Κρατικές ενισχύσεις και απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κρατικές ενισχύσεις και απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας"

Transcript

1 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 53 Κρατικές ενισχύσεις και απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας Βασιλική Π. Κουµπλή* Εισαγωγή Η κοινοτική πρωτοβουλία για την απελευθέρωση των µονοπωλίων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας είχε ως σκοπό την εισαγωγή και ανάπτυξη του ανταγωνισµού στις αντίστοιχες αγορές χάριν την ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς. Η καθιέρωση των κρατικών µονοπωλίων σε τοµείς όπως η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες, οι ταχυδροµικές υπηρεσίες, οι µεταφορές, ο τοµέας του ύδατος, ήδη πριν από τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο, βασίσθηκε στην επικράτηση της αντίληψης περί αποτελεσµατικότερης παροχής των εν λόγω ζωτικής φύσεως υπηρεσιών από το Κράτος. Η αντίληψη αυτή εγκαταλείφθηκε σταδιακά υπέρ του ανοίγµατος των αγορών στο πλαίσιο της παγκοσµιοποιηµένης οικονοµίας, προκειµένου να ικανοποιηθούν και οι αυξηµένες ανάγκες που το Κράτος δεν θα µπορούσε να καλύψει, και να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογική πρόοδος. Η κατάργηση των κρατικών µονοπωλίων στην αγορά ενέργειας συντελέσθηκε κατά βάση µε κανόνες του παράγωγου κοινοτικού δικαίου. Σε πρώτη φάση υιοθετήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 90 δύο Οδηγίες για τη διαµετακόµιση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου 1, καθώς και µία Οδηγία για τη διαφάνεια των τιµών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου 2. Στη συνέχεια εκδόθηκαν οι Οδηγίες 96/92/ΕΚ και 98/30/ΕΚ, µε τις οποίες θεσπίσθηκαν κοινοί κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου 3. Οι Οδηγίες αυτές καταργήθηκαν µε τις Οδηγίες 2003/54/ΕΚ και 2003/55/ΕΚ αντίστοιχα 4, στόχος των οποίων είναι η διεύρυνση και επιτάχυνση της διαδικασίας απελευθέρωσης 5, ενώ ήδη έχουν υποβληθεί προτάσεις για την εκ νέου τροποποίηση του νοµοθετικού πλαισίου 6. Οι κοινοτικές ρυθµίσεις ενσωµατώθηκαν στην ελληνική έννοµη τάξη µε τον Ν. 2773/1999 για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως έχει τροποποιηθεί, και τον Ν. 3428/2005 για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου. Με τις διατάξεις αυτές απελευθερώθηκαν οι δραστηριότητες της παραγωγής και της προµήθειας ηλεκτρικής ενέργειας * ικηγόρος Επιστ. Συνεργάτις Ελληνικού Ινστιτούτου ιεθνούς & Αλλοδαπού ικαίου 1. Οδηγία του Συµβουλίου 90/547/ΕΟΚ της 29ης Οκτωβρίου 1990 για τη διαµετακόµιση ηλεκτρικής ενέργειας µέσω των µεγάλων δικτύων, ΕΕ 1990 L 313/30α Οδηγία του Συµβουλίου 91/296/ΕΟΚ της 31ης Μαΐου 1991 για τη διαµετακόµιση φυσικού αερίου µέσω των µεγάλων δικτύων, ΕΕ 1991 L 147/ Οδηγία του Συµβουλίου 90/337/ΕΟΚ της 29ης Ιουνίου 1990 σχετικά µε µια κοινοτική διαδικασία για τη διαφάνεια των τιµών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας για τον τελικό βιοµηχανικό καταναλωτή, ΕΕ 1990 L 185/ Οδηγία 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 19ης εκεµβρίου 1996 σχετικά µε τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ΕΕ 1997 L 27/20α Οδηγία 98/30/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 22ας Ιουνίου 1998 σχετικά µε τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου, ΕΕ 1998 L 204/1. 4. Οδηγία 2003/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2003 σχετικά µε τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της Οδηγίας 96/92/ΕΚ, ΕΕ 2003 L 176/37α Οδηγία 2003/55/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2003 σχετικά µε τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της Οδηγίας 98/30/ΕΚ, ΕΕ 2003 L 176/ Οι εν λόγω Οδηγίες συνοδεύθηκαν από κανονισµούς και κατευθυντήριες γραµµές, όπως π.χ. τον Κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2003 σχετικά µε τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας, ΕΕ 2003 L 176/1, την Απόφαση αριθ. 1229/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2003 για τον καθορισµό συνόλου προσανατολισµών σχετικά µε τα διευρωπαϊκά δίκτυα στον τοµέα της ενέργειας και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1254/96/ΕΚ, ΕΕ 2003 L 176/11, κ.λπ. 6. Βλ. Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για την τροποποίηση της Οδηγίας 2003/54/ΕΚ σχετικά µε τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, COM(2007) 528 τελικό Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Πρόταση Κανονισµού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για την τροποποίηση του Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003 σχετικά µε τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας, COM(2007) 531 τελικό Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για την τροποποίηση της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ σχετικά µε τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου, COM(2007) 529 τελικό Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Πρόταση Κανονισµού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου για την τροποποίηση του Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1775/2005 περί όρων πρόσβασης στα δίκτυα µεταφοράς φυσικού αερίου, COM(2007) 532 τελικό. ησκε 1-3/

2 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 54 και της κατασκευής υποδοµής και της προµήθειας φυσικού αερίου και προβλέφθηκε η άσκησή τους υπό καθεστώς πλήρους ανταγωνισµού. Αντίθετα, διατηρήθηκε η µονοπωλιακή οργάνωση των δραστηριοτήτων της µεταφοράς και διανο- µής και ρυθµίσθηκε το δικαίωµα πρόσβασης τρίτων στα αντίστοιχα δίκτυα. Εκτός από τους τοµεακούς κανόνες, στη διαδικασία της απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας συνέβαλαν και οι διατάξεις περί ανταγωνισµού του πρωτογενούς κοινοτικού δικαίου. Οι διατάξεις αυτές τυπικά είχαν εφαρµογή στον τοµέα της ενέργειας ήδη πριν από την απελευθέρωσή του, αν και έγινε περιορισµένη χρήση τους. Ωστόσο, ακόµη και σήµερα, δεν αµφισβητείται ο συµπληρωµατικός χαρακτήρας τους 7. Έτσι, η εφαρµογή των κανόνων ανταγωνισµού, εκτός από στόχο και αποτέλεσµα της απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας, αποτελεί σε µεγάλο βαθµό και µέσο για την επίτευξή της. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερης σηµασίας είναι η εφαρµογή των διατάξεων των άρθρων 87 και 88 ΣυνθΕΚ για τις κρατικές ενισχύσεις, δεδοµένου ότι λόγω των ιδιαιτεροτήτων του τοµέα της ενέργειας -ιδίως της ηλεκτρικής ενέργειας- η κρατική παρέµβαση θεωρήθηκε και θεωρείται ακόµη αναγκαία αφενός για τη διασφάλιση της ίδιας της απελευθέρωσης της αγοράς, αφετέρου για την επίτευξη παράλληλων στόχων, όπως η εκπλήρωση υποχρεώσεων κοινής ωφέλειας και η προστασία του περιβάλλοντος. Μάλιστα, ζητήµατα κρατικών ενισχύσεων ανέκυψαν τόσο κατά τη µετάβαση από το καθεστώς του κρατικού µονοπωλίου σε συνθήκες ανταγωνισµού, όσο και στην ήδη απελευθερωµένη αγορά. Σκοπός της µελέτης είναι να καταδείξει την τυπολογία και τον ρόλο των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση µε την απελευθέρωση του τοµέα της ενέργειας. εδοµένης της έκτασης της µελέτης, η σχετική αναφορά δεν µπορεί να είναι εξαντλητική. Ωστόσο περιλαµβάνει τις σηµαντικότερες κατηγορίες κρατικών ενισχύσεων που έχουν ανακύψει ή ενδέχεται να ανακύψουν και σχετίζονται άµεσα µε τη µετάβαση της αγοράς ενέργειας σε συνθήκες ανταγωνισµού 8. Η µελέτη χωρίζεται σε δύο µέρη: στο πρώτο µέρος επιχειρείται η προσέγγιση κρατικών ενισχύσεων που ως σκοπό έχουν τη διευκόλυνση της µετάβασης από το µονοπωλιακό καθεστώς σε συνθήκες ανταγωνισµού (Ι)α στο δεύτερο µέρος αναλύονται µορφές κρατικών ενισχύσεων που αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση άλλων σκοπών, όπως η εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας και η ενίσχυση της χρησιµοποίησης ανανεώσιµων πηγών ενέργειας (ΙΙ). Ι. ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΙΑΣΦΑΛΙΣΤΙ- ΚΕΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟ- ΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Σε ορισµένες περιπτώσεις η κρατική παρέµβαση καθίσταται αναγκαία, προκειµένου να εξασφαλισθεί η οµαλή µετάβαση από την µονοπωλιακή στην ανοικτή αγορά ενέργειας ή να διασφαλισθεί η ίδια η λειτουργία της ήδη απελευθερωµένης αγοράς. Εν προκειµένω δεν θα ήταν υπερβολικό να πει κανείς ότι η πολιτική για τις κρατικές ενισχύσεις χρησιµοποιείται παράλληλα µε την τοµεακή ρύθµιση ως µέσο για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται οι κρατικές ενισχύσεις για την αντιστάθµιση του λανθάνοντος κόστους. Στη συνέχεια εκτίθεται η προβληµατική της αντιστάθµισης του λανθάνοντος κόστους (1) και ακολουθεί η προσέγγιση αντιµετώπισης του προβλήµατος (2). 1. Η προβληµατική της αντιστάθµισης του λανθάνοντος κόστους Με τον όρο «λανθάνον κόστος» (stranded costs) νοείται το σύνολο των δαπανών που επιχειρήθηκαν από τις επιχειρήσεις ηλεκτρισµού σε µία περίοδο κατά την οποία η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ήταν κλειστή και οι οποίες δεν είναι οικονοµικά βιώσιµες σε καθεστώς απελευθερω- µένης αγοράς. Πρόκειται κυρίως για επενδυτικές δαπάνες που συνήθως πραγµατοποιούνται µε εγγύηση απορρόφησης της παραγωγής, µακροπρόθεσµες δεσµεύσεις ή εγγυήσεις για την κατασκευή υποδοµών, την αγορά εξοπλισµού κ.λπ. Ανάλογες δαπάνες µπορεί να επιβαρύνουν γενικά επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε µονοπωλιακούς τοµείς στους οποίους εφαρµόζονται διαδικασίες απελευθέρωσης. Ωστόσο, η έννοια του λανθάνοντος κόστους είναι στενότερα συνδεδεµένη µε αυτή της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σηµαντική ιδιο- µορφία της οποίας είναι η ανάγκη υποδοµών 7. Σχετικά µε τον ρόλο των κανόνων ανταγωνισµού στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας βλ. αντί άλλων J. Faull/A. Nikpay, The EC Law of Competition, 2nd ed., Oxford University Press, 2007, σ. 1363, εν θα εξετασθούν κρατικές ενισχύσεις στον τοµέα της ενέργειας που δεν εµπίπτουν ειδικά στην προβληµατική της απελευθέρωσης της αγοράς, αλλά αντιµετωπίζονται βάσει των γενικών αρχών περί κρατικών ενισχύσεων. Τέτοιες περιπτώσεις είναι π.χ. η υπόθεση EDF, που αφορά σε κρατικές εγγυήσεις (Commission Press Release IP/03/1737), οι υποθέσεις British Energy και BNFL, που αφορούν σε ενισχύσεις για διάσωση και ανασυγκρότηση προβληµατικών επιχειρήσεων (C 52/2003, Aid in favour of British Energy plc, EE 2005 L 142/26α C 39/2004, Nuclear Decommissioning Authority, EE 2006 L 268/37) κ.λπ. 54 ησκε 1-3/2007

3 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 55 υψηλής εντάσεως κεφαλαίου σε συνδυασµό µε µακροχρόνια απόσβεση. Εκτός αυτού, πριν από την απελευθέρωση του τοµέα, ήταν έντονο το φαινόµενο του κρατικού παρεµβατισµού, ο οποίος όχι σπάνια κινούταν εκτός του αυστηρού πλαισίου της οικονοµικής αποτελεσµατικότητας και εξυπηρετούσε και άλλους στόχους, όπως π.χ. στόχους κοινωνικής πολιτικής. Σε καθεστώς κρατικού µονοπωλίου οι επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας αποζηµιώνονταν για την εκπλήρωση των στόχων αυτών µε αύξηση των τιµολογίων. Κάτι τέτοιο, όµως, δεν είναι δυνατό σε συνθήκες ανταγωνισµού, ιδίως ύστερα από µία πιθανή πτώση των τιµών, µε αποτέλεσµα να απειλείται η ίδια η υπόσταση των επιχειρήσεων αυτών. Συχνά οι υπό εξέταση δαπάνες στις οποίες προέβησαν οι µονοπωλιακές επιχειρήσεις ηλεκτρισµού, αποσκοπούσαν στην εκπλήρωση από την πλευρά τους των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας µε τις οποίες ήταν επιφορτισµένες. Μετά την απελευθέρωση της αγοράς, ωστόσο, οι νεοεισερχό- µενες επιχειρήσεις, που δεν θα επιβαρύνονταν µε τέτοιες δαπάνες, θα βρίσκονταν σε ανταγωνιστικά πλεονεκτική θέση σε σχέση µε τις πρώην µονοπωλιακές επιχειρήσεις. Άλλωστε, σε αντίθεση µε άλλους τοµείς, η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δεν συνοδεύθηκε από αξιόλογη τεχνολογική πρόοδο, που θα µπορούσε να δηµιουργήσει νέες υπηρεσίες (όπως συνέβη στην περίπτωση των τηλεπικοινωνιών), ούτε από ανάλογη αύξηση της ζήτησης 9. εδοµένης της ζωτικής σηµασίας της ηλεκτρικής ενέργειας όχι µόνο για την οικονοµία, αλλά και για την ίδια τη ζωή των πολιτών, θα ήταν αδιανόητο οι πρώην µονοπωλιακές επιχειρήσεις ηλεκτρισµού να αφεθούν να καταστούν προβληµατικές, ώστε να εφαρµοσθούν σε αυτές οι κανόνες κρατικών ενισχύσεων για διάσωση και ανασυγκρότηση. Ενόψει και του κινδύνου το λανθάνον κόστος να µετακυλισθεί τελικά στους καταναλωτές, κατέστη επιτακτική η ανάγκη θέσπισης από τα κράτη µέλη ενός µηχανισµού για την αντιµετώπισή του. Ωστόσο, για τον λόγο ότι οι ιδιοµορφίες του τοµέα της ηλεκτρικής ενέργειας δεν είχαν αντιµετωπισθεί σε άλλους απελευθερωµένους τοµείς, δεν υπήρχε προηγούµενο ειδικής ρύθµισης σε κοινοτικό επίπεδο Η αντιµετώπιση του προβλήµατος 2.1. Η ρύθµιση της Οδηγίας 96/92/ΕΚ και η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Το ενδεχόµενο πρόβλεψης ενός ειδικού, εξαιρετικού καθεστώτος για την αντιµετώπιση παρελθουσών δεσµεύσεων των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας εξετάσθηκε εξαρχής από τους συντάκτες της Οδηγίας 96/92/ΕΚ 11. Σύµφωνα µε το άρθρο 24 της προϊσχύσασας Οδηγίας 96/92/ΕΚ, τα κράτη µέλη στα οποία οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ή οι εγγυήσεις που χορηγήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος της Οδηγίας, ήταν δυνατόν να µην µπορούν να τηρηθούν λόγω των διατάξεών της, µπορούσαν να ζητήσουν να τύχουν µεταβατικού καθεστώτος. Η παραχώρηση του µεταβατικού καθεστώτος θα αποφασιζόταν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα λάµβανε, µεταξύ άλλων, υπόψη τις διαστάσεις του σχετικού δικτύου, το επίπεδο διασύνδεσής του και τη διάρθρωση της ηλεκτροβιοµηχανίας του. Επικαλούµενα την ως άνω διάταξη, οκτώ κράτη µέλη ζήτησαν την παραχώρηση ενός τέτοιου µεταβατικού καθεστώτος 12. Από τις αιτήσεις αυτές η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε εν µέρει δεκτές µόνον δύο, δεχόµενη ότι εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 24 της Οδηγίας 96/92/ΕΚ 13. Αντίθετα, απέρριψε τις υπόλοιπες µε την αιτιολογία ότι δεν επρόκειτο για µέτρα που θα διευκόλυναν τη µετάβαση των πρώην µονοπωλιακών επιχειρήσεων ηλεκτρισµού στην απελευθερωµένη αγορά περιορίζοντας την έκταση εφαρµογής της Οδηγίας 96/92/ΕΚ, αλλά, στην ουσία, για αποζηµιώσεις των κρατών µελών προς αυτές τις επιχειρήσεις για ζηµίες που τυχόν θα υποστούν από την πλήρη εφαρµογή της Πιο αναλυτικά για την προβληµατική του λανθάνοντος κόστους και τις συνέπειές του για τις επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας βλ. B. Allibert, Compensation of Stranded Costs in the European Union Electricity Sector, EStAL 2003, 3 (4). 10. Π.χ. στην περίπτωση της απελευθέρωσης του τοµέα των αεροπορικών µεταφορών οι κρατικοί µηχανισµοί ενίσχυσης των εθνικών εταιριών αεροµεταφορών αξιολογήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βάσει των αρχών για τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και ανασυγκρότηση προβληµατικών επιχειρήσεων. Βλ. C. Markus, Stranded Costs of Former Electricity Monopolies under EU Law: Part 1, IELTR 2000, 144, σηµ. 4 και Supra, σηµ. 2. Αντίστοιχη ρύθµιση περιλάµβανε το άρθρο 26 της Οδηγίας 98/30/ΕΚ για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου, σχετικά µε τις µακροπρόθεσµες συµβάσεις υποχρεωτικής αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής (take-or-pay contracts). 12. Επρόκειτο για την Αυστρία, τη ανία, τη Γαλλία, τη Γερµανία, το Λουξεµβούργο, την Ολλανδία, την Ισπανία και το Ηνωµένο Βασίλειο. 13. Αποφάσεις της Επιτροπής 1999/793/ΕΚ και 1999/794/ΕΚ για το Λουξεµβούργο και τη Γερµανία αντίστοιχα, ΕΕ 1999 L 319/12, Αποφάσεις της Επιτροπής 1999/791/ΕΚ, 1999/792/ΕΚ, 1999/795/ΕΚ, 1999/796/ΕΚ, 1999/797/ΕΚ και 1999/798/ΕΚ για το Ηνωµένο Βασίλειο, τη Γαλλία, Αυστρία, την Ολλανδία, την Ισπανία και τη ανία αντίστοιχα, ΕΕ 1999 L 319/1 επ., 30 επ. ησκε 1-3/

4 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 56 Κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το άρθρο 24 της Οδηγίας 96/92/ΕΚ δεν αποτελεί επαρκή νοµική βάση για τη δικαιολόγηση τέτοιων µέτρων, τα οποία κανονικά εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ και αποτελούν -καταρχήν απαγορευµένες- κρατικές ενισχύσεις. Συνεπώς, τα κράτη µέλη των οποίων οι αιτήσεις για υπαγωγή στο µεταβατικό καθεστώς του άρθρου 24 της Οδηγίας 96/92/ΕΚ απορρίφθηκαν, θα έπρεπε να γνωστοποιήσουν τα προτεινό- µενα µέτρα εκ νέου κατά το άρθρο 88 ΣυνθΕΚ Η αντιστάθµιση του λανθάνοντος κόστους ως κρατική ενίσχυση Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεώρησε ότι µέτρα που αποσκοπούν στην αντιστάθµιση του λανθάνοντος κόστους και αποτελούν κρατικές ενισχύσεις, µπορούν να γίνουν δεκτά, αφού έχουν τον ίδιο σκοπό µε το µέτρο που προβλέπει το άρθρο 24 της Οδηγίας 96/92/ΕΚ. Κάτι τέτοιο είναι δυνατό βάσει της εξαίρεσης στη γενική απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων, που εισάγει η περίπτωση (γ) της παρ. 3 του άρθρου 87 ΣυνθΕΚ, προκειµένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη ορισµένων οικονοµικών δραστηριοτήτων. Κατά το σκεπτικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εκτεταµένη ύπαρξη περιπτώσεων λανθάνοντος κόστους στον τοµέα της ηλεκτρικής ενέργειας θα µπορούσε να βλάψει την ανάπτυξη και την απελευθέρωσή του, µε αποτέλεσµα η ενίσχυση στην προκείµενη περίπτωση να µπορεί να θεωρηθεί συµβατή µε το κοινοτικό δίκαιο. Στο πλαίσιο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την 26η Ιουλίου 2001 Ανακοίνωση σχετικά µε τη µέθοδο ανάλυσης των κρατικών ενισχύσεων που αποσκοπούν στην αντιστάθµιση του λανθάνοντος κόστους 15. Η Ανακοίνωση θέτει τα κριτήρια κατά τα οποία µία τέτοια κρατική ενίσχυση µπορεί να θεωρηθεί συµβατή µε το κοινοτικό δίκαιο και προσδιορίζει τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται, ώστε η ενίσχυση να µην καταλήγει στην αλλοίωση των όρων των συναλλαγών και του ανταγωνισµού κατά τρόπο που θα αντέκειτο στο κοινό συµφέρον. Κατά τον καθορισµό της µεθόδου ανάλυσης των κρατικών ενισχύσεων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιµετώπισε διάφορες δυσκολίες που οφείλονταν στην ιδιοµορφία της περίπτωσης. Καταρχήν έπρεπε να ληφθεί υπόψη ότι η επίδραση του λανθάνοντος κόστους στις πρώην µονοπωλιακές επιχειρήσεις δεν είναι συγκεκριµένη ούτε σταθερή, αλλά σε µεγάλο βαθµό εξαρτάται από τον ρυθµό της απελευθέρωσης. Αυτό συνεπάγεται την αδυναµία ακριβούς προσδιορισµού της αξίας του λανθάνοντος κόστους µε το οποίο θα επιβαρυνθεί η επιχείρηση ηλεκτρισµού ενός κράτους µέλους, αφού δεν είναι εξαρχής γνωστή η πορεία του ανταγωνισµού στην αγορά του. Συνακόλουθα, ήταν απαραίτητος ο προσδιορισµός ενός τρόπου υπολογισµού της κυµαινόµενης -κατά τα ανωτέρω- αξίας του λανθάνοντος κόστους, καθώς και η οριοθέτηση της ενίσχυσης που θα µπορούσε να χορηγηθεί για την αντιστάθµισή του. Η προτεινόµενη µέθοδος αντιµετωπίζει το ζήτηµα σε δύο φάσεις. Πρώτον, προσδιορίζονται συγκεκριµένες κατηγορίες λανθάνοντος κόστους, οι οποίες αξιολογούνται εκ των προτέρων (ex ante), τη δεδοµένη χρονική στιγµή, µε βάση προβλεπόµενα οικονοµικά στοιχεία. Το αποτέλεσµα του υπολογισµού αυτού αποτελεί και το ανώτατο όριο ενίσχυσης που µπορεί να χορηγηθεί. εύτερον, ορίζεται µηχανισµός υπολογισµού της πραγµατικής ενίσχυσης, η οποία θα χορηγείται σε ετήσια βάση. Ο εν λόγω µηχανισµός βασίζεται σε µία εκ των υστέρων (ex post) αξιολόγηση της πραγµατικής επιβάρυνσης του δικαιούχου της ενίσχυσης µε βάση τα οικονοµικά στοιχεία της κρίσιµης περιόδου, χωρίς µελλοντικές προβλέψεις, ενώ, όπως προαναφέρθηκε, η ενίσχυση που προκύπτει µε βάση τον υπολογισµό ex post δεν µπορεί να υπερβαίνει την ενίσχυση που προκύπτει µε βάση τον υπολογισµό ex ante. Με τον τρόπο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξασφαλίζει σε σηµαντικό βαθµό τον ορθό υπολογισµό της επιβάρυνσης λόγω του λανθάνοντος κόστους και της αντίστοιχης ενίσχυσης, αφού µπορεί να λάβει υπόψη πραγµατικά οικονοµικά στοιχεία όπως ισχύουν τον κρίσιµο χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης βάσει του βαθµού ανάπτυξης της αγοράς. Η Ανακοίνωση αναφέρει µία σειρά από κριτήρια που θα πρέπει να πληρούνται σε κάθε φάση της διαδικασίας. Τα κριτήρια αυτά στόχο έχουν να εξασφαλίσουν ότι οι ενισχύσεις αντισταθµίζουν το πραγµατικό υπερβάλλον κόστος των δικαιούχων επιχειρήσεων και ότι συνδέονται άµεσα µε την απελευθέρωση του τοµέα. Οι ενισχύσεις πρέπει να είναι περιορισµένες χρονικά και να λαµβάνουν υπόψη την πραγµατική εξέλιξη της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ιδιαίτερα τις τιµές της αγοράς, ενώ ορίζεται ρητά ότι θα πρέπει να ευνοούν την προσαρµογή των επιχειρήσεων του τοµέα στους όρους µίας ανταγωνιστικής αγοράς Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά µε µέθοδο ανάλυσης των κρατικών ενισχύσεων που σχετίζονται µε το λανθάνον κόστοςα βλ. επίσης Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΧΧΧΙΙ Έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισµού, 2001, παρ Για τον σχολιασµό των κριτηρίων από οικονοµική άποψη βλ. Allibert, EStAL 2003, ησκε 1-3/2007

5 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 57 Η Ανακοίνωση εφαρµόσθηκε σε αρκετές περιπτώσεις 17. Όσον αφορά στην Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε µία σειρά από µέτρα υπέρ της ηµόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισµού ( ΕΗ) ως αντιστάθµισµα των επιπτώσεων της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας 18. Τα µέτρα αυτά αφορούσαν στην αντιστάθµιση του κόστους που συνδεόταν (α) µε την εκµετάλλευση από τη ΕΗ µονάδων που δεν θα ήταν αποδοτικές από οικονοµικής απόψεως στο πλαίσιο µίας απελευθερωµένης αγοράς 19, (β) µε έργα άρδευσης και διαχείρισης των λεκανών απορροής, που είχε αναθέσει στη ΕΗ το ελληνικό κράτος, και (γ) µε µακροχρόνια σύµβαση που είχε συνάψει το 1960 η ΕΗ µε το εργοστάσιο παραγωγής αλουµινίου που ανήκει στην εταιρία «Αλουµίνιο της Ελλάδος», η οποία θα έληγε το 2006 και προέβλεπε την πώληση από τη ΕΗ σηµαντικής ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας σε τιµές που θα µπορούσαν να είναι κατώτερες από αυτές που ίσχυαν στην αγορά για τους µεγάλους καταναλωτές, γεγονός που ζηµίωνε τη ΕΗ. Οι δύο πρώτες περιπτώσεις αντισταθµίσεων θεωρήθηκαν κρατικές ενισχύσεις συµβιβάσι- µες µε το κοινοτικό δίκαιο σύµφωνα µε την Ανακοίνωση. Η τελευταία περίπτωση θεωρήθηκε ότι δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση προς τη ΕΗ, διότι δεν της παρείχε συγκριτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα, ενώ εκείνη που τελικά επωφελείτο από το µέτρο, ήταν η εταιρία «Αλουµίνιο της Ελλάδος». εδοµένων των χρονικών περιορισµών στην έγκριση κρατικών ενισχύσεων για την αντιστάθ- µιση του λανθάνοντος κόστους 20, είναι µάλλον απίθανο να υπάρξουν νέες αποφάσεις σχετικά µε κράτη που ήταν µέλη ήδη από την αρχή της διαδικασίας απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, το ζήτηµα θα εξακολουθήσει να έχει σηµασία για νεοεισερχόµενα κράτη. Μάλιστα, στον βαθµό που η ισχύουσα Οδηγία 2003/54/ΕΚ δεν περιλαµβάνει διάταξη αντίστοιχη προς αυτή του άρθρου 24 της Οδηγίας 96/92/ΕΚ που να προβλέπει τη δυνατότητα παραχώρησης ενός εξαιρετικού µεταβατικού καθεστώτος, η Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά µε τη µέθοδο ανάλυσης των κρατικών ενισχύσεων που αποσκοπούν στην αντιστάθµιση του λανθάνοντος κόστους, εξακολουθεί να αποτελεί το µοναδικό πλαίσιο για την αντιµετώπιση του προβλήµατος. Μένει να δούµε κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υιοθετήσει τα κριτήρια της εν λόγω µεθόδου στις περιπτώσεις αυτές. ΙΙ. ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Η εισαγωγή ανταγωνιστικών δοµών στην αγορά ενέργειας δεν αποτελεί τον µοναδικό στόχο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Τόσο οι προϊσχύσασες όσο και οι ισχύουσες τοµεακές ρυθµίσεις για την απελευθέρωση αποβλέπουν στην παράλληλη εκπλήρωση και άλλων στόχων, στενά συνυφασµένων µε τον τοµέα της ενέργειας. Πρόκειται για στόχους δηµόσιας υπηρεσίας, οι οποίοι κατοχυρώνονται ρητά από το εφαρµοζόµενο νοµοθετικό πλαίσιο και, στην ουσία, θέτουν όρια στην απελευθέρωση του τοµέα. Όµως η εκπλήρωση των επιβαλλόµενων από τους στόχους αυτούς υποχρεώσεων συχνά συνεπάγεται την επιβάρυνση των φορέων τους. Οι κρατικές ενισχύσεις στην περίπτωση αυτή αποσκοπούν στην εξασφάλιση της τήρησης των ιδιαίτερων αυτών υποχρεώσεων. Ακολούθως εξετάζεται γενικά το ζήτηµα της παροχής αντιστάθµισης για την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας (1) ενώ στη συνέχεια εξετάζονται ειδικές κατηγορίες κρατικών ενισχύσεων στον τοµέα της ενέργειας που αποσκο- 17. Βλ. Αποφάσεις της Επιτροπής στις υποθέσεις Ν 597/1998, ΕΕ 2001 C 268/6 (Ολλανδία) Ν 49/1999, ΕΕ 2001 C 268/7 (Ισπανία) Ν 34/1999, ΕΕ 2002 C 5/2 (Αυστρία) Ν 149/2001, ΕΕ 2002 C 222/2 (Βέλγιο) και πιο πρόσφατα Ν 490/2000, ΕΕ 2005 C 250/10 (Ιταλία) ΝΝ 49/2005, ΕΕ 2005 C 324/12 (Ουγγαρία) κ.λπ. Για την εφαρµογή της Ανακοίνωσης στην Πορτογαλία και τη Σλοβενία βλ. Commission Press Releases IP/04/1123 και IP/05/126 αντίστοιχα. Για αναλυτική παρουσίαση της περιπτωσιολογίας βλ. C. Markus, Stranded Costs of Former Electricity Monopolies under EU Law: Part 2, IELTR 2000, 167, και Face-Lift for Former National Electricity Monopolies: The Stranded Costs Saga Continues, IELTR 2002, 82 (84 επ.) P. Cameron, Competition in Energy Markets: Law and Regulation in the European Union, 2nd ed., Oxford University Press, 2007, σ. 438 επ. 18. Απόφαση της Επιτροπής της 16ης Οκτωβρίου 2002 στην υπόθεση Ν 133/2001, ΕΕ 2003 C 9/ Οι µονάδες αυτές ήταν ως επί το πλείστον υδροηλεκτρικές και κατασκευάσθηκαν σε µία περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισµός στην Ελλάδα ήταν πολύ υψηλός. Το χρηµατοοικονοµικό κόστος για την κατασκευή τους ήταν µεν ιδιαίτερα υψηλό, αλλά ανακτήσιµο, σε ένα σύστηµα όπου τα τιµολόγια καθορίζονταν µονοµερώς από το κράτος. Μία τέτοια πρακτική, ωστόσο, δεν θα µπορούσε να εφαρµοσθεί στην απελευθερωµένη αγορά. Οι προτεινόµενες αντισταθµίσεις θα καταβάλλονταν έως το 2015 και θα υπόκειντο σε ετήσια αναπροσαρµογή µε βάση το πραγµατικό ύψος των επιβαρύνσεων της ΕΗ που θα συνεπάγετο η εκµετάλλευση των συγκεκριµένων µονάδων. 20. Σύµφωνα µε την Ανακοίνωση, οι υποχρεώσεις και εγγυήσεις που µπορούν να αποτελέσουν πηγή λανθάνοντος κόστους, πρέπει να είναι προγενέστερες της 19ης Φεβρουαρίου 1997, ηµεροµηνία έναρξης ισχύος της Οδηγίας 96/92/ΕΚ. Το χρονικό αυτό κριτήριο δικαιολογείται από το ότι το κόστος που δηµιουργήθηκε µετά την απελευθέρωση της αγοράς, δεν µπορεί να είναι «λανθάνον», αφού τόσο τα κράτη µέλη όσο και οι επιχειρήσεις ηλεκτρισµού γνώριζαν ότι θα αντιµετωπίσουν συνθήκες ανταγωνισµού. ησκε 1-3/

6 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 58 πούν στη διασφάλιση της ασφάλειας εφοδιασµού και στην ενθάρρυνση της χρησιµοποίησης ανανεώσιµων πηγών ενέργειας (2). 1. Η προβληµατική του ζητήµατος της αντιστάθµισης για την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας Τα κράτη µέλη µπορούν να επιβάλουν στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τοµέα της ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεώσεις δηµόσιας υπηρεσίας, οι οποίες αφορούν στην ασφάλεια, την τακτική παροχή, την ποιότητα και τις τιµές παροχής, καθώς και στην προστασία του περιβάλλοντος. Εκτός της δυνατότητας αυτής, τα κράτη µέλη έχουν την υποχρέωση να εξασφαλίζουν την παροχή καθολικής υπηρεσίας, δηλαδή προµήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συγκεκριµένης ποιότητας, σε λογικές, εύκολα και άµεσα συγκρίσιµες και διαφανείς τιµές, και υψηλού επιπέδου ασφάλεια εφοδιασµού 21. Τα ίδια, πλην της υποχρέωσης καθολικής υπηρεσίας, προβλέπονται και όσον αφορά στην αγορά φυσικού αερίου 22. εδοµένης της επιβάρυνσης που µπορούν να προκαλέσουν στις επιχειρήσεις οι εν λόγω υποχρεώσεις, είναι πολλές φορές απαραίτητη η χορήγηση ενισχύσεων για την εκπλήρωσή τους. Η κρατική χρηµατοδότηση των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας στην απελευθερωµένη αγορά στην ουσία έρχεται να αντικαταστήσει τη χορήγηση αποκλειστικών δικαιωµάτων και προνοµίων στο πλαίσιο της κλειστής αγοράς. Για τον λόγο αυτό τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η εφαρµογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων σε περιπτώσεις χρηµατοδότησης των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας. Οι υποχρεώσεις αυτές κατατάσσονται στην έννοια των «υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος» του άρθρου 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ, το οποίο δικαιολογεί εξαιρέσεις από την εφαρµογή των διατάξεων περί ανταγωνισµού 23. Προϋποθέσεις της εξαίρεσης είναι (α) η παρακώλυση από την εφαρ- µογή των κανόνων ανταγωνισµού της εκπλήρωσης της ιδιαίτερης αποστολής των υπηρεσιών και (β) η µη δυσανάλογη διατάραξη της απρόσκοπτης λειτουργίας της κοινοτικής αγοράς λόγω της εξαίρεσης αυτής. Η αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων που αποσκοπούν στη χρηµατοδότηση των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας και, συνακόλουθα, το ζήτηµα της σχέσης των άρθρων 87 παρ. 1 και 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ, απασχόλησε έντονα τα κοινοτικά όργανα. Ήδη το 1985 το ΕΚ έκρινε ότι οι αποζηµιώσεις που χορηγούνταν σε επιχειρήσεις επιφορτισµένες µε τέτοιες υπηρεσίες, δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση, αλλά αντάλλαγµα για την παροχή των υπηρεσιών αυτών 24. Στη συνέχεια και σε αντίθεση µε την προσέγγιση του ΕΚ και την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ΠΕΚ απεφάνθη ότι τέτοιου είδους αποζηµιωτικά µέτρα για την αντιστάθµιση της επιβάρυνσης παροχής υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος αποτελούν κρατικές ενισχύσεις και εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ. Ωστόσο, µπορούν να θεωρηθούν συµβιβάσιµες µε το κοινοτικό δίκαιο βάσει της εξαίρεσης του άρθρου 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ 25. Σε συµµόρφωση µε τη νεότερη νοµολογία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άλλαξε την πρακτική της και σε αρκετές περιπτώσεις έκρινε τα σχετικά µέτρα µε βάση τα 87 παρ. 1 και 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ. Ωστόσο, το ΕΚ µε την απόφασή του στην υπόθεση Ferring/ACOSS 26 ενέµεινε στην αρχική προσέγγισή του για την αποζηµιωτική φύση των µέτρων χρηµατοδότησης των υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος, στο µέτρο, ωστόσο, που το χορηγούµενο οικονοµικό πλεονέκτηµα δεν υπερβαίνει τα επιπλέον έξοδα µε τα οποία βαρύνονται οι επιχειρήσεις, προκειµένου να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις δηµόσιας υπηρεσίας. Αντίθετα, στο βαθµό που το οικονοµικό πλεονέκτηµα υπερβαίνει τα επιπλέον έξοδα, συνιστά κρατική ενίσχυση σύµφωνα µε το άρθρο 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ. Στο µεταξύ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι προτάσεις τόσο του Γενικού Εισαγγελέα Jacobs στην υπόθεση GEMO 27 όσο και του Γενικού Εισαγγελέα Léger στην υπόθεση 21. Βλ. 3 και 4 Οδηγίας 2003/54/ΕΚ για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (supra, σηµ.4), καθώς και την Οδηγία 2005/89/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 2006 περί µέτρων διασφάλισης της ασφάλειας εφοδιασµού µε ηλεκτρισµό και περί επενδύσεων υποδοµής, ΕΕ 2006 L 33/ Άρθρα 3 και 5 Οδηγίας 2003/55 για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου (supra, σηµ. 4), καθώς και την Οδηγία 2004/67/ΕΚ του Συµβουλίου της 26ης Απριλίου 2004 σχετικά µε τα µέτρα διασφάλισης του εφοδιασµού µε φυσικό αέριο, ΕΕ 2004 L 127/ Πρβλ. ΕΚ C-393/92, , Gemeente Almelo/Energiebedrijf Ijsselmij NV, Συλλ. 1994, Ι ΕΚ 240/83, , Procureur de la République/ADBHU, Συλλ. 1985, 531, σκέψη ΠΕΚ Τ-106/95, , FFSA κ.ά./επιτροπή, Συλλ. 1997, ΙΙ-229, σκέψεις 172, 180 επ.α ΠΕΚ Τ-46/97, , SIC/Επιτροπή, Συλλ. 2000, ΙΙ-2125, σκέψεις 82 επ. 26. ΕΚ C-53/00, , Ferring/ACOSS, Συλλ. 2001, Ι ΕΚ C-126/01, , GEMO SA, Συλλ. 2003, Ι Οι προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα Jacobs κατατέθηκαν στις ησκε 1-3/2007

7 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 59 Altmark 28. Σύµφωνα µε την άποψη του Γενικού Εισαγγελέα Jacobs, εφόσον η σχέση µεταξύ των σαφώς καθοριζόµενων υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας είναι άµεση και πρόδηλη, εφαρµόζονται οι αρχές της νοµολογίας Ferring αντίθετα, αν ο σκοπός της χρηµατοδότησης δεν είναι σαφής, εφαρµόζονται οι διατάξεις για τις κρατικές ενισχύσεις. Ο Γενικός Εισαγγελέας Léger τάχθηκε εναντίον της «αποζηµιωτικής» προσέγγισης και υποστήριξε ότι η νοµολογία Ferring δεν προσφέρει ένα επαρκές πλαίσιο ελέγχου των µέτρων χρηµατοδότησης των υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος, εκδηλώνοντας την προτίµησή του για τη νοµολογία FFSA. Τελικά, το ΕΚ στην απόφασή του στην υπόθεση Altmark δεν ακολούθησε τις προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα Léger και ενέµεινε στην «αποζηµιωτική» προσέγγιση της νοµολογίας Ferring. Ωστόσο, το ΕΚ προχώρησε ένα βήµα πιο πέρα θέτοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι κρατικές αντισταθµίσεις για την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας εκφεύγουν του πεδίου εφαρµογής των διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις. Πρόκειται για τέσσερις, σωρευτικά εφαρµοζόµενες προϋποθέσεις: (α) πρώτον, η ωφελούµενη επιχείρηση πρέπει να είναι πράγµατι επιφορτισµένη µε την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας, η οποία πρέπει να είναι σαφώς καθορισµένη (β) δεύτερον, οι παράµετροι υπολογισµού του καθαρού κόστους της παροχής της δηµόσιας υπηρεσίας πρέπει να είναι εκ των προτέρων καθορισµένοι κατά τρόπο αντικειµενικό και διαφανή (γ) τρίτον, η αντιστάθ- µιση δεν πρέπει να υπερβαίνει το αναγκαίο µέτρο για την κάλυψη των αναγκών της παροχής δηµόσιας υπηρεσίας και (δ) τέταρτον, όταν η ωφελού- µενη επιχείρηση δεν επιλέγεται µε διαδικασία µειοδοτικού διαγωνισµού, ο υπολογισµός της αντιστάθµισης της θα πρέπει να γίνεται µε βάση την ανάλυση του κόστους µε το οποίο θα επιβαρυνόταν µία µέση επιχείρηση, µε χρηστή διαχείριση και κατάλληλα εξοπλισµένη για τους σκοπούς των υποχρεώσεων της σκοπούµενης δηµόσιας υπηρεσίας 29. Η νοµολογία Altmark ακολουθείται πλέον πάγια από τα κοινοτικά όργανα. Για τη διασάφηση και εξειδίκευση των προτεινόµενων γενικών κριτηρίων η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε δυνάµει της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 86 παρ. 3 ΣυνθΕΚ την Απόφαση 2005/842/ΕΚ 30, η οποία συµπληρώνεται από σχετικό Κοινοτικό Πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις υπό τη µορφή αντιστάθµισης για την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας 31. Εφόσον, λοιπόν, πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις της νοµολογίας Altmark, η αντιστάθµιση δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση και, συνεπώς, δεν απαιτείται κοινοποίηση του άρθρου 88 ΣυνθΕΚ. Όταν δεν πληρούται έστω και µία προϋπόθεση, η αντιστάθµιση αποτελεί κρατική ενίσχυση και εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ, εφόσον, βέβαια, συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρµογής του. Αυτό δεν σηµαίνει κατ ανάγκη ότι η αντιστάθµιση στην περίπτωση αυτή είναι απαγορευµένη. Εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει η Απόφαση 2005/842/ΕΚ και το Κοινοτικό Πλαίσιο, η αντιστάθµιση είναι συµβιβάσιµη µε το κοινοτικό δίκαιο 32. Η Απόφαση 2005/842/ΕΚ ορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ορισµένες αντισταθµίσεις για την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας συνιστούν συµβιβάσιµες κρατικές ενισχύσεις κατ εφαρµογή του άρθρου 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ, για τις οποίες 28. ΕΚ C-280/00, , Altmark Trans GmbH/Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH, Συλλ. 2003, Ι Οι προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα Léger κατατέθηκαν στις και Από τη σχετική βιβλιογραφία στην ελληνική βλ. Α. Μεταξά, Η οριοθέτηση της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης κατά το άρθρο 87 παρ. 1 ΣΕΚ, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, 2003, passim Αικ. Σγουρίδου, Άρθρο 87 ΕΚ, παρ. 5, εις Β. Σκουρή (επιµ.), Ερµηνεία Συνθηκών για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, 2003 Γ. Αθανασίου, Η χρη- µατοδότηση των υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος από τη σκοπιά των κοινοτικών κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, εις Γενέθλιον Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, Τόµος ΙΙ, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, 2006, σ. 1815α Β. Καραγιάννη, Κρατικές ενισχύσεις: Κοινοτική και εθνική ρύθµιση, Νοµική Βιβλιοθήκη 2006, σ. 42 επ. Από την εκτενή ξενόγλωσση βιβλιογραφία βλ. αντί άλλων Ph. Nicolaides, Competition and Services of General Economic Interest in the EU: Reconciling Economics and Law, EStAL 2003, 183 A. Sinnaeve, State Financing of Public Services: The Court s Dilemma in the Altmark Case, EStAL 2003, 351 A. Bartosh, Clarification or Confusion? How to Reconcile the ECJ s Rulings in Altmark and Chronopost, EStAL 2003, 375 N. Travers, Public Service Obligations and Sate Aid: Is All Really Clear After Altmark?, EStAL 2003, 387 F. Louis/A. Vallery, Ferring Revisited: The Altmark Case and State Financing of Public Service Obligations, World Competition 2004, Απόφαση της Επιτροπής 2005/842/ΕΚ της 28ης Νοεµβρίου 2005 για την εφαρµογή του άρθρου 86 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις υπό µορφή αντιστάθµισης για την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε ορισµένες επιχειρήσεις επιφορτισµένες µε τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος, ΕΕ 2005, L 312/ Κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις υπό µορφή αντιστάθµισης για την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας, ΕΕ 2005, C 297/ Βλ. για την ανάλυση του ισχύοντος νοµοθετικού πλαισίου Commission Staff Working Paper, Frequently asked questions in relation with Commission Decision of 28 November 2005 on the application of Article 86(2) of the EC Treaty to State aid in the form of public service compensation granted to certain undertakings entrusted with the operation of services of general economic interest, and of the Community Framework for State aid in the form of public service compensation, SEC(2007) ησκε 1-3/

8 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 60 µάλιστα δεν απαιτείται προηγούµενη κοινοποίηση κατά το άρθρο 88 ΣυνθΕΚ. Για να εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής της, οι κρατικές ενισχύσεις θα πρέπει να αφορούν σε αντισταθµίσεις για παροχή δηµόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε επιχειρήσεις µε µέσο ετήσιο κύκλο εργασιών προ φόρων, για όλες τις δραστηριότητές τους, µικρότερο των 100 εκατοµµυρίων ευρώ κατά τις δύο χρήσεις που προηγούνται της ανάθεσης της υπηρεσίας γενικού οικονοµικού συµφέροντος, και εφόσον το ετήσιο ύψος της αντιστάθµισης για την υπηρεσία παραµένει µικρότερο των 30 εκατοµµυρίων ευρώ 33. Το Κοινοτικό Πλαίσιο ρυθµίζει αντισταθµίσεις για την παροχή δηµόσιας υπηρεσίας που συνιστούν κρατικές ενισχύσεις, αλλά δεν εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής της Απόφασης 2005/842/ΕΚ. Οι εν λόγω κρατικές ενισχύσεις εξακολουθούν να υπόκεινται στην υποχρέωση κοινοποίησης του άρθρου 88 ΣυνθΕΚ, µπορούν, ωστόσο, να χαρακτηρισθούν συµβιβάσιµες µε την κοινή αγορά κατά το άρθρο 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ. Τα κριτήρια βάσει των οποίων οι κρατικές ενισχύσεις θεωρούνται συµβιβάσιµες τόσο κατά την Απόφαση 2005/842/ΕΚ όσο και κατά το Κοινοτικό Πλαίσιο, είναι κοινά: (α) η παροχή δηµόσιας υπηρεσίας θα πρέπει να έχει ανατεθεί στην επιφορτισµένη επιχείρηση µε επίσηµη κρατική πράξη, η οποία θα ρυθµίζει τις σχετικές λεπτοµέρειες (β) η αντιστάθµιση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το αναγκαίο για την εκτέλεση των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας κόστος, λαµβάνοντας υπόψη τα σχετικά έσοδα καθώς και µία εύλογη απόδοση 34 (γ) τα κράτη µέλη θα πρέπει να διενεργούν ελέγχους για την υπεραντιστάθµιση. Τόσο η απόφαση Altmark όσο και τα µετέπειτα νοµοθετικά µέτρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελούν σηµείο αναφοράς για τη σηµασία της έννοιας της δηµόσιας υπηρεσίας σε κοινοτικό επίπεδο. Η βαρύτητα που δίδεται στις υπηρεσίες γενικού οικονοµικού συµφέροντος ουσιαστικά καταλήγει σε περιορισµό του πεδίου εφαρµογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων. Ο αποκλεισµός από το πεδίο εφαρµογής του άρθρου 87 παρ.1 ΣυνθΕΚ σηµαντικού αριθµού περιπτώσεων κρατικής χρηµατοδότησης για την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας και, περαιτέρω, ο χαρακτηρισµός πολλών περιπτώσεων ως εξαρχής συµβιβάσιµες κρατικές ενισχύσεις συνεπάγεται την απαλλαγή από την υποχρέωση προηγούµενης κοινοποίησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, κατ επέκταση, την ενίσχυση της αποκέντρωσης του ελέγχου των συστηµάτων χρηµατοδότησης, µεταθέτοντας στα κράτη µέλη το βάρος της σχετικής εκτίµησης. Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της προσπάθειας συµβιβασµού των στόχων δηµόσιου συµφέροντος µε την κοινή αγορά και καταλήγει υπέρ του σεβασµού των ιδιοµορφιών των κρατών µελών ως προς τον χαρακτηρισµό υπηρεσιών τους ως γενικού οικονοµικού συµφέροντος, όπως γίνεται σαφές και στην πρόσφατη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις υπηρεσίες γενικού συµφέροντος 35. Ειδικά στον τοµέα της ενέργειας, αναγνωρίζεται η πρωταρχική σηµασία των στόχων δηµόσιας υπηρεσίας σε βαθµό που να δικαιολογεί τον περιορισµό της εφαρµογής των κανόνων ανταγωνισµού και να θέτει όρια στο άνοιγµα της αγοράς 36. Η εξαίρεση κατηγοριών κρατικής χρηµατοδότησης των υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας από τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων αποτελεί έκφανση της «σχετικής» αυτής απελευθέρωσης. 2. Περιπτώσεις κρατικών ενισχύσεων για την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας 1.2. Κρατικές ενισχύσεις για τη διασφάλιση επάρκειας ισχύος Όπως ήδη αναφέρθηκε, η ασφάλεια εφοδιασµού αποτελεί θεµελιώδη υποχρέωση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τοµέα της ενέργειας 37. Ειδικά στην περίπτωση της ηλεκτρικής ενέργειας, δεδοµένου ότι η δηµιουργία νέου παραγωγικού δυναµικού µε τη διαδικασία χορή- 33. Η Ανακοίνωση 2005/842/ΕΚ προβλέπει ειδικές προϋποθέσεις για τις αντισταθµίσεις για παροχή δηµόσιας υπηρεσίας σε νοσοκοµεία, σε ορισµένες αεροπορικές ή ακτοπλοϊκές συνδέσεις, σε αεροδρόµια και λιµάνια και στις αεροπορικές και ακτοπλοϊκές µεταφορές. 34. Εν προκειµένω τίθεται ζήτηµα δυνατότητας εφαρµογής του άρθρου 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ σε περίπτωση που δεν πληρούται η τρίτη προϋπόθεση της απόφασης Altmark, κατά την οποία η αντιστάθµιση δεν πρέπει να υπερβαίνει το αναγκαίο µέτρο για την κάλυψη των αναγκών της παροχής δηµόσιας υπηρεσίας. Βλ. Sinnaeve, EStAL 2003, 355 Louis/Vallery, World Competition 2004, Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee of the Regions (Accompanying the Communication on A singe market for 21st century in Europe ), Services of general interest, including social services of general interest: a new European commitment, Brussels, , COM(2007) 725 final. 36. Bλ. Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Πράσινη βίβλος για την ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια, Βρυξέλλες, , COM(2006) 105 τελικό. 37. Supra, σηµ. 21 και ησκε 1-3/2007

9 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 61 γησης άδειας ενδέχεται να µην επαρκεί, τα κράτη µέλη µπορούν να εφαρµόζουν ειδικές διαδικασίες για τη δηµιουργία νέου παραγωγικού δυνα- µικού 38. Οι διαδικασίες αυτές έχουν εξαιρετικό χαρακτήρα και πρέπει να αποβλέπουν στη διασφάλιση εφοδιασµού µε ηλεκτρική ενέργεια. Στο πλαίσιο αυτό ο Ν. 2773/1999 (άρθρο 15 παρ. 4), όπως τροποποιήθηκε µε τον Ν. 3175/2003, προβλέπει τη δυνατότητα του ιαχειριστή του Συστήµατος να συνάπτει, κατόπιν διαγωνισµού, συµβάσεις ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, προκειµένου να διασφαλίζεται µακροχρόνια η διαθεσιµότητα επάρκειας ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και επαρκών περιθωρίων εφεδρείας ισχύος. Με τις συµβάσεις αυτές ο παραγωγός υποχρεούται έναντι ανταλλάγµατος να παρέχει σε µελλοντικό χρόνο διαθεσιµότητα ηλεκτρικής ισχύος νέων µονάδων παραγωγής για ορισµένο µέγεθος ισχύος και για ορισµένο χρονικό διάστηµα. Προϋπόθεση σύναψης των εν λόγω συµβάσεων είναι η διαπίστωση, κατόπιν ειδικής µελέτης, µελλοντικού κινδύνου ανεπάρκειας ισχύος 39. Ένα παρόµοιο µέτρο διασφάλισης του εφοδιασµού για την αντιµετώπιση της αυξανόµενης ζήτησης σε ηλεκτρική ενέργεια κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2003 η ιρλανδική κυβέρνηση. Στην υπόθεση αυτή 40 εξετάσθηκε για πρώτη φορά στον τοµέα της ενέργειας η εφαρµογή των κριτηρίων της νοµολογίας Altmark. Πρόκειται για έναν µηχανισµό Συµβάσεων ιαθεσιµότητας Ισχύος και ιαφορών (Capacity and Differences Agreements CADA) που συνάπτονται µε παραγωγούς, οι οποίοι αναλαµβάνουν την παραγωγή νέου δυναµικού κατόπιν διαγωνισµού. Βάσει των συµβάσεων CADA, που έχουν διάρκεια έως δέκα έτη, οι παραγωγοί δικαιούνται να λαµβάνουν αντάλλαγµα λόγω της διαθεσιµότητας ισχύος. Ωστόσο, οι συµβάσεις CADA δεν αποτελούν συµβάσεις αγοραπωλησίας ενέργειας, αλλά χρηµατοδοτικά µέσα. Το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται σύµφωνα µε τις συµβάσεις CADA, µπορεί να πωληθεί και να αγορασθεί στην ηµερήσια αγορά, µέσω της οποίας διενεργούνται όλες οι αγοραπωλησίες ηλεκτρικής ενέργειας. Όταν η τιµή της ηµερήσιας αγοράς υπερβαίνει την τιµή βάσης που ορίζεται στη σύµβαση (strike price), οι παραγωγοί υποχρεούνται να επιστρέψουν τη διάφορα µεταξύ των εσόδων από την ηµερήσια αγορά και του κέρδους που θα είχαν, εάν η τιµή της ηµερήσιας αγοράς ήταν ίση µε την τιµή βάσης. Η τελευταία καθορίζεται βάσει του βραχυπρόθεσµου οριακού κόστους της οικονοµικά αποδοτικότερης νέας µονάδας φυσικού αερίου συνδυασµένου κύκλου (combined cycle gas turbine CCGT). Αντισυµβαλλόµενος των παραγωγών στις συµβάσεις CADA είναι η δεσπόζουσα επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας ESB, η οποία καταβάλλει την αµοιβή λόγω διαθεσιµότητας και λαµβάνει την τυχόν επιστρεφόµενη διαφορά κατά τα ανωτέρω. Η ESB αποζηµιώνεται για τη διαφορά µεταξύ των καταβαλλόµενων αµοιβών λόγω διαθεσιµότητας και των επιστροφών, εισπράττοντας για τον σκοπό αυτό ειδική εισφορά, που επιβάλλεται στους καταναλωτές. Εφαρµόζοντας τα κριτήρια της απόφασης Altmark η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι το µέτρο που κοινοποιήθηκε, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρίνισε ότι ως επί το πλείστον ο προτιµότερος τρόπος διασφάλισης του εφοδιασµού είναι η ανάπτυξη υποδοµών διασυνδέσεων µεταξύ των κρατών µελών ή η αύξηση της ισχύος των ήδη υπαρχουσών διασυνδέσεων. Ωστόσο, λόγω της γεωγραφικής θέσης της Ιρλανδίας κάτι τέτοιο δεν θα ήταν αποτελεσµατικό. Με αυτό το δεδοµένο η διασφάλιση της ύπαρξης διαθέσιµης ισχύος, που εξασφαλίζει την προµήθεια των καταναλωτών µε ηλεκτρική ενέργεια καθ όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνιστά υπηρεσία γενικού οικονοµικού συµφέροντος. Σηµειώνεται ότι υπηρεσία γενικού οικονοµικού συµφέροντος αποτελεί µόνον η διασφάλιση διαθέσιµης ισχύος (reserve capacity) και όχι η παροχή «απλής» ισχύος (normal capacity), που αντιστοιχεί στην κάλυψη αναµενόµενων αναγκών υπό κανονικές συνθήκες. Πράγµατι, στην απελευθερωµένη αγορά οι επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν επαρκή ισχύ για να ικανοποιήσουν τη ζήτηση. Είναι αναµενόµενο ότι οι επενδύσεις στις οποίες θα προβούν για τον σκοπό αυτό, θα αποσβεσθούν µέσω διαφανών και αξιόπιστων µηχανισµών τιµών σε συνθήκες ανταγωνισµού. Η διαθέσιµη ισχύς, ωστόσο, είναι επιπλέον ισχύς, που δεν παρέχεται υπό κανονικές συνθήκες αγοράς, αλλά θεωρείται απαραίτητη, προκειµένου να ικανοποιηθούν περίοδοι µέγιστης ζήτησης. εδοµένου ότι οι περίοδοι αιχµής είναι εξαιρετικές και απρόβλεπτες, είναι βέβαιο ότι οι επιχειρήσεις δεν θα προβούν σε επενδύσεις για την κάλυψή τους. Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαία η κρα- 38. Άρθρα 6 και 7 Οδηγίας 2003/54/ΕΚ. 39. Ο Κώδικας ιαχείρισης του Συστήµατος και Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας ( 228 επ.) ρυθµίζει λεπτοµερώς τη σύναψη Συµβάσεων ιαθεσιµότητας Ισχύος (Σ Ι). 40. N 475/2003, Ireland; Public Service Obligation in respect of new electricity generation capacity for security of supply, Brussels, , C(2003)4488fin. ησκε 1-3/

10 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 62 τική παρέµβαση, προκειµένου να διασφαλισθεί η διαθεσιµότητα περαιτέρω ισχύος. Το προτεινόµενο µέτρο εγκρίθηκε µε την αιτιολογία ότι αποσκοπεί σε υπηρεσία γενικού οικονοµικού συµφέροντος (προώθηση επενδύσεων σε νέους σταθµούς ηλεκτροδότησης ασφάλεια εφοδιασµού) και πληροί και τις τέσσερις προϋποθέσεις της νοµολογίας Altmark. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι το προτεινόµενο µέτρο δεν συνιστά κρατική ούτε προς την ESB µε την αιτιολογία ότι αυτή εκτελεί απλώς διαβιβαστικές πληρωµές και δεν έχει οικονοµικό πλεονέκτηµα. Αντίθετα, θεωρήθηκε ότι αποτελεί κρατική ενίσχυση το µέτρο που προτάθηκε από την ιρλανδική κυβέρνηση έναν χρόνο αργότερα 41, προκειµένου να διασφαλισθεί η διαθεσιµότητα ισχύος για το διάστηµα µέχρι την ολοκλήρωση των υποδο- µών για την παραγωγή νέου δυναµικού που προβλέπονταν στις συµβάσεις CADA. Το νέο µέτρο προέβλεπε την προσωρινή επιβολή των σχετικών υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας στην ESB έναντι ανταλλάγµατος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι το µέτρο δεν πληροί το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark, αλλά πληροί όλες τις προϋποθέσεις του άρθρου 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ, και άρα συνιστά κρατική ενίσχυση. Ωστόσο, θεωρήθηκε ότι συµβιβάζεται µε το κοινοτικό δίκαιο βάσει του άρθρου 86 παρ. 2 ΣυνθΕΚ Κρατικές ενισχύσεις για τη χρήση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας Η δεύτερη σηµαντική κατηγορία περιπτώσεων κρατικών ενισχύσεων που θέτει όρια στην απόλυτη εφαρµογή των κανόνων ανταγωνισµού στην αγορά ενέργειας, αποσκοπεί στην προστασία του περιβάλλοντος και συγκεκριµένα στην ενίσχυση της χρήσης ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Η χρησιµοποίηση των τελευταίων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται από το κοινοτικό δίκαιο, το οποίο µάλιστα αναγνωρίζει την ανάγκη στήριξης των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας στην περίπτωση αυτή. Οι µηχανισµοί στήριξης αξιολογούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, ωστόσο ρητά γίνεται µνεία και άλλων διατάξεων της Συνθήκης, ιδίως αυτών που αναφέρονται στην προστασία του περιβάλλοντος 42, οι οποίες θα πρέπει να λαµβάνονται οπωσδήποτε υπόψη κατά την αξιολόγηση 43. Με το ίδιο σκεπτικό και η τοµεακή ρύθµιση για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αναφέρεται στην ευχέρεια των κρατών µελών να προβλέπουν δικαίωµα προτεραιότητας στην κατανοµή φορτίων για τους παραγωγούς που χρησιµοποιούν ανανεώσιµες πηγές ενέργειας 44. Η σηµασία που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην εξισορρόπηση της προώθησης των περιβαλλοντικών στόχων µε τους στόχους της πολιτικής ανταγωνισµού αντικατοπτρίζεται στην Ανακοίνωσή της σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος 45. Ήδη στο σχέδιο των κατευθυντήριων γραµµών που θα τεθούν σε ισχύ µετά τη λήξη του παρόντος κοινοτικού πλαισίου, γίνεται για πρώτη φορά ρητή αναφορά στη σηµασία των ενισχύσεων για την προώθηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Η πρόθεση των κοινοτικών οργάνων να προσδώσουν ιδιαίτερη σηµασία στην προώθηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, και µάλιστα σε µακροπρόθεσµη βάση, στο πλαίσιο ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, έγινε ιδιαίτερα εµφανής στην απόφαση του ΕΚ στην πολυσυζητηµένη υπόθεση PreussenElektra 46. Η υπόθεση αφορούσε σε γερµανική νοµοθετική ρύθµιση που προβλέπει την υποχρέωση των επιχειρήσεων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας να αγοράζουν την ενέργεια που παράγεται στη ζώνη εφοδιασµού τους από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, σε ελάχιστες τιµές προκαθορισµένες και υψηλότερες της πραγµατικής οικονοµικής αξίας της ενέργειας αυτού του είδους. Σύµφωνα µε τη ρύθµιση, το οικονοµικό βάρος που προκύπτει από την υποχρέωση αυτή, κατανέµεται µεταξύ των επιχειρήσεων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και των διαχειριστών των δικτύων. Πρόκειται για ένα µέτρο που σκοπό έχει την παροχή κινήτρων σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας προκειµένου να χρησιµοποιούν ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Το ΕΚ, αν και δέχθηκε ότι µία τέτοια εθνική νοµοθετική ρύθµιση ενδέχεται να οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισµού, έκρινε, ωστόσο, ότι δεν εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ, γιατί το µέτρο δεν συνιστά 41. N 134/2004, Ireland; Public Service Obligation Electricity Supply Board (ESB), Brussels, , C(2004)2632fin. 42. Άρθρα 6 και 174 ΣυνθΕΚ. 43. Βλ. άρθρο 4 Οδηγίας 2001/77/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 27ης Σεπτεµβρίου 2001 για την προαγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, EΕ 2001 L 283/1. Η Οδηγία ενσωµατώθηκε στο ελληνικό δίκαιο µε τον Ν. 3468/ Άρθρα 11 παρ. 3 και 14 παρ. 4 Οδηγίας 2003/54/ΕΚ. 45. Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, ΕΕ 2001, C 37/3. Η ισχύς της Ανακοίνωσης λήγει την 31η εκεµβρίου ΕΚ C-379/98, , PreussenElektra AG/Schleswag AG, Συλλ. 2001, Ι ησκε 1-3/2007

11 DiSKE 025_080 arthra 1307 tel :59 Page 63 «παροχή από κρατικούς πόρους». Πράγµατι, η υψηλότερη τιµή καταβάλλεται στους παραγωγούς ενέργειας από ανανεώσιµες πηγές από ιδιωτικές επιχειρήσεις παροχής ηλεκτρικής ενέργειας ή διαχείρισης του δικτύου, χωρίς το κράτος να παρεµβάλλεται στη διαδικασία. Η νοµολογία αυτή περιορίζει σε µεγάλο βαθµό το πεδίο εφαρ- µογής του άρθρου 87 παρ. 1 ΣυνθΕΚ, αν σκεφτεί κανείς ότι πολλά κρατικά µέτρα προβλέπουν την χρηµατοδότηση δραστηριοτήτων από ιδιώτες. εν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς ότι, µε βάση το σκεπτικό της απόφασης, σχεδόν κανένα κρατικό µέτρο χρηµατοδότησης δεν θα εµπίπτει στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις ως µη προερχόµενο από κρατικούς πόρους, αφού το µεγαλύτερο µέρος των εσόδων του κράτους προέρχεται από εισφορές των πολιτών 47. Προς µετριασµό της απόλυτης αυτής άποψης, στην απόφαση Stardust Marine 48 το ΕΚ διευκρίνισε ότι όταν τα κεφάλαια που χρησιµοποιούνται για τη χρηµατοδότηση ορισµένου µέτρου προέρχονται από υποχρεωτικές εισφορές (π.χ. φόρους υπέρ τρίτων) και στη συνέχεια διατίθενται σε συγκεκρι- µένες επιχειρήσεις σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία, τότε τα κεφάλαια αυτά πρέπει να θεωρούνται κρατικοί πόροι, ακόµη και εάν η είσπραξη και διάθεση των εισφορών πραγµατοποιείται από φορείς που δεν συνιστούν µεν δηµόσιες αρχές, ελέγχονται, όµως, από το κράτος. Πάντως και στην περίπτωση που ένα µέτρο για την ενίσχυση της χρησιµοποίησης ανανεώσιµων πηγών ενέργειας αποτελεί κρατική ενίσχυση, η έως σήµερα πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνει ότι αυτό µπορεί εντέλει να εγκριθεί για διάφορους λόγους, όπως π.χ. ως ενίσχυση για αντιστάθµιση υψηλών επενδυτικών δαπανών, βάσει πράσινων πιστοποιητικών κ.λπ. 49 Συµπέρασµα Η ανάλυση της προσέγγισης του ζητήµατος των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση µε την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας καταδεικνύει την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξισορροπήσει δύο στόχους φαινοµενικά αντίθετους: από τη µία πλευρά το άνοιγµα της αγοράς στον ανταγωνισµό και από την άλλη πλευρά την εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας. Στο στοίχηµα της εξισορρόπησης των στόχων αυτών αντανακλάται τελικά η επιτυχία του εγχειρήµατος της απελευθέρωσης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Υπό αυτό το πρίσµα, η παροχή αντισταθµίσεων υπό τη µορφή συµβιβάσιµης κρατικής ενίσχυσης για τις τυχόν επιβαρύνσεις από την πλήρη εφαρ- µογή του νοµοθετικού καθεστώτος για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας φαίνεται να αποτελεί ένα είδος επιβράβευσης για τα κράτη µέλη που επέλεξαν την ταχεία εισαγωγή ανταγωνιστικών δοµών, αντί της καθυστέρησης µέσω ενός µεταβατικού καθεστώτος. Πρόκειται στην ουσία για µέτρα διασφαλιστικά της οµαλής µετάβασης στο καθεστώς της ανοικτής αγοράς. Από την άλλη πλευρά, η εξαίρεση από το πεδίο εφαρµογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων ή η δικαιολόγηση µέτρων που αποσκοπούν στην εκπλήρωση υποχρεώσεων δηµόσιας υπηρεσίας αντικατοπτρίζει τη συνεχώς αυξανόµενη σηµασία που δίδεται στην ενίσχυση των υπηρεσιών γενικού οικονοµικού συµφέροντος και την προστασία του περιβάλλοντος, ακόµη και αν συνεπάγεται τον σχετικό περιορισµό της απελευθέρωσης. Ενόψει και των απογοητευτικών διαπιστώσεων για την πορεία της απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας 50 θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο τρόπος που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προσεγγίσει εφεξής το ζήτηµα της εφαρµογής των κανόνων ανταγωνισµού και ιδίως των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στον τοµέα της ενέργειας. 47. Για την κριτική στην απόφαση PreussenElektra βλ. Ch. Koenig/J. Kühling, EC Control of Aid Granted through State Resources, EStAL 2002, 7 Allibert, EStAL 2003, ΕΚ C-482/99, , Γαλλία/Επιτροπή, Συλλ. 2002, Ι Βλ. ενδεικτικά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην υπόθεση Ν 415/Β/01, Belgium: Promotion of renewable resources of energy, EE 2002, C292/6α βλ. επίσης Commission Press Release IP/06/953, State aid: Commission endorses support for green electricity in Austria, 7 July Βλ. Ανακοίνωση της Επιτροπής για την έρευνα δυνάµει του άρθρου 17 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 στον ευρωπαϊκό κλάδο του αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας (Τελική Έκθεση), Βρυξέλλες, , COM(2006) 851 τελικό. ησκε 1-3/

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ)

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 24.2.2011 ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικές ενισχύσεις στον τοµέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κρατικές ενισχύσεις στον τοµέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κρατικές ενισχύσεις στον τοµέα της ηλεκτρικής ενέργειας Αικατερίνη Ν. Ηλιάδου. Ν. ικηγόρος Επικεφαλής Επιχειρησιακής Μονάδας Επεξεργασίας & Τεκµηρίωσης Αποφάσεων ΡΑΕ Αθήνα, 16 & 17 εκεµβρίου 2004 1 Ι..

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: I. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 17.07.2002 C(2002) 2604fin. Ενίσχυση αριθ. Ν 349/2002 ΕΛΛΑ Α.

ΘΕΜΑ: I. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 17.07.2002 C(2002) 2604fin. Ενίσχυση αριθ. Ν 349/2002 ΕΛΛΑ Α. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.07.2002 C(2002) 2604fin ΘΕΜΑ: Ενίσχυση αριθ. Ν 349/2002 ΕΛΛΑ Α ΙΟΡΘΩΤΙΚΟ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΑΡΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ (2000-2006) Κύριε Υπουργέ, I. ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ 1. Με επιστολή

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Dr. Antonis Metaxas, Managing Partner, M & A Law Firm Lecturer of EU Law, University of Athens Εισαγωγή Δομή Παρουσίασης I. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 26-X-2004 E(2004) 4287

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 26-X-2004 E(2004) 4287 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 26-X-2004 E(2004) 4287 Θέµα: Κρατικές ενισχύσεις/ελλάδα Ενίσχυση αριθ. N 132/04 Πρόγραµµα ενισχύσεων FROST (δυσµενείς καιρικές συνθήκες κατά την περίοδο από 12 έως 15 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Ενότητα : Δίκαιο της Ενέργειας Η Παροχή Υπηρεσιών Ενέργειας ως Δημόσια Υπηρεσία Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012

L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012 L 307/62 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.11.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) αριθ. 1020/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 6ης Νοεμβρίου 2012 σχετικά με την έγκριση σχεδίου κατανομής, στα κράτη μέλη, των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 20.11.2012 COM(2012) 697 τελικό 2012/0328 (COD) C7-0385/12 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για προσωρινή παρέκκλιση από την οδηγία 2003/87/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 5.3.2014 COM(2014) 117 final 2014/0064 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία επιτρέπεται στην Πορτογαλία η εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ειδικού φόρου κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιουλίου 2014 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιουλίου 2014 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21 Ιουλίου 2014 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποδοχή από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της πρότασης της ΔΕΠΑ Α.Ε. περί τροποποίησης των δεσμεύσεων που υιοθετήθηκαν με την υπ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.6.2015

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.6.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.6.2015 C(2015) 4157 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23.6.2015 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Κρατική ενίσχυση αριθ. SA.35696 (2012/N) Ελλάδα Εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης και μετρητών μεγάλων πελατών χαμηλής τάσης

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Κρατική ενίσχυση αριθ. SA.35696 (2012/N) Ελλάδα Εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης και μετρητών μεγάλων πελατών χαμηλής τάσης ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.09.2013 C(2013) 5820 final ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ Το παρόν έγγραφο αποτελεί εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής που διατίθεται μόνο για ενημέρωση. Θέμα: Κρατική ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 13.1.2015 COM(2015) 11 final ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ αριθ. 1 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2015 ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Θεσµικό πλαίσιο για τις Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις

Ελληνικό Θεσµικό πλαίσιο για τις Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ελληνικό Θεσµικό πλαίσιο για τις Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ηµερίδα «Πράσινες Προµήθειες στην Ευρώπη» Θεσσαλονίκη, 30 Νοεµβρίου 2012 Κων/νος Τζανετόπουλος Απόφοιτος Ε.Σ.. Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Νοµολογία.Ε.Κ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 339/2014

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 339/2014 Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 339/2014 Τροποποίηση διατάξεων του Κώδικα ιαχείρισης του Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Βρυξέλλες, 13.5.2011 E (2011) 3256 τελικό

Βρυξέλλες, 13.5.2011 E (2011) 3256 τελικό ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2011 E (2011) 3256 τελικό Θέμα: Κρατικές ενισχύσεις - Ελλάδα Ενίσχυση αριθ. SA. 32733 (2011/NN) Μέτρα υπέρ των κτηνοτρόφων της Ανατολικής Αττικής των οποίων οι κτηνοτροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 787/2012

ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 787/2012 ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 787/2012 Διαδικασία παροχής πρόσβασης στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας σε ομάδες παραγωγών ΑΠΕ μικρής ισχύος όταν δεν υφίσταται τοπικά επαρκής χωρητικότητα του δικτύου ΜΤ ή ΧΤ. Η Ρυθμιστική

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2002R1606 EL 10.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμιζόμενα τιμολόγια σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας

Ρυθμιζόμενα τιμολόγια σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Ρυθμιζόμενα τιμολόγια σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας Καθ. Νίκος Χατζηαργυρίου Αντιπρόεδρος και Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος ΙΕΝΕ, 2 η Εβδομάδα Ενέργειας 13 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 16.6.2010 Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ (ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΑΣΥΠ ΔΕΗ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΤΙΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ - Ενημέρωση για το σχετικό Νομοθετικό Πλαίσιο - Ενημέρωση για τη δομή και το περιεχόμενο του Σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 818/2011

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 818/2011 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 818/2011 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκό σταθµό

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 22.8.2014 L 248/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 913/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 21ης Αυγούστου 2014 σχετικά με τη θέσπιση προσωρινών έκτακτων μέτρων στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 330/20 16.12.2015 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EE) 2015/2343 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Δεκεμβρίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 για την υιοθέτηση ορισμένων διεθνών λογιστικών προτύπων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή ενίσχυση στη Lamda Shipyard

Περιφερειακή ενίσχυση στη Lamda Shipyard ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 22.IX.2004 C(2004)3469fin Θέµα: Ενίσχυση αριθ N 617/2003 Ελλάδα Περιφερειακή ενίσχυση στη Lamda Shipyard Κύριε Υπουργέ (1) Η Επιτροπή πληροφορεί την Ελλάδα ότι αφού εξέτασε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.10.2015

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.10.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.10.2015 C(2015) 7417 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23.10.2015 για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος «ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ 2014-2020:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ Κύκλος 2010-2012 1

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ Κύκλος 2010-2012 1 EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ Κύκλος 2010-2012 1 1 «Η αναπαραγωγή επιτρέπεται εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου προστατεύονται όλα τα υφιστάμενα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδια: Δρ. Βασιλική Μπώλου Αθήνα 13 Μαρτίου 2013 Βοηθός Συνήγορος του Καταναλωτή Αριθ. Πρωτ. :6787

Αρμόδια: Δρ. Βασιλική Μπώλου Αθήνα 13 Μαρτίου 2013 Βοηθός Συνήγορος του Καταναλωτή Αριθ. Πρωτ. :6787 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α ν ε ξ ά ρ τ η τ η Α ρ χ ή Αρμόδια: Δρ. Βασιλική Μπώλου Αθήνα 13 Μαρτίου 2013 Βοηθός Συνήγορος του Καταναλωτή Αριθ. Πρωτ. :6787 Πληροφορίες: Διονύσιος Ραυτόπουλος Ειδικός Επιστήμονας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 23.07.2001 COM(2001) 418 τελικό 2001/0166 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά µε το δείκτη κόστους εργασίας (υποβληθείσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1578/2011

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1578/2011 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1578/2011 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκό σταθµό

Διαβάστε περισσότερα

1. Αναγκαιότητα συμπλήρωσης του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου - Σκοπός των Αποθηκευτικών Σταθμών (ΑΣ)

1. Αναγκαιότητα συμπλήρωσης του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου - Σκοπός των Αποθηκευτικών Σταθμών (ΑΣ) Κ Υ Ρ Ι Α Σ Η Μ Ε Ι Α Τ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Η Σ Τ Η Σ Ρ Υ Θ Μ Ι Σ Τ Ι Κ Η Σ Α Ρ Χ Η Σ Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Σ Π Ρ Ο Σ Τ Ο Υ Π Ε Κ Α Γ Ι Α Τ Η Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η Τ Ο Υ Θ Ε Σ Μ Ι Κ Ο Υ Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Υ Σ Χ Ε Τ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Θέμα: ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΚΕ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1356/2010

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1356/2010 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1356/2010 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικό σταθμό ισχύος

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 168/62 7.6.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 612/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

2. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιµατικής Αλλαγής

2. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιµατικής Αλλαγής Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr Προς: Θέµα: Κοινοποίηση: Κωδικός : Ο-44864 Σελίδες: 1+5 Αθήνα, 22/10/2010 «ΦΑΝΠΑΡ Α.Β.Ε.Ε.» Μεγαπλάτανος

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

O Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρώνεται ως ακολούθως:

O Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρώνεται ως ακολούθως: O Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας συμπληρώνεται ως ακολούθως: Άρθρο 4 Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 5: Η αίτηση για χορήγηση άδειας διανομής θερμότητας σε τρίτους υποβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η/ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η/ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΡΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ Η/ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ (Εναρµόνιση του εθνικού δικαίου προς την οδηγία 2009/119/ΕΚ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ιατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 2 Ο ΑΔΜΗΕ είναι θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ που δημιουργήθηκε μετά τη συγχώνευση

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 365/124 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1362/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Δεκεμβρίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με απλουστευμένη διαδικασία για την έγκριση ορισμένων τροποποιήσεων επιχειρησιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 169/2015

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 169/2015 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 169/2015 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μικρό υδροηλεκτρικό

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Φορολόγηση της ενέργειας: η Επιτροπή προτείνει µεταβατικές περιόδους για τις υπό ένταξη χώρες

Φορολόγηση της ενέργειας: η Επιτροπή προτείνει µεταβατικές περιόδους για τις υπό ένταξη χώρες IP/04/121 Βρυξέλλες 28 Ιανουαρίου 2004 Φορολόγηση της ενέργειας: η Επιτροπή προτείνει µεταβατικές περιόδους για τις υπό ένταξη χώρες Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Κάπρος. Η αγορά ηλεκτρισμού στην Ελλάδα μετά την ψήφιση του Νόμου 4001/22.8.2011. Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ

Παντελής Κάπρος. Η αγορά ηλεκτρισμού στην Ελλάδα μετά την ψήφιση του Νόμου 4001/22.8.2011. Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ Η αγορά ηλεκτρισμού στην Ελλάδα μετά την ψήφιση του Νόμου 4001/22.8.2011 Παντελής Κάπρος Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ IENE Αθήνα 29 Φεβρουαρίου 2012 2 Ο Νόμος 4001/22.8.2011 Το 3 ο πακέτο Ευρωπαϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1280/2011

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1280/2011 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1280/2011 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από σταθµό βιοαερίου,

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΦΑΣΗ 1/503/13.3.2009 του ιοικητικού Συµβουλίου Θέµα: Αποδεκτή πρακτική αγοράς: Αγορά ιδίων µετοχών και διακράτησή τους για µελλοντική απόκτηση µετοχών άλλης εταιρείας. Λαµβάνοντας υπόψη: Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο:- Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 70, 14.3.2009, σ. 11. «Οδηγία 2009/12/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

ηµήτρης Ραχιώτης Μέλος ΡΑΕ Εποπτεύων Τοµέα ΑΠΕ Αθήνα, 22/10/2010

ηµήτρης Ραχιώτης Μέλος ΡΑΕ Εποπτεύων Τοµέα ΑΠΕ Αθήνα, 22/10/2010 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr Αθήνα, 22/10/2010 Προς: Θέµα: Κοινοποίηση: «ΒΕΡΜΙΟ Μ.Α.Ι. ΕΝΕΡΤΖΥ Α.Ε.» Μονόσπιτα Ανθεµίων, Τ.Θ. 34, Ηµαθία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 69, ΑΘΗΝΑ 105 64 ΤΗΛ. : 010-3727400, FAX: 010-3255460, E-MAIL: info@rae.gr, WEB: info.rae.gr ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΕΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α.Π.Ε. ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ»

ΒΑΣΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ» ΒΑΣΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ» 1. Καθορίζεται εθνικός δεσμευτικός στόχος 20% για τη συμμετοχή των ΑΠΕ στην κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡ. ΕΛΕΓΧΩΝ /ΝΣΗ ΜΗΤΡΩΟΥ - ΤΜΗΜΑ Β

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡ. ΕΛΕΓΧΩΝ /ΝΣΗ ΜΗΤΡΩΟΥ - ΤΜΗΜΑ Β ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Αθήνα, 6.08.2009 1. 14 η /ΝΣΗ Φ.Π.Α. Αρ. Πρωτ.: 1078580/6637/491/B0014 ΤΜΗΜΑΤΑ Α, Β 2. 15 η /ΝΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑΤΑ Α,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1885/2010

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1885/2010 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1885/2010 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Φωτοβολταϊκό σταθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΙΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ µε δ.τ. ΕΛΙΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ Α.Ε Υπόψη κ. Θεοχάρη Ανδριανό Πηγών 33, 145 64 Κηφισιά

ΕΛΙΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ µε δ.τ. ΕΛΙΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ Α.Ε Υπόψη κ. Θεοχάρη Ανδριανό Πηγών 33, 145 64 Κηφισιά Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr Αθήνα, 26/10/2010 Προς: Θέµα: ΕΛΙΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ µε δ.τ. ΕΛΙΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1893/2010

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1893/2010 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1893/2010 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Φωτοβολταϊκό σταθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΛΑΤΩΝ 1. Εισαγωγή Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών εφαρµόζεται στις εταιρείες του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς, οι οποίες παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 11.3.2014

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 11.3.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.3.2014 C(2014) 1446 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11.3.2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 127/2015

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 127/2015 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 127/2015 Ανανέωση και τροποποίηση της υπ αριθμ. ειδ. πρωτ. ΡΑΕ ΑΔ- 01149 άδειας

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Πλαίσιο και στόχοι της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης: Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις οι οποίες επιδιώκουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου καταστρώνεται σε τρία βασικά κεφάλαια: Α) Ως προς το Ταμείο Παρακαταθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 31.VIII.2006 E(2006) 3867 τελικό. Κρατική ενίσχυση N 408/2006 - Ελλάδα Χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων, 2007-2013

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Βρυξέλλες, 31.VIII.2006 E(2006) 3867 τελικό. Κρατική ενίσχυση N 408/2006 - Ελλάδα Χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων, 2007-2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 31.VIII.2006 E(2006) 3867 τελικό Θέμα: Κρατική ενίσχυση N 408/2006 - Ελλάδα Χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων, 2007-2013 Κύριε Υπουργέ, 1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ 1. Με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.12.2014 C(2014) 9656 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17.12.2014 για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.11.2015 COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της πρότασης ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 19.5.2014 COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1387/2013 για την αναστολή των αυτόνομων

Διαβάστε περισσότερα

6353/1/13 REV 1 ADD 1 ΑΒ/γπ 1 DQPG

6353/1/13 REV 1 ADD 1 ΑΒ/γπ 1 DQPG ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 16 Μαΐου 2013 (15.05) (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2011/0137 (COD) 6353/1/13 REV 1 ADD 1 UD 39 PI 19 COMER 22 CODEC 317 PARLNAT 111 ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΑΕΚ Αριθμός Διαγωνισμού: 08/2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

5.3.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 61/1

5.3.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 61/1 5.3.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 61/1 Ι (Πράξεις εγκριθείσες δυνάμει των συνθηκών ΕΚ/Ευρατόμ των οποίων η δημοσίευση είναι υποχρεωτική) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 169/2009 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την εισαγωγή στην Ένωση γεωργικών προϊόντων καταγωγής Τουρκίας (κωδικοποίηση)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την εισαγωγή στην Ένωση γεωργικών προϊόντων καταγωγής Τουρκίας (κωδικοποίηση) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.9.2014 COM(2014) 586 final 2014/0272 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εισαγωγή στην Ένωση γεωργικών προϊόντων καταγωγής Τουρκίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2007 Αρ. Πρωτ. :1554 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ Πρόσφατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους της ΑΕΠΕΥ, καθώς και της φύσεως, της κλίμακας και της πολυπλοκότητας των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα συμπληρωματικά ίδια κεφάλαια

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα συμπληρωματικά ίδια κεφάλαια EIOPA-BoS-14/167 EL Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα συμπληρωματικά ίδια κεφάλαια EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ε.Π.) «Αγροτική Ανάπτυξη Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000-2006» 8 η ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ε.Π.) «Αγροτική Ανάπτυξη Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000-2006» 8 η ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ε.Π.) «Αγροτική Ανάπτυξη Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου 2000-2006» 8 η ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

31987L0343. EUR-Lex - 31987L0343 - EL. Avis juridique important

31987L0343. EUR-Lex - 31987L0343 - EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0343 Οδηγία 87/343/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για την τροποποίηση, όσον αφορά την ασφάλιση πιστώσεων και εγγυήσεων, της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ περί συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΛ: 210 3393537, 210 3393581 Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΛ: 210 3393537, 210 3393581 Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΛ: 210 3393537, 210 3393581 Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Απόφαση με θέμα: «Καθορισμός κριτηρίων, διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1457/2010

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1457/2010 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1457/2010 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Φωτοβολταϊκό σταθμό

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 366/20 EL 20.12.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1371/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Δεκεμβρίου 2014 για την τροποποίηση του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1031/2014 σχετικά με τη

Διαβάστε περισσότερα

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr ΠΡΟΓΕΥΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, 29 Απριλίου 2015 Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα