ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης 1ο μέρος σημειώσεων: Προτασιακός Λογισμός Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης Creative Commons και ειδικότερα Αναφορά Μη εμπορική Χρήση Παρόμοια Διανομή 3.0 Ελλάδα ttribution Non Commercial Sharelike 3. Greece CC Y-NC-S 3.0 GR Εξαιρείται από την ως άνω άδεια υλικό που περιλαμβάνεται στις διαφάνειες του μαθήματος, και υπόκειται σε άλλου τύπου άδεια χρήσης. Η άδεια χρήσης στην οποία υπόκειται το υλικό αυτό αναφέρεται ρητώς. Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και από εθνικούς πόρους.

3 Εισαγωγή 1.1 Σύντομη Ιστορική Ανασκόπηση Η θεμελίωση της Λογικής ως επιστήμη αποδίδεται στον Αριστοτέλη, αν και τα πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση έγιναν από τους Ίωνες και Ελεάτες φιλοσόφους και τους Σοφιστές. Το ενδιαφέρον για τη Λογική άρχισε να φθείνει στους πρώτους αιώνες μ.χ. και μέχρι το Μεσαίωνα. Αναζοπυρώθηκε με την ανακάλυψη των μη-ευκλείδιων Γεωμετριών και τη διαπίστωση της ανάγκης για την θεωρητική θεμελίωση της Ανάλυσης. Σημαντικά γεγονότα στην ιστορία της ανάπτυξης της Λογικής: 1879: ο Frege προτείνει την πρώτη τυπική γλώσσα για τα Μαθηματικά και τη Λογική : ο Cantor δημοσιεύει τη θεμελίωση της θεωρίας συνόλων 1899: δημοσιεύεται το παράδοξο της θεωρίας του Cantor για τους πληθικούς αριθμούς 1902: δημοσιεύεται το παράδοξο του Russell: Κάθε σύνολο χαρακτηρίζεται στη θεωρία του Cantor από τη χαρακτηριστική ιδιότητα των στοιχείων του. Έστω το σύνολο Α των συνόλων Q, όπου τα σύνολα Q χαρακτηρίζονται από την ιδιότητα Q. Δηλαδή, Α = {Q Q }. Τέτοια παράδοξα έδειξαν ότι μόνο αυστηρή τυποποίηση των εννοιών των Μαθηματικών μπορούν να προσφέρουν θεωρίες χωρίς αντινομίες. Δεκαετία 1930: ο Hilbert αναπτύσσει την αξιωματική μέθοδο της Λογικής αρχές δεκαετίας 1950: με την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών υπολογιστών, άρχισε σταδιακά και η χρήση τους για υπολογισμούς με σύμβολα symbol manipulation. Γράφονται και τα πρώτα προγράμματα για την απόδειξη απλών θεωρημάτων. 1965: ο Robinson προτείνει τη μέθοδο της Επίλυσης resolution για το χειρισμό συμβόλων και εκτέλεση μηχανικών αποδείξεων αρχές δεκαετίας 1970: οι Kowalski και Colmeraurer προτείνουν τη Λογική σαν γλώσσα προγραμματισμού Prolog 1.2 Ρόλος της Λογικής στην Επιστήμη Υπολογιστών Η ενότητα αυτή αποσκοπεί στο να αναδείξει το ρόλο της Λογικής σαν θεμελιώδες συστατικό της Επιστήμης Υπολογιστών. Γίνεται σύντομη αναφορά σε θεματικές περιοχές της Επιστήμης Υπολογιστών όπου η συμβολή της Λογικής είναι πλέον εμφανής: Λογικά Κυκλώματα Logic circuits Στη Λογική, προτάσεις συνδυάζονται με συνδέσμους δύξευξη, διάζευξη, άρνηση. Λογικά κυκλώματα σχηματίζονται με συνδυασμούς πυλών ND, OR, NOT. Κάθε κύκλωμα μπορεί να χαρακτηριστεί από μια πρόταση του Προτασικαού Λογισμού. Προβλήματα σχεδιασμού κυκλωμάτων μεταφράζονται σε προβλήματα εύρεσης αντίστοιχων προτάσεων και του χειρισμού αυτών.

4 Προγραμματισμός: oolean data types Οι τύποι δεδομένων oolean επιδέχονται δύο τιμές: true, false. Μπορούν να συνδυαστούν μέσω συνδετικών and, or, not για να παράγουν σύνθετες εκφράσεις του ίδιου τύπου. Σχεδίαση Προγραμμάτων Program Design Πριν γραφτεί ένα πρόγραμμα, απαιτείται ένα σύνολο προδιαγραφών program specifications οι οποίες καθορίζουν τη συμπεριφορά του προγράμματος. Οι προδιαγραφές αυτές μπορούν να γράφονται σε φυσική γλώσσα ελληνικά, αγγλικά, σε ψευδογλώσσα ή ψευδοκώδικα pseudo-code ή σε μια τυπική ή τεχνική γλώσσα. Προδιαγραφές σε τυπικές γλώσσες είναι πλέον χρήσιμες καθώς επιτρέπουν συχνά την επαλήθευση ότι το πρόγραμμα συμπεριφέρεται σύμφωνα με τις προδιαγραφές. Διαφορετικά, η συμπεριφορά ενός προγράμματοας μπορεί να ελεγχθεί μόνο με επαναληπτικές δοκιμές, οι οποίες όμως δεν μπορούν πολλές φορές να εξαντλήσουν όλες τις δυνατές περιπτώσεις. Η Λογική μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην περιγραφή του ίδιου του προγράμματος και της επιθυμητής συμπεριφοράς του. Τεχνικές της Λογικής χρησιμοποιούνται για να ελεγχθεί αν οι εκφράσεις της συμπεριφοράς του προγράμματος είναι λογικές συνέπειες των εκφράσεων που περιγράφουν το πρόγραμμα. Λογικός Προγραμματισμός Logic programming Η πλειοψηφία των γλωσσών προγραμματισμού ακολουθούν την περιγραφή των βημάτων που πρέπει να γίνουν προκειμένου να παραχθεί ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Ο Λογικός Προγραμματισμός ακολουθεί ένα διαφορετικό στυλ: περιγράφει ποιό είναι το επιθυμητό αποτέλεσμα και όχι το πώς θα επιτευχθεί. Αυτό γίνεται με τη βοήθεια προτάσεων και κανόνων εξαγωγής συμπερασμάτων που ορίζει ο προγραμματιστής. Ουσιαστικά, ένα λογικό πρόγραμμα είναι ένα σύνολο από εκτελέσιμες προδιαγραφές. Αυτοματοποιημένος Λογισμός utomated Reasoning Ο Λογικός Προγραμματισμός εκτελεί μια μορφή αυτοματοποιημένου λογισμού. Για συγκεκριμένουν κλάδους των Μαθηματικών π.χ. Θεωρία Αριθμών, Αλγεβρα υπάρχουν συστήματα αυτομάτων αποδείξεων βασισμένα στη Λογική και το χειρισμό συμβόλων. Παρόμοια προγράμματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την επαλήθευση προγραμμάτων program verification για να ελέγχουν αν υλοποιούν σωστά τις προδιαγραφές τους. Ένα ενδιαφέρον πρόβλημα είναι επίσης η σύνθεση προγρμμάτων, δηλαδή το πρόβλημα της παραγωγής ενός προγράμματος δεδομένων κάποιων προδιαγραφών, έτσι ώστε να αποδεικνύεται ότι το πρόγραμμα υλοποιεί σωστά τις προδιαγραφές. Τεχνητή Νοημοσύνη rtificial Intelligence Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποσκοπεί στην κατασκευή υπολογιστικών μοντέλων της ανθρώπινης νοητικής διαδικασίας. Η Λογική μπορεί να δώσει το τεχνικό υπόβαθρο για διάφορες νοητικές διαδικασίες, όπως για παράδειγμα η αναπαράσταση γνώσης knowledge representation. Βάσεις Δεδομένων και Γνώσεων Data and Knowledge ases Η Λογική και η Θεωρία Συνόλων αποτέλεσαν τη βάση του Σχεσιακού Μοντέλου Δεδομένων Relational Data Model το οποίο είνα το πλέον επιτυχημένο και δημοφιλές μοντέλο δεδομένων στην περιοχή των Βάσεων Δεδομένων. Οι βάσεις γνώσεων αναπαριστούν γνώση με τη μορφή λογικών εκφράσεων. Η παραγωγή

5 συμπερασμάτων από βάσεις δεδομένων ή γνώσεων γίνεται με γλώσσες επερωτήσεων query languages και συμπερασματικούς κανόνες inference rules που συνήθως βασίζονται σε διαλέκτους του Κατηγορηματικού Λογισμού Predicate calculus. 2. Προτάσεις Μια λογική πρόταση είναι μια γλωσσική έκφραση πρόταση η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί ως αληθής ή ως ψευδής. Υπάρχουν προτάσεις οι οποίες δεν είναι λογικές προτάσεις. Τέτοιες, για παράδειγμα, είναι οι: 1. ερωτηματικές προτάσεις 2. προσταγές ή ευχετικές προτάσεις 3. μια πρόταση μπορεί να μην είναι λογική πρόταση επειδή κάποιες από τις λέξεις δεν έχουν ακριβή σημασιολογία. Π.χ., η πρόταση «ο Χ είναι φοιτητής του τμήματος». Η πρόταση μπορεί να χαρακτηριστεί ως αληθής ή ψευδής αν γνωρίζομε ποιος είναι ο Χ και ποιο είναι το τμήμα. Απαιτείται δηλαδή η απόδοση ερμηνείας στους όρους αυτούς. Στη Λογική μας ενδιαφέρουν οι προτάσεις για τις οποίες υπάρχει ερμηνεία που να τις καθιστά αληθείς ή ψευδείς. 2.1 Λογικοί Σύνδεσμοι Λογικές προτάσεις σχηματίζονται με τη χρήση λογικών συνδέσμων: 1. Σύζευξη conjunction. Συμβολίζεται με το σύμβολο Παράδειγμα: Έστω ότι γνωρίζομε δύο ιδιότητες ενός ακεραίου αριθμού x : x > 4 και x < 9. Τότε για το x γνωρίζομε τις προτάσεις : x>4 και : x<9. Τότε όμως γνωρίζομε και την πρόταση: ο x είναι μεγαλύτερος του 4 και ο x είναι μικρότερος του 9, δηλαδή τη σύζευξη των και. Έτσι, δηλώνει την πρόταση x>4 και x<9 ή όπως γράφεται εν συντομία 4 < x < Άρνηση negation. Συμβολίζεται με το σύμβολο Παράδειγμα: Έστω η πρόταση Γ: «το 50 είναι διαιρετό δια 7». Τότε η άρνηση της Γ Γ είναι η πρόταση «το 50 δεν είναι διαιρετό δια 7». 3. Διάζευξη disjunction. Συμβολίζεται με το σύμβολο Παράδειγμα: Έστω οι προτάσεις Δ: το 60 είναι πολλαπλάσιο του 6 και Ε: το 60 είναι πολλαπλάσιο του 5. Τότε η διάζευξη των Δ και Ε είναι η πρόταση Δ Ε : το 60 είναι πολλαπλάσιο του 6 ή πολλαπλάσιο του 5. Όπως

6 φαίνεται και από το παράδειγμα, η διάζευξη δεν είναι αποκλειστική μια και το 60 είναι πολλαπλάσιο και του 6 και του Συνεπαγωγή implication. Συμβολίζεται με το σύμβολο Παράδειγμα: Έστω οι προτάσεις Ζ: ο αριθμός α είναι πολλαπλάσιο του 10 και Η: ο αριθμός α είναι πολλαπλάσιο του 5. Τότε η πρόταση Ζ Η αν Ζ, τότε Η είναι η πρόταση αν ο αριθμός α είναι πολλαπλάσιο του 10, τότε ο αριθμός α είναι πολλαπλάσιο του Ισοδυναμία equivalence. Συμβολίζεται με το σύμβολο Παράδειγμα: Έστω οι προτάσεις Θ: το 16 πολλαπλάσιο του 2 και Κ: το 16 είναι άρτιος αριθμός. Τότε η πρόταση Θ Κ Θ αν και μόνο αν Κ είναι η πρόταση το 16 είναι πολλαπλάσιο του 2 αν και μόνο αν το 16 είναι άρτιος αριθμός Ιδιότητες Λογικών Συνδέσμων Για τους λογικούς συνδέσμους που ορίσαμε παραπάνω, ισχύουν οι ακόλουθες ιδιότητες: Οι σύνδεσμοι και είναι μεταθετικοί, δηλαδή, για οποιεσδήποτε προτάσεις Α και Β, οι προτάσεις Α Β και Α Β είναι ισοδύναμες με τις προτάσεις Β Α και Β Α αντίστοιχα. Ο σύνδεσμος δεν είναι μεταθετικός, δηλαδή, εν γένει, η πρόταση Α Β δεν είναι ισοδύναμη με την πρόταση Β Α. Παράδειγμα: Ενώ η πρόταση αν ο α είναι πολλαπλάσιο του 10, τότε ο α είναι πολλαπλάστιο του 5 είναι λογικά αληθής, η πρόταση αν ο α είναι πολλαπλάσιο του 5, τότε ο α είναι πολλαπλάστιο του 10 δεν είναι. Προτάσεις που συντίθενται με χρήση λογικών συνδέσμων μπορεί να είναι αληθείς, ψευδείς, ή άλλοτε αληθείς και άλλοτε ψευδείς. Για παράδειγμα: η πρόταση ένας ρητός αριθμός είναι 0 ή διάφορος από το 0 είναι αληθής η πρόταση αν x=3, τότε x=5 είναι ψευδής η πρόταση το x ισούται με την απόλυτη τιμή του και το y είναι αρνητικός είναι αλοτε αληθής και άλλοτε ψευδής. Πρέπει να τυποποιηθεί η απόφοση μιας τιμής αλήθειας σε προτάσεις βάσει της τιμής αλήθειας των υποπροτάσεών τους. Για παράδειγμα, διαισθητικά γνωρίζομε ότι η πρόταση x > 3 x > 0 είναι αληθής. Ποιος κανόνας όμως μας επιτρέπει να το συμπεράνομε; Πρέπει να εξεταστεί η σύνταξη των προτάσεων αλλά και οι κανόνες που καθορίζουν πότε και πως μπορούμε να εξάγομε έγκυρα συμπεράσματα από τα δεδομένα που διαθέτομε.

7 2.2 Συνέπεια Consistency Ορισμός: Ένα σύνολο το οποίο περιέχει προτάσεις οι οποίες δεν μπορούν να είναι ταυτόχρονα αληθείς λέγεται ασυνεπές inconsistent. Παραδείγματα: 1. Μια απλή περίπτωση είναι όταν το σύνολο περιέχει προτάσεις οι οποίες αντικρούουν η μία την άλλη: S 1 = {x < 5, x 5}, S 2 = {y=3, y3} 2. Σε άλλες περιπτώσεις, προτάσεις μπορούν να αντικρούουν η μία την άλλη έμμεσα: S 3 = { ο x είναι άρτιος μεγαλύτερος του 2, ο x είναι πρώτος αριθμός }. Η ασυνέπεια προκύπτει από την ερμηνεία που δίνουμε στους όρους άρτιος και πρώτος αριθμός. 3. Ασυνέπεια μπορεί να προκύψει από τρεις ή περισσότερες προτάσεις για τις οποίες δεν υπάρχει ζεύγος αντικρουόμενων προτάσεων: S 4 ={x>2, x άρτιος, x πρώτος}, S 5 ={x>y, y>z, z>x}. Παρατηρείστε ότι αν αφαιρέσομε οποιαδήποτε πρόταση από τα σύνολα S 4 και S 5 τα σύνολα δεν είναι πλέον ασυνεπή. Ορισμός: Ένα σύνολο προτάσεων λέγεται συνεπές όταν δεν είναι ασυνεπές. Προσοχή: Το γεγονός ότι ένα σύνολο είναι συνεπές δε σημαίνει ότι και όλες οι προτάσεις που περιέχονται σε αυτό είναι αληθείς. Σημαίνει ότι ενδέχεται να είναι αληθείς. Για παράδειγμα, το σύνολο S 6 = {x>y, y>z} είναι συνεπές παρόλο που μπορούμε να βρούμε τιμές για τα x,y,z ώστε τουλάχιστον μια από τις προτάσεις να είναι ψευδής. Ένα σύνολο που περιέχει μόνο μια πρόταση μπορεί επίσης να είναι ασυνεπές. Η πρόταση αυτή δεν μπορεί ποτέ να είναι λογικά αληθής. Για παράδειγμα, το σύνολο S 7 ={ το 2 είναι διαιρέτης κάθε περιττού αριθμού} είναι ασυνεπες. Τέτοιες προτάσεις λέγονται λογικά ψευδείς ή ταυτολογικά ψευδείς. Οποιοδήποτε ασυνεπές σύνολο μπορεί να παράγει μια λογικά ψευδή πρόταση. Πώς; Σχηματίζοντας τη σύζευξη των μελών του συνόλου. Για παράδειγμα, από το σύνολο S 5 ={x>y, y>z, z>x} σχηματίζομε την πρόταση x>y y>z z>x η οποία είναι λογικά ψευδής. Μια πρόταση είναι λογικά αληθής αν η άρνησή της είναι λογικά ψευδής. Για παράδειγμα, η πρόταση ο αριθμός 2 είναι άρτιος είναι λογικά αληθής μια και η άρνησή της ο αρθμός 2 είναι περιττός είναι λογικά ψευδής. Υπάρχουν προτάσεις οι οποίες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν όυτε λογικά ψευδείς ούτε λογικά αληθείς. Αυτές ονομάζονται επαληθεύσιμες contingent. Για παράδειγμα, η πρόταση ο αριθμός x είναι θετικός είναι επαληθεύσιμη. 2.3 Συνέπεια και Συνεπαγωγή Consequence and Entailment Θεωρείστε το σύνολο προτάσεων S 4 ={ p 1 : x>2, p 2 : x άρτιος, p 3 : x πρώτος}. Αν δεχτούμε τις προτάσεις p 1 και p 2 τότε συμπεραίνουμε την πρόταση p 4 : ο x δεν είναι πρώτος, δηλαδή

8 την άρνηση της p 3. Αν οι προτάσεις p 1 και p 2 είναι αληθείς τότε και η p 4 πρέπει να είναι αληθής. Λέμε τότε ότι η p 4 συνάγεται από τις p 1 και p 2, ή ότι είναι συνέπεια των p 1 και p 2. Εναλλακτικά, λέμε ότι οι p 1 και p 2 συνεπάγονται την p 4 ή ότι μπορούμε να συμπεράνομε την p 4 από τις p 1 και p 2. Ακόμα, από τις p 2 και p 3 μπορούμε να συμπεράνομε την πρόταση p 5 : x=2 και από τις p 1 και p 3 μπορούμε να συμπεράνομε την πρόταση p 6 : x περιττός. 2.4 Εξαγωγή Συμπερασμάτων, Εγκυρότητα, Συνεπαγωγή, Ισοδυναμία Inference, Validity, Entailment, Equivalence Ποια είναι η σχέση μεταξύ της εξαγωγής ενός συμπεράσματος και της έννοιας της συνεπαγωγής; Δεδομένου ενός συνόλου προτάσεων {p 1, p 2,, p n }, μπορούμε να εξάγουμε ως συμπέρασμα την πρόταση c αν η c είναι συνέπεια των p 1, p 2,, p n, δηλαδή αν οι p 1, p 2,, p n συνεπάγονται την c. Συμβολισμός: η εξαγωγή συμπεράσματος c από υποθέσεις p 1, p 2,, p n συμβολίζεται ως p 1, p 2,, p n / c ή ως p 1 p 2.. p n c Προσοχή : συμπεραίνουμε ότι η c είναι αληθής βάσει της υπόθεσης ότι οι p 1, p 2,, p n είναι αληθείς και ότι συνεπάγονται την c. Αν το συμπέρασμα c πράγματι συνάγεται από τις προτάσεις p 1, p 2,, p n, τότε η εξαγωγή συμπεράσματος ονομάζεται έγκυρη valid. Αν οι p 1, p 2,, p n και c είναι αληθείς προτάσεις, τότε η εξαγωγή συμπεράσματος ονομάζεται ορθή sound. Για να δηλώσομε ότι η εξαγωγή συμπεράσματος p 1, p 2,, p n / c είναι έγκυρη χρησιμοποιούμε το συμβολισμό p 1, p 2,, p n = c. Συχνά μας ενδιαφέρει η έγκυρη εξαγωγή συμπερασμάτων τα οποία γνωρίζομε ότι δεν είναι ορθά. Αυτό συμβαίνει όταν ενδιαφερόμαστε για συλλογισμούς του τύπου αν ο κόσμος ήταν..., τότε.... Ορισμός: Η εξαγωγή συμπεράσματος p 1, p 2,, p n / c είναι έγκυρη εφόσον δεν είναι δυνατόν για τις p 1, p 2,, p n να είναι συγχρόνως αληθείς και η c να είναι ψευδής. Είναι ορθή αν είναι έγκυρη και οι p 1, p 2,, p n, c είναι όλες αληθείς. Παραδείγματα: 1. Η εξαγωγή συμπεράσματος p 1 : q >2 p 2 : q άρτιος c: q μη πρώτος είναι έγκυρη αλλά μη-ορθή.

9 2. Η εξαγωγή συμπεράσματος p 1 : 6 >2 p 2 : 6 άρτιος c: 6 μη πρώτος είναι έγκυρη και ορθή. 3. Η εξαγωγή συμπεράσματος p 1 : ο αριθμός 3 είναι πρώτος p 2 : ο αριθμός 5 είναι πρώτος c: όλοι οι περιττοί είναι πρώτοι είναι μη-έγκυρη και μη-ορθή. Από μια έγκυρη συνεπαγωγή p 1, p 2,, p n = c μπορούμε να εξάγομε μια λογικά αληθή πρόταση. Πώς; Σχηματίζομε την πρόταση p 1 p 2 p n c. Ισοδυναμία Η σχέση Α = Β δεν είναι συμμετρική, δηλαδή εν γένει δεν ισχύσει και Β = Α. Για παράδειγμα, ο x είναι πολλαπλάσιο του 4 = ο x είναι άρτιος, αλλά x είναι άρτιος ο x είναι πολλαπλάσιο του 4. Για άλλες προτάσεις ισχύει Α = Β αν και μόνο αν Β = Α. Για παράδειγμα, ο x είναι πολλαπλάσιο του 2 = ο x είναι άρτιος και x είναι άρτιος = ο x είναι πολλαπλάσιο του 2. Ορισμός: Αν για δύο προτάσεις Α και Β ισχύει ότι Α = Β και Β = Α, τότε οι προτάσεις Α και Β λέγονται ισοδύναμες. Δύο ισοδύναμες προτάσεις είναι συγχρόνως αληθείς ή συγχρόνως ψευδείς. Η ισοδυναμία των προτάσεων Α και Β συμβολίζεται ως Α Β. 3. Προτασιακός Λογισμός Propositional Calculus Ο Προτασιακός Λογισμός ΠΛ ασχολείται με τη δομή των προτάσεων και τη χρήση τους στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Για παράδειγμα, θεωρείστε την πρόταση s: ο αριθμός 2 είναι άρτιος και ο αριθμός 3 είναι περιττός. H s μπορεί να θεωρηθεί ως ερμηνεία της πρότυπης πρότασης ο Χ είναι Α και ο Υ είναι Β ή ακόμα και της πρότασης p και q. Η δομή της πρότασης μπορεί να αναπαρασταθεί ως ένα δέντρο της μορφής

10 ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΙΝΑΙ 2 ΑΡΤΙΟΣ 3 ΠΕΡΙΤΤΟΣ Αν η πρόταση θεωρηθεί ερμηνεία της πρότασης p και q τότε περιγράφεται σαν συνδυασμός δύο προτάσεων που συνδέονται με το συνδετικό και σύζευξη. Η τιμή αλήθειας της s εξαρτάται από τις τιμές αλήθειας των p και q. Συνδετικά που χρησιμοποιούνται για το σχηματισμό προτάσεων και για τα οποία ισχύει ότι η τιμή αλήθειας της σύνθετης πρότασης εξαρτάται μόνο από τις τιμές αλήθεαις των προτάσεων που συντίθενται είναι αυτά που μας ενδιαφέρουςν στον Προτασιακό Λογισμό. 1 Για ποιά συνδετικά δεν ισχύει αυτό; Αν το συνδετικό διότι ή το συνδετικό ενώ είχε χρησιμοποιηθεί στη θέση του και, τότε αυτό δεν θα ίσχυε. 3.1 Σημασιολογικοί Κανόνες Για την απόδοση τιμών αλήθειας στις προτάσεις του ΠΛ χρησιμοποιούνται σημασιολογικοί κανόνες: α Σημασιολογικός κανόνας σύζευξης: Μια ερμηνεία ικανοποιεί την πρόταση Α Β αν και μόνο αν ικανοποιεί και την Α και την Β. Ο κανόνας μπορεί να αναπαρασταθεί και μέσω ενός πίνακα αλήθειας, ο οποίος έχει ως στήλες τις προτάσεις Α, Β και Α Β και ως γραμμές τους δυνατούς συνδυασμούς τιμών αλήθειας των Α και Β. Οι τιμές αλήθειας μιας πρότασης συμβολίζονται με α και ψ αληθής και ψευδής αντίστοιχα. Α Β Α Β α α α α ψ ψ ψ α ψ ψ ψ ψ 1 Τέτοια συνδετικά ονομάζονται truth-functional.

11 β Σημασιολογικός κανόνας διάζευξης: Μια ερμηνεία ικανοποιεί την πρόταση Α Β αν και μόνο αν ικανοποιεί τουλάχιστον μία από τις Α και Β. Ισοδύναμα, μια ερμηνεία καθιστά την πρόταση Α Β ψευδή αν και μόνο αν καθιστά και την Α και την Β ψευδείς. Πίνακας αλήθεας διάζευξης: Α Β Α Β α α α α ψ α ψ α α ψ ψ ψ γ Σημασιολογικός κανόνας αποκλειστικής διάζευξης: Μια ερμηνεία ικανοποιεί την πρόταση Α Β αν και μόνο αν ικανοποιεί ακριβώς μία από τις Α και Β. Πίνακας αλήθεαις αποκλειστικής διάζευξης: Α Β Α Β α α ψ α ψ α ψ α α ψ ψ ψ 3.2 Δομή Προτάσεων Η σύζευξη Α Β μπορεί να αναπαρασταθεί ως το δέντρο Α Β Οι Α και Β μπορεί να είναι σύνθετες προτάσεις. Έτσι η πρόταση Α Β C αναπαριστάται ως το δέντρο

12 Α Β C Η χρήση των παρενθέσεων είναι απαραίτητη για να αναπαριστάται με ακρίβεια η δομή της πρότασης. Για παράδειγμα, η πρόταση Α Β C είναι διαφορετική από την πρόταση Α Β C. Η τελευταία αναπαριστάται από το δέντρο C Αν δεν χρησιμοποιηθούν παρενθέσεις, ποιά δομή αντιστοιχεί στην πρόταση Α Β C ; Η πρόταση Α Β C είναι μια σύζευξη προτάσεων μια από τις οποίες είναι μια διάζευξη, ενώ η πρόταση Α Β C είναι μια διάζευξη προτάσεων μια από τις οποίες είναι μια σύζευξη. Κάθε συνδετικό έχει ένα πεδίο ή ακτίνα scope. Το πεδίο ενός συνδετικού το σύνολο των κόμβων του δέντρου αναπαράστασης της πρότασης οι οποίοι κρέμονται από τον κόμβο του συνδετικού. Για παράδειγμα, το πεδίο του συνδετικού στην πρόταση Α Β C είναι το {Β, C}, ενώ το πεδίο του συνδετικού είναι το {Α, Β C}. Αντικατάσταση substitution. Οποιαδήποτε σύζευξη ή διάζευξη μπορεί να θεωρηθεί ότι προέρχεται από την πρότυπη πρόταση p q αντίστοιχα p q όπου οι p, q

13 αντικαθίστανται από τις κατάλληλες προτάσεις. Για παράδειγμα, η πρόταση Α Β C D προέρχεται από την p q με αντικατάσταση του p με Α Β C και του q με D. Συχνά μάλιστα χρησιμοποιούνται οι ίδιες πρότυπες μεταβλητές στην πρότυπη πρόταση και στις εκφράσεις που αντικαθιστούν τις πρότυπες μεταβλητές. Για παράδειγμα, αν στην πρόταση Α Β ανατικαταστήσομε το Α με Α Β C και το Β με D προκύπτει η πρόταση Α Β C D. Προσοχή! Οι αντικαταστάσεις των προτύπων μεταβλητών πρέπει να γίνονται συγχρόνως. Αν στο προηγούμενο παράδειγμα οι αντικαταστάσεις γίνουν διαδοχικά η πρόταση που προκύπτει είναι η Α D C D η οποία δεν είναι ισοδύναμη της Α Β C D. Η αντικατάσταση του Χ με Υ συμβολίζεται ως Χ/Υ. Η ταυτόχρονη αντικατάσταση των Χ 1, Χ 2,..., Χ n με Υ 1, Υ 2,..., Υ n συμβολίζεται ως {Χ 1 /Υ 1, Χ 2 /Υ 2,...,Χ n /Y n }. Αν Ε είναι μια πρόταση του ΠΛ και j μια αντικατάσταση, τότε Ej συμβολίζει την πρόταση που προκύπτει από την εφαρμογή της αντικατάστασης j στην Ε. Π.χ., αν Ε είναι η πρόταση Α Β και j = { / Α Β C, / D}, τότε Ej είναι η πρόταση Α Β C D. Επιστρέφοντας στην αναπαράσταση της δομής των προτάσεων ως δέντρα, το βάθος μια δομής είναι το μήκος του μακρύτερου μονοπατιού από τη ρίζα του δέντρου στα φύλλα. Το βάθος στο οποίο μια υποπρόταση παρουσιάζεται μέσα στη δομή μιας πρότασης ορίζεται ως το μήκος του μονοπατιού από τον κόμβο του κύριου συνδετικού της υποπρότασης στην ρίζα της πρότασης. Παραδείγματα: Το βάθος της πρότασης Α είναι 0 Το βάθος της πρότασης Α Β είναι 1 Το βάθος της πρότασης Α Β C είναι 2 Το βάθος της πρότασης Α Β C D E είναι 4 Η πρόταση C D εμφανίζεται σε βάθος 3 στην πρόταση Α Β C D E, ενώ η πρόταση Ε εμφανίζεται σε βάθος Ισοδυναμίες του Προτασιακού Λογισμού Οι παρακάτω είναι μερικές από τις βασικές ισοδυναμίες του ΠΛ για προτάσεις που χρησιμοποιούν τα συνδετικά και : 1α Α Β Β Α μεταθετικότητα του 1β Α Β Β Α μεταθετικότητα του 2α Α Β C C προσεταιριστικότητα του 2β Α Β C C προσεταιριστικότητα του 3α Α Α Α αυτοπάθεια του

14 3β Α Α Α αυτοπάθεια του 4α Α C Α Β Α C επιμερισμός του πάνω στο 4β Α C Α Β Α C επιμερισμός του πάνω στο 5α Α Α Β Α απορρόφηση του 5β Α Α Β Α απορρόφηση του Οι ισοδυναμίες αυτές μπορούν να επαληθευτούν με χρήση πινάκων αλήθειας. Για παράδειγμα, ο πίνακας αλήθειας της ισοδυναμίας 4α είναι ο ακόλουθος. Α Β C C Α C Α Β Α C Α Β Α C α α α α α α α α α α ψ α α α ψ α α ψ α α α ψ α α α ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ α α α ψ ψ ψ ψ ψ α ψ α ψ ψ ψ ψ ψ ψ α α ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ Με παρόμοιο τρόπο επαληθεύονται και οι υπόλοιπες ισοδυναμίες. Βάσει των ιδοσυναμιών του Προτασιακού Λογισμού για τις προτάσεις που χρησιμοποιούν τα συνδετικά και, μπορούμε να αποδείξομε και άλλες ισοδυναμίες χωρίς να κατασκευάσομε πίνακες αλήθειας. Για παράδειγμα, θέλομε να αποδείξομε την ακόλουθη ισοδυναμία: 4γ Α Β C Α C C Ξεκινώντας από το αριστερό μέλος της ισοδυναμίας, Α Β C C Α Β από την 1β C Α C Β από την 4β Α C C από την 1β Παρόμοια μπορούμε να αποδείξομε την 4δ Α Β C Α C C Η πρότταση Α Β C προέρχεται από την Α Β μέσω της αντικατάστασης {Α / Α Β, Β / C}. Αν εφαρμόσομε την ίδια αντικατάσταση στην ισοδύναμη πρόταση Β Α παίρνομε την πρόταση C Α Β. Εν γένει, αν η ίδια αντικατάσταση εφαρμόζεται σε δύο ισοδύναμες προτάσεις, οι προτάσεις που προκύπτουν είναι επίσης ισοδύναμες. Παράδειγμα: Αποδείξτε την ισοδυναμία Α Β C D Α C Α D C D

15 Α Β C D Α Β C Α Β D από την 4α Α C C Α D D από την 4β Α C C Α D D από την 2α Α C Α D C D από την 1α Το παράδειγμα παρουσιάζει μια άλλη μορφή επιμερισμού, όπου η διάζευξη δύο συζεύξεων είναι ισοδύναμη με τη σύζευξη τεσσάρων διαζεύξεων. Παράδειγμα: Αποδείξτε την ισοδυναμία Α Β Β C C Α Β C C Α Α Β Β C C Α Β Β C C από την 1β Α Β Α C από την 4δ Α Β Α Α Β C από την 4β Α Β Α Β Α Β C από την 1β Α Β Α Β Α Β C από την 2β Α Β Α Β C από την 5β Α Β Α C C από την 4α Α Β C C Α από την 1β 3.4 Κανονικές Μορφές Normal Forms Το τελευταίο παράδειγμα έδειξε ότι μια σύζευξη διαζεύξεων είναι ισοδύναμη με μια διάζευξη συζεύξεων. Εν γένει, οποιαδήποτε πρόταση χρησιμοποιεί μόνο και, είναι ισοδύναμη με μια σύζευξη διαζεύξεων και μια διάζευξη συζεύξεων. Αυτές οι προτάσεις αντιστοιχούν στην συζευκτική κανονική μορφή conjunctive normal form και στην διαζευκτικη κανονική μορφή disjunctive normal form αντίστοιχα. Πρίν τις ορίσουμε αυστηρά χρειαζόμαστε κάποιους ορισμούς: Ορισμός: Ένα γράμμα literal είναι οποιαδήποτε πρότυπη μεταβλητή. Ένας ελάχιστος όρος minterm είναι ένα γράμμα ή η σύζευξη γραμμάτων. Ένας μέγιστος όρος maxterm είναι ένα γράμμα ή η διάζευξη γραμμάτων. Για παράδειγμα, το Α είναι γράμμα και συγχρόνως μέγιστος και ελάχιστος όρος. Το C είναι ελάχιστος όρος ενώ το δεν είναι. Το είναι μέγιστος όρος ενώ το δεν είναι. Ορισμός Ένας ελάχιστος μέγιστος όρος M 1απορροφά έναν άλλο ελάχιστο μέγιστο όρο M 2, αν κάθε γράμμα του M 1 είναι επίσης στο M 2. Για παράδειγμα, κάθε μέγιστος ελάχιστος όρος απορροφά τον εαυτό του. Το Α απορροφά το C και το C απορροφά το C. Ορισμός Μια πρόταση είναι σε Διαζευκτική Κανονική Μορφή DNF αν είναι μια διάζευξη από ελάχιστους όρους κανένας από τους οποίους δεν απορροφά κανέναν άλλο. Μια πρόταση είναι σε Συζευκτική Κανονική Μορφή CNF αν είναι μια σύζευξη από μέγιστους όρους κανένας από τους οποίους δεν απορροφά κανένα άλλο.

16 Για παράδειγμα η πρόταση D E C είναι σε DNF. η C D δεν είναι σε DNF. η C είναι σε DNF και CNF. η C είναι σε DNF και CNF. οι Α, Β,, είναι σε DNF και CNF. η C είναι σε DNF αλλά όχι σε CNF Αλγόριθμος Μετατροπής σε DNF Input: μια πρόταση του Προτασιακού Λογισμού που χρησιμοποιεί μόνο Output: η πρόταση σε DNF 0 Σε αυτό το βήμα αφαιρούμε μη-απαραίτητες παρενθέσεις Π.χ. C γράφεται ως C. 1 Βρίσκουμε τη σύζευξη η οποία βρίσκεται σε μεγαλύτερο βάθος και η οποία περιέχει τουλάχιστον μια διάζευξη. Αν δεν υπάρχει τέτοια υποπρόταση, πηγαίνουμε στο βήμα 3. Αν υπάρχουν περισσότερες από μία, διαλέγουμε μία από αυτές, 2 Στην σύζευξη που επιλέγεται στο βήμα 1 εφαρμόζουμε την επιμεριστικότητα της σύζευξης ισοδυναμία 4α ή 4γ και αφαιρούμε περιττές παρενθέσεις. Επιστρέφουμε στο βήμα 1. 3 Απλοποιούμε κάθε σύζευξη όσο γίνεται χρησιμοποιώντας την ισοδυναμία της αυτοπάθειας ισοδυναμία 5α. 4 Αν υπάρχουν συζεύξεις που χρησιμοποιούν τα ίδια γράμματα, κρατάμε μόνο μία από αυτές. 5 Παραλείπουμε κάθε σύζευξη η οποία περιέχει όλα τα γράμματα μιας άλλης σύζευξης δηλαδή απορροφάται από μία άλλη σύζευξη., Παράδειγμα Ας εφαρμόσουμε τον αλγόριθμο στην πρόταση C C D C Η πρόταση δεν περιέχει μη-απαραίτητες παρενθέσεις. Στο βήμα 1, επιλέγουμε την σύζευξη C D σαν αυτή που βρίσκεται σε μεγαλύτερο βάθος και περιέχει τουλάχιστον μια διάζευξη. Στο βήμα 2, εφαρμόζουμε την ισοδυναμία 4 α, από την οποία προκύπτει η πρόταση C C D C Στην επόμενη επανάληψη, επιλέγουμε την πρόταση C C D σαν αυτήπου βρίσκεται σε μεγαλύτερο βάθος και περιέχει τουλάχιστον μια διάζευξη. Στο βήμα 2, εφαρμόζουμε την ισοδυναμία 4α, από την οποία προκύπτει η πρόταση C C D C

17 Στην επόμενη επανάληψη, επιλέγουμε ολόκληρη την πρόταση σαν αυτή που βρίσκεται σε μεγαλύτερο βάθος και περιέχει τουλάχιστον μια διάζευξη. Στο βήμα 2, εφαρμόζουμε την ισοδυναμία 4α, από την οποία προκύπτει η πρόταση C D C C C D C C Στο βήμα 3, απλοποιούμε τις συζεύξεις που προέκυψαν από τα προηγούμενα βήματα. Το αποτέλεσμα είναι η πρόταση : C C D C C C D C Από το βήμα 4 προκύπτει η πρόταση: C C D C Τέλος, από το βήμα 5 η πρόταση στην τελική της μορφή είναι η : S C C D Η ισοδυναμία της αρχικής πρότασης και της πρότασης που προκύπτει από την εφαρμογή του αλγορίθμου μπορεί να επιβεβαιωθεί με την κατασκευή πινάκων αληθείας για τις δύο προτάσεις. Η κατασκευή του πίνακα αληθείας για την DNF μορφή της πρότασης είναι πολύ απλούστερη από την αντίστοιχη κατασκευή για την αρχική πρόταση : C D D C C S α α α α α α α α α α α ψ ψ α α α α α ψ α α ψ ψ α α α ψ ψ ψ ψ ψ ψ α ψ α α ψ α ψ α α ψ α ψ ψ α ψ α α ψ ψ α ψ ψ ψ ψ α ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ α α α ψ ψ α α ψ α α ψ ψ ψ α α ψ α ψ α ψ ψ ψ ψ ψ α ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ α α ψ ψ ψ ψ ψ ψ α ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ α ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ ψ Κάθε σύζευξη της S αντιστοιχεί σε ένα σύνολο γραμμών του πίνακα.

18 Μετατροπή προτάσεων σε CNF : η μετατροπή γίνεται αν στον αλγόριθμο αντικαταστήσουμε σύζευξη με διάζευξη και αντίστροφα. Οι CNF και DNF μορφές είναι δυικές dual μορφές. Αν σε μια ισοδυναμία αντικαταστήσουμε σύζευξη με διάζευξη και αντίστροφα, η ισοδυναμία παραμένει. Για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι ισχύει η ισοδυναμία C C. Αν αντικαταστήσουμε με και αντίστροφα, προκύπτει η ισοδυναμία C C η οποία επίσης ισχύει. 3.5 Άρνηση Negation Όπως έχουμε ήδη δει, για οποιαδήποτε πρόταση του Προτασιακού Λογισμού η οποία χρησιμοποιεί τα συνδετικά, μπορούμε να κατασκευάσουμε έναν πίνακα αλήθειας. Το αντίστροφο μπορεί να γίνει Αν μας δίνεται ένας πίνακας αλήθειας, μπορούμε να κατασκευάσουμε μια πρόταση που αντιστοιχεί σε αυτό. Παράδειγμα : Θεωρείστε τον παρακάτω πίνακα αλήθειας Α Β C Χ α α α α α α ψ ψ α ψ α α α ψ ψ ψ ψ α α α ψ α ψ ψ ψ ψ α ψ ψ ψ ψ ψ Η Χ είναι αληθής όταν η C ή C είναι αληθής. Η Χ θα μπορούσε να είναι η πρόταση C C ή C.

19 Έστω τώρα ο πίνακας αληθείας: X α α ψ α ψ ψ ψ α ψ ψ ψ α Υπάρχει πρόταση που να εκφράζεται από αυτόν τον πίνακα ; Εύκολα φαίνεται ότι δεν υπάρχει πρόταση που να χρησιμοποιεί μόνο τα συνδετικά και. Αν υπήρχε θα έπρεπε να είναι ισοδύναμη με μία από τις προτάσεις Α, Β, Α Β, Α Β σε DNF. Καμία από αυτές δεν έχει αυτό τον πίνακα αλήθειας. Χρειαζόμαστε ένα καινούργιο συνδετικό, αυτό της άρνησης negation. Σύμβολο :. Σημασιολογικός Κανόνας Άρνησης : μια ερμηνεία ικανοποιεί την πρόταση Α αν και μόνο αν καθιστά την Α ψευδή. Πίνακας Αλήθειας Α α ψ Α ψ α Τώρα μπορούμε να εκφράσουμε την πρόταση X του παρακάτω πίνακα : X α α ψ α ψ ψ ψ α ψ ψ ψ α Η X είναι Α Β. Από κάθε πίνακα αληθείας μπορεί να κατασκευαστεί μια πρόταση χρησιμοποιώντας τα συνδετικά, και. Βασικές Ισοδυναμίες 1 Α Α απαλοιφή διπλής άρνησης 2α Α Β Α Β νόμος De Morgan 2β Α Β Α Β νόμος De Morgan 3 Α Β Α Β Α Β αποκλειστική διάζευξη.

20 Επίσης ισχύει ότι Χ Y αν και μόνο αν Χ Y. Από την ισοδυναμία 2α προκύπτει τότε ότι: Α Α και από την 1 : Α Β Α. Άρα η σύζευξη μπορεί να οριστεί χρησιμοποιώντας και. Ανάλογα από την 2β: Α Β Α και από την 1 : Α. Άρα η διάζευξη μπορεί να οριστεί χρησιμοποιώντας και. Βασικά συνθετικά : {, } ή {, } Προτάσεις που περιλαμβάνουν άρνηση μπορούν να επίσης να αναπαρασταθούν με δένδρα. Για παράδειγμα η πρόταση Α C αναπαραστάται από το ακόλουθο δένδρο: C Οι έννοιες του πεδίου και του βάθους ορίζονται όπως πριν. 3.6 Συνεπαγωγή στον Προτασιακό Λογισμό

21 Όπως ειπώθηκε στην εισαγωγή, μια πρόταση Α συνάγεται από ένα σύνολο προτάσεων Σ αν κάθε ερμηνεία που ικανοποιεί τις προτάσεις του Σ ικανοποιεί και την Α. Πως μπορούμε να δείξουμε ότι {Α Β, Α } = Β. Με τη βοήθεια πινάκων αληθείας. Κάθε γραμμή ενός πίνακα είναι και μια ερμηνεία. Α Β Α Β Α Β α α α ψ α α ψ α ψ ψ ψ α α α α ψ ψ ψ α ψ Από τον πίνακα βλέπουμε ότι κάθε ερμηνεία που ικανοποιεί τις Α Β και Α ικανοποιεί και την Β. Επομένως {Α Β, Α } = Β. Με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να εξετάσουμε αν {Α Β, Α } = Β. Α Β Α Β Α Β α α α α ψ α ψ α α α ψ α α ψ ψ ψ ψ ψ ψ α Υπάρχει η ερμηνεία που καθιστά αληθείς τις υποθέσεις αλλά ψευδές το συμπέρασμα. Άρα η εξαγωγή συμπεράσματος δεν είναι έγκυρη. Εν γένει, Α, Β/C είναι ισοδύναμο με την Α Β / C υπό την έννοια ότι και οι δύο είναι έγκυρες ή μη έγκυρες. Πιο γενικά: P 1,.., P n / C είναι έγκυρη αν και μόνο αν P 1... P n / C είναι έγκυρη. 3.7 Ταυτολογίες και Αντινομίες Tautologies and Contradictions Με την εισαγωγή του συνδετικού της άρνησης, μπορούν να κατασκευαστούν προτάσεις οι οποίες είναι λογικά αληθείς ή λογικά ψευδείς. Οι απλούστερες τέτοιες προτάσεις είναι οι : Με τον παρακάτω πίνακα αληθείας Α Α Α Α Α Α α ψ α ψ ψ α α ψ

22 Η πρόταση είναι αληθής για κάθε ερμηνεία του Α ενώ η πρόταση είναι ψευδής. Άρα και οι δύο είναι ανεξάρτητες από τις ερμηνείες του Α. Ορισμός : Μια ταυτολογία είναι μια πρόταση η οποία ικανοποιείται από κάθε ερμηνεία. Μια αντινομία είναι μια πρόταση την οποία κάθε ερμηνεία καθιστά ψευδή. Παράδειγμα : Η πρόταση S: είναι ταυτολογία. Οι προτάσεις και είναι ταυτολογίες. Άρα η S είναι ισοδύναμη με μια σύζευξη δύο προτάσεων, από τις οποίες η πρώτη είναι ταυτολογία και η δεύτερη είναι μια διάζευξη μιας ταυτολογίας με την πρόταση Α. Άρα η S είναι πάντα αληθής. Παράδειγμα : Η πρόταση S : είναι αντινομία. Οι προτάσεις και και επομένως οι συζεύξεις στις οποίες εμφανίζονται είναι πάντα ψευδείς. Άρα και η S είναι πάντα ψευδής. 3.8 Ταυτολογίες και Λογική Συνεπαγωγή Μια εξαγωγή συμπεράσματος P 1, P 2,, P n / C όπου C είναι ταυτολογία είναι έγκυρη. Γιατί αν δεν ήταν θα έπρεπε να υπάρχει μια ερμηνεία για την οποία οι προτάσεις P 1, P 2,, P n να είναι αληθείς και η C ψευδής. Αλλά η C είναι ταυτολογία, επομένως πάντα αληθής. Άρα η εξαγωγή συμπεράσματος είναι έγκυρη. Συμβολισμός Για να δηλώσουμε ότι η C είναι ταυτολογία γράφουμε = C ενώ για να δηλώσουμε ότι είναι αντινομία γράφουμε = C Αν σε κάποια εξαγωγή συμπεράσματος κάποια από τις υποθέσεις είναι αντινομία, τότε η εξαγωγή συμπεράσματος είναι έγκυρη. Γιατί? Η απόδειξη αφήνεται σαν άσκηση. Το συμπέρασμα είναι ότι από μια αντινομία μπορούμε να συμπεράνουμε οποιαδήποτε πρόταση. Ας υποθέσουμε τώρα ότι το σύνολο { P 1, P 2,, P n } είναι μη-ικανοποιήσιμο. Τότε η πρόταση P1 P 2... P n είναι αντινομία και η πρόταση P 1, P 2,, P n / C είναι έγκυρη. Προτάσεις που δεν είναι ούτε ταυτολογίες ούτε αντινομίες λέγονται ικανοποιήσιμες.

23 Οι ταυτολογίες και οι αντινομίες μας επιτρέπουν να ορίσουμε νέους κανόνες απορρόφησης. Έστω ότι το σύμβολο Τ συμβολίζει μια ταυτολογία ενώ στο σύμβολο F συμβολίζει μια αντινομία. Τότε, αν S είναι οποιαδήποτε πρόταση, ισχύουν οι παρακάτω ισοδυναμίες : S Τ S S F F S Τ Τ S F S Ας θεωρήσουμε τον παρακάτω πίνακα αληθείας μιας πρότασης Χ. Θέλουμε να βρούμε μια πρόταση η οποία να περιγράφει την Χ. Α Β C X 1 α α α ψ 2 α α ψ ψ 3 α ψ α α 4 α ψ ψ ψ 5 ψ α α α 6 ψ α ψ α 7 ψ ψ α α 8 ψ ψ ψ ψ Για κάθε ερμηνεία που καθιστά την Χ αληθή, μπορούμε να κατασκευάσουμε μια πρόταση που χρησιμοποιεί τα Α,Β,C. Έτσι για τις γραμμές 3,5,6 και 7 του πίνακα θα έχουμε τις προτάσεις C, C, C, C αντίστοιχα. Άρα : Χ C C C C C C C C C T C C C C T C C 3.9 Συνεπαγωγή και Ισοδυναμία Material Implication and Equivalence Τα σύμβολα = και έχουν χρησιμοποιηθεί για να δηλώσουν ότι μια πρόταση του Προτασιακού Λογισμού είναι συνεπαγωγή ενός συνόλου προτάσεων και για να δηλώσουν ότι δύο προτάσεις είναι ισοδύναμες αντίστοιχα. Οι εκφράσεις P1 P 2... P n = Α και Α Β δεν είναι προτάσεις του Προτασιακού Λογισμού. Είναι προτάσεις για τον Προτασιακό Λογισμό. Υπάρχει τρόπος να δηλώσουμε ότι ένα σύνολο

24 προτάσεων συνεπάγεται μια άλλη πρόταση γράφοντας μια πρόταση του Προτασιακού Λογισμού. Υπάρχει δηλαδή το ανάλογο του Α = Β ; Ακριβές ανάλογο δεν υπάρχει. Υπάρχουν όμως προτάσεις που σε πολλές περιπτώσεις είναι ισοδύναμες. Θεωρείστε την πρόταση X Y. Αυτή έχει τον εξής πίνακα αληθείας : X Y X Y α α α α ψ ψ ψ α α ψ ψ α Άρα η X Y είναι ψευδής μόνο όταν η Χ είναι αληθής και η Υ είναι ψευδής. Αν υποθέσουμε ότι Χ = Υ, δεν μπορεί να ισχύει ότι η Χ είναι αληθής και η Ψ είναι ψευδής. Π.χ. αν η Χ είναι η πρόταση και Y είναι η πρόταση, τότε η πρόταση έχει τον εξής πίνακα αληθείας Α Β α α ψ ψ α α ψ ψ ψ α ψ α ψ α α ψ ψ α α α Άρα, αν Χ = Υ, τότε = X Y, δηλαδή η X Y είναι ταυτολογία. Αν δεν γνωρίζουμε ότι Χ = Υ αλλά ανακαλύψουμε ότι η X Y είναι ταυτολογία, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ερμηνεία που να καθιστά αυτή την πρόταση ψευδή. Αν υπήρχε θα έπρεπε να καθιστά την X ψευδή και την Υ επίσης ψευδή, δηλαδή την Χ αληθή και την Y ψευδή. Άρα για κάθε ερμηνεία για την οποία η Y είναι αληθής είναι και η Υ αληθής, οπότε Χ = Υ. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι Χ = Υ αν και μόνο αν = X Y. Ο συνδυασμός των συνδετικών, στην πρόταση X Y αναπαριστάται με το σύμβολο το οποίο ονομάζεται συνεπαγωγή 2 material implication. Η συνεπαγωγή έχει τον εξής πίνακα αληθείας X Y X Y α α α α ψ ψ ψ α α ψ ψ α 2 Για να διακρίνουμε τα σύμβολα και = θα χρησιμοποιούμε τον όρο «συνεπαγωγή» για το σύμβολο και τον όρο «λογική συνεπαγωγή» για το σύμβολο =. Α Β σημαίνει ότι δεν ισχύει ότι η Α είναι αληθής και η Β ψευδής. Α = Β σημαίνει ότι δεν είναι δυνατόν να ισχύει ότι η Α είναι αληθής και η Β ψευδής.

25 Η πρόταση X Y διαβάζεται ως άν Χ τότε Y ή X μόνο αν Y ή Υ αν X. Η Χ λέγεται υπόθεση antecedent και η Y λέγεται συμπέρασμα consequent. Όσον αφορά την περίπτωση της λογικής ισοδυναμίας : υπάρχει πρόταση του Προτασιακού Λογισμού που να εκφράζει το Α Β. Η πρόταση είναι αληθής όταν η Α και Β έχουν την ίδια τιμή αληθείας. Άρα Α Β αν και μόνο αν =, όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα αληθείας : Α Β Α Β α α ψ ψ α ψ α α ψ ψ α ψ ψ ψ ψ α α ψ ψ ψ ψ ψ ψ α α ψ α α Άρα η πρόταση σχετίζεται με την Α Β με τον ίδιο τρόπο που η σχετίζεται με την Α = Β. Η πρόταση γράφεται ως και το σύμβολο λέγεται ισοδυναμία. Η ισοδυναμία έχει τον εξής πίνακα αληθείας : X Y X Y α α α α ψ ψ ψ α ψ ψ ψ α Ανακεφαλαιώνοντας : Μια ερμηνεία ικανοποιεί την αν και μόνο αν δεν ικανοποιεί την Α ή ικανοποιεί τις Α και Β. Μια ερμηνεία ικανοποιεί την αν και μόνο αν ή ικανοποιεί τις Α και Β ή καθιστά και τις δύο ψευδείς Κανονικές Μορφές Οι αρχικοί ορισμοί των κανονικών μορφών CNF, DNF αφορούσαν προτάσεις που χρησιμοποιούν μόνο τα συνδετικά της σύζευξης και διάζευξης. Οι ορισμοί πρέπει να επεκταθούν για να συμπεριληφθεί το συνδετικό της άρνησης. Στους νέους ορισμούς των κανονικών μορφών θα επιβάλλουμε την απαίτηση το πεδίο του συμβόλου να είναι όσο το δυνατόν μικρότερο. Βάσει αυτής της απαίτησης, μια πρόταση της μορφής C δεν θα μπορεί να συμμετέχει σε κάποια κανονική μορφή, αλλά η ισοδύναμή της πρόταση C θα μπορεί. Μερικοί απαραίτητοι ορισμοί : Ένα γράμμα είναι μια πρότυπη μεταβλητή ή η άρνηση μιας πρότυπης μεταβλητής.

26 Ένας ελάχιστος όρος είναι ένα γράμμα ή η σύζευξη γραμμάτων από τα οποία κανένα δεν είναι η άρνηση κάποιου άλλου ή ένα από τα σύμβολα F και Τ. Ένας ελάχιστος όρος M 1 απορροφά έναν ελάχιστο όρο M 2 αν κάθε γράμμα του M 1 είναι στον M 2. Κάθε ελάχιστος όρος απορροφά το F και απορροφάται από το Τ. Δύο ελάχιστοι όροι M 1, M 2 συνενώνονται σε έναν ελάχτιστο όρο M 3, αν οι M 1, M 2 περιέχουν όλα τα γράμματα του M 3 και έναν επιπλέον γράμμα το οποίο, στον ένα όρο είναι η άρνηση του επιπλέον γράμματος στον άλλο όρο. Κάθε γράμμα και η άρνησή του συνενώνονται στον όρο Τ. Μια πρόταση είναι σε DNF αν είναι μια διάζευξη ελαχίστων όρων κανένας από τους οποίους δεν απορροφά ή δεν συνενώνεται με κανέναν άλλο. Παραδείγματα Γράμματα :,,, Ελάχιστοι όροι :,,, F, T, όχι όμως Απορρόφηση : o κάθε ένας από τους παρακάτω όρους απορροφά όλους τους επόμενους : T,, C, C, F. Συνένωση: οι όροι C D και C D συνενώνονται στον όρο D. Προτάσεις σε DNF : οι προτάσεις C D D, Τ, F είναι σε DNF. Οι προτάσεις C C D, C C C, F, T δεν είναι σε DNF. Μπορούν να υπάρχουν ισοδύναμες προτάσεις σε DNF που να περιέχουν διαφορετικούς ελάχιστους όρους. Για παράδειγμα, η πρόταση Α Β C C C δεν είναι σε DNF. Αν συνενώσουμε το πρώτο με το δεύτερο όρο προκύπτει η πρόταση C ενώ αν συνενώσουμε τον πρώτο με τον τρίτο προκύπτει η πρόταση C C. Οι δύο προτάσεις είναι ισοδύναμες αλλά περιέχουν διαφορετικούς ελάχιστους όρους. Οι προτάσεις Τ και F κατατάσσονται στους ελάχιστους όρους ώστε ταυτολογίες και αντινομίες να μπορούν να εκφράζονται σε DNF. Αν οι Τ και F δεν συμπεριλαμβάνοταν τότε οι προτάσεις,, D D θα ήταν όλες σε DNF και όλες ισοδύναμες. Αυτές απλοποιούνται στην πρόταση Τ. Η πρόταση F παίζει το ρόλο της DNF μορφή μιας αντινομίας.

27 Μετατροπή Προτάσεων του Π.Λ. σε DNF Η μετατροπή γίνεται σε τρία στάδια : α Τα συνδετικά και αντικαθιστώνται από ισοδύναμες εκφράσεις χρησιμοποιώντας,, βάσει των ισοδυναμιών : 1 2 βελαχιστοποιούμε το πεδίο της άρνησης με χρήση των κανόνων De Morgan: n n n n γ Απαλείφουμε διπλές αρνήσεις 5 Αλγόριθμος Μετατροπής Προτάσεων του Προτασιακού Λογισμού σε DNF 1 Χρησιμοποιούμε τις ισοδυναμίες 1 και 2 για την αντικατάσταση των συνδετικών και. 2 Χρησιμοποιούμε τις ισοδυναμίες 3, 4 και 5 για να ελαχιστοποιήσουμε το πεδίο της άρνησης. 3 Χρησιμοποιούμε την επιμεριστικότητα της σύζευξης προς τη διάζευξη για να μετατρέψουμε διαζεύξεις που εμφανίζονται μέσα στο πεδίο μιας σύζευξης σε μια διάζευξη συζεύξεων. 4 Αφαιρούμε διπλά γράμματα από ελάχιστους όρους, διπλούς ελάχιστους όρους, αντικαθιστούμε αντινομίες με F και εφαρμόζουμε την απορρόφηση και συνένωση όπου είναι δυνατό. Παράδειγμα : μετατροπή της πρότασης C C σε DNF. 1 Η πρόταση είναι ισοδύναμη με C C C C C C C C 2 Στο 2 ο βήμα η πρόταση μετατρέπεται ως : C C C C C C C C 3 Στο 3 ο βήμα η πρόταση μετατρέπεται ως : C C C C C C C C

28 4 Στο 4 ο βήμα η πρόταση μετατρέπεται ως : C C C C C F C C C F C C C C C C C Ο αλγόριθμος παντά δίνει ως αποτέλεσμα μια πρόταση σε DNF αλλά όχι πάντα την απλούστερη. Αν μάλιστα η πρόταση είναι ήδη σε DNF δεν θα αλλαχθεί καθόλου από τον αλγόριθμο. Για παράδειγμα, η πρόταση είναι ισοδύναμη με την πρόταση αλλά ο αλγόριθμος δεν θα μετατρέψει την αρχική πρόταση. Επίσης, η ταυτολογία θα μετατραπεί στην DNF μορφή αλλά όχι στην Τ. Στον αλγόριθμο θα μπορούσε να προστεθεί και η χρήση των παρακάτω ισοδυναμιών: σαν ένα τελικό βήμα απλοποίησης το οποίο μας επιτρέπει να αφαιρέσουμε από κάποιο ελάχιστο όρο κάποιο γράμμα η άρνηση του οποίου εμφανίζεται στην πρόταση σαν ελάχιστος όρος. Και πάλι όμως δεν θα καταλήγαμε στην απλούστερη μορφή σε κάθε περίπτωση. Δεν υπάρχει αλγόριθμος ο οποίος εγγυάται την παραγωγή της απλούστερης DNF μορφής μιας πρότασης.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Ενότητα 1: Εισαγωγή Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ Λογική. Διδάσκων: Δημήτρης Πλεξουσάκης Καθηγητής

ΗΥ Λογική. Διδάσκων: Δημήτρης Πλεξουσάκης Καθηγητής ΗΥ 180 - Λογική Διδάσκων: Καθηγητής E-mail: dp@csd.uoc.gr Ώρες διδασκαλίας: Δευτέρα, Τετάρτη 4-6 μμ, Αμφ. Β Ώρες φροντιστηρίου: Πέμπτη 4-6 μμ, Αμφ. Β Ώρες γραφείου: Δευτέρα, Τετάρτη 2-4 μμ, Κ.307 Web site:

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Φροντιστήριο 3: Συνεπαγωγή/Ισοδυναμία, Ταυτολογίες/Αντινομίες, Πλήρης Αλγόριθμος Μετατροπής σε CNF

Λογική. Φροντιστήριο 3: Συνεπαγωγή/Ισοδυναμία, Ταυτολογίες/Αντινομίες, Πλήρης Αλγόριθμος Μετατροπής σε CNF ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Φροντιστήριο 3: Συνεπαγωγή/Ισοδυναμία, Ταυτολογίες/Αντινομίες, Πλήρης Αλγόριθμος Μετατροπής σε CNF Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικές μορφές - Ορισμοί

Κανονικές μορφές - Ορισμοί HY-180 Περιεχόμενα Κανονικές μορφές (Normal Forms) Αλγόριθμος μετατροπής σε CNF-DNF Άρνηση (Negation) Βασικές Ισοδυναμίες με άρνηση Νόμος De Morgan Πίνακες Αληθείας Κανονικές μορφές - Ορισμοί Ορισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομζνων II

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομζνων II ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΚΡΗΣΗ Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομζνων II Ενότητα: Λογική και Θεωρία Συνόλων Διδάσκων: Πηγουνάκης Κωστής ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης 2ο μέρος σημειώσεων: Συστήματα Αποδείξεων για τον ΠΛ, Μορφολογική Παραγωγή, Κατασκευή Μοντέλων Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης. Ασκήσεις 2ου Φροντιστηρίου: Προτασιακός Λογισμός: Κανονικές Μορφές, Απλός Αλγόριθμος Μετατροπής σε CNF/DNF, Άρνηση

Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης. Ασκήσεις 2ου Φροντιστηρίου: Προτασιακός Λογισμός: Κανονικές Μορφές, Απλός Αλγόριθμος Μετατροπής σε CNF/DNF, Άρνηση Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Ασκήσεις 2ου Φροντιστηρίου: Προτασιακός Λογισμός: Κανονικές Μορφές, Απλός Αλγόριθμος Μετατροπής σε CNF/DNF, Άρνηση Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης a. Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 6: Προτασιακός Λογισμός: Μέθοδος Επίλυσης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 6: Προτασιακός Λογισμός: Μέθοδος Επίλυσης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 6: Προτασιακός Λογισμός: Μέθοδος Επίλυσης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης Creative Commons και

Διαβάστε περισσότερα

1 Συνοπτική ϑεωρία. 1.1 Νόµοι του Προτασιακού Λογισµού. p p p. p p. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών

1 Συνοπτική ϑεωρία. 1.1 Νόµοι του Προτασιακού Λογισµού. p p p. p p. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών HY-180: Λογική Εαρινό Εξάµηνο 2016 Κ. Βάρσος Πρώτο Φροντιστήριο 1 Συνοπτική ϑεωρία 1.1 Νόµοι του Προτασιακού Λογισµού 1. Νόµος ταυτότητας : 2. Νόµοι αυτοπάθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 9: Προτασιακή λογική. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 9: Προτασιακή λογική. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 9: Προτασιακή λογική Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Ισοδυναμίες με Άρνηση /Πίνακες Αληθείας /Λογική Συνεπαγωγή /Ταυτολογίες /Αντινομίες Πλήρης αλγόριθμος μετατροπής CNF

Βασικές Ισοδυναμίες με Άρνηση /Πίνακες Αληθείας /Λογική Συνεπαγωγή /Ταυτολογίες /Αντινομίες Πλήρης αλγόριθμος μετατροπής CNF Βασικές Ισοδυναμίες με Άρνηση /Πίνακες Αληθείας /Λογική Συνεπαγωγή /Ταυτολογίες /Αντινομίες Πλήρης αλγόριθμος μετατροπής CNF 2 ο φροντιστήριο ΗΥ180 Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Πέμπτη 3/3/2016 Κατερίνα Δημητράκη

Διαβάστε περισσότερα

Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 5: Προτασιακός Λογισμός: Κατασκευή Μοντέλων Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 5: Προτασιακός Λογισμός: Κατασκευή Μοντέλων Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 5: Προτασιακός Λογισμός: Κατασκευή Μοντέλων Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης 1. Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης 3ο μέρος σημειώσεων: Μέθοδος της Επίλυσης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Φροντιστήριο 4: Μορφολογική Παραγωγή. Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Φροντιστήριο 4: Μορφολογική Παραγωγή. Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Φροντιστήριο 4: Μορφολογική Παραγωγή Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λογική. Προτασιακή Λογική. Λογική Πρώτης Τάξης

Λογική. Προτασιακή Λογική. Λογική Πρώτης Τάξης Λογική Προτασιακή Λογική Λογική Πρώτης Τάξης Λογική (Logic) Αναλογίες διαδικασίας επίλυσης προβλημάτων υπολογισμού και προβλημάτων νοημοσύνης: Πρόβλημα υπολογισμού 1. Επινόηση του αλγορίθμου 2. Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

HY Λογική Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Εαρινό Εξάμηνο. Φροντιστήριο 6

HY Λογική Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Εαρινό Εξάμηνο. Φροντιστήριο 6 HY-180 - Λογική Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Εαρινό Εξάμηνο 2015-2016 Φροντιστήριο 6 Α) ΘΕΩΡΙΑ Μέθοδος Επίλυσης (Resolution) Στη μέθοδο της επίλυσης αποδεικνύουμε την ικανοποιησιμότητα ενός συνόλου προτάσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 2:Στοιχεία Μαθηματικής Λογικής Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη. 8η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος.

Τεχνητή Νοημοσύνη. 8η διάλεξη ( ) Ίων Ανδρουτσόπουλος. Τεχνητή Νοημοσύνη 8η διάλεξη (2016-17) Ίων Ανδρουτσόπουλος http://www.aueb.gr/users/ion/ 1 Οι διαφάνειες αυτής της διάλεξης βασίζονται στο βιβλίο Artificial Intelligence A Modern Approach των S. Russel

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2015-2016 Τεχνητή Νοημοσύνη Λογικοί Πράκτορες Διδάσκων: Τσίπουρας Μάρκος Εκπαιδευτικό Υλικό: Τσίπουρας Μάρκος http://ai.uom.gr/aima/ 2 Πράκτορες βασισμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Υπολογιστική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υπολογιστική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Ενότητα 2: Λογική: Εισαγωγή, Προτασιακή Λογική. Νίκος Βασιλειάδης, Αναπλ. Καθηγητής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Ασκήσεις στον Κατηγορηματικό Λογισμό Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Ασκήσεις στον Κατηγορηματικό Λογισμό Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης Ασκήσεις στον Κατηγορηματικό Λογισμό Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης Creative Commons και ειδικότερα Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

4. Ο,τιδήποτε δεν ορίζεται με βάση τα (1) (3) δεν είναι προτασιακός τύπος.

4. Ο,τιδήποτε δεν ορίζεται με βάση τα (1) (3) δεν είναι προτασιακός τύπος. Κεφάλαιο 10 Μαθηματική Λογική 10.1 Προτασιακή Λογική Η γλώσσα της μαθηματικής λογικής στηρίζεται βασικά στις εργασίες του Boole και του Frege. Ο Προτασιακός Λογισμός περιλαμβάνει στο αλφάβητό του, εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης 4ο μέρος σημειώσεων: Ακολουθίες Επίλυσης, Επίλυση για όρους Horn, Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

p p 0 1 1 0 p q p q p q 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 1 p q

p p 0 1 1 0 p q p q p q 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 1 p q Σημειώσεις του Μαθήματος Μ2422 Λογική Κώστας Σκανδάλης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2010 Εισαγωγή Η Λογική ασχολείται με τους νόμους ορθού συλλογισμού και μελετά τους κανόνες βάσει των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Λογικοί πράκτορες. Πράκτορες βασισµένοι στη γνώση

Λογικοί πράκτορες. Πράκτορες βασισµένοι στη γνώση Λογικοί πράκτορες Πράκτορες βασισµένοι στη γνώση Βάση γνώσης (knowledge base: Σύνολο προτάσεων (sentences Γλώσσα αναπαράστασης της γνώσης Γνωστικό υπόβαθρο: «Αµετάβλητο» µέρος της ΒΓ Βασικές εργασίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Βασικά Στοιχεία Λογικής

ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Βασικά Στοιχεία Λογικής ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Βασικά Στοιχεία Λογικής 2 Η Πριγκίπισσα και το Κάστρο Αν ρώταγα ένα μέλος της φυλής που δεν ανήκεις για το ποιον δρόμο πρέπει να πάρω για το κάστρο τι θα μου έλεγε; Μία πριγκίπισσα

Διαβάστε περισσότερα

Μορφολογική Παραγωγή. 3 ο φροντιστήριο ΗΥ180 Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Τετάρτη 15/03/2017 Ζωγραφιστού Δήμητρα

Μορφολογική Παραγωγή. 3 ο φροντιστήριο ΗΥ180 Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Τετάρτη 15/03/2017 Ζωγραφιστού Δήμητρα Μορφολογική Παραγωγή 3 ο φροντιστήριο ΗΥ180 Διδάσκων: Δ. Πλεξουσάκης Τετάρτη 15/03/2017 Ζωγραφιστού Δήμητρα Συστήματα Αποδείξεων στον ΠΛ(1/2) Συχνά μας ενδιαφέρει να μπορούμε να διαπιστώσουμε αν μία εξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές ΙΙ

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές ΙΙ Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές ΙΙ Ενότητα 3: Eφαρμογές Άλγεβρας Boole Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη Ι. Ενότητα 7:Προτασιακή Λογική. Πέππας Παύλος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών

Τεχνητή Νοημοσύνη Ι. Ενότητα 7:Προτασιακή Λογική. Πέππας Παύλος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Τεχνητή Νοημοσύνη Ι Ενότητα 7:Προτασιακή Λογική Πέππας Παύλος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Προτασιακή Λογική Σκοποί ενότητας 2 Περιεχόμενα ενότητας Προτασιακή

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικοί Ελεγκτές

Βιομηχανικοί Ελεγκτές ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τ.Τ Βιομηχανικοί Ελεγκτές Ενότητα #7: Ευφυής Ελεγκτής Μέρος Α Κωνσταντίνος Αλαφοδήμος Τμήματος Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις μελέτης της 8 ης διάλεξης

Ασκήσεις μελέτης της 8 ης διάλεξης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Πληροφορικής Μάθημα: Τεχνητή Νοημοσύνη, 2017 18 Διδάσκων: Ι. Ανδρουτσόπουλος Ασκήσεις μελέτης της 8 ης διάλεξης 8.1. (i) Έστω ότι α και β είναι δύο τύποι της προτασιακής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 6: Προτασιακός Λογισμός

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 6: Προτασιακός Λογισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 6: Προτασιακός Λογισμός Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων- Σημειώσεις έτους 2007-2008 Καθηγητής Γεώργιος Βούρος Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 3: Προτασιακή Λογική / Θεωρία Συνόλων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 3: Προτασιακή Λογική / Θεωρία Συνόλων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 3: Προτασιακή Λογική / Θεωρία Συνόλων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Στοιχεία προτασιακής λογικής Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. «Σύστημα για Επεξεργασία Λογικών Εκφράσεων»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. «Σύστημα για Επεξεργασία Λογικών Εκφράσεων» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ «Σύστημα για Επεξεργασία Λογικών Εκφράσεων» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σπουδαστές: Πατσάκης Νικόλαος ΑΜ: 1757 Παπαδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά. Ενότητα 2: Δεκαδικοί αριθμοί, κλάσματα, δυνάμεις, ρίζες και ποσοστά. Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μαθηματικά. Ενότητα 2: Δεκαδικοί αριθμοί, κλάσματα, δυνάμεις, ρίζες και ποσοστά. Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μαθηματικά Ενότητα 2: Δεκαδικοί αριθμοί, κλάσματα, δυνάμεις, ρίζες και ποσοστά Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση. Αληθείς Προτάσεις

Πρόταση. Αληθείς Προτάσεις Βασικές έννοιες της Λογικής 1 Πρόταση Στην καθημερινή μας ομιλία χρησιμοποιούμε εκφράσεις όπως: P1: «Καλή σταδιοδρομία» P2: «Ο Όλυμπος είναι το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας» P3: «Η Θάσος είναι το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης. 5ο μέρος σημειώσεων: Κατηγορηματικός Λογισμός (Predicate Calculus)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Δημήτρης Πλεξουσάκης. 5ο μέρος σημειώσεων: Κατηγορηματικός Λογισμός (Predicate Calculus) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Δημήτρης Πλεξουσάκης 5ο μέρος σημειώσεων: Κατηγορηματικός Λογισμός (Predicate Calculus) Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Σειράς Ασκήσεων 1

Λύσεις Σειράς Ασκήσεων 1 Λύσεις Σειράς Ασκήσεων 1 Άσκηση 1 Έστω οι προτάσεις / προϋπόθεσεις: Π1. Σε όσους αρέσει η τέχνη αρέσουν και τα λουλούδια. Π2. Σε όσους αρέσει το τρέξιμο αρέσει και η μουσική. Π3. Σε όσους δεν αρέσει η

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Υπολογιστές Εισαγωγή στους Υπολογιστές Ενότητα 11: Βασικές έννοιες ψηφιακής λογικής Βασίλης Παλιουράς Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Γιατί χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΓΝΙΑ Παιχνίδια Γενική Θεώρηση μεγιστοποιήσει την πιθανότητά

ΠΑΙΓΝΙΑ Παιχνίδια Γενική Θεώρηση μεγιστοποιήσει την πιθανότητά ΠΑΙΓΝΙΑ Παιχνίδια Γενική Θεώρηση: Έστω ότι έχουμε τους παίκτες Χ και Υ. Ο κάθε παίκτης, σε κάθε κίνηση που κάνει, προσπαθεί να μεγιστοποιήσει την πιθανότητά του να κερδίσει. Ο Χ σε κάθε κίνηση που κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Υποδ: Χρησιμοποιήστε τον ορισμό της λογικής συνεπαγωγής (λογικής κάλυψης).

Υποδ: Χρησιμοποιήστε τον ορισμό της λογικής συνεπαγωγής (λογικής κάλυψης). Κανόνας Ανάλυσης 1 Μυθικός Αθάνατος 3 Μυθικός Θηλαστικό ------------------------------ 7 Αθάνατος Θηλαστικό 4 Αθάνατος έχεικέρας -------------------------------- 8 Θηλαστικό έχεικέρας 5 Θηλαστικό έχεικέρας

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Νίκος Βασιλειάδης, Αναπλ. Καθηγητής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 3: Σύνολα Συνδυαστική Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Γ2.1 Στοιχεία Αρχιτεκτονικής. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης

Γ2.1 Στοιχεία Αρχιτεκτονικής. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Γ2.1 Στοιχεία Αρχιτεκτονικής Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Ορισμός άλγεβρας Boole Η άλγεβρα Boole ορίζεται, ως μία αλγεβρική δομή A, όπου: (α) Το Α είναι ένα σύνολο στοιχείων που περιέχει δύο τουλάχιστον στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής Μαθηματικές Προτάσεις Στοιχεία Προτασιακής Λογικής Διδάσκοντες: Φ. Αφράτη, Δ. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών: Δ. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ180: Λογική Διδάσκων: Δημήτρης Πλεξουσάκης. Φροντιστήριο 8 Επίλυση για Horn Clauses Λογικός Προγραμματισμός Τετάρτη 9 Μαΐου 2012

ΗΥ180: Λογική Διδάσκων: Δημήτρης Πλεξουσάκης. Φροντιστήριο 8 Επίλυση για Horn Clauses Λογικός Προγραμματισμός Τετάρτη 9 Μαΐου 2012 ΗΥ180: Λογική Διδάσκων: Δημήτρης Πλεξουσάκης Φροντιστήριο 8 Επίλυση για Horn Clauses Λογικός Προγραμματισμός Τετάρτη 9 Μαΐου 2012 Πληρότητα της μεθόδου επίλυσης Λήμμα: Αν κάθε μέλος ενός συνόλου όρων περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές

Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές ναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές Γενικά Προτασιακή λογική Λογική πρώτης τάξης Λογικός προγραµµατισµός Επεκτάσεις της Λογικής Πρώτης Τάξης Συστήµατα Κανόνων Επίλογος ναπαράσταση γνώσης ναπαράσταση γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά. Ενότητα 3: Εξισώσεις και Ανισώσεις 1 ου βαθμού. Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μαθηματικά. Ενότητα 3: Εξισώσεις και Ανισώσεις 1 ου βαθμού. Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μαθηματικά Ενότητα 3: Εξισώσεις και Ανισώσεις 1 ου βαθμού Σαριαννίδης Νικόλαος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Προτασιακός Λογισμός (HR Κεφάλαιο 1)

Προτασιακός Λογισμός (HR Κεφάλαιο 1) Προτασιακός Λογισμός (HR Κεφάλαιο 1) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνταξη Λογικός Συμπερασμός Σημασιολογία Ορθότητα και Πληρότητα Κανονικές Μορφές Προτάσεις Horn ΕΠΛ 412 Λογική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΛΟΓΙΚΗΣ ΧΛΤΖΙΝ ΠΥΛΟΣ ΒΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΛΟΓΙΚΗΣ 1. ύο προτάσεις που έχουν την ίδια σηµασία λέγονται ταυτόσηµες. 2. Μια αποφαντική πρόταση χαρακτηρίζεται αληθής όταν περιγράφει µια πραγµατική κατάσταση του κόσµου µας.

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής Στοιχεία Προτασιακής Λογικής ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μαθηματικές Προτάσεις (Μαθηματική)

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική ΙΙ Θεματική Ενότητα 5

Πληροφορική ΙΙ Θεματική Ενότητα 5 Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Πληροφορική ΙΙ Θεματική Ενότητα 5 Λογικοί Τελεστές Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές

Αναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές ναπαράσταση Γνώσης και Συλλογιστικές! Γενικά Προτασιακή λογική Λογική πρώτης τάξης Λογικός προγραµµατισµός Επεκτάσεις της Λογικής Πρώτης Τάξης Συστήµατα Κανόνων Επίλογος ναπαράσταση γνώσης " ναπαράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ. Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος. eclass.di.uoa.gr. Περιγραφή μαθήματος

Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ. Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος. eclass.di.uoa.gr. Περιγραφή μαθήματος Περιγραφή μαθήματος Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη Θεωρία Υπολογισμού και στη Θεωρία Υπολογιστικής Πολυπλοκότητας (Θεωρία Αλγορίθμων). Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού Αρτιοι ΑΜ Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος eclass.di.uoa.gr

Θεωρία Υπολογισμού Αρτιοι ΑΜ Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος eclass.di.uoa.gr Θεωρία Υπολογισμού Άρτιοι ΑΜ Διδάσκων: Σταύρος Κολλιόπουλος eclass.di.uoa.gr Περιγραφή μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη Θεωρία Υπολογισμού και στη Θεωρία Υπολογιστικής Πολυπλοκότητας

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 1: Εισαγωγή- Χαρακτηριστικά Παραδείγματα Αλγορίθμων Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Λογικής I. Εαρινό Εξάμηνο Καθηγητής: Λ. Κυρούσης

Σημειώσεις Λογικής I. Εαρινό Εξάμηνο Καθηγητής: Λ. Κυρούσης Σημειώσεις Λογικής I Εαρινό Εξάμηνο 2011-2012 Καθηγητής: Λ. Κυρούσης 2 Τελευταία ενημέρωση 28/3/2012, στις 01:37. Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή 5 2 Προτασιακή Λογική 7 2.1 Αναδρομικοί Ορισμοί - Επαγωγικές Αποδείξεις...................

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 3: Άλγεβρα Βοole και Λογικές Πράξεις Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά Ι

Διακριτά Μαθηματικά Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διακριτά Μαθηματικά Ι Μαθηματική λογική και αποδεικτικές τεχνικές Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Σπύρος Κοντογιάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της Λογικής στην Πληροφορική

Εφαρμογές της Λογικής στην Πληροφορική Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εφαρμογές της Λογικής στην Πληροφορική Ενότητα 3 Πέτρος Στεφανέας, Γεώργιος Κολέτσος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής

Στοιχεία Προτασιακής Λογικής Στοιχεία Προτασιακής Λογικής ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μαθηματικές Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 Για τις ερωτήσεις 1-4 θεωρήσατε τον ακόλουθο γράφο. Ποιές από τις παρακάτω προτάσεις αληθεύουν και ποιές όχι;

ΑΣΚΗΣΗ 1 Για τις ερωτήσεις 1-4 θεωρήσατε τον ακόλουθο γράφο. Ποιές από τις παρακάτω προτάσεις αληθεύουν και ποιές όχι; ΘΕΜΑΤΑ ΔΕΝΔΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΛΗ0 ΑΣΚΗΣΗ Για τις ερωτήσεις - θεωρήσατε τον ακόλουθο γράφο. Ποιές από τις παρακάτω προτάσεις αληθεύουν και ποιές όχι; Β Ε Α 6 Δ 5 9 8 0 Γ 7 Ζ Η. Σ/Λ Δυο από τα συνδετικά

Διαβάστε περισσότερα

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ Θεωρία Υπολογισμού Ενότητα 4: Ισοδυναμία, διάταξη, άπειρα σύνολα Τμήμα Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Σχεδίαση Εργαστήριο Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜ. ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Ψηφιακή Σχεδίαση Εργαστήριο Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜ. ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ Ψηφιακή Σχεδίαση Εργαστήριο Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜ. ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-2016 Άλγεβρα Boole (Boolean Algebra) Βασικοί ορισμοί Η άλγεβρα Boole μπορεί να οριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία προτασιακής λογικής

Στοιχεία προτασιακής λογικής Σ. Κοσμαδάκης Στοιχεία προτασιακής λογικής Λογικές πράξεις and, or, not Για οποιεσδήποτε τιμές αλήθειας s, t στο σύνολο {true, false}, οι γνωστές πράξεις s and t, s or t, not s δίνουν αποτελέσματα στο

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορηματικός Λογισμός (ΗR Κεφάλαιο 2.1-2.5)

Κατηγορηματικός Λογισμός (ΗR Κεφάλαιο 2.1-2.5) Κατηγορηματικός Λογισμός (ΗR Κεφάλαιο 2.1-2.5) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στον Κατηγορηματικό Λογισμό Σύνταξη Κανόνες Συμπερασμού Σημασιολογία ΕΠΛ 412 Λογική στην

Διαβάστε περισσότερα

Αρχεία και Βάσεις Δεδομένων

Αρχεία και Βάσεις Δεδομένων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Αρχεία και Βάσεις Δεδομένων Διάλεξη 7η: Σχεσιακός Λογισμός Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Σχεσιακός Λογισμός Γλώσσα βασισμένη στον Κατηγορηματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της Ορθότητας Προγραμμάτων (HR Κεφάλαιο 4)

Ανάλυση της Ορθότητας Προγραμμάτων (HR Κεφάλαιο 4) Ανάλυση της Ορθότητας Προγραμμάτων (HR Κεφάλαιο 4) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής θέματα: Η διαδικαστική γλώσσα προγραμματισμού WHILE Τριάδες Hoare Μερική και Ολική Ορθότητα Προγραμμάτων Κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Θεωρία Υπολογισμού. Ενότητα 8 : Αυτόματα NFA - DFA. Αλέξανδρος Τζάλλας

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Θεωρία Υπολογισμού. Ενότητα 8 : Αυτόματα NFA - DFA. Αλέξανδρος Τζάλλας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Θεωρία Υπολογισμού Ενότητα 8 : Αυτόματα NFA - DFA Αλέξανδρος Τζάλλας 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Δώστε έναν επαγωγικό ορισμό για το παραπάνω σύνολο παραστάσεων.

Δώστε έναν επαγωγικό ορισμό για το παραπάνω σύνολο παραστάσεων. Εισαγωγή στη Λογική Α Τάξης Σ. Κοσμαδάκης Συντακτικό τύπων Α τάξης Α Θεωρούμε δεδομένο ένα λεξιλόγιο Λ, αποτελούμενο από (1) ένα σύνολο συμβόλων για σχέσεις, { R, S,... } (2) ένα σύνολο συμβόλων για συναρτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

9.1 Προτασιακή Λογική

9.1 Προτασιακή Λογική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 9 Λογική Η λογική παρέχει έναν τρόπο για την αποσαφήνιση και την τυποποίηση της διαδικασίας της ανθρώπινης σκέψης και προσφέρει µια σηµαντική και εύχρηστη µεθοδολογία για την αναπαράσταση και

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενότητα 5: Αναπαράσταση Γνώσης με Λογική

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Τεχνητή Νοημοσύνη. Ενότητα 5: Αναπαράσταση Γνώσης με Λογική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Τεχνητή Νοημοσύνη Ενότητα 5: Αναπαράσταση Γνώσης με Λογική Αν. καθηγητής Στεργίου Κωνσταντίνος kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού Αλφάβητα, Γλώσσες, Κανονικές Εκφράσεις

Θεωρία Υπολογισμού Αλφάβητα, Γλώσσες, Κανονικές Εκφράσεις 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Θεωρία Υπολογισμού Ενότητα 6 : Αλφάβητα, Γλώσσες, Κανονικές Εκφράσεις Αλέξανδρος Τζάλλας 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Κεφάλαιο 3

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Κεφάλαιο 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 3 Δυαδική λογική Με τον όρο λογική πρόταση ή απλά πρόταση καλούμε κάθε φράση η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί αληθής ή ψευδής με βάση το νόημα της. π.χ. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ. Αλγόριθμοι. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος

Προγραμματισμός Η/Υ. Αλγόριθμοι. ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Προγραμματισμός Η/Υ Αλγόριθμοι ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος Ανάπτυξη Λογισμικού Η διαδικασία ανάπτυξης λογισμικού μπορεί να παρομοιαστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ Ι

ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ Ι ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ Ι Για τον προτασιακό λογισμό παρουσιάσαμε την αποδεικτική θεωρία (natural deduction/λογικό συμπέρασμα) τη σύνταξη (ορίζεται με γραμματική χωρίς συμφραζόμενα και εκφράζεται με συντακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Πληρότητα της μεθόδου επίλυσης

Πληρότητα της μεθόδου επίλυσης Πληρότητα της μεθόδου επίλυσης Λήμμα: Αν κάθε μέλος ενός συνόλου όρων περιέχει ένα αρνητικό γράμμα, τότε το σύνολο είναι ικανοποιήσιμο. Άρα για να είναι μη-ικανοποιήσιμο, θα πρέπει να περιέχει τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Θεωρία Υπολογισμού. Ενότητα 3 : Γραφήματα & Αποδείξεις. Αλέξανδρος Τζάλλας

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Θεωρία Υπολογισμού. Ενότητα 3 : Γραφήματα & Αποδείξεις. Αλέξανδρος Τζάλλας 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Θεωρία Υπολογισμού Ενότητα 3 : Γραφήματα & Αποδείξεις Αλέξανδρος Τζάλλας 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστίες. Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους ήταν δίπλα μου όλα αυτά τα χρόνια και με βοήθησαν να πραγματοποιήσω τους στόχους μου.

Ευχαριστίες. Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους ήταν δίπλα μου όλα αυτά τα χρόνια και με βοήθησαν να πραγματοποιήσω τους στόχους μου. Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή μου, Δρ Γιάννη Δημόπουλο, ο οποίος ήταν ο επιβλέπον καθηγητής της διπλωματικής αυτής εργασίας και με βοήθησε ώστε να ολοκληρωθεί με επιτυχία. Επίσης θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ Ενότητα #7: Μονοτονία- Ακρότατα-Αντιγραφή Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 3: Άλγεβρα Βοole και Λογικές Πράξεις Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

\5. Κατηγορηματικός Λογισμός (Predicate Calculus)

\5. Κατηγορηματικός Λογισμός (Predicate Calculus) \5 Κατηγορηματικός Λογισμός (Predicate Calculus) 51 Αντικείμενα Ιδιότητες και Σχέσεις Θεωρείστε την παρακάτω εξαγωγή συμπεράσματος: Κανένας ακέραιος δεν είναι μεγαλύτερος από το τετράγωνό του Το 1 2 είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ελίνα Μακρή

Ελίνα Μακρή Ελίνα Μακρή elmak@unipi.gr Μετατροπή Αριθμητικών Συστημάτων Πράξεις στα Αριθμητικά Συστήματα Σχεδίαση Ψηφιακών Κυκλωμάτων με Logism Άλγεβρα Boole Λογικές Πύλες (AND, OR, NOT, NAND, XOR) Flip Flops (D,

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 8: Σχέσεις - Πράξεις Δομές Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Λογικός Προγραμματισμός

Λογικός Προγραμματισμός Λογικός Προγραμματισμός Αναπαράσταση γνώσης: Λογικό Σύστημα. Μηχανισμός επεξεργασίας γνώσης: εξαγωγή συμπεράσματος. Υπολογισμός: Απόδειξη θεωρήματος (το συμπέρασμα ενδιαφέροντος) από αξιώματα (γνώση).

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Εισαγωγή στους Η/Υ Ενότητα 2β: Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Σκοποί ενότητας Εύρεση συνάρτησης Boole όταν είναι γνωστός μόνο ο πίνακας αληθείας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Κατηγορηματική Λογική Πρώτης Τάξεως και Λογικά Προγράμματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Κατηγορηματική Λογική Πρώτης Τάξεως και Λογικά Προγράμματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Κατηγορηματική Λογική Πρώτης Τάξεως και Λογικά Προγράμματα Λέξεις Κλειδιά Μαθηματική Λογική, Προτασιακή Λογική, Κατηγορηματική Λογική, Προτάσεις Horn, Λογικά Προγράμματα Περίληψη Το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 4+5: Άλγεβρα Boole

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 4+5: Άλγεβρα Boole K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 4+5: Άλγεβρα Boole Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Ορισμός της δίτιμης άλγεβρας Boole Περιεχόμενα 1 Ορισμός της

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Φυσικής Εργαστήριο Ηλεκτρονικής. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά. Άλγεβρα Boole και Λογικές Πύλες 2. Επιμέλεια Διαφανειών: Δ.

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Φυσικής Εργαστήριο Ηλεκτρονικής. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά. Άλγεβρα Boole και Λογικές Πύλες 2. Επιμέλεια Διαφανειών: Δ. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Φυσικής Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Άλγεβρα Boole και Λογικές Πύλες Επιμέλεια Διαφανειών: Δ. Μπακάλης Πάτρα, Φεβρουάριος 2009 Αξιωματικός Ορισμός Άλγεβρας Boole Άλγεβρα Boole: είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Χιωτίδης Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των Μαθηματικών. Ποιες είναι προτάσεις; Προτάσεις 6/11/ ο Μάθημα Μαθηματική Λογική (επανάληψη)

Προτάσεις. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των Μαθηματικών. Ποιες είναι προτάσεις; Προτάσεις 6/11/ ο Μάθημα Μαθηματική Λογική (επανάληψη) Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των Μαθηματικών 5 ο Μάθημα Μαθηματική Λογική (επανάληψη) Προτάσεις Η πρόταση είναι μια γλωσσική ενότητα, η οποία εκφράζει κάποιο νόημα. Παραδείγματα: Η Μαρία σχεδιάζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας Κεφάλαιο 1 1. Τα δεδομένα μπορούν να παρέχουν πληροφορίες όταν υποβάλλονται σε 2. Το πρόβλημα μεγιστοποίησης των κερδών μιας επιχείρησης είναι πρόβλημα 3. Για την επίλυση ενός προβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ Θεωρία Υπολογισμού Ενότητα 18: Λήμμα Άντλησης για ΓΧΣ Τμήμα Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική Ι. Ενότητα 4 : Πράξεις με bits. Δρ. Γκόγκος Χρήστος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Πληροφορική Ι. Ενότητα 4 : Πράξεις με bits. Δρ. Γκόγκος Χρήστος Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Πληροφορική Ι Ενότητα 4 : Πράξεις με bits Δρ. Γκόγκος Χρήστος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε ανάληψη. Παιχνίδια τύχης. Παιχνίδια ατελούς ληροφόρησης. Λογικοί ράκτορες. ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. αναζήτηση expectiminimax

Ε ανάληψη. Παιχνίδια τύχης. Παιχνίδια ατελούς ληροφόρησης. Λογικοί ράκτορες. ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη 2006. αναζήτηση expectiminimax ΠΛΗ 405 Τεχνητή Νοηµοσύνη Προτασιακή Λογική Propositional Logic Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υ ολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ε ανάληψη Παιχνίδια τύχης αναζήτηση expectiminimax Παιχνίδια ατελούς

Διαβάστε περισσότερα

Οι τυπικές μέθοδοι παρέχουν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούμε να προδιαγράψουμε και να εγκυροποιήσουμε ένα σύστημα με συστηματικό τρόπο.

Οι τυπικές μέθοδοι παρέχουν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούμε να προδιαγράψουμε και να εγκυροποιήσουμε ένα σύστημα με συστηματικό τρόπο. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Οι τυπικές μέθοδοι παρέχουν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούμε να προδιαγράψουμε και να εγκυροποιήσουμε ένα σύστημα με συστηματικό τρόπο. Όταν γράφουμε

Διαβάστε περισσότερα