Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΟΕΞΆΡΤΗΣΗΣ : ΜΙΑ ΑΠΌΠΕΙΡΑ ΔΙΕΡΕΎ- ΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΈΣΗΣ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΟΕΞΆΡΤΗΣΗΣ : ΜΙΑ ΑΠΌΠΕΙΡΑ ΔΙΕΡΕΎ- ΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΈΣΗΣ."

Transcript

1 Ο ΡΌΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΟΕΞΆΡΤΗΣΗΣ : ΜΙΑ ΑΠΌΠΕΙΡΑ ΔΙΕΡΕΎ- ΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΈΣΗΣ. Α ΤΣΟΥΝΗΣ* Περίληψη Η εξάρτηση από ουσίες αποτελεί φαινόμενο πολυπαραγοντικό που καθορίζεται από πλήθος βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραμέτρων. Ο ρόλος που παίζει η οικογένεια στην εγκατάσταση και αναπαραγωγή της εξάρτησης στο ξεχωριστό άτομο, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Πλήθος ερευνών διαχρονικά έχει καταδείξει μια σειρά επαναλαμβανόμενων δυσλειτουργικών μοτίβων στο οικογενειακό ιστορικό εξαρτημένων ατόμων. Στόχος του συγκεκριμένου άρθρου είναι η παρουσίαση των βασικότερων χαρακτηριστικών που εμφανίζει το προφίλ της οικογένειας των συγκεκριμένων ατόμων. Ξεκινώντας απ την οριοθέτηση του περιεχομένου της εξάρτησης, θα παρουσιαστούν ορισμένες βασικές έννοιες. Στη συνέχεια θα γίνει αναφορά στα βασικά δομικά στοιχεία της οικογένειας ως «σύστημα». Κατόπιν θα παρουσιαστούν τα χαρακτηριστικά που παρουσιάζουν οι οικογένειες των εξαρτημένων από ουσίες ατόμων. Τελειώνοντας επιχειρείται να αναδειχθεί η σημασία εστιασμένων παρεμβάσεων στα πεδία της πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης Λέξεις Κλειδιά: Εξάρτηση, Ναρκωτικά, Οικογένεια. Εισαγωγή Βασικές Έννοιες Η εξάρτηση από ουσίες αποτελεί φαινόμενο βιοψυχοκοινωνικό, πολυδιάστατο και πολυπαραγοντικό 1,2. Η εξάπλωσή του φαίνεται να σχετίζεται έντονα με το σύγχρονο αναπτυξιακό μοντέλο και τους όρους που θέτει στην καθημερινότητα του ατόμου, καθώς για πολλούς αιώνες η συνύπαρξη ανθρώπου και ουσιών δεν είχε οδηγήσει στην σημερινή ανεξέλεγκτη έκταση του φαινομένου 3. Σύμφωνα με του Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, βασικό γνώρισμα της εξάρτησης είναι η ανάγκη συνεχούς αύξησης του εξαρτησιογόνου παράγοντα, του οποίου η διακοπή είναι εξαιρετικά επώδυνη, δυσχερής ή αδύνατη 4. Τα κύρια χαρακτηριστικά της συνοψίζονται ως εξής : α) ανάγκη συνεχούς χρήσης κάποιας ουσίας, η προμήθεια της οποίας γίνεται με κάθε τίμημα, β) υπερβολική εξασθένηση όλων των υπολοίπων ενδιαφερόντων γ) αποδοχή ενός τυπικού κοινωνικού ρόλου (εξαρτημένος) και η υιοθέτηση συμπεριφορών που ανταποκρίνονται σ αυτόν 5. * Ψυχολόγος M.Sc. Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Δήμου Θεσ/νίκης-ΟΚΑΝΑ. Η εξάρτηση (drug-addiction) διαφοροποιείται απ τη χρήση (drug use) που αναφέρεται στην απλή δοκιμαστική, περιστασιακή χρήση ουσιών 6. Η διαδρομή απ την απλή δοκιμή έως την εγκατάσταση της εξαρτητικής συμπεριφοράς περνά από τρία στάδια 6. Σε μια πρώτη φάση (early stage addiction), υπάρχει μια διαδικασία πειραματισμού που οδηγεί στην άντληση ευχαρίστησης. Στη δεύτερη φάση (intermediate stage addiction), η χρήση πραγματοποιείται συχνότερα, όλο και περισσότερος χρόνος αφιερώνεται στην προσπάθεια εξασφάλισης της ουσίας, ενώ οι συναναστροφές επικεντρώνονται περισσότερο γύρω απ αυτή, αυξάνοντας τις τριβές με το περιβάλλον. Στο τρίτο στάδιο (advance addiction), όπου η εξάρτηση έχει εγκατασταθεί, το άτομο δείχνει να αδυνατεί να ελέγξει τη συμπεριφορά του, παρόλο που οι δυσάρεστες συνέπειες τείνουν να γίνουν ανεξέλεγκτες 6. Συνεπώς ο πειραματισμός και η χρήση δεν οδηγούν αναπόφευκτα στον εθισμό. Η εξάρτηση αποτελεί σύμφωνα με τον Olievenstein συνάντηση ανάμεσα σε μια ουσία και μια προσωπικότητα σε μια δεδομένη κοινωνικό-πολιτισμική στιγμή 7. Είναι το αποτέλεσμα της συνάντησης της προσωπικής ψυχολογικής κρίσης του ατόμου με την κοινωνική. Σημαντικό ρόλο στην εγκατάσταση της εξάρτησης παίζει η προσωπικότητα του ατόμου, το οικογενειακό και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον 8. Το άτομο μπορεί να χρησιμοποιεί την ουσία είτε ως μέσο ευφορίας, είτε ως μέσο αποφυγής του ψυχικού πόνου 9. Και στις δυο περιπτώσεις η ουσία διαμεσολαβεί ανάμεσα στον ίδιο και τα συναισθήματα του, ανάμεσα στον ίδιο και τους άλλους 10. Οι παράγοντες που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εκδήλωση του φαινομένου της εξάρτησης, εμφανίζονται και αναπαράγονται σε σημαντικό βαθμό κατά την παιδική και εφηβική ηλικία 11. Η ύπαρξη ενός ελλειμματικού ψυχολογικού υποστρώματος καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ευαλωτότητα του ατόμου. Ωστόσο δεν αρκεί για την εμφάνιση της εξάρτησης που καθορίζεται από μεγάλο εύρος παραγόντων 10. Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην εγκατάσταση και συντήρηση της ουσιοεξάρτησης διαδραματίζει η οικογένεια. Ως πρωταρχική κοινωνική ομάδα, ως «σύστημα», λειτουργεί ως καθρέφτης των αντιθέσεων που γεννιούνται έξω απ αυτή αναπαράγοντας τους όρους λειτουργίας και τις αντιφάσεις της κοινωνικής ζωής 12. Χωρίς να είναι ο μοναδικός παράγοντας, η οικογένεια λειτουργεί καταλυτικά στην πορεία ανάπτυξης και καθορισμού της προσωπικότητας και της ταυτότητας. Μέσω των διεργασιών που αναπτύσσονται στα πλαίσιά της, ενισχύει ή μπλοκάρει τη συναισθηματική ωρίμανση, συμβάλει στην ανάπτυξη θετικών ή αρνητικών τρόπων διαχείρισης των προβλημάτων 13. Για το

2 110 λόγο αυτό η μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ως «σύστημα», συμβάλει στην αποσαφήνιση του δραστικού της ρόλου στον προσανατολισμό του ατόμου προς τις εξαρτήσεις 14. Η Οικογένεια ως Σύστημα Η οικογένεια αποτελεί ένα δυναμικό και πολυσυλλεκτικό σύστημα ιδεών, συναισθημάτων και συμπεριφορών, του οποίου τα στοιχεία αλληλοεπηρεάζονται και αλληλοτροφοδοτούνται 14 Οι αλλαγές που συντελούνται στο εσωτερικό της επιδρούν τόσο πάνω στο άτομο, όσο και στο σύνολο της οικογένειας, καθώς διανύει τον κύκλο ζωής της 15. Τα ξεχωριστά μέλη της οφείλουν να βρουν τρόπο αρμονικής συνύπαρξης καθιστώντας το σύνολο λειτουργικό, καθώς οι δημιουργούμενες αλληλοδιαπλοκές έχουν τέτοια μορφή, ώστε το ένα μέλος να επεμβαίνει διαρκώς στην πορεία ζωής των άλλων 16. Το οικογενειακό σύστημα διαφοροποιείται και εκτελεί λειτουργίες μέσα από τα υποσυστήματα του, που σχηματίζονται από γενιές (γονείς-παιδιά), από το φύλο (μητέρα-κόρη, πατέραςγιός) καθώς και τους ρόλους που τα άτομα αναλαμβάνουν 15. Η θέση των παιδιών μέσα στο σύστημα καθορίζεται από τη μορφή, της συνοχή και τις αξίες που επικρατούν στο εσωτερικό του. Η εξέλιξη ενός παιδιού είναι στενά συνδεδεμένη με το σύνολο των πλευρών της λειτουργίας της οικογένειας 14. Πρωταρχικό της καθήκον είναι η δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα προσφέρει μια πρωταρχική αίσθηση ασφάλειας και δυνατότητες δημιουργικής εξέλιξης στα παιδιά. Η σύγχυση ρόλων, η απουσία αξιών, η ασταθής γονική παρουσία και η ασυνεπής συμπεριφορά των γονιών, οδηγούν τα παιδιά σε μια αναπτυξιακή πορεία χωρίς σταθερά πρότυπα και σημεία αναφοράς, που περιορίζουν ή μηδενίζουν την απαραίτητη φροντίδα του παιδιού, επιφέροντας μια σειρά από αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη 17. Η γνώση των γνωρισμάτων της οικογένειας θεωρείται απαραίτητο στοιχείο για να γίνει κατανοητό το εύρος της λειτουργίας ή δυσλειτουργίας της, προκειμένου να κατανοήσουμε τις επιπτώσεις στην γνωστική, πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη των μελών της 16. Στην οικογένεια, όπως και σε κάθε άλλο ανθρώπινο σύστημα, υπάρχουν όρια. Τα όρια αυτά αφορούν στον ιδιαίτερο βαθμό με τον οποίο τα μέλη της μοιράζονται πληροφορίες και εμπειρίες, τόσο μεταξύ τους, όσο και με άλλα άτομα εκτός οικογένειας 18. Λειτουργούν ως φίλτρο που συγκρατεί ορισμένα στοιχεία εντός του συστήματος, προστατεύοντας έτσι την αυτονομία του, την ίδια στιγμή που επιτρέπει την ελεύθερη μεταφορά πληροφοριών και μηνυμάτων εκτός συστήματος, διευκολύνοντας έτσι τη σχέση με τους άλλους. Μια οικογένεια με τελείως ανοιχτά όρια αποδέχεται όλα τα μέλη που θέλουν να μπουν στο σύστημά της, καθώς και κάθε καινούρια ιδέα. Το γεγονός αυτό αν και διευρύνει το πλαίσια και τις δυνατότητες ψυχικής, συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης, στην υπερτροφική του εκδοχή αφήνει τα μέλη του απροστάτευτα και ενέχει τον κίνδυνο της σύγχυσης και της έλλειψης κατανόησης των ρόλων 19. Στο άλλο άκρο του φάσματος βρίσκεται η κλειστή οικογένεια που πάσχει από έλλειψη ιδεών και εμποδίζει την παροχή ερεθισμάτων. Το κλειστό οικογενειακό σύστημα είναι δύσκαμπτο αποκλείει καθετί διαφορετικό και απορρίπτει κάθε ιδέα και αξία που του είναι ασύμφωνη 19. Φυσικά οι διαφορετικοί τύποι οικογένειας δεν εξαντλούνται στα δυο παραπάνω σχήματα που απλά καθορίζουν τα δυο άκρα ενός συνεχούς. Το εύρος επομένως του προσδιορισμού του βαθμού στον οποίο η οικογένεια λειτουργεί ως κλειστό ή ανοιχτό σύστημα ποικίλει σημαντικά 19. Αυτό που σε κάθε περίπτωση έχει μεγάλη σημασία είναι τα όρια αυτά να είναι ξεκάθαρα ανάμεσα στις γενιές. Το στοιχείο αυτό αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση διασφάλισης της λειτουργικότητας του πλαισίου, της ουσιαστικής επικοινωνίας, έκφρασης και διαχείρισης των συναισθημάτων 15. Την ίδια στιγμή εντός της οικογένειας αποδίδονται στα άτομα συνειδητά ή υποσυνείδητα ιδιαίτεροι ρόλοι (παραδοσιακοί ή όχι, τυπικοί ή άτυποι), όπως του ειρηνοποιού ή του επιλυτή προβλημάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις οι ρόλοι αυτοί είναι αρνητικοί. Στις περιπτώσεις αυτές έχει μεγάλη σημασία να εντοπίσουμε τα ιδιαίτερα δυναμικά που υποστηρίζουν και αναπαραγάγουν αρνητικούς ρόλους και να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς που οδηγούν σε μια παθολογική ισορροπία 15. Σε γενικές γραμμές η αξιολόγηση της λειτουργίας του οικογενειακού συστήματος οικοδομείται στη βάση της διαρκούς εκτίμησης παραμέτρων ενδεικτικών της ποιότητας της επαφής μεταξύ των μελών της, όπως το συναισθηματικό κλίμα, η επικοινωνία, τα όρια, οι συμμαχίες, η σταθερότητα, η οικογενειακή επάρκεια και οι σχέσεις με το περιβάλλον 17. Προκειμένου να ολοκληρωθούν θετικά οι διεργασίες που θα χρωματίσουν το μέλλον ενός παιδιού, πρέπει πρώτα απ όλα οι γονείς να έχουν σαφή αντίληψη των δικών τους ορίων. Γονείς που αισθάνονται ασφαλείς ως προς την ταυτότητά τους και μπορούν να προσδιορίζουν συνεχώς τα όριά τους, δημιουργούν σχέσεις μέσω των οποίων τα παιδιά μπορούν με τη σειρά τους να ορίσουν τον εαυτό τους, ώστε να διευκολυνθεί η ανεξαρτησία τους 14. Μεγάλη σημασία έχει επίσης η ύπαρξη ενός ικανοποιητικού πλαισίου επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των δυο γονέων, καθώς και η κοινή τους στάση απέναντι στα γεγονότα. Τα διπλά μηνύματα οδηγούν ουσιαστικά στη δημιουργία δύο οικογενειών εντός του ίδιου συστήματος, προκαλώντας στα παιδιά το βίωμα της έλλειψης μιας ενιαίας φυσικής προστασίας εκ μέρους των γονέων 20. Για να μπορέσει το παιδί ή τα παιδιά μιας οικογένειας να αναπτύξουν την προσωπική τους ταυτότητα, καθώς και να αποκτήσουν πρωτοβουλίες και αυτοέλεγχο, θα πρέπει οι γονείς να παρέχουν ελευθερία, χώρο και σταθερότητα. Ανεπάρκειες στη φροντίδα και διαταραχές στην επικοινωνία έχουν σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην ψυχική υγεία, όσο και στην ανάπτυξη της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς του παιδιού 14. Έτσι, η οικογένεια ως σύστημα κατεξοχήν δυναμικό, έχει να επιτελέσει σκοπούς και στόχους, να εκτελέσει καθήκοντα, να δημιουργήσει πρότυπα, να διαμορφώσει προσωπικότητες και να διατηρήσει την αναλογία ανάμεσα στις αλληλοσυμπληρούμενες συνιστώσες του «ανήκειν» και της αυτονομίας. Όλα αυτά δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε όλα τα μέλη να ζουν και να μεγαλώνουν υγιώς, αλλά και η ίδια να λειτουργήσει μέσα από μια διαδικασία, όπου τα άτομα που την απαρτίζουν να ωριμάσουν ανεξάρτητα 21.

3 111 Χαρακτηριστικά της Οικογένειας του Εξαρτημένου Ατόμου Ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζει το οικογενειακό περιβάλλον στην εγκατάσταση και συντήρηση της εξάρτησης έχει αποτελέσει αντικείμενο σειράς ερευνών. Οι περισσότερες απ αυτές φαίνεται να συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι οι τοξικοεξαρτημένες προσωπικότητες μπορούν να προκύψουν στους κόλπους ακόμη και των πιο διαφορετικών τύπων οικογενειακής δομής 22. Ωστόσο ορισμένα χαρακτηριστικά φαίνεται να είναι κοινά στη λειτουργία των οικογενειών των εξαρτημένων ατόμων Και παρόλο που πρόκειται για χαρακτηριστικά που συναντάμε και σε πολλές άλλες οικογένειες, στην περίπτωση που συζητάμε εκφράζονται υπερτροφικά 25. Χωρίς λοιπόν να παραβλέπουμε πως κάθε οικογένεια, όπως και κάθε προσωπικότητα, είναι μοναδική, έχει νόημα να εστιάσουμε στα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις οικογένειες των εξαρτημένων, δίχως βέβαια να πέφτουμε στην παγίδα μιας τυπολογικής αντίληψης συγκεκριμένων και άκαμπτων μοντέλων. Ένα στοιχείο που παρατηρείται έντονα είναι η μεγάλη συχνότητα ψυχικών διαταραχών στο ιστορικό των μελών της οικογένειας 26. Ιδιαίτερα συχνή φαίνεται να είναι η περίπτωση της κατάθλιψης 10. Μεγάλη συχνότητα παρουσιάζει και χρήση ψυχοτρόπων ουσιών 27 από τους γονείς, ενώ συχνή είναι και η κατάχρηση αλκοόλ, κυρίως απ την πλευρά του πατέρα 23,26, Στην περίπτωση μάλιστα του αλκοολισμού, η κατάχρηση αλκοόλ απ τις προηγούμενες γενιές δείχνει να παίζει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο Παράλληλα με τη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών, πολλές φορές στους γονείς ενυπάρχουν και άλλες συμπεριφορές, μη χημικής εξάρτησης, όπως αυτή του τζόγου 23. Ο βαθμός ενδοοικογενειακής σύγκρουσης είναι υψηλός και αρκετές φόρες εκφράζεται με ιδιαίτερα έντονο και βίαιο τρόπο. Η τεταμένη οικογενειακή ατμόσφαιρα αντανακλάται άλλωστε στη μεγάλη συχνότητα των διαζυγίων 22, Ένα στοιχείο που επίσης χαρακτηρίζει πολλές οικογένειες εξαρτημένων, είναι η συχνή ύπαρξη στην ιστορία τους, πρόωρων και απροσδόκητων θανάτων αγαπημένων προσώπων. Συχνά πρόκειται για γεγονότα που συνοδεύονται από ανολοκλήρωτες διαδικασίες θρήνου, καθηλώνοντας τον κύκλο ζωής της οικογενείας σ ένα σημείο της ανάπτυξής του και δίνοντας κεντρική θέση στη θεματική του θανάτου 34. Επίσης περιστατικά σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης απ τους γονείς, είναι συχνά παρόντα στο ιστορικό εξαρτημένων ατόμων, ιδιαίτερα στην περίπτωση των γυναικών. Για αρκετούς μελετητές, η χρήση ουσιών σε αρκετές τέτοιες περιπτώσεις, φαίνεται να αποτελεί μια προσπάθεια αυτοίασης του ψυχικού πόνου που έχει προκληθεί στο παρελθόν 35. Όσον αφορά στα πρόσωπα της οικογένειας, ο πατέρας συνήθως εμφανίζεται να είναι συναισθηματικά απόμακρος και αδιάφορος Η επικοινωνία που αναπτύσσει με τα υπόλοιπα μέλη είναι αρκετά επιφανειακή, ενώ η εύκολη χειραγώγησή του από τη μητέρα (ακόμη και αν δεν γίνεται με έκδηλο τρόπο), τον κάνει να μοιάζει με «αχυράνθρωπο» 25,38. Η μητέρα απ την άλλη είναι συνήθως υπερπροστατευτική, αναπτύσσοντας συμβιωτικού τύπου σχέσεις με τα παιδιά και κυρίως με τον γιό 23. Η λειτουργία της χαρακτηρίζεται από συναισθηματική υπερεμπλοκή, ασκεί έντονη επιρροή και είναι αρκετά παρεμβατική στη ζωή του παιδιού 25. Το προφίλ ωστόσο της οικογένειας με τον προσκολλημένο γονέα από τη μια και τον αποστασιοποιημένο απ την άλλη, δεν σχηματοποιείται πάντα στην παραπάνω μορφή. Υπάρχουν και φορές που ο υπερπροστατευτικός γονέας είναι ο πατέρας. Ακόμη όμως και σ αυτές τις περιπτώσεις το εξαρτημένο άτομο είναι συχνότερα του αντίθετου φύλλου 12, 23. Η επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας δεν είναι άμεση και ουσιαστική, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που η επαφή γίνεται με τρόπους αρνητικούς (μομφή, παράπονα κ.λπ.) 10. Συχνά διαμορφώνονται τριγωνικές σχέσεις όπου η συμμαχία των δυο μελών από διαφορετικές γενιές οδηγεί στον αποκλεισμό ενός τρίτου 10. Ανάμεσα στα πρόσωπα που αλληλεπιδρούν, υπάρχει συνήθως κάποιος ενδιάμεσος (π.χ. ο γιός μιλά στη μητέρα για να ακούσει ο πατέρας), ενώ οι γονείς μην έχοντας ποτέ σχεδόν κοινή στάση απέναντι στο παιδί τείνουν να περνούν αντιφατικά μηνύματα 2. Οι αντιφάσεις άλλωστε που οδηγούν σ αυτά τα «διπλά μηνύματα» σχετίζονται με το ότι πολλές φορές η οικογένεια του εξαρτημένου λειτουργεί με ελάχιστους ή καθόλου κανόνες, όπως επίσης με το ότι παρατηρείται σύγχυση ορίων, τόσο ανάμεσα στα υποσυστήματα γονέων-παιδιών, όσο και σε διαφορετικές γενιές (π.χ. η γιαγιά έρχεται να αναλάβει το ρόλο της μητέρας) 12, 39. Ωστόσο αν και η επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη δεν είναι ουσιαστική, οι σχέσεις μεταξύ τους είναι παραδόξως στενές κατά ένα τρόπο που να προκαλούν και να διαιωνίζουν την υλική και συναισθηματική εξάρτηση του παιδιού απ τους γονείς 23. Παρόλο που φαινομενικά, μέσα απ τις συχνές φυγές, το τοξικοεξαρτημένο άτομο δείχνει να διακόπτει τους δεσμούς με την οικογένεια, σ ένα βάθος χρόνου εξακολουθεί να είναι προσκολλημένος σ αυτή και καθηλωμένος στην οικογενειακή εστία, διατηρώντας έντονες αν και διαταραγμένες σχέσεις μαζί της 23. Το οικογενειακό σύστημα του εξαρτημένου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «κλειστό», με αδιαπέραστα όρια, καθώς αφενός η αλληλεπίδραση στα πλαίσιά του χαρακτηρίζεται από ακαμψία και αφετέρου δεν δείχνει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις για αλλαγή 10. Ένα σύστημα, που επειδή στο επίκεντρό του βρίσκεται η αδυναμία αληθινής επικοινωνίας, αποτυγχάνει στα δυο βασικά καθήκοντα με τα οποία είναι επιφορτισμένο : απ τη μια με την μετάδοση του αισθήματος του «ανήκειν» σε μια ασφαλή πρωτογενή ομάδα και απ την άλλη με το καθήκον να συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση του ατόμου, με τέτοιους όρους που θα το κάνουν να συγκροτήσει μια αυτοδύναμη και ανεξάρτητη προσωπικότητα 10. Στα όρια λοιπόν μιας τέτοιας οικογένειας το σύμπτωμα της εξάρτησης εμφανίζεται σαν «παράδοξη λύση» στο βασανιστικό δίλλημα της παραμονής ή φυγής απ το σπίτι 10,23. Η εξάρτηση απ τις ουσίες έρχεται να διαιωνίσει την πλήρη εξάρτηση (οικονομική, συναισθηματική) απ την οικογένεια 10,23. Μια τέτοια λύση εξάλλου αποσπά την προσοχή των γονέων απ τα πραγματικά προβλήματα που συνδέονται με την έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας. Εξισορροπεί την

4 112 συναισθηματική απόσταση μεταξύ τους, «ενώνοντάς» τους στην προσπάθειά τους να σώσουν το παιδί 38. Αποσπώντας όμως την προσοχή της οικογένειας από τα άλλα προβλήματα, ο εξαρτημένος γίνεται ο ίδιος το πρόβλημα, μπαίνοντας στο επίκεντρο και κρατώντας την οικογένεια ενωμένη 2. Η εξάρτηση από ναρκωτικές ουσίες γίνεται έτσι μια παράδοξη στρατηγική απάντησης στο δίλλημα διατήρησης ή διάλυσης της οικογένειας 2, 10, 40. Σαν «κλειστό» σύστημα, η οικογένεια του εξαρτημένου αναπαράγει διαρκώς τα ίδια δυναμικά και αρνείται να δει την πραγματικότητα, όπως αυτή εκφράζεται σε μια σειρά από υπαρκτά προβλήματα. Αντιστέκεται έτσι σε κάθε απόπειρα αλλαγής που θα ταράξει την παθολογική της ομοιόσταση 10,23. Συνοψίζοντας τα παραπάνω θα μπορούσαμε να πούμε πως στην οικογένεια του εξαρτημένου συναντάμε συχνά τρία βασικά χαρακτηριστικά : χαμηλό βαθμό συνοχής, μικρό βαθμό εκφραστικότητας και πολύ υψηλό βαθμό σύγκρουσης 41. Η εσωτερική ζωή του πλαισίου είναι συχνά χαοτική, τυχαία, απρόβλεπτη και ασυνεπής, την ώρα που οι σχέσεις μεταξύ γονέων και παιδιών είναι έντονα δυσλειτουργικές 42. Σίγουρα το φαινόμενο της ουσιοεξάρτησης δεν συνδέεται με ένα συγκεκριμένο τύπο οικογένειας, ένα σταθερό παθογνωμικό προφίλ 22. Τα χαρακτηριστικά που φαίνεται να είναι κοινά στις περισσότερες οικογένειες εξαρτημένων τα συναντά κανείς σε μεγάλο αριθμό οικογενειών. Ωστόσο στην περίπτωση που συζητάμε τα εντοπίζουμε σε παθολογικά ακραίες μορφές. Παρόλα αυτά η προσέγγιση των στοιχείων αυτών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την ανάπτυξη της θεωρίας, σε μια προσπάθεια κατανόησης του ιδιαίτερου ρόλου που διαδραματίζει η οικογένεια στην εγκατάσταση της ουσιοεξάρτησης. Κυρίως όμως είναι χρήσιμη στην κατεύθυνση καθορισμού ειδικών παρεμβάσεων με επίκεντρο την οικογένεια, τόσο σε επίπεδο πρόληψης, όσο και σ αυτό της θεραπείας και της κοινωνικής επανένταξης. Συμπεράσματα Η θεωρητική συζήτηση γύρω απ την αιτιοπαθογένεια ενός φαινομένου έχει σαν κύριο στόχο την κατανόηση των μηχανισμών που το προκαλούν και την παρέμβαση πάνω σε συγκεκριμένους παράγοντες προκειμένου να διαμορφωθεί μια αποτελεσματική πολιτική ψυχοκοινωνικής φροντίδας και φροντίδας υγείας γενικότερα. Στην περίπτωση που συζητάμε η αναζήτηση γύρω απ το ρόλο που διαδραματίζει η οικογένεια στην εγκατάσταση της ουσιοεξάρτησης, πρέπει να έχει ως στόχο τη διαμόρφωση συγκεκριμένων παρεμβάσεων, τόσο στο πεδίο της πρόληψης, όσο και σ αυτό της θεραπευτικής αντιμετώπισης. Η πολιτική αντιμετώπισης των εξαρτήσεων διακρίνεται σε τρία επίπεδα. Στον πρωτογενή τομέα που αναφέρεται σε παρεμβάσεις που συντελούνται πριν την εκδήλωση του φαινομένου (πρόληψη), το δευτερογενή που αποσκοπεί στη μείωση της επικράτησης του προβλήματος (θεραπεία) και τον τριτογενή που στοχεύει στη μείωση των συνεπειών (κοινωνική επανένταξη, πρόληψη υποτροπής) 43. Η πρόληψη της ουσιοεξάρτησης αφορά στην αντιμετώπιση των παραγόντων που αυξάνουν την ευαλωτότητα του ατόμου και την ενίσχυση όσων το ενδυναμώνουν, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία του μέσω της αποφυγής ή αναβολής της έναρξης της χρήσης και της εμφάνισης της εξάρτησης 44. Έχει φανεί πως η οικογένεια που έχει μια κοινωνική ζωή που χαρακτηρίζεται από ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς, υψηλή εκφραστικότητα μεταξύ των μελών της και λειτουργεί με κανόνες και σταθερά όρια, συμβάλει σημαντικά στη μείωση των πιθανοτήτων μύησης του εφήβου στη χρήση ουσιών 45. Συνεπώς οι προληπτικές κινήσεις στο συγκεκριμένο πεδίο πρέπει να είναι τέτοιες που θα συμβάλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση του γονικού ρόλου, μέσα απ τη στοχευμένη συμβουλευτική και εκπαίδευση σε αντίστοιχες κοινωνικές δεξιότητες 46. Στη χώρα μας η πρόληψη και η συμβουλευτική γονέων γίνεται κυρίως μέσω της συμμετοχής τους στις Σχολές Γονέων των Κέντρων Πρόληψης 47. Πρόκειται για δράσεις που πραγματοποιούνται μέσα από δυο τύπους παρεμβάσεων : τις δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης (βραχείες ανοιχτές μεμονωμένες ή επαναλαμβανόμενες συναντήσεις με γονείς σε θέματα πρόληψης και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης) και τις δράσεις εκπαίδευσης (ομάδες/σχολές γονέων βιωματικού χαρακτήρα με κύριους στόχους τη βελτίωση της επικοινωνίας στην οικογένεια και την υποστήριξη των γονέων στο ρόλο τους 48 ). Τα προγράμματα εκπαίδευσης γονέων εστιάζουν είτε στο γενικό πληθυσμό (μη ειδική πρωτογενής πρόληψη) ή στοχεύουν σε συγκεκριμένες ομάδες με ειδικά χαρακτηριστικά και πιο εστιασμένη θεματολογία (ειδική πρωτογενής πρόληψη) 49. Δεδομένου ότι στη χώρα μας ο μεγαλύτερος όγκος των συγκεκριμένων παρεμβάσεων απευθύνεται στο γενικό πληθυσμό, θα είχε ίσως περισσότερο νόημα η επέκταση των επικεντρωμένων παρεμβάσεων σε ειδικές ομάδες πληθυσμού με ευάλωτα χαρακτηριστικά (μονογονεικές οικογένειες, μετανάστες κ.α.). Στο πεδίο της θεραπείας η παρέμβαση στην οικογένεια μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην κινητοποίηση, στην παραμονή στη θεραπευτική διαδικασία και την αποκατάσταση των εξαρτημένων. Η συμμετοχή της οικογένειας στο θεραπευτικό πλαίσιο συνεπάγεται μεγαλύτερα ποσοστά παραμονής του χρήστη σ αυτό 50. Μάλιστα, ειδικά για την περίπτωση των εφήβων χρηστών η έλλειψη παρέμβασης στην οικογένεια οδηγεί σε φτωχά αποτελέσματα 51. Η συνεργασία με την οικογένεια στη διαδικασία της απεξάρτησης πρέπει να στοχεύει κατά κύριο λόγο στα εξής : απενοχοποίηση προκειμένου να αντιμετωπίζει το πρόβλημα ανοιχτά, διερεύνηση του χαρακτήρα των σχέσεων ανάμεσα στα μέλη της με στόχο την άρση των μυστικών συμμαχιών και την αναζήτηση νέων τρόπων αλληλεπίδρασης, αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων διαχείρισης των συγκρούσεων, ενθάρρυνση στην έκφραση συναισθημάτων και κατάκτηση της δυνατότητας των γονιών απ τη μια να αποχωριστούν τα παιδιά τους και των παιδιών απ την άλλη να οργανώνουν τη νέα τους ζωή σε καινούριες βάσεις, στηριγμένα στις δικές τους δυνατότητες 10. Το τελευταίο αυτό στοιχείο έχει μεγάλη σημασία και για την επιτυχία στο τρίτο πεδίο, αυτό της κοινωνικής επανένταξης

5 113 και της πρόληψης της υποτροπής. Σε έρευνα στη μονάδα απεξάρτησης του ΨΝΑ φάνηκε ότι ο συνδυασμός ανεργίας, οικονομικής εξάρτησης απ τους γονείς και παραμονής στο πατρικό σπίτι μετά την ολοκλήρωση της απεξάρτησης οδηγεί συχνά στην υποτροπή 52. Συνεπώς ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της θεραπευτικής διαδικασίας, η οικογένεια πρέπει να συνεχίσει την προσπάθειά της για αλλαγή, ενισχύοντας τα θετικά αποτελέσματα της προηγούμενης φάσης 42. Σίγουρα η οικογενειακή θεραπεία δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει τη συμπεριφορά του εξαρτημένου, δεδομένου ότι σ αυτή επιδρούν πλήθος παραγόντων, ψυχολογικών, κοινωνικών, οικονομικών κ.α. Ωστόσο η παρέμβαση στην οικογένεια είναι απαραίτητη για τρεις λόγους : πρώτον για να αλλάξει ο χρήστης της δική του συμπεριφορά, δεύτερον ν αλλάξουν τα υπόλοιπα μέλη της δική τους, καθώς και κάθε στάση που άμεσα ή έμμεσα ενισχύει την εξάρτηση και τρίτον για να τροποποιηθεί η συνολική δυναμική που αναπτύσσεται μέσα στην οικογένεια, επιφέροντας αρνητικές επιπτώσεις σε όλα τα μέλη της 42. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Λιάππας Γ. Ναρκωτικά. Εθιστικές Ουσίες. Κλινικά Προβλήματα, Αντιμετώπιση. Αθήνα : Πατάκη, Kooyman M. the Therapeutic Communities for Addicts : Intimacy, Parent Involvement and Treatment Success., Amsterdam : Swets and Zeitlinger Publishers; Ζαφειρίδης Φ., Εξαρτήσεις και Κοινωνία Θεραπευτικές κοινότητες: Ομάδες Αυτοβοήθειας Αθήνα : Κέδρος, WHO, Lexicon of alcohol and drug terms published by the World Health Organization 2013 Available at : [Retrieved 11/6/2013] 7. Cancrini L., Τοξικομανίες, Αθήνα : Αποσπερίτης, Landry M. Understanding Drugs of Abuse, Washington DC : American Psychiatric Press; Olievenstein C., Το μη λεχθέν των Συναισθημάτων, Αθήνα : Κέδρος, Μάτσα Κ. Ναρκωτικά και Κοινωνική Παθολογία στην Εποχή της Παγκοσμιοποίησης. Τετράδια ψυχιατρικής 2000; 72 : Muisener P.P. Understanding and Treating Adolescent Substance Abuse, U.S.A. : Sage Publications; Μάτσα Κ. Ψάξαμε Ανθρώπους και Βρήκαμε Σκιές Το Αίνιγμα της Τοξικομανίας, Αθήνα : Άγρα, Χουρδάκη Μ. Ναρκωτικά Πρόληψη. Πρωτογενής Τομέας, Αθήνα : Σύγχρονη Εποχή, Cancrini L. The Psychopathology of Drug Addiction. A Review. The Journal of Drug Issues 1994; 24(4) : Χουρδάκη, Μ. Οικογενειακή Ψυχολογία (4η έκδ.) Αθήνα : Leader Books, Γεωργάκας Π. Εξαρτήσεις. Η Έκφραση μιας Κοινωνικής, Οικογενειακής και Ατομικής Δυσλειτουργίας. Θεσσαλονίκη : Παρατηρητής, Minuchin S., Constructing a Therapeutic Reality in Family Therapy of Drug and Alcohol Abuse USA : Allyland Bacon; Γιωσαφάτ Μ. Ο Κύκλος της ζωής της οικογένειας και η ανάπτυξη του Παιδιού. στο : Τσιάντης Γ., Μανωλόπουλος Σ., Σύγχρονα Θέματα Παιδοψυχιατρικής. Τόμος Πρώτος Αθήνα : Εκδ. Καστανιώτη Bentovim A., Bingley L., Η Γονική Φροντίδα και η Διαταραχή της Παροχής της : Μερικές Κατευθύνσεις για την Αξιολόγηση του παιδιού, των γονέων και της Οικογένειας, στο : Τσιάντης Γ., Μανωλόπουλος Σ., Σύγχρονα Θέματα Παιδοψυχιατρικής. Τόμος Πρώτος Αθήνα : Εκδ. Καστανιώτη Skynner R. Πλαίσια Θεώρησης της Οικογένειας σαν Σύστημα. στο : Τσιάντης Γ., Μανωλόπουλος Σ., Σύγχρονα Θέματα Παιδοψυχιατρικής. Τόμος Πρώτος Αθήνα : Εκδ. Καστανιώτη Winnicott D. W., Collected Papers : Through Pediatrics to Psychoanalysis, London : Tavistock Press; Miller W.R., The Addictive Behavior, In Miller W.R., (Ed) The Addictive Behaviors, Oxford : Pergamon Press; Kaufman E. Yoshioka M. Substance Abuse Treatment and Family Therapy. A Treatment Improvement Protocol. U.S.A : Department of Health and Human Services Publications; Bergeret J., Τοξικοεξάρτηση και Προσωπικότητα, Αθήνα : Ελληνικά Γράμματα, Stanton M. D. Todd T.C. The Family Theory of Drug Abuse and Addictions. New York : Guilford Press; Hawkins J.D. Lishner D.M. Catalano R.F. Howard M.O. Childhood Predictors of Adolescent Substance Abuse. Journal of Children in Contemporary Society. Special Issue : Children s Chemical Abuse 1986; 18(1-2) : Μάτσα Κ. Ο Τοξικομανής στο Ρόλο του Εξιλαστήριου Θύματος της Οικογένειας και της Κοινωνίας. Τετράδια Ψυχιατρικής 1994; 45 : Kokkevi A., Stefanis C. Parental Rearing Patterns and Drug Abuse Preliminary report. Acta Psychiatrica Scandinavica Suppl. 1988; 344: Birckmayer, JD, Holder, HD, Yacoubian, GS, & Friend, KB. A General Causal Model to Guide Alcohol, Tobacco, and Illicit Drug Prevention: Assessing the Research Evidence. Journal of Drug Education, 2004; 34(2) : Kaufman E., Psychotherapy of Addicted Persons. New York : The Guiford Press; Baumrind D. The Influence of Parenting Style on Adolescent Competence and Substance Abuse. Journal of Family Adolescence (1) : Μαρτενσεν Λ. Ο., Σερινγ Κ. Οικογενειακά Πρότυπα και Προσωπικότητα. Αθήνα : Στάχυ, Warner, L. A., White H.R. Longitudinal Effects of Age at Onset and First Drinking Situations on Problem Drinking. Substance Use & Misuse 2003; 38(14) : Pollo M. The Narrow Door Path of Social Exclusion Rome : CEIS, Skeer M., McCormick A.C., Normand C. L., Buka S. L., Gilman S. E. A prospective study of familial conflict, psychological stress, and the development of substance use disorders in adolescence. Drug and Alcohol Dependence 2009; 104 : Μάτσα Κ., Το Αδύνατο Πένθος και η Κρύπτη. Ο Τοξικομανής και ο Θάνατος. Αθήνα : Άγρα, Jarvis, T. J. Copeland J. Child Sexual Abuse as a Predictor of Psychiatric Co-morbidity and Its Implications for Drug and Alcohol Treatment, Drug and Alcohol Dependence 1997; 49 : Bekir P. Mc Lellan T. Childress A.R., Gariti P. Role Reversals in Families of Substance Misurers : A Trans-Generational Phenomenon. The International Journal of the Addictions 1993; 28(7) : Frances R., Miller S.I., Mack A.H. Clinical Textbook of Addictive Disorders. New York : Guilford Press; Schwartzman J. The Addict, Abstinence and the Family, American Journal of Psychiatry, 1975; 132(2) : Klagsbrun M., Davis D., Substance Abuse and Family Interaction. Family Process, 1977; 16 :

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%)

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%) Εισαγωγή Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινά συνήθως η χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών νόμιμων και παράνομων. Αν και οι περισσότεροι έφηβοι πειραματίζονται με τις ουσίες ή τις χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΑΔΝΗ. θεραπευτικό πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων. θεραπευτικό προγραµµα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων

ΑΡΙΑΔΝΗ. θεραπευτικό πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων. θεραπευτικό προγραµµα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων ΑΡΙΑΔΝΗ θεραπευτικό πρόγραμμα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων θεραπευτικό προγραµµα του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων Θησέας Λαβύρινθος Μινώταυρος Αριάδνη O MYΘΟΣ Η ανθρωπότητα, ο καθένας

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Όλγα Χ. Βερικάκη Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Ηκοινωνικήεργασίακαλείταιναλειτουργήσεισυμπληρωματικάμετην ιατρική παρέμβαση, παρέχοντας παράλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης με αριθμό πρωτοκόλλου 24/27110.

Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης με αριθμό πρωτοκόλλου 24/27110. Εκπαίδευση Πτυχίο Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Master of Science in Addictive Behaviours, Department of Psychology, University of Liverpool, UK. Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από τη

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ-Κοινωνική Εργασία σε καταστάσεις κρίσης στην Πρωτοβάθμια Κοινωνική Πρόνοια» Eπικοινωνία: thkallin@gmail.com Προς (πίνακα αποδεκτών) ΚΟΜΟΤΗΝΗ, 20 Ιουλίου 2015 Με τo παρόν σημείωμα σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Γ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΙΑΠΑΤΗ Δρ.Σχολικής Ψυχολογίας Παν/μιου Αθηνών Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής & Οικογενειακή Θεραπεύτρια ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΠ-Υ Ευρήματα μελετών (Ηannafin

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;»

«Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» «Εφηβεία: Μια καταιγίδα στη ζωή;» Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου. Αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της συντελούνται

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Η οικογένεια αποτελεί τεράστια μορφοποιό δύναμη για την ανάπτυξη του παιδιού, γιατί το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν

του ΚΕΘΕΑ εγγράφονται σε δηµόσια σχολεία ως κατ οίκον διδαχθέντες, για να συµµετάσχουν στις προαγωγικές ή απολυτήριες εξετάσεις. Ακόµη, όλες σχεδόν Εκδοτικό σηµείωµα Στη φιλοσοφία και πρακτική του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτηµένων Ατόµων η εκπαίδευση αποτελεί κεντρικό άξονα της θεραπευτικής του προσέγγισης και της λειτουργίας του. Το προσερχόµενο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΩΡΑ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 16:30 Υποδοχή - Εγγραφή συνέδρων 18:00 Τελετή έναρξης 18:30 Κεντρική ομιλία Α. Καλαντζή-Αζίζι Η ψυχολογία των διδασκόντων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Γεώργιος Κοντορίνης, Δημοτικός Σύμβουλος Solna, Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη ΗπόληSolna

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Κώστας Ρ. Σολδάτος Ομότ. Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Διευθυντής Μ.Φ.Ψ.Υ. Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου Διάλεξη 14.10.2015 (Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Προσωπικές πληροφορίες Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Διεύθυνση Δήμητρα Ξενάκη Ψυχοθεραπεύτρια - Οικογενειακή Σύμβουλος Ροβέρτου Γκάλλι 12, 11742, Μακρυγιάννη, Αθήνα Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Το γενεόγραμμα MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Γενεόγραμμα είναι ένα γενεαλογικό δένδρο τουλάχιστον 3 γενεών που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς

Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Ακαδημαϊκό Έτος: 2014-15 Εργαστήριο Αλκοολογίας: Προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ Διδάσκων: Γιάννης Μουζάς Κωδικός: Ψ4607 Περίληψη του εργαστηρίου Η Αλκοολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους. Οργανώνεται από

Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους. Οργανώνεται από Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους Οργανώνεται από Το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.) Την Α Ψυχιατρική Κλινική του

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΠΟΥΔΕΣ. 2009 2014 Ειδίκευση στην Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΠΟΥΔΕΣ. 2009 2014 Ειδίκευση στην Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΠΟΥΔΕΣ 2009 2014 Ειδίκευση στην Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς. 2010 2011 Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Προαγωγή ψυχικής υγείας και Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

eλiza www.eliza.org.gr

eλiza www.eliza.org.gr eλiza www.eliza.org.gr H ιστορία της ΕΛΙΖΑΣ είναι η αληθινή ιστορία ενός παιδιού που δεν πρόλαβε να ανοίξει τα φτερά του. Χωρισμένοι γονείς. Ένας πατέρας που της στάθηκε αλλά χάθηκε νωρίς. Μια άρρωστη

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Τοξικοεξάρτηση: Ο ρόλος τής Συμβουλευτικής στήν διαμόρφωση προσωπικού θεραπευτικού αιτήματος. Το μυθολογικό Αρχέτυπο του Θησέα.

Τοξικοεξάρτηση: Ο ρόλος τής Συμβουλευτικής στήν διαμόρφωση προσωπικού θεραπευτικού αιτήματος. Το μυθολογικό Αρχέτυπο του Θησέα. Παπανικολάου Χρίστος Σύμβουλος Ψυχικής Υγιείας Γούναρη 74-78, 151 24 Μαρούσι 210-8020603, 6944-661451 Τοξικοεξάρτηση: Ο ρόλος τής Συμβουλευτικής στήν διαμόρφωση προσωπικού θεραπευτικού αιτήματος. Το μυθολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Χρήσης Ουσιών: Ο Ρόλος των Σχολών Γονέων

Πρόληψη Χρήσης Ουσιών: Ο Ρόλος των Σχολών Γονέων Πρόληψη Χρήσης Ουσιών: Ο Ρόλος των Σχολών Γονέων ÅÃÊÅÖÁËÏÓ 48, 159-169, 2011 Μ. ΜΠΡΟΥΜΟΥ 1, Β. ΠΑΠΠΑ 2, Λ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ 3 Ðåñßëçøç 1. Ψυχολόγος, M.Sc., Εκπαιδεύτρια Σχολών Γονέων Ιωαννίνων, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 5 ο - Άρθρο 4 ο

Τεύχος 5 ο - Άρθρο 4 ο Τεύχος 5 ο - Άρθρο 4 ο ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΗΜΕΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΗ Τσίντου Μαγδαληνή* Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. *Editor in Chief, reviewer, webmaster. Περίληψη. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα