μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική: η αρχιτεκτονική πολλαπλότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική: η αρχιτεκτονική πολλαπλότητα"

Transcript

1 μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική: η αρχιτεκτονική πολλαπλότητα Βασιλοπούλου Χριστίνα μάρτιος 2008 υπευθ.καθ: Δ. Παπαλεξόπουλος

2 3 Αναρωτιέται κανείς, για το ποια είναι η δυναμική της αρχιτεκτονικής, σε σχέση με την ανθρώπινη δράση. 1 Αν ο ρόλος της είναι να την συντονίζει, να την περιβάλλει, να την υπονοεί και να την εμπνέει, πώς μπορεί να την ενεργοποιήσει κιόλας; Ποια είναι τα μέσα, που διαθέτει ο αρχιτέκτονας σήμερα, για να μεγιστοποιήσει αυτή τη δυνατότητα που αναγνωρίζει στον χώρο, το να πραγματοποιούνται, δηλαδή, οι ανθρώπινες δράσεις, μέσω αυτού, λόγω αυτού; Μπορεί το κτισμένο περιβάλλον και οι αρχιτεκτονικές δομές να αποκτήσουν μια σχέση διαλεκτική με την κοινωνική αλλά και ατομική δράση; Μπορεί η αρχιτεκτονική να αποτελέσει μια μηχανή δράσης δανειζόμενοι τον όρο του Deleuze 2 ή περιορίζεται στο να την καθορίζει; 1 Σχετίζοντας τη δράση περισσότερο με την επιθυμία, άρα την υποκειμενικότητα του ατόμου και λιγότερο με την ανάγκη και την αντικειμενικότητα της μάζας. 2 κεφ.1, κεφ.12 mille plateaux, G.Delleuze-F.Gauttari

3 4 Το αντικείμενο των αρχιτεκτόνων δεν είναι να προβλέψουν την ιδανική εκδοχή ή όλες τις πιθανές, αλλά, να δημιουργήσουν ένα πεδίο, όσο πιο δυναμικό γίνεται, προκειμένου εκεί να εκτιλυχθεί το ανθρώπινο δράμα [ < ~δράση]. Η πολυπλοκότητα αυτού του εγχειρήματος, καθιστά απαραίτητη την εισαγωγή της έννοιας της πολλαπλότητας, του χώρου αυτού, που συμβαίνουν τα απρόβλεπτα και της σύνδεσής της με την αρχιτεκτονική. Με αφορμή την ετυμολογία της, στην αγγλική γλώσσα [multiplicity < (λατ.) multiplus πολύμορφος < multi- πολύς + -pli πτύχωση ] η λέξη πολλαπλότητα, μας αποκαλύπτεται σαν την ιδιότητα, που διαθέτουν τα πραγμάτα να πτυχώνονται με διαφορετικούς, ακανόνιστους τρόπους και όχι μόνο να αποτελούνται από πολλά κομμάτια, να έχουν πολλές ταυτότητες. Πρόκειται για την δύναμη, τον τρόπο, με τον οποίο παρακινούνται (τίθενται σε δυναμική κατάσταση) οι πιθανότητες, που δεν έχουν ακόμα προβλεφθεί, από το ενδίαμεσο των καταστάσεων, χωρίς να προκαθορίζεται, να μορφοποιείται εκ των προτέρων, το αποτέλεσμα. Η έννοια της πολλαπλότητας, δίνει τη δυνατότητα να αναφερθεί κανείς σε όλες εκείνες τις εκδοχές των πραγμάτων, από τις οποίες κάποιες από πιθανές θα γίνουν πραγματικές (κάτω από κάποιες συνθήκες). Να προσεγγισθεί εκείνο το ασαφές και μάλλον ασυνεχές σύνολο, από όπου προκύπτει η εκδοχή της πραγματικότητας. Τα εργαλεία, πάλι, που χαρακτηρίζονται σαν πολλαπλά δεν μπορούν ποτέ να ξεδιπλωθούν τελείως ή να προσδιοριστούν πλήρως, δεν είναι ποτέ τετελεσμένα και ο χρόνος αποτελεί μια από τις διαστάσεις τους (πάνω στην οποία μπορούν να πτυχώνονται), ενώ οι εκδοχές τους είναι αυτές που εμφανίζονται εφήμερες. Στη φιλοσοφία του Deleuze, το πολλαπλό έρχεται πριν το ένα» και «δεν αποτελεί κομμάτι ή σπάραγμα ενός χαμένου ή απόντος Ολου, αλλά τη δυνατότητα για απόκλιση μέσα από οποιοδήποτε είδος ενότητας προκύψει [η ενότητα νοείται σαν το ενοποιητικό στοιχείο ενός πράγματος, που εικονικά στην προηγούμενή του κατάσταση, αναπαρίσταται σαν διασκορπισμένο] 3. 3 αποσπάσματα από το άρθρο out of the fold του John Rajchman, από το τεύχος Folding in Architecture, 1993// Architectural Design

4 Υπονοείται, λοιπόν, πρώτον, εσωτερική ευελιξία και δεύτερον, αυτοπροσδιορισμός σύμφωνα με εξωτερικές δυνάμεις. Χαρακτηριστικά, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν κλειδιά για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, προκειμένου το αποτέλεσμά του να μην καθορίζει αλλά να ενεργοποιεί την ανθρώπινη δράση, προκειμένου η αρχιτεκτονική πρόταση να ανοιχτεί σ αυτό το ασαφές σύνολο, που προαναφέρθηκε και να συμπεριλάβει την απειρία των διαβαθμίσεών του. 5 Ψάχνουμε, λοιπόν, εκείνα τα εργαλεία, θεωρητικά αλλά και πρακτικά, με τα οποία θα αναδειχθεί η αρχιτεκτονική σήμερα, σαν ένα πολλαπλό μέσο σε σχέση με την ανθρώπινη δραστηριότητα. Δημιουργώντας μια αναλογία των αρχιτεκτονικών κατασκευών με μαθηματικές θεωρίες, προκύπτει το εξής σχήμα, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την περαιτέρω ανάλυση: Η οποιαδήποτε αρχιτεκτονική πρόταση-λύση θα μπορούσε να παρομοιαστεί με ένα γεωμετρικό σχήμα: τετράγωνο, κύκλος, σημείο, γραμμή, ευθεία/ τεθλασμένη, σχήμα από μη ευκλείδιες γεωμετρίες, συνδιασμός σχημάτων, σύμβολo. Η επιτυχία της λύσης εξαρτάται από το πόσο καλά δομημένο είναι το σχήμα, σε σχέση με την περιβάλλουσα γεωμετρία και την προβληματική της, ενώ ο αρχιτέκτονας καλείται να προσδιορίσει αυτό το σχήμα και τις σχέσεις που αυτό δημιουργεί. Ανατρέχει, έτσι, στα υπάρχοντα σχήματα, επεμβαίνει σ αυτά, τα τελειοποιεί, τα αποδομεί, εφευρίσκει νέα σχήματα, μιλάει για τις σχέσεις τους.αναπτύσσει θεωρίες που θα μπορούσαν να παρομοιαστούν με αυτή της γεωμετρίας και οι περισσότερες αρχιτεκτονικές δημιουργίες ή συζητήσεις εντάσσονται σ αυτό το πλαίσιο, έχουν στραμμένο το ενδιαφέρον τους κατευθείαν στο σχήμα.

5 6 Παράλληλα, κοιτώντας πάλι μέσα από τα μαθηματικά, αλλά από μια διαφορετική θεωρία, η αρχιτεκτονική πρόταση-λύση θα μπορούσε να γίνει αντιληπτή σαν τη γραφική παράσταση μιας συνάρτησης. Αποτελεί, δηλαδή, μια λύση, η οποία έχει προκύψει από μια διαδικασία που μπορεί να παράγει πλήθος λύσεων. Με βάση αυτή τη διαπίστωση, το ενδιαφέρον της μελέτης μετατοπίζεται από το ίδιο το σχήμα, στην διαδικασία παραγωγής του και από εκεί αναδύονται δυο ενδιαφέροντα στοιχεία. Πρώτον, ότι η αρχιτεκτονική είναι μια διαδικασία, και όχι ένα γεγονός, δηλαδή ότι η ίδια η δομή της βασίζεται στη μεταβλητή φύση της και συμπεριλαμβάνει το χρόνο. Δεύτερον, ότι η αρχιτεκτονική λύση μπορεί να είναι ένα πλήθος λύσεων. Η παραπάνω θεωρητική αναλογία και τα συμπεράσματά της ανοίγουν το δρόμο για την κατανόηση της πολλαπλότητας της αρχιτεκτονικής, μέσα από την μεταβλητότητά της. Πριν γίνει προσέγγιση μέσα από αρχιτεκτονικά παραδείγματα, θα γίνει μια προσπάθεια ανάδειξης του ιστορικού, κοινωνικού και τεχνολογικού υπόβαθρου πάνω στο οποίο λειτουργεί σήμερα, η μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική. Καταρχήν, από την ιστορία της αρχιτεκτονικής, θα μπορούσε να αναγνωριστεί στο μεταμοντέρνο κίνημα, η σχέση του με την έννοια του πολλαπλού. Αποτέλεσε το στάδιο αμφισβήτησης του μοντέρνου. Μέσα από την αλλοίωση των νοημάτων, που προσπαθούσε ως τότε να ορίσει το μοντέρνο, γίνεται η πρώτη προσπάθεια ορισμού της ταυτότητας, πέρα από το μονοσήμαντο. Για παράδειγμα, η κολώνα, που στο μοντέρνο ήταν το φέρον στοιχείο και εμφανιζόταν σαν τέτοιο και μόνο, στο μεταμοντέρνο, ο πραγματικός φέροντας οργανισμός αποκρύπτεται και οι κολώνες, πχ. πολλές φορές λειτουργούν σαν διακοσμητικά στοιχεία. Παράλληλα, μέσω του μεταμοντέρνου, εντάσσεται η διάσταση του χρόνου στην αρχιτεκτονική, μέσα από την αποσπασματικότητα, την απομίμηση και το «εφήμερο». Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Piazza d Italia, στην Ν. Ορλεάνη, αλλά και ολόκληρες απόψεις του Las Vegas και της πόλης του Los Angeles.

6 Ταυτόχρονα, με το μεταμοντέρνο κίνημα, που σε αρχιτεκτονικό αλλά και φιλοσοφικό επίπεδο, δημιούργησε το κατάλληλο υπόβαθρο, μέσω της κριτικής του μοντέρνου και της εισαγωγής της πολλαπλότητας, θεμελιώδη ρόλο στην κατανόηση της αρχιτεκτονικής σαν μια διαδικασία, ανοιχτή στο χρόνο και την μεταβολή, έπαιξε η αλματώδης εξέλιξη που συντελέστηκε στον τομέα της τεχνολογίας, απελευθέρωνοντας, έτσι, την κατασκευή και σε πρακτικό επίπεδο. Τόσο η ψηφιακή τεχνολογία, όσο και η τεχνολογία των υλικών, αποτελούν πια πολύ σημαντικά εργαλεία της αρχιτεκτονικής. 7 Η χρήση του Η/Υ αποτέλεσε ανατρεπτικό παράγοντα πρώτα απ όλα, για το στάδιο του σχεδιασμού, για τον τρόπο με τον οποίο ο αρχιτέκτονας σχεδιάζει και αποτυπώνει αυτό που σχεδιάζει. Αν θεωρήσουμε ότι η αναπαράσταση της λύσης αποτελούσε ένα πρόβλημα για τον αρχιτέκτονα, το οποίο έλυνε συμβατικά κάνοντας σχέδια στο χέρι και μακέτες, χάρη στον Η/Υ, μπορεί να αναπαραστήσει εικονικά όχι μόνο τη λύση, αλλά και τη διαδικασία παραγωγής της λύσης (σε όλα τα προγράμματα σχεδίασης καταγράφονται οι εντολές, δίνοντας, έτσι, τη δυνατότητα να ανατρέχει κανείς στο ιστορικό αυτό και να μπορεί να το τροποποιεί). Δίνονται, δηλαδή, στον αρχιτέκτονα τα απαραίτητα μέσα, ώστε να ελέγχει τόσο το «σχήμα», όσο και τη «συνάρτηση». Έτσι, τα σχεδιαστικά προγράμματα του Η/Υ, δεν είναι απλώς ένας σύγχρονος, γρήγορος τρόπος σχεδίασης, αλλά επί της ουσίας, με πολύ απλά εργαλεία, προσφέρουν τη δυνατότητα στον αρχιτέκτονα να συλλάβει και να παράγει ένα πλήθος λύσεων (αλλά και νέων μορφών) από τις οποίες μπορεί να επιλέγει αυτή που θέλει. Μια ολόκληρη γενιά διάσημων αρχιτεκτόνων, o Εisenmann, η Ηadid, o Lynn, o Foster, ο Calatrava, ο Gehry, έκανε και συνεχίζει να κάνει τέτοια αρχιτεκτονική. Από την αρχή, ήταν σαφής η προσπάθεια να φανεί ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι μία από τις εκδοχές, που θα μπορούσαν να προκύψουν, είναι ένα πάγωμα στο χρόνο. Ξεκίνησε σαν μια κριτική στη στατικότητα της μορφής, στην ως τότε αρχιτεκτονική και έγινε γνωστή για το πόσο λαμπερή και εντυπωσιακή είναι, αλλά δεν παύει, να υπονοεί μια εκδοχή της πολλαπλότητας, η οποία σχετίζεται με τη σχέση αρχιτέκτονα-λύσης.

7 8 Σήμερα, ακόμα περισσότερο απ ότι παλιότερα, η συνεργασία αρχιτέκτονα και προγραμματιστή είναι απαραίτητη. Με την εξέλιξη των γνωστών προγραμμάτων σχεδίασης (πχ. CAD, CAM, CATIA, Maya) και με τα νέα, ειδικά προγράμματα παραμετρικού σχεδιασμού, που έχουν δημιουργηθεί, (πχ. Customobjects) οι διαφορετικές λύσεις δεν αποτελούν μια απλή μορφολογική τροποποίηση, αλλά το αποτέλεσμα υπολογισμών με βάση δεδομένα, που επιλέγει ο αρχιτέκτονας, και αφορούν την κατασκευή σε πραγματική κλίμακα (πχ. τον προσανατολισμό, τη βαρύτητα). Γινεται, έτσι, δυνατό μέσω του παραμετρικού σχεδιασμού, να σχεδιαστεί μια κατασκευή ακόμα και απευθείας σε κλίμακα 1:1. Τέλος, με τη σύνδεσή του Η/Υ, με ειδικά μηχανήματα, (CNC, SLS, 3DP, FDM, MJM) καθιστά δυνατή την απευθείας πραγμάτωση της λύσης, χωρίς τη μεσολάβηση ανθρώπινου χεριού. Gugnheim museum_gehry_bilbao// σχεδιασμός του στο CATIA, κατασκευή της μακέτας με CNC σιδηροδρομικός σταθμός Waterloo_London_Grimshaw& Partners// σχεδιασμένος παραμετρικά στο AutoCAD λεπτομέρεια σχεδιασμένη στο ProEngineer CAD και κατασκευασμένη με CNC, μέσω του SurfCAM. Λόγω των δυνατοτήτων και της ευελιξίας που προσφέρουν τα παραμετρικά υπολογιστικά προγράμματα, φαίνεται να αποτελούν ικανό σχεδιαστικό εργαλείο για την πραγμάτωση της πολλαπλότητας, ακόμα και πέρα από το στάδιο της μελέτης της αρχιτεκτονικής.

8 Η ψηφιακή τεχνολογία, όμως, επηρεάζει την αρχιτεκτονική και με έμμεσους τρόπους. Όσο η πληροφορία δεν ήταν τόσο σημαντική και δεν είχε ψηφιοποιηθεί, η διαχείρηση και κίνησή της συνέβαινε στους χώρους που όριζε η αρχιτεκτονική: βιβλιοθήκες, τράπεζες, σχολεία, εμπορικά κέντρα, πλατείες, πανεπιστήμια, κινηματογράφοι και σιδηρόδρομος. Όλη αυτή η υποδομή φτιάχνεται για την οργάνωση ενός πράγματος, που στην εποχή μας έχει γίνει, κατά πολυ μεγάλο μέρος, ψηφιακό και έχει πλέον τους δικούς του τόπους, τα δίκτυα. Ο Μ. Castells, σύγχρονος κοινωνιολόγος, σε ένα κομμάτι της θεωρίας του, σχετικά με την εποχή της πληροφορίας, όπως ονομάζει την εποχή που ζούμε, αναπτύσσει την ύπαρξη δύο ειδών χώρου, του εμπειρικού και του χώρου των ροών. Ο πρώτος σχετίζεται με τις γνωστές ως τώρα, στον άνθρωπο διαστάσεις και με την ύλη, ενώ ο δεύτερος, καθαρά με την πληροφορία και την κίνησή της. Η σημερινή πραγματικότητα, αναμφισβήτητα, κινείται και στους δύο χώρους με αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή, να είναι πολύ δύσκολο να οριστεί αν η αρχιτεκτονική αφορά το κτισμένο περιβάλλον ή την οργάνωση της ζωής, που μπορεί πια να συμβεί και με άλλους τρόπους. Πολλοί από τους θεμελιώδεις θεσμούς, που σχετίζονταν με την οργάνωση της κοινωνίας, δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν πια με τον τρόπο που εφαρμόζονταν: από την εκπαίδευση και την εργασία, μέχρι τον έλεγχο από τις αρχές. Όλο και πιο συχνά, άνθρωποι εργάζονται από το σπίτι τους, σε σταθερή βάση ή παρακολουθούν μαθήματα στο πανεπιστήμιο μέσω διαδικτύου και όλο και περισσότεροι δρόμοι ελέγχονται από κάμερες. Ολόκληρη η καθημερινότητα του δυτικού κόσμου, έχει ανοίξει προς τον χώρο των ροών ανεπιστρεπτί. Ο ορισμός της αρχιτεκτονικής διευρύνεται ακόμα περισσότερο, όταν αναλογίζεται κανείς τις κλίμακες σχεδιασμού, οι οποίες έχουν εκτοξευτεί στα άκρα. 9

9 10 Aπό τη μια, ο άνθρωπος εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική μονάδα της κλίμακας σχεδιασμού, αλλά με τελείως διαφορετικό τρόπο από ότι παλιότερα. Δεν νοείται απαραίτητα σαν κομμάτι κάποιου συνόλου, για το οποίο σχεδιάζουν οι αρχιτέκτονες, αλλά σαν το κρίσιμο εκείνο μέγεθος, στο οποίο απευθύνονται - τόσο σαν κοινωνική οντότητα, όσο και σαν βιολογική. (Ολο και περισσότερες συσκευές αναφέρονται στο ίδιο το ανθρώπινο σώμα, σαν μονάδα, ενώ παράλληλα υποστηρίζουν και την κοινωνική του ατομικότητα) Από την άλλη, λόγω της εξατομίκευσης αυτής, χάνονται πολλά από αυτά που ονομάζονται ενδιάμεσοι χώροι στην αρχιτεκτονική. Τα δημόσια κτίρια ή όλα τα κτίρια που απευθύνονται σε πολύ κόσμο (σε σύνολο- μάζα και όχι σε σύνολο- συλλογικότητα) - εμπορικά κέντρα, ξενοδοχεία, πανεπιστημιακά συγκροτήματα ακόμα και οι πολυκατοικίες- τείνουν να είναι όλο και πιο μεγάλοι και απρόσωποι χώροι, στους οποίους ο ανθρωπος λαμβάνεται υπ όψιν σαν μονάδα και όχι σαν οντότητα. Πώς ταυτόποιείται, λοιπόν, πλέον ο χώρος; Έχει νόημα να τον διαχωρίζουμε σε ιδιωτικό και δημόσιο; Ποιός είναι ο χώρος συνάντησης και επικοινωνίας των ατόμων, σήμερα; Ποιά η διαφορά για παράδειγμα, του χώρου εργασίας και του χώρου κατοικίας, όταν ο πρώτος είναι απλώς μια συσκευή μέσα στον δεύτερο; Παρά τα ερωτήματα τα οποία θέτουν, οι νέες τεχνολογίες δεν αντικαθιστούν, απλώς, αρμοδιότητες της αρχιτεκτονικής, αντίθετα, φαίνονται να διευρύνουν τα οριά της, προσφέροντάς ένα ακόμα εργαλείο, τον ψηφιακό κώδικα. Το δεύτερο κομμάτι της τεχνολογικής πρωτοπορίας, που αφορά την αρχιτεκτονική, σαν κατασκευή αυτή τη φορά, είναι ο κλάδος της σύνθεσης νέων υλικών, είτε με βελτιωμένες ιδιότητες, είτε με εξ αρχής, προκαθορισμένες ιδιότητες. Όσον αφορά τα υπάρχοντα, γνωστά υλικά, η χημική βιομηχανία, έχει καταφέρει να επέμβει πάρα πολύ στην ποιότητά τους. Για παράδειγμα, τα πλαστικά (πολυμερή) που κατασκευάζονται πλέον, έχουν πολύ διαφορετικές ιδιότητες μεταξύ τους: μεγάλη ελαστικότητα αλλά και ακαμψία, βελτιωμένες αντοχές στις καιρικές συνθήκες, την ακτιπλαστικό που κατά μήκος της επιφάνειά του απορροφά διαφορετικές συχνότητες ακτινοβολίας, δίνοντας την εντύπωση φωτός.

10 νοβολία, την θερμότητα, αλλά και την κρούση, βελτιωμένη διαφάνεια και υφή, ακόμα και ηλεκτρική αγωγιμότητα. Επίσης, οι τόσο πολλοί και διαφορετικοί τρόποι, με τους οποίους μπορούν να μορφοποιηθούν τα πλαστικά ίνες, διαφορετικές πλέξεις ινών, αφρός, φιλμ, ρητίνη- αυξάνουν ακόμα περισσότερο τις δυνατότητες πειραματισμού στις κατασκευές. Αντίστοιχα, βελτιώνονται ή τροποποιούνται οι ιδιότητες ακόμα και υλικών σαν το τσιμέντο ή τα μέταλλα, που θεωρούνταν δεδομένες και σταθερές. 11 η ελαστικότητα του μπετόν, πειραματικά, έχει καταφέρει να αυξηθεί μέχρι και 500 φορές πουκάμισο με οπτικές ίνες και LED Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι έρευνας στην επιστήμη των υλικών, όμως, προέρχεται από τον κλάδο της νανοτεχνολογίας, η οποία δίνει την δυνατότητα, να μελετήσουμε και να επέμβουμε σε δομές, σε κλίμακα 10-9 m. Σε αυτές τις κλίμακες, τα στοιχεία από τα οποία αποτελούνται τα διάφορα υλικά, έχουν διαφορετικές ιδιότητες από αυτές που έχουν στην κανονική. Για παράδειγμα, κάποια στερεά μπορεί να συμπεριφέρονται σαν υγρά (χρυσός) ή κάποια μονωτικά, σαν αγώγιμα (σιλικόνη), κα. H επέμβαση σε ένα μόριο σε αυτή την κλίμακα, επίσης, μπορεί να καταφέρει να τροποποιήσει τις ιδιότητες// τη συμπεριφορά του σε άλλες κλίμακες, μεγαλύτερες. Τέλος, έχει γίνει δυνατόν, να δημιουργηθούν νανομηχανές (nanoscale machines), δηλαδή, να κατασκευαστούν άτομο-άτομο, δομές με επιθυμητές ιδιότητες σε νανοκλίμακα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να υπάρξουν υλικά καινούρια ή ακόμα και γνωστά, με ιδιότητες ασυνήθιστες και αντιφατικές, για τα γνωστά δεδομένα.

11 12 Από την έρευνα σε αυτό το επιστημονικό πεδίο, έχουν προκείψει ιδέες, όπως το bioilluminescent tree και το utility fog. Η ιδέα για ένα βιολογικό οργανισμό, για παράδειγμα ένα δέντρο, που μπορεί να παράγει φως, δεν είναι ακόμα πραγματοποιημένη, αλλά σχεδιάστηκε από τον Antonio Estevez και στα πλαίσια ενός ερευνητικού προγράμματος στο τμήμα οικολογίας και αρχιτεκτονικής στο Universitat International de Catalunya δεν ακούγεται παράλογο ή ανέφικτο, μέσω της νανοτεχνολογίας και της βιομιμικής 4. Η ιδέα του utility fog, πάλι, βασίζεται καθαρά στην τεχνολογία της νανοκλίμακας. Πρόκειται για νανομηχανές, που θα μπορούν με φυσικά ερεθίσματα (θερμοκρασία, υγρασία, κτλ) να αλλάζουν θέση μεταξύ τους, οπότε να αλλάζουν και οι δομές που εμφανίζονται στην ανθρώπινη κλίμακα. Για τον νανοτεχνολόγο J. Storrs Hall, τον εμπνευστή της ιδέας, το utility fog και τα foglets (οι μονάδες από τις οποίες αποτελείται) είναι, πιθανώς, ο τρόπος με τον οποίο, θα μπορούν να συντίθενται στο μέλλον τα πάντα, ακόμα και ολόκληρες κατασκευές, οι οποίες θα αλλάζουν ανάλογα με τη διάθεση του χρήστη. Σε πρακτικό και εφαρμοσμένο, μέχρι τώρα, επίπεδο, η νανοτεχνολογία συνδιάζεται με μίκρο και μάκρο-μηχανική, αλλά και με τα νέα υλικά, δίνοντας μηχανήματα όπως αισθητήρες ή ενεργοποιητές, μέσω των οποίων μπορούν να συλλέγονται ή να αποδίδονται στο περιβάλλον, δεδομένα σε διάφορες μορφές (κίνηση, φώς, ήχος, κα) και τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην αρχιτεκτονική σαν νέου τύπου οικοδομικές λεπτομέρειες για την επίλυση των μεταβαλλόμενων χώρων. Για παράδειγμα, σε ένα από τα εργαστήρια του ΜΙΤ, δημιουργείται μια επιφάνεια που αποτελείται από ένα επίπεδο μικροενεργοποιητών, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους, με μια ελαστική επιφάνεια από σιλικόνη, και με μαγνήτες, που βρίσκονται στην συνέχειά τους κάτω από τη σιλικόνη, ελέγχεται η γωνία τους σε σχέση με το επίπεδο, οπότε και το σχήμα της επιφάνειας που αποδίδουν τελικά. 4 Βιομιμική: κλάδος των ψηφιακών επιστημών που μελετά φυσικούς/βιολογικούς οργανισμούς, σαν κατασκευαστικές δομές, προκειμένου να εξάγει συμπεράσματα και να παράγει νέους τρόπους σχεδιασμού, πιο οικολογικούς.

12 Είναι σαφές, λοιπόν, ότι υπάρχουν πια τα κατάλληλα τεχνολογικά μέσα, ώστε να είναι δυνατή η φαντασίωση, αλλά και η πραγματοποίηση μιας μορφής πολλαπλότητας στην αρχιτεκτονική: της μεταβλητότητας στην κατασκευή. Διαπιστώσαμε επίσης, μέσω της θεωρίας της πληροφορίας, πως η μεταβλητότητα των κατασκευών αποτελεί, σχεδόν, κοινωνική ανάγκη για την καθημερινότητα. 13 Το ζητούμενο αυτής της εργασίας, όμως, είναι η διερεύνηση της αρχιτεκτονικής, σαν διαδικασία σε πραγματικό χρόνο, δομημένης πάνω στην πολλαπλότητά της, σχεδιασμένης//προγραμματισμένης ώστε να πραγματοποιεί το πλήθος εκδοχών της. Με άλλα λόγια, της αρχιτεκτονικής που ενσωματώνει την διάσταση του χρόνου και της μεταβολής, ως βασική παράμετρο σχεδιασμού. Δηλαδή, το αντικείμενο μας αποτελεί η διερεύνηση χώρων ή κατασκευών, αλλά και δομών, που έχουν τη δυνατότητα να μεταβάλλονται ή ακόμα και να εξελίσσονται. Σ αυτό το σημείο θα πρέπει να διευκρινιστεί η διαφορά με τα διάφορα ευέλικτα περιβάλλοντα που είχαν σχεδιαστεί και στο παρελθόν (ακόμα και στο μοντέρνο κίνημα, με τον κάνναβο και τα κινητά στοιχεία ή αργότερα με τις compact κατασκευές), είναι ότι στην προκειμένη περίπτωση, συντελείται μια ανταλλαγή πληροφοριών, ανάμεσα στην κατασκευή και το περιβάλλον ή το χρήστη, και δεν περιορίζεται στο να δίνεται απλώς η δυνατότητα τροποποίησης της πρότασης του αρχιτέκτονα, ως προς κάποια στοιχεία, όπως με τις ευέλικτες κατασκευές. Δηλαδή, τα περιβάλλοντα στα οποία αναφερόμαστε είναι διαδραστικά. Οι κατασκευές αποκτούν ένα τέτοιο επίπεδο αυτοματισμού, που μπορούν να δέχονται ή να συλλέγουν, να επεξεργάζονται και να απαντούν σε δεδομένα. Μπορούν να ενεργοποιούν καταστάσεις και δράσεις, μέσα από τη δική τους ενεργοποίηση και δράση. Μπορούν να είναι ζωντανές. Ο Η/Υ και τα υπόλοιπα τεχνολογικά επιτεύγματα, που μεσολαβούν, προχωρούν πέρα από το στάδιο του σχεδιασμού, υποστήρίζουν την ίδια την κατασκευή, συνδέονται άμεσα μαζί της. Κάτι σαν το νευρικό και μυικό σύστημα στο ανθρώπινο σώμα. Τα παραδείγματα, τα οποία θα αναφερθούν παρακάτω, ασχολούνται με το κέλυφος των κατασκευών ή επιφάνειες τους, τα οποία καθίστανται μέσα διάδρασης, κυρίως με το εξωτερικό περιβάλλον.

13 14 Στα projects Talee Plaza στην Ταιβάν και Galleria Department Store στη Σεούλ, των Un- Studio σε συνεργασία με τους Arup lighting, ολόκληρες οι όψεις είναι κατασκευασμένες, έτσι ώστε να αλλάζουν χρώματα. Την ημέρα αντανακλούν το γύρω περιβάλλον και ανάλογα με τη θέση που βρίσκεται κανείς, βλέπει διαφορετικό αποτέλεσμα, ενώ τη νύχτα, τα κτίρια αυτοφωτίζονται, με ειδικό φωτισμό, που μπορεί να τροποποιείται. Στο δεύτερο, το Galleria Department Store, η όψη αποτελείται από 4330 γυάλινους δίσκους, στερεωμένους πάνω στον τοίχο, ο οποίος είναι από μπετόν και κάθε δίσκος, φωτοδοτείται από λάμπες τύπου LED, που είναι πολύ εύκολο να προγραμματιστούν και, ελεγχόμενες από υπολογιστή, να αποδώσουν μια μεγάλη ποικιλία οπτικών εφέ. Σε αυτά τα κτίρια, δεν υπάρχει κάποιου είδους διάδραση με εξωτερικά στοιχεία που να τα καθιστά ενδιαφέροντα. Το αξιοσημείωτο βρίσκεται στο γεγονός ότι χρησιμοποιούν τη μεταβλητότητα για να επιλύσουν ένα αρχιτεκτονικό μέρος (τις όψεις). Σε δύο κτίρια που λόγω δομής και λειτουργίας έχουν τυφλές ή προβληματικές, ως προς το αστικό περιβάλλον, όψεις, οι UnStudio επιλέγουν να εντάξουν στο σχεδιασμό τους τη δυνατότητα να μεταβάλλονται, εξελίσσοντας, έτσι, τις γνωστές σε όλους διαφημιστικές πινακίδες (φωτεινές ή μη) των εμπορικών ή άλλων μεγάλων κτιρίων. galleria department store_seoul_un-studio_2004 ΑDAspace_ETH Zurich_2002 Παραδείγματα, σε σχέση με πραγματικά διαδραστικά περιβάλλοντα, που δηλαδή ανταλλάσουν πληροφορίες με το περιβάλλον τους, μπορεί να συναντήσει κανείς σε πολύ απλές επιφάνειες, όπως για παράδειγμα, σε ένα δάπεδο για πίστα ντίσκο, που αλλάζει χρώματα σύμφωνα με τη μουσική ή την παρουσία των ανθρώπων ( ΑDAspace, ETH Zurich) και με ανάλογο τρόπο να φτάσουν να συνθέτουν ολόκληρα περιβάλλοντα. Όπως, το project ilite, από τους ONL, στο οποίο ανάλογα με το πόσοι άνθρωποι παρεβρίσκονται στο χώρο και πόσο γρήγορα κινούνται, τροποποιείται ο φωτισμός του ταβανιού, των τοίχων και του πάτωματος, επιτυγχάνοντας τελικά, την τροποποίηση της συνολικής ατμοσφαιρά του χώρου.

14 15 transitions_milan_onl_2007 Το parascape, της ίδιας ομάδας, είναι ένα landscape-γλυπτό, που έχει τη δυνατότητα να αναπαράγει ηχητικά ερεθίσματα, που συλλέγει από το περιβάλλον, εκείνη τη στιγμή, αφού τα επεξεργαστεί. Aλλο παράδειγμα είναι το d-toren, ένα γλυπτό για την πόλη Doetinchem της Ολλανδίας, το οποίο είναι προγραμματισμένο να αλλάζει χρώματα, αναλύοντας τα αποτελέσματα στατιστικών που αφορούν την κοινότητα της πόλης. Τα ερωτηματολόγια απ όπου προκύπτουν οι στατιστικές, είναι και αυτά στη διάθεση των κατοίκων να τα τροποποιούν. d-toren_doetinchem_nox Architekten_2003 parascape_onl_1997

15 16 Ενδιαφέρουσες πλατφόρμες για την εφαρμογή τέτοιων διαδραστικών τεχνικών αποτελούν και υπάρχουσες επιφάνειες μέσα στην πόλη: μεσοτοιχίες και γυάλινες όψεις που ουσιαστικά στέκουν τυφλές και ανίκανες για την επικοινωνία του εσωτερικού χώρου, με τον αστικό. Ένα τέτοιο παράδειγμα, είναι η παρέμβαση στο Dexia Tower, στις Βρυξέλλες, από την αυστριακή ομάδα Lab[au]. Από ένα stand που βρίσκεται απέναντι από τον πύργο, οποιοσδήποτε περαστικός μπορεί να διαμορφώνει την όψη του κτιρίου, με ένα απλό αγγιγμα σε μια οθόνη, επιλέγοντας κουτάκια που αντιστοιχούν στον κάνναβο των παραθύρων της όψης και χρώματα από μια παλέττα, που προσφέρει το πρόγραμμα και τα οποία αποδίδονται με απλά RGB-LED. Mε αυτό τον πολύ απλό τρόπο, η όψη ενός μεγάλου επιβλητικού κτιρίου γίνεται παιχνίδι για τους περαστικούς αλλά και όποιον άλλο κατεβάσει το αντίστοιχο πρόγραμμα, μέσω διαδικτύου (www.dexia-tower.com). BIX_Kunsthaus//gratz_realities:united_2003 dexia tower_brussels_lab[au]_2007 Επίσης, παρεμβάσεις σε υπάρχοντα κτίρια έχουμε από την ομάδα Realities:United, με τα projects, BIX, στο Kunsthaus, στο Graz και SPOTS, στην Potsdamer Platz του Βερολίνου. Με απλούς λαμπτήρες φθορίου(930 στο πρώτο και 1800 στο δεύτερο), οι οποίοι μπορούν να αποδώσουν 20 frame/sec, λόγω της μεγάλης δυνάτότητας διαβάθμισης της φωτεινότητάς τους, δημιουργούν ένα καλούπι του κτιρίου, που αναρτάται πάνω του, σαν μια φωτεινή επιφάνεια, σαν μια τεράστια, χαμηλής ανάλυσης οθόνη μέσα στην πόλη, που προβάλλονται μηνύματα φτιαγμένα από καλλιτέχνες.

16 Αντίστοιχα, οι ONL προσφέρουν μια πολυσυζητημένη από τους αρχιτέκτονες, αλλά και τον υπόλοιπό κόσμο, επιφάνεια, στη διάθεση όλων: το e-motive city είναι ή πρότασή τους για το Ground zero, στο Μanhattan. Πρόκειται για ένα κτίριο, που οι όψεις του μπορούν να αλλάζουν μορφή και να σχηματοποιούνται από εικόνες από το περιβάλλον, τους περαστικούς αλλά και από εικόνες που φτάνουν εκεί, μέσω του διαδικτύου. Με αυτό το μεταβαλλόμενο κτίριο-γλυπτό, που εκτίθεται το ίδιο στην αφιλτράριστη πληροφορία που δέχεται και με τη σειρά του την επιστρέφει στο περιβάλλον του μέσω των όψεων του, οι ΟΝL φαντασιώνονται το κτίριο σαν ένα ενεργό μέλος της κοινωνίας, απομυθοποιούν τελείως τον ρόλο του αρχιτέκτονα και σχολιάζουν την κατάσταση τόσο πριν τη επίθεση (το ρόλο συμβόλου της κυριαρχίας του κεφαλαίου, που έπαιζαν οι διδυμοι πύργοι), όσο και μετά (το ρόλο μνημείου του πολεμου ενάντια στην τρομοκρατία, που θέλησαν να του δώσουν). 17 e-motive city_ground zero//n.york_onl_2001 SPOTS_potsdamer platz//berlin_realities:united_2005

17 18 Τελευταίο παράδειγμα, από αυτή τη σειρά, είναι το Aegis Hyposurface, των decoi. Πρόκειται για μια χωρισμένη σε κάνναβο μεταλλική επιφάνεια, που αλλάζει μορφή με μηχανικό τρόπο ( με τη βοήθεια 896 πιστονιών που κινούνται με πίεση αέρα ) ενώ τροποποιείται και ο φωτισμός της. Τα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον (ήχος, κίνηση, φως), αλλά και από Η/Υ, συγκεντρώνονται και δέχονται επεξεργασία, μέσω υποliving city_living_2003 Διαπιστώνουμε ότι σε όλα τα προηγούμενα projects και πιο καθαρά στο e-motive city, το κέλυφος του κτιρίου μετατρέπεται από μια απλή επιφάνεια- επιδερμίδα διαχωρισμού του μέσα και του έξω, όπως συμβαίνει στην σύγχρονη αρχιτεκτονική συνήθως (λόγω ύψους των κτιρίων και νέων υλικών), σε ένα μέσο επικοινωνίας. Εξελίσσοντας αυτή τη σκέψη και προβάλλοντας την στο μέλλον, προέκυψε η ίδέα του Living city, από την ομάδα Living. Παρουσιάστηκε στο συμπόσιο Interactive Architecture and Media, που έγινε στο Eyebeam το Σε αυτό το project προτείνεται να χρησιμοποιηθούν τα κελύφη σαν πομποί και δέκτες πληροφοριών, όχι μόνο αναφερόμενα στο δημόσιο χώρο του δρόμου αλλά και στα υπόλοιπα κτίρια, ανταλλάσσοντας πληροφορίες μεταξύ τους, μέσω ασύρματων δικτύων. Ή, τέλος, να χρησιμοποιηθούν για την επικοινωνία του εσωτερικού με το εξωτερικό του κτιρίου, δίνοντας πληροφορίες για τη θερμοκρασία, την κατάσταση της ατμόσφαιρας, κα. Στο Living city, δεν έχουμε παρά να αντιληφθούμε τις όψεις σαν ακόμα ένα πεδίο επικοινωνίας και συνάντησης μέσα στην πόλη. Όχι με τον παραδοσιακό τρόπο, αλλά σαν ένα καινούργιο είδος δημόσιου χώρου, ψηφιακού. (Αξιοποιώντας, με έναν πρωτοποριακό τρόπο, έναν χώρο υπαρκτό και ως τώρα αμήχανο.) Τα παραπάνω παραδείγματα θεωρούνται αξιοσημείωτα, γιατί κατέκτησαν μέσα /εργαλεία, σε σχέση με τη διάδραση και κατ επέκταση θεωρούνται σημαντικά για τις προοπτικές που ανοίγουν (σε πρακτικό επίπεδο) σ αυτό τον τομέα στην αρχιτεκτονική. Παρ όλο που υστερούν στη σύνδεση λειτουργίας και διάδρασης, γιατί επιλέγουν να καταστήσουν διαδραστικές λειτουργίες συμπληρωματικές των βασικών. Μόνο στα δύο τελευταία project, αναπτύσσεται μια συνολικά δυναμική σκέψη σε σχέση με τη διάδραση. Καταφέρνουν και ενσωματώνονται στη ζωή της πόλης, εισάγουν μια πραγματικά καινούργια λειτουργία, βασισμένη στη σύγχρονη εποχή και επηρεάζουν τις δράσεις της, μέσα από τη δική τους δράση.

18 19 aegis hyposurface_decoi_1999 λογιστικών προγραμμάτων, εκείνη τη στιγμή. Η επιφάνεια αυτή παρουσιάστηκε για ένα διαγωνισμό διαδραστικών τεχνών στο φουαγιέ του Birmingham Hippodrome Theatre, του Λονδίνου, αλλά το παραπέτασμα αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ακόμα και αντί τοίχου σε κτίριο. Η διάδραση σαν ζητούμενο ή φαντασίωση των αρχιτεκτόνων, δεν αποτελεί άλλη μια πρόκληση αυτοματισμού, αλλά επί της ουσίας, ένα νέο επίπεδο οργανικότητας, εμπνευσμένο και πλήρως ενταγμένο στην εποχή που ζούμε, και το οποίο αφορά την ίδια τη λειτουργία και τη σχέση της με την ανθρώπινη δράση. Η όποια κατασκευή δεν αρκεί, πλέον να εντάσσεται μόνο στα πολεοδομικά, αισθητικά, ιστορικά, κατασκευαστικά πλαίσια του περιβάλλοντός της, (ειδικά, επειδή αυτά μπορεί να βρίσκονται στην άλλη πλευρά του πλανήτη και μάλιστα σε συνεχώς διαφορετική πλευρά του πλανήτη), αλλά σχεδόν να μπορεί να ενταχθεί κοινωνικά, να μπορεί να λαμβάνει, να επεξεργάζεται και να αντιδρά σε ερεθίσματα- να έχει κοινωνική συμπεριφορά. Ετσι ώστε να μην ανταποκρίνεται σε μία λειτουργία, σε ένα λειτουργικό πρόγραμμα, αλλά να ανταποκρίνεται στο πλήθος δράσεων που μπορεί αυτή να υπονοεί. Τα κτίρια, μέσα από τη διαδραστική τους ικανότητα, παύουν να αποτελούν απλώς ένα στοιχείο συνέχειας της οικοδομικής γραμμής, αλλά αναδεικνύονται σε στοιχεία κοινωνικής συνέχειας, εφόσον κατά κάποιο τρόπο, συμμετέχουν στις δράσεις, από την απλή λήψη και προβολή τους, μέχρι την ενεργοποίησή τους. Δεν αλληλεπιδρούν μόνο με το κτισμένο περιβάλλον τους, αλλά κατευθείαν με το έμψυχο (χωρίς τη μεσολάβηση του λειτουργικού προγράμματος). Αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της πόλης και της επικοινωνίας των κατοίκων.

19 20 Tα παραδείγματα που ακολουθούν, έχουν επιλεγεί ώστε να αισθητοποιήσουν ακόμα περισσότερο, το στοιχείο της οργανικότητας της διάδρασης, εντάσσοντάς τη μεταβλητότητα, στην επίλυση του «λειτουργικού» της κατασκευής. Είναι σαφές ότι υπάρχουν χώροι, όπως οι εκθεσιακοί και μάλιστα αυτοί που προορίζονται για εφήμερες εκθέσεις ή ο δημόσιος χώρος των πόλεων, όπου η ίδια η λειτουργία απαιτεί αυξημένο βαθμό ελευθερίας στη μορφή της κατασκευής, οπότε τέτοιου είδους χώροι αποτελούν πιο συχνά πεδίο διαδραστικών πρακτικών. Παρ όλα αυτά, υπάρχουν και προτάσεις, στις οποίες η σύνδεση λειτουργίας- διάδρασης αποτελεί αρχιτεκτονική πρόκληση. Το Βlendshape, παρουσιάστηκε στα πλαίσια ενός διαγωνισμού για εφήμερες κατασκευές κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην Αθήνα. Η ομάδα των Μirko και Tessmann από τη Γερμανία, με ένα πρόγραμμα παραμετρικού σχεδιασμού, που λαμβάνει υπ όψιν το υλικό και τη βαρύτητα στην πραγματική τους διάσταση, έδωσε τη δυνατότητα να σχεδιάζεται το τελικό αποτέλεσμα σε κλίμακα 1:1 απευθείας, μέσα στον Η/Υ. Έχοντας, παράλληλα, τέσσερα σημεία ελέγχου πάνω σε μια ευέλικτη δισδιάστατη επιφάνεια- επιδερμίδα και με την κατάλληλη διασύνδεση του υπολογιστή μ αυτήν, έγινε δυνατόν να πραγματοποιούνται μεταβολές σε πραγματικό χρόνο. Οι μεταβολές γίνονταν σύμφωνα με την επιθυμία των καλλιτεχνών που εξέθεταν τις δημιουργίες τους στον χώρο αυτό. blendshape_αθήνα_mirko & Tessmann_2004

20 Ένα άλλο ιδιαίτερο παράδειγμα, που, όμως, υποστηρίζεται από το λειτουργικό του πρόγραμμα, είναι ο διαστημικός σταθμός που σχεδίασαν οι ONL για ένα διαγωνισμό της ΝΑSΑ. Με δεδομένο ότι η εξωτερική επιφάνεια του κελύφους πρέπει να είναι όσο περισσότερο κλειστή γίνεται, για την επιβίωση στο διάστημα και η εσωτερική όσο πιο λειτουργική γίνεται, λόγω της έλλειψης χώρου, και με δεδομένη την χρήση υψηλής τεχνολογίας, οι ΟΝL, πρότειναν μια εσωτερική επιδερμίδα, πλήρως διαχωρισμένη από την εξωτερική, η οποία συνδεδεμένη με Η/Υ και με ένα υδραυλικό σύστημα κυλίνδρων από πίσω της, μπορεί να παίρνει το σχήμα που χρειάζεται κάθε στιγμή, ο αστροναύτης. Εξοπλισμένη ταυτόχρονα και με την προηγμένη τεχνολογία οθονών lcd, η ίδια η επιφάνεια εκτός από όλες αυτές τις τροποποιήσεις που δέχεται, έχει τη δυνατότητα να γίνεται και παράθυρο προς το διάστημα. 21 space station_onl_1998 e-motive house_onl_2002 Αντίστοιχη πρόταση, από την ίδια ομάδα, αποτελεί το e-motive house. Πρόκειται για μια κατασκευή που προορίζεται για σπίτι και είναι προγραμματισμένη να αλλάζει μορφή, ανάλογα με τη διαθεσή της, αλληλεπιδρώντας έτσι με τους κατοίκους της και σχεδόν ζώντας μαζί τους.

21 22 Επίσης, οι κατασκευές Ephemeral structures και Muscle, που σχεδίασε η ίδια ομάδα, οι ONL, βασίζονται σε παρόμοια λογική σχεδιασμού. Πρόκειται για το ίδιο project, σε εκδοχή κατασκευής μέσα στην πόλη και σε εκδοχή περιβάλλοντος-χώρου. Χρησιμοποιώντας την μηχανική τεχνολογία της εταιρίας festo για τις οικοδομικές λεπτομέρειες δημιουργεί ένα δικτύωμα που το μέγεθος κάθε βραχίωνά του μπορεί να μεταβάλλεται, λόγω πίεσης, και κατ επέκταση, επηρρεάζει και το μέγεθος των διπλανών, αλλάζοντας έτσι, το συνολικό σχήμα της κατασκευής, το οποίο δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί ακριβώς και το οποίο τελικά εξαρτάται από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος που θα το μεταβάλλουν. Η καινοτομία αυτής της κατασκευής έγκειται στο ότι προκαλώντας μια μεταβολή σε ένα μόνο σημείο της, επιτυγχάνεται τελικά τροποποίηση σε ολόκληρη. Πρόκειται για ένα σύνολο, που τα μέλη του λειτουργούν οργανικά μεταξύ τους. Ο ίδιος ο Kas Oosterhuis, που μαζί με την Ilona Lenard, είναι οι βασικοί σχεδιαστές των ONL, περιγράφει πως «αν ένα μέλος θέλει να αλλάξει, πρέπει, τουλάχιστον, τα γειτονικά μέλη να συνεργαστούν, προκειμένου να επιτευχθεί αυτή η αλλαγή», εισάγοντας, έτσι, την έννοια του swarm architecture (αρχιτεκτονική σμήνους), που θα αναλυθεί παρακάτω. muscle_onl_2002 χώρος εκθέσεων_αθήνα_καλλιπολίτη, Ζαβολέας, Τσάμης, Fernandez, Sinisterra_2004 Άλλο ένα project από το διαγωνισμό για τις εφήμερες κατασκευές των Ολυμπιακών της Αθήνας, που μεταβάλλεται στα πλαίσια του λειτουργικού του προγράμματος, είναι αυτό που πρότεινε μια ομάδα, στην οποία συμμετείχαν έλληνες και η οποία εργάζεται στις Η.Π.Α. Η πρόταση αφορά μια κατασκευή σαν σκαλωσιά με χώρους εκθεσιακούς, αλλά και άλλων δραστηριοτήτων, τοποθετημένη σε κατακόρυφα σημεία μέσα στην πόλη και καλυμμένη με μια ευέλικτη- ελαστική επιδερμίδα, η οποία, ανάλογα με το τι συμβαίνει κάθε χρονική στιγμή, μέσα στον χώρο, διαστέλλεται διευρύνοντας τον ή συστέλλεται, αφήνοντας τον ελάχιστο δυνατό χώρο.

22 Επίσης, η πρόταση του S. Shu-Kong, για τον ίδιο διαγωνισμό εφήμερων κατασκευών το 2004, στην Αθήνα. Με απλή γεωμετρία και χωρίς τη χρήση τεχνολογίας, δημιουργεί μια πλατφόρμα δημόσιου χώρου, η οποία συμπεριλαμβάνει στη δομή της και στην τελική μορφή της, την πολλαπλότητα της χρήσης της, δίνοντας τη δυνατότητα να αλλάζει ανάλογα με το πόσα άτομα βρίσκονται εκεί ή τι θέλουν να κάνουν, και μάλιστα με τρόπο απλό, σαν παιχνίδι. Καταφέρνει να κάνει την απλή συμβατική αρχιτεκτονική, ένα πεδίο δυνατοτήτων ακόμα πιο δυναμικό και όχι ένα τετελεσμένο γεγονός. πλατεία_αθήνα_shu-kong_2004 χώροι ηλεκτρονικής δημοκρατίας _σιπλωματική εργασία Αρχ. Μηχ., ΕΜΠ_Παπαδόπουλος, Ορφανός_2004 Το τελευταίο project, που θα παρουσιαστεί, είναι διπλωματική εργασία στη σχολή Αρχιτεκτόνων, του ΕΜΠ και παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2004 Στην εργασία των Δ. Παπαδόπουλου και Γ. Ορφανού χρησιμοποιείται μια μεταβαλλόμενη επιφάνεια για δάπεδο, προκειμένου να καλύπτονται οι διαφορετικές εκδοχές μιας λειτουργίας. Η πρόταση αφορά κατασκευές διασπαρμένες στην πόλη, οι οποίες σε επίπεδο γειτονιάς, λειτουργούν σαν χώροι αυτοοργάνωσης και λήψης πολιτικών αποφάσεων. Ανάλογα με το πόσα άτομα παρεβρίσκονται ή τι κάνουν τη δεδομένη στιγμή, ο κάνναβος του δαπέδου και το ελαστικό υλικό που τον καλύπτει, μπορεί να δώσει πολύ διαφορετικές διατάξεις καθισμάτων. Η τεχνολογία έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης και η σύνδεσή της με την αρχιτεκτονική, έχει καταφέρει να τοποθετήσει τη λειτουργία και μάλιστα με διαδραστικό τρόπο, ταυτόχρονα, στον εμπειρικό χώρο όσο και στον χώρο των ροών. 23 Εκτός από τη δυνατότητα μεταβλητότητας του ίδιου του χώρου, οι παραπάνω εργασίες δρούν καινοτομικά και ως προς άλλα στοιχεία. Οι κατασκευές που έχουν διασκορπιστεί στην πόλη, επικοινωνούν μεταξύ τους με ένα δικό τους ασύρματο δίκτυο, αλλά και με το διαδίκτυο, ώστε να ανταλλάσουν πληροφορίες και από το κάθε σημείο να δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης στα υπόλοιπα. Αποτελούν, δηλαδή, χαρακτηριστικά παραδείγματα, της αρχιτεκτονικής σμήνους (swarm architecture).

23 24 Πρόκειται για τη λογική, που αναλύει κάθε σύνολο στις μονάδες του και βασίζει την ισορροπία του συνόλου στη σχέση των μονάδων, επιτυγχάνοντας, με αυτό τον τρόπο, τη δυναμικότητα της ισορροπίας αυτής. Ή αντίστροφα: πρόκειται για αυτόνομες μονάδες, που για κάποιο λόγο, απέκτησαν μια σχέση,σε μια δεδομένη χρονική στιγμή και παρήγαγαν συμπεριφορές οι οποίες, δεν μπορούν να προσδιοριστούν από τη μελέτη των μονάδων. Το πιο απλό παράδειγμα που συνήθως χρησιμοποιείται, για την περιγραφή τέτοιων φαινομένων, είναι τα σμήνη πουλιών. Αυτόνομοι, πλήρεις οργανισμοί, όπως τα πουλιά, είτε για παιχνίδι, είτε για να διανύσουν μια αποστάση, φτιάχνουν ένα σμήνος, στο οποίο, συμμετέχουν χωρίς να χάνουν την ιδιότητα της μονάδας, ενώ ταυτόχρονα, εξαρτούν το παιχνίδι ή το ταξίδι από τη σχέση που αναπτύσσουν τα συγκεκριμένα πουλιά μεταξύ τους και εν τέλει από το σύνολο. Αν φωτογραφίζαμε ένα σμήνος πουλιών να πετάει, θα είχε σε κάθε φωτογραφία μια διαφορετική μορφή, η οποία πιθανότατα δεν θα επαναληφθεί ποτέ. Ένα άλλο παράδειγμα, κοινωνικής συμπεριφοράς σύμφωνα με αυτή τη λογική, είναι τα αυτόνομα κινήματα δράσεων του δεύτερου μισού του 20 ου αιώνα, όπως αυτό των φεμινιστριών ή οι κινήσεις κατά των G8, όπως στο Σιάτλ ή στη Γένοβα. Άνθρωποι, από τελείως διαφορετικά μέρη στον κόσμο, με πιθανώς τελείως διαφορετικές αντιλήψεις, ως προς άλλα ζητήματα, κάποια χρονική στιγμή και για κάποιο συγκεκριμένο λόγο, συγκεντρώνονται κάπου, συγκροτούν ένα σύνολο και αφού ολοκληρώσουν τη δράση τους, διαλύουν το σύνολο, επιστρέφοντας ενδεχομένως, στην προηγούμενη τους κατάσταση. Στο σύνολο αυτό, συμμετέχουν σαν αυτόνομες μονάδες, αλλά η δράση τους εξαρτάται από τη σχέση που θα αναπτύξουν με τους διπλανούς τους και τη συνείδηση ότι αποτελούν ένα σύνολο.

24 25 To ενδιαφέρον σ αυτά τα σύνολα επικεντρώνεται στο πλήθος των μονάδων και κατ επέκταση στο λόγο, στην δύναμη συσχέτισης τους. Το ότι η δομή αυτή δεν είναι στατική στο χρόνο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι επαναστατική. Αν κάτι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, για κάποιο λόγο έτσι, αυτό θα ήταν η ίδια η δράση και μόνο αυτή. Μέσω τέτοιων αυτοοργανωμένων τρόπων συγκρότησης συνόλων, όμως, σχετίζεται τελικά η δράση απευθείας με τις μονάδες (άρα και τις επιθυμίες τους), οπότε αφήνεται πραγματικά εκτεθειμένη στην όποια ανατρεπτική σκέψη, και στην όποια πιθανή απόκλιση επιφέρει αυτή. Ακριβώς λόγω αυτής της δυναμικής που περικλείουν τέτοιου είδους σύνολα, η δομή τους χαρακτηρίζεται από μεγάλη σταθερότητα και έχουν τη δυνατότητα διαρκούς εξέλιξης, αφού οι μονάδες τους μπορούν να αυξομειώνονται αλλά και να εναλλάσσονται συνεχώς, χωρίς να διαταράσσουν την ισορροπία, αλλά μέσω κάθε μεταβολής τους, να αποκλίνουν από την προηγούμενη και να παράγουν μια νέα. Δεν πρόκειται, απλώς, για μια δομή με μεγάλη δυνατότητα απορρόφησης της αλλαγής (δεν χρειάζεται καν αυτού του είδους το μέτρο). Η ίδια η μεταβολή είναι η δύναμη εξέλιξής της δομής και μπορεί να προκαλέσει την ίδια την γέννησή της ή ακόμα και την ακύρωσή της. Βασίζεται ταυτόχρονα στο σύνολο και στην κάθε μονάδα, όποια κι αν είναι αυτή, αφήνοντάς την να αναπτυχθεί πλήρως και να επηρεάσει το σύνολο. Η όποια ισορροπία επιτυγχάνεται, είναι δυναμική ισορροπία. Τα μέλη αποτελούν τα μέσα για την επίτευξη κάποιου στόχου, ενώ η ύπαρξή τους δεν ταυτίζεται με την εκπλήρωση αυτού του στόχου. Η μορφή του αποτέλεσματος, πάλι, δεν μπορεί να καθοριστεί πλήρως και αποτελεί απλώς ένα χρονικό στιγμιότυπο. Τέλος, το γεγονός ότι σαν σύνολα εξελίσσονται σύμφωνα με τις αρχές της πολυσύνθετης επανάληψης και της ελεύθερης διαφοροποιήσης, που αποτελούν χαρακτηριστικά της πολλαπλότητας, καθιστά τη δομή του σμήνους έναν ζωντανό οργανισμό, ευέλικτο και ανοιχτό στους εξωτερικούς παράγοντες, ικανό να αναπτύσσεται αυτόνομα. Αυτό το χαρακτηριστικό, ωθεί τη φαντασία των αρχιτεκτόνων ακόμα και σε κατασκευές που, μέσω αλγοριθμικών υπολογιστικών προγραμμάτων, αναπτύσσονται παράλληλα με τους έμβιους.

25 26 Κάπως έτσι, προέκυψε η ουτοπία Ι ve heard about, της ομάδας new-territories. Πρόκειται για πόλεις που μορφοποιούνται και αναπτύσσονται, βάση αλγόριθμων, αλλά και δεδομένων που συλλέγονται σε σχέση με τους κατοίκους και την οργάνωση της ζωής τους. Το αποτέλεσμα δεν είναι προκαθορισμένο ούτε στο ελάχιστο και δεν θεωρείται ποτέ ολοκληρωμένο, αφού τα δεδομένα συνεχώς αλλάζουν και παράγουν διαρκώς καινούργιες μορφές. Αυτή η ουτοπία χρησιμοποιεί την πληροφορία ως το κομβικό στοιχείο σύνθεσης και το προσφέρει στον κόσμο, για να χτίσει τις πόλεις του μέλλοντος. Δεν παύει, όμως, να αυτοαποκαλείται ουτοπία και να προτείνει κάτι τόσο καθολικό, όσο όλες οι προηγούμενες ουτοπίες πόλεων, προσπερνώντας, έτσι, εκείνα τα ενδιάμεσα, που είναι απαραίτητα για να προκύψουν οι πτυχώσεις και να τοποθετεί, αυτή τη φορά, ένα πρόγραμμα στη θέση του αρχιτέκτονα, που ορίζει τα πάντα. I ve heard about _new-territories_1995 Σαν δομή, η αρχιτεκτονική σμήνους, εκφράζει με πολύ μεγάλη καθαρότητα το ότι αποτελεί μια διαδικασία. (Είναι ένα σύνολο σχέσεων, που, ακόμα και η ύπαρξή του, εξαρτάται πλήρως από τα μέλη του, πόσο μάλλον το μέγεθός του και η μορφή του.) Πτυχώνεται στο χρόνο, αλλά και σε καινούργιες εκδοχές χώρου, όπως αυτός των ροών. Πραγματοποιεί την πολλαπλότητα. Αμφισβητεί τον ορισμό που δίνεται στον όρο ταυτότητα, μέσα από στατικά συστήματα, κρίνοντάς τον μονοσήμαντο και κατά συνέπεια άκαμπτο και ανίκανο να αντιμετωπίσει το απρόοπτο. Θέτει την ταυτότητα πέρα από ονόματα, πέρα από κρίσιμα όρια και την ανοίγει σαν ένα πεδίο δυνατοτήτων.

26 27 Την απαλλάσσει από την κανονικότητα και τους ρόλους και επαναφέρει το απρόβλεπτο, το τυχαίο. Την απελευθερώνει τόσο από την ισότητα, όσο και από την αυθεντία. Την εκθέτει στην πολυπλοκότητα της πραγματικότητας, τοποθετώντας και την ίδια την πραγματικότητα στη σωστή της διάσταση, χωρίς να την υποτιμά με απλοποιήσεις, αναλύοντας και την ίδια σαν ένα σύνολο καταστάσεων και σχέσεων. Σπρώχνει την ανθρώπινη αντίληψη πρός το χάος και όχι τις καταστάσεις προς την τάξη. Εξερευνά την έννοια του μινιμαλισμού πάνω στα όρια της πολλαπλότητας. Σε αντίθεση με το μινιμαλισμό στη συμβατική αρχιτεκτονική, που πραγματεύεται την καθαρότητα, την αφαίρεση και τη συνέπεια ως προς τον ορισμό κάποιου πράγματος, και χωρίς αυτό να μπορεί ποτέ να ξεφύγει από την ταυτότητά του, στη διαδραστική, σε πραγματικό χρόνο αρχιτεκτονική, ο μινιμαλισμός που προκύπτει, κρύβει τις άπειρες εκδοχές της, συμπεριλαμβάνει το «ενδιάμεσο» και το «πιθανό», συμ-πυκνώνει 5 την ενέργειά της. Δεν λειτουργεί περιοριστικά ή κατασταλτικά, αντίθετα, ορίζεται από το γεγονός ότι δεν παύει ποτέ να πτυχώνεται. Τα υποκείμενα, οι μονάδες, εν προκειμένω οι διαδραστικές κατασκευές δεν εκπληρώνουν κάτι, δεν λειτουργούν μέσα σε προϋπάρχουσες σχέσεις: τις δημιουργούν. Είναι αυτά που τις ορίζουν και είναι αδύνατο να τις εισπράξουμε σαν κάτι δεδομένο και σταθερό, ως προς τα χαρακτηριστικά του, σαν κάτι απόλυτο, σωστό ή λάθος, καθολικό ή αναμφισβήτητο. Η ταυτόχρονη ύπαρξη υποκειμένων, η αντίφαση και συμπληρωματικότητά τους είναι αυτές που δημιουργούν τα πεδία σχέσεων τους, (συμπεριλαμβανομένης και της συγκρουσής τους) και τις συγκεκριμένες κάθε φορά διαδρομές στις οποίες συναντιούνται. Οι ισορροπίες που δημιουργούνται, είναι πραγματικά δυναμικές και η αρχιτεκτονική γίνεται, όντως, μια μηχανή δράσης. 5 Στη θεωρία του χάους, η γέννηση και ο θάνατος της ύλης, δηλαδή η πτύχωση της ύλης μέσα στο χρόνο, περιγράφεται σαν την μετατροπή της ενεργειακής της πυκνότητας.

27 28 Τα παραδείγματα που χρησιμοποιήθηκαν για αυτή την εργασία, αποκαλύπτουν πως με τα σύγχρονα μέσα της τεχνολογίας, από την νανοτεχνολογία μέχρι τα ψηφιακά και την ασύρματη τηλεπικοινωνία και με τη σύνδεσή τους με την αρχιτεκτονική, μπορεί να αυξηθεί η δυναμική των κατασκευών, ώστε αυτές να εκτεθούν στην ανθρώπινη δράση και στην πολλαπλότητά της και με αυτό τον τρόπο να την ενεργοποιήσουν με ακόμα περισσότερους τρόπους. Χωρίς να γίνεται προσπάθεια να αντικατασταθεί, αλλά ούτε και να υποτιμηθεί με την καθοδήγησή του, ο παράγοντας της ανθρώπινης δράσης, παραμένει το αντικείμενο της αρχιτεκτονικής πράξης και σκέψης, στην σύγχρονη πρωτοπορία και αναγνωρίζοντας τη δύναμη που διαθέτει το ίδιο το μέσο, η αρχιτεκτονική, το δοχείο ζωής του Αρη Κωνσταντινίδη, τίθεται από τον αρχιτέκτονα σε όσο πιο δυναμική κατάσταση γίνεται. Δεν επαναπροσδιορίζεται, δεν μετατοπίζεται απλώς μέσω μιας ανατροπής: τίθεται σε στροβιλισμό, σε διαρκή κίνηση, στη βάση της αμφισβήτησης, αναδεικνύεται σαν ένα πολλαπλό εργαλείο.

28 29

29 30

30 31 πηγές: _01 international architecture competition > ephemeral structures, in the city of Athens, book 3 > revelation, cultural Olympiad _02 mille plateaux, Gilles Deleuze, Felix Gauttari, les editions de minuit, 1980 _03 Deleuze& Gauttari, τρείς συνεντεύξεις για τον καπιταλισμό και τις επιθυμητικές μηχανές, Flesh Machine, 2006 _04 Folding in architecture, Architectural Design, 1993 _05 Hyperbodies- towards an e-motive architecture, Kas Oosterhuis, Birkhauser, 2003 _06 Η πληροφορική βόμβα, Paul Virilio, Nησίδες, 2000 _07 material connexion, G. Beylerian, A.Dent, Thames&Hudson,2005 _08 Flexible, R. Kronenburg, Laurence King Publishing, 2007 _09 χώροι ηλεκτρονικής δημοκρατίας, διπλωματική εργασία Δ. Παπαδόπουλου & Γ. Ορφανού, Αρχιτεκτονική ΕΜΠ, 2004 _10 διαδίκτυο

31

32 μηχανή δράσης ποšαπλότητα μεταβλητότητα : αρχιτεκτονική σαν διαδικασία.9.10 ψηφιακή τεχνολογία εποχή της πληροφορίας τεχνολογία υλικών νανοτεχνολογία διαδραστική αρχιτεκτονική αρχιτεκτονική σμήνους

33 2

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Συνθεση πινακίδας παρουσίασης συνθετικά και γεωμετρικά στοιχεία Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγήτρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

οι έξυπνες χωροσυνθέσεις

οι έξυπνες χωροσυνθέσεις οι έξυπνες χωροσυνθέσεις κ α ι ν ο τ ο µ ί α Τα έξυπνα συστήµατα φαίνονται από τα υλικά τους. Μέταλλο και ανθεκτικό διαφανές πολυκαρβονικό είναι ο συνδυασµός που εγγυάται µεγάλη διάρκεια ζωής! Ακόµα σύνδεσµοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση Τι είναι μια παρουσίαση με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή Ο υπολογιστής με την κατάλληλη εφαρμογή, μπορεί να μας βοηθήσει στη δημιουργία εντυπωσιακών εγγράφων, διαφανειών

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα Όπως θα δούμε αργότερα στη Στατιστική Συμπερασματολογία, λέγοντας ότι «από έναν πληθυσμό παίρνουμε ένα τυχαίο δείγμα μεγέθους» εννοούμε ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές,,..., που

Διαβάστε περισσότερα

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing)

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Καθ. Σωτήρης Νικολετσέας 1,2 1 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Ινστιτούτο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Να αναφέρετε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις και εφευρέσεις στην ιστορία των συστημάτων επικοινωνίας. Η ανακάλυψη του κινητού τυπογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ )

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) 5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) Μεταβλητοί αντιστάτες Η τιμή της αντίστασης των μεταβλητών αντιστατών σε αντίθεση με αυτή των σταθερών, δε διατηρείται σταθερή αλλά μεταβάλλεται, είτε μηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ Βασίλης Τσέτογλου, Ηλεκτρολόγος Μηχ/κός ΑΠΘ (Φρυγίας 30 Καβάλα, τηλ. 2510-241735, e-mail:vatset@panafonet.gr) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η συνεχής και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Παρουσιάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΣΕΩΝ 8 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΣΕΩΝ 8 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΣΕΩΝ 8 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τρισδιάστατη ψηφιακή απεικόνιση κτηρίου- Διερεύνηση της δομικής συγκρότησης (χώρος,υλική έκφραση φώς) Διδάσκοντες: Αναστασία Πεχλιβανίδου-Λιακατά, τ.καθηγήτρια ΕΜΠ,

Διαβάστε περισσότερα

AKTO Campus, Ευελπίδων 11Α, Αθήνα, 113 62

AKTO Campus, Ευελπίδων 11Α, Αθήνα, 113 62 AKTO Campus, Ευελπίδων 11Α, Αθήνα, 113 62 Ο ΑΚΤΟ με 40 και πλέον χρόνια δραστηριότητας στον χώρο των Εφαρμοσμένων και Καλών Τεχνών και η DESIGNEMBASSADOR.COM UG, που εξειδικεύεται στον σχεδιασμό φεστιβάλ,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών

Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών www.materials.uoc.gr Αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις του 21 ου αιώνα με προηγμένα υλικά Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών (TETY) Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ TEXΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΜΕΣΗ TEXΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΗ TEXΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΣΤΗ ΜΤΕΕ Στη ΜTEE από τη σχολική χρονιά 2001-02 02 άρχισαν να γίνονται σημαντικές αλλαγές τόσο στα προγράμματα σπουδών όσο και στις μεθόδους διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το Geogebra Μωυσιάδης Πολυχρόνης Δόρτσιος Κώστας

Οδηγίες για το Geogebra Μωυσιάδης Πολυχρόνης Δόρτσιος Κώστας Οδηγίες για το Geogebra Μωυσιάδης Πολυχρόνης Δόρτσιος Κώστας Η πρώτη οθόνη μετά την εκτέλεση του προγράμματος διαφέρει κάπως από τα προηγούμενα λογισμικά, αν και έχει αρκετά κοινά στοιχεία. Αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Interactive Power Point

Interactive Power Point Interactive Power Point Οι περισσότεροι χρήστες γνωρίζουν τη χρήση του Microsoft Power Point για τη δημιουργία παρουσιάσεων. Αυτό όμως που λίγοι γνωρίζουν, είναι ότι το πρόγραμμα αυτό, έχει δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 16/11/2011 10:31 (31) καθ. Τεχνολογίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (ANALOGUE) ΨΗΦΙΑΚΟ (DIGITAL) 16/11/2011 10:38 (38) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς 50 ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς Συναίσθημα, Γοητεία, Ενστικτο, Φαντασία, Επιθυμία... Εμπειρία... Αστικό και Ανθρώπινο σώμα... Μάζα... Υπάρχουν φορές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 4o Συνέδριο InfoCom Green ICT 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΠΛΑΤφόρμα έξυπνου διαλογισμικού για συλλογή, ανάλυση, επεξεργασία δεδομένων από συστήματα πολλαπλών ετερογενών ΑισθητήρΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014 minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/014 minimath.eu Περιεχόμενα Κινηση 3 Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση 4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση 5 Δυναμικη 7 Οι νόμοι του Νεύτωνα 7 Τριβή 8 Ομαλη κυκλικη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Γ. ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΠΡΟΒΛΕΨΗ-ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ-ΜΕΤΡΑ ΜΕΙΩΣΗΣ) Dr PATRICK VANHONACKER

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1oς ΚΥΚΛΟΣ - ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ Α Ενότητα Ανακαλύπτουμε τις ιδιότητες των υλικών μας, τα τοποθετούμε σε ομάδες και διατυπώνουμε κριτήρια ομαδοποίησης Οι μαθητές μαθαίνουν να αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης

Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναγνωρίζουμε και να ονομάζουμε άλλες περιφερειακές συσκευές και κάρτες επέκτασης Να εντοπίζουμε τα κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED.

Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED. Συνεργάτες μας είναι Γερμανικές Εταιρείες - Κατασκευαστές επαγγελματικού φωτισμού LED. Τα προϊόντα που διαθέτουμε αναπτύσσονται σύμφωνα με τις ανάγκες των πελατών μας και βλέπουμε τους εαυτούς μας ως ηγέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων

Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Επίδραση του συνδυασμού μόνωσης και υαλοπινάκων στη μεταβατική κατανάλωση ενέργειας των κτιρίων Χ. Τζιβανίδης, Λέκτορας Ε.Μ.Π. Φ. Γιώτη, Μηχανολόγος Μηχανικός, υπ. Διδάκτωρ Ε.Μ.Π. Κ.Α. Αντωνόπουλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας. Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας. Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 Ελκυστικοί και λειτουργικοί κάδοι απορριμμάτων στους δρόμους της πόλης μας Μια πρόταση με άποψη Α ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 Με τη συγκέντρωση του πληθυσμού στις πόλεις και την τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6: Ζωγραφική

Κεφάλαιο 6: Ζωγραφική Κεφάλαιο 6: Ζωγραφική... Σε αυτό το κεφάλαιο: 6.1 Ζωγραφική 6.2 Απλά ζωγράφισε 6.3 Χρώμα, σκιά και μέγεθος 6.4 Παράδειγμα... «Ζωγραφίζω πράγματα που σκέφτομαι, όχι πράγματα που βλέπω!» (Πικάσο) 6.1 Ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ 2014-2015 ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΥΛΗ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ: Η ΥΛΗ Μεταμορφωμένα πετρώματα 3 ΠΙΕΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Το μάρμαρο της Πάρου Η Αφροδίτη της Μήλου Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συμπληρωματικό κείμενο στη θέση του Δ.Σ. της ΠΕΚαΠ για την Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τελική έκδοση κειμένου: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 11 Υπολογισμός συντελεστών κινητικής και στατικής τριβής

Άσκηση 11 Υπολογισμός συντελεστών κινητικής και στατικής τριβής Άσκηση 11 Υπολογισμός συντελεστών κινητικής και στατικής τριβής Σύνοψη Σκοπός της συγκεκριμένης άσκησης είναι: Να υπολογιστεί ο συντελεστής κινητικής τριβής μ κ. Να υπολογιστεί ο συντελεστής στατικής τριβής

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα συντεταγμένων

Συστήματα συντεταγμένων Κεφάλαιο. Για να δημιουργήσουμε τρισδιάστατα αντικείμενα, που μπορούν να παρασταθούν στην οθόνη του υπολογιστή ως ένα σύνολο από γραμμές, επίπεδες πολυγωνικές επιφάνειες ή ακόμη και από ένα συνδυασμό από

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή

Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Σενάριο 14: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ ανιχνευτή Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή - Computer aided design and manufacture (cad/cam)

Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή - Computer aided design and manufacture (cad/cam) 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή - Computer aided design and manufacture (cad/cam) Περιεχόμενα κεφαλαίου 1.4 Εξέλιξη συστημάτων Cad σελ. 20 1.1 Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά.

x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά. 1 x ν+1 =ax ν (1-x ν ) ή αλλιώς η απλούστερη περίπτωση ακολουθίας αριθμών με χαοτική συμπεριφορά. Πριν λίγα χρόνια, όταν είχε έρθει στην Ελλάδα ο νομπελίστας χημικός Ilya Prigogine (πέθανε πρόσφατα), είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΕ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ. Συμμετρία και Τέχνη

ΣΔΕ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ. Συμμετρία και Τέχνη Συμμετρία και Τέχνη Διεπιστημονική προσέγγιση αριθμητικού και οπτικού γραμματισμού Εκπαιδευτικοί: Αθανασοπούλου Ζαφειρία (οπτικός γραμματισμός) Σαρακινίδου Σοφία (αριθμητικός γραμματισμός) (Αξονική και

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Από το βιβλίο «Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου» των Αργυρόπουλου Η., Βλάμου

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ:

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ: ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ: «Υλοποίηση Σύγχρονων Ψηφιακών εφαρμογών ανάδειξης της Επιχειρηματικότητας του Ν. Κυκλάδων με χρήση Web 2.0 / Social Media / Mobile Technologies

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» Οι τάσεις για το 2016/2017 είναι μοναδικές και φαίνεται να διαφοροποιούνται από τις καθαρά vintage γραμμές που μας επηρέασαν τις προηγούμενες χρονιές.

Διαβάστε περισσότερα