«Η ύπαιθρος ως πεδίο χωρο-κοινωνικών μετασχηματισμών: Σύγχρονες λειτουργικές δικτυώσεις υπό το πρίσμα της εξέλιξης του παραθερισμού»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Η ύπαιθρος ως πεδίο χωρο-κοινωνικών μετασχηματισμών: Σύγχρονες λειτουργικές δικτυώσεις υπό το πρίσμα της εξέλιξης του παραθερισμού»"

Transcript

1 «Η ύπαιθρος ως πεδίο χωρο-κοινωνικών μετασχηματισμών: Σύγχρονες λειτουργικές δικτυώσεις υπό το πρίσμα της εξέλιξης του παραθερισμού» ΜΠΑΚΑΟΥΚΑΣ ΜΕΛΕΤΙΟΣ Μηχανικός Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Π.Θ Υποψήφιος ιδάκτορας, Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας Εργαστήριο Σχεδιαστικής Μεθοδολογίας και Ρύθμισης του Χώρου Περίληψη Η εισροή και παγίωση σε τμήματα της ελληνικής υπαίθρου, ιδιαίτερα του «περι-αστικού χώρου» της Αθήνας, νέων λειτουργιών στο πλαίσιο του ελεύθερου χρόνου/αναψυχής (παραθερισμός, τουρισμός) έδωσε διέξοδο σε πολυεπίπεδες/χωρο-κοινωνικές αλλαγές ή/και μετασχηματισμούς. Με παράδειγμα την Κέα (Τζια), η οποία λόγω της γεωγραφικής της γειτνίασης με την Αττική εξελίσσεται σε δορυφόρο παραθερισμού της Αθήνας, προσεγγίζονται οι αλλαγές εκείνες που διαμόρφωσαν ένα πλέγμα νέων όρων(-συνιστωσών) και συναρθρώνουν όψεις της «σύγχρονης» χωρο-κοινωνικής φυσιογνωμίας/«αναπαράστασης» της υπαίθρου. 1 Ιδιαίτερα κατά τις δυο τελευταίες δεκαετίες (μέσα 90 έως την εκδήλωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης και στην Ελλάδα), σε θυλάκους στην Κέα παρατηρείται «έξαρση» στην ανοικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας σε πολύ μικρότερο βαθμό τουριστικών καταλυμάτων ακολουθώντας, κυρίως, την «εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτη δόμηση» σε τόπους υψηλού παραθεριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας (Κούνδουρος, Καμπί, Οτζιάς κ.ά.). Κτήματα και βοσκότοποι μετατρέπονται σε «οικόπεδα» για την κάλυψη της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης για παραθεριστική κατοικία, η αγροτική γη συρρικνώνεται, «σταβλιά» (στάβλοι) και παλιές αγροικίες μετατρέπονται σε κατοικίες νέων χρηστών, ενώ η αξία της γης και των ακινήτων συμπαρασύρεται αυξητικά. Οι εξελίξεις αυτές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν «αυθαίρετα»/απουσία πολιτικής σχεδιασμού και ρύθμισης, εγγράφονται, πλέον, ευδιάκριτα στον τοπικό χώρο με μετασχηματισμούς τόσο στη φυσιογνωμία των οικισμών και στη διάρθρωση του οικιστικού δικτύου όσο και στα χαρακτηριστικά της τοπικής κοινωνίας (δημογραφικές αλλαγές, αλλαγές στη σύνθεση της απασχόλησης, στις υιοθετούμενες από τα τοπικά νοικοκυριά πρακτικές). Σήμερα, οι εξελίξεις αυτές φαίνεται να αποκτούν άλλη δυναμική επαναπροσδιοριζόμενες στο «νέο τοπίο», όπως αυτό διαμορφώνεται στο πλαίσιο της εν εξελίξει χρηματοπιστωτικής κρίσης. Λέξεις-κλειδί: χωρο-κοινωνικοί μετασχηματισμοί/ύπαιθρος, παραθερισμός, διάρθρωση οικιστικού δικτύου, τοπικά νοικοκυριά, «νέο τοπίο», σχεδιασμός του χώρου/πολιτική ρύθμισης 1 Η ιχνηλάτηση μετασχηματισμών σε χωρο-κοινωνικά σύνολα της υπαίθρου στον «περι-αστικό χώρο» της Αθήνας αποτελεί πυρήνα διερεύνησης της υπό εξέλιξη διδακτορικής διατριβής: Μπακαούκας, Μ., «ιαδικασίες εξευγενισμού (gentrification) στον εύθραυστο ελληνικό νησιωτικό χώρο. Ανισότητες, αντιφάσεις, διλήμματα. Ο ρόλος του σχεδιασμού», Αθήνα: Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας, επίβλεψη: Ε. Παναγιωτάτου.

2 Ι. Πλαίσιο διερεύνησης και μεθοδολογικές επιλογές Όπως προκύπτει από την ως σήμερα διερεύνηση, 2 κατά τις τελευταίες δεκαετίες από τις αρχές του 80, με ιδιαίτερη ένταση κατά την τελευταία δεκαετία, πριν την εκδήλωση της κοινωνικο-οικονομικής «Κρίσης» η Κέα έχει κατασταθεί ως υποδοχέας πολυεπίπεδων χωρο-κοινωνικών αλλαγών ή/και μετασχηματισμών στο πλαίσιο εξέλιξής της ως δορυφόρου παραθερισμού της Αθήνας. Στις εξελίξεις αυτές καταλυτικής σημασίας φαίνεται να είναι η γεωγραφική εγγύτητα του νησιού με την Αττική, η βελτίωση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, καθώς και τα έργα υποδομής που υλοποιήθηκαν στην Αττική κατά την τελευταία δεκαετία, όπως η Αττική Οδός, και βελτίωσαν τις χρονοαποστάσεις προς τα λιμάνια της Ραφήνας και του Λαυρίου. 3 Έκτοτε, στο νησί παρατηρείται «έξαρση» στην ανοικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας σε πολύ μικρότερο βαθμό τουριστικών καταλυμάτων 4, η οποία ακολούθησε, κυρίως, την εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτη δόμηση σε τόπους υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας (π.χ. Κούνδουρος, Οτζιάς). Κτήματα και βοσκότοποι μετατρέπονται σε «οικόπεδα» για την κάλυψη της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης για παραθεριστική κατοικία, η αγροτική γη συρρικνώνεται, παλιές αγροικίες και «σταβλιά» 2 Βλ. Μπακαούκας, Μ., ιαδικασίες «εξευγενισμού» (gentrification) στον εύθραυστο ελληνικό νησιωτικό χώρο. Ανισότητες, αντιφάσεις, διλλήματα. Ο ρόλος του σχεδιασμού, διδακτορική διατριβή (σε εξέλιξη), Αθήνα: Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας. 3 Πρόκειται για το βορειότερο νησί του συμπλέγματος των υτικών Κυκλάδων και το εγγύτερο στις ακτές της Αττικής αποτελώντας φυσική γέφυρα επικοινωνίας του ελλαδικού «κορμού» με το Αιγαίο. Απέχει μόλις δεκάξι 16 ναυτικά μίλια από το λιμάνι του Λαυρίου και συνδέεται ακτοπλοϊκά με αυτό με ιδιαίτερα συχνά δρομολόγια, τα οποία αυξάνονται κατά τη θερινή περίοδο, αλλά και τα σαββατοκύριακα, αφού στο νησί διαθέτουν παραθεριστική κατοικία κάτοικοι της Πρωτεύουσας, ενώ αποτελεί ακόμη και ημερήσιο προορισμό για επισκέπτες. Βλ. Αναστασίου, Τ., Κέα: Ιστορική μνήμη, περιήγηση, 5 η έκδ., Ερμούπολη: Πολιτιστική Εταιρεία Αρχιπέλαγος, 2007 και Τραΐου, Ε. (επιμ.), Η νήσος Κέα, Αθήνα: Η Καθημερινή- Επτά Ημέρες, 8 Ιουλίου Η παραθεριστική κατοικία, όπου εκδηλώθηκε με μεγάλη γεωγραφική συγκέντρωση, φαίνεται να κράτησε μακριά ή υπό έλεγχο άλλες οργανωμένες μορφές μαζικού τουρισμού (ξενοδοχεία, καταλύματα). Βλ. Μπακαούκας, Μ., «ιαδικασίες «εξευγενισμού» (gentrification) στον εύθραυστο ελληνικό νησιωτικό χώρο» στα Πρακτικά του 17ου Πανελληνίου Μεταπτυχιακού Σεμιναρίου-Συνεδρίου για Υποψήφιους ιδάκτορες: Ζητήματα Μεθοδολογίας της Έρευνας στις Κοινωνικές Επιστήμες, Ρέθυμνο: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Εργαστήριο Κοινωνικής Ανάλυσης και Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας, Σεπτεμβρίου 2010 (υπό δημοσίευση). 2

3 (στάβλοι) μετατρέπονται σε κατοικίες νέων χρηστών, ενώ η αξία της γης και των ακινήτων συμπαρασύρεται αυξητικά. Στο πλαίσιο των παραπάνω εξελίξεων, υποθέτουμε πως η ραγδαία εξέλιξη αυτή του παραθερισμού, εξέλιξη «αυθαίρετη» και «απρογραμμάτιστη», απoυσία πολιτικών σχεδιασμού και ρύθμισης, έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές ή/και μετασχηματισμούς στον χώρο, αλλάζοντας τόσο το οικιστικό δίκτυο όσο και τη φυσιογνωμία των οικισμών, αλλά και στη φυσιογνωμία της τοπικής κοινωνίας. Την παραπάνω( υπο-)θέση διερευνήσαμε στη βάση της αλλαγής του οικιστικού δικτύου διαχρονική εξέλιξη, της φυσιογνωμίας των οικισμών σήμερα με συγκεκριμένα κριτήρια που υιοθετούμε καταρτίσαμε τυπολογία οικισμών και των αλλαγών στην τοπική κοινωνία δημογραφικές αλλαγές, σύνθεση απασχόλησης, καταναλωτικά πρότυπα και πρακτικές τοπικών νοικοκυριών συνθέτοντας, εντέλει, τη σύγχρονη χωρο-κοινωνική με έμφαση στην οικιστική πραγματικότητα της Κέας. Η έρευνα στηρίχτηκε τόσο σε θεωρητική διερεύνηση (δευτερογενές υλικό: βιβλιογραφία, ερευνητικά έργα, μελέτες κ.λπ.) όσο και σε παρατήρηση και συνεντεύξεις 5 δύο επιπέδων (έρευνα πεδίου): σε επίπεδο νησιού: συνεντεύξεις σε πληροφοριοδότες-κλειδί (φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, μεσίτες που δραστηριοποιούνται στο νησί) και σε επίπεδο οικισμού: συνεντεύξεις σε τοπικά νοικοκυριά και παραθεριστές. 5 Οι συνεντεύξεις διενεργήθηκαν κατά τη διάρκεια των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου

4 ΙΙ. Οικιστικές διασυνδέσεις: Το «χρονικό» μιας αλλαγής υπό το πρίσμα χωρικών λειτουργιών και οικονομικών δραστηριοτήτων ΙΙ.Α. «Παραδοσιακός πυρήνας» οικιστικών διασυνδέσεων: Ιουλίδα (Χώρα) μέσα δεκαετίας 60: «ρευστοί καιροί» Το πρώτο ρεύμα παραθεριστικού, κυρίως, αλλά και τουριστικού, «εποικισμού» στα μέσα της δεκαετίας του 60 βρήκε την Κέα να πορεύεται στο πλαίσιο των «παραδοσιακών δομών» της... Την περίοδο εκείνη η Κέα, όπως και τα νησιά στο σύνολό τους άλλωστε, βίωνε την μετεμφυλιακή δημογραφική συρρίκνωση της υπαίθρου και η παραγωγική της βάση συναρθρωνόταν, σχεδόν αποκλειστικά, 6 από αγροτικές (γεωργικές και κτηνοτροφικές)/ «παραδοσιακές» δραστηριότητες. Ο «αστικός» πληθυσμός του νησιού που δραστηριοποιούταν, κυρίως, στο εμπόριο κατοικούσε στη Χώρα (Ιουλίδα), ενώ ο αγροτικός διέμενε μόνιμα στην ενδοχώρα (τις «εξοχές») διαθέτοντας, συχνά, μια δευτερεύουσα κατοικία στη Χώρα, την οποία και χρησιμοποιούσε, κυρίως, στο πλαίσιο των επαγγελματικών συναλλαγών του με τους τοπικούς εμπόρους ή/και τον εφοδιασμό του νοικοκυριού με τα απαραίτητα αγαθά που δεν μπορούσε να παράγει. 7 Οι οικονομικής φύσης αυτές δραστηριότητες διαμόρφωσαν, λοιπόν, ένα πλέγμα κοινωνικο-οικονομικών σχέσεων και οικιστικού περιβάλλοντος, τέτοιου όπου η Χώρα αποτελούσε τον «δορυφόρο» γύρω από τον οποίο αναπτύσσονταν οι αγροτικοί οικισμοί της ενδοχώρας. 6 Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου στην Κέα αναπτύχθηκε μια ιδιαιτέρως ακμάζουσα γεωργική και κτηνοτροφική κοινότητα. Παράλληλα με τις αγροτικές δραστηριότητες, όμως, στο νησί λειτούργησε και μια εύρωστη βιομηχανική μονάδα παραγωγής εμαγιέ, η οποία από το 1927 (έτος έναρξης της λειτουργίας της) ως το 1957, όπου και κλείνει οριστικά, αποτελεί τη μεγαλύτερη μονάδα στο είδος της στα Βαλκάνια και απασχολεί μεγάλο τμήμα του παραγωγικού πληθυσμού του νησιού. Το κλείσιμο του εργοστασίου, σε συνδυασμό με το μετεμφυλιακό κλίμα της υπαίθρου, αποτελεί παράγοντα-κλειδί για την (εσωτερική και εξωτερική) μετανάστευση που αρχίζει να πλήττει το νησί. Έκτοτε, ο πληθυσμός του νησιού αρχίζει να φθίνει, πολλές μικρές τοπικές επιχειρήσεις κλείνουν, ως αποτέλεσμα το 1961 να αναστείλει τη λειτουργία του ακόμη και το Γυμνάσιου του νησιού. Βλ. Τ. Αναστασίου (2007, op.cit.) και Μουζάκη-Χιονάτου, Μ., Ο ξωτάρης της Τζιας, Κέα: ιδιωτική έκδοση, Βλ. Τ. Αναστασίου (2007, op.cit.), Μ. Μουζάκη-Χιονάτου (ibid.) και ήμος Κέας, Μελέτη: Κ. Φωτόπουλος, «Μελέτη Σχεδίου Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης ήμου Κέας (Στάδιο Α : Ανάλυση- ιάγνωση-προοπτικές)», Αθήνα

5 Το παγιωμένο αυτό πλέγμα φαίνεται να μην μπορεί να διαρρήξει το μικρό, αλλά καθοριστικής σημασίας, κύμα «εποικισμού» που προαναφέραμε, το οποίο κατευθύνεται προς τον Κούνδουρο, μια άγονη (για τις αγροτικές δραστηριότητες) παράκτια περιοχή, στον οποίο, ύστερα από κατατμήσεις, 8 ανοικοδομούνται οι πρώτες παραθεριστικές κατοικίες, καθώς και το πρώτο ξενοδοχείο του νησιού, ιδιαίτερα μεγάλης δυναμική για εκείνη την εποχή, το οποίο λειτούργησε ως το στη δεκαετία του 80: κάτι αρχίζει να «κινείται» Το δεύτερο κύμα παραθερισμού, μεγαλύτερης έντασης αυτή τη φορά, εκδηλώνεται στις αρχές του 80, βρίσκοντας το νησί δημογραφικά απομειωνόμενο, με έκδηλες τις επιπτώσεις της πρότερης μετανάστευσης (εξωτερικής και εσωτερικής: αστικοποίηση) Εκείνη την περίοδο το νησί αρχίζει να καθίσταται ως υποδοχέας σημαντικής, σταδιακά αυξανόμενης, ζήτησης για παραθεριστική κατοικία στον, ήδη κηρυγμένο, παραδοσιακό οικισμό της Χώρας (Ιουλίδα), όπως προέκυψε από συνεντεύξεις στα τοπικά νοικοκυριά που διαβιούν μόνιμα σε αυτή. Η παρθενικότητα του τόπου, σε συνδυασμό με τη γειτνίαση με την Αττική και τη γενικότερη βελτίωση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, αλλά και «το αδιέξοδο που δημιούργησε στην Αττική η αυθαίρετη και απρογραμμάτιστη εκμετάλλευση των παραδοσιακών χώρων αναψυχής και παραθερισμού», 9 αποτέλεσαν καταλυτικούς παράγοντες για την προσέλκυση παραθερισμού, καθώς και των πρώτων καταλυμάτων και συναφών τουριστικών υπηρεσιών στη Χώρα. Έτσι, η λειτουργική σημασία της Χώρας από «παραδοσιακό» εμπορικό κέντρο μετασχηματίζεται σταδιακά σε πυρήνα έλξης παραθεριστών, τουριστικών καταλυμάτων και συναφών υπηρεσιών αναψυχής προς εξυπηρέτηση των νέων χρηστών, παραμένοντας, ωστόσο, ο κύριος πόλος οικιστικών δικτυώσεων στο νησί, δικτυώσεων 8 Σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο περί των κατατμήσεων γης, το οποίο και ευνόησε την «ανεξέλεγκτη» οικιστική ανάπτυξη σε πολλές περιοχές της χώρας, βλ. Παναγιωτάτου, Ε., κ.ά., «Παραθεριστική κατοικία και οικιστική ανάπτυξη στην Ελλάδα (ερευνητικό έργο)», Αθήνα: Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε., Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωροταξίας-Ε.Μ.Π., Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας, Εργαστήριο Σχεδιαστικής Μεθοδολογίας & Ρύθμισης του Χώρου-Ε.Κ.Κ.Ε., Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Κοινωνιολογίας, Βλ. Βλαχούτσικος, Χρ., Μελέτη: Θ. Παπαγιάννης και Συνεργάτες Αρχιτέκτονες Πολεοδόμοι Μηχανικοί, «Οικιστική ανάπτυξη στην θέση Βρόσκοπος Κέα», Αθήνα 1981, σελ

6 οι οποίες φαίνεται να διαρρηγνύονται από τη συρρίκνωση των αγροτικών δραστηριοτήτων, λόγω διαρροής του ενεργού πληθυσμού εξαιτίας της μετανάστευσης. Η ανακήρυξη της Ιουλίδας, όμως, ως παραδοσιακού οικισμού με συνεκτική δομή και φυσιογνωμία, γεγονός που δεν επέτρεπε ιδιαίτερες παρεμβάσεις στο οικιστικό της απόθεμα, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική της θέση (σε απόσταση από τις ακτές), τη δύσκολη προσπελασιμότητα στο εσωτερικό της (αδυναμία διέλευσης μηχανοκίνητων οχημάτων) και τη βελτίωση του οδικού δικτύου κατά μήκος του νησιού οδήγησαν στη σταδιακή ανάδειξη και άλλων παράκτιων οικισμών ως ιδιαίτερου παραθεριστικού ενδιαφέροντος. Έτσι, στο ήδη αμείωτο παραθεριστικό ενδιαφέρον για την περιοχή του Κούνδουρου έρχεται να προστεθεί και αυτό για τον Οτζιά και το Γιαλισκάρι, στα βόρεια του νησιού. Μερίδιο στην έστω και περιορισμένης δυναμικής τουριστική δραστηριότητα έχει αρχίσει, ήδη, να διεκδικεί και η Κορησσία, το Λιμάνι, στην οποία ως την τελευταία εικοσαετία δραστηριοποιούταν το «εργοστάσιο εμαγιέ» 10 του νησιού. Η οικονομική δραστηριότητα αυτή, καθώς και οι συμπληρωματικές προς αυτήν δραστηριότητες που εδράζονταν στο Λιμάνι, είχαν επικαθορίσει τον οικιστικό αυτό χώρο ως έναν ιδιαίτερα εύρωστο λειτουργικά πόλο του νησιού, ενώ η οριστική παύση της λειτουργίας (1962) του εργοστασίου οδήγησε στη διαρροή εργατικού δυναμικού προς την Αθήνα και το Λαύριο, επηρεάζοντας, έτσι, άμεσα την οικονομική και δημογραφική φυσιογνωμία του, αλλά και ολόκληρου του νησιού Βλ. Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και ημοσίων Έργων, ιεύθυνση Οικιστικής Πολιτικής και Κατοικίας, «Μελέτη προστασίας και ανάπτυξης οικισμών νήσου Κέας: Αξιολόγηση υφιστάμενης κατάστασης, πολιτική προστασίας (Α Φάση)», Αθήνα 1996β. 11 Βλ. υποσημ. 6. 6

7 ΙΙ.Β. Η ανάδειξης μιας «νέας κεντρικότητας» / «σύγχρονες» οικιστικές διασυνδέσεις: Κορησσία (Λιμάνι) στη δεκαετία του 90: ένα μεταλλασσόμενο «σκηνικό» Όπως προέκυψε από την εμπειρική παρατήρηση, από τα τέλη της δεκαετίας του 80 στο νησί παρατηρείται «έξαρση» στην ανοικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας, σε πολύ μικρότερο βαθμό τουριστικών καταλυμάτων. Η παραθεριστική αυτή ανοικοδόμηση ακολούθησε την ανάπτυξη εντός των ορίων υφιστάμενων συνεκτικών οικισμών ή σε επέκτασή τους, καθώς και την εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτη δόμηση σε τόπους υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας (π.χ Κούνδουρος, Οτζιάς). 12 Κτήματα και βοσκότοποι μετατρέπονται σε «οικόπεδα» για την κάλυψη της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης για παραθεριστική κατοικία, η οποία συμπαρασύρει την αύξηση της αξίας των ακινήτων και συρρικνώνει την αγροτική γη, με βοσκοτόπους, παλιές αγροικίες και «σταβλιά» (στάβλοι) να μετατρέπονται σε κατοικίες οικονομικά εύρωστων χρηστών. Η κατάσταση αυτή εντείνεται διαρκώς φτάνοντας στο απόγειό της στα μέσα της δεκαετίας του 90, όπου πρώην εσωτερικοί μετανάστες δεύτερης γενιάς επιστρέφουν στο νησί για να απασχοληθούν στις «σύγχρονες» για το νησί δραστηριότητες, όπως αυτές προέκυψαν από τη μετατροπή του σε υποδοχέα μιας συνεχώς αυξανόμενης παραθεριστικής, αλλά και τουριστικής, ζήτησης (οικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας, καταλύματα, συμπληρωματικές προς τις «σύγχρονες» λειτουργίες υπηρεσίες), γεγονός που συνέπεσε και με την εισροή στο νησί αλλοδαπών οικονομικών μεταναστών. Έτσι, ο μόνιμος πληθυσμός του νησιού αυξάνεται 13 αισθητά ξεπερνώντας, έστω και οριακά, τον πληθυσμό του στις αρχές της δεκαετίας του 60, πριν τη μετανάστευση, 12 Σύμφωνα με τη βιβλιογραφική διερεύνηση, η παραθεριστική κατοικία στον ελληνικό χώρο διαρθρώθηκε χωρικά: εντός ορίων υφιστάμενων συνεκτικών οικισμών ή σε επέκτασή τους με περιορισμένη επέκταση παραδοσιακών ή μη, διάσπαρτα, σε ευρύτερες ζώνες παραθεριστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος και εκτός υφιστάμενων οικισμών, με τη μορφή οργανωμένων συγκροτημάτων επιχειρηματικού ή συνεταιριστικού χαρακτήρα, ως μέρος της εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτης δόμησης σε τόπους υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας. Βλ. Ε. Παναγιωτάτου, κ.ά. (1997, op.cit.). 13 Βλ. «Στοιχεία Απογραφής Πληθυσμού, ΕΛ.ΣΤΑΤ.» 1961 έως

8 γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στην (επανα-)σύσταση ενός κοινωνικού ιστού που θα μπορούσε να «επωμιστεί» την επιφαινόμενη αναπτυξιακή διαδικασία. κατά την τελευταία δεκαετία: μια νέα «πραγματικότητα» Κατά την τελευταία δεκαετία, και έως την εκδήλωση της «Κρίσης» στην Ελλάδα, η ανοικοδόμηση στο νησί, κυρίως παραθεριστικών κατοικιών, εξελίσσεται με την ίδια, και μεγαλύτερη, δυναμική, όπως καταδεικνύεται από επεξεργασία στοιχείων που αφορούν τόσο στην «οικοδόμηση νέων κατοικιών» 14 όσο και στην «έκδοση οικοδομικών αδειών». Η συρρίκνωση των «παραδοσιακών» αγροτικών δραστηριοτήτων, σε συνδυασμό με τη διόγκωση των «σύγχρονων», προσανατολισμένων προς τις υπηρεσίες, δραστηριοτήτων, τη γεωγραφική θέση των νέων πόλων παραθερισμού και τη δύσκολη προσπελασιμότητα της Χώρας από τους νέους χρήστες-παραθεριστές, οδήγησε στην αλλαγή των οικιστικών συσχετίσεων και την ανάδειξη ενός νέου δυναμικού πυρήνα υπηρεσιών, αυτού της Κορησσίας, ο οποίος και συγκεντρώνει μεγάλο μέρος των τοπικών εξυπηρετήσεων. Η εικόνα που παρουσιάζει η Χώρα σήμερα είναι διαφορετική σε σχέση με το υπόλοιπο νησί, μια εικόνα που αρχίζει να παγιώνεται κατά την τελευταία δεκαετία (2002 και μετά), όπως προέκυψε από την εμπειρική διερεύνηση. Μεγάλο μέρος του κτιριακού 14 Σύμφωνα με την εξέλιξη της «οικοδόμησης νέων κατοικιών» στην Κέα, η ανοικοδόμηση της τελευταίας δεκαπενταετίας χωρίζεται σε τρεις διακριτές φάσεις: α φάση: /ιδιαίτερα έντονη ανοικοδόμηση, β φάση: /σημαντική ανοικοδόμηση, γ φάση: /συρρίκνωση της ανοικοδόμησης. ιάγραμμα 1. Εξέλιξη οικοδόμησης κατοικιών στην Κέα Πηγή : ΕΛ.ΣΤΑΤ., Ιδία επεξεργασία 8

9 αποθέματος παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης και ερήμωσης, αφού οι ιδιοκτήτες τους δεν μπορούν να προβούν σε συντήρηση ή ανακαίνιση των ιδιοκτησιών τους λόγω υψηλού κόστους. Από τη Χώρα απομακρύνθηκαν όλες οι οχλούσες τουριστικές δραστηριότητες, που εδράζονταν ως τότε για να εξυπηρετούν τις ανάγκες της τουριστικής δραστηριότητας στο νησί, ενώ και οι ημόσιες Υπηρεσίες, που εξυπηρετούν αποκλειστικά, τουλάχιστον κατά τη χειμερινή περίοδο τους μόνιμους κατοίκους του νησιού, αρχίζουν να μετοικούν στο Λιμάνι, μετατρέποντάς το σε έναν περιφερειακό πόλο υπηρεσιών και δραστηριοτήτων τουρισμού με εμφανή σημάδια οικιστικών πιέσεων, αλλά και αισθητικής και περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Η παραπάνω υποβάθμιση εντείνεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι οι παραθεριστές που κατακλύζουν το νησί κατά τους θερινούς μήνες και τα σαββατοκύριακα όλου του έτους δεν εξυπηρετούνται πια από τις παρεχόμενες υπηρεσίες της Χώρας, αλλά του Λιμανιού. Η ανάπτυξη αυτή του Λιμανιού φαίνεται να έχει πάρει τη μορφή της «οικιστικής διεύρυνσης», αφού η γεωγραφική του θέση, σε συνδυασμό με τη δυσκολία πρόσβασης στη Χώρα, επέτρεψε την εξέλιξή του σε «κύριο πόλο εξυπηρετήσεων και περαιτέρω οικιστικών δικτυώσεων»/«νέα κεντρικότητα», εξυπηρετώντας τους δυο σημαντικούς γραμμικούς πυρήνες παραθερισμού «Γιαλισκάρι Βουρκάρι Οτζιάς» 15 (στα βόρεια του νησιού) και «Ποίσσες Κούνδουρος Καμπί» (στα δυτικά), ακόμη και την πάλαι ποτέ «αυτόνομη» Χώρα. 15 Η δυναμική αυτής της παράκτιας γραμμικής ανάπτυξης διακρίνεται, ήδη, από τις αρχές της δεκαετίας του 80. Βλ. Υπουργείο ημοσίων Έργων, Γενική ιεύθυνση Οικισμού, Μελέτη: Χρ. Ζαμπέλης και συνεργάτες-μελετητές, «Μελέτη οργανώσεως χώρων παραθερισμού: Οικιστική περιοχή Οτζιά Κοινότητος Κορησσίας Ν. Κέας», Αθήνα

10 ΙΙΙ. Η σύγχρονη φυσιογνωμία των οικισμών III.Α. Οικιστική διάρθρωση και δυναμική Σύμφωνα με τις «Προτάσεις Χωροταξικής Οργάνωσης-1984» 16, το οικιστικό δίκτυο της Κέας συναρθρώνεται από είκοσι συνολικά οικισμούς, έναν 3ου επιπέδου (Ιουλίδα/Χώρα) και δεκαεννιά 17 5ου επιπέδου, κατηγοριοποίηση, η οποία αντανακλά την τότε δυναμική και δυνατότητα εξέλιξής τους 18. (Βλ. Χάρτη 1) Ο «παρωχημένος» χαρακτήρας αυτής της κατηγοριοποίησης των οικισμών, στη βάση της οποίας κατά την τελευταία εικοσιπενταετία «χαράσσεται» αναπτυξιακή πολιτική (μελέτες στρατηγικού ή/και επιχειρησιακού προσανατολισμού), καθίσταται ευδιάκριτος αν αναλογιστούμε το ρυθμό με τον οποίο αυξάνεται ο αριθμός των οικισμών ανά δεκαετία από τη δεκαετία του 1970 έως σήμερα, καθώς και τους χωρο-κοινωνικούς μετασχηματισμούς που επισημάναμε παραπάνω. 19 Σήμερα, το οικιστικό δίκτυο της Κέας συναρθρώνεται από τριάντα τέσσερεις οικισμούς. Από αυτούς, μόνο οι τρεις είναι οριοθετημένοι και χαρακτηρισμένοι ως οικισμοί καταλαμβάνοντας έκταση περίπου 1700 στρ. (Βουρκάρι, Ιουλίδα και Κορησσία), 20 ενώ 16 Βλ. Υπουργείο Χωροταξίας Οικισμού και Περιβάλλοντος, ιεύθυνση Χωροταξίας, «Νομός Κυκλάδων: Προτάσεις χωροταξικής οργάνωσης (συνοπτικό σχέδιο δομικών παρεμβάσεων)», Αθήνα Πρόκειται για τους οικισμούς Αγία Μαρίνα, Άγιος Θεόδωρος, Αστράς, Ελληνικά, Καστανιές, Κάτω Μεριά, Κοκκινάδα, Κούνδουρος, Πέρα Μεριά, Πήσσαι, Πλαγιά, Σταυρουδάκι, Χαβουνά, Κορησσία, Βουρκάρι, Μαυραμπέλιον, Μυλοπόταμος, Οτζιάς, Φωτημάρι. 18 Βλ. Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και ημοσίων Έργων, Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος- ιεύθυνση Χωροταξίας, Μελέτη: Enviplan, Γ. Τσεκούρας και Συνεργάτες, «Μελέτη χωρικών επιπτώσεων των κοινοτικών προγραμμάτων και πολιτικών στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (Α Φάση-Τεύχος 1)», Αθήνα 1996α. 19 Ο αριθμός των οικισμών στο νησί αυξανόταν, τουλάχιστον ως την «Κρίση», με ρυθμό «αλγεβρικής προόδου», γεγονός που οφείλεται, πρωτίστως, στη ραγδαία εξέλιξη του παραθερισμού. Σχετικά με τη διαχρονική οικιστική διάρθρωση της Κέας, βλ., αναλυτικά, Μπακαούκας, Μ., «Σύγχρονες λειτουργικές δικτυώσεις και χωρο-κοινωνικές αλλαγές υπό το πρίσμα της εξέλιξης του παραθερισμού: Συνθέτοντας μεθοδολογική προσέγγιση για την οικιστική φυσιογνωμία της Κέας», μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία (αδημοσίευτη), Αθήνα: Ε.Μ.Π.,.Π.Μ.Σ. «Πολεοδομία και Χωροταξία», Σύμφωνα με το Π (ΦΕΚ 181 /3.5.85) ως οικισμοί χαρακτηρίζονται: το Βουρκάρι (ΦΕΚ 1375 / ), «Αξιόλογος στάσιμος οικισμός» (αρτιότητα 600 τ.μ.), η Κορησσία (ΦΕΚ 1375 / ), «Ενδιαφέρων δυναμικός παράλιος οικισμός» (αρτιότητα 1000 τ.μ.) και 10

11 πέντε είναι χαρακτηρισμένοι ως Παραδοσιακοί (Ιουλίδα, Βουρκάρι, Κορησσία, Πλαγιά και Μυλοπόταμος) 21. (Βλ. Χάρτη 1) Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. (Απογραφή 2001), μεγαλύτεροι πληθυσμιακά είναι αυτοί της Ιουλίδας (Χώρας, 723 κάτοικοι) και της Κορησσίας (Λιμάνι, 494 κάτοικοι), οι οποίοι και συγκεντρώνουν το σύνολο των εξυπηρετήσεων του νησιού, τοπικού και υπερτοπικού χαρακτήρα. Οι υπόλοιποι οικισμοί είναι κατά πολύ μικρότεροι πληθυσμιακά και είτε αποτελούν τους «αγροτικούς» οικισμούς της ενδοχώρας, περιοριζόμενοι, κυρίως, σε συστάδες σπιτιών εκατέρωθεν του κύριου οδικού δικτύου 22 του νησιού (Ελληνικά, Κάτω Μεριά, Κοκκινάδα, Μυλοπόταμος, Πέρα Μεριά, Πλαγιά, Φωτημάρι, Χαβουνά) είτε πρόκειται για οικισμούς παραθεριστικής ή/και τουριστικής φυσιογνωμίας, «βραχύβιους» ή μη, με σχετική συνοχή (Βουρκάρι, Καμπί, Κούνδουρος, Όρκος, Οτζιάς, Πήσσαι) ή διασπορά 23. η Ιουλίδα, (ΦΕΚ 972 / ), «Αξιόλογος φθίνων οικισμός» (αρτιότητα 500 τ.μ.). Βλ. Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. (1996β, op.cit.) και Υπουργείο Περιβάλλοντος Χωροταξίας και ημοσίων Έργων, ιεύθυνση Χωροταξίας, Μελέτη: Ηλ. Μπεριάτος, «Ειδική Χωροταξική Μελέτη Κέας Κύθνου Σερίφου Σίφνου: Για τον καθορισμό χρήσεων γης για ανάπτυξη και προστασία στα πλαίσια του Κοινοτικού Προγράμματος Envireg (Α Φάση)», Αθήνα Σύμφωνα με τα αντίστοιχα ΦΕΚ, ως παραδοσιακοί οικισμοί χαρακτηρίζονται: το Βουρκάρι, ΦΕΚ 504/ / , η Ιουλίδα, ΦΕΚ 594/ / , η Κορησσία, ΦΕΚ 504/ / , ο Μυλοπόταμος, ΦΕΚ 504/ / και η Πλαγιά, ΦΕΚ 504/ / Το βασικό οδικό δίκτυο του νησιού έχει μήκος 59 χμ. περίπου. Σύμφωνα με το Β../ (ΦΕΚ 47Α/8-2-56), ως επαρχιακές οδοί καθορίσθηκαν: η οδός Κορησσίας-Ιουλίδας-Ελληνικών-Όρμου Καμπίου και η οδός Κορησσίας Βουρκαρίου- Κόκκας- Οτζιά- Καστριανής-Ιουλίδας, ενώ (μετέπειτα) ως κύριες δημοτικές οδοί οι: Ιουλίδας-Ποισσών-Κούνδουρου-Καμπίου και Ποισσών-Κάτω Μεριάς. Βλ. ήμος Κέας (2005, op.cit.). 23 Περιοχές με μεγάλη πυκνότητα διάσπαρτων κατοικιών συγκεντρώνονται, κυρίως, στον Κούνδουρο, στους λόφους νοτιοδυτικά της Κορησσίας (περιοχή Αγ. Τριάδα-Σπαθί ), γύρω από τον Οτζιά, μεταξύ Βουρκαρίου και Οτζιά, καθώς και στο Σπαθί. Ibid 11

12 Στη διαμόρφωση του οικιστικού δικτύου καταλυτικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν οι συνθήκες/πρακτικές με τις οποίες πραγματοποιήθηκε η δόμηση στο νησί, που δεν είναι άλλες από την εκτός σχεδίου διάσπαρτη δόμηση, μιας και οι νέες οικοδομές στο μεγαλύτερο μέρος τους δεν δομούνται πλέον εντός ή/και πλησίον των ορίων των υπαρχόντων οικισμών. 24 Η πρακτική αυτή δόμησης οδήγησε στη δημιουργία νέων οικισμών με σαφή, κυρίως, λειτουργική (παραθεριστική) φυσιογνωμία, ενώ το πλέγμα παραγόντων συγκράτησης του τοπικού πληθυσμού ή προσέλκυσης νέου, καθώς και οικονομικών δραστηριοτήτων, φαίνεται να συντηρεί ή/και να μεγεθύνει (οικιστική ανάπτυξη εντός των ορίων υφιστάμενων συνεκτικών οικισμών) τους ήδη υπάρχοντες οικισμούς δεν παρατηρείται ερήμωση οικισμών. 25 Έτσι λοιπόν, η ραγδαία οικιστική ανάπτυξη που παρατηρείται στο νησί, με ιδιαίτερη ένταση κατά την τελευταία, σχεδόν, εικοσαετία, πραγματοποιήθηκε άναρχα, διαρρηγνύοντας ευαίσθητες χωρικές και περιβαλλοντικές ισορροπίες. Η δυναμική αυτής της εξέλιξης φαίνεται να ανακόπτεται «βίαια», ως απόρροια της «Κρίσης», η οποία πλήττει την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Χαρακτηριστικά, η έκδοση νέων οικοδομικών αδειών αγγίζει το ναδίρ κατά τα τελευταία χρόνια, 26 ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον για περαιτέρω διερεύνηση θα παρουσίαζε η καταγραφή και αξιολόγηση του οικιστικού αποθέματος ανά οικισμό, καταδεικνύοντας τη δυναμική των οικισμών σε συνθήκες «Κρίσης». 24 Βασικό κριτήριο στην επιλογή οικοπέδου για ανοικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας αποτελεί η γειτνίαση με περιοχές κολύμβησης, η θέα προς τη θάλασσα και ο προσανατολισμός. 25 Η ιδιαίτερη μορφολογία των νέων παραθεριστικών οικισμών (σε σχέση με τους «παραδοσιακούς») έγκειται στη φυσιογνωμία των χρηστών τους. Τα καταναλωτικά πρότυπα των χρηστών-παραθεριστών, σε συνδυασμό με την αναζήτηση του «εξωτικού» που τους στερεί η διαβίωση σε αστικές περιοχές, αλλά και τις υφιστάμενες νομοθετικές ρυθμίσεις για την εκτός σχεδίου δόμηση, τους παρακινούν σε δόμηση σε μεγάλο εμβαδόν οικοπέδων. Έτσι, ενώ το μέσο εμβαδόν των οικοπέδων στα «παραδοσιακά» τμήματα των οικισμών κυμαίνεται στα 300 τ.μ., στις αναπτυσσόμενες περιοχές Β κατοικίας τα οικόπεδα υπερβαίνουν σε έκταση τα τ.μ. και πολλά από αυτά είναι της τάξης των τ.μ. (ανάλογα με το νομοθετικό πλαίσιο δόμησης). Ibid, καθώς και ήμος Κέας, Μελέτη: Κ. Φωτόπουλος, «Μελέτη Σχεδίου Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης ήμου Κέας (Στάδιο Β1: Πρόταση)», Αθήνα Βλ. υποσημ

13 13

14 III.B. Ιχνηλατώντας χωρο-κοινωνικές αλλαγές και «σύγχρονες» οικιστικές δικτυώσεις υπό το πρίσμα της εξέλιξης του παραθερισμού Σύμφωνα με τα ευρήματα της εμπειρικής διερεύνησης, συνάγεται το συμπέρασμα πως κοινός παρονομαστής των αλλαγών που υφίσταται η φυσιογνωμία των οικισμών, αλλά και οι λειτουργικές δικτυώσεις που αναπτύσσουν μεταξύ τους, είναι η ραγδαία εξέλιξη του παραθερισμού. Η αρχική ζήτηση για παραθεριστική κατοικία που προσανατολίστηκε χωρικά στους συνεκτικούς ήδη υπάρχοντες/υφιστάμενους οικισμούς του νησιού (κυρίως Ιουλίδα και Βουρκάρι) και επεκτάθηκε και σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους που χαρακτηρίζονταν επιπλέον για την προσβασιμότητα και την εγγύτητά τους με αυτούς, σήμερα, επεκτείνεται σε όλη, σχεδόν, την επιφάνεια του νησιού, όπου σε προσβάσιμες ή δυσπρόσιτες περιοχές εντοπίζονται θύλακοι παραθεριστικής κατοικίας. Οι εξελίξεις αυτές συντέλεσαν στη διαμόρφωση οικισμών με «ιδιαίτερα» ποιοτικά χαρακτηριστικά φυσιογνωμία, αναδεικνύοντας κρίσιμα ζητήματα για αυτούς, ζητήματα τα οποία τα οποία ο σχεδιασμός αδυνατεί να «απεικονίσει»-εντοπίσει και να ρυθμίσει. Υιοθετώντας την παραπάνω θέση, καταρτίσαμε «τυπολογία οικισμών», η οποία ως ευέλικτο εργαλείο «απεικόνισης» για περαιτέρω σχεδιασμό, επιχειρεί μια «ουσιαστική» «αναγνώριση»/«ανάγνωση» της φυσιογνωμίας των οικισμών της Κέας βάσει των παρακάτω κριτηρίων: εγγύτητα με το Λιμάνι και τη Χώρα, όπου φαίνεται να συγκεντρώνονται οι περισσότερες τοπικού (και υπερτοπικού) χαρακτήρα εξυπηρετήσεις, προσβασιμότητα (οδικό δίκτυο, υποδομές), είδος δόμησης (εντός, εκτός σχεδίου δόμηση), λειτουργικότητα (αμιγείς θύλακοι παραθερισμού, συνύπαρξη δραστηριοτήτων), τάσεις μετατροπής παραθεριστικής κατοικίας σε μόνιμη, προσφορά και ζήτηση παραθεριστικής κατοικίας στην «Κρίση». Οι οικισμοί που ομαδοποιούνται βάσει κοινών χαρακτηριστικών (κριτηρίων), αφορούν σε οικισμούς με κρίσιμη πληθυσμιακή μάζα, παραγωγική βάση, καθώς και οικιστική και παραθεριστική δυναμική. Τόσο τα κριτήρια όσο και η ένταξη των οικισμών στους τύπους οικισμών που προέκυψαν, μπορεί να εμπλουτιστούν ή/και αλλάξουν σε άλλη χρονική στιγμή ή με άλλη αφετηρία διερεύνησης. 14

15 Έτσι, προέκυψαν οι παρακάτω τύποι οικισμών Τύπος Α : Συρρίκνωση παραθερισμού η Χώρα/Ιουλίδα Όπως προαναφέραμε, το δεύτερο, και μεγαλύτερο, κύμα παραθεριστικού εποικισμού της Κέας (δεκαετία 80) προσανατολίστηκε, αρχικά τουλάχιστον, προς τη Χώρα και εξελίχθηκε εντός των ορίων του παραδοσιακού οικισμού με παρεμβάσεις σε παλαιότερα κτιριακά κελύφη. Οι παραθεριστές που κατευθύνθηκαν προς τη Χώρα ήταν, κυρίως, άνθρωποι της «πολιτισμικής παραγωγής» και μαζί με τα μικρομεσαία νοικοκυριά, πρώην εσωτερικούς μετανάστες δεύτερης γενιάς, που διατηρούν παραθεριστική κατοικία εκεί, συνθέτουν τη φυσιογνωμία των νέων χρηστών, οι οποίοι φαίνεται να μετατρέπουν σταδιακά την παραθεριστική τους κατοικία σε μόνιμη (ειδικά σε περίπτωση συνταξιοδότησής τους). Το ρεύμα αυτό, λοιπόν, προσέλκυσε στη Χώρα και τα πρώτα τουριστικά καταλύματα του νησιού, καθώς και ένα πλέγμα δραστηριοτήτων συμπληρωματικό στον παραθερισμό και τον τουρισμό. Η τοπική κοινωνία σήμερα, στον οικισμό της Ιουλίδας διαμένει μόνιμα το μεγαλύτερο μέρος της τοπικής κοινωνία του νησιού, πρόκειται για τον οικισμό με τη μεγαλύτερη οικιστική ανάπτυξη «αντιδρά» στις νέες αυτές συνθήκες αναπροσανατολίζοντας την παραγωγική της βάση. Η «παραδοσιακή» απασχόληση στον πρωτογενή συρρικνώνεται, καθώς προσανατολίζεται σε οικονομικές δραστηριότητες του τριτογενή παραγωγικού τομέα. Ιδιαίτερη διόγκωση, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για την απασχόληση (2001), παρατηρείται στον δευτερογενή τομέα, αφορώντας στον κλάδο τον κατασκευών, γεγονός που οφείλεται στη δυναμική της ανοικοδόμησης στο σύνολο του νησιού, καθώς και στους οικονομικούς μετανάστες από τα Βαλκάνια που εγκαταστάθηκαν στο νησί στις αρχές της δεκαετίας του 90, επιλέγοντας, κυρίως, ως τόπο διαμονής τη Χώρα, και αποτέλεσαν φθηνό εργατικό δυναμικό για την εξέλιξη του κλάδου αυτού. Οι αλλαγές αυτές και οι νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν για την τοπική κοινωνία, ανέστειλαν τη διαρροή πληθυσμού. Σήμερα, όπως προέκυψε από την εμπειρική διερεύνηση, παρατηρείται αύξηση του πληθυσμού που διαμένει στη Χώρα, γεγονός που οφείλεται, παρά την περαιτέρω διαρροή τοπικού πληθυσμού προς το Λιμάνι, στην εισροή των οικονομικών μεταναστών της δεκαετίας του 90, αλλά και στη μετατροπή 15

16 παραθεριστικών κατοικιών της Χώρας σε μόνιμες κατοικίες. Βέβαια, ο τοπικός πληθυσμός εμφανίζει υψηλά ποσοστά γήρανσης και αφορά σε ηλικιωμένες οικογένειες, οι οποίες δεν ακολούθησαν το ρεύμα μετεγκατάστασης προς το Λιμάνι. Συνιστώσες των νέων συνθηκών αυτών, πέρα από τις μορφές απασχόλησης, ήταν η βελτίωση του εισοδήματος των τοπικών νοικοκυριών παράλληλα με την αποκομιδή κερδών από την πώληση οικοπέδων που στη συνέχεια μετατράπηκαν σε παραθεριστικές κατοικίες, όπως κατέδειξαν οι συνεντεύξεις σε τοπικά νοικοκυριά, η βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου και η υιοθέτηση νέων καταναλωτικών προτύπων σαφώς επηρεασμένα από τους νέους χρήστες/τάσεις μιμητισμού, συνιστώσες οι οποίες συναρθρώνουν μια «σύγχρονη νησιωτική κοινωνικο-οικονομική τάξη», της οποίας η μέχρι πρόσφατα «βιωματική» ταυτότητα εμφανίζεται ιδιαίτερα «αλλοιωμένη». Η εικόνα που παρουσιάζει η Χώρα σήμερα είναι διαφορετική σε σχέση με το παρελθόν, αλλά και με το υπόλοιπο νησί, μια εικόνα που αρχίζει να παγιώνεται κατά την τελευταία δεκαετία (2002 και μετά), όπως προκύπτει από την έως σήμερα εμπειρική διερεύνηση. Μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματός της παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης και ερήμωσης, αφού οι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν μπορούν να προβούν σε συντήρηση ή ανακαίνιση των ιδιοκτησιών τους λόγω κόστους, κατάσταση που επιδεινώνεται και από την αποχώρηση πολλών οικονομικών μεταναστών, λόγω της «Κρίσης». Έτσι, πολλά κελύφη, ιδιαίτερα στον παραδοσιακό ιστό, παραμένουν ακατοίκητα ο οικισμός της Ιουλίδας παρουσιάζει το μεγαλύτερο οικιστικό απόθεμα κανονικών κατοικιών στο νησί, το 69% επί των κανονικών κατοικιών παρουσιάζεται ως «κενό», σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., 2001, η αξία των ακινήτων είναι ιδιαίτερα χαμηλή συγκριτικά με άλλες περιοχές υψηλής ζήτησης και οι κάτοικοι μιλούν για ένα «σχέδιο αποστείρωσης» δραστηριοτήτων και υποβάθμισης του οικισμού από επενδυτικά συμφέροντα. 16

17 Τύπος Β : ραστηριότητες αναψυχής και υπηρεσιών σε αλληλεξάρτηση με την παραθεριστική κατοικία Το Λιμάνι/Κορρησία Από τη Χώρα απομακρύνθηκαν όλες οι οχλούσες τουριστικές δραστηριότητες, που εδράζονταν ως τότε για να εξυπηρετούν τις ανάγκες της τουριστικής δραστηριότητας στο νησί, ενώ και οι ημόσιες Υπηρεσίες, που εξυπηρετούν τους μόνιμους κατοίκους του νησιού, αρχίζουν να μετοικούν στο Λιμάνι, μετασχηματίζοντάς το από περιφερειακό πόλο εξυπηρετήσεων «υπολειμματικό», πάλαι ποτέ, ως προς την Ιουλίδα-Χώρα σε κύριο πόλο εξυπηρετήσεων τοπικής και υπερτοπικής σημασίας (υπηρεσίες, δραστηριότητες τουρισμού κ.λπ.). Άλλωστε, οι παραθεριστές που κατακλύζουν το νησί κατά τους θερινούς μήνες και τα σαββατοκύριακα όλου του έτους δεν εξυπηρετούνται από τις παρεχόμενες υπηρεσίες της Χώρας, αλλά του Λιμανιού. Οι εξελίξεις αυτές φαίνεται να τονώνουν το ήδη υπάρχον ρεύμα μόνιμων κατοίκων της Ιουλίδας για μετοίκηση στο Λιμάνι. Έτσι, ο πληθυσμός της Κορησσίας παρουσιάζει ιδιαίτερη ανάκαμψη κατά τις τελευταίες δεκαετίες και αφορά, κυρίως, σε νεανικά νοικοκυριά, τα οποία αποφασίζουν να εγκατασταθούν εκεί λόγω των δυσκολιών από τη γεωγραφική απομόνωση της Ιουλίδας, σε σχέση με το υπόλοιπο νησί, αλλά και των εξυπηρετήσεων που εδράζονται πλέον σε αυτήν, όπως προέκυψε από συνεντεύξεις σε τοπικά νοικοκυριά. Η τάση αυτή έχει οδηγήσει στη σύσταση ενός δυναμικού πληθυσμιακού και παραγωγικού πυρήνα. Οι ενεργώς απασχολούμενοι, οι οποίοι αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό συγκριτικά με τη Χώρα, προσανατολίζονται σε δραστηριότητες του τριτογενή παραγωγικού τομέα, ενώ σημαντική αύξηση παρουσιάζουν οι απασχολούμενοι στον δευτερογενή τομέα, ο οποίος αφορά στον κλάδο των κατασκευών και εναρμονίζεται με την οικοδομική άνθιση των τελευταίων δεκαετιών στο νησί. Η υπερδιόγκωση αυτή (τάσεις λειτουργικής εξειδίκευσης) στον τομέα των υπηρεσιών δικαιολογείται, άλλωστε, από το γεγονός πως στο Λιμάνι εδράζονται πολλά τουριστικά καταλύματα. Τα καταλύματα αυτά τα περισσότερα από τις αρχές τις δεκαετίας του 90, παρέχουν τουριστικές εξυπηρετήσεις χαμηλού επιπέδου, δεν έχουν, ως σήμερα, εκσυγχρονιστεί, ως αποτέλεσμα να μην είναι ανταγωνιστικά ως προς τα νεότερα του νησιού, και απευθύνονται σε χρήστες χαμηλότερων εισοδημάτων. Σήμερα, στο Λιμάνι είναι ιδιαίτερα εμφανή τα σημάδια οικιστικής πίεσης, αλλά και αισθητικής και περιβαλλοντικής υποβάθμισης, γεγονός που καθιστά χαμηλή τη ζήτηση και τις τιμές ακινήτων εντός των ορίων του οικισμού. 17

18 Τύπος Γ : «Παραδοσιακοί» παραθεριστικοί οικισμοί, θύλακοι υψηλών εισοδημάτων σε σταθερή τροχιά εξέλιξης και «ανθεκτικότητα» στην «Κρίση» Κούνδουρος, Οτζιάς Με ιδιαίτερα έντονη ένταση εξελίχθηκε η ανοικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας στην Κέα και σε παραθαλάσσιες περιοχές ακολουθώντας την εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτη δόμηση σε τόπους υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας. Σε οικισμούς, όπως ο Κούνδουρος και ο Οτζιάς, η παραθεριστική κατοικία ακολούθησε την εκτός σχεδίου δόμηση είτε διάσπαρτη είτε υπό τη μορφή οργανωμένων μαζικών συγκροτημάτων παραθεριστικής κατοικίας (συνήθως έχουν τη μορφή «περίκλειστων κοινοτήτων»/«gated communities»), ήδη από τη δεκαετία του 60. Στην πρόωρη ανάπτυξή τους συντέλεσε ιδιαίτερα η γεωγραφική τους θέση (περιοχές «φιλέτο») και η σχετική γειτνίασή τους με την Ιουλίδα (Κούνδουρος) και το Λιμάνι (Κορησσία). Έτσι, κτήματα και βοσκότοποι μετατράπηκαν σε οικόπεδα, για την κάλυψη της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης για παραθεριστική κατοικία, η οποία συμπαράσυρε την αύξηση της αξίας των ακινήτων και συρρίκνωσε την αγροτική γη, μετατρέποντας βοσκοτόπους, παλιές αγροικίες και «σταβλιά» (στάβλοι) σε κατοικίες οικονομικά εύρωστων 27 χρηστών, οι οποίοι καταλύουν στο νησί, κυρίως, κατά τη θερινή περίοδο. Στους οικισμούς αυτούς, όπου συγκεντρώνεται ιδιαίτερα μεγάλο πλήθος «κενών κανονικών κατοικιών»-παραθεριστικές κατοικίες, δε διαμένει μόνιμα κανείς, σχεδόν, από την τοπική κοινωνία και πέρα από ελάχιστες εξυπηρετήσεις που αφορούν σε λουόμενους, πρόκειται για αμιγείς θυλάκους παραθερισμού. Σήμερα, κατά την περίοδο της «Κρίσης», οι οικισμοί αυτοί φαίνεται να ανθίστανται στο ευρύτερο στάσιμο κλίμα οικιστικής ανάπτυξης που επικρατεί στο νησί. Οι συνεντεύξεις σε μεσίτες της περιοχής κατέδειξαν πως αρκετοί, κυρίως αλλοδαποί, ευρωπαϊκής προέλευσης, επενδύουν σε παραθεριστική κατοικία «υψηλών προδιαγραφών», ενώ η 27 Όπως προκύπτει και από προγενέστερη έρευνα για την παραθερισμό στην Κέα, η παραθεριστική κατοικία σε οικισμούς σαν τον Κούνδουρο και τον Οτζιά κατανέμεται σε μεσαίες και υψηλές κοινωνικοεπαγγελματικές ομάδες (εισοδηματικά στρώματα). Οι παραθεριστές παρουσιάζουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο, με κυρίαρχο τύπο νοικοκυριού τον οικογενειακό και σημαντική την παρουσία παραθεριστών οικογενειακού τύπου με εργαζόμενους και τους δύο γονείς. Από την ίδια μελέτη προκύπτει πως η χρήση της παραθεριστικής κατοικίας γίνεται καθόλη τη θερινή περίοδο, αλλά και τα σαββατοκύριακα όλου του έτους. Η κατοικία χρησιμοποιείται από το σύνολο της οικογένειας και δε διακρίνεται προοπτική ενοικίασης ή πώλησης, ενώ δεν αποτελεί τη μόνη παραθεριστική διέξοδο της οικογένειας. Βλ. Ε. Παναγιωτάτου, κ.ά. (1997, op.cit.). 18

19 αξία των ακινήτων (γης και κτισμένου περιβάλλοντος) είναι η υψηλότερη στο νησί. Τέλος, η ισχνή 28 μετατροπή παραθεριστικών κατοικιών σε μόνιμες, φαίνεται να απομειώνεται, αφού κάποια νοικοκυριά, κυρίως στον Οτζιά, που είχαν επιλέξει την περιοχή ως τόπο μόνιμης/ή σχεδόν μόνιμης κατοικίας, επιστρέφουν στην πάλαι ποτέ κύρια κατοικία τους στην Πρωτεύουσα, όπως προέκυψε από συνεντεύξεις σε παραθεριστές. Τύπος : Παραθερισμός σε συνύπαρξη με τουρισμό, αλλά και υπηρεσίες αναψυχής (εστίαση) Βουρκάρι, (Γιαλισκάρι), Πήσσες Το Βουρκάρι και οι Πήσσες αποτελούν οικισμούς στους οποίους συνυπάρχουν παραθεριστική κατοικία, κατοικία του τοπικού πληθυσμού, ενοικιαζόμενα δωμάτια, καθώς και συμπληρωματικές τουριστικές δραστηριότητες. Πρόκειται για «παραδοσιακούς» οικισμούς της Κέας, οι οποίοι φαίνεται να εξελίσσονται οικιστικά ιδιαίτερα έντονα κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Το Βουρκάρι, λόγω της γειτνίασής του με το Λιμάνι και την ύπαρξη σε αυτό της μοναδικής οργανωμένης μαρίνας ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής του νησιού, και οι Πήσσες, λόγω του ιδιαίτερου φυσικού τους κάλους τους, προσέλκυσαν τόσο παραθεριστικές κατοικίες όσο και τουριστικά καταλύματα. Το Βουρκάρι, το οποίο τείνει να συνενωθεί οικιστικά με το γειτονικό Γιαλισκάρι, συγκεντρώνει την πιο εκσυγχρονισμένη και ανταγωνιστική μερίδα τουριστικών καταλυμάτων στο νησί. Σχετικά με την εξέλιξη της παραθεριστικής κατοικίας, αυτή εξελίσσεται εντός και με επέκταση του υφιστάμενου οικισμού. Πρόκειται για παραθεριστική κατοικία, η οποία εμφανίζεται υπό τη μορφή οργανωμένων συγκροτημάτων παραθεριστικής κατοικίας απευθυνόμενη σε υψηλά, κυρίως, εισοδήματα εμφανίζοντας τάσεις μετατροπής παραθεριστικών κατοικιών σε μόνιμες, λόγω της γειτνίασής του με την Κορρησία. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με την ύπαρξη σε αυτό μιας «πίατσας» υπηρεσιών εστίασης (εστιατόρια, μπαρ), συνέβαλε καθοριστικά στη συγκράτηση και 28 Άλλωστε η απόσταση από τον κύριο πόλο εξυπηρετήσεων, το Λιμάνι, ή τη Χώρα καθιστά προβληματική τη μόνιμη εγκατάσταση των παραθεριστών, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Οι περιοχές-θύλακοι αυτοί χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται ως «ησυχαστήρια». 19

20 περαιτέρω αύξηση του πληθυσμού του, ο οποίος προσανατολίζεται σε οικονομικές δραστηριότητες του τριτογενή τομέα της παραγωγικής διαδικασίας. Σήμερα, όπως διαμορφώνεται η προσφορά και η ζήτηση στο νησί σύμφωνα με συνεντεύξεις σε μεσίτες του νησιού, το Βουρκάρι (και το Γιαλισκάρι) αναδεικνύεται ως η περιοχή με τη μεγαλύτερη πραγματική αξία γης και ακινήτων. Οι Πήσσες αποτελούν έναν οικισμό, ο οποίος φαίνεται να έχει, σε γενικές γραμμές, τα ίδια χαρακτηριστικά ως προς τη διαμόρφωση της δυναμικής του με το Βουρκάρι. Η ύπαρξη στην περιοχή τουριστικών καταλυμάτων και υπηρεσιών εστίασης (εξυπηρετούν μεγάλη μερίδα χρηστών του γειτονικού Κούνδουρου) φαίνεται πως παράλληλα με την εξέλιξη του παραθερισμού λειτούργησαν ως καταλυτικές συνιστώσες για τη συντήρηση και ενδυνάμωση μιας κρίσιμης πληθυσμιακής μάζας, η οποία προσανατολίζεται, ως προς την απασχόλησή της, σε οικονομικές δραστηριότητες του δευτερογενή και τριτογενή παραγωγικού τομέα. Ο πληθυσμός του οικισμού εξειδικεύεται με τις οικοδομικές δραστηριότητες, αφού οι παραθεριστικές κατοικίες της περιοχές δεν εμφανίζουν την «εργολαβική φυσιογνωμία» των συγκροτημάτων παραθεριστικής κατοικίας στο Βουρκάρι (και το Γιαλισκάρι). Σήμερα, οι Πήσσες δε φαίνεται να παρουσιάζουν υψηλή ζήτηση, συγκριτικά με άλλους οικισμούς στο νησί. Τύπος Ε : Οικισμοί δυναμικής αγροτικής φυσιογνωμίας Ελληνικά, Κάτω Μεριά, Χαβουνά Στην Κέα διατηρούνται, ακόμη και σήμερα, στη φάση της «όψιμης επέλασής» του παραθερισμού, οικισμοί με αγροτική φυσιογνωμία και δυναμική. Οικισμοί σαν τα Ελληνικά, την Κάτω Μεριά και τα Χαβουνά διατηρούν μια κρίσιμη πληθυσμιακή μάζα, σαφώς συρρικνούμενη διαχρονικά, η οποία απασχολείται, σχεδόν αποκλειστικά, σε οικονομικές δραστηριότητες του πρωτογενή παραγωγικού τομέα. Η παραγωγική δυναμική τους είναι ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας για το νησί, αφού το μεγαλύτερο μέρος της αγροτικής παραγωγής του νησιού συγκεντρώνεται εκεί, σε ένα τοπικό (στο σύνολο του νησιού) αγροτικό περιβάλλον που αμομειώνεται 29 με τη 29 Χαρακτηριστικά, η αλιεία και οι καλλιέργειες παρουσιάζονται ιδιαίτερα συρρικνωμένες, όπου προϊόντα των κλάδων εισάγονται «φασόν» από την Αθήνα, ενώ η κτηνοτροφία καλύπτει οριακά τις ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού. 20

21 διόγκωση του δευτερογενή (κατασκευές) και του τριτογενή (παροχή υπηρεσιών) παραγωγικού τομέα. Η γεωγραφική θέση των οικισμών (στην ενδοχώρα του νησιού) αυτών δεν τους επέτρεψε να ακολουθήσουν το «μοντέλο» οικιστικής ανάπτυξης, όπως αυτό διαμορφώθηκε και εξελίχθηκε στο νησί, με επίκεντρο τις παράκτιες περιοχές/οικισμούς. Τα νοικοκυριά που διαβιούν στους οικισμούς αυτούς είναι αμιγώς αγροτικά και φαίνεται να μη διέθεταν στην ιδιοκτησία τους «αξιοποιήσιμες» εκτάσεις γης, τις οποίες θα μπορούσαν να «οικοπεδοποιήσουν», να πουλήσουν και να βελτιώσουν το βιοτικό τους επίπεδο μετοικώντας σε κάποιον από τους οικιστικούς/λειτουργικούς πόλους του νησιού (Ιουλίδα ή Κορρησία). Έτσι, ακόμη και σήμερα παραμένουν «παραδοσιακά» αγροτικά νοικοκυριά, τα οποία δε φαίνεται να έχουν μεταβάλει τις πρακτικές διαβίωσής τους. Σε οικισμούς σαν αυτούς, παρατηρείται υποτυπώδης συνύπαρξη με παραθεριστικές κατοικίες μεσαίων εισοδημάτων, οι οποίες σήμερα, λόγω της «Κρίσης», προσφέρονται προς πώληση. Οι περιοχές αυτές δεν παρουσιάζουν κάποιο αγοραστικό ενδιαφέρον από πλευράς ζήτησης, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, όπως προαναφέραμε, γεγονός που δημιουργεί ένα συνεχώς αυξανόμενο ανεκμετάλλευτο οικιστικό απόθεμα (stock) παραθεριστικών κατοικιών. Τύπος ΣΤ : Νέοι παραθεριστικοί οικισμοί Καμπί, Μελισσάκι, Όρκος, Σπαθί Όπως προαναφέραμε, ο αριθμός των οικισμών στην Κέα αυξάνεται με ιδιαίτερα έντονο ρυθμό, λόγω της ραγδαίας εξέλιξης του παραθερισμού. Οι οικισμοί που έχουν προκύψει κατά τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως παράκτιοι, παρουσιάζουν αμιγώς παραθεριστική φυσιογνωμία και έχουν προκύψει υπό το θεσμικό πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης. Η συγκέντρωση των παραθεριστικών κατοικιών εμφανίζεται με τοπικές πυκνώσεις και αραιώσεις, ενώ στην εξέλιξη των ίδιων των οικισμών καθοριστικής σημασίας ήταν τα έργα υποδομής που πραγματοποιήθηκαν είτε με ιδιωτική πρωτοβουλία είτε με «κατευθυνόμενη» στήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης, μιας και αναπτύχθηκαν σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτες περιοχές, λειτουργικά αποκομμένοι από τους πυρήνες «παραδοσιακών» ή «σύγχρονων» οικιστικών δικτυώσεων. Πρόκειται για οικισμούς στους οποίους συγκεντρώνονται παραθεριστικές κατοικίες υψηλών εισοδημάτων, πολλές φορές υπό τη μορφή των «περίκλειστων κοινοτήτων». 21

22 Χαρακτηριστικός των νέων αυτών οικισμών είναι το Καμπί, το οποίο κατά την τελευταία δεκαετία γνώρισε ραγδαία οικιστική εξέλιξη τείνοντας να συνενωθεί με το γειτονικό Κούνδουρο. Η συρρίκνωση της οικοδομικής δραστηριότητας που επέφερε στην Κέα η «Κρίση» δε φαίνεται να επηρεάζει τους οικισμούς αυτούς. Η οικοδομική δραστηριότητα συνεχίζεται ακόμη και σήμερα στους οικισμούς αυτούς και αφορά στην κατασκευή κατοικιών υψηλών προδιαγραφών, οι οποίες απευθύνονται σε ιδιαίτερα εύρωστες κοινωνικοεπαγγελματικές ομάδες/χρήστες. 22

23 23

24 IV. (Επανα-)προσδιορίζοντας τα εργαλεία σχεδιασμού: Η αναγκαιότητα «αναγνώρισης» της μεταβαλλόμενης χωρο-κοινωνικής πραγματικότητας Από την ως σήμερα διερεύνηση στην Κέα, προκύπτει πως στις αρχές του 80 το νησί καθίσταται ως υποδοχέας ζήτησης, αρχικά περιορισμένης, για παραθεριστική κατοικία στον, ήδη κηρυγμένο, παραδοσιακό οικισμό της Χώρας (Ιουλίδα). Η παρθενικότητα του τόπου, σε συνδυασμό με τη γειτνίασή του με την Αττική, τη γενικότερη βελτίωση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, καθώς και το αδιέξοδο που δημιούργησε στην Αττική η αυθαίρετη και απρογραμμάτιστη εκμετάλλευση των παραδοσιακών χώρων αναψυχής και παραθερισμού, προσελκύει παραθερισμό, καθώς και τα πρώτα καταλύματα και συναφείς τουριστικές υπηρεσίες στη Χώρα. Έκτοτε, στο νησί παρατηρείται «έξαρση» στην ανοικοδόμηση παραθεριστικής κατοικίας, σε πολύ μικρότερο βαθμό τουριστικών καταλυμάτων, ακολουθώντας την ανάπτυξη εντός των ορίων υφιστάμενων συνεκτικών οικισμών ή σε επέκτασή τους, καθώς και την εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτη δόμηση σε τόπους υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας (π.χ. Κούνδουρος, Οτζιάς). Κτήματα και βοσκότοποι μετατρέπονται σε «οικόπεδα» για την κάλυψη της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης για παραθεριστική κατοικία, η οποία συμπαρασύρει την αύξηση της αξίας των ακινήτων και συρρικνώνει την αγροτική γη, με βοσκοτόπους, παλιές αγροικίες και «σταβλιά» (στάβλοι) να μετατρέπονται σε κατοικίες οικονομικά εύρωστων χρηστών. Όπως προέκυψε από τη διερεύνηση, οι «ασυνέχειες» που εντοπίζονται στην Κέα και αφορούν στο οικιστικό της περιβάλλον μπορούν να ερμηνευτούν στη βάση της εξέλιξης της λειτουργίας του παραθερισμού στο νησί, αλλά και της εξέλιξης των οικιστικών δικτυώσεων. Έτσι, η εμπειρική διερεύνηση ανέδειξε πως στο νησί συνυπάρχουν οικισμοί με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Οι μεγαλύτεροι πληθυσμιακά οικισμοί, στους οποίους διαμένει και το μεγαλύτερο μέρος της τοπικής κοινωνίας, είναι η Ιουλίδα (Χώρα) Τύπος Α, που αποτέλεσε και τον πρώτο, ουσιαστικό, δίαυλο για την εξέλιξη του παραθερισμού στο νησί (1980 κι έπειτα), και η Κορησσία (Λιμάνι) Τύπος Β, η οποία αποτελεί τη «νέα κεντρικότητα» του νησιού και συγκεντρώνει το μεγαλύτερο πλήθος εξυπηρετήσεων τοπικής και υπερτοπικής φυσιογνωμίας και εμβέλειας. Στους οικισμούς που γειτνιάζουν με το Λιμάνι Τύπος : Βουρκάρι (Γιαλισκάρι) παρατηρείται συγκέντρωση παραθεριστικής κατοικίας (με τάσεις μετατροπής 24

25 παραθεριστικών κατοικιών σε μόνιμες), συναφών σε αυτή δραστηριοτήτων αναψυχής, ενώ εντοπίζονται έντονες οικιστικές (τάση οικιστικής «ενοποίησης») και περιβαλλοντικές πιέσεις. Οι οικισμοί στους οποίους κατευθύνθηκε, αρχικά τουλάχιστον, ο παραθερισμός εξελίσσονται σε σχετική γειτνίαση με τη Χώρα και το Λιμάνι Τύπος Γ : Κούνδουρος, Οτζιάς, αντίστοιχα, ακολουθώντας την εκτός σχεδίου χωρικά διάσπαρτη δόμηση σε τόπους υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος και ελκυστικότητας. Εκεί, η παραθεριστική κατοικία φαίνεται να εξελίσσεται με ιδιαίτερη ένταση «παρ-ενεργώντας» στη συρρίκνωση της αγροτικής γης και την πορεία του νησιού προς την «μονο-λειτουργική» εξειδίκευσή του. Τέλος, η συνάρθρωση της οικιστικής φυσιογνωμίας του νησιού ολοκληρώνεται με τη συνύπαρξη δυναμικών αγροτικών οικισμών Τύπος Ε, καθώς και «νέων» οικισμών υπό διαμόρφωση Τύπος ΣΤ με σαφή παραθεριστικό προσανατολισμό. Ένα οικιστικό σύνολο/δίκτυο δε συναρθρώνεται, όμως, μόνο από χωρικές λειτουργίες ή οικονομικές δραστηριότητες, αλλά και από «τρόπους ζωής». Έτσι, η τοπική κοινωνία, σήμερα, εμφανίζει συμπτώματα διαφοροποίησης ή/και εξάρθρωσής της. Η νέα «νησιωτική κοινωνικο-οικονομική τάξη» που έχει αναδειχτεί υιοθετεί νέες μορφές απασχόλησης, αλλά και πρότυπα κατανάλωσης, σαφώς επηρεασμένη από τους νέους χρήστες (έντονη τάση μιμητισμού), βελτιώνοντας μεν το βιοτικό της επίπεδο καθιστώντας δε τη μέχρι πρόσφατα «βιωματική» της ταυτότητα ιδιαίτερα αλλοιωμένη. Ο σχεδιασμός, όπως προκύπτει από την «ανάγνωση» και αξιολόγηση των «εργαλείων» του και την εμπειρική διερεύνηση, παρουσιάζει αδυναμία 30 στην «απεικόνιση και παρακολούθηση» κρίσιμων ζητημάτων, όπως: 30 Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι «Τύποι Οικισμών» που εντοπίστηκαν, με τις «ασυνέχειες» που «παράγουν», οι οποίοι φαίνεται να χρήζουν ιδιαίτερης ρύθμισης (π.χ ως προς τις οικιστικές ή/και περιβαλλοντικές πιέσεις που δημιουργούνται ) από το σχεδιασμό, ο οποίος, όπως προκύπτει από την «ανάγνωση» των «εργαλείων» του, στην προκειμένη περίπτωση Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π., αν και αναγνωρίζει «παθογενείς καταστάσεις» για την Κέα (ως νησί) δεν εξειδικεύει χωρικά, ώστε να ρυθμίσει τοπικά σε επίπεδο μικρο-κλίμακας-θυλάκου ζητήματα. 25

26 η άναρχη οικιστική επέκταση, οι συγκρούσεις/πιέσεις σε χρήσεις κατοικίας, τουρισμού, παραθερισμού, αγροτικής γης οι μεγαλύτερες πιέσεις εμφανίζονται στις παράκτιες ζώνες της Κορησσίας, του Βουρκαρίου, του Οτζιά των Ποισσών και του Κούνδουρου, η συνύπαρξη α και β κατοικίας, η αλλαγή των της χρήσης των εκτάσεων που μπορούν να χαρακτηρισθούν ως υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας, η πυκνή δόμηση σε περιοχές παραθεριστικής κατοικίας, η οικιστική, περιβαλλοντική και αισθητική υποβάθμιση, η μετατροπή α σε β κατοικία, οι αλλαγές στη φυσιογνωμία της παραθεριστικής κατοικίας ζητήματα απασχόλησης και τοπικής κοινωνία αγνοώντας παντελώς το χωρο-κοινωνικό πλαίσιο που φαίνεται να παγιώνεται σε επιμέρους τόπους, αδυναμία που φαίνεται να οξύνει, αντί να αμβλύνει τέτοια ζητήματα, μετασχηματίζοντας την πάλαι ποτέ «ειδυλλιακή» (idyll) εικόνα που χαρακτήριζε το νησιωτικό χώρο σε μια εικόνα «κρίσης» (crisis). 31 Η διερεύνηση, με τη μεθοδολογία που ανέπτυξε και την αναγνώριση στο χώρο θυλάκων διαφορετικής φυσιογνωμίας, θα μπορούσε να αποτελέσει μια καταρχήν προσέγγιση των τοπικών λειτουργικών και αναπτυξιακών χαρακτηριστικών της περιοχής για περαιτέρω χάραξη πολιτικών ρύθμισης του χώρου, όντας ένα ιδιαίτερα χρήσιμο «εργαλείο» στα χέρια της τοπικής αυτοδιοίκησης. 31 Οι οικονομικοί μετασχηματισμοί που συντελέστηκαν στη βρετανική ύπαιθρο και η αλλοτρίωση των τοπικών αγροτικών κοινωνιών αλλοίωσαν την ευρύτερη εικόνα της υπαίθρου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η S.Neal, για την ύπαιθρο παγιώθηκαν δυο αντιθετικές εικόνες, αυτή του «ειδυλλιακού» και αυτή του «σε κρίση» τόπου, κατάσταση η οποία οξύνεται «απουσία σχεδιασμού». Βλέπε, περεταίρω, Neal, S., Rural Identities: Ethnicity and Community in the Cotemporary English Countryside, Surrey: Ashgate, 2009, σελ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΗνήσοςΚέασταπλαίσιατηςαειφόρου ανάπτυξης.

ΗνήσοςΚέασταπλαίσιατηςαειφόρου ανάπτυξης. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ-ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΗνήσοςΚέασταπλαίσιατηςαειφόρου ανάπτυξης. Μαρία ΔΕΜΕΝΕΓΑ Αρχιτέκτων μηχανικός Ε.Μ.Π. Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009

στον αστικό ιστό Το παράδειγμα του Δήμου Αρτέμιδος Αττικής» ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ι. ΠΟΛΥΖΟΣ, Τζ. ΚΟΣΜΑΚΗ, Σ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ Αθήνα, Μάρτιος 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική - Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία Χωροταξία Μάθημα:Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης με όρους αειφορίας της Πάτμου Δωδεκανήσου

Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης με όρους αειφορίας της Πάτμου Δωδεκανήσου ΔΠΜΣ Πολεοδομία Χωροταξία Ευνοϊκοί και περιοριστικοί παράγοντες του σχεδιασμού με όρους αειφορίας Σ.Αυγερινού-Κολώνια, Ρ.Κλαπατσέα, Ν. Μπελαβίλας Ο τουρισμός κρουαζιέρας ως περιοριστικός παράγοντας ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΟιτουριστικέςπιέσειςστηνΠεριφέρεια Κρήτηςκαιταµοντέλατουριστικής ανάπτυξης

ΟιτουριστικέςπιέσειςστηνΠεριφέρεια Κρήτηςκαιταµοντέλατουριστικής ανάπτυξης ΟιτουριστικέςπιέσειςστηνΠεριφέρεια Κρήτηςκαιταµοντέλατουριστικής ανάπτυξης Αικατερίνη Τσουκαλά Γενική ιευθύντρια Χωροταξίας και Περιβαλλοντικής Πολιτικής Συντονίστρια του προγράµµατος OSDDT για την Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS

Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS Marathon Data Systems 22ή Πανελλαδική συνάντηση Χρηστών GIS ΑΘΗΝΑ 2014 2 3 1) να διαπιστώσει τις αλλαγές που υπέστη ο χώρος κατά την κατασκευή και λειτουργία του αεροδρομίου 2) να αξιολογήσει τις προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση και η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο

Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση και η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (ERSA-GR) 11ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Αγροτική οικονομία, ύπαιθρος χώρος, περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη Τουριστική κατοικία: Η θεσμική της κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Γκόρτσος. Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ. Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr,

Κώστας Γκόρτσος. Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ. Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr, Κώστας Γκόρτσος Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr, Σπουδές 2001 MSc Πολεοδομίας και Χωροταξίας ΕΜΠ 1985 Δίπλωμα Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Ηυποβάθμισητουτοπίουκαιτου περιβάλλοντος ως απόρροια της ανάπτυξης της παραθεριστικής κατοικίας Η περίπτωση της Κέας

Ηυποβάθμισητουτοπίουκαιτου περιβάλλοντος ως απόρροια της ανάπτυξης της παραθεριστικής κατοικίας Η περίπτωση της Κέας ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ-ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥΕΛΛΗΝΙΚΟΥΧΩΡΟΥ Ηυποβάθμισητουτοπίουκαιτου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΊΝΑΙ: ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΧΗ ΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΤΩΝΑΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΔΙΑΛΙΑΤΣΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΛΕΩΠΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΛΑΙ ΛΕΝΤΙΩΝ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ελληνική Δημοκρατία ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ανέστης Γουργιώτης Δρ. Μηχανικός Xωροταξίας Δ/νση Χωροταξίας Φωτεινή Στεφανή Τοπογράφος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΗΣ ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ι. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τουρισµός είναι η επίσκεψη ενός τόπου της ηµεδαπής ή αλλοδαπής µε σκοπό την ξεκούραση ή ψυχαγωγία

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΠΟΣ Α ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕ Ο ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ ΦΙΛΑ ΕΛΦΕΙΑΣ

ΗΜΑΡΧΕΙΟ ΜΠΟΣ Α ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕ Ο ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ ΦΙΛΑ ΕΛΦΕΙΑΣ Στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του ήμου Αχαρνών (σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου του Ν. 2508/97) καθορίζονται: α) οι περιοχές ειδικής προστασίας που δεν πρόκειται να πολεοδομηθούν (Ζώνη Προστασίας Κηφισού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ- ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ. «ΧΩΡΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ» ΚΑΙ «ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ» ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ- ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ. «ΧΩΡΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ» ΚΑΙ «ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ» ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ- ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΡΙΤΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ. «ΧΩΡΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ» ΚΑΙ «ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ» ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΙΟΥ Η εργασία μελετάει την σχέση των Οικονομικών, Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Οικονομική Πολιτική, Περιφερειακή Πολιτική,

1. Οικονομική Πολιτική, Περιφερειακή Πολιτική, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ενότητα 1: ( ιάρκεια 50 ώρες ): Περιφερειακή και Πολιτική. Βασικές Θεωρητικές Έννοιες 1. Οικονομική Πολιτική, Περιφερειακή Πολιτική, Περιφερειακή : Βασικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14

Περιεχόμενα. Πρόλογος 14 Περιεχόμενα Πρόλογος 14 Κεφάλαιο 1 Ιστορική εξέλιξη των πόλεων 17 1.1 Ορισμός της πόλης και βασικές έννοιες.................... 17 1.2 Η εξέλιξη των πόλεων............................... 21 1.3 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΜΟΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ 6 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 57- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΤΚ 40200 Τηλ. 2493350224, 2493022610 Fax 2493022310 Ιστοσελίδα:www.elassona.gov.gr Email: dimoselassonas@hol.gr ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051

5000 Γεωµετρικό µοντέλο 4500 Γραµµικό µοντέλο 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1991 2001 2011 2021 2031 2041 2051 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση Ε1: Εκτίµηση παροχών σχεδιασµού έργων υδροδότησης οικισµού Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002558788 2015-02-04

15PROC002558788 2015-02-04 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Ε.Π Περιφέρειας Κρήτης Ταχ. Δ/νση : Δ. Μποφώρ 7 71202 Ηράκλειο Πληροφορίες : Γ. Ανδρουλάκης Τηλ : 2813-404502 Fax

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αθήνα 22.07.2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αθήνα 22.07.2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αθήνα 22.07.2014 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αρχίζει σήμερα, στο Β Θερινό Τμήμα της Βουλής, η συζήτηση του Νομοσχεδίου του υπουργείου Τουρισμού, με τίτλο «Απλούστευση διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής

Γιάννης Σπιλάνης, Επ. Καθηγητής ΓΓ. Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστημίου Αιγαίου Στρατηγική και Πολιτικές για τη Νησιωτική Ανάπτυξη: Η Αναγκαιότητα για μια Ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ"

Εισήγηση με θέμα: Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ" Νίκος Μίχος, Συντονιστής θεματικής ομάδας σχεδιασμού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας

COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Πετράκος Κώστας COSTA NAVARINO, Η ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Ο.Τ.Α.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πετράκος Κώστας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Αντικείμενο αυτής της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ

Γ Σ Α Τ Σ Ρ Τ Ο Ρ ΝΟ Ν ΜΙΚΕ Κ Σ Ε Δ ΙΑΔ Α ΡΟ Ρ ΜΕΣ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ - Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ Νοέμβριος 2014 H ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ Προσπαθήσαμε να σχεδιάσουμε διαδρομές που στηρίζονται στην τοπική ταυτότητα και στο γαστρονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313

2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313 2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313 Περιγραφή προγράµµατος Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων δηµοσίευσε την 2η πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Δίκτυα «Τομέων» και «Τόπων»: Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Η εισήγηση βασίζεται σε μακροχρόνια ερευνητική προσπάθεια καταρχήν με το πρόγραμμα «Ακρίτας»,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο.

Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο. Εξέλιξη του λιανικού εμπορίου. Προς νέες κεντρικότητες στον αστικό χώρο. Βάλια Αρανίτου, ΙΝΕΜΥ, Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιων Σαγιάς, ΕΜΠ ΟΡΣΑ-ΕΣΕΕ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΗ. Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ SWOT ANALYSIS ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ SWOT ANALYSIS ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Ε.Μ.Π. Μεταπτυχιακή κατεύθυνση: Πολεοδοµία-Χωροταξία «Προσεγγίσεις του εφαρµοσµένου αστικού σχεδιασµού στην Ελλάδα» Υπεύθυνοι µαθήµατος: Κ. Σερράος, Ε. Κλαµπατσέα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγραφές εκπόνησης µελετών γενικών κατευθύνσεων της παρ. 3 του άρθρου 24 του Ν. 2508/97 Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜ.

Προδιαγραφές εκπόνησης µελετών γενικών κατευθύνσεων της παρ. 3 του άρθρου 24 του Ν. 2508/97 Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜ. Προδιαγραφές εκπόνησης µελετών γενικών κατευθύνσεων της παρ. 3 του άρθρου 24 του Ν. 2508/97 'Εχοντας υπόψη: Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΗΜ. ΕΡΓΩΝ 1. Τις διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου 24

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΗΜΕΡΙ ΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΟΕΚΛΕΓΕΝΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΔΗΜΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΉΣ Η. Λίτσος, Μηχανικός Παραγωγής, στέλεχος Ε.Ε.Τ.Α.Α. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΣ Ο.Ε.Υ. Άρθρο 10, Ν. 3584/07 (Κώδικας προσωπικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΠΣ - ΠΜ

ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΠΣ - ΠΜ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ-ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΠΣ - ΠΜ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η περίπτωση του Φαληρικού Όρµου

ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η περίπτωση του Φαληρικού Όρµου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική-Σχεδιασµός του χώρου- Κατεύθυνση: Πολεοδοµία-Χωροταξία Μάθηµα: Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασµού και της οικιστικής ανάπτυξης. ΑΣΤΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΜΕΤΩΠΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ «Προκαταρκτικό κείμενο Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης 2008-2020 2020 της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κέρκυρας Σχέδιο για την Περίοδο 2008-2020» 2020» Μάιος 2009 Στρατηγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ Υ ΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Χωροταξικός σχεδιασµός & υδατοκαλλιέργειες στον ευρωπαϊκό χώρο Μέχρι σήµερα δεν υπάρχει ολοκληρωµένο

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Του άρθρου 33, παρ. 2 του Ν.4269/2014 (ΦΕΚ Α 142)

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Του άρθρου 33, παρ. 2 του Ν.4269/2014 (ΦΕΚ Α 142) ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Του άρθρου 33, παρ. 2 του Ν.4269/2014 (ΦΕΚ Α 142) Με την παρούσα Τεχνική Έκθεση γίνεται αντιστοίχηση κατ αναλογία, των προβλεπομένων στην μελέτη Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Αποδελτίωση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Πεδίου

Αποδελτίωση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Πεδίου Αποδελτίωση των αποτελεσμάτων της Έρευνας Πεδίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Το Υπουργείο Πολιτισμού Τουρισμού δίνει κατ αρχήν έμφαση στην ανάγκη εναρμόνισης του Ειδικού Πλαισίου με το υφιστάμενο και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ»

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ» ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ / ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ Συνολική έκταση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ Ε Ε ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΚΡΙΣΙΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Τ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Κάλυψη μελλοντικών ενεργειακών αναγκών όλων των νησιών από πλευράς επάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

για την ευρύτερη περιοχή. Το κτίριο δεσπόζει στην περιοχή

για την ευρύτερη περιοχή. Το κτίριο δεσπόζει στην περιοχή Διατηρητέο Σαπουντζή Το Διατηρητέο Σαπουντζή αποτελεί ένα σπουδαίο ιστορικό κτίριο, με αξιόλογα και σπάνια αισθητικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά. Βρίσκεται στην αναπτυσσόμενη περιοχή Περιγιαλίου, την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η Νησιωτικότητα ως Ευκαιρία: Μία Ολοκληρωµένη Αναπτυξιακή Πρόταση για τα Νησιά την Περίοδο 2014-2020 ευτέρα 10 εκεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης Ενημερωτική Εσπερίδα ΤΕΕ Μαγνησίας και Κοσμητείας Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα: Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΜΕΛΕΤΩΝ Τμήμα Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ 1 o ΣΤΑΔΙΟ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Για εκτός σχεδίου γήπεδα και όταν οι χρήσεις γης δεν είναι καθορισμένες με ειδικό Προεδρικό Διάταγμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 13.1 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Μορφολογία - Γενικά Ο νοµός Καβάλας είναι ο µόνος µη συνοριακός νοµός της Περιφέρειας και ο νοµός µε το µεγαλύτερο ανάπτυγµα θαλάσσιου µετώπου

Διαβάστε περισσότερα

ηαγοράτωνγηπέδωντο 2011 στηνμακεδονία ήαλλιώς η ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ σε συνδυασµό µε την ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ και οι επιπτώσεις τους στην ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΩΝ ΠΑΠΩΤΗΣ ΑΡΗΣ Αγρονόµος Τοπογράφος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ

Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ Τουριστικές Επενδύσεις: Ξεκλειδώνοντας τη Δυναμική Δημόσια Ακίνητα και Προσέλκυση Τουριστικών Επενδύσεων μέσω των ΕΣΧΑΔΑ Ζωή Χριστοδουλοπούλου, Project Manager 2015 - Νέο Ρεκόρ για τον Ελληνικό Τουρισμό

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα