Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Οδηγός Κοµποστοποίησης Πως θα βελτιώσουµε το έδαφος ανακυκλώνοντας οργανικά απορρίµµατα NATURAM ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. Τι είναι η κοµποστοποίηση Είναι η διαδικασία της αποσύνθεσης και της φυσικής ανακύκλωσης των οργανικών υλικών που καταλήγει στη δηµιουργία µιας µάζας που µοιάζει µε χώµα και είναι πολύ θρεπτική για τα φυτά. Γιατί να φτιάξω κόµποστ Το κόµποστ είναι ένα από τα καλύτερα καλυπτικά για το έδαφος κι ένα από τα καλύτερα βελτιωτικά εδάφους. Μπορείτε επίσης να το χρησιµοποιήσετε αντί για τα λιπάσµατα του εµπορίου. Και, κυρίως, το κόµποστ είναι φτηνό. Μπορείτε να το παρασκευάσετε χωρίς να ξοδέψετε ούτε ένα ευρώ Η χρήση του βελτιώνει τη δοµή και την υφή του εδάφους. Αυξάνει τον αερισµό του εδάφους και την ικανότητά του να συγκρατεί νερό. Το κόµποστ κάνει πιο χαλαρά τα αργιλώδη εδάφη και βοηθάει τα αµµώδη να συγκρατούν περισσότερο νερό. Προσθέτοντάς το αυξάνεται η γονιµότητα του εδάφους και ενισχύεται στα φυτά η ανάπτυξη υγιούς ριζικού συστήµατος. Η οργανική ύλη που περιέχεται σ αυτό τροφοδοτεί τους µικροοργανισµούς οι οποίοι κρατάνε το έδαφος υγιές και ισορροπηµένο. Το άζωτο, το κάλιο και ο φώσφορος θα παράγονται µε φυσικό τρόπο από τους µικροοργανισµούς ώστε να µην χρειάζεται να τα προσθέσετε εσείς. Στην εποχή µας δεν υπάρχουν πολλοί διαθέσιµοι χώροι για να πετάµε απορρίµµατα και δεν συµφέρει επίσης να πετάµε στα σκουπίδια υλικά που µπορούµε να τα χρησιµοποιήσουµε για να βελτιώσουµε το έδαφός µας. Τουλάχιστον το 1/3 των χωµατερών και των Χ.Υ.Τ.Α. το γεµίζουµε µε οργανικά απορρίµµατα του κήπου ή της κουζίνας που θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν για να φτιάξουµε κόµποστ. Μόνο να διαθέσουµε λίγο χρόνο και θα µειώσουµε τα σκουπίδια µας αυξάνοντας ταυτόχρονα την ποιότητα της καλλιεργήσιµης γης µας. Εµείς προτείνουµε: Αρχίστε την κοµποστοποίηση τώρα! 1

2 Η διαδικασία της διάσπασης των οργανικών υλικών Το κόµποστ είναι το τελικό προϊόν ενός σύνθετου διατροφικού πλέγµατος ανάµεσα σε εκατοντάδες διαφορετικών οργανισµών (βακτήρια, σκουλήκια, έντοµα και µύκητες). Όταν αυτοί οι οργανισµοί διασπάσουν την οργανική ύλη ό,τι αποµένει είναι το πλούσιο, εύφορο υλικό που αγαπούν τα φυτά σας. Η κοµποστοποίηση είναι µια πιστή αντιγραφή του φυσικού τρόπου διάσπασης των οργανικών υλικών όπως ακριβώς γίνεται στο έδαφος ενός δάσους. Σε κάθε δάσος ή λιβάδι, ζούγκλα ή κήπο συµβαίνει το ίδιο: Φυτά ξεραίνονται, πέφτουν στο χώµα και διαλύονται. ιασπώνται σιγά σιγά από τους µικροοργανισµούς που ζουν στο έδαφος. Και τελικά τα κοµµάτια των νεκρών φυτών εξαφανίζονται γιατί έχουν γίνει πια εκείνο το σκούρο ευκολοδούλευτο χώµα που βρίσκουµε στα δάση κάτω από τα φύλλα που σαπίζουν. Έχουν γίνει αυτό που λέµε «χούµους» αυτό το ελαφρύ αφράτο χώµα. Αυτό το «χούµους» είναι ο σκοπός µας όταν ξεκινάµε την κοµποστοποίηση. Προσφέροντας το κατάλληλο περιβάλλον στους οργα-νισµούς που ζούν στον σωρό καταφέρνουµε να φτιάξουµε χώµα εξαιρετικής ποιότητας. Φυσικά θέλουµε προκαλέσουµε και να επιταχύνουµε τις διαδικασίες της φύσης. Και, καθώς θα παράγουµε πιο γρήγορα καλής ποιότητας έδαφος, ταυτόχρονα, η θερµότητα που παράγεται στον σωρό θα το καθαρίσει από τυχόν σπόρους ζιζανίων ή ασθένειες. Οι «Πρώτες Ύλες» για το κόµποστ Θεωρητικά όλες οι οργανικές ουσίες είναι κατάλληλες για έναν κοµποστοσωρό. Ο σωρός µας χρειάζεται την κατάλληλη αναλογία από υλικά πλούσια σε άνθρακα (π.χ. ξερά φύλλα, άχυρα και κοµµάτια ξύλου) και υλικά πλούσια σε άζωτο (όπως κοµµένο χορτάρι και φυτικά υπολείµµατα από την κουζίνα). Ανακατεύοντας διάφορα είδη υλικών ή αλλάζοντας τις αναλογίες µπορεί να αλλάξει η ταχύτητα της αποσύνθεσης. Το να επιτύχετε το ιδανικότερο µίγµα είναι περισσότερο θέµα εµπειρίας παρά επιστηµονικής ακρίβειας. Η ιδανική αναλογία είναι περίπου 3 µέρη υλικών πλούσιων σε άνθρακα προς 1 µέρος πλούσιο σε άζωτο. Υπερβολική ποσότητα άνθρακα επιβραδύνει την αποσύνθεση ενώ τα πολλά αζωτούχα µπορεί να προκαλέσουν οσµές. Ο άνθρακας προµηθεύει τους µικροοργανισµούς µε ενέργεια και το άζωτο µε πρωτεϊνες. Για να δούµε µια λίστα µε το κάθε είδος: άνθρακας Φύλλα, πευκοβελόνες άχυρο Χαρτιά Πριονίδι ροκανίδια άζωτο Κοπριά Υπολείµµατα λαχανικών & φρούτων Γρασίδι Κατακάθια του καφέ φύκια Τα φύλλα αποτελούν το µεγαλύτερο µέρος των απορριµµάτων ενός κήπου. Αν µπορείτε να τα κοµµατιάσετε ή να τα συµπιέσετε τότε θα σας είναι εύκολο να τα αποθηκεύσετε ως την ώρα που θα µπορείτε να τα βάλετε στον κοµποστοσωρό. Τα κοµµατιασµένα φύλλα εκτός του ότι αποθηκεύονται ευκολότερα έχουν το πλεονέκτηµα να αποσυντίθενται και πιο γρήγορα. Είναι γεµάτα µε ανόργανα ιχνοστοιχεία που «τράβηξαν» οι ρίζες των φυτών και αποτελούν µια φυσική πηγή άνθρακα. Μερικά είδη φύλλων όπως της βελανιδιάς, της µανόλιας, και του πρίνου είναι πολύ ανθεκτικά και δεν είναι εύκολα στο να αποσυντεθούν. Επίσης κάποια φυτά πρέπει να αποφεύγονται: Τα φύλλα του ευκαλύπτου για παράδειγµα 2

3 µπορεί να είναι τοξικά για άλλα φυτά. Ειδικά τις πευκοβελόνες πρέπει να τις κοµµατιάσετε και να τις συντρίψετε γιατί αποσυντίθενται αργά. Είναι καλυµµένες µε µια παχιά κηρώδη επικάλυψη. Σε µεγάλες ποσότητες µπορούν να κάνουν το κόµποστ όξινο (κάτι που βέβαια θα ήταν επιθυµητό αν έχετε εδάφη πολύ αλκαλικά). Υπολείµµατα από το κούρεµα του γκαζόν. Τα υπολείµµατα από το κούρεµα του γκαζόν αποσυντίθενται γρήγορα και περιέχουν τόσο άζωτο όσο και η κοπριά. Το κοµµένο χορτάρι, αν το στοιβάξετε όλο µαζί, σχηµατίζει µια συµπαγή µάζα που δεν τη διαπερνά ο αέρας κι αν έχετε αναερόβια αποσύνθεση θα έχετε και άσχηµες µυρωδιές. Γι αυτό ανακατέψτε το µε ώριµο κόµποστ. Αν έχετε πολλά υπολείµµατα από χορτάρι απλώστε τα στον ήλιο για να τα κάψει και να τα µαράνει τουλάχιστον για µια µέρα. Αν µαραθούν κι αρχίσουν να κιτρινίζουν µπορείτε να τα χρησιµοποιήσετε χωρίς τον κίνδυνο να σαπίσουν. Αποφύγετε το χορτάρι που έχει υπολείµµατα από ραντίσµατα εκτός αν µια βροχή πρόλαβε να το ξεπλύνει. Υπολείµµατα της κουζίνας. Σε αυτά ανήκουν οι φλούδες των φρούτων και των λαχανικών, τα υπολείµµατα των µήλων, φακελάκια από τσάι, µπανάνες κλπ. Μπορείτε να τα χρησιµοποιήσετε στο κόµποστ εκτός από τα παρακάτω: ωµό κρέας, φαγητά µε κρέας, γαλακτοκοµικά, λιπαρές τροφές και λάδια: αυτά µπορούν να προκαλέσουν προβλήµατα. Τελικά όλα αποσυντίθενται αλλά οι τροφές που περιέχουν κρέας µπορούν να προσελκύσουν ποντίκια. Τα τσόφλια των αυγών µπορείτε να τα ρίχνετε στο κόµποστ αλλά είναι καλύτερα να τα θρυµµατίζετε πρώτα για µεγαλύτερη ταχύτητα αποσύνθεσης. Άλλωστε όλα τα υλικά που ρίχνετε στον κοµποστοσωρό διασπώνται γρηγορότερα αν κοπούν σε µικρά κοµµάτια. Για να µαζέψετε τα απορρίµµατα της κουζίνας για κοµποστοποίηση µπορείτε να έχετε ένα ξεχωριστό δοχείο στην κουζίνα. Καλό είναι να έχει εφαρµοστό καπάκι για να µην έρχονται έντοµα αν δεν ευκαιρείτε να πετάτε καθηµερινά τα υπολείµµατα στον σωρό. Όταν ρίχνετε στο σωρό υπολείµµατα τροφών, να τα σκεπάζετε µε ώριµο κόµποστ πάχους 20 εκατοστών περίπου για να αποφύγετε τις µύγες και όλα τα άλλα ζωύφια. Στάχτη από ξύλα. Μπορείτε να τη ρίχνετε στο σωρό. Η στάχτη είναι αλκαλική και πολύ πλούσια σε κάλιο. Λόγω της αλκαλικότητάς της δεν επιτρέπεται να τη ρίχνετε σε µεγάλες ποσότητες (π.χ. µην ρίξετε περισσότερους από 2 κουβάδες στάχτη σε έναν σωρό µε όγκο ένα κυβικό µέτρο. Μην ρίχνετε στάχτες από κάρβουνο γιατί συχνά περιέχουν θείο και σίδηρο σε αναλογίες που θα µπορούσαν να βλάψουν τα φυτά σας.. Υπολείµµατα κήπου. Φυσικά τα υπολείµµατα του κήπου µπαίνουν στον σωρό: Όλα τα εποχιακά φυτά που παρήκµασαν, τα φυτά που ξεράθηκαν και τα µαραµένα λουλούδια. Μπορείτε να ρίξετε και τα αγριόχορτα του κήπου. Η υψηλή θερµοκρασία στο κέντρο του κοµποστοσωρού σκοτώνει τους σπόρους και αχρηστεύει το ριζικό τους σύστηµα. Αποφύγετε όµως τη ρίψη αγριάδας και άλλων ζιζανίων που έχουν ανθεκτικό ριζικό σύστηµα ή που έχουν ήδη σποριάσει. Ο σκόρπιος σανός και το άχυρο είναι για το κόµποστ πολύ καλές πηγές άνθρακα ειδικά για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν αρκετά φύλλα στον σωρό. Ο σανός περιέχει περισσότερο άζωτο από το άχυρο. Το άχυρο λόγω του σχήµατός του βοηθάει στην «αναπνοή» του σωρού. Φυσικά έχετε υπόψη σας τη δυσκολία που προκαλούν οι σπόροι του σανού αν έχει σποριάσει. 3

4 Κοπριά. Είναι από τα πιο χρήσιµα υλικά για το κόµποστ. Περιέχει µεγάλες ποσότητες και από άζωτο αλλά και από τους αναγκαίους µικροοργανισµούς που αποσυνθέτουν τα υλικά µας. Η κοπριά για κόµποστ µπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε πουλερικό και από οποιοδήποτε φυτοφάγο ζώο. Ποτέ όµως από σαρκοφάγο γιατί µπορεί να περιέχει επικίνδυνα παθογόνα. Η κοπριά όταν είναι φρέσκια λέµε ότι «καίει» τα φυτά. Πραγµατικά έχει τόσο µεγάλη ποσότητα συστατικών που µπορεί να κάψει τις ρίζες των φυτών ή να προκαλέσει υπερθέρµανση στον κοµποστοσωρό σκοτώνοντας τα σκουλήκια και τα χρήσιµα βακτήρια. Ωστόσο, αν την αφήσετε λίγο καιρό να παλιώσει, τα συστατικά της θα είναι πολύ χρήσιµα για το κόµποστ. (Φυσικά η υπερβολικά «χωνεµένη» κοπριά που αφέθηκε για χρόνια στον ήλιο και τη βροχή έχει πια χάσει σχεδόν την αξία της ) Η κοπριά µεταφέρεται και χρησιµοποιείται εύκολα αν είναι στεγνή και λίγο παλιωµένη ή αν µπει στο κόµποστ πριν τη χρήση της. Για πετυχηµένη κοµποστοποίηση φτιάξτε στο σωρό σας στρώσεις από κοπριά και στρώσεις από άχυρα ή φύλλα εναλλάξ. Έτσι ο σωρός σας θα έχει ισορροπία συστατικών. Φύκια. Τα φύκια είναι µια εξαιρετική πηγή θρεπτικών ουσιών για το κόµποστ. Πριν τα ρίξετε στο σωρό σας πλύντε τα µε το λάστιχο για να φύγει το αλάτι. Μια λίστα µε τα πιο συνήθη υλικά για κόµποστ Τύπος Υλικού Άλγες, φύκια και βρύα από λίµνη Στάχτη από κάρβουνο Στάχτη από ακατέργαστο, άβαφο ξύλο ΧΡΗΣΗ; Άνθρακας C/ Άζωτο N Επεξηγήσεις ΝΑΙ N Πλούσια σε στοιχεία. ΟΧΙ Νερά και ξεπλύµατα του ΝΑΙ νεροχύτη της κουζίνας Περιττώµατα πουλιών ΠΡΟΣΟΧΗ ΠΡΟΣΟΧΗ Χαρτόνια ΝΑΙ C Περιττώµατα από γάτες ΟΧΙ Υπολείµµατα και φίλτρα του ΝΑΙ καφέ Ενεργοποιητής εν n/a N n/a N Πιθανόν να περιέχει ουσίες που βλάπτουν τα φυτά. Μικρές ποσότητες. Μπορεί να µειώσει την ταχύτητα αποσύνθεσης γιατί είναι πολύ αλκαλική. Χρήσιµα για την διατήρηση της υγρασίας του σωρού. Αποφύγετε την υπερβολική υγρασία. Μπορεί να περιέχουν σπόρους αγριόχορτων ή παθογόνους οργανισµούς. Κοµµατιασµένα διασπώνται γρηγορότερα. Κι αν τα βρέξετε θα τα κοµµατιάσετε πολύ εύκολα. Αν έχετε πολλά, προτιµήστε να τα δώσετε για ανακύκλωση. Συχνά περιέχουν παθογόνα. Αποφύγετέ τα. Οι γεωσκώληκες που εργάζονται στο κόµποστ τα θέλουν πολύ. εν τον χρειάζεστε αλλά δεν κάνει 4

5 για κόµποστ Καλαµποκιές: στελέχη και κουκουνάρες Άρρωστα φυτά Περιττώµατα από σκύλους Τσόφλια αυγών Υπολείµµατα από ψάρια συνιστάται αλλά ούτε και βλάπτει. ΝΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ C N κακό. ΟΧΙ n/a Αποφύγετέ τα ΝΑΙ ΟΧΙ Τρίχες ΝΑΙ N O n/a Ασβέστης ΟΧΙ n/a Κοπριά (αλόγου, αγελάδας, γουρουνιών, πρόβεια, γίδινη, από πουλιά, από κουνέλια) Κρέας, λίπη, λάδια, κόκκαλα Γάλατα, τυριά, γιαούρτες Φυτά που ραντίστηκαν µε εντοµοκτόνα ΝΑΙ N Καλύτερα θρυµµατισµένες κι ανακατεµένες µε αζωτούχα υλικά. Αν στο σωρό σας δεν αναπτυχθεί υψηλή θερµοκρασία µπορεί οι παθογόνοι οργανισµοί να µην σκοτωθούν, γι αυτό να είστε προσεκτικοί. Μην ρίξετε το κόµποστ που θα προκύψει στον ίδιο τύπο φυτού. Αργούν αλλά η θραύση τους βοηθάει. Προσελκύουν τρωκτικά και βρωµίζουν το σωρό. ιασκορπίστε τις για να µην γίνουν συµπαγείς µάζες. Σκοτώνει τους οργανισµούς που δρουν στο κόµποστ. Πλήρης αποφυγή. Πολύ καλή πηγή αζώτου. Ανακατεµένη µε υλικά πλούσια σε άνθρακα διασπάται γρηγορότερα. ΟΧΙ n/a Να αποφεύγονται. ΠΡΟΣΟΧΗ ΠΡΟΣΟΧΗ Εφηµερίδες ΝΑΙ C Φύλλα βελανιδιάς ΝΑΙ C Να τοποθετούνται στο βάθος του σωρού για να µην προσελκύσουν ζώα. Εξαρτάται από το πόσο γρήγορα θα διασπαστούν οι χηµικές ενώσεις που περιέχονται. Αν πρόκειται να ρίξετε το κόµποστ σε λαχανόκηπο τότε η απάντηση είναι όχι. Κοµµατιασµένες διασπώνται γρηγορότερα. Αν έχετε πολλές, προτιµήστε να τις δώσετε για ανακύκλωση. Κοµµατιασµένα διασπώνται γρηγορότερα. Αποσυντίθενται αργά. Όξινα. 5

6 Πριονίδια και ροκανίδια (από ξύλο που δεν έχει υποστεί επεξεργασία) ΝΑΙ C Περιέχουν πολύ άνθρακα και χρειάζεστε µεγάλες ποσότητες αζωτούχων για να κρατήσετε τις ισορροπίες. Μη βάζετε πολλά. Να µην προέρχονται από ξύλα που έχουν χηµικές ουσίες: κόλ-λες, λούστρο, χρώµα, κλπ. Πευκοβελόνες και κουκουνάρια ΝΑΙ C Μην βάζετε µεγάλες ποσότητες. Είναι όξινα και διασπώνται αργά. Αγριόχορτα ΠΡΟΣΟΧΗ N Αφήστε τα να ξεραθούν και προσθέστε τα στο σωρό µετά. Ο κατάλογος των υλικών που µπορείτε να προσθέσετε στο κόµποστ είναι µεγάλος. Πολλά απορρίµµατα από εργαστήρια, βιοτεχνίες και εργοστάσια µπορούν να κοµποστοποιηθούν. Η λίστα που ακολουθεί είναι ενδεικτική αλλά ελλιπής: κουκουνάρες καλαµποκιού, βαµβακερά, τσαµπιά, πριονίδι, τρίχες, τσόφλια φυστικιών και άλλων ξηρών καρπών, χαρτιά και χαρτόνια, µαρµαρόσκονη, φτερά και πούπουλα, βαµβακόπιτα, καφές, κελύφη σαλιγκαριών, υπολείµµατα µανάβικου, υπολείµµατα εστιατορίων, υπολείµµατα εργοστασίων επεξεργασίας φυτικών προϊόντων, υπολείµµατα οινοποίησης, κλπ κλπ Επιλογή θέσης για τον κοµποστοσωρό Σε κάθε θέση ο σωρός θα «δουλέψει» αλλά µια καλή επιλογή βοηθάει. Βρείτε ένα µέρος που να µην κρατάει νερό. Επιλέξτε µια θέση στην πίσω αυλή αν είναι δυνατόν. Μην εγκαταστήσετε το σωρό πολύ µακριά σας γιατί θα τον ξεχάσετε Σε ορεινές και ψυχρές περιοχές διαλέξτε θέση που να τη βλέπει ο ήλιος (η θερµότητα βοηθάει). Σκεπάζοντας τον σωρό το καλοκαίρι αποφεύγετε τον ήλιο που ξεραίνει και τον χειµώνα τον παγετό που επιβραδύνει τη διάσπαση. Σε θερµά και ξηρά κλίµατα επιλέξτε σκιερό σηµείο για να µην χάνεται η υγρασία πολύ γρήγορα. Στήστε το σωρό σας πάνω στο χώµα και όχι πάνω σε τσιµέντο: Η επαφή µε το χώµα διευκολύνει τους γεωσκώληκες και τους µικροοργανισµούς να έρχονται και να φεύγουν ανάλογα µε τις εποχές. Επίσης το χώµα διευκολύνει την αποστράγγιση. Αν ο σωρός σας µείνει για χρόνια στο ίδιο σηµείο µπορεί τα διπλανά δέντρα να «στείλουν» προς τα εκεί τις ρίζες τους. Με αλλαγές θέσεων θα τις αποφύγετε. Επιλέξτε, επίσης ένα σηµείο όπου θα µπορείτε να εργάζεστε διακριτικά και χωρίς να ενοχλούνται οι γείτονές σας από τη δραστηριότητά σας. Εποχιακό χρονοδιάγραµµα κοµποστοποίησης ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ. Αυτή την εποχή υπάρχουν διαθέσιµα πολλά φύλλα. Αν µπορείτε να τα αποθηκεύσετε θα σας χρησιµεύουν για να τα αναµιγνύετε µε άλλα υλικά. Μαζέψτε, λοιπόν, και κοµµατιάστε πεσµένα φύλλα. Τα φύλλα µπορείτε να τα χρησιµοποιήσετε και αµέσως σαν ένα κάλυµµα προστασίας του εδάφους στις ρίζες των δέντρων και των θάµνων και στα παρτέρια. Αν περισσεύουν πολλά φύλλα κάντε έναν σωρό αποκλειστικά µε φύλλα. εν θα αποσυντεθούν και πολύ µόνα τους αλλά θα τα έχετε για αναµίξεις. Αυτόν το σωρό δεν είναι ανάγκη να τον αναποδογυρίζετε όσο διαρκούν τα κρύα. 6

7 ΧΕΙΜΩΝΑΣ. Αν θέλετε ο σωρός σας να είναι παραγωγικός και τον χειµώνα κάντε κοµποστοποίηση σε ένα µεταλλικό δοχείο που να είναι «ντυµένο» µε ένα µονωτικό υλικό. Ένα σκούρο ή µαύρο µεταλλικό δοχείο τοποθετηµένο σε µέρος που το βλέπει ο ήλιος είναι πολύ καλή λύση για τους κρύους µήνες. Αν έχετε σωρό και όχι δοχείο τότε προτιµήστε τον χειµώνα ο σωρός σας να έχει µεγαλύτερο ύψος και πλάτος ώστε να µην επηρεάζεται το εσωτερικό του πολύ από το κρύο. ΑΝΟΙΞΗ Σε ψυχρές περιοχές η άνοιξη είναι η καλύτερη εποχή για να ξεκινήσετε κοµποστοποίηση. Θα βρείτε πολλά χόρτα και ο καιρός θα βοηθάει στην ταχύτερη αποσύνθεση των οργανικών σας απορριµµάτων ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Τώρα η απόδοση του σωρού σας κορυφώνεται ιδιαίτερα αν φροντίζετε να αναποδογυρίζετε το υλικό σας συχνά. (Συχνό αναποδογύρισµα του κόµποστ σηµαίνει ως µια φορά στις 3-4 ηµέρες. εν συνιστάται συχνότερο σε καµιά περίπτωση!). Καλύψτε και αποθηκέψτε το έτοιµο κόµποστ ή χρησιµοποιήστε το αµέσως κι αρχίστε έναν καινούριο σωρό. Ανακατεύοντας στον καινούριο σας σωρό κι ένα µέρος από το έτοιµο κόµποστ του προηγουµένου επιταχύνετε τις διαδικασίες. Αν έχετε αρκετά οργανικά υλικά µπορείτε να κάνετε µερικούς σωρούς καλής ποιότητας στη διάρκεια του καλοκαιριού πριν σας προλάβουν τα κρύα. Παραγωγή κόµποστ Το είδος της κοµποστοποίησης µπορεί να ποικίλει από την εντελώς παθητική και βραδεία έως την πλήρως ελεγχόµενη από τον άνθρωπο. Όποτε επεµβαίνουµε στη διαδικασία τότε µιλάµε για ανθρώπινη διαχείριση. Ο τρόπος που κάνετε κόµποστ εξαρτάται από τους στόχους σας. Αν κάνετε κόµποστ για να πάρετε ποιοτικό εδαφοβελτιωτικό υλικό χρειάζεστε περισσότερη δουλειά. Αν κάνετε κόµποστ για να απαλλαγείτε από τα απορρίµµατα του κήπου µπορείτε να επιλέξετε µια πιο παθητική µέθοδο που δεν θα θέλει πολλή εργασία αλλά θα είναι πιο αργή: Απλά στοιβάζετε τα φυτικά υπολείµµατα σε έναν σωρό. Σίγουρα θα πάρει χρόνο (1ως 2 χρόνια περίπου) αλλά στο τέλος το προϊόν θα είναι κόµποστ. (Μια πιο καλή µορφή κοµποστοποίησης είναι να περικλείσετε τον σωρό σας µε παλιές παλέτες, ή τούβλα ή τσιµεντόλιθους ή µεταλλικό πλέγµα.) Μετά από 1-2 χρόνια µπορείτε να ελέγξετε το σωρό και να πάρετε ώριµο κόµποστ από το κάτω µέρος του. Συνεχίστε να ρίχνετε στο πάνω µέρος υλικά και να παίρνετε σε αραιά διαστήµατα από το κάτω µέρος. Ακόµα και ο απλούστερος σωρός παράγει σε µερικά χρόνια αρκετά κυβικά µέτρα καλού κόµποστ. Η καλά διαχειριζόµενη κοµποστοποίηση απαιτεί την ενεργό συµµετοχή σας που αρχίζει µε το αναποδογύρισµα του σωρού. Ενεργός συµµετοχή σηµαίνει βέβαια να διαθέσετε περισσότερο κόπο και χρόνο. Αν εφαρµόζετε όλες τις τεχνικές διαχείρισης του κοµποστοσωρού τότε θα έχετε ώριµο κόµποστ ακόµα και σε διαστήµατα 3-4 εβδοµάδων. Ανάλογα µε τον χρόνο που µπορείτε να διαθέσετε θα είναι και τα αποτελέσµατα. Τα κοµµατιασµένα οργανικά υλικά διασπώνται γρήγορα και δίνουν οµοιόµορφο κόµποστ. Η καθυστέρηση της κοµποστοποίησης είναι ανάλογη µε το µέγεθος των υλικών. Μεγάλα κοµµάτια = µεγάλη καθυστέρηση. Κόψτε τα, τεµαχίστε τα και κερδίστε χρόνο. Ιδιαίτερα κόψτε τα κοµµάτια που έχουν µεγάλες και σκληρές ίνες. Η θερµοκρασία του σωρού είναι σηµαντική: δείχνει πόσο ενεργός είναι. Ο ευκολότερος τρόπος για να την ελέγξετε είναι να τη νιώσετε ακουµπώντας το χέρι σας. Αν το εσωτερικό του σωρού είναι ζεστό ή προς το καφτό τότε όλα πάνε καλά. Αν η θερµοκρασία µέσα στο σωρό είναι ίδια µε το εξωτερικό περιβάλλον, τότε, σηµαίνει πως η δράση των µικροοργανισµών 7

8 επιβραδύνθηκε και πρέπει να προσθέσουµε αζωτούχα υλικά (χορτάρι, απορρίµµατα κουζίνας ή κοπριά). Αν ο σωρός χάσει την υγρασία του πάλι επιβραδύνεται. Κρατήστε τον υγρό αλλά όχι υπερβολικά. Αν στήνετε το σωρό σας µε πολύ υγρά υλικά ανακατέψτε τα µε ξηρά υλικά καθώς εργάζεστε. Αν όλο το υλικό είναι ξερό να το βρέχετε µε το λάστιχο καθώς το τοποθετείτε. Κάθε φορά που αναποδογυρίζετε το σωρό ελέγξτε την υγρασία του και βρέξτε τον αν χρειάζεται. Πολλή υγρασία σηµαίνει εµπόδιο στην παρουσία του οξυγόνου γιατί το νερό παρεµβάλλεται µεταξύ υλικού και αέρα. Έτσι δηµιουργούνται συνθήκες αναερόβιας αποσύνθεσης. Όµως η κυκλοφορία του αέρα είναι βασικό στοιχείο της κοµποστοποίησης. Οι περισσότεροι οργανισµοί που εργάζονται για το κόµποστ είναι αεροβικοί, δηλαδή χρειάζονται αέρα για να ζήσουν. Υπάρχουν, φυσικά, αρκετοί τρόποι για να κάνετε τον κοµποστοσωρό σας να «αναπνέει» πάντοτε: 1. Μην ρίχνετε υλικά που εύκολα γίνονται συµπαγείς µάζες (όπως στάχτη και πριονίδι) χωρίς προηγουµένως να τα ανακατέψετε µε κάποιο υλικό µεγαλύτερων διαστάσεων που να εµποδίζει τις συσσωµατώσεις. Πολλοί προσθέτουν κλαδιά δέντρων στους µεγάλους σωρούς ή µπήγουν σωλήνες σε διάφορα σηµεία για εξαερισµό του σωρού κι έτσι αυξάνουν την κυκλοφορία του αέρα µέσα του. Ένας πιο συστηµατικός τρόπος είναι να αναποδογυρίζετε το σωρό δίπλα µε ένα δικράνι. Αν χρησιµοποιείτε δοχείο κοµποστοποίησης µια καλή λύση είναι να έχετε δυο δοχεία και να αδειάζετε από το ένα στο άλλο. Κύριος στόχος µας είναι να κινηθεί το υλικό έτσι που το εσωτερικό του να βρεθεί απ έξω και αντιστρόφως. Αυτή η κίνηση εξασφαλίζει αερισµό και οµοιοµορφία στο κόµποστ που θα παραχθεί. Πολύ βοηθάνε επίσης κάποια εργαλεία που µπήγονται στο σωρό και ανακατεύουν το εσωτερικό του (δείτε τη διπλανή εικόνα) Το δοχείο κοµποστοποίησης Για λόγους οικονοµίας χώρου, για λόγους αισθητικής και για πρακτικούς λόγους έχουν παραχθεί και πωλούνται πολλά είδη κάδων κοµποστοποίησης. Υπάρχουν επίσης πολλές ιδέες για να κατασκευάσετε µόνοι σας έναν τέτοιο κάδο ή για να περιφράξετε έναν σωρό κόµποστ. Για εύκολη ανάµιξη των υλικών του κόµποστ έχουν παραχθεί και δοχεία κοµποστοποίησης που περιστρέφονται. Οι σταθερές κατασκευές γίνονται από παλέτες, από σίτα ή πλέγµα. Για να κατασκευάσετε µια χειροποίητη που να κινείται κιόλας µπορείτε να χρησιµοποιήσετε παλιά βαρέλια από ξύλο, πλαστικό ή µέταλλο (αρκεί να µην περιείχαν πριν τοξικές ουσίες). Αν έχετε µικρά αλλά σταθερά δοχεία θα µπορείτε να αναµιγνύετε το περιεχόµενό τους αδειάζοντας τα υλικά από το ένα στο άλλο (για λόγους αερισµού όπως προαναφέραµε). Οι περισσότεροι ερασιτέχνες προτιµούν τις φθηνές λύσεις των παλιών πλεγµάτων ή των παλετών. Σας προτείνουµε την κατασκευή ενός απλού χώρου για σωρό που να είναι φτιαγµένος από µεγάλα τούβλα ή από τσιµεντόλιθους. Φτιάξτε τις τρεις πλευρές κι αφήστε τη µπροστινή για να έχετε πρόσβαση στο υλικό (για ανάµιξη, έλεγχο και λήψη έτοιµου κόµποστ). 8

9 Καθένας ας επιλέξει αυτό που του ταιριάζει µε µόνο περιορισµό τον αερισµό του υλικού, την ευκολία του και την αισθητική του. Πιθανά προβλήµατα και λύσεις Το κόµποστ είναι εύκολη δουλειά αλλά µερικές φορές µπορεί να συναντήσετε κάποιες δυσκολίες. είτε τρόπους αντιµετώπισης παρακάτω: ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Υγρασία και θερµότητα µόνο στο κέντρο του σωρού. 1. Πιθανόν ο σωρός σας είναι πολύ µικρός. 2. Ίσως ο καιρός είναι αρκετά ψυχρός κι επιβραδύνεται η αποσύνθεση Αν εργάζεστε µε σωρούς φτιάξτε σωρό µε µεγαλύτερο όγκο (περίπου 1 µέτρο κάθε πλευρά οπωσδήποτε). Αν χρησιµοποιείτε δοχείο δεν είναι ανάγκη να έχετε τόσο µεγάλο όγκο. εν γίνεται τίποτα. Ο σωρός δεν φαίνεται να έχει θερµότητα Τα φύλλα και το γρασίδι δεν αποσυντίθενται. Βρωµάει σαν ταγκισµένο βούτυρο, ή σαν χαλα-σµένο αυγό, ή σαν ξυνίλα. 1. Έλλειψη αζώτου 2. Έλλειψη οξυγόνου 3. Χαµηλή υγρασία 4. Μήπως ο καιρός είναι πολύ κρύος; 5. Το κοµπόστ είναι έτοιµο. Ανεπαρκής αερισµός ή έλλειψη υγρασίας. εν υπάρχει αρκετό οξυγόνο Ή ο σωρός έχει υπερβολική υγρασία ή είναι πολύ συµπιεσµένα τα υλικά. 1. Σιγουρευτείτε ότι υπάρχουν αρκετές πηγές αζώτου (κοπριά, γρασίδι, υπολείµµατα κουζίνας). 2. Ανακατέψτε το σωρό για να αναπνεύσει. 3. Φροντίστε να έχει επαρκή υγρασία. Ένας στεγνός σωρός δεν δουλεύει. 4. Αν κάνει πολύ κρύο πρέπει να περιµένετε την αύξηση της θερµοκρασίας του περιβάλλοντος. Αποφύγετε τις µεγάλες στοίβες από ένα είδος υλικού και µόνο. Ένα είδος µόνο του δεν διασπάται εύκολα. Χαλάστε αυτές τις στοίβες και αναµίξτε το σωρό σε καλύτερες αναλογίες. Κοµµατιάστε κάθε µεγάλο αντικείµενο που υπάρχει στο σωρό. Ανακατέψτε το σωρό για να αεριστεί καλά. Προσθέστε στεγνά υλικά. Αν µυρίζει πολύ καλύψτε και όλη την επιφάνεια του µε στεγνά υλικά. Μυρίζει σαν αµµωνία. Προσελκύονται τρωκτικά, µύγες ή άλλα εν υπάρχει αρκετός άνθρακας. Υπάρχουν ακατάλληλα υλικά Προσθέστε φύλλα, άχυρο, σανό, κοµµάτια εφηµερίδων κλπ. Βάλτε τα υπολείµµατα της κουζίνας στο κέντρο του 9

10 ζώα. Προσελκύονται έντοµα, πολύποδα, γυµνοσάλιαγκες, γαστρόποδα κλπ Εµφανίζονται κόκκινα µυρµήγκια. (κρέας ή λίπη), ή κάποια φαγώσιµα υλικά είναι πολύ κοντά στην επιφάνεια. Είναι φυσιολογικό, είναι µέρος της φυσικής διαδικασίας. Ο σωρός δεν έχει αρκετή υγρασία ή δεν έχει αρκετή θερµότητα. Ή τα υπολείµµατα της κουζίνας είναι κοντά στην επιφάνεια. σωρού. Μην βάζετε ακατάλληλα υλικά στο σωρό. εν είναι πρόβληµα. Σιγουρευτείτε ότι ο σωρός σας έχει καλό µίγµα και διατηρήστε τον υγρό. Η χρήση του κόµποστ Το ώριµο κόµποστ έχει σκούρο χρώµα, µυρίζει σαν βρεγµένο φυλλόχωµα και δεν είναι πολύ συµπαγές. Στη σύστασή του πιθανόν να φαίνονται κοµµάτια φύλλων ή άλλων φυσικών υλικών. Αν αυτά κοµµάτια είναι πολλά τότε µάλλον δεν είναι ακόµα ώριµο. τα Μπορεί να χρησιµεύσει σαν ύλη για εδαφοκάλυψη αλλά αν δεν είναι ώριµο πιθανόν να δεσµεύει ένα µέρος από το άζωτο του εδάφους στερώντας το από τα φυτά σας. Οι µικροοργανισµοί θα συνεχίσουν τη δουλειά τους αλλά θα χρησιµοποιούν άζωτο που διαφορετικά θα ήταν διαθέσιµο για τα κοντινά φυτά. Γι αυτό αφήστε το να ωριµάσει καλύτερα ή ρίξτε το στα φυτά σας προσθέτοντάς του και κοπριά για να σιγουρευτείτε ότι τα φυτά σας δεν θα υποφέρουν από έλλειψη αζώτου. Το κόµποστ χρησιµεύει πρώτα πρώτα για τη βελτίωση του εδάφους ή για την προετοιµασία ενός εδαφικού µίγµατος είτε το ρίξετε στην επιφάνεια είτε το ανακατέψετε µε το χώµα. Το χώµα του κήπου σας, αν βελτιώθηκε µε τη χρήση κόµποστ έχει την ικανότητα να συγκρατεί περισσότερο τον αέρα και την υγρασία, στραγγίζει καλύτερα και περιέχει θρεπτικά συστατικά που ωφελούν τα φυτά. Τα φυτά που θα φυτρώσουν σε αυτό θα έχουν λιγότερα παράσιτα και λιγότερες ασθένειες. Κι αυτό γιατί βοηθάει να πολλαπλασιαστούν οι χρήσιµοι µικροοργανισµοί που καταπολεµούν τους βλαβερούς. Βοηθάει επίσης στην ανάπτυξη υγιών φυτών και τα υγιή φυτά είναι φυσικά και ανθεκτικότερα. Αν σκορπίσετε στα παρτέρια σας ένα στρώµα 2-3 εκατοστών κόµποστ αυτό είναι αρκετό. Επειδή όµως σιγά σιγά εξασθενεί, καλό είναι να ρίχνετε ξανά µια φορά το χρόνο. (Σε ψυχρά κλίµατα αργεί περισσότερο η αποσύνθεσή του και µπορείτε να ξαναρίχνετε κάθε 2 χρόνια) 10

11 Για να ενισχύσετε φτωχά εδάφη µε οργανικό χώµα, όταν σκάψετε, απλώστε µια στρώση µε 5-7 εκατοστά κόµποστ. Έπειτα δουλέψτε το ανακατεύοντάς το µε το χώµα σε βάθος ως 15 εκατοστά περίπου. Μερικοί προτιµούν να ρίχνουν στον κήπο τους κόµποστ το φθινόπωρο και να το καλύπτουν µε φύλλα. Άλλοι συνιστούν τη ρίψη του 2 εβδοµάδες πριν φυτέψουµε τα φυτά την άνοιξη. εν υπάρχουν εποχές του έτους που να µην είναι κατάλληλες για το κόµποστ. Τα οφέλη παραµένουν τα ίδια όποτε κι αν το χρησιµοποιήσετε. Αν έχετε λίγο κόµποστ ρίξτε το γύρω από τη ρίζα των φυτών σας κατά προτίµηση τον Μάιο ή τον Ιούνιο για να αποκοµίσετε τα µεγαλύτερα δυνατά οφέλη. Ένα στρώµα 4 εκατοστών είναι αρκετό. Για καινούριο γκαζόν µια στρώση 4-6 εκατοστών κόµποστ πριν το φύτεµα είναι πολύ καλή σαν µίγµα µε το χώµα. Αν το γκαζόν φυτρώσει κάθε χρόνο µπορείτε να σκορπάτε κόµποστ πάχους ενός εκατοστού για τη διατήρηση της καλής ποιότητας του εδάφους. (Προτιµήστε να το κάνετε αυτό στις αρχές της άνοιξης). Σε δέντρα και θάµνους: ρίξτε στις ρίζες 1-3 εκατοστά κόµποστ και σκεπάστε το µε διπλάσια ποσότητα από τριµµένα φύλλα ή πευκοβελόνες. Αυτή η κάλυψη δεν θα αφήσει το κόµποστ να στεγνώσει εντελώς. Στη φύτευση: ρίξτε κόµποστ στην τρύπα του εδάφους που σκάψατε για το νέο φυτό. Το κόµποστ είναι το καλύτερο λίπασµα: Περιέχει µε φυσικό τρόπο όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ένα φυτό και τα αποδίδει µε αργό φυσιολογικό ρυθµό για µερικά χρόνια από τη µέρα που θα µπει στο έδαφος. Αν µάλιστα προέρχεται από µια µεγάλη ποικιλία πρώτων υλών είναι ακόµα πιο ωφέλιµο. Είναι το καλύτερο υλικό για να έχετε ζωντανό υγιές χώµα. Όλοι ξέρουµε ότι το φυσιολογικό χώµα δίνει υγιέστερα φυτά που αντέχουν περισσότερο στις ασθένειες, στα παράσιτα και στις συνθήκες του περιβάλλοντος. (Αναρωτηθήκαµε ποτέ αν το χώµα µας είναι υγιές όταν περιέχει χηµικές τοξικές ουσίες όπως εντοµοκτόνα και παρασιτοκτόνα;) Προσθέτοντας κόµποστ στον κήπο κάνουµε την πιο καλή και µακροπρόθεσµη επένδυση. Μια επένδυση στην ποιότητα του εδάφους που θα µας αποδίδει για χρόνια. Συνταγές για καλύτερη κοµποστοποίηση 1. Μην πετάτε τα απορρίµµατα της µαγειρικής. Τσόφλια αυγών, κατακάθι του καφέ φύλλα και φλούδια λαχανικών και φρούτων και όλα τα υπολείµµατά τους είναι συνήθως πλούσια σε άζωτο και βοηθάνε πολύ το κόµποστ. 2. Αν έχετε σωρό και όχι δοχείο όσο µεγαλύτερος τόσο καλύτερα. Η θερµότητα αυξάνεται περισσότερο σε µεγάλο σωρό. Μην ξεπερνάτε όµως το 1 µέτρο στο µήκος και το ύψος του σωρού. 11

12 3. Το κόµποστ πρέπει να αερίζεται καλά. Αν έχετε το υλικό σας σε δοχείο να το ανακατεύετε κάθε φορά που ρίχνετε καινούριο υλικό. Αν έχετε σωρό να τον ανακατεύετε για να µπαίνει οξυγόνο παντού. 4. Μην αφήνετε το κόµποστ να ξεραθεί. Αλλά µην το αφήνετε και πολύ υγρό σε σηµείο που να διαρρέει νερό. Και τα δυο βλάπτουν τη διαδικασία αποσύνθεσης. 5. Υπερβολικές ποσότητες από το ίδιο υλικό καθυστερούν τη διαδικασία. Κρατήστε τις αναλογίες στον σωρό σας. H χρήση των φύλλων στο κόµποστ Τα φύλλα ενός µεγάλου δέντρου µπορεί να αξίζουν και περισσότερο από 15 ευρώ αν τα κοστολογήσουµε µε κριτήριο την περιεκτικότητά τους σε συστατικά χρήσιµα για την ανάπτυξη των φυτών µας. Τα φύλλα των περισσότερων δέντρων περιέχουν διπλάσια ποσότητα µεταλλικών αλάτων από την κοπριά. Για παράδειγµα τα φύλλα του δέντρου acer saccharum περιέχουν 5% του βάρους τους και οι πευκοβελόνες περιέχουν 2,5% του βάρους τους µεταλλικά ιχνοστοιχεία µαγνησίου, αζώτου, φωσφόρου και ασβεστίου συν άλλα ιχνοστοιχεία σε µικρότερες ποσότητες. Τα περισσότερα δέντρα έχουν βαθιές ρίζες κι απορροφούν µεταλλικά άλατα από µεγάλο βάθος στο έδαφος. Ένα µεγάλο µέρος αυτών των ουσιών πηγαίνει στα φύλλα. Οι ίνες των φύλλων βελτιώνουν τα βαριά αργιλικά εδάφη και βοηθάνε στον καλύτερο αερισµό τους. Στα αµµώδη εδάφη αυξάνουν τη συγκράτηση της υγρασίας και τα εµποδίζουν να στεγνώσουν γρήγορα. Για όλα τα εδάφη οι ίνες των φύλλων είναι ωφέλιµες γιατί κρατάνε το νερό και ελέγχουν την εξάτµισή του. Μαζέψτε τα φύλλα του κήπου σας και γιατί όχι;- δεχθείτε και τα φύλλα των γειτόνων σας: Αυτοί θα απαλλαγούν και εσείς θα κερδίσετε ένα υλικό ωφέλιµο για το έδαφος του κήπου σας. Κοµποστοποίηση φύλλων Μερικοί λένε ότι δεν καταφέρνουν να αποσυνθέσουν φύλλα. Τη σίγουρη επιτυχία µε τα φύλλα υπάρχουν 2 πράγµατα που την εγγυώνται: 1. Προσθέστε άζωτο. Η κοπριά είναι ίσως η καλύτερη πηγή αζώτου. Ένα µίγµα από 5 µέρη φύλλων µε 1 µέρος κοπριάς επιταχύνει πολύ τη διαδικασία. Αλλιώς τα φύλλα από µόνα τους δεν έχουν αρκετό άζωτο για να τραφούν τα βακτήρια. 2. Το δεύτερο είναι να κοµµατιάσετε ή να τρίψετε τα φύλλα. Αυτό επιταχύνει τις διαδικασίες και σας διευκολύνει και στο αναποδογύρισµα του σωρού. Αναποδογυρίστε το σωρό κάθε 3 εβδοµάδες ή και νωρίτερα αν νοµίζετε ότι είναι αναγκαίο. ΓΙΑ ΠΟΛΥ ΒΙΑΣΤΙΚΟΥΣ: Μπορείτε να φτιάξετε κόµποστ και σε 2 εβδοµάδες αν κάνετε τα παρακάτω: 1. Κοµµατιάστε ή τρίψτε τα φύλλα. 2. Ανακατέψτε 4 µέρη φύλλων µε 1 µέρος κοπριάς ή άλλου υλικού που περιέχει άζωτο. 12

13 3. Αναποδογυρίστε το σωρό κάθε 3 µέρες. (Αν τα φύλλα είναι κοµµατιασµένα ο σωρός θα είναι ελαφρύς και δεν θα σας δυσκολέψει). Κι ακόµη κάτι: οκιµάστε να καλύψετε το σωρό µε φύλλο πλαστικού. Κρατάει τη θερµότητα και προφυλάσσει το σωρό από την πολλή υγρασία (στις βροχές) και από την πολλή εξάτµιση νερού (τις ηλιόλουστες µέρες). Πώς να τρίψετε τα φύλλα Τα φύλλα µπορείτε να τα διαχειριστείτε πολύ καλύτερα αν τα κοµµατιάσετε. Στη φυσική τους µορφή είναι εύκολο να τα πάει ο αέρας ή να υγρανθούν και να κολλήσουν σε µια συµπαγή µάζα. Τριµµένα σε κοµµατάκια γίνονται γρήγορα κοµπόστ κι εύκολα χρησιµοποιούνται σαν υλικό για εδαφοκάλυψη. Αν δεν έχετε τεµαχιστή µπορείτε να τα κοµµατιάσετε ακόµα και µε τη µηχανή που κουρεύει το γκαζόν αν την περάσετε πάνω κάτω και διαγώνια πάνω από τον σωρό των φύλλων. Πώς να φτιάξετε φυλλόχωµα Αν έχετε πολλά φύλλα και δεν µπορείτε να τα κάνετε κόµποστ ή αν δεν έχετε χρόνο για να κάνετε κόµποστ µπορείτε να κάνετε απλά φυλλόχωµα. Το φυλλόχωµα δεν είναι τόσο γόνιµο όσο το κόµποστ αλλά είναι ευκολότερο να το φτιάξετε και πολύ χρήσιµο για εδαφοκάλυψη. Φτιάξτε έναν κύλινδρο µε µεταλλικό δίχτυ σαν αυτό της εικόνας. Μαζέψτε τα φύλλα και ρίξτε τα µέσα αφού τα βρέξετε καλά. Τα φύλλα κάνουν µια οξινη αντίδραση. Αν θέλετε να αποφύγετε την οξύτητα µπορείτε να την µειώσετε µε λίγη ασβεστόσκονη. Στη διάρκεια όλου του χειµώνα τα φύλλα αυτά δεν θα γίνουν εκείνο το λεπτόκοκκο φυλλόχωµα που συναντάµε στα δάση. Θα είναι όµως φυλαγµένα από τον άνεµο και θα µπορείτε να τα χρησιµοποιήσετε την επόµενη άνοιξη για να καλύψετε το έδαφος. Εν τω µεταξύ θα έχουν αλλοιωθεί αρκετά ώστε να είναι κατάλληλα για τα απλώσετε στο χώµα. Αν τα αφήσετε για χρόνια τότε πραγµατικά στο τέλος θα πάρετε ένα τέλειο φυλλόχωµα σαν αυτό που συναντάµε στα φυσικά δάση. Η δυνατότητα του φυλλοχώµατος να συγκρατεί νερό είναι τεράστια. Το χώµα µπορεί να συγκρατεί νερό ίσο µε το 20% του βάρους του. Το καλό πλούσιο χώµα των κήπων κρατάει ως 60% του βάρους του και το φυλλόχωµα µπορεί να συγκρατεί 300% ως 500% του βάρους του. Επίσης το φυλλόχωµα από φυλλοβόλα δέντρα είναι πλουσιότερο σε ποτάσιο και φώσφορο από το φυλλόχωµα των κωνοφόρων. Ειδικά αν έχετε κοτόπουλα ή ζώα σε σταύλους, στο πάτωµα των σταύλων ή των κοτετσιών, µαζί µε το άχυρο που ρίχνετε, ρίξτε και το περίσσευµα των φύλλων που έχετε. Το φυλλόχωµα που θα προκύψει θα είναι εµπλουτισµένο µε άζωτο (από τα ζώα) και θα µπορείτε µετά ή να το ανακατέψετε απευθείας µε το χώµα ή να το ρίξετε στον κοµποστοσωρό. Συχνές ερωτήσεις ατόµων που ενδιαφέρονται να χρησιµοποιήσουν τον κάδο 1. Γιατί να χρησιµοποιήσω ένα τέτοιο κάδο; Χρησιµοποιώντας τον κάδο οικιακής κοµποστοποίησης, αντί να τοποθετείς τα απόβλητα από την κουζίνα στο συνηθισµένο κάδο και να τα µαζεύει η Υπηρεσία του ήµου και να τα οδηγεί σε χώρο ταφής αποβλήτων, τα αξιοποιείς 13

14 παράγοντας ένα προϊόν το οποίο µπορείς να χρησιµοποιήσεις στην αυλή ή τον κήπο σου. ηλαδή, από τα απόβλητα παράγεις ένα χρήσιµο προϊόν. 2. Πώς µετατρέπονται τα απόβλητα της κουζίνας σε χρήσιµο υλικό; Τα απόβλητα της κουζίνας µετατρέπονται σε χρήσιµο υλικό µέσω µιας διαδικασίας αερόβιας επεξεργασίας τους που λέγεται κοµποστοποίηση. Είναι η ίδια διαδικασία που γίνεται στη φύση (π.χ. η φυσική αποσύνθεση των φύλλων και των φυτών στο έδαφος), µόνο που µε τη χρήση του κάδου γίνεται πολύ πιο γρήγορα και ελεγχόµενα. 3. Πού µπορώ να τοποθετήσω τον κάδο; Τον κάδο µπορείτε να τον τοποθετήσετε είτε στην κουζίνα σας είτε στη βεράντα σας είτε σε οποιοδήποτε άλλο στεγασµένο χώρο. 4. Τι χώρο καταλαµβάνει ο κάδος; Οι διαστάσεις του κάδου είναι περίπου παρόµοιες µε αυτές ενός συνηθισµένου κάδου συλλογής οικιακών απορριµµάτων. 5. Πόσος χρόνος απαιτείται καθηµερινά για να λειτουργήσω τον κάδο; Σχεδόν ο ίδιος µε αυτόν που απαιτείται για να ρίξετε τα απορρίµµατά σας στο συνηθισµένο κάδο απορριµµάτων. 6. Ο κάδος θα έχει οσµές; Εάν λειτουργεί σωστά και µε χρήση των κατάλληλων προσθέτων, δεν υπάρχουν οσµές. 7. Ο κάδος είναι ασφαλής στη χρήση; Ο κάδος είναι απόλυτα ασφαλής, λειτουργεί χωρίς ηλεκτρική παροχή και είναι εύκολος στη χρήση. 8. Κατά τη λειτουργία του κάδου, θα χρησιµοποιώ χηµικά; Όχι, δεν χρησιµοποιούνται καθόλου χηµικά. Εκτός από τα υπολείµµατα κουζίνας βάζετε στον κάδο και πριονίδι (για να γίνεται καλύτερα η διαδικασία) και φυσικό υλικό (ζεόλιθος) για να απορροφά τις οσµές και να δίνει καλύτερο προϊόν. Ακόµη, στον κάδο µπορείτε να τοποθετείτε και ξερά φύλλα από τα λουλούδια στις γλάστρες ή τον κήπο σας για να µετατραπούν και αυτά σε χρήσιµο προϊόν. Συχνές Ερωτήσεις Χρηστών 9. Τι διατροφικά υπολείµµατα µπορώ να ρίχνω µέσα στον κάδο; Μέσα στον κάδο κοµποστοποίησης πετάµε διατροφικά υπολείµµατα, µερικά από τα οποία είναι: στυµµένες 'κούπες' από λεµόνια, πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή, φρούτα και λαχανικά, όπως ντοµάτες, κρεµµύδια, µήλα, καρπούζια, λάχανα, χορταρικά κ.ά., 'µουχλιασµένο' ή 'ξερό' ψωµί, 'ξερά' φύλλα από τα λουλούδια στις γλάστρες της βεράντας, 'αποφάγια' που δεν καταναλώθηκαν κατά τη διάρκεια ενός γεύµατος, Πρέπει να σηµειωθεί ότι όλα αυτά τα διατροφικά υπολείµµατα τα ρίχνουµε στον κάδο αφού πρώτα τα έχουµε κόψει σε µικρά κοµµάτια (περίπου 2-4 εκατοστά). 14

15 10. Τι διατροφικά υπολείµµατα ΕΝ πρέπει να ρίχνω στον κάδο; Μέσα στον κάδο δεν πρέπει να πετάµε: o o o o κρέας, κόκαλα από κοτόπουλο, µπριζόλες και ψάρια κατεψυγµένα λαχανικά (να ξεπαγώνουν και µετά) αυγά και τσόφλια αυγών 11. Τι δεν πρέπει να ρίχνω µέσα στον κάδο; Μέσα στον κάδο κοµποστοποίησης δεν πετάµε µη οργανικά απορρίµµατα όπως: Πλαστικό (σακούλες, συσκευασίες τροφίµων, µπουκάλια νερού, αναψυκτικών κ.ά.) Γυαλί και Κεραµικά (µπουκάλια ποτών, σπασµένα πιάτα, ποτήρια κ.ά.) Χαρτόνι (χάρτινες συσκευασίες, µπουκάλια γάλακτος, χυµών κ.ά.) Μέταλλα ('κουτάκια' αναψυκτικών, κονσέρβες κ.ά.) Χηµικά (απορρυπαντικά κ.λ.π.) 12. Μπορώ να χρησιµοποιήσω το κόµποστ στα λουλούδια αµέσως µετά τον κάδο; Το κόµποστ στο οποίο παράγεται και µαζεύεται στα συρτάρια του κάδου δεν είναι τελείως σταθεροποιηµένο (χωνευµένο). Για να ωριµάσει τελείως και να είναι έτοιµο να χρησιµοποιηθεί στα φυτά πρέπει να παραµείνει για τουλάχιστον ένα µήνα σε βιοαποδοµήσιµες περφορέ σακούλες τις οποίες πρέπει να έχετε παραλάβει µαζί µε τον κάδο. Στην περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγω δεν έχετε σακούλες µπορείτε να τοποθετήσετε το κόµποστ σε ένα κουβά και να το ανακατεύετε κάθε εβδοµάδα για να αερίζεται. 13. Μπορώ να χρησιµοποιήσω το υγρό που παράγεται στα φυτά µου; Το υγρό αυτό, γνωστό και ως στράγγισµα, αποτελεί εξαιρετικό υγρό λίπασµα για φυτά σε γλάστρες ή κήπους, ωστόσο επειδή τα θρεπτικά συστατικά βρίσκονται µεγάλη συγκέντρωση είναι αναγκαίο να γίνεται αραίωση του για να µην 'κάψει' τα φυτά. Προτείνεται για κάθε µισό λίτρο στράγγισµα που παράγεται να αραιώνεται σε ένα κουβά µε νερό των 10 λίτρων. 14. Πάνω από τον κάδο εµφανίστηκαν µυγάκια, πως µπορώ να τα ξεφορτωθώ; Οι µύγες ζούνε στα διατροφικά υπολείµµατα της κουζίνας. Τρέφονται από αυτά και αναπαράγονται σε αυτά. Για να το αποφύγετε αυτό βεβαιωθείτε ότι έχετε ρίξει αρκετό πριονίδι έτσι ώστε να καλύψει το πάνω στρώµα των υπό κοµποστοποίηση διατροφικών υπολειµµάτων που βρίσκονται στον κάδο. 15. Ο κάδος µου µυρίζει έντονα, τι πρέπει να κάνω; Συνήθως ο κάδος κοµποστοποίησης δεν µυρίζει άσχηµα. Ο λόγος που προκαλεί έντονη µυρωδιά είναι ότι δεν υπάρχει αρκετός αέρας µέσα στον κάδο. Αυτό µπορεί να λυθεί προσθέτοντας αρκετό πριονίδι ή ξηρά φύλλα και στην συνέχεια να γίνει καλή ανάδευση. 15

16 Συνήθη ερωτήµατα σχετικά µε την κοµποστοποίηση Την άνοιξη και το καλοκαίρι έχουµε πολύ κοµµένο χόρτο και καθόλου φύλλα ή άλλα υλικά πλούσια σε άνθρακα. Τι πρέπει να γίνει; Αφήστε το κοµµένο χορτάρι πάνω στο γκαζόν. Αν έχετε κρατήσει φύλλα από το φθινόπωρο µπορείτε να το ανακατέψετε µε αυτά για κοµποστοποίηση. Μερικοί αγοράζουν µια µπάλα άχυρο ή σανό για να κάνουν µίγµα για κόµποστ µε το κοµµένο χορτάρι του κήπου. Να βάλω στην κοµποστοποίηση ζιζάνια κι αγριόχορτα; Ναι αλλά πριν σποριάσουν. Προσέξτε την αγριάδα κι όσα φυτά έχουν πολύ ανθεκτικό ριζικό σύστηµα: Μπορεί να επιβιώσουν. Επιτρέπεται να ρίξω στον σωρό φυτά που είχαν λιπανθεί µε χηµικά λιπάσµατα; Ναι! Μπορείτε. Μπορείτε να ρίξετε και λίπασµα απευθείας στο σωρό αλλά δεν χρειάζεται. ΠΗΓΕΣ: ost.htm ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ηµόπουλος Άγγελος NATURAM KAI ΣIA E.E. ΕΜΠΟΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΞΥΓΙΑΝΣΕΙΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ Υ ΑΤΩΝ. - ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΒΥΡΩΝΟΣ & ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ 27 Τ.Κ ΚΑΛΑΜΑΤΑ Τηλ: , fax: ,

Οδηγός Κομποστοποίησης

Οδηγός Κομποστοποίησης Κωνσταντίνος Γκλιάος Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Διεύθυνσης Α/θμιας Εκπ/σης Χαλκιδικής Οδηγός Κομποστοποίησης Πως θα βελτιώσουμε το έδαφος ανακυκλώνοντας οργανικά απορρίμματα ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ 2004 1

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Η φύση ως πρότυπο Σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό εδάφους, υπάρχουν εκατομμύρια μικροοργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου

Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου Μακροστοιχεία ( C O Η ) Ν Ρ Κ Με αυτή τη σειρά και στα λιπάσματα Ιχνοστοιχεία Mn Mg Zn B... (Fe) 15/10/2011 ΚΠΕ Λαυρίου 2 Ανόργανη Οργανική (χηλική)

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Η κομποστοποίηση στην πράξη ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Η κομποστοποίηση στην πράξη ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 4 Φεβρουαρίου 2012 ΚΠΕ Δραπετσώνας Επιμορφωτική Ημερίδα Η κομποστοποίηση στην πράξη ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΡΟΝΗ Χριστίνα Κομποστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΟΠΟΙΗΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΟΠΟΙΗΗ Μία από τις βασικές προτεραιότητες του Δήμου Λαμιέων είναι η προστασία και η φροντίδα του Περιβάλλοντος, το οποίο είναι συνυφασμένο με τη ζωή την καθημερινότητα και την ίδια μας την ύπαρξη. Σε αυτό το

Διαβάστε περισσότερα

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αριθμός μελών ομάδας:... Μέλη:......... Γραμματέας:... Όνομα ομάδας:... ΚΠΕ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ-ΤΡΟΙΖΗΝΑΣ-ΜΕΘΑΝΩΝ Ο κήπος του ΚΠΕ Τα φύλλα

Διαβάστε περισσότερα

Οικιακή Κομποστοποίηση

Οικιακή Κομποστοποίηση Οικιακή Κομποστοποίηση Από το 2011 ξεκίνησε και στον Δήμο Αλιάρτου - Θεσπιέων πιλοτικά, το πρόγραμμα οικιακής κομποστοποίησης, με τη διανομή κάδων, με στόχο την ενίσχυση της οικολογικής συνείδησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΟΜΠΟΣΤΑΣ) ΜΕ ΤΟ 60% ΤΩΝ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ ΜΑΣ

ΦΥΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΟΜΠΟΣΤΑΣ) ΜΕ ΤΟ 60% ΤΩΝ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ ΜΑΣ ΟΔΗΓΟΣ για την παρασκευή ΦΥΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ (ΚΟΜΠΟΣΤΑΣ) ΜΕ ΤΟ 60% ΤΩΝ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ ΜΑΣ Αυτά τα απορρίμματα της κουζίνας και του κήπου μας, μπορούμε εμείς οι ίδιοι να τα μετατρέψουμε σε ωφέλιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Αναπτυξιακή Εταιρεία Επαρχίας Λάρνακας μέσα στα πλαίσια του Μεσογειακού Προγράμματος WASMAN, το οποίο προτίθεται να προωθήσει τη συνεργασία και τη διάδοση ορθών

Διαβάστε περισσότερα

Για ένα καθαρό Περιβάλλον HELESI S.A. Bio-Actor. Κάδος Κομποστοποίησης Κήπου ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ

Για ένα καθαρό Περιβάλλον HELESI S.A. Bio-Actor. Κάδος Κομποστοποίησης Κήπου ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ Για ένα καθαρό Περιβάλλον HELESI S.A. Bio-Actor Κάδος Κομποστοποίησης Κήπου ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ Οδηγίες Χρήσεως Bio-Actor Οικιακός κάδος διαλογής Κάδος διαλογής 10 λίτρων Έκδοση με ποδομοχλό Ο οικιακός κάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ Σκοπός του παρόντος ενημερωτικού φυλλαδίου είναι η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των Δημοτών της Περιφέρειας Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Το σύστημα περιποίησης του γκαζόν Ο χλοοτάπητας το "πράσινο σαλόνι"! Το μυστικό......κρύβεται σε ένα σύστημα περιποίησης γκαζόν που καλύπτει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Η οικιακή κομποστοποίηση μέσα από ερωτήσεις

Η οικιακή κομποστοποίηση μέσα από ερωτήσεις Η οικιακή κομποστοποίηση μέσα από ερωτήσεις Τι είναι η κομποστοποίηση; Πρόκειται για μια φυσική διεργασία, κατά την οποία ορισμένοι μικροοργανισμοί - ή για την ακρίβεια ορισμένα γκρουπ μικροοργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.)

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.) 1.2 Μικροοργανισμοί Ωφέλιμα μικρόβια Σύνδεσμος στην εθνική ύλη Κύριο στάδιο 2 Sc1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2g, 2j Sc2:1a, 2b, 2g, 5f Μονάδα σπουδών Μονάδα 6 Μικροοργανισμοί Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Ευημερία. Αειφόρος Ανάπτυξη. Κοινωνική Ισότητα. Πολιτιστική Ζωτικότητα. Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας. Greek

Οικονομική Ευημερία. Αειφόρος Ανάπτυξη. Κοινωνική Ισότητα. Πολιτιστική Ζωτικότητα. Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας. Greek Αειφόρος Ανάπτυξη Πολιτιστική Ζωτικότητα Οικονομική Ευημερία Κοινωνική Ισότητα Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας Greek Καλωσήλθατε στην Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας του Norwood Payneham & St Peters Η Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και επίδειξη ενός εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την τοπική αυτοδιοίκηση

Ανάπτυξη και επίδειξη ενός εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την τοπική αυτοδιοίκηση http://wasptool.hua.gr www.envitech.org Χαρακόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανάπτυξη και επίδειξη ενός εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την τοπική αυτοδιοίκηση Το έργο LIFE10 ENV/GR/622

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ

ΑΠΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΑΠΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ Με απλούς πρακτικούς τρόπους, µπορούµε όλοι µας να κάνουµε µία προσπάθεια ώστε να µειώσουµε την κατανάλωση νερού στο µπάνιο, στην κουζίνα, και στον κήπο. ΤΡΟΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Λ Ερωτήσεις & απαντήσεις για τον αρτοπαρασκευαστή Πρόβληµα Αιτία Λύση Η συσκευή ή η οθόνη δεν λειτουργούν Καπνός βγαίνει από τον κάδο ψησίµατος ή τις διεξόδους Το ψωµί βουλιάζει στη µέση και είναι υγρό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ. Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ. Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης Σπασμένα γυαλιά Οι γυάλινες συσκευασίες ανακυκλώνονται, αλλά τα σπασμένα γυαλιά όχι. Ο λόγος είναι ότι, καθώς η διαλογή στα κέντρα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Ολοκληρωµένης Διαχείρισης Απορριµµάτων Δήµου Σίφνου

Πρόγραµµα Ολοκληρωµένης Διαχείρισης Απορριµµάτων Δήµου Σίφνου Πρόγραµµα Ολοκληρωµένης Διαχείρισης Απορριµµάτων Δήµου Σίφνου στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης «Υποδοµές Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Δήµου Σίφνου» (κωδ. MIS: 376162) Τι περιλαµβάνει η «Ολοκληρωµένη»

Διαβάστε περισσότερα

Jora composter JK 125/270 Mια οικολογική επανάσταση και είναι δική σας

Jora composter JK 125/270 Mια οικολογική επανάσταση και είναι δική σας Jora composter JK 125/270 Mια οικολογική επανάσταση και είναι δική σας Για πληροφορίες: www.e-pestcontrol.gr ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ Τηλ. 22830 24532 Κιν: 6946387886 Email: info@e-pestcontrol.gr Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Κυρκίτσος Φίλιππος, Δρ. Περιβαλλοντολόγος Πρόεδρος Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Ημερίδες για την κομποστοποίηση Στους Δήμους Καβάλας & Αλεξανδρούπολης 22-23

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομερείς oδηγίες επισκευής. 3D target repair

Λεπτομερείς oδηγίες επισκευής. 3D target repair Λεπτομερείς oδηγίες επισκευής. 3D target repair ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΤΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ ΤΟ ΥΛΙΚΟ. ΕΠΙΣΗΣ, ΦΡΟΝΤΙΣΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗ ΖΥΓΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΜΈΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Καπνός βγαίνει από. κάτω σηµείο της. Τα συστατικά δεν αναµιγνύονται ή το ψωµί δεν ψήνεται σωστά. οθόνη παρουσιάζει H:HH

Καπνός βγαίνει από. κάτω σηµείο της. Τα συστατικά δεν αναµιγνύονται ή το ψωµί δεν ψήνεται σωστά. οθόνη παρουσιάζει H:HH Πρόβληµα Αιτία Λύση Καπνός βγαίνει από τον κάδο ψησίµατος ή τις διεξόδους Το ψωµί βουλιάζει στη µέση και είναι υγρό στο κάτω σηµείο Είναι δύσκολο να βγάλετε το ψωµί από τον κάδο ψησίµατος Τα συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα)

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) Α. Η άργιλος (ηλεκτρικό φορτίο) συγκρατεί κατιόντα (+) και τα ανταλλάσει

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της σοκολάτας ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΚΟΡΥΦΑΙΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΟΠΟΙΪΑ & ΤΗ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ

Η χρήση της σοκολάτας ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΚΟΡΥΦΑΙΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΟΠΟΙΪΑ & ΤΗ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ Η χρήση της σοκολάτας ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΚΟΡΥΦΑΙΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΟΠΟΙΪΑ & ΤΗ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΟΥΒΕΡΤΟΥΡΕΣ 1. Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ Όλες οι σοκολάτες γενικά είναι πολύ ευαίσθητες

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τους µαθητές Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Περιγραφή εργασίας Στους περισσότερους ανθρώπους, το χώµα πιθανώς µοιάζει να είναι σαν κάτι το βρώµικο. Στην πραγµατικότητα, ρίχνοντας µια προσεκτικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟ ΠΕΛΛΕΤ από άχυρο

ΑΓΡΟ ΠΕΛΛΕΤ από άχυρο ΑΓΡΟ ΠΕΛΛΕΤ από άχυρο ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ (ΣΤΡΩΜΝΗ) ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΖΩΑ ΚΕΧΙΔΗ ΑΦΟΙ ΟΕ ΘΕΡΜΑΝΣΗ & ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΡΥΤΣΑΣ 6 ΚΑΛΟΧΩΡΙ, 57009 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ PH 2310755400, FAX 2310755497, EMAIL: info@promex.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε Ανακύκλωση;

Τι ονομάζουμε Ανακύκλωση; Τι ονομάζουμε Ανακύκλωση; Ανακύκλωση : είναι η δυνατότητα να ξαναχρησιμοποιήσουμε αντικείμενα που ενώ μοιάζουν με άχρηστα και θα κατέληγαν στα σκουπίδια διατηρούν σημαντικό μέρος της αξίας τους Ανακύκλωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

[Εκπαιδευτικό Πακέτο για µαθητές]

[Εκπαιδευτικό Πακέτο για µαθητές] Παίζοντας µε τα Απορρίµµατα!! [Εκπαιδευτικό Πακέτο για µαθητές] Περιεχόµενα Σωστό- Λάθος... 3 Σταυρόλεξα... 4 Ακροστιχίδα... 6 Ναι/ Όχι... 7 Λαβύρινθοι... 8 Α. Βάλτε το αλουµινένιο κουτάκι στον κάδο ανακύκλωσης...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ. Οργανικό λίπασμα

ΚΟΜΠΟΣΤ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ. Οργανικό λίπασμα ΚΟΜΠΟΣΤ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Οργανικό λίπασμα Επιμέλεια : Ασπασία Απέργη Περίδα Μάιος 2005 Τι είναι το κόμποστ; Το κόμποστ είναι μερικώς αποσυντεθειμένη οργανική ύλη. Προέρχεται από τα φυτικά υπολείμματα του κήπου

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ ΚΟΜΠΟΣΤ ΑΠΟ ΟΙΚΙΑΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ ΤΗΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2 Η Εταιρεία Η Plants Βase είναι μια εταιρεία νεοσύστατη που εμπορεύεται φυτοχώματα και κομπόστ - εδαφοβελτιωτικά. Διαθέτει ευρεία και πάμπληθη γκάμα προϊόντων δικών της, ενώ παράλληλα με την άγαστη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Με απλούς τρόπους μπορούμε να μειώσουμε τη κατανάλωση νερού στο μπάνιο, στην κουζίνα, και στον κήπο.

Με απλούς τρόπους μπορούμε να μειώσουμε τη κατανάλωση νερού στο μπάνιο, στην κουζίνα, και στον κήπο. Πρακτικοί τρόποι εξοικονόμησης νερού Με απλούς τρόπους μπορούμε να μειώσουμε τη κατανάλωση νερού στο μπάνιο, στην κουζίνα, και στον κήπο. Τρόποι εξοικονόμησης νερού στο μπάνιο 1. Ελέγξτε για διαρροή το

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ emc

ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ emc ΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ emc ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΦΙΛΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΑΛΛΕΡΓΙΚΑ 100% ΒΙΟΔΙΑΣΠΩΜΕΝΑ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ..ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ»

«ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ» Ένα ερωτηµατολόγια σχετικό µε την ασφάλεια των τροφίµων (οι σωστές απαντήσεις θα δοθούν µε άλλο έντυπο). Διαλέξτε την απάντηση που περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Κομποστοποίηση: Τεχνητή Ανακύκλωση Οργανικών Υλικών

Κομποστοποίηση: Τεχνητή Ανακύκλωση Οργανικών Υλικών Εισαγωγικό Σημείωμα Το 60% των καθημερινών σκουπιδιών ενός μέσου Ευρωπαϊκού Σπιτιού αποτελείται από οργανικά υλικά. Τα άχρηστα αυτά υλικά που κατά κανόνα σήμερα καταλήγουν στον σκουπιδοντενεκέ της γειτονιάς,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Υποστρώµατα σποράς λαχανικών

Υποστρώµατα σποράς λαχανικών Υποστρώµατα σποράς λαχανικών Εδαφικά µείγµατα 1. Εδαφική κοµπόστα Χώµα & κοπριά σε αναλογία 2:1 Τύπος χώµατος: Αµµοπηλώδες ή αργιλλοπηλώδες Τύπος κοπριάς: αγελαδινή ή αλογίσια ή προβάτων εν συνιστάται

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Παπαβασιλείου Χρήστος Υπεύθυνος ΚΠΕ Περτουλίου Τρικκαίων Τρίκαλα21-6-2014

Παπαβασιλείου Χρήστος Υπεύθυνος ΚΠΕ Περτουλίου Τρικκαίων Τρίκαλα21-6-2014 Παπαβασιλείου Χρήστος Υπεύθυνος ΚΠΕ Περτουλίου Τρικκαίων Τρίκαλα21-6-2014 Το περιβαλλοντικό και το οικονομικό κόστος των απορριπτικών και των καθαριστικών είναι αδικαιολόγητα μεγάλο. Τα απολυμαντικά-καθαριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η φυσικοχημική ανάλυση του εδάφους παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ποιοτική και θρεπτική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσια απορρίµµατα. Σχολείο: ... Τάξη: ... Όνοµα: ίας ασ. λλο εργ φύ

Θαλάσσια απορρίµµατα. Σχολείο: ... Τάξη: ... Όνοµα: ίας ασ. λλο εργ φύ Σχολείο:... Τάξη: λλο εργ φύ ίας ασ 3 Όνοµα:...... Θαλάσσια απορρίµµατα Η ακτογραµµή της Ελλάδας ξεπερνά τα 15.000 χλµ και σε αυτήν κάθε χρόνο καταφτάνουν εκατοµµύρια επισκέπτες από όλο τον κόσµο για διακοπές.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Μιχαηλίδου Ειρήνη ΚΠΕ Λαυρίου ΜΟΡΦΕΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμβατική γεωργία Ολοκληρωμένη γεωργία (διαχείριση) Παραδοσιακή γεωργία Φυσική γεωργία Αειφόρος γεωργία Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΧΟΙΡΩΝ

ΕΝΕΡΓΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΧΟΙΡΩΝ ΕΝΕΡΓΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΧΟΙΡΩΝ Πλεονεκτήματα- Τομείς εφαρμογής Οι ΕΜ έχουν πολλαπλές, πολύτιμες ιδιότητες: Αυξάνουν την όρεξη, την δυναμική αξία της τροφής, την ευημερία και την άμυνα του

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ : ΣΤΟΧΟΙ - ΟΡΟΣΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΑΛΛΙΑ: Αν τα μαλλιά μας είναι λιπαρά, τα πλένουμε με δυο κρόκους αυγού και ξεπλένουμε με χαμομήλι. Μια καλή και θρεπτική μάσκα μαλλιών. Ανακατεύουμε δυο κουταλιές της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για το πιλοτικό σύστημα ISWM-TINOS (FAQ)

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για το πιλοτικό σύστημα ISWM-TINOS (FAQ) vic Deliverable 7-1:Minutes of the kick-off meeting of the project ISWM-TINOS ISWM-TINOS: Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στην Τήνο σε συμφωνία

Διαβάστε περισσότερα

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες ΕΦΕΤ Διεύθυνση Διατροφικής Πολιτικής & Ερευνών Ιούνιος 2006 Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας

Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Τεχνολογία Παρασκευής «Παραδοσιακών Ζυμαρικών» Θεοφάνης Γεωργόπουλος, Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων, ΤΕΙ Θεσσαλίας Φοιτητές: Ηλιάνα Γκοβίνα Κατερίνα Κάμπα Δημήτρης Φραγκούλης Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Ακονίστε το μυαλό σας περιβαλλοντικά!

Ακονίστε το μυαλό σας περιβαλλοντικά! Ακονίστε το μυαλό σας περιβαλλοντικά! Μέσα στο πιο κάτω ορθογώνιο υπάρχουν κρυμμένες λέξεις που έχουν σχέση με το νερό. Μπορείς να τις βρεις και να τις κυκλώσεις; Ψάξε οριζόντια, κάθετα και διαγώνια! Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΑΣΤΗΡΑΣ Model No. R-738

ΒΡΑΣΤΗΡΑΣ Model No. R-738 ΒΡΑΣΤΗΡΑΣ Model No. R-738 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Πριν χρησιµοποιήσετε τη συσκευή για πρώτη φορά, διαβάστε προσεχτικά τις οδηγίες χρήσης. Φυλάξτε το παρόν εγχειρίδιο για µελλοντική αναφορά. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 2 Υπόστρωμα ανάπτυξης Το υπόστρωμα πρέπει να παρέχει και να διατηρεί τα κατάλληλα επίπεδα υγρασίας και οξυγόνου για να δημιουργηθεί το κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα