ΥΠΕΡ. τσούκους; Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς... Τότε που χρωμάτιζαν τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες. ΓερΟΝΤΟΚΤΟΝΙΑ - Απόηχος αρχέγονων δοξασιών...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΕΡ. τσούκους; Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς... Τότε που χρωμάτιζαν τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες. ΓερΟΝΤΟΚΤΟΝΙΑ - Απόηχος αρχέγονων δοξασιών..."

Transcript

1 ΥΠΕΡ TO ΠEPIOΔIKO TΩN SUPER MARKE TS XAΛKIAΔ AKH ΤεΥΧΟΣ 70 Κ ΑΛΟΚ ΑΙρΙ 2014 ΔΙΑΝεΜε ΤΑΙ ΔΩρεΑΝ Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς... τσούκους; Τότε που χρωμάτιζαν τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες ΓερΟΝΤΟΚΤΟΝΙΑ - Απόηχος αρχέγονων δοξασιών... Τα μπουλούκια της Κρήτης και ο Μανωλάκης ο Μονάντερος Η ΠΟΛΗ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ! Πώς θεράπευαν τους ασθενείς οι γιατροί στο Ασκληπιείο του Λέντα

2

3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 70 TEYXH. Χιλιάδες ευχές (και χιλιάδες «ευχαριστώ»!) 8 Διακρίσεις 12 Φωτογραφήματα 20 Τα νέα μας h 22 Μια φωτογραφία - ένα ποίημα 30 Εκδηλώσεις 31 Προτάσεις 32 Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς... τσούκους; 44 Κρήτη, καλοκαίρι του Στην Κρήτη, πάντως, την έλεγαν λεντίκα! 50 Τότε που χρωμάτιζαν τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες 58 Γεροντοκτονία. Απόηχος αρχέγονων δοξασιών! 62 Τα μπουλούκια της Κρήτης και ο Μανωλάκης ο Μονάντερος 68 Πώς θεράπευαν τους ασθενείς οι γιατροί στο Ασκληπιείο του Λέντα 74 Κρητικά εδέσματα σε μαντινάδες 76 H πόλη κάτω από την πόλη > Tριμηνιαία έκδοση των Σ/M XAΛKIAΔAKH τηλ o χιλ. Γαζίου-Κρουσώνα 7005 Ηράκλειο Διανέμεται δωρεάν από τα καταστήματα της εταιρείας Yπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο: ΧρΙΣΤΙΝΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ Eκδοτική φροντίδα: Tμήμα Δημοσίων Σχέσεων της A.E. XAΛKIAΔAKH Φωτογραφία εξωφύλλου: εφη ΨΙΛΑΚΗ Σύμβουλος έκδοσης: NIKOΣ ΨIΛAKHΣ Yπεύθυνοι Δημοσίων Σχέσεων της A.E. XAΛKIAΔAKH: ΧρΙΣΤΙΝΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ ΒΑΓΓεΛΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ Σχεδίαση εντύπου: NIKOΣ NTPETAKHΣ Φωτοστοιχειοθεσία Mακέτες - Eκτύπωση: TYΠΟΚρεΤΑ BI.ΠE. Hρακλείου Tηλ FAX: Tα κείμενα που δημοσιεύονται δεν εκφράζουν κατ ανάγκην και την άποψη της εταιρείας ή του περιοδικού.

5

6 70 TEY H Χιλιάδες ευχές (και χιλιάδες «ευχαριστώ»!) > 70 τεύχη, λοιπόν. Ένα ακόμη μικρό ορόσημο σε τούτο το μακρύ ταξίδι, το γεμάτο με χρώμα και φως, με εικόνες και λέξεις, με συγκινήσεις, με την Κρήτη που αγαπήσαμε όλοι Ήταν σαν χτες που δυο-τρεις άνθρωποι, (ο Μηνάς, ο Νίκος, ο Γρηγόρης...) βρέθηκαν σ' ένα γραφείο και μιλούσαν για κάποιο περιοδικό που θα 'πρεπε να εκδοθεί σαν προσφορά στον τόπο και στην ιστορία του. Ήταν σαν χτες που μιλούσαν για τον τίτλο, που έπεφταν ιδέες, κι άλλες ιδέες, και στο τέλος κατέληξαν στη μικρή μα τόσο περιεκτικής λέξη ΥΠΕΡ. Ταίριαζε η λέξη. Υπερ-αγορά (η ελληνική ονομασία του σούπερ μάρκετ, αντιδάνειο από άλλες γλώσσες). Ταίριαζε ακόμη και ως πρόθεση: Υπέρ-άνω η αγάπη για τον τόπο και τους ανθρώπους του, η κοινή μας αναφορά στον τόπο που μας γέννησε και μας στηρίζει. Για τον αρχικό σχεδιασμό έχομε μιλήσει κι άλλη φορά. Χωρίς πολλά λόγια, βρεθήκαμε να μιλάμε για ένα περιοδικό που θα «μύριζε» Κρήτη. Να το ξεφυλλίζεις και να σου έρχεται στα ρουθούνια ο αέρας της Μαδάρας και του Ψηλορείτη. Φιλόδοξος στόχος, σχεδόν ουτοπικός. Γιατί η Κρήτη είναι πολύ μεγάλη, δεν χωρεί σε σελίδες. Σε ψυχές μόνο! Πίστεψαν πολλοί πως θα ήταν ένα πείραμα χωρίς διάρκεια. Χρειάζεται κόπος πολύς και δαπάνη ανάλογη για να εκδοθεί ένα περιοδικό σαν και τούτο. Κι όμως, έχει περάσει ένα τέταρτο του αιώνα από τότε (παρά... κάτι χρονάκια), το ταξίδι με χρώμα και φως, με λέξεις και μηνύματα συνεχίζεται. Όσο κι αν φτάσαμε σε εποχές μεγάλης κρίσης, οι στόχοι δεν άλλαξαν, μια εμπορική επιχείρηση έχει υποχρέωση να στέκεται δίπλα στην κοινωνία που τη στηρί- Τότε που πρόσφεραν ψωμί στη βρύση ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΒΙΑΝΝΟΥ Τζίτζικας, Γλιστρίδα, ένα φυσικό φάρμακο στο τραπέζι μας! ο ερωμένος της Αυγής! Ο επιτάφιος της Παναγιάς ΥΠΕΡ TO ΠEPIOΔIKO TΩN SUPER MARKETS XAΛKIAΔAKH ΤΕΥΧΟΣ 66 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ζει. Να στηρίζει τον πολιτισμό του τόπου ως στοιχείο ταυτότητας και, παράλληλα, να στηρίζεται σ' αυτόν. Πάντως, εμείς προσπαθήσαμε. Και προσπαθούμε. Λένε πολλοί πως ο καλύτερος τρόπος για να ξεπεράσει κανείς μια κρίση είναι να στηριχτεί στις δικές του δυνάμεις. Στον πολιτισμό που του κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές. Αλλά και στον πολιτισμό που δημιουργεί ο ίδιος. Γιατί ο πολιτισμός δεν είναι θεωρία, είναι τρόπος ζωής! Δεν είναι μόνο παρελθόν, είναι και σήμερα. Και αύριο! Το βλέπουμε κάθε φορά σε τούτες τις σελίδες. Μα το βλέπουμε και στα ράφια μας. Πλήθυναν οι παραγωγοί που μόχτησαν ν' αναδείξουν τα προϊόντα του τόπου. Οι μικρές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν κάποτε δειλά, μεγάλωσαν πια, απέκτησαν εμπειρίες και γνώσεις. Έχουν θέση στις καρδιές μας, όλοι μαζί μπορούμε να χτίσομε το μέλλον του τόπου. Ξεφυλλίζομε τις μέρες που πέρασαν, ξεφυλλίζομε τα τεύχη, βλέπομε μορφές, εικόνες, διαβάζομε τα παλιά και τα καινούργια, τα περασμένα και τα μελλούμενα, τη νοσταλγία και την ελπίδα. Τελικά, διαβάζομε μια Κρήτη που επιμένει! Το περιοδικό που κρατάτε στα χέρια σας είναι η φωνή μιας τοπικής εταιρείας Σούπερ Μάρκετ που δεν επένδυσε μόνο στον Κερδώο Ερμή, αλλά και στον τόπο. Και στην κοινωνική ευαισθησία που εκφράζεται με χίλιους δυο τρόπους. Τούτο το ταξίδι κρατεί. Επένδυση στον πολιτισμό, επένδυση και στον άνθρωπο, τον δημιουργό του πολιτισμού. Δύσκολο σε εποχές βαθιάς κρίσης να υποστηρίζει μια επιχείρηση τέτοια εγχειρήματα. Κάποιοι μπορεί και να το θεωρούσαν ρομαντικό, άλλοι περιττή πολυτέλεια. Εμείς όχι! Γνωρίζομε καλά πως τούτο το μικρό περιοδικό δεν είναι μόνο δικό μας. Είναι και δικό σας! Ξέρομε πως δεν οφείλεται μόνο σ εμάς η επιτυχία του περιοδικού που προσπαθεί να καθρεφτίσει τον πολιτισμό του τόπου. Οφείλεται και σ όλους εσάς που αγκαλιάσατε με αγάπη και την επιχείρηση και το περιοδικό. Σας ευχαριστούμε! ευχές... διαδικτυακές ΓΙΑ ΤΑ 70 ΤΕΥΧΗ Æ > ροδομηλιά Παιδικός Σταθμός Εξαιρετικό περιοδικό που προωθεί την ιστορία, την παράδοση, τον πολιτισμό του νησιού μας!!!! Εξαιρετικές φωτογραφίες και κείμενα από τον Νίκο και την Έφη Ψιλάκη. Μπράβο σε όλους! Να τα χιλιάσετε! > Katerina Paterakikat Εξαιρετικά φροντισμένο περιοδικό από αυτά που δεν τα παρατάς... Μέχρι την τελευταία του σελίδα έχει να σου προσφέρει γνώση, ενημέρωση. Περιοδικό που... το συζητάς. Mπράβο! > Tonia Katzourou Το ψάχνω μετά μανίας και δίνω και σε μια φίλη που δεν πολυβγαίνει από το σπίτι της. Το διαβάζουμε μέχρι τελευταίας σελίδας!!!! Εξαιρετική έκδοση, με μεράκι, φανταστικές φωτογραφίες, γλαφυρά άρθρα σχετικά με ήθη και έθιμα της Κρήτης, γνήσιες συνταγές και όλα όσα κάνουν ένα περιοδικό να το περιμένεις με ανυπομονησία!!!!!! > Μάριος Στ. Ψαλιδάκης Μακάρι να είχαν πολλά περιοδικά την ποιότητα που έχει το "ΥΠΕΡ Χ". Και στα 1000 τεύχη με το καλό! > Markos Marketakis Εξαιρετική δουλειά! Δουλεμένο με μεράκι. Επίκαιρο και διαχρονικό. Αρμονία θεμάτων και φωτογραφίας. Δε λείπει κανένα τεύχος από τη συλλογή μου από την πρώτη φορά που έπεσε στα χέρια μου. Σε όσους το σύστησα, έγιναν φανατικοί αναγνώστες του. Η ψηφιακή έκδοση εμπλουτίζει πλέον και την ψηφιακή μου βιβλιοθήκη και διευκολύνει τη διακίνησή του όπου υπάρχουν Έλληνες. Σε όλο τον κόσμο. > Fotini Galenianou Πολύ ωραίο περιοδικό, ενδιαφέρον! > Χρυσούλα Ιωακειμίδου-Χατζηδάκη Να τα εκατοστίσει!!! > Super Market Χαλκιαδάκης Σε περίπτωση που δεν το προλαβαίνετε στην έντυπή του μορφή, μπορείτε να ξεφυλλίσετε το ΥΠΕΡ-Χ στην ηλεκτρονική του μορφή, σαν να το κρατάγατε στα χέρια σας, εδώ:

7 ΓΙΑ ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΠΙΤΑ Α

8 ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ Βραβείο Καινοτομίας από το εβεα για τη Χαλκιαδάκης Α.ε. Ανάμεσα σε 14 επιχειρήσεις, η κρητική εταιρεία super market Χαλκιαδάκης βραβεύτηκε από το Ελληνικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθήνας για την υλοποίηση του πρώτου καθετοποιημένου πρωτοκόλλου ασφάλειας φρούτων και λαχανικών. Σε συνεργασία με την Modus DCS, τα super market Χαλκιαδάκης εφαρμόζουν εδώ και 3 χρόνια τη διαδικτυακή παρακολούθηση και πλήρη ιχνηλασιμότητα των οπωροκηπευτικών που διακινoύν θωρακίζοντας την ασφάλειά τους και ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης με τους καταναλωτές. Ο θεσμός των Επιχειρηματικών Βραβείων του ΕΒΕΑ, για 17η χρονιά, τιμά την ιδέα και τις αξίες της επιχειρηματικότητας. Στο κατάμεστο από επιχειρηματικό κόσμο και κυβερνητικούς φορείς Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, το βραβείο παρέλαβε η κ. Χριστίνα Χαλκιαδάκη από τον Πρόεδρο του ΕΒΕΑ κ. Κωνσταντίνο Μίχαλο και τον Υπουργό Ανάπτυξης κ. Νίκο Δένδια. Όπως δήλωσε η κ. Χαλκιαδάκη, «η βράβευση μιας κρητικής επιχείρησης με ένα τόσο σπουδαίο βραβείο αποδεικνύει την ευρεία ματιά του ΕΒΕΑ και των φορέων του σε όλη την Ελλάδα. Ευχόμαστε να θεσμοθετηθεί η ιχνηλασιμότητα των νωπών προϊόντων με αυτή την ουσιαστική πρακτική της έτσι ώστε να καταναλώνουμε όλοι ασφαλή οπωροκηπευτικά». > Οι επιχειρήσεις που βραβεύτηκαν: ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΕΠΩΝΥΜΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΥΞΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ ΝΕΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΗΣ Μ.Μ.Ε. ΑΥΤΟΔΗΜΙΟΥΡΓΗΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ VENUS GROWERS ELPEN ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗΣ Α.Ε. COSMOTE ΔΕΗ Α.Ε. AEGEAN AIRLINES PHARMATHEN ΟΜΙΛΟΣ ANTENNA METRO Α.Ε.Β.Ε. COMMERCIAL HUB Α.Ε. AIRFASTTICKETS ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΥΡΥΠΙΔΗΣ Διευθύνων Σύμβουλος GENESIS PHARMA Ι. & Σ. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Α.Ε.Ε.

9

10 > ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ KI ΑΛΛΑ ΒρΑΒεΙΑ! Βιωσιμότητα, Υγιεινή, Ασφάλεια, Οικολογία Με μεγάλη μας χαρά λάβαμε την είδηση της νέας βράβευσης της εταιρείας μας από τα Transport & Logistics Awards για την ανάδειξη της αριστείας και της καινοτομίας στον χώρο της εφοδιαστικής αλυσίδας και των μεταφορών. Η Χαλκιαδάκης Α.Ε. έλαβε το βραβείο «Πράσινα Logistics» που ανήκει στην ενότητα «Βιωσιμότητα, Υγιεινή & Ασφάλεια». Για την εταιρεία μας η φροντίδα και η προστασία του περιβάλλοντος ήταν πάντα μέγιστης σημασίας, και το βραβείο «Πράσινα Logistics» επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα και την επιτυχία της μεγάλης προσπάθειάς μας! Την τελετή απονομής τίμησε με την παρουσία του ο Υπουργός Ανάπτυξης & Ανταγωνιστικότητας κ. Κωστής Χατζηδάκης, η διοργάνωση των βραβείων ήταν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης & Ανταγωνιστικότητας, του Υπουργείου Ναυτιλίας & Αιγαίου, του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων και του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ). ΓΙΑ ΝΑ ΝΙΩΘΕΤE... σαν στο σπίτι σας! Από το πρώτο μπακάλικο, πριν 34 χρόνια, φροντίζουμε να βρισκόμαστε κοντά σ εσάς και την οικογένειά σας με φρέσκα προϊόντα για το τραπέζι σας, ένα μεγάλο χαμόγελο και αποτελεσματική εξυπηρέτηση κατά τη διάρκεια των αγορών σας. Το πρώτο το εξασφαλίσαμε με την πρώτη, πανελλαδικά, στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, πιστοποίηση των διαδικασιών υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων κατά ISO και την πρωτοποριακή δημιουργία πρωτοκόλλου διασφάλισης ποιότητας e-cert στα φρούτα και λαχανικά μας, ώστε να γνωρίζουμε όλοι μας τι τρώμε. Τώρα, καταφέραμε να δούμε την εμπειρία σας στα καταστήματά μας, μέσα από τα δικά σας μάτια κυριολεκτικά! Για να το καταφέρουμε αυτό, εμπιστευτήκαμε για άλλη μία φορά μία νέα εφαρμογή τεχνολογίας που λέγεται eye - tracking. Πρόκειται για μία εύχρηστη συσκευή που καταγράφει ό,τι βλέπουν τα μάτια του εθελοντή που την φοράει. Αναθέσαμε, λοιπόν, στην εταιρεία Optotech να πραγματοποιήσει μία μεγάλη έρευνα χρησιμοποιώντας την συσκευή eye-tracking, με τη σύμφωνη γνώμη πελατών εθελοντών. Η συσκευή αυτή κατέγραψε την πορεία τους και όλα όσα έβλεπαν κατά τη διάρκεια των αγορών τους. Έπειτα, συλλέξαμε τα στοιχεία της καταγραφής, τα επεξεργαστήκαμε και κατανοήσαμε ακόμα καλύτερα τους τρόπους που μπορεί να γίνει πιο ευχάριστη, ξεκούραστη και αποτελεσματική η διαμονή σας στα καταστήματά μας. Οι επιστημονικοί συνεργάτες της Χαλκιαδάκης Α.Ε., βάσει των πορισμάτων της έρευνας, ετοιμάζουν νέο εκπαιδευτικό υλικό για τους εργαζόμενους της εταιρείας, ενώ παράλληλα το αρμόδιο τμήμα φροντίζει να διαμορφωθούν οι διαδρομές και οι περιβάλλοντες χώροι των καταστημάτων σύμφωνα με τα παραπάνω, ώστε σε κάθε επίσκεψή σας να νιώθετε σαν στο σπίτι σας! Η καινοτόμος αυτή μελέτη τιμήθηκε με το Βραβείο Άριστης Επίδοσης στην κατηγορία Καινοτομία Νέα Τεχνολογία της φετινής οργάνωσης σελφ σέρβις Excellence Awards. 10

11 Το καλοκαiρι Των βραβεiων για Την εταιρεiα μας ςυνεχiζεται! Βραβεία Βέλτιστης Πρακτικής στις εταιρείες Χαλκιαδάκης Α.Ε και Γεύσεις Κρήτης Χαλκιαδάκης Α.Ε Τo περιοδικό Σελφ Σέρβις οργάνωσε μία εξαιρετική τελετή στο Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, για να τιμήσει τις επιχειρήσεις που διακρίθηκαν για βέλτιστες πρακτικές στο χώρο του λιανεμπορίου. Η κριτική επιτροπή, που αποτελείται από εκπροσώπους της κυβέρνησης, του ακαδημαϊκού χώρου και φορείς της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου, έκρινε και ανέδειξε τις άριστες και εξαιρετικές επιδόσεις των επιχειρήσεων σε θέματα κοινωνικής εταιρικής ευθύνης, ανάπτυξης νέων πρακτικών και υιοθεσίας καινοτομιών, συμβολής στην ελληνική οικονομία κ.α. Τα σούπερ μάρκετ Χαλκιαδάκης βραβεύτηκαν για την προώθηση των κρητικών παραγωγών και τη στήριξη της τοπικής οικονομίας. Επίσης, το βραβείο καινοτομίας για χρήση νέων τεχνολογιών παρέλαβε για την εταιρεία ο Δρ. Ασλανίδης Γιάννης προσελκύοντας το ενδιαφέρον των παρευρισκόμενων σχετικά με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα σούπερ μάρκετ Χαλκιαδάκης μέσω της τεχνικής Eye Tracking. > Τέλος, τα καταστήματα Γεύσεις Κρήτης Χαλκιαδάκης στην Αθήνα βραβεύτηκαν στην κατηγορία «Παραδοσιακό Κατάστημα» κάνοντάς μας περήφανους και γι αυτή τη νέα προσπάθειά μας. Πάνω: Ο Δρ. Ασλανίδης, ο κ. Παντελειάδης, η κ. Χαλκιαδάκη, ο κ. Καραγεωργίου και ο κ. Βερόπουλος. Κάτω: Ο Δρ. Ασλανίδης παραλαμβάνει το βραβείο από την κυρία Πραματάρη. Όλοι μαζί για το περιβάλλον μας! Ηεταιρεία Χαλκιαδάκης Α.Ε. είναι γνωστή για τη στήριξη σε όλους τους φορείς που προσπαθούν δημιουργικά και κυρίως αποτελεσματικά να βοηθήσουν το περιβάλλον, οπότε δεν είναι έκπληξη η συνεργασία με τον Ενιαίο Σύνδεσμο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) στα πλαίσια της προσπάθειας για τη μείωση της χρήσης πλαστικής σακούλας. Τα super markets Χαλκιαδάκης, τώρα και αρκετά χρόνια, έχουν αντικαταστήσει τις πλαστικές σακούλες με φωτοδιασπώμενες τσάντες ώστε η επιβάρυνση του περιβάλλοντος να μειωθεί όσο γίνεται, αν και δεν είναι αρκετό. Ο καθένας από εμάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η τσάντα που χρησιμοποιεί για λίγα λεπτά, από το σούπερ μάρκετ μέχρι το σπίτι του, επιβαρύνει τον πλανήτη μας. Στην προσπάθεια αυτή, μοιράσαμε στα καταστήματά μας υφασμάτινες τσάντες πολλαπλών χρήσεων που μας προμήθευσε ο ΕΣΔΑΚ, ώστε οι πελάτες να μπορούν να τις έχουν μαζί τους και να μεταφέρουν τα ψώνια τους μέσα σε αυτές, αντί σε πλαστικές σακούλες. Εάν όλοι στηρίξουμε μία τέτοια δράση και υιοθετήσουμε αυτή τη νέα συνήθεια για τη μεταφορά των προϊόντων, η διαφορά στο περιβάλλον θα είναι μετρήσιμη. Για να επιβραβεύσουμε αυτή την ενέργεια και να παροτρύνουμε τους πελάτες μας να έχουν μαζί τους την επαναχρησιμοποιούμενη τσάντα δράσης, προσφέρουμε μία έκπτωση 1% στο σύνολο της λιανικής απόδειξης σε όσους δεν χρησιμοποιούν σακούλα μίας χρήσης στα super markets της εταιρείας μας. > Εάν θέλετε κι εσείς να στηρίξετε την προσπάθεια της μείωσης της πλαστικής σακούλας και μένετε στην Κρήτη, μπορείτε να μας στείλετε στην ηλ. δ/νση με θέμα ΣΑΚΟΥΛΑ ΔΡΑΣΗΣ και να σας στείλουμε τη δική σας τσάντα στο πλησιέστερο σε εσάς κατάστημά μας. h

12 N Φωτογραφήματα ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ Η ζωή, η Λίτσα, η Ιωάννα (και τα άλλα... τα κορίτσια!) Πριν από κάμποσα χρόνια ένα ιδιωτικό ΚΤΕΟ θέλησε να στείλει μήνυμα στους οδηγούς. Έβαλε, λοιπόν, πινακίδα σε δρόμο μεγάλης κυκλοφορίας (κάπου στην περιφέρεια, στο νότιο τμήμα της Κρήτης) με το σύνθημα: ΑΓΑΠΩ ΤΗ ΖΩΗ ΟΔΗΓΩ ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ. Δεν ξέρω πόσο καιρό έμεινε... αχτύπητη από τα φαρμακερά βέλη του έρωτος η ταμπέλα. Πριν από λίγο καιρό, πάντως, που περνούσα από κει, το μήνυμα είχε καταστεί άκρως ερωτικόν και άκρως εξομολογητικόν! Κάποιος ερωντοχτυπημένος αποφάσισε να τη χρησιμοποιήσει σαν... προσωπικό ταχυδρομείο. Είχε σβήσει τη λέξη «Ζωή» κι είχε γράψει με κόκκινο σπρέι το όνομα του νταλκά του: Λίτσα: «Αγαπώ τη Λίτσα», λοιπόν. Δεν ξέρω αν είχε άλλο τρόπο η δεσποινίς Λίτσα να πληροφορηθεί για τον έρωτα του (άγνωστου σε μας) νεανία. Ξέρω, όμως, ότι μαζί με την εν λόγω δεσποσύνη, τον πληροφορήθηκαν και χιλιάδες άλλοι, όσοι περνούσαν από τον δρόμο. Πέρασαν κάποιοι μήνες (ίσως και χρόνια, δεν ξέρω...), άλλαξε ο κόσμος, άλλαξαν και οι έρωτες. Κάποιο άγνωστο χέρι... διέγραψε τη Λίτσα και έφερε στην πρώτη θέση της καρδιάς την Ιωάννα. Βλέποντας την ταμπέλα, έπλασα δυο σενάρια στο μυαλό μου. Το πρώτο: κάποιος άλλος ερωτευμένος νεανίας αποφάσισε να διατυμπανίσει και τον δικό του έρωτα. Να το μάθει η Ιωάννα, να το μάθομε κι εμείς οι άσχετοι (και παντελώς αδιάφοροι) για τα προσωπικά της. Το δεύτερο (και πιθανότερο): και τα δυο ονόματα γράφτηκαν από το ίδιο χέρι! Μάλλον που ο εν λόγω δημοσίως εξομολογούμενος κύριος άλλαξε προτιμήσεις. Ας πούμε πως... τα χάλασε με τη Λίτσα και τα έφτιαξε με την Ιωάννα. Κι αν ρωτήσετε τι μας νοιάζει όλους εμάς, θα σας απαντήσω ότι αυτές οι απλές, αυθόρμητες, παρορμητικές (ενίοτε δε και χλευαστικές) μαρτυρίες αποτελούν τεκμήρια μιας ολόκληρης εποχής. Της δικής μας. Και να θυμίσω ότι κάποτε, ένας δικός μας σοφός, είχε πει το περίφημο «Έρως ανίκατε μάχαν». Το συμπλήρωσε, μάλιστα, με την αμίμητη φράση: «ο δ' έχων μέμηνεν...» (με απλά λόγια: όποιον αγγίξεις, Έρωτα, τον τρελαίνεις). 12 Ας θυμηθούμε, λοιπόν, τον Σοφοκλή και την Αντιγόνη του (την Αντιγόνη των Ελλήνων, την Αντιγόνη του κόσμου): Έρως ανίκατε μάχαν, Έρως, ος εν κτήμασι πίπτεις, ος εν μαλακαίς παρειαίς νεάνιδος εννυχεύεις, φοιτάς δ υπερπόντιος εν τ αγρονόμοις αυλαίς. και σ ούτ αθανάτων φύξιμος ουδείς ούθ αμερίων σε γ ανθρώπων, ο δ έχων μέμηνεν. Συ και δικαίων αδίκους φρένας παρασπάς επί λώβα... Και σε μετάφραση του (καταπληκτικού) Κώστα Γεωργουσόπουλου: Έρωτα, που δε γονάτισες ποτέ στον πόλεμο, Έρωτα, που ορμάς και γεμίζεις την πλάση, που στα απαλά τα μάγουλα της κόρης νυχτερεύεις που σεργιανάς στις θάλασσες και των ξωμάχων τα κατώφλια, κανείς δε σου γλιτώνει μηδέ θνητός μηδέ θεός αθάνατος φωλιάζεις στο κορμί και το μανίζεις. Εσύ των δικαίων ξεστρατίζεις το νου και στο χαμό τον σέρνεις. Κάποιος ερωντοχτυπημένος αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την ταμπέλα σαν... προσωπικό ταχυδρομείο.

13

14 N ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ Βιτρίνα... πρώτου ορόφου Στην αρχή ξαφνιάστηκα. Μια γυναίκα σταματημένη στο μπαλκόνι. Μόνη κι ακίνητη, με χαμόγελο παγωμένο, με κόκκινα χείλη και χέρια στη μέση. Καλοκαίρι στον Τοπανά των Χανίων. Μια κούκλα στο μπαλκόνι ή καλύτερα ένας ευρηματικός τρόπος να τραβήξεις τα βλέμματα των περαστικών. 14

15 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 Ώρα σας καλή, κεράδες μου! Το αντίδοτο στη μοναξιά... Σε τούτα τα χωριά που κάποτε άκμαζαν και τώρα μετράνε τις πληγές, τις μοναξιές και τις μνήμες, η ελπίδα μπορεί ν' αναδυθεί μέσ' από την πιο απλή εικόνα. Από ένα παιδί που παίζει στο δρόμο, από κάποιον που τρυγά ή κλαδεύει τ' αμπέλι του, από μια γεροντική συντροφιά που μοιράζεται τον ήλιο. Κουβέντιαζαν καθισμένες στις αυλές τους, ανάμεσα σε λουλούδια, σε δέντρα, σε χρώματα. Παλιά συνήθεια να κάθονται οι γειτόνισσες στις αυλές και στις λοτζέτες και ν' ανασταίνουν τη μνήμη. Εικόνα που θυμίζει κρητικό χωριό σε άλλες εποχές, στα χρόνια της ακμής, τότε που τα καφενεία ήταν ανοιχτά κι οι δρόμοι γεμάτοι. Πλησίασα, καλημέρισα κι ένιωσα κάπως άβολα. Ήταν σαν να ερχόμουν ουρανοκατέβατος στην παρέα, σα να έκοβα μια κουβέντα στη μέση. Μα ο τρόπος που μιλούν στον κάθε ξένο οι άνθρωποι της Κρήτης δεν αφήνει χώρο για ενοχές. Έτσι, γιατί ένα χαμόγελο μπορεί να πει όσα δεν λένε χίλιες λέξεις μαζί. Σε τούτα τα μικρά χωριά επιβιώνει ακόμη το χαμόγελο, επιβιώνει ένας τρόπος ζωής κι ένας πολιτισμός που διατηρεί στο ακέραιο τις αξίες του. Κι ας έχουν αδειάσει τα μισά σπίτια, κι ας παλεύουν οι νεότερες γενιές με χίλιες αναποδιές (τα γεννήματα της γης που δεν πουλιούνται, το κόστος της ζωής που δεν παλεύεται...). Τώρα που κοιτάζω ξανά τη φωτογραφία, αναπλάθω το (πρόσφατο) παρελθόν, την ώρα της λήψης, κι ακούω πάλι τον ωραίο χαιρετισμό τους: - Ώρα καλή, παιδί μου, ώρα καλή... Ώρα σας καλή, κεράδες μου. Και να ξέρετε πως έδωσα τίτλο σε τούτη τη φωτογραφία. Να σας τον πω; Το αντίδοτο στη μοναξιά! 15

16 N ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ Ο «Γέρος»! Έτσι τον έλεγαν: Γέρο. Και Παππού. Πιθανώς για να τον ξεχωρίζουν από τους δυο νεότερους συνονόματούς του. Ειρηναίοι κι οι τρεις, βλέπετε. Ήταν μια από τις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του. Τον είχα δει κουρασμένο, αλλά κρατούσε ακόμη. Σοβαρός, μα προσηνής, γλυκομίλητος. Σαν και τότε, εικοσιδυό χρόνους πριν, που τον ρωτούσα για κάποιο μοναστήρι κοντά στο Ελαφονήσι, που, όπως έλεγε κάποιος περιηγητής, είχε κάποτε τρακόσους καλογέρους. Θυμάμαι ακόμη την απάντησή του, τίμια και ειλικρινή: «Δεν έχω ψάξει, δεν ξέρω δεν μου έμεινε χρόνος για την ιστορία». Δίκιο είχε! Άλλοι ψάχνουν την ιστορία κι άλλοι γράφουν ιστορία. Με λογισμό και μ' όνειρο. Εκείνος ονειρευόταν ν' αλλάξει τις ζωές των ανθρώπων. Να ιδρύσει εταιρείες λαϊκής βάσης (ΑΝΕΚ, ΕΤΑΝΑΠ), να δημιουργήσει κοινωνικές δομές (σχολές κωφαλάλων, ξυλογλυπτικής, οικοτροφεία, γηροκομεία, τυροκομεία, κέντρα αγροτικής ανάπτυξης, ιδρύματα...). Να πει με τον τρόπο του πως οι κοινωνίες πρέπει να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους. Ειρηναίος Γαλανάκης τ' όνομά του. Ο μακαριστός Μητροπολίτης Κισάμου και Σελίνου. Ή, αλλιώς, ένας ιερωμένος που μίλησε με την ιστορία. Υ.Γ. Με την ευκαιρία, αντιγράφω από ένα παλιότερο βιβλίο του δυο λόγια που νομίζω πως πρέπει ν' ακουστούν: «Η Οικονομία πρέπει να έχει τη φιλοσοφία της, δηλαδή μια σωστή ανθρωπολογία, μέσα στην οποία θα εντάσσει τα οικονομικά και αναπτυξιακά της προγράμματα. Γιατί έτσι μόνο μπορεί να ανταποκριθεί και στους μεγάλους ανθρωπιστικούς και κοινωνικούς σκοπούς που έχει να επιτελέσει σήμερα (κοινωνική δικαιοσύνη, δημοκρατία, ειρήνη, κλπ.)». Λόγια του ειρηναίου: «Πολιτικοί και πολίτες μιλούνε σ όλα τα πλάτη της Γης για Δημοκρατία κι όμως αληθινή Δημοκρατία δεν υπάρχει... Για να δικαιολογούμε τη 'σύγχυση' αυτή στον πολιτικό χώρο χαρακτηρίζουμε τη Δημοκρατία μας 'πολυφωνική', αλλά η 'πολυφωνία' ούτε την αλήθεια, ούτε τη συμφωνία προάγει. Στον χώρο της ψυχαγωγίας η 'πολυφωνία' γίνεται ψυχοφθόρα. Γιατί τα διάφορα κανάλια, κυνηγώντας την 'ακροαματικότητα', προσφέρουν ό,τι προκαλεί και ερεθίζει τα ένστικτα και τα πάθη του ανθρώπου». Πώς το είπατε, Γέροντα; Κοινωνική δικαιοσύνη; Δημοκρατία; Ανθρωπιστικοί σκοποί; Κοινωνικοί στόχοι; Πώς το είπατε; 16

17 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 Ασημένια κύματα, ασημένιες λήψεις Δεν ήξερα πώς να φωτογραφίσω το ασήμι της θάλασσας. Ήμουν επιβάτης σε πλοίο, σε ημερήσιο ταξίδι, κι έψαχνα στα βάθη του ορίζοντα μήπως και δω τον Ποσειδώνα με την τρίαινά του να στέκει μεσοπέλαγα, ν' αναδεύει τη μνήμη. Μέσα, στο σαλόνι, η τηλεόραση. Στη διαπασών. Κι ένας κόσμος παραδομένος στην ανία. Τρεις - τέσσερις πολιτικοί λογομαχούσαν. Σαν τους διαλαλητάδες των λαϊκών αγορών: «εδώ η καλή πραμάτεια». Άνοιξα την πόρτα σαν δραπέτης από το σήμερα, βγήκα στην πρύμνη. Κοίταξα με λαχτάρα προς τον βορρά. Κάπου εκεί που τελειώνει το Κρητικό Πέλαγος κι αρχίζει το Αιγαίο το πολυθρύλητο. Κάποτε αρκεί να κλείσεις μια πόρτα και ν' ανοίξεις μιαν άλλη. Κι αλλάζουν όλα μαζί. Ο ήχος, η εικόνα, ο κόσμος. Φως απογευματινό, χωρίς δύναμη. Σε λίγο θα νύχτωνε. Να ήταν η λεγόμενη «μπλε ώρα»; Να ήταν τα σύννεφα που είχαν κάμει μπροσκάδα στον ήλιο; Να ήταν, απλά, το ασήμι που απλωνόταν παντού στον κόσμο και μας έκανε να ξεχνούμε; Να ήμουν εγώ που ήθελα απλά να πιστέψω πως -τελικά- η θάλασσά μου (η θάλασσά μας) είναι απλά μια ασημένια ζωγραφιά; Ή και μια ασημένια φωτογραφία; 17

18 N ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ ελεύθεροι χώροι για ελεύθερους ανθρώπους Νομίζω πως είμαι εγώ στην εικόνα. Παιδί. Παιδιά κι εσείς που με διαβάζετε. Τώρα που γίνεται τόση κουβέντα για χωροταξία και περιβάλλον, ξεφύλλισα τις φωτογραφίες της μνήμης. Κι είδα τον εαυτό μου παιδί να τρέχει στις αλάνες, πότε με ένα τόπι στο πόδι, πότε με κάποιον μύλο στο χέρι, έναν αυτοσχέδιο ανεμόμυλο κατασκευασμένο με αλαφρόξυλο νάρθηκα ή σφεντυλιάς. Κι είδα τα παιδιά όλων των ηλικιών, όλων των εποχών να τρέχουν μαζί μου. Ελεύθερος χώρος. Αδόμητος. Η πλατεία, η παραλία, το δάσος, η αμμουδιά. Το δικαίωμα του ανθρώπου να υπάρχει μαζί με τον φυσικό του χώρο, να συμπληρώνει την αρμονία του κόσμου. Όχι να τη διαταράσσει. Κι ακόμη, η ανάγκη του χώρου να αναπνέει. Να τρέφει δέντρα, λουλούδια, πουλιά, ελπίδες. Ναι, η ανάγκη του χώρου. Εκείνου που τον αποκαλέσαμε «περιβάλλον» για να κρύψομε πίσω από τις λέξεις τις ενοχές μας. Δυο παιδιά μ' ένα πατίνι. Στα Χανιά. Μπροστά στο ναό της Τριμάρτυρης, εκείνον που κάποτε λειτουργούσε σαν σαπουνάδικο (όταν τον είχε κάμει εργαστήρι ο Τούρκος ιδιοκτήτης του). Και τώρα σηκώνει πάνω του όλα τα χρόνια που πέρασαν, όλο το βάρος της ιστορίας. Στα Χανιά. Στον ελεύθερο (έστω και πλακοστρωμένο) χώρο. Νομίζω πως είμαι εγώ στην εικόνα. Παιδί. Παιδιά κι εσείς που με διαβάζετε. Όλα τα παιδιά έχουν ανάγκη από ένα πατίνι για να γυρίσουν πίσω στο χρόνο. Και από μια πλατεία για να μπορέσουν να τρέξουν, να κουραστούν, να ξαποστάσουν. Όλες οι ηλικίες έχουν δικαίωμα στον ελεύθερο χώρο. Και, κυρίως, τα παιδιά που δεν γεννήθηκαν ακόμη. Αυτά που δεν έχουν ακούσει τίποτα για τις μνημονιακές υποχρεώσεις της χώρας. Ούτε για την (υποτιθέμενη) ανάγκη να υποτάξομε τον δημόσιο χώρο σε υπαγορεύσεις και αδηφάγες σκοπιμότητες. Τον αδόμητο χώρο. Τις παραλίες. Τα δάση. Αυτά που, σύμφωνα με το Σύνταγμα, (υποτίθεται πως) ανήκουν σε όλους! 18

19

20 ΤΑΝΕΑΜΑΣ επίσκεψη στη Unilever Τα στελέχη μας ενημερώνονται... Στο πλαίσιο της καλής συνεργασίας με τις εταιρείες που παράγουν στην Ελλάδα, επισκεφτήκαμε το πλήρως αυτοματοποιημένο εργοστάσιο της Unilever στην περιοχή Άγ. Ιωάννης Ρέντης στην Αττική. Παρακολουθήσαμε με ενδιαφέρον την παραγωγή της χλωρίνης Klinex, ενός από τα ισχυρότερα brands στην ελληνική αγορά. Σε άλλη πτέρυγα του εργοστασίου, γευτήκαμε φρέσκια μαργαρίνη και παρακολουθήσαμε την παραγωγή του Βιτάμ σε μία μονάδα που φυσικά πληροί με το παραπάνω τις προδιαγραφές υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων και μοσχομυρίζει σαν φρεσκοφτιαγμένο κέικ! ΣεΜΙΝΑρΙΟ Πρώτων Βοηθειών Στην «Ακαδημία Χαλκιαδάκης» από το ξεκίνημά της το 2010 μέχρι σήμερα, έχουμε πραγματοποιήσει μία μεγάλη γκάμα εξιδεικευμένων σεμιναρίων για τους εργαζόμενους της εταιρείας με κύριο μέλημα την υγιεινή και ασφάλεια τροφίμων, όπως και την ποιοτική εξυπηρέτηση των πελατών μας. Αυτή τη φορά, δημιουργήθηκε ένας νέος κύκλος σεμιναρίων, ο οποίος ήρθε να επισφραγίσει την πολυετή συνεργασία μας και στήριξη των δράσεων του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Η υλοποίηση σεμιναρίων Πρώτων Βοηθειών από τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό ήταν ένας στόχος της εταιρείας Χαλκιαδάκη εδώ και πολύ καιρό, μέχρι που ήρθαν οι κατάλληλες συνθήκες, και πραγματοποιήθηκε ο πρώτος κύκλος για το πρώτο γκρουπ. Υπάλληλοι από 20 τα καταστήματά μας, από τα κεντρικά γραφεία και από τις αποθήκες συγκεντρωθήκαμε στην αίθουσα εκπαίδευσης της εταιρείας, και παρακολουθήσαμε με ενθουσιασμό την εκπαίδευση από τους εξιδεικευμένους εκπαιδευτές του τμήματος Σαμαρειτών του Ερυθρού Σταυρού, που πολύ περιγραφικά και κατατοπιστικά μας εξήγησαν όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για να εφαρμόσουμε τις πρώτες βοήθειες, οι οποίες μπορεί να αφορούν από ένα εργατικό ατύχημα μέχρι ένα περιστατικό ανάγκης ενός συνανθρώπου μας. Όλοι οι συμμετέχοντες μάθαμε τις Βασικές Αρχές Πρώτων Βοηθειών, την Βασική Υποστήριξη Ζωής, Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνησης (ΚΑΑ), Χρήση Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή, Πρωτογενή Εκτίμηση και Αντιμετώπιση Περιστατικού, ενώ πραγματοποιήθηκε πρακτική πάνω σε όλα τα θέματα εκπαίδευσης. Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός πραγματοποιεί σεμινάρια Πρώτων Βοηθειών στους πολίτες που επιθυμούν να γνωρίζουν πώς μπορούν να αντοποκριθούν όταν υπάρχει ανάγκη, όπως και εξειδικευμένη εκπαίδευση για όσους επιθυμούν να γίνουν εθελοντές σε αυτή την τόσο σημαντική για όλους μας δράση. Η εταιρεία μας προσέφερε το σεμινάριο στους εργαζόμενους και κάλυψε όλα τα έξοδα στα πλαίσια της εταιρικής ευθύνης, με την προσδοκία σύντομα να πολλαπλασιαστούν οι συμπολίτες μας που θα γνωρίζουν πώς να ανταποκριθούν όταν και όπου υπάρχει ανάγκη ζωής. Σε αυτή την πρώτη φάση, συνολικά 25 άτομα πιστοποιήθηκαν με το πτυχίο βασικής υποστήριξης ζωής, ενώ πρόκειται να ακολουθήσουν και άλλοι εκπαιδευόμενοι.

21

22 Μια φωτογραφία - ένα ποίημα ΦΩΤΟΓΡΑΦIΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η εφη ΨΙΛΑΚΗ Και τα πολλά νησία του Αιγαίου Αστράπτουσι τα κύματα ως οι ουρανοί, και ανέφελος, ξάστερος φέγγει ο ήλιος και τα πολλά νησία δείχνει του Αιγαίου. Ανδρέας Κάλβος, Ωδή Δεκάτη. Ο Ωκεανός Όλες μου οι λέξεις έγραφαν «ήλιος» Κάθισα σήμερα να γράψω ένα γράμμα. Όμως όλες μου οι λέξεις έγραφαν «ήλιος». Μήπως θα πρέπει ν αλλάξω γραφή; Νικηφόρος Βρεττάκος, Παραίτηση από το αλφάβητο...δίχως ήλιο αν μας καλεί η ημέρα, πού είναι ο κόσμος; Νικηφόρος Βρεττάκος, Δίχως πανί Στη φωτογραφία δεξιά: το λιάσιμο της ντομάτας στη Σαντορίνη. 22

23 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014

24 ΦΩΤΟΓΡΑΦIΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η εφη ΨΙΛΑΚΗ Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα! Νάμουν στην πλώρη σου ήθελα, για να κοιτάζω γύρου σε λιτανεία να περνούν τα ονείρατα τα πρώτα. Η τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή να παύη, μακριά μαζί σου φεύγοντας πέτρα να ρίχνω πίσω, να μου λικνίζης την αιώνια θλίψη μου, καράβι, δίχως να ξέρω πού με πας και δίχως να γυρίσω! Κ. Καρυωτάκης, Τελευταίο ταξίδι... είναι τα παιδιά που ανάβουν τις φωτιές και φωνάζουν μπροστά στις φλόγες! Είναι τα παιδιά που ανάβουν τις φωτιές και φωνάζουν μπροστά στις φλόγες μέσα στη ζεστή νύχτα (Μήπως έγινε ποτές φωτιά που να μην την άναψε κάποιο παιδί, ω Ηρόστρατε) και ρίχνουν αλάτι μέσα στις φλόγες για να πλαταγίζουν (Πόσο παράξενα μας κοιτάζουν ξαφνικά τα σπίτια, τα χωνευτήρια των ανθρώπων, σαν τα χαϊδέψει κάποια ανταύγεια). Μα εσύ πού γνώρισες τη χάρη τις πέτρας πάνω στο θαλασσόδαρτο βράχο το βράδυ που έπεσε ή γαλήνη άκουσες από μακριά την ανθρώπινη φωνή της μοναξιάς και της σιωπής μέσα στο κορμί σου τη νύχτα εκείνη του Αι-Γιάννη όταν έσβησαν όλες οι φωτιές και μελέτησες τη στάχτη κάτω από τ' αστέρια. Γ. Σεφέρης, Φωτιές του Αϊ Γιάννη 24

25 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

26 26 ΦΩΤΟΓΡΑΦIΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η εφη ΨΙΛΑΚΗ

27 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Και γέρος πια ν' αράξεις στο νησί Αλλά μη βιάζεις το ταξίδι διόλου. Καλλίτερα χρόνια πολλά να διαρκέσει και γέρος πια ν' αράξεις στο νησί, πλούσιος με όσα κέρδισες στο δρόμο, μη προσδοκώντας πλούτη να σε δώσει η Ιθάκη. Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη Τα περασμένα νειάτα Βγάζει η θάλασσα κρυφή φωνή φωνή που μπαίνει μες στην καρδιά μας και την συγκινεί και την ευφραίνει. Τραγούδι τρυφερό η θάλασσα μας ψάλλει, τραγούδι που έκαμαν τρεις ποιηταί μεγάλοι, ο ήλιος, ο αέρας και ο ουρανός. Το ψάλλει με την θεία της φωνή εκείνη, όταν στους ώμους της απλώνει την γαλήνη σαν φόρεμά της ο καιρός ο θερινός. Φέρνει μηνύματα εις ταις ψυχαίς δροσάτα η μελωδία της. Τα περασμένα νειάτα θυμίζει χωρίς πίκρα και χωρίς καϋμό. Οι περασμένοι έρωτες κρυφομιλούνε, αισθήματα λησμονημένα ξαναζούνε μες στων κυμάτων τον γλυκόν ανασασμό. Κ. Π. Καβάφης, Φωνή απ την Θάλασσα

28 ΦΩΤΟΓΡΑΦIΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η εφη ΨΙΛΑΚΗ...είπα να σου φέρω ηλιοτρόπια! Αντί για υακίνθους είπα να σου φέρω σήμερα ηλιοτρόπια να έχει η φροντίδα μου πιο ευθυτενές κοτσάνι και το οστεώδες πλέον νόημά της να μου φανεί στρογγυλοπρόσωπο ηλιόσπορους γεμάτο.... Κι αφού ετακτοποίησα σε ύψος ομοιόμορφο αισθητικά το χρέος μου στο βάζο κοντοστάθηκα λίγο να βεβαιωθώ ότι τα ηλιοτρόπια θα τραπούν εκεί που επαγγέλλει το όνομά τους. Κική Δημουλά, Ηλιοτρόπια 28

29

30 ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ R Ο Στέλιος Παρλιάρος κοντά μας! > Άλλο ένα καλοκαίρι υποδεχτήκαμε με ιδιαίτερη χαρά τον πολύ αγαπημένο σε όλους μας Στέλιο Παρλιάρο. Ο καταπληκτικός Στέλιος Παρλιάρος υποδέχθηκε τον κόσμο στα καταστήματά μας για να κεράσει τα 2 νέα μοναδικά παγωτά SCANDAL που φέρουν την υπογραφή του! Απολαύσαμε μαζί τις νέες μοναδικές δημιουργίες από την ΕΒΓΑ στο καταστήματά μας στο Ηράκλειο και στον Αγ. Νικόλαο, όπου μικροί και μεγάλοι δοκίμασαν τα νέα παγωτά Scandal salted caramel και Scandal pavlova και όλοι πήραμε πρωτότυπες ιδέες για ακόμα πιο απολαυστικό σερβίρισμά τους! Μμμμ Τόστιμο! Ο γνωστός σεφ Βασίλης Καλλίδης βρέθηκε κοντά μας στα καταστήματα MAX Αλικαρνασού και Θερίσου, στα πλαίσια προωθητικών ενεργειών του ΚριςΚρις Τόστιμο. Μας ετοίμασε νόστιμα σνακ και μας έδωσε δημιουργικες ιδέες για καταπληκτικά τοστάκια που ενθουσίασαν μικρούς και μεγάλους. Όσοι τυχεροί μοιράστηκαν την εμπειρία Τόστιμο με τον Βασίλη Καλλίδη είχαν την ευκαιρία να κερδίσουν το βιβλίο του ΑΤΗΕΝS SPECIAL και να τους το υπογράψει ο διάσημος μάγειρας!! 30

31 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝεΑ ΠρΟÏΟΝΤΑ Καπνιστό Χέλι και Πέστροφα J Aπολαύστε έναν εκλεκτό μεζέ και βοηθήστε τον οργανισμό σας να επωφεληθεί από μία τροφή πολύ πλούσια σε Ω3 λιπαρά. Η εταιρεία ιχθυοκαλλιεργειών Β. Γείτονας & Σια Ε.Ε. εκτρέφει και επεξεργάζεται χέλια στην Ελλάδα με παραδοσιακό τρόπο επιτυγχάνοντας ένα προϊόν υψηλής ποιότητας με λάτρεις στη Ρωσία, την Αγγλία και την Ιρλανδία. Τώρα και σε επιλεγμένα καταστήματα Χαλκιαδάκης μπορείτε να βρείτε το εκλεκτό αυτό προϊόν και να το απολαύσετε σκέτο ή να επιχειρήσετε μία από τις ευφάνταστες συνταγές που θα βρείτε στο Καλή απόλαυση! Μέλι Μοσχομυριστό από την «Ελληνικό Μέλι Α.Ε.» Το άρωμα της μαστίχας είναι μοναδικό και θα σας ενθουσιάσει στο συνδυασμό του με το μέλι. Επίσης, το μέλι με φυσικό βιολογικό κρόκο Κοζάνης αποτελεί έναν πλούσιο συνδυασμό θρεπτικών στοιχείων και αρωμάτων. Επιλέξετε τα φυσικά προϊόντα μελιού με κρόκο και μαστίχα για ένα ξεχωριστό πρωινό και ξεκινήστε τη μέρα σας γεμάτοι ενέργεια και φυσικά αρώματα! Νέο παξιμάδι Χαλκιαδάκης! Tα αγαπήσατε, τα αναδείξατε πρώτα στην κατηγορία των παξιμαδιών γι αυτό και εμπλουτίσαμε κι άλλο την ποικιλία τους. Στην οικογένεια παξιμαδιών Χαλκιαδάκης προστέθηκε το παξιμάδι τύπου Κυθήρων και η Κρητικοφουρνιά! Απολαύστε και τις δύο αυτές παραδοσιακές συνταγές σε ποιότητα και τιμή Χαλκιαδάκη! w Δεν χρειάζεται να πάρετε τα βουνά! Το νέο μοντέρνο δροσερό και ξεδιψαστικό ρόφημα είναι τσάι του βουνού και λέγεται TUVUNU! Μία έξυπνη δροσιστική ιδέα για το καλοκαίρι. Είναι 100% φυσικό αφέψημα με ελληνικό Τσάι του Βουνού, χωρίς καφεϊνη και την προσθήκη εκχυλισμάτων ή χρωστικών. Θα το βρείτε σε επιλεγμένα σούπερ μάρκετ Χαλκιαδάκης.

32 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς... τσούκους; (Η πολύτιμη συνεισφορά της νεροκολοκύθας) Με επίκεντρο τον λαϊκό πολιτισμό της Κρήτης. Πολυσκεύος και πολυεργαλείο σημάδεψε την εξέλιξη του πολιτισμού για χιλιάδες χρόνια. Το φτηνό υλικό που άλλαξε την ιστορία. ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ - εφη ΨΙΛΑΚΗ 32

33 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014

34 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Πάνε χρόνια από τότε που είδα τον τελευταίο καφετζή να κρατά μια κολοκύθα γεμάτη κρασί και να σερβίρει τους πελάτες του. Πάνε χρόνια κι από τότε που είδα για τελευταία φορά φλασκιά και τσούκους μέσα σε βούργες, κρεμασμένα στις ζώνες των ανθρώπων ή στα σκαρβέλια των γαϊδάρων. Κι αν γράφω τούτες τις γραμμές, δεν είναι (μόνο) για να πλέξω το εγκώμιο... του τσούκου, αλλά για να μεταφέρω μερικές απλές σκέψεις σχετικά με τις διαδοχικές εξελίξεις του υλικού πολιτισμού και την ταχύτητα με την οποία μεταπίπτει το πολύτιμο σε ασήμαντο, φτηνό, ευτελές. Μετά την εμφάνιση του πλαστικού, και μέσα σε πολύ λίγα χρόνια, το πιο πολύτιμο υλικό του προβιομηχανικού κόσμου απαξιώθηκε και πέρασε σε μιαν άλλη εννοιολογική κατηγορία: στην κατηγορία των «αζήτητων». Γιατί η νεροκολοκύθα (ο κρητικός τσούκος) υπήρξε ένα από τα πιο χρηστικά φυτικά είδη όλων των εποχών. Άνετα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πολυ-σκεύος! Ή και πολυ-εργαλείο ακόμη. Κι αν διαφωνεί κανείς, ας ρωτήσει τους παλιούς ψαράδες πώς έφτιαχναν τις σημαδούρες κατά την προ του πλαστικού εποχή, τους κρασοπαραγωγούς πώς έφτιαχναν τα χωνιά τους, τους ελαιουργούς πώς διαχώριζαν το λάδι από τον κατσίγαρο. Πάνω: Ο τσούκος ως φαλλικό σύμβολο στα αποκριάτικα έθιμα. Κέρασμα τσικουδιάς από φαλλόσχημες νεροκολοκύθες στη Γέργερη (Καθαρά Δευτέρα). Δεξιά σελίδα: Νεροκολόκυθο με καμπυλωτό λαιμό (Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή φαλλόσχημης μάσκας) Πώς θα ήταν ο κόσμος... χωρίς τσούκους; Ο λόγος, λοιπόν, για τον τσούκο. Και το φλασκί. Χωρίς αυτά δεν μπορούσε να πορευτεί το νοικοκυριό της Κρήτης, όπως και πολλών άλλων περιοχών του κόσμου, από την Ανατολή ώς τη Δύση κι από τον Βορρά ώς το Νότο. Γιατί το ταπεινό νεροκολόκυθο (της κοινής νεοελληνικής) είναι από τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν από όλες σχεδόν τις ανθρώπινες κοινωνίες και σε όλες σχεδόν τις εποχές. Μόνο στα μεταπολεμικά χρόνια άρχισε να χάνει την αίγλη του. Κι αφού πέρασαν μερικές δεκαετίες απαξίωσης, ο νεωτερικός πολιτισμός άρχισε να το αξιολογεί και πάλι, αλλά με διαφορετικούς όρους: από χρηστικό είδος έγινε διακοσμητικό υλικό. Ίσως επειδή παραπέμπει σε μοδάτες έννοιες όπως «οικολογία», «περιβάλλον». Ίσως επειδή η διακοσμητική χρήση του 34

35 ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ταιριάζει με την τάση επιστροφής στη φύση. Η ιστορία της κολοκύθας περιγράφει με απλά νοήματα την εξέλιξη της τεχνολογίας. Σ' ένα μεγάλο βαθμό, δηλαδή, περιγράφει την ιστορία της ανθρωπότητας. Η βιομηχανία του πλαστικού ήταν ο τυφώνας που τα παρέσυρε όλα. Κατάργησε επαγγέλματα, εξαφάνισε οικοτεχνικές δραστηριότητες, άλλαξε τη βιοτεχνία. Με λίγα λόγια, άλλαξε τις ζωές των ανθρώπων. Ας φανταστούμε πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς όλα αυτά τα πολύπλοκα είδη, από τα χρηστικά σκεύη μέχρι τα λεγόμενα (... στη νεοελληνική, παρακαλώ) «γκατζετάκια», τα οποία διευκόλυναν το εμπόριο, τις μεταφορές, την κυκλοφορία νέων προϊόντων και, γενικά, έκαναν τις ζωές των ανθρώπων πιο εύκολες και πιο άνετες. Άλλωστε, αυτός είναι ο ρόλος της τεχνολογίας: να εξανθρωπίζει τον χώρο και να ευκολύνει τη ζωή. Δηλαδή, αυτό ακριβώς που κατάφερε κάποτε και... ο (περιφρονημένος σήμερα) τσούκος: έκαμε τη ζωή του ανθρώπου πιο εύκολη! Ονομάτων επίσκεψις: ελαφρόμυαλοι τσούκοι (και τσουκιές - παρλαπίπες!) Επιχειρούμε, λοιπόν, ένα ταξίδι με επίκεντρο την Κρήτη της προβιομηχανικής εποχής και οδηγό τον κοινότατο, φτηνότατο και χρησιμότατο... τσούκο. Μόνο που το ταξίδι αυτό δεν μπορεί να σταματήσει στην Κρήτη. Πώς θα μπορούσε άλλωστε; Μού έλεγε φίλος που έχει ζήσει στην Αιθιοπία πως γοητεύτηκε βλέποντας τις κοπελιές, («τις μαυρούλες») σε χωριό της πολύπαθης αυτής χώρας να φοράνε καπέλα φτιαγμένα με νεροκολοκύθες, τσούκους δηλαδή. Όλες οι κοπέλες του χωριού τα φορούσαν. Έφταναν, λέει, κάτω από τα αυτιά και ξεχώριζαν μόνο τα μαλλιά, όταν ήταν κάπως μακριά (ελάχιστες μακρυμαλλούσες συνάντησε), και τα μεγάλα αφρικάνικα χείλη. Αρχίζομε, λοιπόν, από τη λέξη και τις διαφορετικές νοηματοδοτήσεις της. Αν αποκαλούσες παλιότερα κάποιον Κρητικό... τσούκο μπορεί να σου έσπαγε το κεφάλι. Προσβολή βαρύτατη! Στα όρια της ύβρης ή του χλευασμού. Τσούκος είναι ο αλαφρόμυαλος, το άδειο κεφάλι, ο ανόητος, ο ξεροκέφαλος. Ή ακόμη και... το αργοκίνητο μυαλό, ο βλάκας. Αυτή η σημασία (αργόστροφος, βλαξ) είναι και η πιο συνηθισμένη. Κανένα πρόβλημα, όμως, αν μιλούσες για τσούκους - σκεύη, τσούκους - δοχεία ρακής και κρασιού, τσούκους - αλατσερά! Η λέξη είναι κατάλοιπο της ιταλικής. Φαντάζομαι ότι μας ξέμεινε από την εποχή της Ενετοκρατίας. Προέρχεται από το zucca - zuccini, λέξεις που περιγράφουν την κολοκυθιά και το κολοκύθι. Το επίσημο όνομα του φυτού, το επιστημονικό, είναι Legenaria siceraria. Στην Ελλάδα την ξέρουν οι περισσότεροι ως νεροκολοκυθιά. Και το δοχείο που κατασκευάζεται απ' αυτήν ακούγεται ως φλάσκα, φλασκί, τσότρα, νεροκολόκυθο, παγούρι. Πιθανώς υπάρχουν και άλλες ιδιωματικές ονομασίες. Εδώ στην Κρήτη υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα στον τσούκο και το φλασκί. Το φυτό που κάνει τους τσούκους το λέμε τσουκιά. Κι επειδή η γλώσσα μας πλάθεται μέσα από μεταφορές και παρομοιώσεις, η λέξη τσουκιά δηλώνει και... την αρλούμπα, την παρλαπίπα, την ανοησία: «Σταμάτα μωρέ να λες τσουκιές» (από τις τελευταίες χρήσεις της λέξης που έχω ακούσει). Ανδρισμού... απόκρυψις! Δεν έχω πάει στην Αιθιοπία και είναι κρίμα που ο φίλος μου δεν έχει λόξα με τις φωτογραφίες (όπως... η αφεντιά μου) για να μας έδειχνε με εικόνα πώς είναι τα (αισθησιακά κατά την άποψή του) καπέλα που φορούν οι νεαρές Αφρικανές. Τα περιέγραψε όμως: Κόβουν τη νεροκολοκύθα στα δυο σχηματίζοντας δυο ημισφαιρικά τμήματα. Το ένα, αυτό που περιλαμβάνει τον μακρύ λαιμό, το κρατούν για άλλες χρήσεις. Πολλές φορές, Προβιομηχανικός «αέρας» (εργαλείο διαχωρισμού του ελαιολάδου από το νερό). Χρησιμοποιούνταν στα ελαιοτριβεία για να παίρνουν το λάδι που, ως ελαφρότερο του νερού, επέπλεε στις πέτρινες γούρνες. 35

36 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ όμως, το ένα κομμάτι είναι πολύ μεγαλύτερο από ημισφαίριο για να μπορεί να καλύπτει μεγαλύτερο μέρος της κεφαλής. «Φαντάσου το σαν κράνος του στρατού», είπε. Κι αν θέλουν, κι αν έχουν διαθέσιμα χρώματα, τα βάφουν κι είναι μια χαρά! Φαντάζομαι πως ο καυτός ήλιος της Αιθιοπίας έκαμε τους ανθρώπους ευρηματικούς. Άντε να δουλεύεις στα χωράφια και να σε χτυπούν οι πυρωμένες ακτίνες κατακέφαλα. Η κουβέντα για τις «άλλες χρήσεις» της... μισής νεροκολοκύθας, δηλαδή του τμήματος που περιλαμβάνει το λαιμό, με προβλημάτισε. Αλλά την απορία μού την έλυσε ο ίδιος: «Ας πούμε, σκέψου ότι μπορείς να φτιάξεις μια ωραία θήκη για το ανδρικό μόριο». Δηλαδή να κυκλοφορείς γυμνός και μόνο η... ανομολόγητη να βρίσκεται χωμένη μέσα σε μια... πεοθήκη! Δεν ξέρω αν αυτό συνηθίζεται στην συμπαθέστατη χώρα που λέγεται Αιθιοπία, αλλά μια διαδικτυακή έρευνα μού έλυσε την απορία. Μάλιστα, υπάρχουν (ή τουλάχιστον υπήρχαν παλιότερα, για σήμερα δεν ξέρω) πεοθήκες φτιαγμένες από τον λαιμό του τσούκου. Όχι, όμως, στην Αιθιοπία, σε άλλους πολιτισμούς στην Ινδονησία, στη Γουινέα... Εντόπισα δε, και σχετικές φωτογραφίες. Πολλές φωτογραφίες. Το στήσιμό τους με κάνει να υποθέσω πως προέρχονται από φολκλορικές εκδηλώσεις (οι αναβιώσεις εθίμων, ενδυμασιών, τελετουργιών είναι παγκόσμια μόδα). Φαίνεται πως η δίψα των ανθρώπων για το εξωτικό δεν θα σταματήσει ποτέ. Μουσικές από νεροκολοκύθες Έχοντας μεγαλώσει στο μεταίχμιο, ανάμεσα στην προβιομηχανική εποχή και... τη μετανεωτερική (η δεκαετία του 1970 υπήρξε καταλύτης για τον παλιό κόσμο στην Κρήτη), προσπάθησα να βρω μαρτυρίες για άλλες χρήσεις του τσούκου σε παλιότερες εποχές. Κι έμεινα έκπληκτος! Η δική μου μνήμη δεν με βοηθούσε όσο θα περίμενα, η φυσική εμπειρία μου είχε μείνει στα απλά και κοινά: τσούκοι αντί για μπουκάλια ρακής, φλασκάκια για τους βοσκούς και τους αγρότες... (Είχα, βλέπετε, ξεχάσει τους Ιούδες και τις αποκριάτικες μάσκες. Αλλά γι' αυτά... παρακάτω). Κάποιοι άλλοι, όμως, μεγαλύτερης ηλικίας είχαν ανατραφεί με τον ήχο της προ-νεωτερικής κουδουνίστρας: Ένα «αποζούζουρο» της τσουκιάς (καρπός που δεν πρόλαβε να μεγαλώσει επαρκώς και ως εκ τούτου ωρίμασε χωρίς να αυξηθεί πολύ το μέγεθός του) χρησιμοποιήθηκε ως κουδουνίστρα σε πολλές περιοχές του νησιού, σύμφωνα με μαρτυρίες από τον Αποκόρωνα και από το Οροπέδιο Λασιθίου. (Και μια... φυτολογική λεπτομέρεια: οι νεροκολοκύθες που δεν μεγαλώνουν πολύ είναι οι λεγόμενες κορφίτες, αυτές που βγαίνουν στην κορυφή του βλαστού). Το ξυλώδες νεροκολόκυθο είναι γεμάτο καρπούς, επίσης ξυλώδεις. Αν το ξεράνεις και το φροντίσεις, έχεις μιαν υπέροχη φυσική κουδουνίστρα! Ίσως γι' αυτό τον λόγο να χρησιμοποιήθηκε σε πολλές περιοχές ως αυτοσχέδιο μουσικό όργανο. Μόνο που κάποιοι άλλοι λαοί φαίνεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη εμπειρία από μουσικά όργανα κατασκευασμένα με νεροκολόκυθα. Τι ταμπούρλα και τι πνευστά δεν έχουν κατασκευαστεί με το πιο απλό και το πιο ταπεινό υλικό που χάρισε η φύση στον άνθρωπο! Ξεχωριστή, μάλιστα, είναι η σχετική παράδοση ανάμεσα σε λαούς της δυτικής Αφρικής και της λατινικής Αμερικής. Οι μαράκες είναι από τα πιο γνωστά μουσικά όργανα που κατασκευάζονταν με κολοκύθες. Στην Κρήτη, πάντως, έχω δει μαντολίνο κατασκευασμένο με τσούκο. Υπέροχο! Μια ψεύτικη... νεκροκεφαλή Δανειζόμενος τις εμπειρίες των μεγαλύτερων προσπάθησα να συντάξω έναν κατάλογο χρήσεων της νεροκολοκύθας στον δικό μας πολιτισμό. Είμαι σίγουρος ότι κανένας κατάλογος δεν μπορεί να είναι πλήρης επειδή η ανθρώπινη ευρηματικότητα μας επιφυλάσσει πάντα εκπλήξεις. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί, ας πούμε, ότι ένας Κρητικός από το Αμάρι (μακαρίτης πια) έφτιαχνε με τα μικρά νεροκολόκυθα φίμωτρα για τα οικόσιτα ζώα του; Μουστούχες ή μουστρούχες όπως λέγονται στην Κρήτη. Τα τρυπούσε με καυτό σίδερο για να αναπνέουν τα ζώα, τα έκοβε στο μέγεθος της μουσούδας του ζώου και... τα ζωγράφιζε, όπως κάνανε κάποτε με όλα τα χρηστικά είδη (θυμηθείτε, ρόκες, σαΐτες υφαντικής, ξύλινα κουτάλια, όλα σκαλισμένα και κεντημένα. Η ομορφιά δεν έλειψε ποτέ από τις ζωές των απλών ανθρώπων). Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί κάποιον παλιό μπακάλη να βάζει ρύζι ή άλλα είδη που πουλούσε (χύμα πάντα) με σέσουλα φτιαγμένη από νεροκολόκυθο; Κι όμως, γινόταν! Είπαμε, η ανθρώπινη φαντασία και η ανθρώπινη επινοητικότητα δεν έχουν όρια. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί, ακόμη, την ιστορία που άκουσα πριν από χρόνια με πρωταγωνιστές... μια νεροκολοκύθα, έναν ατρόμητο «ήρωα» κι ένα νεκροταφείο; Τα χρόνια Πολύτιμο πολυ-εργαλείο ο τσούκος, σημάδεψε την εξέλιξη του πολιτισμού για χιλιάδες χρόνια. Στη φωτογραφία αριστερά: σπόρια νεροκολοκύθας. 36

37 Αριστερά: αποκριάτικη μάσκα από το Μαλεβίζι. Δεξιά: εργαλεία από νεροκολοκύθες στον ερειπωμένο πύργο της Βόιλας Σητείας (1995). Το κάτω είχε διπλή χρήση: αλατσερό και «αέρας». ΥΠερ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 εκείνα τα στοιχήματα έδιναν κι έπαιρναν. Ο ανταγωνισμός και η κοινωνική καταξίωση δεν ήταν αμελητέες προτεραιότητες για τις μικρές κοινωνίες. Κάποιοι, λοιπόν, σκαρφίστηκαν ένα τολμηρό τέχνασμα: έφτιαξαν με νεροκολοκύθα ένα ανθρώπινο καυκάλι, μια νεκροκεφαλή. Δεν είναι και δύσκολο, φαντάζομαι. Δυο κόγχες για τα μάτια, μια πάνω σιαγόνα, κάμποσα δόντια εύκολα κόβεται ο τσούκος όταν έχεις λεπτό πριονάκι, σαν αυτά που χρησιμοποιούνται στη χειροτεχνία. Τοποθέτησαν τον τσούκο πάνω σ' έναν τάφο κι έβαλαν μέσα ένα λυχναράκι που μόλις έβγαζε φλόγα. Φανταστείτε, λοιπόν, μια θεοσκότεινη νύχτα και μια νεκροκεφαλή που φωτιζόταν αχνά μόνο το εσωτερικό της. Η ιστορία μιλά για κάποιο στοίχημα που χάθηκε (ο λεγάμενος δεν τόλμησε να πλησιάσει, έτσι λένε). Χωνιά, ταμπακέρες, μπαρουτόφλασκα... Να θυμηθούμε μερικές ακόμη χρήσεις; Μπαρουτόφλασκα. Γινόταν με μικρά νεροκολόκυθα. Την είχαν πάντα οι παλιοί κυνηγοί στις βούργιες τους για να μεταφέρουν τα σκάγια και τα μπαρούτια (τα όπλα ήταν τότε εμπροσθογεμή). Σωσίβια. Τα μεγάλα νεροκολόκυθα χρησιμοποιούνταν κατά την προβιομηχανική εποχή όπως τα σημερινά σωσίβια. Χωνιά (μπίριες). Για όλα τα υγρά, αλλά περισσότερο για τον μούστο. Οι παραγωγοί κρασιού απέφευγαν να έρθει ο μούστος σε επαφή με μεταλλικά σκεύη ή και μεταλλικά εργαλεία. «Αέρας». Είναι το εργαλείο εκείνο με το οποίο έπαιρναν οι ελαιουργοί την «πανωλαδιά», στον πρώτο διαχωριστήρα της ιστορίας, που ήταν στηριγμένος στην αξιοποίηση του ειδικού βάρους των υγρών: το λάδι έχει μικρότερο ειδικό βάρος και επιπλέει στο νερό. Παλιότερα το έπαιρναν με ειδικά κατασκευασμένη νεροκολοκύθα. Αργότερα αντικαταστάθηκε με μεταλλικό εργαλείο (τον «αέρα»). Ταμπακέρες. Ακόμη και σήμερα κατασκευάζονται ιδιότυπες ταμπακέρες με λαιμούς τσούκου, όχι τόσο για χρήση όσο για χειροτεχνική δραστηριότητα ή για σουβενίρ. Τα αλατσερά Με το αλατσερό τα πράματα είναι σχετικά πιο εύκολα. Το έλεγαν και αλατσοκαύκι. Την περιγραφή του τη δανείζομαι από τον σπουδαίο Νεαπολίτη λόγιο και λεξικογράφο Μανώλη Πιτυκάκη: «Το δοχείο που φυλάσσεται το αλάτι. Όχι ή αλατιέρα της κοινής. Τα παλιά αλατσερά κατασκευάζονταν συνήθως από ένα είδος μη εδώδιμου κολοκύθας, αλλά και από το φυτό κολοκύνθη η λαγηνοφόρος, που αφού αποξηραίνετο και άδειαζαν το περιε- 37

38 ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Πάνω: κρητικό φλασκάκι από το Αμάρι (κατασκευάστηκε το 1930). Κάτω: σύγχρονο κρητικό φλασκάκι από τη Νίβρυτο. Φλάσκες σαν νταμιτζάνες χόμενό της, τη χρησιμοποιούσαν για να τοποθετούν το αλάτι, που έτσι προφυλασσόταν από την υγρασία. Στη μέση περίπου έκοβαν ένα τρίγωνο, διαστάσεων όσο να χωρεί το χέρι, το συνέδεναν πάλι στη θέση του, με ένα σπάγκο, έτσι που να μπορούσε ν' ανοιγοκλείνει η τριγωνική οπή και το κρεμούσαν στο τζάκι». Είχα δει ένα ωραίο αλατσερό στον ερειπωμένο μεσαιωνικό οικισμό Βόιλα, στο οροπέδιο των Αρμενοχαντράδων Σητείας. Με τον καλό φίλο Λυκειάρχη Δημ. Παπαδάκη είχαμε πάει ώς εκεί πριν από κάμποσα χρόνια (μέσα δεκαετίας του 90) και είχαμε πετύχει ανοικτή την τελευταία αποθήκη του ενετικού χωριού. Ένας ηλικιωμένος αγρότης είχε εκεί τα ζωντανά του και όλη την παλιά οικοσκευή: χτένια αργαλειών, καμπανούς, ζυγάλετρα, κοφίνια, σωμάρια. Πάνω στο μποτζάλε του παλιού πατητηριού ήταν αφημένο το αλατσερό. Αληθινό κομψοτέχνημα! Και στον τοίχο κρεμόταν η παλιά πιρουνοθήκη. Και τα δυο ήταν φτιαγμένα με νεροκολόκυθα. Ως θήκη για τα πιρούνια και τα κουτάλια χρησιμοποιούσαν μια κολοκύθα μεσαίου μεγέθους, την έκοβαν έτσι που να σχηματίζει στενότερη προεξοχή (γλώσσα) προς τα πάνω κι από κει την κρεμούσαν στον τοίχο. Κι επειδή χρωστάμε μια διευκρίνιση, ας πούμε ότι το φλασκί είναι διαφορετικό από τον τσούκο. Είναι στρογγυλό και πεπλατυσμένο. Ας πούμε, σαν τα αλουμινένια παγούρια του στρατού. Ήταν το πιο συνηθισμένο εργαλείο του κάθε ταξιδιώτη. Αν έβλεπε κανείς τους παλιούς πανηγυριώτες, αυτούς που ταξίδευαν καβάλα σε γαϊδουρομούλαρα, με τα σωμάρια στολισμένα, πάντα καλυμμένα με πατανίες, δεν μπορούσε παρά να προσέξει τις φλάσκες που κρέμονταν από τα σκαρβέλια ή που μεταφέρονταν μέσα σε ντορβάδες για να κρατιέται το νερό δροσερό (τα προσκυνηματικά ταξίδια γίνονταν συνήθως καλοκαίρι). Ο Πιτυκάκης προσδιορίζει και το μέγεθος του φλασκιού: «ενώ η περίμετρός του είναι γύρω στα 0,65 μ. το πάχος του δεν υπερβαίνει τα 0,15 μ.» Για να μην σπα εύκολα το κάλυπταν ολόγυρα με θηλιές κατασκευασμένες με μαλακό ξύλο, όπως ακριβώς έκαναν και με τις γυάλινες νταμιτζάνες. Ένα από τα πιο ωραία φλασκιά που είδα ήταν στα Αστερούσια. Το κρατούσε κάποιος βοσκός στις αρχές της δεκαετίας του 90 (πείτε τον, αν θέλετε, «απροσάρμοστο», αλλά αποστρεφόταν τα πλαστικά μπουκάλια που είχαν κατακτήσει τον κόσμο στο μεταξύ. Όλα κι όλα, το κρασί του το έπινε από φλασκάκι). Το είχε ντύσει με πλεκτό κατασκευασμένο από αφράτο. Άλλοι φτιάχνανε καλύμματα με βούρλα ή ξύλο λυγιάς. Στην Κρήτη ήταν παλαιότατο σκεύος μεταφοράς υγρών, κυρίως νερού ή κρασιού, για ατομική κυρίως χρήση. Συγκινητική είναι η εικόνα που μεταφέρει ο Τζουάνες Παπαδόπουλος περιγράφοντας τους χωρικούς του 17ου αιώνα: «Όταν έρχονταν από τα χωριά τους στην πόλη, είχαν στο χέρι τους ένα κοντό ραβδί, που τους έφτανε ώς τη μέση ή και λίγο πιο πάνω, κι ένα δισάκι, που κρεμόταν από την πλάτη τους μ' ένα τραχύ κορδόνι περασμένο στους ώμους, και σ' αυτό το δισάκι είχαν κρίθινο ψωμί που έτρωγαν συνήθως, τυρί, μυζήθρα ή κάτι τέτοιο για προσφάι κι ένα φλασκάκι κρασί, γιατί δεν συνήθιζαν να πηγαίνουν στα κρασοπουλιά για να πιούν...». Μαύρες εποχές ήταν τότε για τους χωρικούς. Αλλά, τουλάχιστον ένα φλασκάκι κρασί μπορούσαν να το έχουν. Το φλασκάκι του ερωτόκριτου και η φλάσκα του Καζαντζάκη Στην αναγεννησιακή λογοτεχνία της Κρήτης συναντάμε αναφορές για φλασκιά: Στον ερωτόκριτο: Σ' ένα φλασκάκι άλλο νερό του δίδει να φυλάξει και λέγει του, όντα του φανεί, τη στόρηση ν' αλλάξει... Στη Βοσκοπούλα: Είχε και ξιδωτό κρασί δαμάκι σ' ένα μικρό και πλουμιστό φλασκάκι και συγκερνά και με καλεί και πίνει κι απ' έκει για να πιω κι εγώ μου δίνει... Και στα νεότερα χρόνια. Καζαντζάκης: Είπε, κι ο πονηρός αφεντικός ανοίγει το ταγάρι, ψωμί, κρασί και πέρδικα ψητή χαρούμενα ανασέρνει και το λιμάρο τάγισε κορμί, μην του λιγομαριάσει. Tην πέρδικα όλη ξεκοκκάλισε, τη φλάσκα του αναγέρνει... 38

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟ3 Η ΠΙΟ ΩΡΑΙΑ ΣΥΝΤΑΓΗ Ένα παιδικό θεατρικό μιούζικαλ για παιδιά Διαμορφώνουμε κατάλληλα την τάξη μας, σε μια γωνιά έχουμε βάλει ένα τραπέζι και πάνω σ αυτό κατσαρόλες, ένα ξύλο κοπής, κουτάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015

Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες 30/06/2015 Γράφει ο Χρήστος Δασκαλάκης Όταν ήμουν παιδί, μεγαλώνοντας στο μικρό νησί της Ύδρας, ήταν στιγμές που νιώθοντας εγκλωβισμένος στην γκρι και μονότονη ζωή μου,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

Όταν η μαμά έχει στομία

Όταν η μαμά έχει στομία Coloplast Όταν η μαμά έχει στομία Μια αληθινή ιστορία ζωής Εισαγωγή Αυτό το φυλλάδιο γράφτηκε από την Tina η οποία έχει κάνει επέμβαση στομίας. Η επέμβαση έγινε το 1994, τη στιγμή που ο γιος της ήταν ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ένα γιορτινό καράβι «έδεσε» στην πλατεία του Ορχομενού!

Ένα γιορτινό καράβι «έδεσε» στην πλατεία του Ορχομενού! Ένα γιορτινό καράβι «έδεσε» στην πλατεία του Ορχομενού! Για πρώτη φορά την κεντρική πλατεία του Ορχομενού δεν στολίζει για τις γιορτές ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο, αλλά ένα πραγματικά εντυπωσιακό χριστουγεννιάτικο

Διαβάστε περισσότερα

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Το Εικαστικό Ημερολόγιό μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γεια σας φίλοι μου, Καλωσορίσατε στην παρέα μου, στην πολύχρωμη παρέα του Τέλη, της μασκότ της Cyta. Εύχομαι να περάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ 1. Σηκωνόμαστε όρθιοι και καρφιτσώνουμε μια κόλλα χαρτί στην πλάτη του κάθε παιδιού. Ας γράψουμε πάνω στην πλάτη του καθενός ανώνυμα κάτι που μας αρέσει πραγματικά

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου.

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου. You & I 1 η σκηνή Μια ερηµική στάση λεωφορείου στη µέση του πουθενά. Ένα αµάξι σταµατάει στη µέση ενός επαρχιακού δρόµου. Ένας άντρας (του οποίου το πρόσωπο δεν βλέπουµε) βγαίνει από το όχηµα και κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου!

Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πως σας ήρθε η ιδέα; Ε.Τ.: Μας παιδεύει ο Έρωτας και στήνει παιχνίδια ο κατεργάρης! Που γράψατε το βιβλίο σας; Ε.Τ.: Στον καναπέ μου! Πόσο χρόνο σας πήρε η συγγραφή; Ε.Τ.: Κοιμάμαι + τρώω + περπατάω +

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΜΑΣ. Προσφέρεται ΜΟΝΟ στο μπουκάλι των 700ml και συσκευάζεται σε κιβώτια των 6 τεμχ.

ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΜΑΣ. Προσφέρεται ΜΟΝΟ στο μπουκάλι των 700ml και συσκευάζεται σε κιβώτια των 6 τεμχ. ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΜΑΣ H Colombiana Negra είναι ένα ποτό που σίγουρα θα συνεπάρει Μαύρο ρούμι στους 27% αλκοόλ σε συνδιασμό με πινελιές από μέλι και αρωματικά μπαχαρικά. Πίνεται ιδανικά σε ποτήρι με πάγο με ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χρήστος Τερζίδης εξηγεί γιατί η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι.

Ο Χρήστος Τερζίδης εξηγεί γιατί η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι. On the road Ο Χρήστος Τερζίδης εξηγεί γιατί η ζωή είναι ένα ατελείωτο ταξίδι. 10.06.2014 Το ερώτημα είναι ποια είναι τα όνειρα σου, ο δρόμος είναι εύκολος. Αν ξέρεις τα όνειρα σου, ο δρόμος φωτίζεται μόνος

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ:

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα