1. Η περιοχή του Ρουμλουκιού Γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική ενημέρωση για το Ρουμλούκι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. Η περιοχή του Ρουμλουκιού. 1.1. Γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική ενημέρωση για το Ρουμλούκι"

Transcript

1 1. Η περιοχή του Ρουμλουκιού 1.1. Γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική ενημέρωση για το Ρουμλούκι Ρουμλούκι ονομάζονταν μέρος της μεγάλης προσχωσιγενούς πεδιάδας της Θεσσαλονίκης, που δημιουργήθηκε από τις συνεχείς προσχώσεις των ποταμών Αξιού, Λουδία και Αλιάκμονα. Είχε ως φυσικά του όρια μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του περασμένου αιώνα από την ανατολή τον ποταμό Λουδία με τις εκβολές του, από τη δύση τους πρόποδες του Βερμίου (τα όρια της πόλεως της Βέροιας), νότια τα υψώματα των Πιερίων και βόρεια τη λίμνη των Γιαννιτσών (Βάλτο). Στη σημερινή εποχή και μετά την αποξήρανση της λίμνης των Γιαννιτσών αποτελεί τμήμα του κάμπου της Ημαθίας, που διασχίζει ο ποταμός Αλιάκμονας. Στην περιοχή αυτή δόθηκε η προσωνυμία "Ρουμλούκι" ή "Ουρουμλούκ" από τους πρώτους Οθωμανούς κατακτητές λόγω του ανόθευτου και αμιγές ντόπιου ελληνικού πληθυσμού. Ως λέξη προέρχεται από τη σύνθεση δύο τούρκικων λέξεων 1. Ρουμ (Rum), που σημαίνει Έλληνας-Ρωμιός και 2. Λουκ (Luc), κτητική κατάληξη ή επιθετικός προσδιορισμός 1. Δηλαδή, "Ρουμλούκι" σημαίνει χώρα ή τόπος που κατοικείται, έχει Έλληνες Χριστιανούς Ορθόδοξους κατοίκους, όπως και η Ρούμελη, Ρωμυλία. Στο Ρουμλούκι παρατηρήθηκε μόνιμη εγκατάσταση ανθρώπων ήδη από τους νεολιθικούς χρόνους. Αυτό φαίνεται από τον νεολιθικό οικισμό στην Τούμπα της Νέας Νικομήδειας (Μπρανιάτες), που είχε ζωή περίπου από το π.χ. μέχρι το 5000 π.χ. και αποτελεί έναν από τους παλαιότερους οργανωμένους οικισμούς της Ευρώπης. Όμως, και κατά την εποχή του σιδήρου έχουμε την παρουσία οικισμών στο Ρουμλούκι, όπως μας δείχνουν οι τάφοι της πρώιμης εποχής του σιδήρου, που ανακαλύφθηκαν στο προϊστορικό νεκροταφείο της Βεργίνας (Μπάρμπες Κούτλες) αλλά και η ανακάλυψη ενός οικισμού στην περιοχή της Κυψέλης 2. Με την ονομασία "Ημαθία" ή "Ερατεινή Ημαθία" γνωρίζει την περιοχή ο Όμηρος και την αναφέρει να γειτονεύει με την Πιερία. Η λέξη Ημαθία προέρχεται, σύμφωνα με γλωσσολόγους, από το άμαθος ψάμαθος σάμαθος και σημαίνει 1. Βλ. Ι. Δ. Μοσχόπουλος, Ρουμλουκιώτικα σημειώματα , τόμ. 1 ος, Θεσσαλονίκη 1988, σ Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, Τ Αντέτια μας: Ήθη και έθιμα από το Ρουμλούκι, εκδ. Αιγινίου, Αλεξάνδρεια 2001, σ. 13.

2 περιοχή άμμου. Η υποχώρηση της θάλασσας από την περιοχή της Ημαθίας με την πάροδο των αιώνων και η σταδιακή μετατροπή της από αμμουδερή γη σε εύφορη πεδιάδα, λόγω της επίστρωσης με πλούσια λάσπη που απόθεταν τα ποτάμια της περιοχής σε περιόδους πλημμύρων, είναι κάποιοι από τους λόγους δημιουργίας του σημερινού γόνιμου κάμπου του Ρουμλουκιού. Από τη μυθολογία και αρχαίες μαρτυρίες προκύπτει ότι οι προϊστορικοί κάτοικοι της περιοχής ήταν Πελασγοί. Οι Πελασγοί αναφέρονται με διάφορα ονόματα και συγκεκριμένα στην περιοχή η ονομασία τους ήταν Φρύγες. Το 2000 π.χ. εμφανίζονται στην περιοχή οι Αχαιοί οι οποίοι συγχωνεύονται με τους αυτόχθονες κατοίκους της περιοχής. Ένα τμήμα των παλαιότερων κατοίκων απωθούνται προοδευτικά προς την Μικρά Ασία. Το 1400 π.χ. εμφανίζονται στην περιοχή και οι Βοττιαίοι, κρητομινωικής καταγωγής και εκδιώχνονται περίπου το 800 π.χ. από μία άλλη ελληνική φυλή που εγκαθίστανται στην περιοχή τους. Πρόκειται για το "Δωρικό τε και Μακεδονικό έθνος", με καταγωγή από το Άργος της Πελοποννήσου γι αυτό και οι Μακεδόνες θεωρούσαν τους εαυτούς τους Τημενίδες, δηλαδή απογόνους του ημίθεου Ηρακλή 3. Η περιοχή του Ρουμλουκιού αποτέλεσε τον πυρήνα του μακεδονικού κράτους αφού σε αυτήν βρίσκονταν η πρώτη και ιερή πρωτεύουσα του, οι Αιγές. Ταυτόχρονα, αναπτύχθηκε στην περιοχή μία από τις παλαιότερες πόλεις των Μακεδόνων, η Άλωρος, στην οποία εκτρέφονταν τα άλογα του περίφημου μακεδονικού ιππικού και η οποία βρίσκονταν περίπου στη θέση της σημερινής Αλεξάνδρειας (Γιδάς). Στην εποχή της Ρωμαιοκρατίας, το Ρουμλούκι αποτέλεσε τμήμα ρωμαϊκής επαρχίας από το οποίο πέρασε και ο απόστολος Παύλος, πηγαίνοντας από τη Θεσσαλονίκη στη Βέροια δια μέσω της Εγνατίας οδού 4. Κατά την βυζαντινή περίοδο, το Ρουμλούκι ήταν τμήμα του δεύτερου θέματος της Μακεδονίας και αναφερόταν με την ονομασία Καμπανία. Βρίσκονταν υπό την επιρροή των δύο μεγάλων πόλεων της Μακεδονίας, τη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη και αντιμετώπισε τις ίδιες επιδρομές και λεηλασίες που αντιμετώπισαν και οι πόλεις αυτές από τους Γότθους, Ούνους και Βούλγαρους. Τον 14ο αιώνα η περιοχή κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους και αποτέλεσε βακούφι (κτήμα) του Γαζή Εβρενός Μπέη, κατακτητή της Μακεδονίας. 3. Βλ. Ι. Δ. Μοσχόπουλος, Ρουμλούκι Ιστορία και Τοπογραφία, τεύχ. 1 ο : αρχαίοι χρόνοι ρωμαιοκρατία, Θεσσαλονίκη 1985, σ Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 13.

3 Στην σκοτεινή περίοδο της Τουρκοκρατίας το Ρουμλούκι αισθάνθηκε με έντονο τρόπο την καταπίεση του κατακτητή και τα δεινά της δουλείας. Οι κάτοικοι του παρά τις δυσκολίες κατάφεραν να διατηρήσουν την ελληνικότητα τους και να δεχτούν ελάχιστες γλωσσικές και πολιτισμικές επιρροές από τους Τούρκους κατακτητές. Την παραμονή της Ελληνικής Επανάστασης η περιοχή ήταν έτοιμη ψυχικά για την συμμετοχή της στον αγώνα. Επειδή όμως ήταν κοντά στα μεγάλα τούρκικα κέντρα δέχθηκε πρώτη την επίθεση των τούρκικων στρατευμάτων, όπως το 1822, όποτε μετά την καταστροφή της Νάουσας, γνώρισαν και τα χωριά του Ρουμλουκιού το ολοκαύτωμα και την πυρπόληση. Το ίδιο συνέβη και το 1878 κατά την επανάσταση στα Πιέρια 5. Έτσι, ενώ στη Ν. Ελλάδα ιδρύεται από το 1830 ανεξάρτητο Ελληνικό Βασίλειο, το Ρουμλούκι μαζί με την υπόλοιπη Μακεδονία παραμένει άλλα ογδόντα περίπου χρόνια κάτω από τούρκικο ζυγό. Στα τέλη του 19ου αιώνα με αρχές του 20ου αιώνα, η περιοχή έχει να αντιμετωπίσει έναν άλλο αδυσώπητο εχθρό τον Βούλγαρο κομιτατζή, ο οποίος κάτω από την τούρκικη κάλυψη κάνει τα πάντα για να εξαφανίσει τον ελληνισμό της Μακεδονίας. Κατά τον Μακεδονικό αγώνα ( ) οι Ρουμλουκιώτες συμμετείχαν ενεργά σε αυτόν. Το 1904 στην περιοχή του Ρουμλουκιού δρούσε το ολιγάριθμο σώμα του καπετάν Θεοχάρη Κούγκα ή Γιδιώτη. Στις αρχές του 1905 μπήκε για πρώτη φορά στο Ρουμλούκι οργανωμένο ελληνικό σώμα του Κωνσταντίνου Μπουκουβάλα με βάση του τη καλύβα του τσεκρή στη Λίμνη των Γιαννιτσών. Ο αγώνας στο Ρουμλούκι και το γειτονικό Βάλτο περιγράφεται από το θρυλικό έργο της Πηνελόπης Δέλτα "Στα μυστικά του Βάλτου". Το με τους Βαλκανικούς πολέμους έγινε δυνατή η απελευθέρωση της Μακεδονίας. Στις 17 Οκτωβρίου του 1912 εισήλθαν τα ελληνικά στρατεύματα στο Γιδά και το Ρουμλούκι ενσωματώνεται επίσημα πλέον στην Ελλάδα 6. Μετά την απελευθέρωση η εξέλιξη του Ρουμλουκιού ακολούθησε βραδύ ρυθμό λόγω μισής χιλιετηρίδας συνεχόμενης τούρκικης κατοχής. Το κύριο γνώρισμα των 50 περίπου μικρών και μεγάλων ελληνικών χωριών του Ρουμλουκιού ήταν η ίδια λαλιά, η ίδια ενδυμασία και τα ίδια ήθη και έθιμα. Εκκλησιαστικώς, τα χωριά αυτά άνηκαν σε τρεις Επισκοπές και Μητροπόλεις, την Επισκοπή Κίτρους, τη Μητρόπολη Βεροίας και Ναούσης και την Επισκοπή 5. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ Βλ. Δ. Θ. Μπέλλου, Η απελευθέρωση της Αλεξάνδρειας (πρώην Γιδά) και της περιοχής το 1912 (με βάση και την προφορική παράδοση), Βέροια 1993, σ. 10.

4 Καμπανίας ή Καστρίου. Σήμερα το σύνολο των ρουμλουκιώτικων χωριών ανήκουν στη Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Σημαντικοί εκκλησιαστικοί προορισμοί της περιοχής θεωρούνται η Μονή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού και το μοναστήρι της Αγίας Κυριακής με το ομώνυμο πανηγύρι που συγκεντρώνει ακόμα και σήμερα πολύ κόσμο. Μερικά από τα πιο σημαντικά χωριά του Ρουμλουκιού που υπάρχουν και στη σημερινή εποχή είναι: Σχοινάς, Πλατύ, Γιδάς (η σημερινή κωμόπολη Αλεξάνδρεια), Καψόχωρα, Κλειδί, Λιανοβέργι, Νησέλι, Νησί, Παναγιά, Μελίκη, Παλατίτσια, Μέση, Καβάσιλα, Σταυρός, Σκυλίτσι, Λουτρός, Άμμος, Επισκοπή, Κεφαλοχώρι, Ξεχασμένη, Ραψομανίκη, Παλιόχωρα, Κουλούρα, Διαβατός, Κορυφή, Τσινάφορο, Αγκαθιά, Μακροχώρι, Βρυσάκι, Κυψέλη, Μπάρμπες και Κούτλες, με την ένωση των δύο τελευταίων χωριών προέκυψε η Βεργίνα 7. Ένα μόνο ρουμλουκιώτικο χωριό από όλα τα παραπάνω κατάφερε μέχρι τις μέρες μας να υφίσταται ως πόλη. Από τα μέσα περίπου του 18ου αιώνα αρχίζει να αναπτύσσεται δυναμικά και γίνεται η πρώτη πόλη του Ρουμλουκιού μετά από μια μεγάλη χρονική περίοδο, που περιλαμβάνει τα βυζαντινά χρόνια και τη Τουρκοκρατία. Στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν τσιφλίκι του Μεχμέτ Σεφίκ Πασά, απογόνου του Γαζή Εβρενός 8. Πρόκειται για το Γιδά, τη σημερινή Αλεξάνδρεια όπως μετονομάστηκε το Υπάρχουν διάφορες θεωρίες και υποθέσεις για την προέλευση του ονόματος Γιδάς: Από τη βυζαντινή οικογένεια των Γίδων, οι οποίοι ήταν γαιοκτήμονες. Από το ιερό ζώο των κατοίκων της Μακεδονίας τη γίδα ή από το γεγονός ότι οι κάτοικοι έτρεφαν πολλές γίδες σαν οικόσιτα ζώα. Από την ένωση γη και είδα = Γηδά, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος διέκρινε από την Πέλλα ένα κομμάτι γης στην απέραντη θάλασσα. Βέβαια, υπάρχουν πολλές παραλλαγές. Άλλοι στη θέση του Αλεξάνδρου έβαζαν ναυτικούς από τη Πέλλα που χάθηκαν σε τρικυμία και φώναξαν "γη είδα", μόλις αντίκρισαν την περιοχή. Άλλοι, υποστηρίζουν ότι η βασίλισσα Βεργίνα ή ένας στρατηγός της φώναξαν το "γη είδα" από το ανάκτορο στα Παλατίτσια. Από την ένωση γη και οδός, γιατί η περιοχή ήταν κόμβος πολλών δρόμων. 7. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σσ Βλ. Δήμος Αλεξάνδρειας, Αλεξάνδρεια Σιδηρόδρομος και Πόλη , Σεπτέμβριος 1994, σ. 36.

5 Το Ρουμλούκι πλέον αποτελείται από ένα μωσαϊκό φυλών. Εκτός από τους ντόπιους Μακεδόνες κατοίκους του Ρουμλουκιού, στο Ρουμλούκι ήρθαν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία (Σμύρνη, Μαγνησία, Καππαδοκία, Άδανα), τον Πόντο, την Ανατολική και Βόρεια Θράκη καθώς και Τσερκέζοι μουσουλμάνοι αντικεμαλιστές. Αργότερα, προστέθηκαν σε αυτούς κάτοικοι από άλλες περιοχές της Ελλάδας, κυρίως από τα ορεινά της Μακεδονίας (Γρεβενά, Κοζάνη, Καστοριά) λόγω του εύφορου κάμπου που δημιουργήθηκε μετά την αποξήρανση της Λίμνης των Γιαννιτσών καθώς και Βλάχοι και Σαρακατσάνοι που πούλησαν τα κοπάδια τους και αγόρασαν στην περιοχή κτήματα. Σε αυτούς προστέθηκαν πολιτικοί πρόσφυγες από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, Ελληνοπόντιοι από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και αθίγγανοι από τη Ρουμανία. Τέλος στον ντόπιο πληθυσμό που υπήρχε πριν την απελευθέρωση, πρέπει να αναφερθούν οι Ηπειρώτες καταστηματάρχες, οι Καστοριανοί μυλωνάδες και οι Τουρκόγυφτοι κολήγοι στα τσιφλίκια των Τούρκων μπέηδων. Αποτέλεσμα από όλη αυτή τη πανσπερμία φυλών ήταν να χαθεί η ομοιογένεια του ντόπιου ρουμλουκιώτικου πληθυσμού ιδιαίτερα μετά την δεκαετία του 1920, σε μεγαλύτερο βαθμό στην Αλεξάνδρεια και λιγότερο στα χωριά Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 15.

6 1.2. Η σύνθεση και η καταγωγή του γηγενούς ρουμλουκιώτικου πληθυσμού Ο γηγενής ρουμλουκιώτικος πληθυσμός, "οι ντόπιοι", όπως αποκαλούνται, ήταν Έλληνες χριστιανοί ορθόδοξοι μόνιμοι κάτοικοι των χωριών της περιοχής κατά τους χρόνους πριν από την απελευθέρωση του 1912 από την τούρκικη κυριαρχία. Εκτός από τους ντόπιους, πριν από την απελευθέρωση, στο Ρουμλούκι διαβιούσαν Οθωμανοί μπέηδες (ιδιοκτήτες τσιφλικιών) με τις οικογένειες τους. Αυτοί έμεναν στα κονάκια τους που διατηρούσαν στο Ρουμλούκι κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού. Τον υπόλοιπο χρόνο έμεναν στις μόνιμες κατοικίες τους στη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη. Επίσης, στο Ρουμλούκι διέμεναν Τουρκαλβανοί ή Αλβανοί, που ήταν επιστάτες στα κονάκια των μπέηδων, Αλβανοί γκέκηδες (νομάδες), λίγοι Τούρκοι χωροφύλακες (τζιανταρμάδες), Τουρκόγυφτοι, οι οποίοι ήταν δουλοπάροικοι στα τσιφλίκια των μπέηδων, Ηπειρώτες και Βεροιείς, που ήταν ιδιοκτήτες εμπορικών καταστημάτων (χαντζήδες) και Καστοριανοί μυλωνάδες 10. Ο ντόπιος ρουμλουκιώτικος πληθυσμός ήταν και είναι στο κύριο κορμό του γηγενής, όμως έγιναν αρκετές επιμειξίες με άτομα που κατέφευγαν στο Ρουμλούκι για διάφορους λόγους. Το Ρουμλούκι ήταν μία περιοχή με χαλαρή ως μηδαμινή την παρουσία των Τούρκων κατακτητών. Είχε ένα ιδιόμορφο καθεστώς στην καλλιέργεια της γης και στη διαμονή στα χωριά τσιφλίκια των μπέηδων. Ο υπόδουλος κάτοικος του Ρουμλουκιού είχε την ελευθερία να επιλέξει τον μπέη και το χωριό που θα διέμενε με μόνη προϋπόθεση τη σύναψη συμφωνητικού μαζί του ετήσιας διάρκειας για την καλλιέργεια τμήματος της ιδιοκτησίας του και απόδοση στον μπέη μέρος από την παραγωγή. Επιπλέον, το Ρουμλούκι ήταν ιδανικός τόπος για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας λόγω του αφορολόγητου της από τους Οθωμανούς και της ύπαρξης απέραντων βοσκότοπων στην περιοχή. Το Ρουμλούκι ήταν ιδιαίτερα κατάλληλος τόπος για καταφύγιο φυγάδων, ανταρτών και παρανόμων λόγω ότι διέθετε πολλές φυσικές κρυψώνες όπως το Βάλτο, διάσπαρτα δάση στη πεδιάδα και τα βόρεια υψίπεδα των Πιερίων. Τέλος, μετά την καταστροφή της Νάουσας το 1822 και την πυρπόληση των ρουμλουκιώτικων χωριών, οι μπέηδες αποζητούσαν εργατικά χέρια λόγω της μείωσης του ντόπιου πληθυσμού, οπότε και διευκόλυναν την εγκατάσταση νεοφερμένων. 10. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 16.

7 Για όλους τους προηγούμενους λόγους, πριν την απελευθέρωση, αρκετές οικογένειες ήρθαν να εγκατασταθούν στο Ρουμλούκι από άλλες περιοχές όπως φαίνεται και από τα επίθετα τους. Τα επίθετα των γηγενών Ρουμλουκιωτών συνήθως έχουν την κατάληξη -όπουλος. Τέτοιες περιοχές ήταν τα ορεινά χωριά των Πιερίων, των Χασίων και του Βερμίου, η Αριδαία, οι Σέρρες, η Χαλάστρα, η Κατερίνη, η Ελασσόνα, ο Κολυνδρός, η Βόρεια Μακεδονία (Στρωμνίτσα, Γκάμπροβο), η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, η Βόρεια και Ανατολική Θράκη 11. Αρχικά ο ντόπιος πληθυσμός ήταν επιφυλακτικός με όλους αυτούς που άρχισαν να εγκαθίστανται στο Ρουμλούκι, όμως σταδιακά άρχισαν οι επιγαμίες Ρουμλουκιωτών μαζί τους και έτσι μειώθηκε η επιφύλαξη των ντόπιων προς αυτούς. Πολλοί από αυτούς, όταν έφτασαν στο Ρουμλούκι μιλούσαν μόνο Αρβανίτικα, Βλάχικα ή Σλαβομακεδονικά, με τον καιρό όμως ενσωματώθηκαν, υιοθέτησαν τα ήθη, έθιμα και τον τρόπο ζωής της περιοχής και έμαθαν την ρουμλουκιώτικη ντοπιολαλιά. Αρκετοί από αυτούς, που μετοίκησαν στο Ρουμλούκι, ήταν κυνηγημένοι από τους Τούρκους συνήθως μετά από κατάπνιξη κάποιου επαναστατικού κινήματος και εξαιτίας της συμμετοχής τους σε αυτό. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση της δικής μου οικογένειας. Τέτοιου λόγου μετοικήσεις πραγματοποιήθηκαν στο Ρουμλούκι μετά τα Ορλωφικά και μετά την καταστολή της επανάστασης του 1821 στο Θεσσαλικό και έτερο Μακεδονικό χώρο. Αρκετές οικογένειες ντόπιων Ρουμλουκιωτών μετοίκησαν, με τη σειρά τους, σε άλλες περιοχές, όπως τη Χαλάστρα, τη Βέροια και τη Νάουσα για διάφορους λόγους π.χ. φιλονικία με μπέη, πλημμύρες. Άλλες οικογένειες, λόγω επιδρομών ληστρικών ομάδων Αλβανών και Τουρκαλβανών, αναγκάστηκαν να μετοικήσουν στην Θεσσαλία ή την Πελοπόννησο, όταν ήταν αυτές ακόμα τουρκοκρατούμενες. Επιπρόσθετα, το 1878 μετά το αποτυχημένο επαναστατικό κίνημα στο Ρουμλούκι και τα Πιέρια, έχουμε μετοικήσεις Ρουμλουκιωτών στην ελεύθερη Ελλάδα. Τέλος, μετά το κίνημα των Νεότουρκων του 1908, λόγω ότι όλοι οι Οθωμανοί πολίτες ανεξαρτήτου εθνικότητας υποχρεώθηκαν να υπηρετούν στο τούρκικο στρατό, κάποιοι Ρουμλουκιώτες αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη Λάρισα, την Αθήνα ή ακόμη και την Αμερική. 11. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σ. 17.

8 1.3. Ασχολίες και εργασίες στο Ρουμλούκι Τα χωριά του Ρουμλουκιού βρίσκονται όλα στον κάμπο της Κεντρικής Μακεδονίας, σε εύφορα εδάφη που ποτίζονται από τα νερά του Αλιάκμονα και του Λουδία. Μεγάλο μέρος της περιοχής βρίσκεται εκεί που παλιότερα υπήρχε η Λίμνη των Γιαννιτσών. Η εδαφολογική διαμόρφωση της περιοχής, λόγω της πλούσιας βλάστησης και των πολλών παλιότερα δασών και βοσκότοπων συντέλεσε στο να αναπτυχθεί μία οικονομία κατεξοχήν γεωργοκτηνοτροφική. Τα κυριότερα επαγγέλματα των κατοίκων του Ρουμλουκιού προς τα τέλη του19 ου αιώνα ήταν γεωργοί, ζευγαράδες και κτηνοτρόφοι. Κάποια άλλα επαγγέλματα των κατοίκων ήταν γανωτήδες, τσαγκαράδες, ράφτες και φυσικά δάσκαλοι και ιερείς. Εικόνα 1: Όργωμα. Εικόνα 2: Κτηνοτρόφοι στο Ρουμλούκι. Οι Τούρκοι που έμεναν μόνιμα στην περιοχή ήταν πολύ λίγοι. Οι Ρουμλουκιώτες χωρικοί δούλευαν στα τούρκικα χτήματα (τσιφλίκια) για να επιβιώσουν. Ο φόρος ήταν περίπου το 60% της σοδειάς και οι γεωργοί αναγκάζονταν να μηχανεύονται διάφορους τρόπους για να παρουσιάσουν μικρότερη σοδειά. Στην κτηνοτροφία οι Τούρκοι δεν επέβαλλαν φόρο και για αυτόν τον λόγο σχεδόν όλοι οι χωρικοί στο σπίτι τους ή και έξω στα βοσκοτόπια εκτρέφανε πολλά ζώα. Πολλοί Ρουμλουκιώτες ιδιαίτερα από περιοχές κοντά στο Βάλτο ασχολούνταν και με το ψάρεμα. Ψάρευαν κυρίως γριβάδια, γουλιανούς, χέλια και πρίκια στη λίμνη των Γιαννιτσών, το Λουδία και τον Αλιάκμονα. Η ζωή των Ρουμλουκιωτών ήταν απλή και σπάνια επικοινωνούσαν με ξένα χωριά. Τα χωριά του Ρουμλουκιού χαρακτηρίζονταν από την αυτάρκεια τους ιδιαίτερα στις πρώτες ύλες. Μόνο για ιδιαίτερες ανάγκες οι Ρουμλουκιώτες ταξίδευαν ως τη Βέροια και τη Θεσσαλονίκη. «...Όλοι τους, δουλευτάδες, καλλιεργούν τη γόνιμη

9 και εύφορη γη. Γι αυτό έχουν άφθονα τα μέσα της ζωής. Ζουν όμως απλά και σχεδόν δεν επικοινωνούν με ξένα χωριά. Στην απλή αυτή ζωή έχουν συνηθίσει από τον καιρό που ήταν κολίγοι, που δεν είχαν δηλαδή δική τους περιουσία και η γη που καλλιεργούσαν άνηκε στον τσιφλικούχο αγά. Επειδή το έδαφος είναι πλούσιο, τα ζώα τους, άλογα, πρόβατα, βουβάλια και γελάδια με τα μεγάλα καμπυλωτά κέρατα μια ξεχωριστή ράτσα που μοιάζει με την αρχαία είναι καλοαναθρεμμένα. Οι πετεινοί τους έχουν ιδιαίτερο τύπο με κατσαρά φτερά, είναι μεγαλόσωμοι και ψηλοί και με ηχηρή φωνή μακρόσυρτη. Οι Ρουμλουκιώτες σπάνια κατεβαίνουν στη Θεσσαλονίκη. Για τις συναλλαγές τους πάνε κάθε οχτώ στο παζάρι της Βέροιας, που είναι και η πρωτεύουσα της περιοχής τους...» 12 Η χειροτεχνία στο Ρουμλούκι εξελίχθηκε αρκετά, αν και συγκρατήθηκε από την παράδοση, και είχε τη δική της καλλιτεχνική ζωή, σα να ακολουθεί το δρόμο της από την προϊστορική εποχή. Ο τομέας της χειροτεχνίας που αναπτύχθηκε ιδιαίτερα ήταν η διακοσμητική, ενώ η οικοδομική καθυστέρησε πολύ. Το ίδιο συνέβη και με τους Σαρακατσάνους της περιοχής, οι οποίοι είχαν αναπτυγμένη τη διακοσμητική τέχνη στα κεντήματα και τα εξαρτήματα της φορεσιάς,όπως και οι Ρουμλουκιώτες, τα σπίτια τους όμως ήταν γινωμένα από χόρτα, όσο και αν αυτό το επιβάλλει η νομαδική τους ζωή, καθυστερούν και αυτοί πολύ στην ανάπτυξη της οικοδομικής 13. Η ανάπτυξη της αγγειοπλαστικής δεν ευδοκίμησε στο Ρουμλούκι λόγω ότι δεν υπήρχε πρόσφορο υλικό στον τόπο. Τα αγγειοπλαστικά κατασκευάσματα του Ρουμλουκιού υστερούν πολύ ή δεν υπάρχουν καθόλου, όπως συνέβη και με την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα. Οι Ρουμλουκιώτες χρησιμοποιούσαν ξύλινα κυρίως αντικείμενα για την καθημερινή τους χρήση ή χάλκινα, τα οποία προμηθεύονταν από τη Βέροια και ακολουθούσαν τον ομοιόμορφο μακεδονικό τύπο 14. Οι γυναίκες στο Ρουμλούκι ασχολούνταν ιδιαίτερα με την υφαντική. Κάθε γυναίκα έπρεπε να υφάνει τα ρούχα που χρειάζονταν για το σπίτι της και την οικογένεια της και κάθε νέα κοπέλα έπρεπε να υφάνει μόνη της τα προικιά της. 12. Βλ. Γ. Μελίκης, Τα λαογραφικά της Μελίκης: Μελετήματα, τόμ. Δ, εκδ. Λαογραφικός Όμιλος Μελίκης και Περιχώρων, Μελίκη 1987, σ Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σ Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σ. 73.

10 Εικόνα 3: Γυναίκες του Ρουμλουκιού υφαίνουν. Οι αργαλειοί που χρησιμοποιούσαν ήταν δύο ειδών, ο στρωτός ή καθούμενος και ο περπατάρικος. Τα αδράχτια, σφοντύλια, νήματα, μαντίλια, κλωστές και κομποβέλονα τα προμηθεύονταν από τους αρκουδιάρηδες ή γιούφτους, όπως τους έλεγαν, δίνοντας τους καλαμπόκι, στάρι, αλεύρι και άλλα. Οι αρκουδιάρηδες (γυρολόγοι) τριγυρνούσαν από χωριό σε χωριό με μια αρκούδα εκπαιδευμένη για να διασκεδάζει τους χωρικούς και ταυτόχρονα έκαναν ανταλλακτικό εμπόριο με τους κατοίκους. Το ύφασμα που συνήθιζαν να υφαίνουν στον αργαλειό οι γυναίκες του Ρουμλουκιού ήταν το σκούτι. Το σκούτι χρησιμοποιούνταν για όλα σχεδόν τα φορέματα και κυρίως για τα αντρικά και για τα διάφορα στρωσίδια. Γίνονταν από μαλλί προβάτου με διπλό συνήθως φάσιμο. Το σκούτι είχε το φυσικό χρώμα από το μαλλί των προβάτων. Πολλά σκούτια τα έβαφαν με φυτικές ουσίες (στήλιθρο, χάπατο) για να γίνουν μαύρα. Το γαλάζιο χρώμα του σαϊά, που είναι μέρος της γυναικείας ρουμλουκιώτικης φορεσιάς, το έκαναν με λουλάκι κατά το γνωστό τρόπο 15. Μία άλλη ασχολία των γυναικών του Ρουμλουκιού ήταν το κέντημα κυρίως στο χέρι και όχι τόσο στον αργαλειό. Με τον καιρό, όμως οι γυναίκες αναγκάστηκαν να παρατήσουν το κέντημα και να ασχοληθούν με τις δουλειές του αγρού και ιδιαίτερα μετά την απελευθέρωση του Ρουμλουκιού. Τα κεντήματα τους περιορίζονταν στο στολισμό των πουκάμισων. Δεν τα χρησιμοποιούσαν σχεδόν καθόλου για να στολίσουν τα σπίτια τους. Η τεχνοτροπία των κεντημάτων τους ήταν λεπτότατη, είχαν πλούσιο υλικό (μετάξι, χρυσά νήματα) και διακοσμητικά θέματα σφιχτοδεμένα με την τεχνική και το υλικό. Η συνηθισμένη βελονιά τους ήταν η σταυροβελονιά και σπανιότερα η ίση. 15. Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

11 Τα διακοσμητικά θέματα των κεντημάτων τους έχουν όλα ρυθμό γεωμετρικό με μαύρα περιθώρια. Τα διακοσμητικά θέματα των ρουμλουκιώτικων κεντημάτων μοιάζουν με αυτά της περιοχής της Νάουσας καθώς και με τα σαρακατσάνικα θέματα. Όλα τα ρουμλουκιώτικα κεντήματα έχουν μία ενιαία έκφραση και προέρχονται από το απλό τετράγωνο, που είναι το βασικό στοιχείο στο οποίο στηρίζεται ο ρυθμός τους. Ακόμα και στη πιο σύνθετη μορφή τους τα ρουμλουκιώτικα κεντήματα δεν φανερώνουν στοιχεία με προσωπικό χαρακτήρα. Η ενιαία γεωμετρική τους έκφραση δηλώνει την καταγωγή των κεντημάτων αυτών, που είναι ο παλιός αυτόχθονος ρυθμός που δεν αναμείχθηκε με μοτίβα των ιστορικών χρόνων και δεν ήρθε σε φυλετικές διασταυρώσεις Τα ρουμλουκιώτικα κεντήματα θεωρούνται από τα αγνότερα και τελείως ανεπηρέαστα από ξένες επιδράσεις ελληνικά κεντήματα Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

12 1.4. Το σπίτι στο Ρουμλούκι Στο Ρουμλούκι, ο μπέης ήταν αυτός που παραχωρούσε γη για καλλιέργεια στους ντόπιους και ταυτόχρονα έπρεπε να τους χτίσει σπίτι με τα παραρτήματα του. Σε ένα ρουμλουκιώτικο σπίτι συνήθως κατοικούσαν δύο και πολλές φορές περισσότερες οικογένειες. Δηλαδή η οικογένεια του πατέρα και των παντρεμένων αγοριών. Ο τσιφλικούχος αγάς τους έχτιζε σπίτια με τα πιο πρόχειρα υλικά. Τα σπίτια δεν είχαν κανένα εσωτερικό διάκοσμο λόγω του φόβου του Τούρκου αγά. Δεν τα διακοσμούσαν με σκοπό να φαίνονται φτωχότεροι χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι τους έλειπε η φιλοκαλία. Τα σπίτια ήταν απλά και αρκετές φορές στολισμένα με καρπούς και φυτά. Το σπίτι στο Ρουμλούκι αποτελεί τον τύπο του απλού μακεδονικού σπιτιού και μπορεί να χρησιμέψει για βάση στη μελέτη της εξέλιξης του αρχοντικού μακεδονικού σπιτιού 17. Τα σπίτια του Ρουμλουκιού είναι μονόπατα στρωτά και χαμηλά και σπανιότερα δίπατα, ψηλά και ανωγιαστά. Τα ρουμλουκιώτικα σπίτια που βρίσκονταν πέρα από τον Αλιάκμονα και κοντά στα βόρεια υψίπεδα των Πιερίων, ήταν κυρίως φτιαγμένα από πλίθια ή πέτρες από Καταφυώτες μάστορες που κατάγονταν από το Καταφύγι Κατερίνης και από γκέκηδες κεχαγιάδες (νομάδες). Τα περισσότερα, όμως, ρουμλουκιώτικα σπίτια βρίσκονταν κοντά στο Βάλτο ή στις όχθες του Αλιάκμονα και ήταν πιο πρόχειρα φτιαγμένα λόγω του φόβου πλημμυρών και με ντόπια υλικά όπως το ραγάζι (είδος καλαμιού) και η ρακίτα (είδος θάμνου). Τα σπίτια αυτά κοντά στο Βάλτο ονομαζόταν ραγαζόσπτιτα 18. Εικόνα 4: Ραγαζόσπιτα στο Γιδά το Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σ Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σσ

13 Εικόνα 5: Αρχοντικό στο Τσινάφορο (Πλάτανος), Τα ραγαζόσπιτα, που αποτελούσαν τον συνηθέστερο τύπο ρουμλουκιώτικου σπιτιού, διατηρώντας τα κύρια χαρακτηριστικά του ελληνικού και δη του πρωτόγονου μακεδονικού σπιτιού, είχαν σχήμα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου. Το κάθε ρουμλουκιώτικο σπίτι χτίζονταν σε μια μεγάλη περιοχή, το σπιτότοπο. Τα ρουμλουκιώτικα χωριά δεν έδιναν την εντύπωση χωριού με τη συνηθισμένη εικόνα που έχουμε σήμερα λόγω ότι τα σπίτια ήταν μακριά το ένα από το άλλο και σκόρπια εδώ και εκεί. Ο σπιτότοπος ήταν περιτριγυρισμένος με φράκτη από πλεκτές βέργες λεπτοκαρυάς και αγκάθια, που ονομαζόταν πλόκος ή πλοκαρία. Ο φράκτης είχε σε ένα μέρος φαρδιά πόρτα για να μπαινοβγαίνουν τα πρόβατα και τα βόδια και μία μικρότερη πόρτα κοντά στο σπίτι προς την αυλή για τους ανθρώπους 19. Στο κέντρο του σπιτότοπου βρίσκονταν το κυρίως σπίτι, ο μπινιάς και αντίκρυ του ο μικρός κήπος ή αλλιώς κρεβαταριά, δηλαδή ο ανθόκηπος με τα καρποφόρα δέντρα και την κληματαριά, φραγμένος και αυτός με πλόκο. Η διάταξη του κυρίως σπιτιού περιλάμβανε τρεις ή τέσσερις κάμαρες ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας και τις συνθήκες ζωής τους. Το σπίτι ήταν συνήθως ασπρισμένο με ασβέστη και η στέγη (αγριντιά) προεξείχε και ήταν σκεπασμένη με ψηλό καλάμι από το Βάλτο, το οποίο χρησιμοποιούνταν και για τις ψάθες και τα τοιχοψάθια. Η είσοδος στο κυρίως σπίτι γινόταν από τα μπρόστια (προστόος) προς την Ανατολή, καθαρά ελληνικό χαρακτηριστικό σπιτιού. Το καλοκαίρι, οι Ρουμλουκιώτες περνούσαν όλη σχεδόν την οικογενειακή τους ζωή στα μπρόστια. Εκεί κάθονταν, έτρωγαν, κοιμόνταν, δούλευαν και εκεί είχαν στημένο τον καθούμενο ή στρωτό αργαλειό. 19. Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

14 Εικόνα 6: Ρουμλουκιώτικο σπίτι με μπρόστια, χτισμένο στα μέσα της δεκαετίας του Από τα μπρόστια μέσω μίας χαμηλής πόρτας εισέρχονταν στην κεντρική κάμαρα, που λεγόταν κάθισμα, σπίτι ή νοντάς (οντάς), όπου ήταν ο χώρος υποδοχής και φιλοξενίας των επισκεπτών. Η κεντρική κάμαρα συνήθως ήταν σανιδωμένη σε αντίθεση με τα πατώματα των άλλων δωματίων που ήταν χωμάτινα. Επίσης, η κεντρική κάμαρα διέθετε στο μέσο του τοίχου ένα χτιστό περιποιημένο τζάκι. Εικόνα 7: Τζάκι στην κεντρική κάμαρα. Το μεσαίο δωμάτιο, το μίσιο ή παρταλόσπιτο λειτουργούσε ως αποθήκη, όπου φυλάσσονταν τα τρόφιμα και τα σκεύη του σπιτιού. Εκεί τοποθετούνταν τα υφάσματα του ύπνου, τα στρώματα, τα σεντούκια για το ρουχισμό, τα προικιά, τη τσερβοθήκη (θήκη για τα στρωσίδια) και διάφορα σκεύη όπως κούνια, ξύλινη κούτλα (πινακωτή), μπουτνόξυλο για το βούτυρο, σοφράδες (χαμηλά τραπέζια), διάφορα εργαλεία και γενικά όλο το σπιτομάζωμα. Η είσοδος στο παρταλόσπιτο γινόταν από

15 τα μπρόστια και αργότερα από το παραπόρτι, χαμηλό πορτάκι από την πλευρά του υπνοδωματίου. Στα παλαιότερα σπίτια στο παρταλόσπιτο δεν υπήρχε τζάκι, ενώ αργότερα προστέθηκε στα περισσότερα από αυτά 20. Δίπλα στο παρταλόσπιτο υπήρχε το υπνοδωμάτιο. Η πρόσβαση σε αυτό γινόταν από μία πόρτα που υπήρχε στα μπρόστια. Το υπνοδωμάτιο είχε ένα μεγάλο τζάκι και ένα μεγάλο ξύλινο κρεβάτι από άκρη σε άκρη, όπου κοιμόνταν όλα τα μέλη της οικογένειας. Κοντά στο κυρίως σπίτι υπήρχαν βοηθητικά χτίσματα για τις ανάγκες της ζωής τους και της εργασίας τους. Απέναντι από το σπίτι ήταν το αμπάρι με δύο πατώματα. Το κάτω μέρος ήταν χτιστό και χρησίμευε ως αποθήκη και το πάνω μέρος ήταν στεγασμένο με βούρλα ορθάνοιχτα από τα πλάγια. Εκεί μαζεύονταν στους γάμους οι άντρες για να γλεντήσουν. Εικόνα 8: Σπίτι μετά από γάμο. Απέναντι το αμπάρι. Άλλος βοηθητικός χώρος ήταν το καλυβόσπιτο (κοφινάριο, φουρνάριο, αλευρόσπιτο, καλύβι), που είχε τρεις κάμαρες. Διέθετε και αυτό ένα αμπρόστι για να ζυμώνουν τα ψωμιά, για αυτό λέγεται και ζυμωτικό, και ένα φούρνο για να τα ψήνουν. Στο καλυβόσπιτο τοποθετούσαν και τον αργαλειό. Το καλυβόσπιτο ήταν χρήσιμο για να αποθηκεύουν τα τρόφιμα του σπιτιού, όπως σιτάρι, καρπολόι, αλεύρι και κρασί. Γύρω από τους τοίχους των καμάρων του καλυβόσπιτου τοποθετούσαν τοιχοψάθια ώστε να μην τραβούν υγρασία τα τρόφιμα. Κάθε σπιτότοπος είχε δύο φούρνους, ένα μεγάλο τετράγωνο για τα ψωμιά και ένα χαμηλό κωνικό για μικρότερες σπιτικές ανάγκες. 20. Βλ. Δ. Α. Πανταζόπουλος, ό.π., σσ

16 Εικόνα 9: Μεγάλος φούρνος παλαιού τύπου. Εικόνα 10: Κωνοειδής φούρνος. Ακόμη, στο οικόπεδο υπήρχαν χτίσματα όπως το κοτσερό ή κουτσερός για την αποθήκευση καλαμποκιών, ο αχυρώνας, η παχνιά, ο νόβρος για τα γελάδια και το τσαρδάκι για τα πρόβατα. Όλα αυτά ήταν φτιαγμένα από ξύλα και δοκάρια και σκεπασμένα με ραγάζι. Εικόνα 11: Κουτσερός κατασκευασμένος με πλόκο από βέργες ρακίτας.

17 Στο χωράφι του σπιτότοπου υπήρχε το αλώνι. Δεν ήταν όμως στρωμένο με πλάκες όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά ήταν από χώμα. Τέλος, στην αυλή υπήρχε η κόπα, σωρός με άχυρο που σκεπαζόταν με ραγάζι και οι αντρέλες, που αποτελούνταν η καθεμία από τρία δέματα σουσάμι, στημένη ορθά για να στεγνώσουν τα δέματα. Οι αντρέλες βρίσκονταν κοντά στους σωρούς των καλαμποκιών 21. Το σπίτι του Ρουμλουκιού και τα περιεχόμενα του μαρτυρούν ότι η ζωή των κατοίκων ήταν δύσκολη, συντηρητική και με οικονομικά πενιχρά. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που δεν αναπτύχθηκε στο Ρουμλούκι υψηλού επιπέδου αρχιτεκτονική. 21. Βλ. Γ. Μελίκης, ό.π., σσ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση LEADER Nομού Ημαθίας

Προσέγγιση LEADER Nομού Ημαθίας 3 η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Έως 20 Ιουλίου 2015 Προσέγγιση LEADER Nομού Ημαθίας 1. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ Επενδυτικά σχέδια φυσικών προσώπων ή/και πολύ μικρών επιχειρήσεων στην περιοχή παρέμβασης του τοπικού προγράμματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Ο.Τ.Α.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ Ο.Τ.Α. Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης: Η Ευρώπη επενδύει στις αγροτικές περιοχές ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΑ 2007 2013 LEADER ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET08: ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΜΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET08: ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΜΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τους σημαντικούς τόπους τουριστικού ενδιαφέροντος στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού που είναι προσπελάσιμοι μέσω κάποιου κόμβου

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακά Παραδοσιακά Επαγγέλματα Cyprus Olden Times Jobs. ΙΒ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Πεύκιος Γεωργιάδης» 2012

Κυπριακά Παραδοσιακά Επαγγέλματα Cyprus Olden Times Jobs. ΙΒ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Πεύκιος Γεωργιάδης» 2012 Κυπριακά Παραδοσιακά Επαγγέλματα Cyprus Olden Times Jobs ΙΒ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Πεύκιος Γεωργιάδης» 2012 Καρεκλάς Ο καρεκλάς ήταν αυτός που έφτιαχνε καρέκλες, Έφτιαχνε πρώτα τον ξύλινο σκελετό της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά. Αριθμός Νηπίων: 33

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά. Αριθμός Νηπίων: 33 2//Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΙΑΓΩΓΕΙΙΟ ΠΡΙΙΝΟΥ «ΚΑΛΤΣΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά Αριθμός Νηπίων: 33 ΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο

Διοικητικό Συμβούλιο Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Σταύρος Παππάς Αντιπρόεδρος: Μωϋσής Ελισάφ Γενικός Γραμματέας: Αντώνιος Αλαβέρας Μέλη: Σταύρος Μπούσμπουλας Αλέξιος Σωτηρόπουλος Ευάγγελος Ρίζος Αθανασία Παπαζαφειροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11. Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ.

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11. Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ. ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11 Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ. Ποιός είναι ο Αγίος Βασιλείος; Πολύ καλούς και μοναδικούς φυσικούς πόρους!

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν. Μαθήτρια: Μαρία Αβράμη & Βίκυ Τζοβάρα

Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν. Μαθήτρια: Μαρία Αβράμη & Βίκυ Τζοβάρα Παλιά επαγγέλματα που χάθηκαν Μαθήτρια: Μαρία Αβράμη & Βίκυ Τζοβάρα Ο Τσαγκάρης Σήμερα όταν λέμε τσαγκάρης εννοούμε τον τεχνίτη που επιδιορθώνει τα χαλασμένα μας παπούτσια. Πολλοί τσαγκάρηδες γύριζαν τις

Διαβάστε περισσότερα

Οι αργαλειοι και τα υφαντα, τα παλια χρο νια στα χωρια

Οι αργαλειοι και τα υφαντα, τα παλια χρο νια στα χωρια 1 of 5 07/09/2012 10:56 Subject: Οι αργαλειοί και τα υφαντά, τα παλιά χρόνια στα χωριά From: Ioannis Pallikaris Date: 07/09/2012 09:47 To: Εύα Βολιτάκη Την

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΝΕΑΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 3 3 ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αδιαμφισβήτητα, τα έτη 1912 και 1913 είναι δύο χρονολογίες ορόσημα στην ιστορία του σύγχρονου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 10-13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ-Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ- ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΣΧΑ

Διαβάστε περισσότερα

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΕΝΑ ΧΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) κερδοσκοπικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2006.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2006. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2006. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 20 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2006 ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΚΟΜΠΑΝΙΑ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ 9.00 μ.μ. τιμή εισιτηρίου"!

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET20: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την εξέλιξη του αριθμού και του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων στους Νομούς και στις Περιφέρειες στη Ζώνης Επιρροής της Εγνατίας Οδού

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 -

4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4. ΗΜΟΣ ΣΠΕΡΧΕΙΑ ΑΣ - 41 - 4.1 ΑΓΙΟΣ ΣΩΣΤΗΣ Όπως και τα υπόλοιπα, έτσι και το πρώην σχολείο του Αγίου Σώστη είναι ένα πέτρινο κτίριο µε κεραµοσκεπή και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Tο κτίριο είναι

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 «ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιβ.Εκπ/σης Εθνικό Δίκτυο «ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» του Κ.Π.Ε Νάουσας ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Νηπ/γείο Καλυβίων Ν. Πέλλας Νηπ/γείο Αγγελοχωρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ Ε - ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ο παρακάτω σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην.

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Νάουσα 2008 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση & «Γεωργία» Ο περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Tηλέφωνα επικοινωνίας: 2384091423, 6946066130 e-mail: filoksenoi@yahoo.gr

Tηλέφωνα επικοινωνίας: 2384091423, 6946066130 e-mail: filoksenoi@yahoo.gr 2108832450 Tηλέφωνα επικοινωνίας: 2384091423, 6946066130 e-mail: filoksenoi@yahoo.gr Eκ του σωματείου ενοικιαζομένων δωματίων Σε αυτό τον οδηγό μπορείτε να βρείτε γενικές πληροφορίες για το Λουτράκι Αριδαίας-Πόζαρ,τα

Διαβάστε περισσότερα

φουρναρης Απο το μεσαιωνα ως σημερα στο χωριο ο φουρνος παραμενει ιδιος ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014 7:13 πμ

φουρναρης Απο το μεσαιωνα ως σημερα στο χωριο ο φουρνος παραμενει ιδιος ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΜΑΣ Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014 7:13 πμ ΑΣ9 ΚΥΨΕΛΗ.one (On 29-1-2014) Page 1 φουρναρης Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2014 7:13 πμ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΑ Στα αστικα κεντρα απο τη ρωμαικη εποχη η κατασκευη ψωμιου εγινε επαγγελμα. Το εξασκουσε ο μάγκιψ ή μαγκιπος

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα Σημειώσεις Έκδοσης Αναβαθμίσεις Επιλογών Όλα τα μενού επιλογών έχουν popup με νεα σχέδια και περιγραφές. Εξομοιωτής Μάχης Αποτελεί την οπτική αναπαράσταση της μάχης και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΔΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ. χαρτονένια κομμάτια 1 ταμπλό 2 ταμπλό αγροκτήματος (ένα για κάθε παίκτη)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΔΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ. χαρτονένια κομμάτια 1 ταμπλό 2 ταμπλό αγροκτήματος (ένα για κάθε παίκτη) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΔΙΟΥ του Uwe Rosenberg για 2 παίκτες ηλικίας 13 και άνω ΠΕΡΙΛΗΨΗ Παίρνετε τους ρόλους αγροτών και εκτρέφετε πρόβατα, γουρούνια αγελάδες και άλογα. Τρείς εργάτες σας βοηθούν στις εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες Συζήτηση για το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συμπληρώθηκε στο σεμινάριο και πρόταση για το προτεινόμενο τελικό φύλλο

Διαβάστε περισσότερα