1. Η περιοχή του Ρουμλουκιού Γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική ενημέρωση για το Ρουμλούκι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. Η περιοχή του Ρουμλουκιού. 1.1. Γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική ενημέρωση για το Ρουμλούκι"

Transcript

1 1. Η περιοχή του Ρουμλουκιού 1.1. Γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική ενημέρωση για το Ρουμλούκι Ρουμλούκι ονομάζονταν μέρος της μεγάλης προσχωσιγενούς πεδιάδας της Θεσσαλονίκης, που δημιουργήθηκε από τις συνεχείς προσχώσεις των ποταμών Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα. Είχε ως φυσικά του όρια μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του περασμένου αιώνα από την ανατολή τον ποταμό Λουδία με τις εκβολές του, από τη δύση τους πρόποδες του Βερμίου (τα όρια της πόλεως της Βέροιας), νότια τα υψώματα των Πιερίων και βόρεια τη λίμνη των Γιαννιτσών (Βάλτο). Στη σημερινή εποχή και μετά την αποξήρανση της λίμνης των Γιαννιτσών αποτελεί τμήμα του κάμπου της Ημαθίας, που διασχίζει ο ποταμός Αλιάκμονας. Στην περιοχή αυτή δόθηκε η προσωνυμία "Ρουμλούκι" ή "Ουρουμλούκ" από τους πρώτους Οθωμανούς κατακτητές λόγω του ανόθευτου και αμιγές ντόπιου ελληνικού πληθυσμού. Ως λέξη προέρχεται από τη σύνθεση δύο τούρκικων λέξεων 1. Ρουμ (Rum), που σημαίνει Έλληνας-Ρωμιός και 2. Λουκ (Luc), κτητική κατάληξη ή επιθετικός προσδιορισμός 1. Δηλαδή, "Ρουμλούκι" σημαίνει χώρα ή τόπος που κατοικείται, έχει Έλληνες Χριστιανούς Ορθόδοξους κατοίκους, όπως και η Ρούμελη, Ρωμυλία. Στο Ρουμλούκι παρατηρήθηκε μόνιμη εγκατάσταση ανθρώπων ήδη από τους νεολιθικούς χρόνους. Αυτό φαίνεται από τον νεολιθικό οικισμό στην Τούμπα της Νέας Νικομήδειας (Μπρανιάτες), που είχε ζωή περίπου από το π.χ. μέχρι το 5000 π.χ. και αποτελεί έναν από τους παλαιότερους οργανωμένους οικισμούς της Ευρώπης. Όμως, και κατά την εποχή του σιδήρου έχουμε την παρουσία οικισμών στο Ρουμλούκι, όπως μας δείχνουν οι τάφοι της πρώιμης εποχής του σιδήρου, που ανακαλύφθηκαν στο προϊστορικό νεκροταφείο της Βεργίνας (Μπάρμπες Κούτλες) αλλά και η ανακάλυψη ενός οικισμού στην περιοχή της Κυψέλης 2. Με την ονομασία "Ημαθία" ή "Ερατεινή Ημαθία" γνωρίζει την περιοχή ο Όμηρος και την αναφέρει να γειτονεύει με την Πιερία. Η λέξη Ημαθία προέρχεται, σύμφωνα με γλωσσολόγους, από το άμαθος ψάμαθος σάμαθος και σημαίνει 1. Βλ. Ι. Δ. Μοσχόπουλος, Ρουμλουκιώτικα σημειώματα , τόμ. 1 ος, Θεσσαλονίκη 1988, σ Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, Τ Αντέτια μας: Ήθη και έθιμα από το Ρουμλούκι, εκδ. Αιγινίου, Αλεξάνδρεια 2001, σ. 13.

2 περιοχή άμμου. Η υποχώρηση της θάλασσας από την περιοχή της Ημαθίας με την πάροδο των αιώνων και η σταδιακή μετατροπή της από αμμουδερή γη σε εύφορη πεδιάδα, λόγω της επίστρωσης με πλούσια λάσπη που απόθεταν τα ποτάμια της περιοχής σε περιόδους πλημμύρων, είναι κάποιοι από τους λόγους δημιουργίας του σημερινού γόνιμου κάμπου του Ρουμλουκιού. Από τη μυθολογία και αρχαίες μαρτυρίες προκύπτει ότι οι προϊστορικοί κάτοικοι της περιοχής ήταν Πελασγοί. Οι Πελασγοί αναφέρονται με διάφορα ονόματα και συγκεκριμένα στην περιοχή η ονομασία τους ήταν Φρύγες. Το 2000 π.χ. εμφανίζονται στην περιοχή οι Αχαιοί οι οποίοι συγχωνεύονται με τους αυτόχθονες κατοίκους της περιοχής. Ένα τμήμα των παλαιότερων κατοίκων απωθούνται προοδευτικά προς την Μικρά Ασία. Το 1400 π.χ. εμφανίζονται στην περιοχή και οι Βοττιαίοι, κρητομινωικής καταγωγής και εκδιώχνονται περίπου το 800 π.χ. από μία άλλη ελληνική φυλή που εγκαθίστανται στην περιοχή τους. Πρόκειται για το "Δωρικό τε και Μακεδονικό έθνος", με καταγωγή από το Άργος της Πελοποννήσου γι αυτό και οι Μακεδόνες θεωρούσαν τους εαυτούς τους Τημενίδες, δηλαδή απογόνους του ημίθεου Ηρακλή 3. Η περιοχή του Ρουμλουκιού αποτέλεσε τον πυρήνα του μακεδονικού κράτους αφού σε αυτήν βρίσκονταν η πρώτη και ιερή πρωτεύουσα του, οι Αιγές. Ταυτόχρονα, αναπτύχθηκε στην περιοχή μία από τις παλαιότερες πόλεις των Μακεδόνων, η Άλωρος, στην οποία εκτρέφονταν τα άλογα του περίφημου μακεδονικού ιππικού και η οποία βρίσκονταν περίπου στη θέση της σημερινής Αλεξάνδρειας (Γιδάς). Στην εποχή της Ρωμαιοκρατίας, το Ρουμλούκι αποτέλεσε τμήμα ρωμαϊκής επαρχίας από το οποίο πέρασε και ο απόστολος Παύλος, πηγαίνοντας από τη Θεσσαλονίκη στη Βέροια δια μέσω της Εγνατίας οδού 4. Κατά την βυζαντινή περίοδο, το Ρουμλούκι ήταν τμήμα του δεύτερου θέματος της Μακεδονίας και αναφερόταν με την ονομασία Καμπανία. Βρίσκονταν υπό την επιρροή των δύο μεγάλων πόλεων της Μακεδονίας, τη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη και αντιμετώπισε τις ίδιες επιδρομές και λεηλασίες που αντιμετώπισαν και οι πόλεις αυτές από τους Γότθους, Ούνους και Βούλγαρους. Τον 14ο αιώνα η περιοχή κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους και αποτέλεσε βακούφι (κτήμα) του Γαζή Εβρενός Μπέη, κατακτητή της Μακεδονίας. 3. Βλ. Ι. Δ. Μοσχόπουλος, Ρουμλούκι Ιστορία και Τοπογραφία, τεύχ. 1 ο : αρχαίοι χρόνοι ρωμαιοκρατία, Θεσσαλονίκη 1985, σ Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 13.

3 Στην σκοτεινή περίοδο της Τουρκοκρατίας το Ρουμλούκι αισθάνθηκε με έντονο τρόπο την καταπίεση του κατακτητή και τα δεινά της δουλείας. Οι κάτοικοι του παρά τις δυσκολίες κατάφεραν να διατηρήσουν την ελληνικότητα τους και να δεχτούν ελάχιστες γλωσσικές και πολιτισμικές επιρροές από τους Τούρκους κατακτητές. Την παραμονή της Ελληνικής Επανάστασης η περιοχή ήταν έτοιμη ψυχικά για την συμμετοχή της στον αγώνα. Επειδή όμως ήταν κοντά στα μεγάλα τούρκικα κέντρα δέχθηκε πρώτη την επίθεση των τούρκικων στρατευμάτων, όπως το 1822, όποτε μετά την καταστροφή της Νάουσας, γνώρισαν και τα χωριά του Ρουμλουκιού το ολοκαύτωμα και την πυρπόληση. Το ίδιο συνέβη και το 1878 κατά την επανάσταση στα Πιέρια 5. Έτσι, ενώ στη Ν. Ελλάδα ιδρύεται από το 1830 ανεξάρτητο Ελληνικό Βασίλειο, το Ρουμλούκι μαζί με την υπόλοιπη Μακεδονία παραμένει άλλα ογδόντα περίπου χρόνια κάτω από τούρκικο ζυγό. Στα τέλη του 19ου αιώνα με αρχές του 20ου αιώνα, η περιοχή έχει να αντιμετωπίσει έναν άλλο αδυσώπητο εχθρό τον Βούλγαρο κομιτατζή, ο οποίος κάτω από την τούρκικη κάλυψη κάνει τα πάντα για να εξαφανίσει τον ελληνισμό της Μακεδονίας. Κατά τον Μακεδονικό αγώνα ( ) οι Ρουμλουκιώτες συμμετείχαν ενεργά σε αυτόν. Το 1904 στην περιοχή του Ρουμλουκιού δρούσε το ολιγάριθμο σώμα του καπετάν Θεοχάρη Κούγκα ή Γιδιώτη. Στις αρχές του 1905 μπήκε για πρώτη φορά στο Ρουμλούκι οργανωμένο ελληνικό σώμα του Κωνσταντίνου Μπουκουβάλα με βάση του τη καλύβα του τσεκρή στη Λίμνη των Γιαννιτσών. Ο αγώνας στο Ρουμλούκι και το γειτονικό Βάλτο περιγράφεται από το θρυλικό έργο της Πηνελόπης Δέλτα "Στα μυστικά του Βάλτου". Το με τους Βαλκανικούς πολέμους έγινε δυνατή η απελευθέρωση της Μακεδονίας. Στις 17 Οκτωβρίου του 1912 εισήλθαν τα ελληνικά στρατεύματα στο Γιδά και το Ρουμλούκι ενσωματώνεται επίσημα πλέον στην Ελλάδα 6. Μετά την απελευθέρωση η εξέλιξη του Ρουμλουκιού ακολούθησε βραδύ ρυθμό λόγω μισής χιλιετηρίδας συνεχόμενης τούρκικης κατοχής. Το κύριο γνώρισμα των 50 περίπου μικρών και μεγάλων ελληνικών χωριών του Ρουμλουκιού ήταν η ίδια λαλιά, η ίδια ενδυμασία και τα ίδια ήθη και έθιμα. Εκκλησιαστικώς, τα χωριά αυτά άνηκαν σε τρεις Επισκοπές και Μητροπόλεις, την Επισκοπή Κίτρους, τη Μητρόπολη Βεροίας και Ναούσης και την Επισκοπή 5. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ Βλ. Δ. Θ. Μπέλλου, Η απελευθέρωση της Αλεξάνδρειας (πρώην Γιδά) και της περιοχής το 1912 (με βάση και την προφορική παράδοση), Βέροια 1993, σ. 10.

4 Καμπανίας ή Καστρίου. Σήμερα το σύνολο των ρουμλουκιώτικων χωριών ανήκουν στη Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Σημαντικοί εκκλησιαστικοί προορισμοί της περιοχής θεωρούνται η Μονή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού και το μοναστήρι της Αγίας Κυριακής με το ομώνυμο πανηγύρι που συγκεντρώνει ακόμα και σήμερα πολύ κόσμο. Μερικά από τα πιο σημαντικά χωριά του Ρουμλουκιού που υπάρχουν και στη σημερινή εποχή είναι: Σχοινάς, Πλατύ, Γιδάς (η σημερινή κωμόπολη Αλεξάνδρεια), Καψόχωρα, Κλειδί, Λιανοβέργι, Νησέλι, Νησί, Παναγιά, Μελίκη, Παλατίτσια, Μέση, Καβάσιλα, Σταυρός, Σκυλίτσι, Λουτρός, Άμμος, Επισκοπή, Κεφαλοχώρι, Ξεχασμένη, Ραψομανίκη, Παλιόχωρα, Κουλούρα, Διαβατός, Κορυφή, Τσινάφορο, Αγκαθιά, Μακροχώρι, Βρυσάκι, Κυψέλη, Μπάρμπες και Κούτλες, με την ένωση των δύο τελευταίων χωριών προέκυψε η Βεργίνα 7. Ένα μόνο ρουμλουκιώτικο χωριό από όλα τα παραπάνω κατάφερε μέχρι τις μέρες μας να υφίσταται ως πόλη. Από τα μέσα περίπου του 18ου αιώνα αρχίζει να αναπτύσσεται δυναμικά και γίνεται η πρώτη πόλη του Ρουμλουκιού μετά από μια μεγάλη χρονική περίοδο, που περιλαμβάνει τα βυζαντινά χρόνια και τη Τουρκοκρατία. Στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν τσιφλίκι του Μεχμέτ Σεφίκ Πασά, απογόνου του Γαζή Εβρενός 8. Πρόκειται για το Γιδά, τη σημερινή Αλεξάνδρεια όπως μετονομάστηκε το Υπάρχουν διάφορες θεωρίες και υποθέσεις για την προέλευση του ονόματος Γιδάς: Από τη βυζαντινή οικογένεια των Γίδων, οι οποίοι ήταν γαιοκτήμονες. Από το ιερό ζώο των κατοίκων της Μακεδονίας τη γίδα ή από το γεγονός ότι οι κάτοικοι έτρεφαν πολλές γίδες σαν οικόσιτα ζώα. Από την ένωση γη και είδα = Γηδά, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος διέκρινε από την Πέλλα ένα κομμάτι γης στην απέραντη θάλασσα. Βέβαια, υπάρχουν πολλές παραλλαγές. Άλλοι στη θέση του Αλεξάνδρου έβαζαν ναυτικούς από τη Πέλλα που χάθηκαν σε τρικυμία και φώναξαν "γη είδα", μόλις αντίκρισαν την περιοχή. Άλλοι, υποστηρίζουν ότι η βασίλισσα Βεργίνα ή ένας στρατηγός της φώναξαν το "γη είδα" από το ανάκτορο στα Παλατίτσια. Από την ένωση γη και οδός, γιατί η περιοχή ήταν κόμβος πολλών δρόμων. 7. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σσ Βλ. Δήμος Αλεξάνδρειας, Αλεξάνδρεια Σιδηρόδρομος και Πόλη , Σεπτέμβριος 1994, σ. 36.

5 Το Ρουμλούκι πλέον αποτελείται από ένα μωσαϊκό φυλών. Εκτός από τους ντόπιους Μακεδόνες κατοίκους του Ρουμλουκιού, στο Ρουμλούκι ήρθαν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία (Σμύρνη, Μαγνησία, Καππαδοκία, Άδανα), τον Πόντο, την Ανατολική και Βόρεια Θράκη καθώς και Τσερκέζοι μουσουλμάνοι αντικεμαλιστές. Αργότερα, προστέθηκαν σε αυτούς κάτοικοι από άλλες περιοχές της Ελλάδας, κυρίως από τα ορεινά της Μακεδονίας (Γρεβενά, Κοζάνη, Καστοριά) λόγω του εύφορου κάμπου που δημιουργήθηκε μετά την αποξήρανση της Λίμνης των Γιαννιτσών καθώς και Βλάχοι και Σαρακατσάνοι που πούλησαν τα κοπάδια τους και αγόρασαν στην περιοχή κτήματα. Σε αυτούς προστέθηκαν πολιτικοί πρόσφυγες από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, Ελληνοπόντιοι από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και αθίγγανοι από τη Ρουμανία. Τέλος στον ντόπιο πληθυσμό που υπήρχε πριν την απελευθέρωση, πρέπει να αναφερθούν οι Ηπειρώτες καταστηματάρχες, οι Καστοριανοί μυλωνάδες και οι Τουρκόγυφτοι κολήγοι στα τσιφλίκια των Τούρκων μπέηδων. Αποτέλεσμα από όλη αυτή τη πανσπερμία φυλών ήταν να χαθεί η ομοιογένεια του ντόπιου ρουμλουκιώτικου πληθυσμού ιδιαίτερα μετά την δεκαετία του 1920, σε μεγαλύτερο βαθμό στην Αλεξάνδρεια και λιγότερο στα χωριά Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 15.

6 1.2. Η σύνθεση και η καταγωγή του γηγενούς ρουμλουκιώτικου πληθυσμού Ο γηγενής ρουμλουκιώτικος πληθυσμός, "οι ντόπιοι", όπως αποκαλούνται, ήταν Έλληνες χριστιανοί ορθόδοξοι μόνιμοι κάτοικοι των χωριών της περιοχής κατά τους χρόνους πριν από την απελευθέρωση του 1912 από την τούρκικη κυριαρχία. Εκτός από τους ντόπιους, πριν από την απελευθέρωση, στο Ρουμλούκι διαβιούσαν Οθωμανοί μπέηδες (ιδιοκτήτες τσιφλικιών) με τις οικογένειες τους. Αυτοί έμεναν στα κονάκια τους που διατηρούσαν στο Ρουμλούκι κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού. Τον υπόλοιπο χρόνο έμεναν στις μόνιμες κατοικίες τους στη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη. Επίσης, στο Ρουμλούκι διέμεναν Τουρκαλβανοί ή Αλβανοί, που ήταν επιστάτες στα κονάκια των μπέηδων, Αλβανοί γκέκηδες (νομάδες), λίγοι Τούρκοι χωροφύλακες (τζιανταρμάδες), Τουρκόγυφτοι, οι οποίοι ήταν δουλοπάροικοι στα τσιφλίκια των μπέηδων, Ηπειρώτες και Βεροιείς, που ήταν ιδιοκτήτες εμπορικών καταστημάτων (χαντζήδες) και Καστοριανοί μυλωνάδες 10. Ο ντόπιος ρουμλουκιώτικος πληθυσμός ήταν και είναι στο κύριο κορμό του γηγενής, όμως έγιναν αρκετές επιμειξίες με άτομα που κατέφευγαν στο Ρουμλούκι για διάφορους λόγους. Το Ρουμλούκι ήταν μία περιοχή με χαλαρή ως μηδαμινή την παρουσία των Τούρκων κατακτητών. Είχε ένα ιδιόμορφο καθεστώς στην καλλιέργεια της γης και στη διαμονή στα χωριά τσιφλίκια των μπέηδων. Ο υπόδουλος κάτοικος του Ρουμλουκιού είχε την ελευθερία να επιλέξει τον μπέη και το χωριό που θα διέμενε με μόνη προϋπόθεση τη σύναψη συμφωνητικού μαζί του ετήσιας διάρκειας για την καλλιέργεια τμήματος της ιδιοκτησίας του και απόδοση στον μπέη μέρος από την παραγωγή. Επιπλέον, το Ρουμλούκι ήταν ιδανικός τόπος για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας λόγω του αφορολόγητου της από τους Οθωμανούς και της ύπαρξης απέραντων βοσκότοπων στην περιοχή. Το Ρουμλούκι ήταν ιδιαίτερα κατάλληλος τόπος για καταφύγιο φυγάδων, ανταρτών και παρανόμων λόγω ότι διέθετε πολλές φυσικές κρυψώνες όπως το Βάλτο, διάσπαρτα δάση στη πεδιάδα και τα βόρεια υψίπεδα των Πιερίων. Τέλος, μετά την καταστροφή της Νάουσας το 1822 και την πυρπόληση των ρουμλουκιώτικων χωριών, οι μπέηδες αποζητούσαν εργατικά χέρια λόγω της μείωσης του ντόπιου πληθυσμού, οπότε και διευκόλυναν την εγκατάσταση νεοφερμένων. 10. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 16.

7 Για όλους τους προηγούμενους λόγους, πριν την απελευθέρωση, αρκετές οικογένειες ήρθαν να εγκατασταθούν στο Ρουμλούκι από άλλες περιοχές όπως φαίνεται και από τα επίθετα τους. Τα επίθετα των γηγενών Ρουμλουκιωτών συνήθως έχουν την κατάληξη -όπουλος. Τέτοιες περιοχές ήταν τα ορεινά χωριά των Πιερίων, των Χασίων και του Βερμίου, η Αριδαία, οι Σέρρες, η Χαλάστρα, η Κατερίνη, η Ελασσόνα, ο Κολυνδρός, η Βόρεια Μακεδονία (Στρωμνίτσα, Γκάμπροβο), η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, η Βόρεια και Ανατολική Θράκη 11. Αρχικά ο ντόπιος πληθυσμός ήταν επιφυλακτικός με όλους αυτούς που άρχισαν να εγκαθίστανται στο Ρουμλούκι, όμως σταδιακά άρχισαν οι επιγαμίες Ρουμλουκιωτών μαζί τους και έτσι μειώθηκε η επιφύλαξη των ντόπιων προς αυτούς. Πολλοί από αυτούς, όταν έφτασαν στο Ρουμλούκι μιλούσαν μόνο Αρβανίτικα, Βλάχικα ή Σλαβομακεδονικά, με τον καιρό όμως ενσωματώθηκαν, υιοθέτησαν τα ήθη, έθιμα και τον τρόπο ζωής της περιοχής και έμαθαν την ρουμλουκιώτικη ντοπιολαλιά. Αρκετοί από αυτούς, που μετοίκησαν στο Ρουμλούκι, ήταν κυνηγημένοι από τους Τούρκους συνήθως μετά από κατάπνιξη κάποιου επαναστατικού κινήματος και εξαιτίας της συμμετοχής τους σε αυτό. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση της δικής μου οικογένειας. Τέτοιου λόγου μετοικήσεις πραγματοποιήθηκαν στο Ρουμλούκι μετά τα Ορλωφικά και μετά την καταστολή της επανάστασης του 1821 στο Θεσσαλικό και έτερο Μακεδονικό χώρο. Αρκετές οικογένειες ντόπιων Ρουμλουκιωτών μετοίκησαν, με τη σειρά τους, σε άλλες περιοχές, όπως τη Χαλάστρα, τη Βέροια και τη Νάουσα για διάφορους λόγους π.χ. φιλονικία με μπέη, πλημμύρες. Άλλες οικογένειες, λόγω επιδρομών ληστρικών ομάδων Αλβανών και Τουρκαλβανών, αναγκάστηκαν να μετοικήσουν στην Θεσσαλία ή την Πελοπόννησο, όταν ήταν αυτές ακόμα τουρκοκρατούμενες. Επιπρόσθετα, το 1878 μετά το αποτυχημένο επαναστατικό κίνημα στο Ρουμλούκι και τα Πιέρια, έχουμε μετοικήσεις Ρουμλουκιωτών στην ελεύθερη Ελλάδα. Τέλος, μετά το κίνημα των Νεότουρκων του 1908, λόγω ότι όλοι οι Οθωμανοί πολίτες ανεξαρτήτου εθνικότητας υποχρεώθηκαν να υπηρετούν στο τούρκικο στρατό, κάποιοι Ρουμλουκιώτες αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη Λάρισα, την Αθήνα ή ακόμη και την Αμερική. 11. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 17.

8 1.3. Ασχολίες και εργασίες στο Ρουμλούκι Τα χωριά του Ρουμλουκιού βρίσκονται όλα στον κάμπο της Κεντρικής Μακεδονίας, σε εύφορα εδάφη που ποτίζονται από τα νερά του Αλιάκμονα και του Λουδία. Μεγάλο μέρος της περιοχής βρίσκεται εκεί που παλιότερα υπήρχε η Λίμνη των Γιαννιτσών. Η εδαφολογική διαμόρφωση της περιοχής, λόγω της πλούσιας βλάστησης και των πολλών παλιότερα δασών και βοσκότοπων συντέλεσε στο να αναπτυχθεί μία οικονομία κατεξοχήν γεωργοκτηνοτροφική. Τα κυριότερα επαγγέλματα των κατοίκων του Ρουμλουκιού προς τα τέλη του19 ου αιώνα ήταν γεωργοί, ζευγαράδες και κτηνοτρόφοι. Κάποια άλλα επαγγέλματα των κατοίκων ήταν γανωτήδες, τσαγκαράδες, ράφτες και φυσικά δάσκαλοι και ιερείς. Εικόνα 1: Όργωμα. Εικόνα 2: Κτηνοτρόφοι στο Ρουμλούκι. Οι Τούρκοι που έμεναν μόνιμα στην περιοχή ήταν πολύ λίγοι. Οι Ρουμλουκιώτες χωρικοί δούλευαν στα τούρκικα χτήματα (τσιφλίκια) για να επιβιώσουν. Ο φόρος ήταν περίπου το 60% της σοδειάς και οι γεωργοί αναγκάζονταν να μηχανεύονται διάφορους τρόπους για να παρουσιάσουν μικρότερη σοδειά. Στην κτηνοτροφία οι Τούρκοι δεν επέβαλλαν φόρο και για αυτόν τον λόγο σχεδόν όλοι οι χωρικοί στο σπίτι τους ή και έξω στα βοσκοτόπια εκτρέφανε πολλά ζώα. Πολλοί Ρουμλουκιώτες ιδιαίτερα από περιοχές κοντά στο Βάλτο ασχολούνταν και με το ψάρεμα. Ψάρευαν κυρίως γριβάδια, γουλιανούς, χέλια και πρίκια στη λίμνη των Γιαννιτσών, το Λουδία και τον Αλιάκμονα. Η ζωή των Ρουμλουκιωτών ήταν απλή και σπάνια επικοινωνούσαν με ξένα χωριά. Τα χωριά του Ρουμλουκιού χαρακτηρίζονταν από την αυτάρκεια τους ιδιαίτερα στις πρώτες ύλες. Μόνο για ιδιαίτερες ανάγκες οι Ρουμλουκιώτες ταξίδευαν ως τη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη. «...Όλοι τους, δουλευτάδες, καλλιεργούν τη γόνιμη

9 και εύφορη γη. Γι αυτό έχουν άφθονα τα μέσα της ζωής. Ζουν όμως απλά και σχεδόν δεν επικοινωνούν με ξένα χωριά. Στην απλή αυτή ζωή έχουν συνηθίσει από τον καιρό που ήταν κολίγοι, που δεν είχαν δηλαδή δική τους περιουσία και η γη που καλλιεργούσαν άνηκε στον τσιφλικούχο αγά. Επειδή το έδαφος είναι πλούσιο, τα ζώα τους, άλογα, πρόβατα, βουβάλια και γελάδια με τα μεγάλα καμπυλωτά κέρατα μια ξεχωριστή ράτσα που μοιάζει με την αρχαία είναι καλοαναθρεμμένα. Οι πετεινοί τους έχουν ιδιαίτερο τύπο με κατσαρά φτερά, είναι μεγαλόσωμοι και ψηλοί και με ηχηρή φωνή μακρόσυρτη. Οι Ρουμλουκιώτες σπάνια κατεβαίνουν στη Θεσσαλονίκη. Για τις συναλλαγές τους πάνε κάθε οχτώ στο παζάρι της Βέροιας, που είναι και η πρωτεύουσα της περιοχής τους...» 12 Η χειροτεχνία στο Ρουμλούκι εξελίχθηκε αρκετά, αν και συγκρατήθηκε από την παράδοση, και είχε τη δική της καλλιτεχνική ζωή, σα να ακολουθεί το δρόμο της από την προϊστορική εποχή. Ο τομέας της χειροτεχνίας που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα ήταν η διακοσμητική, ενώ η οικοδομική καθυστέρησε πολύ. Το ίδιο συνέβη και με τους Σαρακατσάνους της περιοχής, οι οποίοι είχαν αναπτυγμένη τη διακοσμητική τέχνη στα κεντήματα και τα εξαρτήματα της φορεσιάς,όπως και οι Ρουμλουκιώτες, τα σπίτια τους όμως ήταν γινωμένα από χόρτα, όσο και αν αυτό το επιβάλλει η νομαδική τους ζωή, καθυστερούν και αυτοί πολύ στην ανάπτυξη της οικοδομικής 13. Η ανάπτυξη της αγγειοπλαστικής δεν ευδοκίμησε στο Ρουμλούκι λόγω ότι δεν υπήρχε πρόσφορο υλικό στον τόπο. Τα αγγειοπλαστικά κατασκευάσματα του Ρουμλουκιού υστερούν πολύ ή δεν υπάρχουν καθόλου, όπως συνέβη και με την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα. Οι Ρουμλουκιώτες χρησιμοποιούσαν ξύλινα κυρίως αντικείμενα για την καθημερινή τους χρήση ή χάλκινα, τα οποία προμηθεύονταν από τη Βέροια και ακολουθούσαν τον ομοιόμορφο μακεδονικό τύπο 14. Οι γυναίκες στο Ρουμλούκι ασχολούνταν ιδιαίτερα με την υφαντική. Κάθε γυναίκα έπρεπε να υφάνει τα ρούχα που χρειάζονταν για το σπίτι της και την οικογένεια της και κάθε νέα κοπέλα έπρεπε να υφάνει μόνη της τα προικιά της. 12. Βλ. Γ. Μελίκης, Τα λαογραφικά της Μελίκης: Μελετήματα, τόμ. Δ, εκδ. Λαογραφικός Όμιλος Μελίκης και Περιχώρων, Μελίκη 1987, σ Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σ Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σ. 73.

10 Εικόνα 3: Γυναίκες του Ρουμλουκιού υφαίνουν. Οι αργαλειοί που χρησιμοποιούσαν ήταν δύο ειδών, ο στρωτός ή καθούμενος και ο περπατάρικος. Τα αδράχτια, σφοντύλια, νήματα, μαντίλια, κλωστές και κομποβέλονα τα προμηθεύονταν από τους αρκουδιάρηδες ή γιούφτους, όπως τους έλεγαν, δίνοντας τους καλαμπόκι, στάρι, αλεύρι και άλλα. Οι αρκουδιάρηδες (γυρολόγοι) τριγυρνούσαν από χωριό σε χωριό με μια αρκούδα εκπαιδευμένη για να διασκεδάζει τους χωρικούς και ταυτόχρονα έκαναν ανταλλακτικό εμπόριο με τους κατοίκους. Το ύφασμα που συνήθιζαν να υφαίνουν στον αργαλειό οι γυναίκες του Ρουμλουκιού ήταν το σκούτι. Το σκούτι χρησιμοποιούνταν για όλα σχεδόν τα φορέματα και κυρίως για τα αντρικά και για τα διάφορα στρωσίδια. Γίνονταν από μαλλί προβάτου με διπλό συνήθως φάσιμο. Το σκούτι είχε το φυσικό χρώμα από το μαλλί των προβάτων. Πολλά σκούτια τα έβαφαν με φυτικές ουσίες (στήλιθρο, χάπατο) για να γίνουν μαύρα. Το γαλάζιο χρώμα του σαϊά, που είναι μέρος της γυναικείας ρουμλουκιώτικης φορεσιάς, το έκαναν με λουλάκι κατά το γνωστό τρόπο 15. Μία άλλη ασχολία των γυναικών του Ρουμλουκιού ήταν το κέντημα κυρίως στο χέρι και όχι τόσο στον αργαλειό. Με τον καιρό, όμως οι γυναίκες αναγκάστηκαν να παρατήσουν το κέντημα και να ασχοληθούν με τις δουλειές του αγρού και ιδιαίτερα μετά την απελευθέρωση του Ρουμλουκιού. Τα κεντήματα τους περιορίζονταν στο στολισμό των πουκάμισων. Δεν τα χρησιμοποιούσαν σχεδόν καθόλου για να στολίσουν τα σπίτια τους. Η τεχνοτροπία των κεντημάτων τους ήταν λεπτότατη, είχαν πλούσιο υλικό (μετάξι, χρυσά νήματα) και διακοσμητικά θέματα σφιχτοδεμένα με την τεχνική και το υλικό. Η συνηθισμένη βελονιά τους ήταν η σταυροβελονιά και σπανιότερα η ίση. 15. Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

11 Τα διακοσμητικά θέματα των κεντημάτων τους έχουν όλα ρυθμό γεωμετρικό με μαύρα περιθώρια. Τα διακοσμητικά θέματα των ρουμλουκιώτικων κεντημάτων μοιάζουν με αυτά της περιοχής της Νάουσας καθώς και με τα σαρακατσάνικα θέματα. Όλα τα ρουμλουκιώτικα κεντήματα έχουν μία ενιαία έκφραση και προέρχονται από το απλό τετράγωνο, που είναι το βασικό στοιχείο στο οποίο στηρίζεται ο ρυθμός τους. Ακόμα και στη πιο σύνθετη μορφή τους τα ρουμλουκιώτικα κεντήματα δεν φανερώνουν στοιχεία με προσωπικό χαρακτήρα. Η ενιαία γεωμετρική τους έκφραση δηλώνει την καταγωγή των κεντημάτων αυτών, που είναι ο παλιός αυτόχθονος ρυθμός που δεν αναμείχθηκε με μοτίβα των ιστορικών χρόνων και δεν ήρθε σε φυλετικές διασταυρώσεις Τα ρουμλουκιώτικα κεντήματα θεωρούνται από τα αγνότερα και τελείως ανεπηρέαστα από ξένες επιδράσεις ελληνικά κεντήματα Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

12 1.4. Το σπίτι στο Ρουμλούκι Στο Ρουμλούκι, ο μπέης ήταν αυτός που παραχωρούσε γη για καλλιέργεια στους ντόπιους και ταυτόχρονα έπρεπε να τους χτίσει σπίτι με τα παραρτήματα του. Σε ένα ρουμλουκιώτικο σπίτι συνήθως κατοικούσαν δύο και πολλές φορές περισσότερες οικογένειες. Δηλαδή η οικογένεια του πατέρα και των παντρεμένων αγοριών. Ο τσιφλικούχος αγάς τους έχτιζε σπίτια με τα πιο πρόχειρα υλικά. Τα σπίτια δεν είχαν κανένα εσωτερικό διάκοσμο λόγω του φόβου του Τούρκου αγά. Δεν τα διακοσμούσαν με σκοπό να φαίνονται φτωχότεροι χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι τους έλειπε η φιλοκαλία. Τα σπίτια ήταν απλά και αρκετές φορές στολισμένα με καρπούς και φυτά. Το σπίτι στο Ρουμλούκι αποτελεί τον τύπο του απλού μακεδονικού σπιτιού και μπορεί να χρησιμέψει για βάση στη μελέτη της εξέλιξης του αρχοντικού μακεδονικού σπιτιού 17. Τα σπίτια του Ρουμλουκιού είναι μονόπατα στρωτά και χαμηλά και σπανιότερα δίπατα, ψηλά και ανωγιαστά. Τα ρουμλουκιώτικα σπίτια που βρίσκονταν πέρα από τον Αλιάκμονα και κοντά στα βόρεια υψίπεδα των Πιερίων, ήταν κυρίως φτιαγμένα από πλίθια ή πέτρες από Καταφυώτες μάστορες που κατάγονταν από το Καταφύγι Κατερίνης και από γκέκηδες κεχαγιάδες (νομάδες). Τα περισσότερα, όμως, ρουμλουκιώτικα σπίτια βρίσκονταν κοντά στο Βάλτο ή στις όχθες του Αλιάκμονα και ήταν πιο πρόχειρα φτιαγμένα λόγω του φόβου πλημμυρών και με ντόπια υλικά όπως το ραγάζι (είδος καλαμιού) και η ρακίτα (είδος θάμνου). Τα σπίτια αυτά κοντά στο Βάλτο ονομαζόταν ραγαζόσπτιτα 18. Εικόνα 4: Ραγαζόσπιτα στο Γιδά το Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σ Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σσ

13 Εικόνα 5: Αρχοντικό στο Τσινάφορο (Πλάτανος), Τα ραγαζόσπιτα, που αποτελούσαν τον συνηθέστερο τύπο ρουμλουκιώτικου σπιτιού, διατηρώντας τα κύρια χαρακτηριστικά του ελληνικού και δη του πρωτόγονου μακεδονικού σπιτιού, είχαν σχήμα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου. Το κάθε ρουμλουκιώτικο σπίτι χτίζονταν σε μια μεγάλη περιοχή, το σπιτότοπο. Τα ρουμλουκιώτικα χωριά δεν έδιναν την εντύπωση χωριού με τη συνηθισμένη εικόνα που έχουμε σήμερα λόγω ότι τα σπίτια ήταν μακριά το ένα από το άλλο και σκόρπια εδώ και εκεί. Ο σπιτότοπος ήταν περιτριγυρισμένος με φράκτη από πλεκτές βέργες λεπτοκαρυάς και αγκάθια, που ονομαζόταν πλόκος ή πλοκαρία. Ο φράκτης είχε σε ένα μέρος φαρδιά πόρτα για να μπαινοβγαίνουν τα πρόβατα και τα βόδια και μία μικρότερη πόρτα κοντά στο σπίτι προς την αυλή για τους ανθρώπους 19. Στο κέντρο του σπιτότοπου βρίσκονταν το κυρίως σπίτι, ο μπινιάς και αντίκρυ του ο μικρός κήπος ή αλλιώς κρεβαταριά, δηλαδή ο ανθόκηπος με τα καρποφόρα δέντρα και την κληματαριά, φραγμένος και αυτός με πλόκο. Η διάταξη του κυρίως σπιτιού περιλάμβανε τρεις ή τέσσερις κάμαρες ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας και τις συνθήκες ζωής τους. Το σπίτι ήταν συνήθως ασπρισμένο με ασβέστη και η στέγη (αγριντιά) προεξείχε και ήταν σκεπασμένη με ψηλό καλάμι από το Βάλτο, το οποίο χρησιμοποιούνταν και για τις ψάθες και τα τοιχοψάθια. Η είσοδος στο κυρίως σπίτι γινόταν από τα μπρόστια (προστόος) προς την Ανατολή, καθαρά ελληνικό χαρακτηριστικό σπιτιού. Το καλοκαίρι, οι Ρουμλουκιώτες περνούσαν όλη σχεδόν την οικογενειακή τους ζωή στα μπρόστια. Εκεί κάθονταν, έτρωγαν, κοιμόνταν, δούλευαν και εκεί είχαν στημένο τον καθούμενο ή στρωτό αργαλειό. 19. Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

14 Εικόνα 6: Ρουμλουκιώτικο σπίτι με μπρόστια, χτισμένο στα μέσα της δεκαετίας του Από τα μπρόστια μέσω μίας χαμηλής πόρτας εισέρχονταν στην κεντρική κάμαρα, που λεγόταν κάθισμα, σπίτι ή νοντάς (οντάς), όπου ήταν ο χώρος υποδοχής και φιλοξενίας των επισκεπτών. Η κεντρική κάμαρα συνήθως ήταν σανιδωμένη σε αντίθεση με τα πατώματα των άλλων δωματίων που ήταν χωμάτινα. Επίσης, η κεντρική κάμαρα διέθετε στο μέσο του τοίχου ένα χτιστό περιποιημένο τζάκι. Εικόνα 7: Τζάκι στην κεντρική κάμαρα. Το μεσαίο δωμάτιο, το μίσιο ή παρταλόσπιτο λειτουργούσε ως αποθήκη, όπου φυλάσσονταν τα τρόφιμα και τα σκεύη του σπιτιού. Εκεί τοποθετούνταν τα υφάσματα του ύπνου, τα στρώματα, τα σεντούκια για το ρουχισμό, τα προικιά, τη τσερβοθήκη (θήκη για τα στρωσίδια) και διάφορα σκεύη όπως κούνια, ξύλινη κούτλα (πινακωτή), μπουτνόξυλο για το βούτυρο, σοφράδες (χαμηλά τραπέζια), διάφορα εργαλεία και γενικά όλο το σπιτομάζωμα. Η είσοδος στο παρταλόσπιτο γινόταν από

15 τα μπρόστια και αργότερα από το παραπόρτι, χαμηλό πορτάκι από την πλευρά του υπνοδωματίου. Στα παλαιότερα σπίτια στο παρταλόσπιτο δεν υπήρχε τζάκι, ενώ αργότερα προστέθηκε στα περισσότερα από αυτά 20. Δίπλα στο παρταλόσπιτο υπήρχε το υπνοδωμάτιο. Η πρόσβαση σε αυτό γινόταν από μία πόρτα που υπήρχε στα μπρόστια. Το υπνοδωμάτιο είχε ένα μεγάλο τζάκι και ένα μεγάλο ξύλινο κρεβάτι από άκρη σε άκρη, όπου κοιμόνταν όλα τα μέλη της οικογένειας. Κοντά στο κυρίως σπίτι υπήρχαν βοηθητικά χτίσματα για τις ανάγκες της ζωής τους και της εργασίας τους. Απέναντι από το σπίτι ήταν το αμπάρι με δύο πατώματα. Το κάτω μέρος ήταν χτιστό και χρησίμευε ως αποθήκη και το πάνω μέρος ήταν στεγασμένο με βούρλα ορθάνοιχτα από τα πλάγια. Εκεί μαζεύονταν στους γάμους οι άντρες για να γλεντήσουν. Εικόνα 8: Σπίτι μετά από γάμο. Απέναντι το αμπάρι. Άλλος βοηθητικός χώρος ήταν το καλυβόσπιτο (κοφινάριο, φουρνάριο, αλευρόσπιτο, καλύβι), που είχε τρεις κάμαρες. Διέθετε και αυτό ένα αμπρόστι για να ζυμώνουν τα ψωμιά, για αυτό λέγεται και ζυμωτικό, και ένα φούρνο για να τα ψήνουν. Στο καλυβόσπιτο τοποθετούσαν και τον αργαλειό. Το καλυβόσπιτο ήταν χρήσιμο για να αποθηκεύουν τα τρόφιμα του σπιτιού, όπως σιτάρι, καρπολόι, αλεύρι και κρασί. Γύρω από τους τοίχους των καμάρων του καλυβόσπιτου τοποθετούσαν τοιχοψάθια ώστε να μην τραβούν υγρασία τα τρόφιμα. Κάθε σπιτότοπος είχε δύο φούρνους, ένα μεγάλο τετράγωνο για τα ψωμιά και ένα χαμηλό κωνικό για μικρότερες σπιτικές ανάγκες. 20. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σσ

16 Εικόνα 9: Μεγάλος φούρνος παλαιού τύπου. Εικόνα 10: Κωνοειδής φούρνος. Ακόμη, στο οικόπεδο υπήρχαν χτίσματα όπως το κοτσερό ή κουτσερός για την αποθήκευση καλαμποκιών, ο αχυρώνας, η παχνιά, ο νόβρος για τα γελάδια και το τσαρδάκι για τα πρόβατα. Όλα αυτά ήταν φτιαγμένα από ξύλα και δοκάρια και σκεπασμένα με ραγάζι. Εικόνα 11: Κουτσερός κατασκευασμένος με πλόκο από βέργες ρακίτας.

17 Στο χωράφι του σπιτότοπου υπήρχε το αλώνι. Δεν ήταν όμως στρωμένο με πλάκες όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά ήταν από χώμα. Τέλος, στην αυλή υπήρχε η κόπα, σωρός με άχυρο που σκεπαζόταν με ραγάζι και οι αντρέλες, που αποτελούνταν η καθεμία από τρία δέματα σουσάμι, στημένη ορθά για να στεγνώσουν τα δέματα. Οι αντρέλες βρίσκονταν κοντά στους σωρούς των καλαμποκιών 21. Το σπίτι του Ρουμλουκιού και τα περιεχόμενα του μαρτυρούν ότι η ζωή των κατοίκων ήταν δύσκολη, συντηρητική και με οικονομικά πενιχρά. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που δεν αναπτύχθηκε στο Ρουμλούκι υψηλού επιπέδου αρχιτεκτονική. 21. Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Τρέμπενο Καρδιά (1912 2012) Η ιστορία ενός χωριού ιστορία της Εορδαίας στα 100 χρόνια ελεύθερου βίου. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΟΡΙΤΣΑΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ Ίτσκος Βασίλειος Ίτσκου

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙΟΥ

ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΡΟΥΜΛΟΥΚΙΟΥ Κυρίες, δεσποινίδες και κύριοι καλησπέρα σας. Ευχαριστώ το Σύλλογο Σερβιωτών Αλεξάνδρειας και Περιχώρων «Ο ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ» για την τιμητική πρόσκλησή του να είμαι ο κύριος ομιλητής της σημερινής εκδήλωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) Κόνιτσας ήταν από τα μέσα του 19ου αιώνα κατεξοχήν μαστοροχώρι καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΜΑΔΑ 3 Η ΓΕΩΡΓΙΑ- ΣΤΑΡΙ-ΨΩΜΙ 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε-ΑΠΘ 2014-15 Λεβεντούλα Λευτέρης Γιώργος Ποια ήταν η βάση της διατροφής εκείνη την εποχή; Το

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1 : ΕΚΤΡΟΦΗ ΠΡΟΒΑΤΩΝ & ΑΙΓΩΝ Ελληνικές φυλές προβάτων 1/2 ΚΥΡΙΑΡΧΕΣ ΦΥΛΕΣ Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ Αντικειμενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους»

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Γ και ΣΤ Τάξη 2007 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία είναι μια συνεργασία της Γ Τάξης και ΣΤ Τάξης του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας

Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας Τα αρχοντικά σπίτια της Κέρκυρας, όσα διασώθηκαν μέσα στο χρόνο, αποτελούν ζωντανά μνημεία αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος, φορτωμένα με μνήμες και θρύλους. Ιστορικά, δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά Μιχελή Ελένη 2Γ Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά συγχρόνως και μεγάλης κοινωνικής σπουδαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασβεστοχώρι ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΧΩΡΙ

Το Ασβεστοχώρι ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΧΩΡΙ ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΧΩΡΙ Το Ασβεστοχώρι Σελ.2 Το Ασβεστοχώρι βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων βορειοδυτικά του κέντρου της Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρο 400 μέτρων, χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες δύο λόφων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση LEADER Nομού Ημαθίας

Προσέγγιση LEADER Nομού Ημαθίας 3 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Έως 20 Ιουλίου 2015 Προσέγγιση LEADER Nομού Ημαθίας 1. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Επενδυτικά σχέδια φυσικών προσώπων ή/και πολύ μικρών επιχειρήσεων στην περιοχή παρέμβασης του τοπικού προγράμματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

43378.JPG. Παλαιά παραλία. 43380.JPG 43379.JPG 43382.JPG. Πορτρέτο στρατιωτικού. Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG 43386.JPG 43384.

43378.JPG. Παλαιά παραλία. 43380.JPG 43379.JPG 43382.JPG. Πορτρέτο στρατιωτικού. Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG 43386.JPG 43384. 43375.JPG Παλαιά παραλία. 43377.JPG Παλαιά παραλία. 43378.JPG Παλαιά παραλία. 43379.JPG 43380.JPG Πορτρέτο στρατιωτικού. 43382.JPG Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG Άποψη του Λευκού Πύργου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά. Αριθμός Νηπίων: 33

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά. Αριθμός Νηπίων: 33 2//Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΙΑΓΩΓΕΙΙΟ ΠΡΙΙΝΟΥ «ΚΑΛΤΣΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά Αριθμός Νηπίων: 33 ΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΛΙΚΟΧΩΡΙΩΝ ΣΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ 1878

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΛΙΚΟΧΩΡΙΩΝ ΣΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ 1878 Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΛΙΚΟΧΩΡΙΩΝ ΣΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ 1878 Στα 1875 η επισκοπή Κίτρους είχε έδρα τον Κολινδρό Πιερίας, όταν διορίσθηκε Επίσκοπός της ο Νικόλαος Λούσης. Στα όριά της περιλαμβάνονταν και τα Μελικοχώρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Ο.Τ.Α.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Ο.Τ.Α. Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης: Η Ευρώπη επενδύει στις αγροτικές περιοχές ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΑ 2007 2013 LEADER ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

εγχειρίδιο κανόνων & σεναρίων Πριν ξεκινήσετε το πρώτο σας παιχνίδι, πρέπει να αφαιρέσετε τα κομμάτια από τα χαρτονένια πλαίσια.

εγχειρίδιο κανόνων & σεναρίων Πριν ξεκινήσετε το πρώτο σας παιχνίδι, πρέπει να αφαιρέσετε τα κομμάτια από τα χαρτονένια πλαίσια. Τα άγνωστα νησιά του Κατάν απλώνονται μπροστά σας. Μερικά μακριά στον ορίζοντα, κάποια άλλα χαμένα στην πυκνή ομίχλη. Άλλα σχεδιασμένα στους χάρτες, κι άλλα γνωστά μόνο από μύθους και ιστορίες. Κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου

Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Ηπείρου Η λαϊκή αρχιτεκτονική της Ηπείρου, παρά τις επιμέρους τοπικές μορφολογικές ιδιαιτερότητες, εμφανίζει κοινά χαρακτηριστικά σε όλες τις ορεινές περιοχές. Οι μορφές των

Διαβάστε περισσότερα

χρύσας κωστοπούλου λαϊκάσπίτ κι ρ οντικα της ημαθ ς

χρύσας κωστοπούλου λαϊκάσπίτ κι ρ οντικα της ημαθ ς χρύσας κωστοπούλου λαϊκάσπίτ κι ρ οντικα της ημαθ ς ot;poιa 1985 011': μ: 1. αριθμό 53?> 2'-1- i O. 9495b ίl Ε> ilf\ Βiρ οια Το αρχοντικό του Ρακτιβάν (Ρακτιβανούδας) στη Βέροια. Κατεδαφίσθηκε το 1957.

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ Ο ΙΚΩΝ ΑΞΟΝΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ, ΠΑΘΕ ΚΑΙ ΙΟΝΙΑ Ο ΟΣ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ Ο ΙΚΩΝ ΑΞΟΝΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ, ΠΑΘΕ ΚΑΙ ΙΟΝΙΑ Ο ΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΙΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ Ο ΙΚΩΝ ΑΞΟΝΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ: ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ, ΠΑΘΕ ΚΑΙ ΙΟΝΙΑ Ο ΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στα πλαίσια πρακτικής άσκησης στο Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας.

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Κατά τον Παυσανία, ήταν γιος και διάδοχος του Νύκτιμου,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

5η.Ω ε2μ Ε1Γ ε4μ Ε3Γ ε6μ Ε5Γ ηµ.σχ. Τρικάλων, ηµ.σχ. Λιανοβεργίου-Άραχου

5η.Ω ε2μ Ε1Γ ε4μ Ε3Γ ε6μ Ε5Γ ηµ.σχ. Τρικάλων, ηµ.σχ. Λιανοβεργίου-Άραχου ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΕΙ ΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ:ΣΤΑΜΟΥ ΘΕΟΠΙΣΤΗ ηµ.σχ. Αγκαθιάς, ηµ.σχ. Νησίου, ηµ.σχ. Καβάσιλας Τµήµα 2ο Τµήµα 3ο Τµήµα 4ο Τµήµα 5ο Τµήµα 6ο 4-Σεπ 1η.Ω Ε1Γ ε2μ Ε3Γ ε4μ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: «ΥΦΑΝΤΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» ΣΧΟΛ ΕΤΟΣ 2006-07 καθηγήτριες: Ολυμπία Μανουσογαννάκη ΠΕ 04 συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας..

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας.. ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ Από την Αναστασία Λεονάρδου, φιλόλογο Η Περιβαλλοντική Ομάδα του 4 ου Γυμνασίου Αγίας Παρασκευής Αττικής, στο πλαίσιο του φετινού προγράμματος με τίτλο «Ποτάμια

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ ΣΥΝΟΛΟ 20.000 ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Έργου 4916 ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Π.Τσατσοπούλου Τηλ:2531022411 FAX:2531021517

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Θέμα Φυτά και δένδρα με ρίζες στο μακρινό παρελθόν μας. Σχολική χρονιά 2012 2013 ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2012 Αναδάσωση στην Πεντέλη Συμμετείχαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Με τη ματιά του ταξιδιώτη

Με τη ματιά του ταξιδιώτη ΣΙΑΤΙΣΤΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΙΚΩΝ ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Με τη ματιά του ταξιδιώτη Κείμενο: Λίζα Κοκκίδου Φωτογραφίες: Γιώργος Χάσπαρης, Λίζα Κοκκίδου

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακά Παραδοσιακά Επαγγέλματα Cyprus Olden Times Jobs. ΙΒ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Πεύκιος Γεωργιάδης» 2012

Κυπριακά Παραδοσιακά Επαγγέλματα Cyprus Olden Times Jobs. ΙΒ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Πεύκιος Γεωργιάδης» 2012 Κυπριακά Παραδοσιακά Επαγγέλματα Cyprus Olden Times Jobs ΙΒ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Πεύκιος Γεωργιάδης» 2012 Καρεκλάς Ο καρεκλάς ήταν αυτός που έφτιαχνε καρέκλες, Έφτιαχνε πρώτα τον ξύλινο σκελετό της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα