστά αναφορικά µε την ενεργή συµµετοχή στην προστασία µιας περιοχής 78 Γράφηµα 33: Ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τη συµµετοχή τους ή όχι σε περιβαλλοντική οργάνωση 80 Γράφηµα 34: Ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τον τρόπο συµµετοχή τους στις περιβαλλοντικές οργανώσει 81 Γράφηµα 35: Ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε το ενδιαφέρον των ερωτηθέντων να γίνουν µέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων 82 Γράφηµα 36: Ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τη συµµετοχή των ερωτηθέντων σε εκδηλώσεις που αφορούν το χαρακτηρισµό µιας περιοχής Natura; 83 Γράφηµα 37: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε το είδος της εκδήλωσης 84 Γράφηµα 38: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε τη σηµαντικότητα προστασίας της περιοχής της Βάλια Κάλντα 85 Γράφηµα 39: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε θεσπισµένο κυβερνητικό οργανισµό 86 Γράφηµα 40: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε µία ανεξάρτητη αρχή που θα επιβλέπεται από την πολιτεία 87 Γράφηµα 41: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της ιαχείρισης σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις µε εµπειρία στη διαχείριση της περιοχής 88 Γράφηµα 42: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης στις τοπικές αρχές 89 Γράφηµα 43: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την ανάθεση της διαχείρισης σε ιδιώτες 90 Γράφηµα 44: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε την προθυµία τους για διάθεση χρηµάτων στην προστασία της περιοχής 91 Γράφηµα 45: Ποσοστά των ερωτηθέντων σχετικά µε το ύψος του διαθέσιµου ποσού 92 Γράφηµα 46: Ποσοστά των ερωτηθέντων αναφορικά µε τους λόγους άρνησης στη διάθεση κάποιου ποσού 93 Γράφηµα 47: Ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε εισφορές χρηστών / επισκεπτών κατά την είσοδό τους στην περιοχή 96 Γράφηµα 48: Ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε εισφορές χρηστών για επίσκεψη σε συγκεκριµένες τοποθεσίες εντός της περιοχής µε συγκεκριµένες υποδοµές ή µε την αγορά τοπικών προϊόντων εντός αυτής 97 Γράφηµα 49: Ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε επιβολή ειδικού φόρου προστασίας περιβάλλοντος από την κυβέρνηση 98 Γράφηµα 50: Ποσοστά ερωτηθέντων αναφορικά µε την ενίσχυση της περιοχής µε εισφορές µέσω της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της περιοχής 99 xii

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο.ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προστατευόµενες περιοχές και τα εθνικά πάρκα αντιπροσωπεύουν τις προσπάθειες των ανθρώπων για τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας στη φύση (Singh & Singh 2004). Πάνω από προστατευόµενες περιοχές αποτελούν το 12% της παγκόσµιας σε έκταση γης (Redford & Fearn 2007). Οι προστατευόµενες αυτές περιοχές θεωρούνται ως το κλειδί στις στρατηγικές για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Παρόλα αυτά η δηµιουργία και η διατήρηση των περιοχών αυτών είναι σε πολλές χώρες αµφιλεγόµενη (Allendorf 2007). Σύµφωνα µε τους Ghimire & Pimbert (1997) οι προστατευόµενες περιοχές ιδρύθηκαν αρχικά είτε εκτοπίζοντας τις τοπικές κοινωνίες είτε µη δίνοντας αρκετή προσοχή στην επιβίωση των ανθρώπων που ζουν µέσα σε αυτές. Επιπλέον οι παραδοσιακές πρακτικές για την διατήρηση της βιοποικιλότητας των προστατευόµενων περιοχών έχουν επικριθεί για το γεγονός ότι είναι αναποτελεσµατικές εξαιτίας των επιβαλλόµενων κανόνων και περιορισµών που επιβάλλονται στους κατοίκους των γύρω περιοχών µε συνέπεια την καταπάτηση των δικαιωµάτων τους που αφορά τη χρήση των πόρων για την επιβίωσή τους (Heinen 1996). Σύµφωνα µε τον Springer (2006) αν και οι προστατευόµενες περιοχές διαφέρουν ως προς τους στόχους τους και τις προδιαγραφές τους έχουν ένα κοινό συστατικό: το ρόλο της τοπικής κοινωνίας. εδοµένου ότι ο άνθρωπος είναι αναπόσπαστο κοµµάτι του οικοσυστήµατος, η συµµετοχή των ντόπιων κατοίκων είναι απαραίτητη για κάθε διαχειριστική ενέργεια (Pavlikakis & Tsihrintzis 2006). Ως τοπική συµµετοχή περιγράφεται το δικαίωµα των ανθρώπων να κινητοποιούν τις ικανότητες τους, να δρουν κοινωνικά παρά να γίνονται παθητικοί αποδέκτες, να διαχειρίζονται τους πόρους, να λαµβάνουν αποφάσεις και να ελέγχουν τις δραστηριότητες που επηρεάζουν τις ζωές τους (Cernea 1985, 10). Εάν η προστασία των περιοχών αυτών αναµένεται να διατηρηθεί για µεγάλο χρονικό διάστηµα, οι διαχειριστικές αρχές θα πρέπει να εξετάσουν τις αντιλήψεις του ντόπιου πληθυσµού και να τις συµπεριλάβουν στις διαχειριστικές στρατηγικές (Zube 1986, Brandon & Wells 1992, Furze et al. 1996). Οι έρευνες µε αντικείµενο τις στάσεις και τις αντιλήψεις των ανθρώπων χρησιµοποιούνται ευρέως µε σκοπό να γίνει κατανοητό γιατί οι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις και συµπεριφέρονται µε συγκεκριµένο τρόπο. Οι έρευνες αυτές εξετάζουν µέσα από τις απαντήσεις και τα πιστεύω των ερωτώµενων αν η συµπεριφορά τους και οι ενέργειές τους επηρεάζονται από διάφορα σηµαντικά ζητήµατα (Karanth et.al. 2008). Παράλληλα οι στάσεις παίζουν σηµαντικό ρόλο στην αποδοχή των διάφορων περιβαλλοντικών πολιτικών ή των µέτρων διαχείρισης από τη µεριά του κοινού αλλά και ειδικότερα από τη µεριά των υπεύθυνων για τη διαχείριση (Winter et al. 2005). Οι αντιλήψεις των ατόµων µαζί µε τη γνώση για διάφορα ζητήµατα καθώς και τα κοινωνικοοικονοµικά χαρακτηριστικά επηρεάζουν τις απόψεις και τις τοποθετήσεις τους. ηµογραφικοί παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η εκπαίδευση, η διαµονή και το εισόδηµα συχνά διαµορφώνουν τις στάσεις των κατοίκων (Mehta & Heinen 2001, Pavlikakis & Tsihrintzis 2006, Xu et al. 2006, Dolisca et al. 2007). 1

16 Οι στάσεις, οι αντιλήψεις, οι γνώσεις καθώς και ο βαθµός συµµετοχής των ντόπιων κατοίκων έχει εξεταστεί από διάφορους ερευνητές. Στις περισσότερες από αυτές τις µελέτες το ερωτηµατολόγιο ήταν το κύριο µεθοδολογικό εργαλείο. Επιπλέον οι περισσότερες από τις µελέτες εκτός από την εξέταση διάφορων δηµογραφικών παραγόντων, επικεντρώθηκαν και σε ζητήµατα όπως: τη γνώση των κατοίκων για τους στόχους και τους νόµους του πάρκου (Trakolis 2001a, Trakolis 2001b, Jim & Xu 2002, Rao et al. 2003, Harada 2003, Pavlikakis & Tsihrintzis 2006, Xu et al. 2006, Allendorf 2007), τη στάση τους απέναντι στον εναλλακτικό τουρισµό και την επιλογή του ως πηγή εισοδήµατος (Trakolis 2001a, Trakolis 2001b, Sekhar 2003, Lai & Nepal 2006, Pipinos & Fokiali 2007), την αναγκαιότητα της συµµετοχής της τοπικής κοινωνίας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων (Harada 2003, Wallner et al. 2007), την επιλογή διάφορων διαχειριστικών πολιτικών (Trakolis 2001a, Trakolis 2001b, Robertson & Lawes 2005), την στάση απέναντι στις υπάρχουσες πολιτικές και την διαχειριστική αρχή καθώς και την ύπαρξη ωφελειών και απωλειών από την ύπαρξη του πάρκου (Trakolis 2001a, Trakolis 2001b, Kaltenborn et al. 2008) και τέλος την προθυµία για πληρωµή για την προστασία της προστατευόµενης περιοχής (Pavlikakis & Tsihrintzis 2006) Το σηµαντικότερο αποτέλεσµα των µελετών αυτών ήταν ότι οι αντιλήψεις των ντόπιων κατοίκων για τις προστατευόµενες περιοχές εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως το αν έχουν κέρδος ή κόστος από τη διαχείριση των περιοχών αυτών, την εξάρτηση τους από τους πόρους της προστατευόµενης περιοχής καθώς και την γνώση τους για την διαχειριστική πολιτική της περιοχής. Επειδή δεν αναφερόµαστε σε µία οµογενοποιηµένη τοπική κοινωνία µε κοινούς στόχους και κανόνες είναι λογικό τα ενδιαφέροντά και αντιλήψεις τους για τα σχέδια διαχείρισης να ποικίλουν τόσο σε ατοµικό όσο και σε επίπεδο οικογένειας (Xu et.al. 2006). Η αγνόηση αυτής της διαφοράς των απόψεων µπορεί να προκαλέσει αρνητικά αποτελέσµατα τόσο στους ίδιους τους κατοίκους όσο και στην επίτευξη των στόχων για τη διατήρηση και διαχείριση των προστατευόµενων περιοχών (Agrawal & Gibson 1999). Η έρευνα για την κοινωνική και οικονοµική θέση καθώς και τις προτιµήσεις και αντιλήψεις του πληθυσµού που έχει άµεσα συµφέροντα σε µια περιοχή πρέπει να προηγείται οποιασδήποτε άλλης δράσης επειδή όταν η τοπική κοινωνία ενσωµατώνεται στα διαχειριστικά σχέδια περιορίζονται οι πιθανές συγκρούσεις (Pavlikakis & Tsihrintzis 2006). Υπάρχουν διάφορες µελέτες που δείχνουν ότι η αξιολόγηση των απαντήσεων που δίνουν οι κάτοικοι που ζουν κοντά στις προστατευόµενες περιοχές αποτελεί σηµαντικό βήµα στην συγκέντρωση των πληροφοριών που µπορούν µετέπειτα να ενσωµατωθούν στην διαδικασία λήψης αποφάσεων και να οδηγήσουν στον περιορισµό των εκάστοτε συγκρούσεων (Trakolis 2001a, Trakolis 2001b, Jim & Xu 2002, Rao et al. 2003, Christopoulou & Tsachalidis 2004, Pavlikakis & Tsihrintzis 2006). Σύµφωνα µε τους Pavlikakis & Tsihrintzis (2006) η ενσωµάτωση των προτιµήσεων, των αναγκών και των δραστηριοτήτων της τοπικής κοινωνίας στα σχέδια για την διαχείριση της περιοχής αποτελεί µέσο τόσο για την συνέχεια όσο και για την επιτυχία τους. 2

17 Η περιοχή µελέτης της παρούσας έρευνας περιλαµβάνει την προστατευόµενη περιοχή της Βάλια Κάλντα που αποτελεί τµήµα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου και ανήκει διοικητικά στους νοµούς Ιωαννίνων και Γρεβενών. Πραγµατοποιήθηκε µε τη βοήθεια ερωτηµατολογίων, τα οποία περιείχαν ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου και απευθύνονταν σε κατοίκους που ζουν µέσα στα όρια της περιοχής. Στην παρούσα έρευνα, επιχειρείται µια προσπάθεια διερεύνησης και κατανόησης των στάσεων, αντιλήψεων, συµπεριφορών των κατοίκων της προστατευόµενης περιοχής της Βάλια Κάλντα µε βάση συγκεκριµένες δηµογραφικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονοµικές παραµέτρους µε σκοπό να µπορούν να χρησιµοποιηθούν από την διαχειριστική αρχή της περιοχής για µια καλύτερη θεώρηση του τρόπου διαχείρισης. Επίσης γίνεται προσπάθεια εκτίµησης τόσο της αποτελεσµατικότητας της διαχείρισης της προστατευόµενης περιοχής όσο και των πιθανών συγκρούσεων µε την τοπική κοινωνία µε σκοπό την ανάδειξη της αναγκαιότητας της συµµετοχής του ντόπιου πληθυσµού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. 3

18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 2.1. Προστατευόµενες περιοχές Η ανάγκη δηµιουργίας από τις κυβερνήσεις προστατευόµενων περιοχών ήρθε σαν αποτέλεσµα της προοδευτικής υποβάθµισης των οικοσυστηµάτων σαν αποτέλεσµα των ανθρώπινων επεµβάσεων-παρεµβάσεων επάνω στο φυσικό περιβάλλον. Η ανάγκη διαφύλαξης της γενετικής ποικιλίας ώστε να εξασφαλιστούν οι οικολογικές διαδικασίες και η συνέχιση της φυσικής εξέλιξης των ειδών πάνω στις οποίες στηρίζεται η λειτουργία όλων των συστηµάτων, οδήγησε τις κυβερνήσεις να προωθήσουν µέτρα προστασία στης φύσης. Έτσι οδηγηθήκαµε στην υιοθέτηση του θεσµού των προστατευόµενων περιοχών (Κιλιπίρης 2006). Μία προστατευόµενη περιοχή ορίζεται σύµφωνα µε τη ιεθνή Ένωση για την Προστασία της Φύσης (IUCN 1994) ως : Μια χερσαία ή/και θαλάσσια έκταση αφιερωµένη στην προστασία και διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας και των φυσικών και συναφών πολιτιστικών πόρων, η οποία υπόκειται σε διαχείριση µε νοµικά µέσα ή άλλους αποτελεσµατικούς τρόπους. Η πρώτη προσπάθεια προστασίας της ελληνικής φύσης µέσω της δηµιουργίας προστατευόµενων περιοχών έγινε το 1937 µε την έκδοση του Ν. 856/1937 «Περί Εθνικών ρυµών». Ο Νόµος προέβλεπε την ίδρυση στη χώρα (εκτός των νησιών) έως πέντε Εθνικών ρυµών ως περιοχών µε ειδικό καθεστώς προστασίας. Βάσει του Νόµου αυτού το 1938 ιδρύθηκε ο πρώτος Εθνικός ρυµός στον Όλυµπο (http://www.biodiv-chm.gr). Ακολούθησε µία σειρά ειδικών διατάξεων στο πλαίσιο της ασικής Νοµοθεσίας µε τις οποίες θεσπίσθηκαν νέες κατηγορίες προστατευόµενων περιοχών, όπως «Αισθητικό άσος», «ιατηρητέο Μνηµείο της Φύσης», «Καταφύγιο Θηραµάτων», «Ελεγχόµενη Κυνηγετική Περιοχή» και «Εκτροφείο Θηραµάτων». Η επέκταση του Ν.5351/1932 µε τον συµπληρωµατικό Ν.1465/1950 έδωσε τη δυνατότητα ανακήρυξης ορισµένων περιοχών ως «Τοπίων Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους». (http://www.biodiv-chm.gr). Το 1986 η εθνική νοµοθεσία εξελίχθηκε µε τον νόµο 1650/1986 «Για την προστασία του περιβάλλοντος». Έκτοτε, ο 1650 είναι ο κύριος ελληνικός νόµος που διέπει τη θεσµοθέτηση προστατευόµενων περιοχών (Κακούρος 2004). Ο Νόµος αυτός, στο κεφάλαιο για την προστασία της φύσης και του τοπίου περιέχει δύο σηµαντικές ρυθµίσεις. Η πρώτη αφορά στην κατηγοριοποίηση των προστατευόµενων περιοχών σε έξι νέες επιµέρους κατηγορίες (http://www.biodiv-chm.gr). Βάσει του 1650 οι κατηγορίες προστατευόµενων περιοχών είναι οι εξής: Περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης. Περιοχές προστασίας της φύσης. 4

19 Εθνικά πάρκα. Προστατευόµενοι φυσικοί σχηµατισµοί Προστατευόµενα τοπία και στοιχεία του τοπίου. Περιοχές οικοανάπτυξης. Στην πράξη, µια προστατευόµενη περιοχή συνήθως περιλαµβάνει συνδυασµό των παραπάνω βαθµών προστασίας (Κακούρος 2004). Η δεύτερη αφορά στον καθορισµό ειδικής διαδικασίας κήρυξης και διαχείρισης των νέων προστατευόµενων περιοχών. (http://www.biodiv-chm.gr). Η δηµιουργία των εθνικών πάρκων σήµερα αποτελεί το πιο διαδεδοµένο µέσο που υιοθετείται παγκοσµίως στη διατήρηση των φυσικών οικοσυστηµάτων ή/και στην πολιτιστική κληρονοµιά ενός ευρύτερου φάσµατος ανθρώπινων δραστηριοτήτων (Papageorgiou & Kassioumis 2005). Ο ορισµός που δίνει η Παγκόσµια Στρατηγική για την Προστασία και ιατήρηση (IUCN 1994) είναι: Εθνικά Πάρκα είναι οι φυσικές χερσαίες ή υδάτινες περιοχές που έχουν σχεδιαστεί µε σκοπό την προστασία της οικολογικής ακεραιότητας, ενός ή περισσοτέρων οικοσυστηµάτων και την παροχή ενός θεσµού που παρέχει πνευµατικές, επιστηµονικές, εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δυνατότητες οι οποίες πρέπει να είναι περιβαλλοντικά και πολιτισµικά συµβατές. Σύµφωνα µε την ελληνική νοµοθεσία (Trakolis 2001b) τα εθνικά πάρκα είναι προστατευόµενες περιοχές µε σκοπό: 1. την προστασία του περιβάλλοντος 2. την προώθηση επιστηµονικής έρευνας και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης 3. την παροχή ψυχαγωγικών ευκαιριών 4. τη βελτίωση της κοινωνικής και οικονοµικής θέσης των ντόπιων κατοίκων, προώθηση της ανάπτυξης του οικοτουρισµού και την ενθάρρυνση παραδοσιακών προτύπων χρήσης γης καθώς και παραδοσιακών επαγγελµάτων Το δίκτυο Natura 2000 Η διατήρηση της βιοποικιλότητας παραµένει µια από τις σηµαντικότερες προκλήσεις που αντιµετωπίζει ο σύγχρονος κόσµος. Ο ορατός κίνδυνος εξαφάνισης πολλών ειδών και αλλοίωσης της σύνθεσης και υποβάθµισης πολλών οικοσυστηµάτων οδήγησε στην έκδοση της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» από το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο. Σκοπός της Οδηγίας είναι «να συµβάλει στην προστασία της βιολογικής ποικιλοµορφίας, µέσω της διατήρησης των φυσικών οικοτόπων, 5

20 καθώς και της άγριας χλωρίδας και πανίδας στο ευρωπαϊκό έδαφος των κρατών µελών όπου εφαρµόζεται η συνθήκη» ( ). Η αναγνώριση της ανάγκης για την θέσπιση ενός δικτύου αυτού του είδους ήρθε ως απάντηση στην µεγάλης κλίµακας καταστροφή και κατακερµατισµό των ενδιαιτηµάτων άγριας πανίδας και χλωρίδας που συνέβη κατά τις δεκαετίες πριν από το Ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός Περιβάλλοντος έχει επιβεβαιώσει ότι πολλά ευρωπαϊκά είδη φθίνουν: κατά τα πρόσφατα έτη, 64 ενδηµικά φυτά της Ευρώπης εξαφανίστηκαν από τη φύση το 38% ειδών πτηνών και το 45% ειδών πεταλούδας απειλούνται, ενώ ορισµένοι πληθυσµοί είναι ευάλωτοι ή σε κίνδυνο. (http://ec.europa.eu). Η δύναµη της οδηγίας είναι ότι στοχεύει στην προστασία των οικοτόπων, µέσω ενός Ευρωπαϊκού οικολογικού δικτύου προστατευόµενων ζωνών και όχι µόνο στην προστασία των ειδών που ανήκουν σε αυτούς (Boteva et al. 2004). Επιπλέον σύµφωνα µε την οδηγία κατά την λήψη των µέτρων στις ζώνες ειδικής διατήρησης, λαµβάνονται υπόψη οι οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτιστικές απαιτήσεις καθώς και οι περιφερειακές και τοπικές ιδιοµορφίες. Κατά συνέπεια η φιλοσοφία της οδηγίας στηρίζεται στην αµφίδροµη αρχή ότι δε µπορούµε να διαχειριζόµαστε µια περιοχή εάν δεν την προστατεύουµε και δεν µπορούµε να προστατεύουµε µια περιοχή εάν δεν την διαχειριζόµαστε κατάλληλα (Ντάφης et.al. 1997). Η οδηγία 92/43/ΕΟΚ, επιδιώκοντας να συµβάλει γενικότερα στην προστασία της βιολογικής ποικιλοµορφίας, προβλέπει στο άρθρο 3 την ίδρυση του ευρωπαϊκού δικτύου περιοχών ιδιαίτερης φυσικής αξίας Φύση 2000, στη σύσταση του οποίου κάθε κράτος µέλος συµµετέχει ανάλογα µε τους τύπους των φυσικών οικοτόπων που απαντώνται στην επικράτειά του (Λαζαρέτου 2002). Το ίκτυο Φύση 2000 (Natura 2000) αποτελεί ένα Ευρωπαϊκό Οικολογικό ίκτυο περιοχών, οι οποίες φιλοξενούν φυσικούς τύπους οικοτόπων και οικοτόπους ειδών που είναι σηµαντικοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο (http://www.minenv.gr ). Το δίκτυο αυτό, το οποίο θα τεθεί κάτω από ένα καθεστώς ειδικής διαχείρισης που θα καθορίσει κάθε χώρα-µέλος λαµβάνοντας υπόψη της τις ιδιαιτερότητές της, θα αποτελέσει την σπονδυλική στήλη όχι µόνο για την διατήρηση της βιοποικιλότητας αλλά και της γενικότερης προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος (Ντάφης et.al. 1997). Σκοπός του δικτύου είναι να διασφαλιστεί η µακροπρόθεσµη επιβίωση των πιο πολύτιµων και των πλέον απειλούµενων ειδών και ενδιαιτηµάτων της Ευρώπης (http://ec.europa.eu). Αποτελείται από δύο κατηγορίες περιοχών: Τις «Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ)» (Special Protection Areas - SPA) για την Ορνιθοπανίδα, όπως ορίζονται στην Οδηγία 79/409/EK, και τους «Τόπους Κοινοτικής Σηµασίας (ΤΚΣ)» (Sites of Community Importance - SCI) όπως ορίζονται στην Οδηγία 92/43/ΕΚ. Οι ΖΕΠ, µετά τον χαρακτηρισµό τους από τα Κράτη Μέλη, εντάσσονται αυτόµατα στο ίκτυο Φύση 2000, και η διαχείρισή τους ακολουθεί τις διατάξεις του άρθρου 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΚ (http://www.minenv.gr). Αντίθετα, για την ένταξη των ΤΚΣ πραγµατοποιείται επιστηµονική αξιολόγηση και διαπραγµάτευση µεταξύ των Κρατών 6

21 Μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα των κατά οικολογική ενότητα Βιογεωγραφικών Σεµιναρίων (http://www.minenv.gr). Η µακροπρόθεσµη διατήρηση των εν λόγω ενδιαιτηµάτων και ειδών δεν µπορεί να επιτευχθεί µε την προστασία αποµονωµένων φυσικών θυλάκων, όσο µεγάλη και αν είναι η ατοµική τους αξία. Θεσπίζοντας ένα δίκτυο τόπων µέσω της συνολικής κατανοµής των εν λόγω ενδιαιτηµάτων και ειδών, το δίκτυο «Φύση 2000» προτίθεται να αποτελέσει ένα δυναµικό και ζωντανό δίκτυο, το οποίο θα διασφαλίζει τη διατήρησή τους (http://ec.europa.eu). Το δίκτυο Φύση 2000 δεν είναι ένα σύστηµα αυστηρά προστατευόµενων φυσικών περιοχών όπου αποκλείεται κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Ενώ το δίκτυο θα συµπεριλαµβάνει ασφαλώς προστατευόµενες φυσικές περιοχές, το µεγαλύτερο τµήµα της γης είναι πιθανόν να συνεχίσει να είναι ιδιωτικής ιδιοκτησίας και θα δοθεί έµφαση στη διασφάλιση της αειφόρου, τόσο από οικολογική όσο και από οικονοµική και κοινωνική άποψη, µελλοντικής διαχείρισης (http://ec.europa.eu) Το ίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα Όπως και στην Ευρώπη η άγρια φύση και οι βιότοποι της Ελλάδας απειλούνται όλο και περισσότερο, πιθανώς περισσότερο από οπουδήποτε αλλού. Η υποβάθµιση των βιοτόπων ή και η αρκετά συχνή καταστροφή τους, συνδέεται κυρίως µε την εντατικοποίηση της γεωργίας, την αστικοποίηση αλλά και µε τη δηµιουργία οδικού δικτύου και άλλων έργων υποδοµής. Η ρύπανση που οφείλεται κυρίως σε λύµατα και στερεά απόβλητα είναι ακόµα µια απειλή η οποία µπορεί να είναι πολύ σηµαντική σε ορισµένες περιοχές. Το κυνήγι που είναι µια δηµοφιλής δραστηριότητα στην Ελλάδα αποτελεί και αυτό ένα σοβαρό πρόβληµα (Aperghis 2006). Η Ελλάδα, στα πρώτα στάδια του θεσµού των προστατευόµενων περιοχών ακολουθούσε την τότε επικρατούσα προσέγγιση της απόλυτης προστασίας φυσικών περιοχών αποθαρρύνοντας τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Στην πορεία η προσέγγιση αυτή εγκαταλείπεται και δίνει τη θέση της στην αντίληψη που υπαγόρευε την ενσωµάτωση της προστατευόµενης περιοχής στον περιβάλλοντα χώρο και τη στενή σύνδεση της προστασίας µε την αειφορική χρήση των φυσικών πόρων. (http://www.biodiv-chm.gr). Όταν αναφερόµαστε στις προστατευόµενες περιοχές στην Ελλάδα, εννοούµε κυρίως τις περιοχές που έχουν ενταχθεί στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο «Φύση 2000» και που προστατεύονται βάσει των κοινοτικών Οδηγιών για τους Οικοτόπους και τα Πουλιά (Καραβέλλας 2003). Το δίκτυο «Φύση 2000» στην Ελλάδα σήµερα απαρτίζεται από 239 ΤΚΣ και 163 ΖΕΠ. Οι περιοχές αυτές παρουσιάζουν χωρική αλληλεπικάλυψη. Μάλιστα, 31 ΤΚΣ είναι απολύτως ταυτόσηµοι µε ΖΕΠ όσον αφορά την έκταση και την χωροθέτησή τους (http://www.minenv.gr). Στις παραπάνω περιοχές περιλαµβάνονται οι 10 Εθνικοί ρυµοί (καθεστώς βάση του 7

22 Ν.996/1971 που αποτελεί µέρος του Ν.86/1969 «Περί ασικού Κώδικος», οι υγρότοποι ιεθνούς Σηµασίας σύµφωνα µε τη Σύµβαση Ραµσαρ και άλλες σηµαντικές περιοχές. Η Ελλάδα είναι πολύ πλούσια σε φυσικά τοπία και βιοποικιλότητα. Περιέχει ένα µεγάλο ποσοστό από απειλούµενους βιοτόπους (110 από τους 255) όπως αυτοί ορίζονται από την κοινοτική Οδηγία για τους Οικοτόπους και τα Πουλιά. Επίσης πολλά ζώα όπως ερπετά, αµφίβια, ψάρια και ασπόνδυλα (76 από τα 199) και πουλιά (τουλάχιστον 120 από τα 181) βρίσκονται στην Ελλάδα ενώ στη χώρα φύονται πάνω από διαφορετικά είδη και υποείδη φυτών εκ των οποίων περίπου 1000 είναι ενδηµικά κάτι που δεν συναντάται σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Αυτός ο πλούτος οδήγησε σε ένα µεγάλο αριθµό καθορισµένων ως «Φύση 2000» περιοχών στην Ελλάδα (Aperghis 2006) Η συµµετοχή του κοινού στη διαχείριση των προστατευόµενων περιοχών Οι συµµετοχικές διαδικασίες σε θέµατα διαχείρισης περιβάλλοντος αναδεικνύονται πλέον σε ουσιαστικό δικαίωµα του πολίτη και σε υποχρέωση του κράτους στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής νοµοθεσίας. Σταθµό αποτέλεσε η υπογραφή της Σύµβασης του Άαρχους ( ανία, 15 Ιουνίου 1998), που αναγνώρισε το δικαίωµα του πολίτη στην πληροφόρηση και στη διατύπωση άποψης για επικείµενα σχέδια, µέτρα και προγράµµατα που αφορούν το περιβάλλον. Μετά τη Σύµβαση αυτή εκδόθηκε οδηγία για την πρόσβαση του πολίτη στην πληροφόρηση για περιβαλλοντικά ζητήµατα (Οδηγία 2003/4/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, 28 Ιανουαρίου 2003), η οποία πρέπει να ενσωµατωθεί στην εθνική νοµοθεσία των κρατών µελών έως το 2005 ( ηµητρακόπουλος 2008). Οι συµµετοχικές διαδικασίες συνιστούν ευκαιρία και όχι απειλή για τους τοπικούς άρχοντες και τις διαχειριστικές αρχές µιας προστατευόµενης περιοχής. Η προτεραιότητα, όµως, της διατήρησης των φυσικών πολύτιµων χαρακτηριστικών, στα πλαίσια της διαχείρισης των περιοχών Νatura, δεν είναι δυνατό να τεθεί στην κρίση του κοινού. Αποτελεί ειληµµένη απόφαση των ευρωπαίων πολιτών. Η συµµετοχή απαιτείται για το πώς, όχι για το αν θα προστατευτεί η περιοχή (Καραβέλλας et.al. 2003). Οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν µια a priori αρνητική ή θετική στάση απέναντι στην προστασία του περιβάλλοντος. Άλλες φορές υπεραµύνονται της προστασίας και αντιτίθενται σε αναπτυξιακά έργα που υποβαθµίζουν το περιβάλλον, ιδιαίτερα µάλιστα όταν αυτά θεωρείται ότι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία τους (όπως π.χ. εγκαταστάσεις κεραιών για τις τηλεπικοινωνίες) και άλλοτε αντιστέκονται στα προτεινόµενα µέτρα προστασίας (όπως π.χ. σε περιορισµούς στους όρους δόµησης)(kαραβέλας et.al. 2003). Σταδιακά έχουν προκύψει νέες στάσεις που επικεντρώνονται σε στρατηγικές µε στόχο την διευκόλυνση της τοπικής κοινοτικής συµµετοχής για τη διαχείριση των φυσικών πόρων που έχουν τοπική αξία (Nepal 2002). Ειδικότερα, σε πολλές ανεπτυγµένες και αναπτυσσόµενες 8

23 χώρες, οι στρατηγικές έχουν εστιάσει στη συνεργασία µεταξύ των τοπικών κοινωνιών και των υπεύθυνων της διαχειριστικής αρχής, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την διατήρηση ενός πόρου µε µεγάλη διαχειριστική αξία (Papageorgiou & Kassioumis 2005). Μολονότι η ανάγκη σύνδεσης των πάρκων µε τις τοπικές κοινωνίες έχει έντονα τονιστεί τόσο από Παγκόσµια Στρατηγική για την ιατήρηση (World Conservation Strategy) (1980) όσο και από το Παγκόσµιο Συνέδριο των Εθνικών Πάρκων (World Congress of National Parks) (1982), η σύγκρουση παραµένει άλυτη εξαιτίας του γεγονότος ότι οι αγροτικοί πληθυσµοί που ζουν γύρω από τα πάρκα είναι συνήθως πολύ χαµηλών εισοδηµάτων και µε λίγες δυνατότητες συντήρησης (Singh & Singh 2004). Σύµφωνα µε τον Bachert (1990) η αποδοχή των πάρκων αυξάνεται µε την αυξανόµενη απόσταση από την περιοχή. Το πρόβληµα είναι προφανές. Οι άνθρωποι που επηρεάζονται άµεσα και προσωπικά από την εγκαθίδρυση ενός πάρκου έχουν και τις περισσότερες αντιρρήσεις και δισταγµούς. Αλλά και τα αποτελέσµατα των Shrestha & Alavalapati (2006) έδειξαν ότι τα άτοµα που ζουν κοντά στην υπό µελέτη προστατευόµενη περιοχή είναι περισσότερο πιθανό να εµφανίσουν αρνητικές στάσεις απέναντι στις ενέργειες για την προστασία της περιοχής. Η µόνη λύση σε αυτό το πρόβληµα είναι η συµµετοχή της τοπικής κοινωνίας στη διαδικασία λήψης αποφάσεων χωρίς να εγκαταλείπεται η αρχή «της προτεραιότητας της διατήρησης της φύσης» (Bachert 1990). ιάφορες µελέτες (McNeely 1994, Furze et al. 1996, Trakolis 2001a, Rao et al. 2003, Xu et al. 2006, Redford & Fearn 2007) τονίζουν ότι οι ανθρώπινες κοινότητες ειδικότερα εκείνες που ζουν µέσα και γύρω από τις προστατευόµενες περιοχές συχνά έχουν σηµαντικές και µακροχρόνιες σχέσεις µε αυτές τις περιοχές. Οι τοπικές και γηγενείς κοινότητες συχνά εξαρτώνται από τους πόρους που υπάρχουν στις περιοχές αυτές για την οικονοµική και πολιτιστική τους επιβίωση. Οι σχέσεις αυτές εµπεριέχουν πολιτιστική ταυτότητα και πρακτικές επιβίωσης, οι οποίες συχνά συµβάλλουν στην διατήρηση της βιολογικής ποικιλοµορφίας της περιοχής (Furze et al Trakolis 2001 a, Rao et al. 2003). Συχνά όµως οι σχέσεις αυτές έχουν αγνοηθεί και έχουν καταστραφεί από πρωτοβουλίες για την διαχείριση και διατήρηση των πόρων (Maikhuri et al. 2001). Στις περισσότερες περιπτώσεις οι προστατευόµενες περιοχές ιδρύονται σε εδάφη που κατέχονται και χρησιµοποιούνται από τον εκάστοτε τοπικό πληθυσµό (Trakolis 2001a). Οι πόροι αυτοί ικανοποιούν γενικά τις καθηµερινές τους ανάγκες για την βόσκηση των ζώων τους, για καύσιµα και τρόφιµα οι αποκαλούµενες υπηρεσίες οικοσυστηµάτων. Αυτοί οι βιολογικοί πόροι αποτελούν την σπονδυλική στήλη για την επιβίωση και την ανάπτυξη (Singh & Singh 2004). Η έλλειψη οποιασδήποτε στήριξης της κοινότητας που ζει δίπλα από τα πάρκα (όπως εισόδηµα, εκπαίδευση και σχέδια αγροτικής ανάπτυξης) δηµιουργεί προβλήµατα στις προστατευόµενες περιοχές. Συγκεκριµένα στα αναπτυσσόµενα έθνη οι τοπικές απειλές 9

24 προκύπτουν από τη µη αποδεκτή εκµετάλλευση των περιοχών αυτών µέσω του κυνηγιού, τον εµπρησµών, της κοπής των δέντρων, της γεωργικής καταπάτησης και της συλλογής δασικών προϊόντων ή του συνδυασµού των παραπάνω (Singh & Singh 2004). Σύµφωνα µάλιστα µε τον Borrini-Feyerabend (2004) κοινότητες σε πολλές χώρες έχουν διαταραχθεί και έχουν γίνει φτωχότερες αφού υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τη χρήση των πόρων, από τους οποίους εξαρτιόνταν η επιβίωση τους, χωρίς καµία επανόρθωση µέσω αποζηµίωσης. Οι άνθρωποι που ζουν στις περιοχές αυτές και έχουν µετατοπιστεί και αποµονωθεί για µεγάλο χρονικό διάστηµα είναι πιθανό να υιοθετήσουν ενέργειες που είναι καταστρεπτικές για τους στόχους της διατήρησης (Maikhuri et al. 2001). Σύµφωνα µε τους Xu et.al. (2006) η κλιµάκωση των συγκρούσεων µεταξύ των ντόπιων κατοίκων και της τοπικής κοινωνίας έχει σε πολλές περιπτώσεις προκαλέσει ζηµία στους πολύτιµους βιότοπους, στα οικοσυστήµατα, στην χλωρίδα και την πανίδα που υποτίθεται ότι πρέπει να προστατευτούν. Γίνεται έτσι κατανοητό ότι οι προστατευόµενες περιοχές δεν µπορούν να συνυπάρξουν για µεγάλο χρονικό διάστηµα µε κοινωνίες που είναι εχθρικές προς αυτές. (De Boer & Baquete 1998, Trakolis 2001a, Rao et al. 2003). Αντίθετα όταν τοποθετηθούν σε ένα κατάλληλο πλαίσιο, οι προστατευόµενες περιοχές µπορούν να συνεισφέρουν σηµαντικά στην ανθρώπινη ευηµερία (Trakolis 2001a, Rao et al. 2003). Πολλές προστατευόµενες περιοχές υφίστανται πιέσεις από αυξανόµενους πληθυσµούς των οποίων η οικονοµική τους ευηµερία πάσχει από την συσσωρευτική παραµέληση του εδάφους και των άλλων πόρων. Για τους υπεύθυνους στη διαχείριση των προστατευόµενων περιοχών η λεπτοµερής γνώση των αντιλήψεων των ανθρώπων που επηρεάζονται από την ίδρυση και την διαχείριση των προστατευόµενων περιοχών είναι τόσο σηµαντική όσο και η γνώση για τα φυτά και τα ζώα που προστατεύονται (Mcneely 1994). Επιπλέον τα πολιτιστικά και τα κοινωνικοοικονοµικά χαρακτηριστικά του ντόπιου πληθυσµού αποτελούν τη βάση για τα µέτρα που θα υιοθετηθούν στην προώθηση της αειφορικής διαχείρισης των φυσικών πόρων, την καταπολέµηση της φτώχειας και την καλυτέρευση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων δηµιουργώντας θετική υποστήριξη για τις προστατευόµενες περιοχές (Mcneely 1994). Η καθιέρωση και η διαχείριση των προστατευόµενων περιοχών και η χρήση των πόρων µέσα και γύρω από αυτές πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτή και δίκαιη. Σε πολλές περιπτώσεις η συνέχιση καθώς και η ανάπτυξη των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στις προστατευόµενες περιοχές πρέπει να γίνεται αποδεκτή εφόσον είναι συµβατή µε τους στόχους της διατήρησης (Brandon & Wells 1992). Η συµµετοχή της τοπικής κοινωνίας και η ισότητα πρέπει να συµπεριληφθούν άµεσα στη διαδικασία λήψης αποφάσεων (Mcneely 1994, Papageorgiou 2001, Trakolis 2001a, Rao et al. 2003, Singh & Singh 2004, Springer 2006, Mannigel 2008). 10

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ "

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ "ΤΖΙΟΝΙΑ"

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΖΙΟΝΙΑ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ LIFE OROKLINI LIFE10 NAT/CY/000716 Αποκατάσταση και Διαχείριση της λίμνης Ορόκλινης Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ Απρίλης, 2014 Ελενα Στυλιανοπούλου Τομέας Προστασίας της Φύσης και Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ Α. Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστηµίου Αθηνών Η παρακολούθηση των ειδών της πανίδας µιας προστατευόµενης περιοχής είναι µια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία γιατί ο αριθµός

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ):

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Η Πολιτική της Ε.Ε. για τη ασοπροστασία Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Πρώτα από όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της ηµερίδας και ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΚΤΥΟ NATURA 2000

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΒΑΝΙΚΙΩΤΗ ΦΥΣΙΚΟΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΟΣ Προϊσταµένη Τµήµατος ιαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος ιεύθυνσης Περιβαλλοντικού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

LIFE Natura2000Value Crete

LIFE Natura2000Value Crete Έρευνα καταγραφής πεποιθήσεων, στάσεων και συμπεριφορών ως προς το Δίκτυο NATURA 2000 της Κρήτης, τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων και την ανάπτυξη πράσινης οικονομίας. «Οι οικολογικές υπηρεσίες, τα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Γενικά στοιχεία ανάθεσης της µελέτης Αναφέρονται τα στοιχεία ανάθεσης της µελέτης (φορέας ανάθεσης, στοιχεία σύµβασης, οµάδα µελέτης).

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

20 ΙΑΝ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΑΓΙΑ ΘΕΚΛΑ - ΛΙΟΠΕΤΡΙ

20 ΙΑΝ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΑΓΙΑ ΘΕΚΛΑ - ΛΙΟΠΕΤΡΙ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον

Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ / /20 Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Νιγρίτας Ο τουρισμός που βασίζεται στο φυσικό περιβάλλον περιλαμβάνει την εμπειρία τόπων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 Διάρκεια: 01/01/10-30/06/13 Συνεργαζόμενοι φορείς: Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Frederick

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Αγαπητοί εργαζόμενοι στους ΦΔ, το ζητούμενο είναι η διατήρηση της βιοπικοικλότητας ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010 ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΒΗΣ Κοινή λογική

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Στάσεις των παραγωγών σε εναλλακτικά σενάρια µείωσης των επιδοτήσεων της καλλιέργειας καπνού 1 www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Δρ. Μαρία Κάπαρη Ειδική επιστήμονας ΕΚΠΑΑ 2 ο Διεθνές Συνέδριο AQUA 2006 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ I. ιεθνείς Συµβάσεις και Κοινοτικές Κανονιστικές Πράξεις Σύµβαση Ραµσάρ: Στρατηγικό Σχέδιο 1997-2002. Σύµβαση για τη βιολογική ποικιλότητα. Σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 Επιτροπή Αναφορών 2004 22 Ιουλίου 2004 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 893/2003 του Antonio Cecoro ιταλικής ιθαγένειας σχετικά µε περιβαλλοντικό ζήτηµα που αφορά την ακτή της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris Εισηγητής: Φιλιώ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ στα πλαίσια του Έργου NEST Ανάπτυξη Δικτύου Αειφόρου Τουρισμού 1. Πόσο καιρό ζείτε στην περιοχή των Πρεσπών: Χρόνια Μήνες 2. Ποια είναι η κύρια πηγή εισοδήματός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.2 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ

Α.1.1.α.2 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Α.1.1.α.2 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Γενικά Στο κεφάλαιο αυτί καταγράφονται κατ αρχήν οι νέες πολιτικές και τα αναπτυξιακά προγράµµατα εθνικού επιπέδου (που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 37 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Κίµων Χατζηµπίρος Φυσικός, Οικολόγος Επίκ. Καθηγητής ΕΜΠ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ύο διεθνώς παραδεκτές αρχές : η πρόληψη είναι προτιµότερη από την επανόρθωση ο ρυπαίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου!

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Aλεξανδροπούλου Παυλίνα Graphic designer - «Pi Beliefs, οπτική επικοινωνία περιβάλλοντος & πολιτισµού» email: pavlinac@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001 EΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΒΕΡΝΗΣ (Για τη διατήρηση της άγριας ζωής και των φυσικών οικοτόπων της Ευρώπης) Υπεύθυνη Σύνταξης: Δρ Εύα Παπαστεργιάδου ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Εφαρµοσµένη ασική Γενετική ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Θερινό εξάµηνο 2006 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Ορεστιάδα Τµήµα ασολογίας & ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο ασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους 1. Εισαγωγή Για την επίτευξη των εθνικών στόχων για μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας 13% μέχρι το 2020, αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ"

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Δημήτρης Παπαδάκης - Ευρωβουλευτής (ΕΔΕΚ, S&D) "Η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητό Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Αγαπητό Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Αλεξάνδρα Ατταλίδου - Αν. Επικεφαλής Γραφείου ΕΚ στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε,

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε, ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Τα Κράτη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης συµβαλλόµενα µέχρι τούδε, Θεωρώντας ότι ο στόχος του Συµβουλίου της Ευρώπης είναι η επίτευξη µεγαλύτερης ενότητας ανάµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο (2007 2013) ΑΘΗΝΑ 14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο (2007 2013) ΑΘΗΝΑ 14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΣΣΑΑ) ΓΙΑ ΤΗΝ 4 Η ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο (2007 2013) ΑΘΗΝΑ 14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΓΤΑΑ) ΚΑΝ.. 1698/2005 ΕΠΙΤΕΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης Ενότητα 8: Προστατευόμενες φυσικές περιοχές, το παράδειγμα του Εθνικού Θαλάσσιου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ «ΣΥΝΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Ηράκλειο 27-28/11/2014

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ «ΣΥΝΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ. Ηράκλειο 27-28/11/2014 «ΣΥΝΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ» Ηράκλειο 27-28/11/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ http://phoenix-crete.org/ Ο ρόλος της Γεωργίας και Κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης. του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης. του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης της ορνιθοπανίδας του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric Εθνικό Πάρκο Χελμού Βουραϊκού, «Βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ»

«ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή «ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙEΡΓΗΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ» Άντρεα Χ. Σταυρινίδη Λεµεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Νίκος ιαµαντίδης, Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος

ρ. Νίκος ιαµαντίδης, Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ & ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ρ. Νίκος ιαµαντίδης, Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος Βακάκης και Συνεργάτες Σύµβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη ΑΕ 1. Η έννοια τη διαχείρισης προστατευόµενων

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός και χαρτογράφηση των ορνιθολογικά ευαίσθητων περιοχών στα Αιολικά Πάρκα

Προσδιορισμός και χαρτογράφηση των ορνιθολογικά ευαίσθητων περιοχών στα Αιολικά Πάρκα Προσδιορισμός και χαρτογράφηση των ορνιθολογικά ευαίσθητων περιοχών στα Αιολικά Πάρκα Επιπτώσεις αιολικών στα πουλιά /βιοποικιλότητα Πρόσκρουση/ενόχληση/εκτόπιση/ απώλεια βιοτόπων Αναπτυξιακές παρεμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η αρχή της αειφορίας Η έννοια της βιώσιµης ή αειφόρου ανάπτυξης [ 1 ] διατυπώθηκε επίσηµα για πρώτη φορά το 1987,στην έκθεση «το µέλλον όλων µας», της Παγκόσµιας Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα