Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, καταπιάνεται µε τη µελέτη του Ισλάµ στον Ελληνικό επιστηµονικό χώρο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, καταπιάνεται µε τη µελέτη του Ισλάµ στον Ελληνικό επιστηµονικό χώρο"

Transcript

1 Σιδερής Παχουνδάκης Η διδασκαλία του µαθήµατος του Ισλάµ στις Θεολογικές Σχολές των Πανεπιστηµίων Αθηνών και Θεσσαλονίκης από το 1975 έως σήµερα (Μετάφραση στα Ελληνικά: Χριστίνα Πουλοπούλου) A. Ιστορική Διαδροµή Η παρούσα εργασία αποτελεί κατά µεγάλο µέρος της µελέτη επί των πηγών σε βάθος των αναλυτικών προγραµµάτων διδασκαλίας, καθώς και τη νοµοθεσία που περιβάλλει τις Ελληνικές Θεολογικές Σχολές ως προς τη διδασκαλία του µαθήµατος του Ισλάµ, όπου αυτό υπάρχει ως αυτόνοµο γνωστικό αντικείµενο ή όπου είναι ενταγµένο σ ένα πλαίσιο ενός πιο διευρυµένου γνωστικού αντικειµένου, όπως εκείνο της «Θρησκειoλογίας», µε τη µορφή που εµφανίζεται στις Ελληνικές Θεολογικές Σχολές. Το πρώτο Πανεπιστήµιο της Ελλάδος ιδρύθηκε στην Αθήνα µε βασιλικό διάταγµα του µε τέσσερις Σχολές (πρώτη στην τάξη η Θεολογική Σχολή, δεύτερη εκείνης των Νοµικών Επιστηµών, τρίτη της Ιατρικής και τέταρτη της Φιλοσοφίας). Από την πρώτη κιόλας έναρξη λειτουργίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών δεν φαίνεται να διδάσκεται το Ισλάµ ή παραπλήσιο γνωστικό αντικείµενο που να παραπέµπει στη διδασκαλία του. Μια πρώτη υπόθεση εργασίας που θα µπορούσαµε να κάνουµε είναι αυτή του ότι ήταν πολύ πρόσφατη η εµπειρία της υποτέλειας στην Οθωµανική Αυτοκρατορία 2 για το νεοϊδρυµένο Ελληνικό κράτος, κάτι που ενδεχοµένως να αποτέλεσε παράγοντα αποστροφής των εµπλεκοµένων Καθηγητών και νοµοθετών στο να συµπεριλάβουν ως γνωστικό και διδακτικό αντικείµενο στη Θεολογική Σχολή τη θρησκεία του Ισλάµ έστω και ως αναφορά ή κεφάλαιο σ ένα ευρύτερο πλαίσιο µαθηµάτων. Επίσης κάτι που φαίνεται να καθόρισε τη µη διδασκαλία του Ισλάµ στην παρούσα φάση της Θεολογικής Σχολής ήταν το φιλοδυτικό πνεύµα των Καθηγητών της, που έδιναν ενδεχοµένως βαρύτητα σ έναν εξορθολογισµένο Χριστιανισµό, πρωτίστως κοντά στη Διαµαρτυρόµενη Εκκλησία 3 και δευτερευόντως στην Καθολική Εκκλησία. Οι πρώτοι Καθηγητές 4 σπουδασµένοι στη Δύση και επηρεασµένοι ως επί το πλείστον από Διαµαρτυρόµενα περιβάλλοντα καθόρισαν και το τι ακριβώς θα διδάσκονταν οι πρώτοι 1 Βασιλιάς της Ελλάδος εκείνη τη περίοδο ήταν ο Γερµανός Όθωνας του οίκου του Σάλτσµπουργκ, Καθολικός στο δόγµα, µε Αντιβασιλέα Παιδείας τον Μάουερ, Διαµαρτυρόµενο στο δόγµα, ο οποίος είχε υπό την ευθύνη του την ίδρυση και την επιστασία της οργάνωσης του πρώτου πανεπιστήµιου και δη της Θεολογικής Σχολής. Η πρώτη Ελληνική Θεολογική Σχολή των Αθηνών οργανώθηκε και λειτούργησε βάσει της εµπειρίας των Διαµαρτυρόµενων Θεολογικών Σχολών της Γερµανίας. 2 Η Οθωµανική Αυτοκρατορία είχε ως κυρίαρχη θρησκεία το Ισλάµ και η όλη οργάνωση και ταυτότητά της ήταν βασισµένη πάνω σ αυτό. 3 Σύµφωνα µε τις αναφορές που έχουµε από τις πρώτες Αµερικανικές Πρεσβυτεριανές και Επισκοπελιανές Ιεραποστολές που ξεκίνησαν τη δράση τους στον Ελλαδικό χώρο µόλις από το 1820, θεωρούσαν την Ορθόδοξη Εκκλησία και το Ισλάµ δεισιδαιµονικές και τυπολατρικές θρησκείες όπου χρειάζονταν τουλάχιστον η Ορθόδοξη Εκκλησία αναµόρφωση εκ βάθρων και οι πιστοί του Ισλάµ να γίνονταν προσήλυτοι του Χριστιανισµού. Επίσης θεωρούσαν ότι το Ισλάµ έκανε µεγάλο κακό µετά από τόσα χρόνια υποτέλειας στην Ανατολική εκδοχή του Χριστιανισµού εισβάλλοντας στοιχεία µη Χριστιανικά, τυπολατρικά και δεισιδαιµονικά. 4 Πρώτοι Καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών υπήρξαν οι Μισαήλ Αποστολίδης, Θεόκλητος Φαρµακίδης και Κωνσταντίνος Κοντογόνης οι δυο πρώτοι ήταν ιερωµένοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας και ο δεύτερος εκ των τριών φανερά υποστηρικτής του Διαµαρτυρόµενου Δόγµατος. 1

2 φοιτητές της Θεολογίας 5. Ταυτόχρονα όµως µε το εσωτερικό µέρος της λειτουργίας της Θεολογικής Σχολής υπήρχε και το πολιτικό µέρος, που εκείνη την περίοδο επιθυµούσε ως πάγιο αίτηµα να εντάξει την Ελλάδα µέσα στα σύγχρονα κράτη και έθνη της Ευρώπης, εποµένως δεν θα µπορούσε να µην καθορίσει νοµοθετικά και πολιτικά από την πρώτη βαθµίδα της εκπαίδευσης µέχρι και την τρίτη το περιεχόµενο των µαθηµάτων, τους διδάσκοντες και τα προγράµµατα, τα οποία ήταν προσανατολισµένα σύµφωνα µε τις Διαφωτιστικές πρακτικές και αντιλήψεις της Δύσης. Το κυρίαρχο πρόταγµα εκείνη την περίοδο από µερίδα που κατείχε την πολιτική εξουσία του τόπου, ήταν η Ελλάδα στη Δύση. Αυτό ενδεχοµένως να δηµιούργησε τις προϋποθέσεις µιας «αποκήρυξης» του Ισλάµ από τις Θεολογικές Σχολές, ως θρησκείας εχθρικής και δυναστικής προς το Ελληνικό έθνος, καθώς και ως παράγοντα αναχρονισµού για τους σκοπούς που είχε θέσει το Ελληνικό κράτος εκείνη τη περίοδο. Το Ισλάµ αποτελούσε την πρόσφατη µνήµη µιας Ανατολικής παράδοσης των Ελλήνων, κάτι που δεν συνδεόταν στη παρούσα φάση της στοχοθεσίας που είχε θέσει το Ελληνικό κράτος, στο να βρίσκεται ανάµεσα στα σύγχρονα κράτη της Δύσης. Στις Αρχές του 20 ου αιώνα υπάρχουν µαρτυρίες ότι Καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών κάνουν µνεία είτε στις παραδόσεις των µαθηµάτων τους, είτε κάποιες αναφορές στα συγγράµµατά τους για το Ισλάµ, αλλά πάντοτε κατά το δοκούν του εκάστοτε Καθηγητή εάν και εφόσον προέκυπτε. Το 1926 µε το νόµο ιδρύεται στη Θεσσαλονίκη το Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, το δεύτερο της Ελλάδας. Η λειτουργία της Θεολογικής Σχολής έχει έναρξη το 1946 που όπως φαίνεται συµπεριλαµβάνει ως έκτακτη έδρα την Θρησκειολογία χωρίς να έχουµε µια σαφή εικόνα για το εάν και σε ποια έκταση διδάσκονταν το Ισλάµ ως µέρος του µαθήµατος της Θρησκειολογίας. Αποτελεί όµως ένα θαρραλέο βήµα για τη Θεσσαλονίκη, αυτή η απόφαση να ορισθεί από την έναρξη της λειτουργίας της ως έκτακτη έδρα, η Θρησκειολογία, δηλαδή η µελέτη και άλλων Θρησκειών και δογµάτων πέραν του κυρίαρχου Χριστιανικού Ορθόδοξου δόγµατος, έστω και αν µπορεί ενδεχοµένως να είχε ένα Χριστιανοαπολογητικό χαρακτήρα η πρώτη µορφή και διδακτική της. Μικρό σχόλιο µας στο γιατί σ αυτό το ξεκίνηµα της Θεολογικής Σχολής της Θεσσαλονίκης συµπεριλήφθηκε η διδακτική της Θρησκειολογίας, θα µπορούσε ενδεχοµένως να είναι η γεωστρατηγική θέση της Θεσσαλονίκης και οι οικονοµικές, κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές και θρησκευτικές συνθήκες που δηµιουργήθηκαν από αυτή τη συγκυρία και διαµόρφωσαν ένα τέτοιο κλίµα που επηρέασε τη µετέπειτα εξέλιξη της µελέτης και έρευνας του Ισλάµ. Στη συνέχεια της παράθεσης των υποθέσεων µας, θα προσπαθήσουµε να τις στοιχειοθετήσουµε µε περισσότερα στοιχεία και διεξοδικότερα. Οι πρώτες επιβεβαιωµένες αναφορές για τη µελέτη, έρευνα, καθώς και τη διδακτική του Ισλάµ που µας έρχονται στο φως και τίθενται υπό τον ευρύ έλεγχο της επιστηµονικής έρευνας, είναι τις δεκαετίες του 1960 και Απ ότι φαίνεται εκείνες 5 Η Θεολογική Σχολή ιδρύθηκε µε σκοπό την παραγωγή µορφωµένων στελεχών για την επάνδρωση της Ορθόδοξης Εκκλησίας µ ένα νεωτερικό πνεύµα φιλοδυτικού προσανατολισµού. 6 Σύµφωνα µε το νόµο 3341 του 1926 αναφέρουν κάποιοι Θεολόγοι ότι η πρώτη Σχολή που ιδρύεται είναι η Θεολογική, ασχέτως εάν άρχισε να λειτουργεί πραγµατικά από το 1946, εάν και η εκκίνησή της έγινε το 1942 µε την εκλογή των πρώτων Καθηγητών, αλλά λόγω του Β Παγκοσµίου Πολέµου δεν λειτούργησε τότε. Εδώ τίθεται ένα ζήτηµα που πρέπει να ελεγχθεί περαιτέρω. 7 Η Αγγελική Ζιάκα Λέκτορας της Ιστορίας των Θρησκειών στην Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, καταπιάνεται µε τη µελέτη του Ισλάµ στον Ελληνικό επιστηµονικό χώρο 2

3 τις δεκαετίες ξεκινούν µεµονωµένες προσπάθειες Καθηγητών και από τις δυο Θεολογικές Σχολές Αθηνών και Θεσσαλονίκης για µια περαιτέρω και εις βάθος µελέτη και γνώση για το Ισλάµ. Β. Διδακτικές προσεγγίσεις στο Ισλάµ στις Ελληνικές Θεολογικές Σχολές από το 1975 έως σήµερα. Όπως προαναφέραµε το ενδιαφέρον των Ελληνικών Θεολογικών Σχολών για τη µελέτη και τη διδασκαλία του Ισλάµ ξεκινά από τις δεκαετίες από µεµονωµένες περιπτώσεις όπως αυτή του Επισκόπου Ανδρούσης Αναστασίου Γιαννουλάτου, Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Αθηνών 8, µε την πρώτη µονογραφία για το Ισλάµ το Το αξιοσηµείωτο σ αυτό το σύγγραµµα και διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές της Θεολογικής Σχολής της Αθήνας, είναι ότι αποτελεί µια ιστορική κυρίως επιτοµή του Ισλάµ ψηλαφώντας το πεδίο της Ισλαµικής Θρησκείας µε µια ανθρωπολογική µατιά χωρίς να χρησιµοποιεί στοιχεία Χριστιανικής απολογητικής. Η Ζιάκα µας αναφέρει σχετικά, ότι το συγκεκριµένο του έργο είναι γραµµένο µε πνεύµα αντικειµενικό, καθώς και ότι επιχειρεί τις πρώτες προσπάθειες ανάπτυξης του ισλαµοχριστιανικού διαλόγου, επίσης σ ένα νεότερο άρθρο του µε τίτλο «το Ισλάµ»(1992) αναφέρεται-από τη Ζιάκαως συµβολή στην προώθηση του διαλόγου µεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας και Ισλάµ 9. Την ίδια περίοδο οι Ισλαµικές µελέτες προωθούνται στη Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης µε µια σειρά από επιστηµονικές εργασίες για το Ισλάµ, βασισµένες σε Αραβικές πηγές, που γράφονται από τον Καθηγητή της Ιστορίας των Θρησκειών Γρηγόριο Ζιάκα και καλύπτουν όλες σχεδόν τις όψεις της Ισλαµικής Θρησκείας και του Ισλαµικού πολιτισµού 10, το κυριότερο ενδεχοµένως έργο του είναι η µονογραφία και διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές των Θεολογικών Σχολών πρωτίστως, «Ιστορία των Θρησκευµάτων Β - Ισλάµ» 11, επίσης συνέγραψε και µια σειρά από µελέτες και άρθρα µε στόχο την έναρξη ενός ουσιαστικού διαλόγου µεταξύ Χριστιανικού και Ισλαµικού κόσµου 12. Η Ζιάκα επίσης µας αναφέρει ότι το 1996 πραγµατοποιήθηκε µια προσπάθεια από τη Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, εκδίδοντας µια συλλογική µελέτη φοιτητών και Καθηγητών Δευτεροβάθµιας και Τριτοβάθµιας και δηµοσιεύει δυο µελέτες σχετικές µε το θέµα: A.Ziaka, La recherché Grecque contemporaine et l Islam,(Διδακτορική Διατριβή) p.p , Universite Marc Bloch- Strasbourg, Faculte de Theologie Catholique, (2002) και Α.Ζιάκα, Η µελέτη του Ισλάµ στην Ελληνική έρευνα, Al Tasamoh (στα Αραβικά), v. 14, Oman 2006,p.p , edited by the Ministry of Awqaf & Religious Affairs in Oman. 8 Νυν Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και Πάσης Αλβανίας, Ισλάµ, Θρησκειολογική επισκόπησις, εκδ. Έθνη και Λαοί, Αθήναι 1975,σ.σ. 339.Το συγκεκριµένο βιβλίο το οποίο υπήρξε και διδακτικό εγχειρίδιο επανεκδόθηκε αρκετές φορές µέχρι και σήµερα και έτυχε µεγάλης αποδοχής και από το ευρύ κοινό, ξεφεύγοντας από τα στενά όρια του ακαδηµαϊκού χώρου. 9 Α.Ζιάκα, Η µελέτη του Ισλάµ στην Ελληνική έρευνα, Al Tasamoh (στα Αραβικά), v. 14, Oman 2006,p.p , edited by the Ministry of Awqaf & Religious Affairs in Oman. 10 Ό.π. 11 Μέχρι το 1997 είχαν πραγµατοποιηθεί πέντε εκδόσεις, καθώς και ότι υπήρξε διδακτικό εγχειρίδιο και άλλων τµηµάτων, άλλων Πανεπιστηµίων της Ελλάδος. 12 Σηµαντική κίνηση του Καθηγητή Γρηγόρη Ζιάκα ήταν η ιδέα µιας δραστηριότητας µε την επονοµασία «ο διάλογος του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης µε το Ισλάµ». Α.Ζιάκα, Η µελέτη του Ισλάµ στην Ελληνική έρευνα, Al Tasamoh (στα Αραβικά), v. 14, Oman 2006,p.p , edited by the Ministry of Awqaf & Religious Affairs in Oman. 3

4 εκπαίδευσης στην οποία εξετάζεται ο τρόπος προσφοράς του µαθήµατος του Ισλάµ στα σχολικά εγχειρίδια και προτείνονται δυνατότητες βελτίωσής του 13. Οι δεκαετίες του 1970 και του 1980 ήταν ιδιαίτερα σηµαντικές για τον κόσµο ολόκληρο, χωρίς ν αφήνουν ανεπηρέαστη και την Ελλάδα, καθώς το ενδιαφέρον τόσο στο διπλωµατικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο της κοινής γνώµης στρέφεται ζωηρά στη Μέση Ανατολή µε τις αλλαγές στα στρατιωτιωτικοπολιτικά ζητήµατα που ήδη είχαν ανακύψει µετά το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου. Η θρησκεία στην περιοχή διαδραµατίζει έναν από του καθοριστικότερους ρόλους µε πρωταγωνιστές τις τρεις σηµαντικότερες θρησκείες του κόσµου, τον Χριστιανισµό, το Ισλάµ και τον Ιουδαϊσµό. Το 1981 στην Ελλάδα αναλαµβάνει για πρώτη φορά -θα τολµούσαµε να πούµε- Σοσιαλιστική Κυβέρνηση δίνοντας ιδιαίτερη έµφαση στο µεσανατολικό ζήτηµα υποστηρίζοντας και έχοντας διπλωµατικές επαφές ανοικτά πλέον µε τον Αραβοισλαµικό κόσµο. Μελετώντας τους νόµους και τα αναλυτικά προγράµµατα σπουδών των Ελληνικών Θεολογικών Σχολών που εφαρµόστηκαν από το 1975 και µετά, διαπιστώνουµε να δηµιουργούνται δυο διαφορετικές θέσεις για τη µελέτη και τη διδασκαλία ή όχι του Ισλάµ και σε ποιο βαθµό και µε τι περιεχόµενο, από τους Καθηγητές που καλούνται να διδάξουν τα θρησκεύµατα και συγκεκριµένα το Ισλάµ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Αυτό ενδεχοµένως φαίνεται να οφείλεται σε βαθύτερες νοοτροπίες, αντιλήψεις και πρακτικές που έχουν διαµορφωθεί µε ιδεολογικά, πολιτικά, οικονοµικά, κοινωνικά και θρησκευτικά κριτήρια. Σύµφωνα µε την επετηρίδα του Πανεπιστηµιακού έτους του Πανεπιστηµίου Αθηνών, στα αναλυτικά προγράµµατα σπουδών της Θεολογικής Σχολής και των δυο τµηµάτων της, µε νόµο του 1978 συµπεριλαµβάνεται η Ιστορία των Θρησκευµάτων στο Θεολογικό τµήµα της Θεολογικής Σχολής ως υποχρεωτικό και ταυτόχρονα επιλεγόµενο µάθηµα του Α έτους και υποχρεωτικό του Γ έτους, σε ειδικές µεταβατικές διατάξεις όµως µεταγενέστερου νόµου(φεκ 725/ ), η Ιστορία των Θρησκευµάτων καθίσταται από υποχρεωτικό του Α έτους σε επιλεγόµενο του Β έτους. Στο άλλο τµήµα της Θεολογικής Σχολής το Ποιµαντικό είναι επιλεγόµενο στο Α έτος και υποχρεωτικό στο Δ έτος 14. Από τα στοιχεία και την πληροφόρηση που µας δίνεται, το ίδιο ακριβώς µοτίβο συνεχίζεται µε µικρές ασήµαντες παραλλαγές όλη τη διάρκεια των δεκαετιών του 80 και του 90, καθώς και ότι µε την αποχώρηση του Ισλαµολόγου Επισκόπου Ανδρούσης Α. Γιαννουλάτου το Ισλάµ διδάσκεται από ελάχιστα έως καθόλου και αυτό µε χαρακτήρα Χριστιανοαπολογητικό από τους µεταγενέστερους του Καθηγητές, αλλά και όσο ήτανε Καθηγητής της Ιστορίας των Θρησκευµάτων το Ισλάµ διδάσκονταν ως κεφάλαιο η αναφορά στο ευρύτερο µάθηµα που προαναφέραµε, αλλά µ έναν ιστορικό χαρακτήρα και όχι απολογητικό όπως οι µεταγενέστεροι διάδοχοι 13 Ό.π. 14 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Επετηρίδα Πανεπιστηµιακού έτους , τχ. Β, εγγραφές- σπουδές, εξετάσεις φοιτητών και προγράµµατα διδασκαλίας, Πρυτανεία Ε.Δ.Θεοδώρου, Αθήνα 1980, σ.σ Ο νόµος «εκσυγχρονισµού» όπως αναφέρεται είναι ο 815/1978 που συµπεριλαµβάνεται η Ιστορία των Θρησκευµάτων. Φ.Ε.Κ.= Φύλλο Εφηµερίδας της Κυβερνήσεως (από εδώ και στο εξής). Στο Φ.Ε.Κ. δηµοσιεύονται όλοι οι νόµοι της Ελληνικής Πολιτείας. Πρύτανης εκείνη την περίοδο του Πανεπιστηµίου Αθηνών ήταν όπως αναφέρεται σχετικά ο Καθηγητής της Δογµατικής της Ορθοδόξου Θεολογίας Ε. Θεοδώρου. Η Θεολογική Σχολή απαρτίζεται από το 1975 από δυο Τµήµατα το Θεολογικό και το Ποιµαντικό (νυν Κοινωνικής Θεολογίας), το δεύτερο ιδρύθηκε αρχικά για να εκπαιδεύει Ιερείς της Ορθοδόξου Εκκλησίας και είχε ένα χαρακτήρα πρακτικού Χριστιανισµού. 4

5 Καθηγητές του. Το γεγονός βέβαια ότι πλην του ενός και µοναδικού συγγράµµατος που έχουµε για το Ισλάµ και δίδεται όλα αυτά τα χρόνια ως διδακτικό εγχειρίδιο, µαζί µε άλλα, για το µάθηµα της Ιστορίας των Θρησκευµάτων 15,καθώς και ότι τα στοιχεία που έχουµε για το εάν διδάσκονταν επαρκώς και µε την προσοχή που έπρεπε να διδαχθεί το Ισλάµ είναι ελάχιστα, - υπάρχουν µόνο προφορικές µαρτυρίες Καθηγητών της Θεολογικής Σχολής Αθηνών ότι διδάσκονταν, χωρίς όµως αυτοί που το δίδασκαν να είναι οι ίδιοι ειδικοί επάνω στη θρησκεία του Ισλάµ, ή να παραπέµπουν σε ξένους και Έλληνες ερευνητές που έχουν ασχοληθεί µε το θέµα- οδηγούµαστε σύµφωνα µε τα παραπάνω στοιχεία να εξάγουµε ένα πρώτο συµπέρασµα, ότι υπήρχε έλλειψη ιδιαίτερου ενδιαφέροντος από την Αθήνα για το Ισλάµ. Στα αναλυτικά προγράµµατα σπουδών του Τµήµατος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Αθηνών από το 1999 έως και το 2003 το Ισλάµ δεν διδάσκεται ούτε ως αναφορά 16. Από το 2003 έως και σήµερα φαίνεται µέσα από τα αναλυτικά προγράµµατα σπουδών ότι το Ισλάµ αρχίζει να διδάσκεται ως αντικείµενο στο µάθηµα της Συγκριτικής Θρησκειολογίας που αποτελεί υποχρεωτικό µάθηµα του Δ έτους σπουδών 17. Στη Θεσσαλονίκη η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική σύµφωνα µε τα εκεί αναλυτικά προγράµµατα σπουδών του Τµήµατος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του έτους 1985, ο Καθηγητής Γρηγόρης Ζιάκας φαίνεται να διδάσκει ως υποχρεωτικό µάθηµα στο Γ έτος σπουδών, τα Σύγχρονα Μεγάλα Θρησκεύµατα και να αφιερώνει µεγάλο χώρο στην Ισλαµική Θρησκεία, καθώς και ένα επιλεγόµενο µάθηµα τα Ελληνικά γράµµατα και ο πολιτισµός στον Αραβικό κόσµο. Από το 1986 µέχρι και σήµερα παρατηρείται µια ιδιαίτερη άνθηση της διδασκαλίας του Ισλάµ από πολλές όψεις του 18, µε πρωτεργάτη αυτής της άνθησης, πάλι τον Καθηγητή Ζιάκα, που απ ότι φαίνεται βρίσκει χώρο στη Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης, να τοποθετήσει βάσεις ενός γόνιµου διαλόγου µεταξύ Ανατολικού Χριστιανισµού και Ισλάµ, µέσα από την επιστηµονική έρευνα και βαθιά γνώση της Ισλαµικής Θρησκείας. Τα µαθήµατα και το περιεχόµενο των µαθηµάτων που διδάσκονται επί είκοσιδυο χρόνια αφορούν στην Ιστορία και τη διδασκαλία του Ισλαµισµού, τη Συγκριτική µελέτη του µε τον Χριστιανισµό, τον πολιτισµό και την παιδεία στον Ισλαµισµό και τον Αραβικό κόσµο χθες και σήµερα, τις πολιτικές, κοινωνικές και νοµικές προεκτάσεις της Ισλαµικής Θρησκείας. Τα µαθήµατα που διδάσκονται είναι τα Σύγχρονα Μεγάλα Θρησκεύµατα που όπως ήδη προαναφέραµε αφιερώνεται µεγάλος χώρος στο Ισλάµ, το 15 Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και Πάσης Αλβανίας κ.κ. Αναστάσιος Γιαννουλάτος, Ισλάµ, Θρησκειολογική επισκόπησις, εκδ. Έθνη και Λαοί, Αθήναι 1975,σ.σ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Οδηγός Σπουδών του Τµήµατος Θεολογίας , Προεδρία: Καθηγητού Β. Γιαννόπουλου, σύνταξη- έκδοση: Σπ. Κοντογιάννης, Επ. Καθηγητής, Αθήνα 1999 και Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Οδηγός Σπουδών του Τµήµατος Θεολογίας , Προεδρία: Καθηγητού Β. Γιαννόπουλου, σύνταξηέκδοση: Δ. Γόνης, Καθηγητής και Α. Μπετχαβά, Γραµµατέας Τµήµατος Θεολογίας, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Τµήµα Θεολογίας,Οδηγός Σπουδών , Προεδρία: Καθηγητού Χ.Γ. Σωτηρόπουλου, σύνταξη- έκδοση: Πρωτ. Δ. Τζέρπος, Λέκτορας και Α. Μπετχαβά, Γραµµατέας Τµήµατος Θεολογίας, Αθήνα 2003, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Τµήµα Θεολογίας Οδηγός Σπουδών Ακαδ. έτος , Προεδρία: Καθηγητού Ν. Ολυµπίου,, Αθήνα 2007, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Τµήµα Θεολογίας Οδηγός Σπουδών Ακαδ. έτος , Προεδρία: Καθηγητού Ν. Γ. Ξεξάκη,, Αθήνα Το ενδιαφέρον εκείνης της περιόδου( ) είναι ότι το Ισλάµ δεν µελετάται µόνο από τη µεριά και µόνο τη θρησκευτική, αλλά παράλληλα ερευνάται και διδάσκεται πολιτισµικά, κοινωνικά και πολιτικά. 5

6 Ισλάµ και Χριστιανισµός, ο Μυστικισµός του κόσµου της Ανατολής και του Ισλάµ, τα Ελληνικά γράµµατα στην Αραβοϊσλαµική παράδοση, Τα Ελληνικά γράµµατα και ο Αριστοτέλης στην Αραβική παράδοση, το Ισλάµ και η σύγχρονη πραγµατικότητα, η ετερότητα στο Ισλάµ Σουνίτες- Σιϊτες. Η διδακτική της Ισλαµικής Θρησκείας όπως φαίνεται αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στα προγράµµατα σπουδών της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστηµίου της Θεσσαλονίκης 19. Θα πρέπει σ αυτό το σηµείο να σταθούµε και να εξετάσουµε το γιατί η Θεσσαλονίκη πραγµατοποίησε πιο θαρραλέα βήµατα στη µελέτη και τη διδασκαλία του Ισλάµ απ ότι η Αθήνα; Μια πρώτη υπόθεση εργασίας που θα µπορούσαµε να θέσουµε και να υφίστανται κάποιας βάσης, είναι ενδεχοµένως το ότι η γεωστρατηγική θέση της Πόλεως της Θεσσαλονίκης είχε ως αποτέλεσµα ιστορικών συγκυριών να είναι σταυροδρόµι και χωνευτήρι λαών, εθνών και θρησκειών της Ανατολής και των Βαλκανίων, συγκριτικά µε την Αθήνα που λόγω του ιστορικού της και µόνον παρελθόντος της, έγινε η πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους. Αυτό ενδεχοµένως να συνετέλεσε ως αιτία να δηµιουργηθούν αντιλήψεις και πρακτικές πιο ανεκτικές στο βορρά, καθότι καλούνται να συνυπάρξουν ετερόκλητοι πληθυσµοί σε µια πολυπολιτισµική πόλη µέχρι και το πρώτο µισό του 20 ου αιώνα 20. Η Αθήνα την περίοδο 19 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1985, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1986, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1987, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1988, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1989, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1990, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1991, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1992, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1993, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1995, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1996, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1997, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 1999, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 2000, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 2001, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 2002, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 2003, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 2004, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη 2005, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Μέχρι και το πρώτο µισό του 20 ου αιώνα στη Θεσσαλονίκη συνυπάρχουν Έλληνες, Εβραίοι(που αποτελούν µια σεβαστή αριθµητικά και όχι µόνο κοινότητα), µουσουλµάνοι τουρκικής κυρίως καταγωγής, Διαµαρτυρόµενοι, καθολικοί και διάφοροι βαλκανικοί πληθυσµοί. 6

7 που ιδρύεται το Πανεπιστήµιο Αθηνών γίνεται πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους και τα σύνορα του νέου αυτού κράτους είναι µέχρι τη Στερεά Ελλάδα, κύριος στόχος όλων των κυβερνήσεων µέχρι και τις αρχές του 20 ου αιώνα είναι η απελευθέρωση εδαφών µε Ελληνικούς πληθυσµούς που τις κατέχει η Οθωµανική Αυτοκρατορία, εποµένως δοµούνται αντιλήψεις και πρακτικές στην Ελληνική κοινωνία εχθρικές προς την Οθωµανική Αυτοκρατορία που στηρίζεται εξ ολοκλήρου στην Ισλαµική Θρησκεία. Με την προσπάθεια από το κράτος ανάδυσης της εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων, ενεργό ρόλο διαδραµατίζει και η Ελλαδική Ορθόδοξη Εκκλησία, όπου βοηθά στη δηµιουργία µιας αρτηριοσκληρωτικής θρησκευτικής συνείδησης και ταυτότητας των Ελλήνων µε κύριο εχθρό τους Οθωµανούς και κατά συνέπεια το Ισλάµ. Η όλη λοιπόν συµπόρευση κράτους και Ορθόδοξης Εκκλησίας διαµορφώνει ένα αρνητικό κλίµα σε όλες τις βαθµίδες της εκπαίδευσης για την Μουσουλµανική θρησκεία, αφού κύριοι φορείς της εκπαίδευσης στο νεοιδρυµένο κράτος είναι αυτοί οι δυο. Συνέπεια όλου αυτού του διακυβεύµατος, ήταν ο ιδρυτικός νόµος, η επιλογή των µαθηµάτων, των καθηγητών και οι σκοποί της πρώτης Ελληνικής Θεολογικής Σχολής να µην συµπεριλαµβάνουν τη διδασκαλία της Ισλαµικής Θρησκείας στο Πανεπιστήµιο της Αθήνας. Αυτή η περίοδος µη διδασκαλίας και έρευνας του Ισλάµ στη Θεολογική κράτησε µέχρι και το 1975, παράλληλα οι Καθηγητές που εκλέγονται στη Θεολογική Σχολή των Αθηνών, προέρχονται από συγκεκριµένα περιβάλλοντα που ανατροφοδοτούν το υπάρχον καθεστώς, διότι η καταγωγή των περισσοτέρων είναι από τη λεγόµενη παλιά Ελλάδα 21 για κάποιο µεγάλο διάστηµα οι Καθηγητές που εκλέγονταν προέρχονταν από την Εκκλησιαστική Σχολή της Κορίνθου ως απόφοιτοί της στη Μέση εκπαίδευση 22. Αντίθετα τώρα η πλειοψηφία των Καθηγητών που εκλέγεται στη Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης, είναι Θεσσαλονικείς και βορειοελλαδίτες, τρέφοντας ιδιαίτερη συµπάθεια στο Ορθόδοξο Οικουµενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, το οποίο παραδοσιακά έχει φιλοισλαµική πολιτική και ενισχύει το διάλογο µεταξύ Ανατολικού Χριστιανισµού και Ισλάµ. Η Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης αντιλήφθηκε από νωρίς τις αλλαγές τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων και ότι η Ελληνική κοινωνία και πολιτεία στρεφόταν θετικά προς τον Αραβοισλαµικό κόσµο και άδραξε την ευκαιρία αυτής της προσέγγισης µε αυτό τον κόσµο για µια βαθύτερη έρευνα και γνώση του, αφού το πρόσφατο παρελθόν της πόλης ήταν συγγενές ως προς τις θρησκευτικές καταβολές, µε το Ισλάµ της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και του Ιράν. Η Αθήνα απ όσο φαίνεται επέµεινε συλλογικά σε µια βάση αρνητική και Χριστιανοαπολογιτική έναντι της διδακτικής και µελέτης της Ισλαµικής Θρησκείας, ενδεχόµενα, λόγω της συντήρησης της ιστορικής σύγκρουσης µε τη γειτονική χώρα της Τουρκίας. Επίσης η Ελλαδική Ορθόδοξη Εκκλησία ιστορικά αποσχίστηκε από το Οικουµενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης µε τη συµπαράσταση της Ελληνικής πολιτείας το 1830 και αναγνωρίστηκε από το Ορθόδοξο Πατριαρχείο µόλις το 1850, πρωταγωνιστές του αυτοκέφαλου της Ελλαδικής Εκκλησίας υπήρξαν και Καθηγητές της Θεολογικής Σχολής της Αθήνας -οι φιλοδυτικοί κυρίως- και αυτό έγινε γιατί η Ορθόδοξη 21 Παλιά Ελλάδα εννοείται η Πελοπόννησος κυρίως και κατ επέκταση η Στερεά Ελλάδα, τα πρώτα σύνορα της Ελλάδας µε τη συνθήκη του 1833 µε την Οθωµανική Αυτοκρατορία και από εκεί ξεκίνησε και η Ελληνική Επανάσταση του 1821, σήµερα αποτελούν διοικητικές περιφέρειες της Ελλάδας. 22 Οι λεγόµενοι και «Κορίνθιοι». Οι συγκεκριµένοι Καθηγητές ήταν µαζί στην Εκκλησιαστική Σχολή της Κορίνθου ως συµµαθητές. 7

8 Εκκλησία έπρεπε να αποκτήσει το ρόλο της δηµιουργίας της εθνικής συνοχής των Ελλήνων µέσω της θρησκείας, ανεπηρέαστη από τις παρεµβάσεις του φιλοοθωµανικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης 23. Αποτελεί ενδεχοµένως µια ενίσχυση της υπόθεσής µας, για το ποιους λόγους η Θεσσαλονίκη ανέπτυξε διαφορετικές θέσεις όσον αφορά στη διδακτική και τη µελέτη του Ισλάµ απ ότι η Αθήνα. Γ. Συµπερασµατικές υποθέσεις Η Ορθόδοξη Εκκλησία και οι Ελληνικές Θεολογικές Σχολές είναι άρρηκτα συνδεδεµένες ως εάν να ανήκουν στη πρώτη, ενώ είναι ξεκάθαρο νοµικά ότι υπάγονται στην Ελληνική πολιτεία. Παρότι όµως αυτού του γεγονότος η Εκκλησία παρεµβαίνει δραστικά και επηρεάζει σε µεγάλο βαθµό τις αποφάσεις της Ελληνικής πολιτείας και των Καθηγητών. και οι δυο φορείς Εκκλησία και Θεολογικές Σχολές- φαίνεται να πάσχουν από το φοβικό σύνδροµο του «άλλου», του ξένου, του διαφορετικού. Επίσης εµφανίζονται να έχουν το αίσθηµα του ανίσχυρου και αδύναµου που προσπαθεί να περιθωριοποιηθεί και αποµονωθεί ενώπιον της ενδεχόµενης απειλής µιας πολυπολιτισµικής κοινωνίας. Αρνούνται πεισµατικά να αντιληφθούν τις κοσµοϊστορικές αλλαγές που συντελούνται στον πλανήτη και την Ελλάδα και να αδράξουν την ευκαιρία δηµιουργίας προϋποθέσεων διαλόγου µε τον διαφορετικό, σε µια προσπάθεια γνώσηςτου άλλου- και συνύπαρξης µαζί του. Είναι πολύ πρόσφατο το γεγονός της διδακτικής του Ισλάµ στις Ελληνικές Θεολογικές Σχολές, προς µια ουσιαστική κατανόηση του «άλλου», υφίστανται ενδεχοµένως η ευκαιρία για ένα πρόσφορο έδαφος µιας ουσιώδους µελέτης και βαθιάς γνώσης της Ισλαµικής θρησκείας, σε µια νέα εποχή που αναδύεται γόνιµου διαλόγου, στο πλαίσιο ενός πολυπολιτισµικού περιβάλλοντος που διαµορφώνεται, πλέον και στην Ελλάδα µετά το Ενδεχοµένως οι Ιστορικές συγκυρίες να επιτρέψουν, αφήνοντας το περιθώριο για έναν περαιτέρω διάλογο µεταξύ Ανατολικού Χριστιανισµού και Ισλάµ και λόγω του ιστορικού παρελθόντος των δυο αυτών θρησκειών στον Βαλκανικό χώρο- µια βάση ειλικρινών διαθέσεων και από τις δυο πλευρές εντός του επιστηµονικού πεδίου της έρευνας. 23 Η σύγκρουση µεταξύ Ελλαδικής Εκκλησίας και Οικουµενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως συνεχίζεται µέχρι και σήµερα. Πρόσφατο γεγονός το ζήτηµα των Νέων Χωρών Νέες Χώρες θεωρούνται αυτές που αποκτήθηκαν µετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέµων το , Μακεδονία, Ήπειρος, Θράκη, Νησιά Β.Α. Αιγαίου- που οι κατηγορίες που εξαπέλυαν οι Επίσκοποι της Ελλαδικής Εκκλησίας ήταν ότι το Πατριαρχείο αποτελεί εγκάθετο παράγοντα της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και διεκδικεί της παραχωρηθέντες Νέες Χώρες του 1926 στην Ελλαδική Εκκλησία το οικουµενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης παραχώρησε το 1926 τις Νέες Χώρες χωρίς όµως να απεµπολεί τα κυριαρχικά του δικαιώµατα από την Εκκλησιαστική διοίκησή τους- 8

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. Πηγές 1.Α. Γιαννουλάτος, Ισλάµ, Θρησκειολογική επισκόπησις, εκδ. Έθνη και Λαοί, Αθήναι 1975,σ.σ Γ. Ζιάκας, Ιστορία των Θρησκευµάτων Β - Ισλάµ, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1997, σ.σ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη

10 19.Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, οδηγός σπουδών Τµήµατος Θεολογίας, Πανεπιστηµιακό έτος , Θεσσαλονίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Επετηρίδα Πανεπιστηµιακού έτους , τχ. Β, εγγραφές- σπουδές, εξετάσεις φοιτητών και προγράµµατα διδασκαλίας, Πρυτανεία Ε.Δ.Θεοδώρου, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Επετηρίδα Πανεπιστηµιακού έτους , τχ. Β, εγγραφές- σπουδές, εξετάσεις φοιτητών και προγράµµατα διδασκαλίας, Πρυτανεία Ε.Ι.Βουζίκα, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Επετηρίδα Πανεπιστηµιακού έτους , τχ. Β, εγγραφές- σπουδές, εξετάσεις φοιτητών και προγράµµατα διδασκαλίας, Πρυτανεία Σπ.Δ.Μουλόπουλου, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Οδηγός Σπουδών του Τµήµατος Θεολογίας , Προεδρία: Καθηγητού Β. Γιαννόπουλου, σύνταξη- έκδοση: Σπ.Κοντογιάννης, Επ.Καθηγητής, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Οδηγός Σπουδών του Τµήµατος Θεολογίας , Προεδρία: Καθηγητού Β. Γιαννόπουλου, σύνταξη- έκδοση: Δ.Γόνης, Καθηγητής και Α.Μπετχαβά, Γραµµατέας Τµήµατος Θεολογίας, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Τµήµα Θεολογίας, Οδηγός Σπουδών , Προεδρία: Καθηγητού Χ.Γ. Σωτηρόπουλου, σύνταξη- έκδοση: Πρωτ. Δ.Τζέρπος, Λέκτορας και Α. Μπετχαβά, Γραµµατέας Τµήµατος Θεολογίας, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Τµήµα Θεολογίας Οδηγός Σπουδών Ακαδ. έτος , Προεδρία: Καθηγητού Ν. Ολυµπίου, Αθήνα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεολογική σχολή, Τµήµα Θεολογίας Οδηγός Σπουδών Ακαδ. έτος , Προεδρία: Καθηγητού Ν. Γ. Ξεξάκη,, Αθήνα Β. Βοηθήµατα 1. A.Ziaka, La recherché Grecque contemporaine et l Islam,(Διδακτορική Διατριβή) p.p , Universite Marc Bloch- Strasbourg, Faculte de Theologie Catholique, (2002). 2. Α.Ζιάκα, Η µελέτη του Ισλάµ στην Ελληνική έρευνα, Al Tasamoh (στα Αραβικά), v. 14, Oman 2006,p.p , edited by the Ministry of Awqaf & Religious Affairs in Oman. 10

11 Η πρώτη Δηµοσίευση του παρόντος πραγµατοποιήθηκε στην Αγγλική Γλώσσα, στα,proceedings of the 2nd International Conference The Influence of Education and Media on Christian Muslim Relations, held at Bethlehem University in the Holy Land Palestine October 15-17,

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική

1. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Παιδαγωγική-Κατηχητική KOΓΚΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Όνομα πατέρα: Βασίλειος Ημερομηνία γέννησης 1948 Δ/νση κατοικίας Κεραμοπούλου 11 Ταχ. Κώδ.: 546 22 Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία

1987-1989: Μεταδιδακτορικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης στην Καθολική Θεολογία Όνομα: ΗΡΑΚΛΗΣ Επώνυμο: ΡΕΡΑΚΗΣ Όνομα πατρός: ΜΑΤΘΑΙΟΣ Χρον. γέννησης: 1952 Τόπος γέννησης: ΡΕΘΥΜΝΟ Βαθμίδα: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σχολή: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ Τμήμα: ΠΟΙΜ. & ΚΟΙΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστήριο: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Τηλ.: 2310

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA) Master s Degree www.unic.ac.cy Τμήμα Θεολογίας και Πολιτισμού Μεταπτυχιακό στη Θεολογία (MA) Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας προσφέρει, από τον Σεπτέμβριο του 2015, ολοκληρωμένες Σπουδές Θεολογίας στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ AΡΙΣΣΤΤΟΤΤΕΕΛΕΕΙ ΙΟ ΠΑΝΕΕΠΙ ΙΣΣΤΤΗΜΙ ΙΟ ΘΕΕΣΣΣΣΑΛΟΝΙ ΙΚΗΣΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Διευθυντής Εργαστηρίου : Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Κυρία Άννα ιαµαντοπούλου, Υπουργό Παιδείας ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων, Ανδρέα Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι, ypourgos@ypepth.

Προς: Κυρία Άννα ιαµαντοπούλου, Υπουργό Παιδείας ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων, Ανδρέα Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι, ypourgos@ypepth. ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΩΝ Αθήνα, 21/07/2011 Αρ. Πρωτ.: Εξ./397/2011 Προς: Κυρία Άννα ιαµαντοπούλου, Υπουργό Παιδείας ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων, Ανδρέα Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι, ypourgos@ypepth.gr

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ " Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ"

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ  Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ - ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ " Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ" ιευθύντρια:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς

Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς Η προσχολική εκπαίδευση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα και στις ελληνικές κοινότητες της διασποράς Α. Σύντοµη ιστορική διαδροµή Η ελληνική προσχολική εκπαίδευση γεννιέται και αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Το προφίλ του Τμήματος και των Αποφοίτων σε 10 Ερωτήσεις 1. Τί είδους Μηχανικός είναι ο Μηχανικός Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης

Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης Υπεύθυνη Καθηγήτρια ΤΣΑΤΣΟΥΛΑ ΜΑΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Μητρετόδη Νατάσα Ζώρας Θοδωρής Πένκης Γιάννης 1 Η Μεσόγειος θάλασσα βρέχει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική Στην Ευρώπη βρέχει τις εξής χώρες: Ισπανία, Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2011 & 2012 & 2013 2 Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕ ΙΟ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2011 & 2012 & 2013 2 Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕ ΙΟ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕ ΙΟ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (περιλαμβ. οι Στρατιωτικές Σχολές) 2. Ιστορία ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2011 & 2012 & 2013 2 Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕ ΙΟ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 3 Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Η Θρησκευτική Εκπαίδευση (ΘΕ) και το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΘΜ) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Θρησκευτική Εκπαίδευση (ΘΕ) και το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΘΜ) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Θρησκευτική Εκπαίδευση (ΘΕ) και το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΘΜ) στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόπειρα χαρτογράφησης με βάση στοιχεία του 2007 και 2008) Όλγα Γριζοπούλου Δρ Θεολογίας - εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ολο το σχέδιο για το νέο λύκειο και τις πανελλαδικές Το καινοτόµο «σχέδιο Αρβανιτόπουλου» θα έχουν την ευκαιρία να το γνωρίσουν πρώτοι οι φετινοί

Ολο το σχέδιο για το νέο λύκειο και τις πανελλαδικές Το καινοτόµο «σχέδιο Αρβανιτόπουλου» θα έχουν την ευκαιρία να το γνωρίσουν πρώτοι οι φετινοί Ολο το σχέδιο για το νέο λύκειο και τις πανελλαδικές Αλλάζουν όλα στο λύκειο από τον Σεπτέµβριο του 2013, καθώς το υπουργείο Παιδείας καταθέτει στη Βουλή σχέδιο νόµου, που παρουσιάζει σήµερα αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015

Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών»

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών» Προς :Αξιότιµο Υπουργό Οικονοµικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα Βιέννη, 14.12.2012 Αρ. πρωτ.: 29/2012 Κοιν.: Αξ.κ Αντώνη Σαµαρά, Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αξ.κ. Γιώργο Μαυραγάνη, Υφυπουργό Οικονοµικών Αξ.κ. Κωνσταντίνο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

* Συνδέεται άμεσα η αξιολόγηση με τη μισθολογική προαγωγή στον επόμενο βαθμό.

* Συνδέεται άμεσα η αξιολόγηση με τη μισθολογική προαγωγή στον επόμενο βαθμό. Ανακοίνωση της ΔΑΚΕ Καθηγητών Δ.Ε, για το σχέδιο Π.Δ για την Αξιολόγηση Κατατέθηκε από το Υπουργείο Παιδείας προς διαβούλευση το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Μία

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεσόγειος και οι. αραβικές εξεγέρσεις

Η Μεσόγειος και οι. αραβικές εξεγέρσεις ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ηµερίδα Mare Nostrum II Η Μεσόγειος και οι αραβικές εξεγέρσεις Μία πρωτοβουλία οµάδας

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Αλεξανδροπούλου Καθηγήτρια Αναπληρώτρια Πρύτανη Πρόεδρος ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Ευγενία Αλεξανδροπούλου Καθηγήτρια Αναπληρώτρια Πρύτανη Πρόεδρος ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Μακεδονίας Ευγενία Αλεξανδροπούλου Καθηγήτρια Αναπληρώτρια Πρύτανη Πρόεδρος ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος 2013 Σχολή Επιστημών Διοίκησης Επιχειρήσεων - Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Αθήνα, 2003 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφικό έργο. Γεώργιος Α. Τσανανάς

Συγγραφικό έργο. Γεώργιος Α. Τσανανάς Γεώργιος Α. Τσανανάς Συγγραφικό έργο Δηµοσίευσα πάνω από 50 µελέτες και άρθρα (αυτοτελώς, σε συλλογικούς τόµους, σε περιοδικά και εφηµερίδες) θεολογικού, κοινωνικού και κυρίως χριστιανοπαιδαγωγικού περιεχοµένου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ!ΕΡΓΑΣΙΩΝ!ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ!! ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ!ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ!

! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ!ΕΡΓΑΣΙΩΝ!ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ!! ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ!ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ! 2oΕπιστημονικόΣυνέδριο ΠανελλήνιαςΈνωσηςΣχολικώνΣυμβούλων ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΕΡΓΑΣΙΩΝΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Θεσσαλονίκη2015 ΠανελλήνιαΈνωσηΣχολικώνΣυμβούλων 2oΕπιστημονικόΣυνέδριο ΠανελλήνιαςΈνωσηςΣχολικώνΣυμβούλων

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Καθηγήτρια Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού Πρόεδρος ιοικούσας Επιτροπής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΜΑΔΕΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΜΑΔΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΟΜΑΔΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΠΘ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµός Εισακτέων ακαδηµαϊκού έτους 2014-2015 (Πανελλήνιες 2014)

Αριθµός Εισακτέων ακαδηµαϊκού έτους 2014-2015 (Πανελλήνιες 2014) Αριθµός Εισακτέων ακαδηµαϊκού έτους 2014-2015 (Πανελλήνιες 2014) 1ο Επιστηµονικό Πεδίο: Νοµικών, Κοινωνικών & Ανθρωπιστικών Επιστηµών Κωδικός Τμήματος Πανεπιστήμιο Τμήμα Εισακτέοι 2013 Σελίδα 1 από 5 129

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Εισήγηση προς την ΟΣΕΠ ΤΕΙ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η «άναρχη» ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της ίδρυσης νέων τμημάτων, παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Τ.Θ. 13801 ΤΚ 104310, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Πολιτισμού Παιδείας και Θρησκευμάτων Βουλευτές Ελληνικού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τέρμα Μαγνησίας, 62124,

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Master of Science in Health Management

Master of Science in Health Management Master of Science in Health Management Το Μεταπτυχιακό αυτό Πρόγραμμα υλοποιείται από το Διεθνές Τηλεματικό Πανεπιστήμιο UNINETTUNO με σκοπό να παρέχει τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες σε υψηλά στελέχη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΗΝΥΜΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Έχουμε την βαθύτατη χαρά να σας ενημερώσουμε ότι από 18 έως 21 Ιουνίου 2015 θα πραγματοποιηθεί στην Χάλκη Κωνσταντινούπολης, στην Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης, το Διεθνές Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία MAJA STOILKOVIC Φιλόλογος του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ANNA RASLJIC Τελειόφοιτος της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Π.Ε.ΣΥ.Π. ΒΑΣΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Π.Ε.ΣΥ.Π. ΒΑΣΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ 1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ (Π.Ε.ΣΥ.Π.) Ακαδηµαϊκό Έτος 2014-15 ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Π.Ε.ΣΥ.Π. ΒΑΣΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ Σύµφωνα µε τον Κανονισµό Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.gdimitrakopoulos.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα