ΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΚΙΝΗΣΗ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΚΙΝΗΣΗ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΩΝ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩN ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΚΙΝΗΣΗ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΩΝ ΑΝΕΣΤΗΣ Ι. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Διπλ. Αγρονόμος-Τοπογράφος Μηχανικός Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος 27

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα Διπλωματική Εργασία με τίτλο: Eθνικά Πρότυπα Μεταφορών στην Ελλάδα: Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων εκπονήθηκε στα πλαίσια του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σχεδιασμός, Οργάνωση και Διαχείριση των Συστημάτων Μεταφορών» του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου της Θεσσαλονίκης για το ακαδημαϊκό έτος Επιβλέπων της Δ.Ε. είναι ο Καθηγητής του Τμήματος των Πολιτικών Μηχανικών, κ. Γεώργιος Γιαννόπουλος, ενώ η τριμελής εξεταστική επιτροπή αποτελείται από τον Επιβλέποντα, τον Καθηγητή του Τμήματος των Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών του Α.Π.Θ.,κύριο Γεώργιο Μίντση και την Καθηγήτρια του Τμήματος των Πολιτικών Μηχανικών, κυρία Μαγδαληνή Πιτσιάβα-Λαινοπούλου. Ο στόχος της διπλωματικής αυτής είναι διττός. Αφενός να δώσει την πραγματική σημερινή, και «λογικά» αναμενόμενη για το μέλλον, διάσταση και εικόνα για το σύστημα των Μεταφορών της χώρας όσον αφορά την κίνηση στα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Η εικόνα αυτή θα δίνεται με τη βοήθεια περιγραφών και δεδομένων που αφορούν βασικά «μεγέθη» και στοιχεία σχετικά με την (επιβατική και εμπορική) κίνηση στα (κυριότερα) λιμάνια και αεροδρόμια της χώρας. Αφ ετέρου θα δίνονται στοιχεία για την ύπαρξη και διαθεσιμότητα «Εθνικών Προτύπων» με την κλασσική έννοια, δηλαδή αυτήν των κατευθυντήριων γραμμών ή standards στους αντίστοιχους τομείς (δηλαδή για την λειτουργία λιμένων και αεροδρομίων). Η έμφαση εδώ είναι στην ύπαρξη «Εθνικών» προτύπων, δηλαδή προτύπων (standards) που έχουν διαμορφωθεί ή προσαρμοστεί στις Ελληνικές συνθήκες ή έστω ξένων προτύπων που όμως έχουν υιοθετηθεί από τις Ελληνικές αρχές επίσημα μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων και πράξεων. Θερμές ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω και προς τον Καθηγητή του Τμήματος των Πολιτικών Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θασσαλονίκης, κ. Γεώργιο Γιαννόπουλο για την βοήθεια και καθοδήγηση σε πολλά ζητήματα της Διπλωματικής Εργασίας.

3 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γενικά Η δυνατότητα ταχείας, αποτελεσματικής και οικονομικής μετακίνησης ανθρώπων και εμπορευμάτων αποτελεί κεντρική συνιστώσα της παγκόσμιας οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής. Ο τομέας των μεταφορών παράγει ένα μεγάλο κομμάτι του παγκόσμιου πλούτου και παρέχει εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης. Συγκριμένα αποτελεί έναν τομέα, που δραστηριοποιούνται αλληλοεξαρτώμενες οικονομικά βιομηχανίες. Κατά συνέπεια και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι κάθε άνθρωπος ή προϊόν είναι εν δυνάμει επιβάτης ή εμπόρευμα στην διάρκεια της ζωής του, η παραμικρή μεταβολή στον γιγάντιο αυτόν κλάδο, μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστικό αντίκτυπο τόσο στην οικονομική ισορροπία όσο και στην κοινωνική παγκοσμίως. Τμήμα του τομέα των μεταφορών αποτελούν οι αεροπορικές και οι θαλάσσιες μεταφορές. Οι αερομεταφορές είναι ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος κλάδος μεταφορών διεθνώς και ένας από τους βασικότερους της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ οι θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα της μεταφοράς εμπορευμάτων τόσο για μικρές αποστάσεις όσο κυρίως για μεγάλες (διηπειρωτικές) αποστάσεις. Κόμβους στην διαδικασία των εναερίων και των θαλάσσιων μεταφορών αποτελούν τα αεροδρόμια και τα λιμάνια αντίστοιχα. Εκατομμύρια άνθρωποι κάθε χρόνο ταξιδεύουν με αφετηρία κάποιο λιμάνι η αεροδρόμιο, γεγονός που παγκοσμίως πλέον ωθεί στον μετασχηματισμό τους σε κέντρα ανάπτυξης εμπορικών, διαφημιστικών, καλλιτεχνικών και άλλων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με επιπτώσεις αναλόγου χαρακτήρα στις ευρύτερες περιοχές. Παράλληλα τα λιμάνια και τα αεροδρόμια είναι μέρος της μεταφορικής διαδικασίας, παρέχουν την κύρια πρόσβαση στα χερσαία μεταφορικά δίκτυα και αντιστρόφως. Διευκολύνοντας εξάλλου, την πραγματοποίηση της συνεχούς ροής της εμπορευματικής και επιβατικής κίνησης, αποτελούν τον κρίσιμο κρίκο της μεταφορικής αλυσίδας (transport chain). Η λειτουργία αποδοτικών λιμένων και αεροδρομίων με επαρκή ικανότητα, σύγχρονη υποδομή και αξιόπιστες υπηρεσίες, σε συνδυασμό με τη χρήση τους από ανταγωνιστικά και αλληλοσυμπληρούμενα μέσα μεταφοράς, αυξάνουν τα οφέλη για τους χρηστές, τους παραγωγούς των μεταφορικών υπηρεσιών και την κοινωνία ως σύνολο. Η κατάργηση των συνόρων και οι φθηνές μεταφορικές υπηρεσίες οδήγησαν σε πρωτοφανή αύξηση της κινητικότητας και του τουρισμού παγκοσμίως. Τα εμπορεύματα ξεκινούν από το εργοστάσιο και καταλήγουν στον πελάτη ο οποίος βρίσκεται συχνά σε διαφορετική χώρα. Η απελευθέρωση των εθνικών αγορών και η άρση κάθε φυσικού ή τεχνητού εμποδίου στην ελεύθερη κυκλοφορία από τις κυβερνήσεις, άνοιξε διάπλατα τον δρόμο για τις μεταφορές χωρίς όμως την κατάλληλη οριοθέτηση, με συνέπεια την μείωση των ρυθμών ανάπτυξης και της βιωσιμότητας των σύγχρονων μοντέλων μεταφορών. Επομένως σήμερα περισσότερο από ποτέ γίνεται επιτακτική η ανάγκη συνολικής θεώρησης και καθορισμού μιας ενιαίας πολιτικής των μεταφορών. Η βελτίωση αποδοτικότητας των λιμένων και των αεροδρομίων, η αναβάθμιση των υπηρεσιών τους, η αύξηση της ασφαλείας και της αποφυγής ατυχημάτων και αναμφισβήτητα η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος απαρτίζουν πολύπλοκα και πολύπλευρα ζητήματα του τομέα των μεταφορών τα οποία χρήζουν συλλογικής αντιμετώπισης από διάφορους επιστημονικούς τομείς και φορείς με γνώμονα την καλύτερη, γρηγορότερη και ασφαλέστερη μεταφορά επιβάτη και εμπορεύματος. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 1.1

4 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο Αντικείμενο και Στόχοι της Διπλωματικής Εργασίας Η παρούσα Δ.Ε. επιδιώκει να δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα για το σύστημα μεταφορών της χώρας, σχετικά με τα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Αντικείμενο αποτελεί η εξέταση των βασικών χαρακτηριστικών των υποδομών αυτών και της χρονολογικής τους εξέλιξης (σε ορίζοντα δεκαετίας) τόσο μακροσκοπικά δηλαδή στο επίπεδο του μεταφορικού συστήματος όσο και μικροσκοπικά, για το κάθε αεροδρόμιο και λιμάνι ξεχωριστά. Για τον σκοπό επιλέχθηκαν τα σημαντικότερα αεροδρόμια και λιμάνια της χώρας, από τα οποία διακινείται σχεδόν το 9% της συνολικής ετήσιας επιβατικής και εμπορευματικής κίνησης της χώρας (εσωτερικού και εξωτερικού). Επίσης στα πλαίσια της Δ.Ε. εξετάσζεται η τάση που διαφαίνεται, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, της διαμόρφωσης κοινών Προτύπων, με την κλασσική έννοια, δηλαδή προδιαγραφών και εναρμονισμένων διαδικασιών για τις υποδομές των μεταφορών. Εξετάζονται τόσο οι γενεσιουργές αιτίες όσο και τα αποτελέσματα της τάσης αυτής για τα λιμάνια και τα αεροδρόμια, που συνεπάγονται την δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου διαχείρισης και λειτουργίας των υποδομών αυτών. Αναλύονται και παρουσιάζονται οι συγκεκριμένοι τρόποι που προωθούνται τα Πρότυπα στις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές μέσα από την θεώρηση του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος διαμόρφωσης πολιτικής μεταφορών. Με σκοπό την συνολική προσέγγιση του ζητήματος της διαμόρφωσης πολιτικής μεταφορών στους τομείς των θαλάσσιων και των αεροπορικών μεταφορών, εξετάζονται οι δράσεις και οι ενέργειες που συντελέστηκαν σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο. Η εξέταση αυτή στοχεύει στην καλύτερη κατανόηση των συνθηκών, των προκλήσεων και των προβλημάτων που διαμορφώνουν το ευρύτερο μεταφορικό περιβάλλον, στο οποίο εντάσσονται οι υποδομές των λιμένων και των αεροδρομίων. Επίσης αναλύονται ορισμένα κρίσιμα σημεία και θέματα πολιτικής μεταφορών και διευκρινίζονται οι επιλογές και τα διλήμματα που πρέπει να απαντηθούν σήμερα με σκοπό την χάραξη μιας ενιαίας, συστημικής και ολοκληρωμένης πολιτικής που να είναι σε θέση να θέτει συγκεκριμένους στόχους και να προδιαγράφει συντεταγμένη πορεία προς την υλοποίηση τους. Με βάση τα όσα αναφέρθηκαν, οι στόχοι της Διπλωματικής Εργασίας μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: Να δοθεί η πραγματική σημερινή, και «λογικά» αναμενόμενη για το μέλλον, διάσταση και εικόνα για το σύστημα των Μεταφορών της χώρας όσον αφορά την κίνηση στα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Να περιγραφούν τα προβλεπόμενα «Εθνικά Πρότυπα» δηλαδή κατευθυντήριες γραμμές ή standards για την λειτουργία λιμένων και αεροδρομίων που έχουν διαμορφωθεί ή προσαρμοστεί στις Ελληνικές συνθήκες ή των ξένων προτύπων που όμως έχουν υιοθετηθεί από τις Ελληνικές αρχές επίσημα μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων και πράξεων. Να πραγματοποιηθεί η επισκόπηση της ευρωπαϊκής και εθνικής πολιτικής μεταφορών για τους λιμένες και τα αεροδρόμια και η ανάδειξη των σύγχρονων τάσεων και των κρισιμότερων ζητημάτων που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη με σκοπό την χάραξη μιας συστημικής και ολοκληρωμένης πολιτικής μεταφορών. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 1.2

5 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο Δομή της Διπλωματικής Εργασίας Η δομή της Δ.Ε. έχει ως αρχική βάση την απόδοση και περιγραφή των στοιχείων που αφορούν στα λιμάνια και αεροδρόμια. Οι ανάλυση των στοιχείων αυτών πραγματοποιείται σε δύο διακριτά κεφάλαια της Διπλωματικής, το κάθε ένα από τα οποία πραγματεύεται ένα υποσύστημα μεταφορών. Τα υπόλοιπα κεφάλαια έχουν διφυή χαρακτήρα, καθώς τόσο η περιγραφή των προτύπων όσο και η επισκόπηση της πολιτικής των μεταφορών για τα αεροδρόμια και τα λιμάνια, περιγράφονται σε ένα κεφάλαιο και για τα δύο υποσυστήματα. Με τον τρόπο αυτό παρατίθενται ευκολότερα οι ομοιότητες μεταξύ των δύο υποσυστημάτων και πραγματοποιείται παραλληλισμός των χαρακτηριστικών τους. Συγκεκριμένα η δομή της Διπλωματικής Εργασίας διαρθρώνεται ως εξής: Στο Κεφάλαιο 1 αναφέρονται κάποια γενικά σχόλια για τον τομέα των μεταφορών σήμερα και τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί. Στην συνέχεια περιγράφονται το αντικείμενο και οι στόχοι της Διπλωματικής Εργασίας, ενώ στο τέλος του Κεφαλαίου αναλύεται ο τρόπος διάρθρωσης της δομής της εργασίας και τα περιεχόμενα του κάθε κεφαλαίου. Στο Κεφάλαιο 2 περιγράφεται καταρχήν ο ρόλος των διεθνών οργανισμών και ο τρόπος χάραξης πολιτικής τόσο για τον χώρο των αερομεταφορών όσο και για το χώρο της ναυτιλίας. Παρουσιάζονται οι σημαντικότεροι οργανισμοί, τα γενικά χαρακτηριστικά τους και ο τρόπος παρέμβασης και καθορισμού λειτουργικών Προτύπων για τα δύο αυτά υποσυστήματα μεταφορών. Ακολουθεί η αναλυτική περιγραφή των προτύπων και των κατηγοριών τους για τον κάθε τομέα, μέσα από την οποία διαγράφονται οι προσεγγίσεις και ο τρόπος επίλυσης των νέων ζητημάτων στο μεταφορικό τομέα. Στο Κεφάλαιο 3 γίνεται μια γενική αναφορά στο δίκτυο των αεροδρομίων στην Ελλάδα και τις ιδιαίτερες ανάγκες της αγοράς των αερομεταφορών. Κατατάσσονται τα αεροδρόμια σε κατηγορίες ανάλογα με τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά και στην συνέχεια αναλύονται τα βασικά στατιστικά μεγέθη (αριθμός αεροσκαφών, επιβατών, εμπορευμάτων) και η διαχρονική τους εξέλιξη για εικοσιένα (21) από τα σημαντικότερα αεροδρόμια της χώρας. Στο Κεφάλαιο 4 περιγράφεται το δίκτυο των λιμένων στην Ελλάδα και τα ιδιόμορφα χαρακτηριστικά της αγοράς των θαλάσσιων μεταφορών. Κατατάσσονται τα λιμάνια σε κατηγορίες ανάλογα με τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά και στην συνέχεια αναλύονται τα βασικά στατιστικά μεγέθη (αριθμός πλοίων, επιβατών, εμπορευμάτων) και η διαχρονική εξέλιξη δώδεκα (12) βασικών λιμένων της χώρας. Στο Κεφάλαιο 5 περιγράφονται οι γενικοί στόχοι και το περιεχόμενο της Εθνικής Πολιτικής σχετικά με την προώθηση των αεροπορικών και των θαλάσσιων μεταφορών. Στη συνέχεια εξειδικεύονται οι πολιτικές και καθορίζονται τα μέτρα που προωθούνται στα υποσυστήματα των θαλάσσιων και αεροπορικών μεταφορών. Επίσης, περιγράφονται ορισμένες κρίσιμες παράμετροι των αεροπορικών και των θαλάσσιων μεταφορών οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης Εθνικής Πολιτικής Μεταφορών. Τέλος, στο Κεφάλαιο 6 διατυπώνονται ορισμένες συνολικές παρατηρήσεις και τα τελικά συμπεράσματα της Δ.Ε. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 1.3

6 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΓΙΑ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ (ΛΙΜΕΝΕΣ) 2.1 Γενικά Τόσο τα αεροδρόμια όσο και οι λιμένες αποτελούν σήμερα περισσότερο από ποτέ, διεθνείς κόμβους διακίνησης επιβατών και εμπορευμάτων οι οποίοι εντάσσονται στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον των μεταφορών. Η σωστή λειτουργία συνεπώς ενός αεροδρομίου ή ενός λιμένα δεν είναι μόνο υπόθεση εθνικής σημασίας αλλά αφορά την διεθνή Κοινότητα καθώς η λειτουργία του επηρεάζει το ευρύτερο (διεθνές) σύστημα μεταφορών, του οποίου αποτελεί τμήμα. Είναι φανερή λοιπόν η ανάγκη, στα πλαίσια της ομαλούς και ασφαλούς λειτουργίας των υποδομών, υιοθέτησης κοινών κανόνων, πρακτικών και προδιαγραφών για την επίτευξη του βέλτιστου συντονισμού του όλου συστήματος. Τα προηγούμενα συχνά απαντώνται διεθνώς με τον όρο Standards (Πρότυπα), ο οποίος εμπεριέχει κάθε είδους νομικής, ρυθμιστικής, θεσμικής και κανονιστικής διάταξης. Με την γενικότερη έννοια του όρου τα Πρότυπα μπορεί να είναι δύο (2) ειδών: Πρότυπα θεσμικού χαρακτήρα και Πρότυπα λειτουργικού χαρακτήρα, όπως φαίνεται στο Σχήμα 2.1. ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Ε.Ε., ΟΟΣΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ (ICAO, IMO) ΘΕΣΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ - ΡΥΘΜΙΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Σχήμα 2.1: Κατηγορίες Προτύπων στον τομέα των Μεταφορών Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.1

7 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Τα θεσμικά πρότυπα είναι αυτά που καθορίζουν το γενικότερο περιβάλλον λειτουργίας των μεταφορών, διαμορφώνοντας τις συνθήκες στον τομέα των μεταφορών σε σχέση και με τους υπόλοιπους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας μέσα από γενικότερες πολιτικές κατευθύνσεις και επιλογές. Ζητήματα τέτοια είναι για παράδειγμα το ιδιοκτησιακό καθεστώς και η οργανωτική μορφή των υποδομών, θέματα χρηματοδότησης, δικαιώματα επιβατών και εργασιακά θέματα, θέματα ανταγωνισμού, ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς (δημιουργία ενιαίας αγοράς), και αρμόδιοι φορείς χάραξης τέτοιου είδους πολιτικών είναι η Ε.Ε. (σε ευρωπαϊκό επίπεδο), ο ΟΟΣΑ (σε διεθνές επίπεδο), ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (WTO) και οι εθνικές κυβερνήσεις των κρατών (εθνικό επίπεδο). Τα λειτουργικά πρότυπα αφορούν στην καθιέρωση κανόνων και προδιαγραφών για τη ρύθμιση του επιχειρησιακού τμήματος των υποδομών. Τα πρότυπα αυτά είναι περισσότερο λεπτομερειακά, καθώς καλύπτουν όλο το φάσμα της λειτουργίας του μεταφορικού έργου μέσα από την τεχνική του διάσταση. Αρμόδιοι φορείς για την ανάπτυξη τέτοιων προτύπων είναι κατά βάση οι διεθνείς Οργανισμοί για το κάθε υποσύστημα μεταφορών, όπως είναι ο ICAO (International Civil Aviation Organization) για τις αεροπορικές μεταφορές και ο IMO (International Maritime Organization) για τις θαλάσσιες μεταφορές. Οι Οργανισμοί αυτοί διαθέτουν υψηλή τεχνογνωσία και είναι αυτοί που διαμορφώνουν τις τεχνικές προδιαγραφές και τους κανόνες λειτουργίας για το κάθε υποσύστημα μεταφορών. Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι υπάρχει διαφοροποίηση τόσο στο βαθμό ύπαρξης όσο και στον χαρακτήρα των λειτουργικών προτύπων μεταξύ των υποσυστημάτων μεταφορών. Η διαφοροποίηση μάλιστα αυτή έγκειται στο ευρύτερο κανονιστικό και οικονομικό περιβάλλον, ήτοι στην διαφορετικότητα των θεσμικών προτύπων που ισχύουν για το κάθε υποσύστημα. Με άλλα λόγια ο διαφορετικός βαθμός παρεμβατισμού στα διάφορα υποσυστήματα, έχει σαν αποτέλεσμα την διαφοροποίηση στο είδος και την έκταση των λειτουργικών προτύπων. Για παράδειγμα οι αεροπορικές μεταφορές χαρακτηρίζονται από ένα αυστηρό κανονιστικό περιβάλλον σε αντίθεση με τις θαλάσσιες μεταφορές των οποίων η αγορά χαρακτηρίζεται από λιγότερο παρεμβατισμό. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται διαφορές και στα λειτουργικά πρότυπα μεταξύ των δύο υποσυστημάτων. Αυτή είναι και η αλληλοσυσχέτιση μεταξύ των θεσμικών και των λειτουργικών προτύπων στον τομέα των μεταφορών. Στα πλαίσια του Κεφαλαίου αυτού επιχειρείται η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται ο ενιαίος τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας, όπως και ο έλεγχος των μεταφορικών υποδομών, και ειδικότερα αεροδρομίων και λιμένων, μέσα από την καθιέρωση διεθνών προτύπων. Ενδιαφέρει λοιπόν η επιχειρησιακή διάσταση του θέματος και επομένως εξετάζονται τα λειτουργικά πρότυπα που υιοθετούνται διεθνώς αναφορικά με αεροδρόμια και λιμάνια. 2.2 Καθορισμός Προτύπων αεροδρομίων Στο σημείο αυτό, και πριν την περιγραφή των κατηγοριών των προτύπων που απαντώνται στις αερομεταφορές, είναι σκόπιμο να προηγηθεί μια συνοπτική περιγραφή του διεθνούς περιβάλλοντος του τομέα των αερομεταφορών αναφορικά με τους φορείς άσκησης πολιτικής στο χώρο αυτό. Άλλωστε είναι αυτοί οι φορείς οι οποίοι καθορίζουν, αποφασίζουν και ελέγχουν τα πρότυπα λειτουργίας των αερομεταφορών, εξασφαλίζοντας την ομαλή λειτουργία ολόκληρου του συστήματος. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.2

8 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Οι σημαντικότεροι οργανισμοί οι οποίοι ρυθμίζουν τον τρόπο λειτουργίας των αερομεταφορών και καθορίζουν τα πρότυπα διεθνώς είναι οι ακόλουθοι: International Civil Aviation Organization (ICAO) Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας. Αποτελεί τον σημαντικότερο διεθνή Οργανισμό στο χώρο των αεροπορικών μεταφορών και είναι αυτός που αναπτύσσει τις τεχνικές προδιαγραφές πτήσης, τα πρότυπα ασφάλειας και τα περιβαλλοντικά πρότυπα, καθορίζοντας το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των αεροπορικών μεταφορών στο σύνολο του [1,14]. Λόγω της μεγάλης σημαντικότητας που παρουσιάζει ο ICAO στην προώθηση και θέσπιση νέων προτύπων και προδιαγραφών στον χώρο των αεροπορικών μεταφορών, αλλά ειδικά και των αεροδρομίων, θα εξεταστεί εκτενέστερα σε επόμενη παράγραφο. Joint Aviation Authorities (JAA) Κοινές Αρχές Αεροπλοΐας. Ο οργανισμός αυτός στοχεύει [15] στην καθιέρωση κοινών προτύπων και διαδικασιών πιστοποίησης της πλοημότητας, της συντήρησης και της επιχειρησιακής λειτουργίας των αεροπλάνων μεταξύ δεκαεννέα (19) ευρωπαϊκών κρατών. Αναφέρεται και ρυθμίζει κυρίως θέματα σχετικά με το πτητικό υλικό (προώθηση εναρμονισμένων διαδικασιών κατασκευής και συναρμολόγησης αεροπορικού υλικού) αλλά επίσης πραγματεύεται και θέματα όπως οι επαγγελματικές άδειες του ιπτάμενου προσωπικού, των τεχνικών συντήρησης, ακόμα και Οργανισμών που ασχολούνται με την συντήρηση και την επιχειρησιακή λειτουργία του αεροπορικού υλικού. Δεν σχετίζεται με προδιαγραφές και πρότυπα αναφορικά με αεροδρόμια. European Aviation Safety Agency (EASA) Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασφάλειας Πτήσεων. Ιδρύθηκε με τον Κανονισμό 1592/22 που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και νομοθετεί σε θέματα πιστοποίησης, ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας. Οι τρέχουσες αρμοδιότητες της περιλαμβάνουν [16]: Τη σύνταξη της νομοθεσίας που αφορά στην ασφάλεια και παροχή τεχνικών συμβουλών στα ευρωπαϊκά όργανα και τα κράτη μέλη. Επιθεωρήσεις, προγράμματα κατάρτισης και τυποποίησης προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ασφάλεια αεροπλοΐας σε όλα τα κράτη μέλη. Πιστοποίηση της ασφάλειας και των περιβαλλοντικών προδιαγραφών των αεροσκαφών, των μηχανών και των επιμέρους εξαρτημάτων. Έγκριση και εποπτεία των οργανισμών σχεδιασμού αεροσκαφών παγκοσμίως και των οργανισμών παραγωγής και συντήρησης εκτός ΕΕ. Συλλογή δεδομένων, ανάλυση και έρευνα με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας αεροπλοΐας. ΙΑΤΑ (International Air Transport Association). Η IATA είναι ένας διεθνής οργανισμός αερομεταφορέων, με έδρα το τον Καναδά. Ιδρύθηκε το 1945 από μια ομάδα αερομεταφορέων με σκοπό να αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα τους ως αντίβαρο στον ICAO [17]. Σήμερα, η IATA αντιπροσωπεύει 273 εταιρείες με πάνω από 24 αερογραμμές που αποτελούν το 94% της διεθνούς προγραμματισμένης εναέριας κυκλοφορίας και είναι αυτή που καθορίζει τις τιμές των εισιτηρίων μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών. Η ΙΑΤΑ επιπλέον εκδίδει Αποφάσεις (και όχι Κανονισμούς), οι οποίες δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα. Επιπλέον επιδιώκει να προσδώσει όλα τα μέσα που θα συμβάλλουν στην σωστή συνεργασία των αερομεταφορέων που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τις διεθνείς αερομεταφορές. Στο πλαίσιο αυτό, διατηρεί συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO). Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.3

9 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Οι παραπάνω διεθνείς οργανισμοί είναι οι σημαντικότεροι στο χώρο των αεροπορικών μεταφορών και είναι αυτοί που σε συνεργασία και συννενόηση με τις αρχές πολιτικής αεροπορίας των κρατών, την Ε.Ε. και άλλους οργανισμούς, προτείνουν και διαμορφώνουν μία κοινή στρατηγική πορεία και ένα κοινό πλαίσιο λειτουργίας του συστήματος των αεροπορικών μεταφορών. Παρακάτω εξετάζεται αναλυτικά ο ICAO ο οποίος αποτελεί και τον Οργανισμό ομπρέλα στο χώρο της αεροπορίας, καθώς συνεργάζεται με όλους τους άλλους οργανισμούς και ουσιαστικά μέσω αυτού προωθούνται κυρίως τα πρότυπα και οι διεθνείς προδιαγραφές. Επίσης είναι ο οργανισμός που αναφέρεται, προωθεί και καθορίζει τα πρότυπα αεροδρομίων International Civil Aviation Organization (ICAO) Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας [14] Ο ICAO είναι ένας Διακυβερνητικός Οργανισμός στον οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι κρατικών φορέων και ασχολείται με το θεσμικό πλαίσιο των διεθνών αερομεταφορών, με ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα ασφάλειας πτήσεων και επιβατών. Η ίδρυση του σηματοδότησε την απαρχή των ενιαίων διαδικασιών λειτουργίας, ασφάλειας και ελέγχου των αερομεταφορών βάσει ενός συνόλου προσυμφωνημένων και κοινώς αποδεκτών προτύπων. Πιο συγκεκριμένα, ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), ο οποίος αποτελεί μια εξειδικευμένη υπηρεσία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), συστάθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης σχετικά με τη διεθνή πολιτική αεροπορία στις 7 Δεκεμβρίου 1944, στο Σικάγο. Ο ICAO είναι ένα μόνιμο σώμα του ΟΗΕ υπεύθυνο για την τήρηση των αρχών που καθορίστηκαν στην Συνθήκη του Σικάγο (Chicago Convention). Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να περιγραφεί συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο και οι συνθήκες που οδήγησαν στην δημιουργία του Οργανισμού. Ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε ισχυρό καταλύτη για την τεχνική ανάπτυξη του αεροπλάνου και γενικότερα των αερομεταφορών. Στο διάστημα εκείνο, οργανώθηκε ένα απέραντο δίκτυο μεταφοράς επιβατών και φορτίου. Μετά τη λήξη του Πολέμου, προκειμένου οι αεροπορικές μεταφορές να χρησιμεύσουν για ειρηνικό σκοπό και προς εξυπηρέτηση του γενικού καλού, απέμεναν να ξεπεραστούν πολλά εμπόδια, πολιτικά και τεχνικά. Στις αρχές του 1944, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών διεξήγαγε διερευνητικές συζητήσεις με άλλα κράτη με σκοπό την ανάπτυξη μιας κοινής αποτελεσματικής στρατηγικής. Βάσει αυτών των συζητήσεων, 52 κράτη συναντήθηκαν στο Σικάγο τον Νοέμβριο του 1944, και για διάστημα 5 εβδομάδων οι αντιπρόσωποι συζητούσαν τα αναρίθμητα ζητήματα και προβλήματα της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας. Η τελική έκβαση των συζητήσεων αυτών αποτέλεσε την Συνθήκη της Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας, ή όπως είναι γνωστή ως Συνθήκη του Σικάγο (Chicago Convention). Τα 96 άρθρα της Συνθήκης του Σικάγου καθιερώνουν τα προνόμια και τους περιορισμούς όλων των συμβαλλόμενων κρατών, μέσα από τη διαμόρφωση ενός θεσμικού πλαισίου το οποίο βασίζεται στην υιοθέτηση (μετά από έγκριση) διεθνών προτύπων και κανονισμών για τις αεροπορικές μεταφορές. Ο γενικότερος σκοπός και οι επιμέρους στόχοι του ICAO, όπως αναφέρονται στο άρθρο 44 της Συνθήκης του Σικάγου, είναι η ανάπτυξη των αρχών και των τεχνικών της διεθνούς αεροπλοΐας και η ενθάρρυνση του σχεδιασμού και της εξάπλωσης των διεθνών αεροπορικών μεταφορών ώστε: να διασφαλισθεί η ασφαλής και η συστηματοποιημένη ανάπτυξη της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας σε όλο τον κόσμο Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.4

10 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 να ενθαρρυνθούν οι τεχνικές σχεδιασμού και κατασκευής αεροσκαφών για ειρηνικούς σκοπούς να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη των εναέριων διαδρόμων, των αερολιμένων και των εγκαταστάσεων αεροπλοΐας για τη διεθνή πολιτική αεροπορία να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των λαών του κόσμου για ασφαλείς, αποδοτικές και οικονομικές αεροπορικές μεταφορές να απετραπούν οι συνέπειες που προκαλούνται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό να εξασφαλισθούν τα δικαιώματα των συμβαλλόμενων κρατών με το να γίνονται πλήρως σεβαστά και αμοιβαία αποδεκτά, καθώς και κάθε συμβαλλόμενο κράτος να έχει ίσες ευκαιρίες να λειτουργεί διεθνείς αερογραμμές να αποφευχθούν οι διακρίσεις μεταξύ των συμβαλλόμενων κρατών να προωθηθεί η ασφάλεια των πτήσεων στη διεθνή αεροπλοΐα να προωθηθεί γενικά ηανάπτυξη όλων των πτυχών της διεθνούς αεροναυτικής. Το σύνταγμα του ICAO αποτελεί η Συνθήκη της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας, η οποία καταρτίστηκε σε διάσκεψη στο Σικάγο το Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 1944, και κάθε συμβαλλόμενο κράτος του ICAO είναι συμμετέχων. Σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης, ο Οργανισμός αποτελείται από μια Συνέλευση (Assembly), το Συμβούλιο (Council) με τα διάφορα επιμέρους υποτμήματα και από την Γραμματεία (Secretariat). Οι κύριοι ανώτεροι υπάλληλοι είναι ο Πρόεδρος του Συμβουλίου και ο Γενικός Γραμματέας. Το Συμβούλιο (Council) είναι αυτό που καθορίζει τα πρότυπα και τις προτεινόμενες πρακτικές, τα οποία στη συνέχεια υιοθετούνται και ενσωματώνονται ως Παραρτήματα (Annexes) στην Συνθήκη της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας Κατηγορίες Προτύπων του ICAO Τα Πρότυπα και οι υπόλοιπες οδηγίες του ICAO διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες [Α]: 1. Πρότυπα και προτεινόμενες πρακτικές (Standards and Recommended Practices), τα οποία συνολικά αποκαλούνται SARPs, 2. Διαδικασίες για τις υπηρεσίες αεροπλοΐας (Procedures for Air Navigation Services), αποκαλούμενες ως PANS, 3. Περιφερειακές Συμπληρωματικές Διαδικασίες (Regional Supplementary Procedures), αποκαλούμενες ως SUPPs και 4. Υλικό Καθοδήγησης (Guidance Material) σε διάφορες μορφές. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.5

11 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Ως Πρότυπα ορίζονται οποιεσδήποτε προδιαγραφές σχετικά με τα φυσικά χαρακτηριστικά, τη διαμόρφωση, τον εξοπλισμό, την απόδοση, το προσωπικό ή τη τήρηση συγκεκριμένων διαδικασίων στα πλαίσια της λειτουργίας των αεροπορικών μεταφορών, η ενιαία εφαρμογή των οποίων θεωρείται ως αναγκαία για την ασφάλεια και την κανονικότητα της διεθνούς αεροπλοΐας και επομένως τα συμβαλλόμενα κράτη οφείλουν να προσαρμοστούν προς αυτά σύμφωνα με τη Συνθήκη. Σε αντίθετη περίπτωση, η αδυναμία συμμόρφωσης ως προς τα καθορισμένα Πρότυπα, θα πρέπει υποχρεωτικά να ανακοινώνεται στο Συμβούλιο του Οργανισμού, σύμφωνα με το άρθρο 38 της Συνθήκης. Ως Προτεινόμενες Πρακτικές ορίζονται οποιεσδήποτε προδιαγραφές σχετικά με τα φυσικά χαρακτηριστικά, τη διαμόρφωση, τον εξοπλισμό, την απόδοση, το προσωπικό ή τη τήρηση συγκεκριμένων διαδικασίων στα πλαίσια της λειτουργίας των αεροπορικών μεταφορών, η ενιαία εφαρμογή των οποίων θεωρείται επιθυμητή προς όφελος της ασφάλειας, της κανονικότητας και της αποδοτικότητας της διεθνούς αεροπλοΐας και επομένως τα συμβαλλόμενα κράτη οφείλουν να προσπαθήσουν να συμμορφωθούν προς αυτά σύμφωνα με τη Συνθήκη. Σε αντίθετη περίπτωση, τα κράτη καλούνται να ενημερώσουν το Συμβούλιο του Οργανισμού για τη μη συμμόρφωση. Τα Πρότυπα και οι Προτεινόμενες Πρακτικές, όπως ήδη αναφέρθηκε, αποτελούν τα SARPs (Standards and Recommended Practices). Τα SARPs έχουν γενική διατύπωση και περιορίζονται σε περιγραφές των πλέον αναγκαίων απαιτήσεων. Για περισσότερο σύνθετα συστήματα όπως ο εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών, τα SARPs αποτελούνται από δύο τμήματα: το κύριο τμήμα του SARP, το οποίο περιέχει ζητήματα θεμελιώδους ρυθμιστικής φύσης και περιλαμβάνεται στο κύριο σώμα των Παραρτημάτων (Annexes), και ένα δεύτερο τμήμα που αφορά πιο λεπτομερείς τεχνικές προδιαγραφές και τοποθετείται είτε σε παραπομπές των Παραρτημάτων είτε σε ξεχωριστά εγχειρίδια. Οι Διαδικασίες για τις υπηρεσίες αεροπλοΐας (Procedures for Air Navigation Services), αποκαλούμενες ως PANS, περιλαμβάνουν λειτουργικές πρακτικές και επιχειρησιακό υλικό μεγάλου βαθμού λεπτομέρειας σε σχέση με τα SARPs και έτσι χρησιμοποιούνται συχνά για να ενισχύουν τις βασικές αρχές στα SARPs. Τα θέματα και το υλικό που πραγματεύονται τα PANS πρέπει να είναι κατάλληλο για εφαρμογή σε παγκόσμια κλίμακα. Το Συμβούλιο προσκαλεί τα συμβαλλόμενα κράτη να δημοσιεύουν οποιεσδήποτε διαφορές στα Εγχειρίδια Αεροναυτικών Πληροφοριών τους όταν οι διαφορές αυτές αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την ασφάλεια της αεροπλοΐας. Οι Περιφερειακές Συμπληρωματικές Διαδικασίες (Regional Supplementary Procedures), αποκαλούμενες ως SUPPs, έχουν εφαρμογή σε συγκεκριμένες περιοχές του ICAO. Η θεματολογία και το υλικό των SUPPs είναι παρόμοιο με αυτό των PANS, παρόλα αυτά δεν έχουν την δυνατότητα εφαρμογής σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως ισχύει με τα PANS. Το Υλικό Καθοδήγησης (Guidance Material) έχει ως στόχο να συμπληρώσει τα αντίστοιχα SARPs και PANS και για να διευκολύνει την εφαρμογή τους. Το Υλικό Καθοδήγησης παρατίθεται συμπληρωματικά στο τέλος των Παραρτημάτων (Annexes) ή σε ξεχωριστά έγγραφα που ενδέχεται να είναι εγχειρίδια, εγκύκλιοι ή διάφοροι κατάλογοι διευθύνσεων. Συνήθως εγκρίνεται την ίδια στιγμή με την υιοθέτηση των σχετικών SARPS. Τα εγχειρίδια παρέχουν πληροφορίες για να συμπληρώσουν ή/και να ενισχύσουν τα SARPs και τα PANS. Έχουν ως σκοπό συγκεκριμένα να διευκολύνουν την εφαρμογή και Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.6

12 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 τροποποιούνται περιοδικά για να εξασφαλίζουν ότι το περιεχόμενό τους απεικονίζει τις τρέχουσες πρακτικές και διαδικασίες. Οι εγκύκλιοι παρέχουν εξειδικευμένες πληροφορίες ενδιαφέρουσες για τα συμβαλλόμενα κράτη. Αντίθετα από τα εγχειρίδια, οι εγκύκλιοι δεν ενημερώνονται κανονικά Κανόνες και Πρότυπα λειτουργίας του ICAO αναφορικά με αεροδρόμια Το Παράρτημα εκείνο της Συνθήκης του ICAO που πραγματεύεται κατά βάση πρότυπα λειτουργίας αεροδρομίων είναι το Παράρτημα 14 (Annex 14). Χαρακτηριστικό του Παραρτήματος αυτού είναι το μεγάλο εύρος της θεματολογίας που περιέχει. Στο σημείο αυτό θα γίνει μια συνοπτική περιγραφή των γενικών προτύπων και των χαρακτηριστικών τους που προβλέπονται για τα αεροδρόμια στα πλαίσια του Παραρτήματος αυτού. Η θεματολογία του Παραρτήματος 14 επεκτείνεται [14] από τον προγραμματισμό των αεροδρομίων και των ελικοδρομίων σε βαθμό λεπτομέρειας τέτοιο ώστε να καθορίζει τους χρόνους εναλλαγής για τη δευτεροβάθμια παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, προδιαγραφές για τα έργα πολιτικού μηχανικού μέχρι και για θέματα φωτισμού, και από την πρόβλεψη σύγχρονου εξοπλισμού διάσωσης και πυροπροστασίας για τους αερολιμένες μέχρι απλές απαιτήσεις για την απαλλαγή από τα πουλιά στους διαδρόμους προσαπογειώσεων. Η ύπαρξη των πολυάριθμων θεμάτων στο Παράρτημα εξηγείται από την συνεχώς μεταβαλλόμενη και εξελισσόμενη βιομηχανία των αεροπορικών μεταφορών που οι αερολιμένες καλούνται να υποστηρίξουν. Τα νέα πρότυπα αεροσκαφών, οι αυξανόμενες λειτουργικές δυνατότητες αεροσκαφών, οι λειτουργίες σε χαμηλές ορατότητες και η τεχνολογική πρόοδος στον εξοπλισμό των αερολιμένων καθιστούν το Παράρτημα 14 ένα από τα πιό μεταβαλλόμενα Παραρτήματα. Το 199, μετά από 39 τροποποιήσεις, το Παράρτημα χωρίστηκε σε δύο τόμους, τον Τόμο Ι που εξετάζει το σχεδιασμό και τη λειτουργία των αεροδρομίων και τον Τόμο ΙΙ που εξετάζει το σχεδιασμό ελικοδρομίων. Ο πυρήνας του αερολιμένα είναι η περιοχή κίνησης που επεκτείνεται από το διάδρομο προσαπογειώσεων, κατά μήκος των τροχόδρομων μέχρι και τη περιοχή στάθμευσης των αεροσκαφών. Τα μεγάλα σύγχρονα αεροσκάφη απαιτούν ένα πιο απαιτητικό σχεδιασμό αυτών των εγκαταστάσεων. Οι προδιαγραφές στα φυσικά χαρακτηριστικά τους, δηλαδή το πλάτος, η κλίση επιφάνειας και οι αποστάσεις διαχωρισμού από τις άλλες εγκαταστάσεις, αποτελούν ένα κύριο μέρος αυτού του Παραρτήματος. Οι προδιαγραφές για νέες εγκαταστάσεις και επεκτάσεις, όπως και οι απαραίτητες περιοχές ασφάλειας διαδρόμων (clearways και stopways), περιγράφονται και καθορίζονται λεπτομερειακά. Ο σωστός σχεδιασμός αυτών των εγκαταστάσεων είναι υψίστης σημασίας καθώς αποτελούν τις βασικές δομικές μονάδες των αερολιμένων που καθορίζουν τη γενική μορφή και το μέγεθός τους και επιτρέπουν στους μηχανικούς να σχεδιάσουν το σκελετό που διαμορφώνει τη βασική δομή του αερολιμένα. Μαζί με τον καθορισμό του επίγειου περιβάλλοντος ενός αερολιμένα, οι προδιαγραφές καθορίζουν επίσης τις απαιτήσεις του εναέριου χώρου του. Οι αερολιμένες πρέπει να έχουν τον εναέριο χώρο απαλλαγμένο από εμπόδια με σκοπό την ασφαλή προσέγγιση και αναχώρηση των αεροσκάφων από τον αερολιμένα. Ένας άλλος σημαντικός στόχος πολλών προδιαγραφών είναι η βελτίωση της ασφάλειας της αεροπλοΐας. Ένα μεγάλο τμήμα του Παραρτήματος 14 στον τόμο Ι, αφιερώνεται στη βελτίωση της ασφάλειας του εξοπλισμού που εγκαθίσταται στους αερολιμένες. Ιδιαίτερα Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.7

13 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 αξιοσημείωτες είναι οι προδιαγραφές σχετικά με την κατασκευή και την τοποθέτηση του εξοπλισμού κοντά στους διαδρόμους. Οι απαιτήσεις για τη δευτεροβάθμια παροχή ηλεκτρικού ρεύματος διευκρινίζονται επίσης, μαζί με τα χαρακτηριστικά λειτουργίας οπτικών βοηθημάτων. Κρίσιμης σπουδαιότητας για τη λειτουργία οποιουδήποτε αερολιμένα είναι και η υπηρεσία διάσωσης και πυροπροστασίας που, σύμφωνα με το παράρτημα 14, όλοι οι διεθνείς αερολιμένες απαιτείται να έχουν. Το παράρτημα περιγράφει τους αισθητήρες που χρησιμοποιούνται, τον αριθμό τους και τα χρονικά όρια τα οποία πρέπει να τηρούνται για την αντιμετώπιση των ατυχημάτων αεροσκαφών Η διαδικασία της προτυποποίησης για τα αεροδρόμια Η προτυποποίηση συνιστά μια χρονοβόρα διαδικασία, τόσο ως προς το σκέλος της ανάπτυξης και του καθορισμού των προτύπων, όσο και ως την αποδοχή, την εφαρμογή και τον έλεγχο τους. Συγκεκριμένα και αυστηρώς καθορισμένα πρότυπα με αναφορά τα αεροδρόμια δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμα (εκτός των αμιγώς λειτουργικών), τουλάχιστον στον βαθμό που να μπορεί να θεωρηθεί μια συνολική καταγραφή τους. Η ανάπτυξη των προτύπων στον χώρο των αερομεταφορών (αλλά και των θαλάσσιων μεταφορών) ξεκινά από τα μέσα μεταφοράς, δηλαδή τα αεροπλάνα, και στην συνέχεια εντοπίζονται και προσδιορίζονται οι απαιτήσεις στις οποίες πρέπει να προσαρμοστούν οι αερολιμένες. Πρέπει να τονιστεί ότι η διαδικασία αυτή βρίσκεται υπό εξέλιξη καθώς τα τελευταία χρόνια η αεροπορική βιομηχανία ήρθε αντιμέτωπη με νέες εξελίξεις και γεγονότα τα οποία έχουν σαν αποτέλεσμα την δημιουργία νέων απαιτήσεων και προσαρμογών. Το πλέον σημαντικό ζήτημα που απασχολεί την αεροπορική βιομηχανία είναι η εξασφάλιση της ασφάλειας. Προς την κατεύθυνση αυτή τα τελευταία χρόνια έχει θεσπιστεί μια πληθώρα διατάξεων μέσω των οποίων γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα καθορισμένο και ενιαίο πλαίσιο το οποίο θα ακολουθεί το σύνολο των υποδομών και των μέσων και θα διευκολύνει τον συνολικό έλεγχο του συστήματος. Παρακάτω σημειώνονται κάποιες κύριες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ε.Ε. και του ICAO για το θέμα της ασφάλειας και οι οποίες αναφέρονται στα μέσα (αεροσκάφη) των αερομεταφορών [18]: Το Παράρτημα 17 του ICAO σχετικά με την ασφάλεια των αερομεταφορών. Το Παράρτημα 18 του ICAO σχετικά με την προώθηση κανόνων ασφαλούς μεταφοράς επικίνδυνων φορτίων. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 232/22 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 22, για τη θέσπιση κοινών κανόνων στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 622/23 της Επιτροπής, της 4ης Απριλίου 23, για καθορισμό μέτρων για την εφαρμογή των κοινών βασικών προτύπων ασφάλειας των αερομεταφορών. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1217/23 της Επιτροπής, της 4ης Ιουλίου 23, για τη θέσπιση των κοινών προδιαγραφών για τα εθνικά προγράμματα ποιοτικού ελέγχου της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.8

14 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1486/23 της Επιτροπής, της 22ας Αυγούστου 23, για τον καθορισμό των διαδικασιών διεξαγωγής των επιθεωρήσεων της Επιτροπής στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 68/24 της Επιτροπής, της 15ης Ιανουαρίου 24, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 622/23 για τον καθορισμό μέτρων για την εφαρμογή των κοινών βασικών προτύπων ασφάλειας των αερομεταφορών. Ο κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 849/24 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 24, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 232/22 για τη θέσπιση κοινών κανόνων στο πεδίο της ασφάλειας της πολιτικής αεροπορίας. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 781/25 της Επιτροπής, της 24ης Μαΐου 25, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 622/23 σχετικά με τον καθορισμό μέτρων για την εφαρμογή των κοινών βασικών προτύπων ασφάλειας των αερομεταφορών. Οι προσπάθειες αυτές προδιαγράφουν μία τάση προτυποποίησης όλων των τμημάτων του συστήματος των αερομεταφορών η οποία τα επόμενα χρόνια αναμένεται να επεκταθεί και στους χώρους των αεροδρομίων βάσει ενιαίων και κοινά αποδεκτών προδιαγραφών. 2.3 Καθορισμός Προτύπων λιμένων Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, όπως και των αεροπορικών μεταφορών, πολλοί διεθνείς οργανισμοί έχουν ρόλο και δραστηριοποιούνται με κύριο στόχο την δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου οργάνωσης, λειτουργίας και εκμετάλλευσης των αντίστοιχων μέσων και υποδομών. Η συντριπτική πλειοψηφία των κανόνων και των προδιαγραφών αφορούν στον τρόπο κατασκευής και εκμετάλλευσης των διαφόρων τύπων πλοίων με σκοπό την διασφάλιση ασφαλούς και οικονομικής μεταφοράς σε συνδυασμό με την ικανοποίηση περιβαλλοντικών κριτηρίων. Αντιθέτως, σε σχέση με τις λιμενικές υποδομές, δεν απαντώνται εναρμονισμένες απαιτήσεις ή διαδικασίες με την έννοια των Προτύπων, παρά μόνο ένα σύνολο θεσμοθετημένων διατάξεων που καθορίζουν και προδιαγράφουν ένα ευρύ κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο υποχρεώνονται να ακολουθούν. Ο πιο σημαντικός διεθνής οργανισμός στον χώρο της ναυτιλίας είναι ο Διεθνής Οργανισμός Ναυτιλίας (International Maritime Organization ΙΜΟ), του οποίου βασική μέριμνα αποτελεί η ανάπτυξη κανόνων λειτουργίας για τις θαλάσσιες μεταφορές και ο έλεγχος ως προς την τήρηση τους, όπως θα περιγραφεί αναλυτικά παρακάτω. Γενικά αναφορικά με την εφαρμογή των κανονισμών και των προτύπων στις θαλάσσσιες μεταφορές, είτε αυτά προέρχονται από κάποιον οργανισμό που ανήκει στον χώρο της ναυτιλίας (IMO) είτε από έναν ευρύτερο οργανισμό (Ε.Ε.), ακολουθείται μια συγκεκριμένη διαδικασία μέχρι την τελική υιοθέτηση και εφαρμογή της [2]. Πρώτο Στάδιο: Διαβούλευση μέσω διεθνών Συνεδρίων για να οριοθετηθεί το πρόβλημα και να συζητηθούν οι ενδεδειγμένες λύσεις. Δεύτερο Στάδιο: Έγκριση Σχεδίου Σύμβασης. Στην φάση αυτή αναπτύσσεται το Σχέδιο από τους αρμόδιους οργανισμούς (ή/και υπηρεσίες του ΟΗΕ), συζητείται σε ένα ή περισσότερα Συνέδρια με εκπροσώπους κρατών ή φορέων και όταν συμφωνηθεί ορίζεται ως αποδεκτό (adopted) και ανοικτό για υπογραφές. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.9

15 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Τρίτο Στάδιο: Υπογραφή του Σχεδίου από αρμόδιους εκπροσώπους της κάθε χώρας, και εισαγωγή της αντίστοιχης νομοθεσίας με έγκριση νόμου από τη Βουλή (Επικύρωση Ratification). Τέταρτο Στάδιο: Ενεργοποίηση της Συμφωνίας, μετά την επικύρωση της από ένα προκαθορισμένο αριθμό χωρών International Maritime Organization (ΙΜΟ) Διεθνής Οργανισμός Ναυτιλίας [19] Ο ΙΜΟ αποτελεί τον σημαντικότερο διεθνή οργανισμό στον χώρο της ναυτιλίας. Πρόκειται για μια εξειδικευμένη επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών, αρμόδια για τη λήψη μέτρων που αποσκοπούν στη βελτίωση της ναυτιλιακής ασφάλειας, στην προστασία της διεθνούς ναυτιλίας καθώς και στην αποτροπή της θαλάσσιας ρύπανσης. Καθιερώθηκε με τη βοήθεια μιας Συνθήκης που υιοθετήθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη στις 17 Μαρτίου 1948, ιδρύθηκε το 1958 ως Inter-governmental Maritime Consultative Organization (IMCO), ενώ το 1982 μετονομάστηκε σε ΙΜΟ. Με έδρα το Λονδίνο και περίπου 3 άτομα διεθνές προσωπικό, αριθμεί αυτήν την περίοδο 167 κράτη μέλη. Ο ΙΜΟ λειτουργεί από την Συνέλευση (Assembly) των εκπροσώπων των 167 κρατών μελών, το Συμβούλιο (Council), την Γραμματεία και Επιτροπές που εξειδικεύονται σε συγκεκριμένα θέματα. Το σύνθημα του ΙΜΟ συνοψίζει τους στόχους του: Ασφαλής, σίγουρη και αποτελεσματική ναυτιλία σε καθαρούς ωκεανούς. Σκοπός, λοιπόν, του οργανισμού είναι να προάγει και να εξασφαλίσει τη συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων και της ναυπηγικής βιομηχανίας για θέματα όλων των ειδών που έχουν επιπτώσεις στη ναυτιλία και το διεθνές εμπόριο. Πιο συγκεκριμένα, να ενθαρρύνει και να διευκολύνει τη γενική θέσπιση και υιοθέτηση εφαρμόσιμων προτύπων σε θέματα σχετικά με τη ναυτιλιακή ασφάλεια, την αποδοτικότητα της ναυσιπλοΐας, καθώς και την πρόληψη και έλεγχο της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία. Ο οργανισμός εξουσιοδοτείται επίσης για να εξετάζει τα διοικητικά και νομικά θέματα σχετικά με αυτούς τους σκοπούς. Μετά την ανάπτυξη και διατήρηση ενός ευρέος ρυθμιστικού πλαισίου μέσω συμβάσεων και κανόνων, ο ΙΜΟ δίνει έμφαση στην προσπάθεια να εξασφαλιστεί ότι αυτές οι συμβάσεις και άλλες συνθήκες εφαρμόζονται κατάλληλα από τις χώρες που τις έχουν δεχτεί. Να σημειωθεί ότι ο ΙΜΟ καθιερώθηκε για να υιοθετεί και να προτείνει τη νομοθεσία. Οι κυβερνήσεις είναι αρμόδιες για την εφαρμογή και υλοποίηση της. Όταν μια κυβέρνηση δέχεται μια Συνθήκη του ΙΜΟ, συμφωνεί να την κάνει μέρος της εθνικής νομοθεσίας της και να την επιβάλει ακριβώς όπως οποιονδήποτε άλλο νόμο. Ο ΙΜΟ έχει επίσης ένα εκτεταμένο τεχνικό πρόγραμμα συνεργασίας που επικεντρώνεται στη βελτίωση της δυνατότητας των αναπτυσσόμενων χωρών να ενισχυθούν καθώς και στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού μέσω της ναυτιλιακής κατάρτισης και παρόμοιων δραστηριοτήτων. Ο ΙΜΟ έχει για το λόγο αυτό ιδρύσει τρία προηγμένα ναυτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στο Μάλμοε, τη Μάλτα και την Τεργέστη. Τα κύρια τεχνικά θέματα στα οποία δραστηριοποιείται ο ΙΜΟ είναι: Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.1

16 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Ασφάλεια του πληρώματος Συντήρηση πλοίων Πρότυπα εκμετάλλευσης Πρόληψη μόλυνσης Πρότυπα ναυπήγησης πλοίων Διαδικασίες και απαιτήσεις επιθεωρήσεων European Seaports Organisation (ESPO) - Ευρωπαϊκός Οργανισμός Λιμένων [2] Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Λιμένων, ESPO, αντιπροσωπεύει τους λιμένες των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει μέλη - παρατηρητές από διάφορες άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δεδομένου ότι χωρίς λιμένες, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα υπήρχε ως οικονομική παγκόσμια δύναμη, ο ESPO ιδρύθηκε και λειτουργεί ώστε να επηρεάσει τη δημόσια πολιτική στην ΕΕ προκειμένου να επιτύχει έναν ασφαλή, αποδοτικό και περιβαλλοντικά βιώσιμο ευρωπαϊκό λιμενικό σύστημα, το οποίο θα λειτουργεί ως βασικό στοιχείο μιας βιομηχανίας μεταφορών όπου επικρατούν οι ελεύθερες και μη στρεβλές συνθήκες αγοράς, όσο αυτό είναι εφικτό. Οι βασικοί στόχοι του ESPO είναι: Να εξασφαλίσει την αναγνώριση από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της της οικονομικής σημασίας των ευρωπαϊκών λιμένων και ότι ο τομέας θα λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψιν στη λήψη οποιουδήποτε μέτρου που πιθανόν να τον επηρεάσει Να προωθήσει τον ελεύθερο και θεμιτό ανταγωνισμό στον τομέα των λιμένων Να εγγυηθεί ότι οι ευρωπαϊκοί λιμένες διαδραματίζουν τον πλήρη ρόλο τους στην οικονομική αποδοτικότητα Να προωθήσει τα υψηλότερα πιθανά πρότυπα ασφάλειας στους ευρωπαϊκούς λιμένες Να ενθαρρύνει τους λιμένες να είναι δραστήριοι όσον αφορά στην προστασία του περιβάλλοντος. Το σώμα μελών του ESPO αποτελείται από τις λιμενικές αρχές, τις υπηρεσίες λιμένων και τις ενώσεις λιμένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δομή του σώματος των μελών οργανώνεται σε εθνικό επίπεδο και εφαρμόζεται στη Γενική Συνέλευση του οργανισμού που συγκαλείται δυο φορές το χρόνο και όπου κάθε χώρα μέλος της ΕΕ έχει τρεις επίσημους εκπροσώπους με δικαίωμα ψήφου ενώ οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες έχουν από έναν εκπρόσωπο - παρατηρητή Κατηγοριοποίηση προδιαγραφών και προτύπων λιμένων Το στοιχείο που χαρακτηρίζει τις υπηρεσίες των σύγχρονων λιμενικών επιχειρήσεων είναι η διαρκής εξέλιξη και μεταβολή τους, τόσο σε θέματα λειτουργίας και οργάνωσης όσο και ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά και τις υποδομές που διαθέτουν. Η διαρκής αυτή εξέλιξη οφείλεται στην ραγδαία ανάπτυξη του τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, η οποία προσδιορίζεται από ενδογενή χαρακτηριστικά, όπως νέες τεχνολογίες και εξοπλισμοί φορτοεκφορτώσεων, σύγχρονα επικοινωνιακά συστήματα, αλλά σε μεγάλο βαθμό και από εξωγενή χαρακτηριστικά, όπως είναι οι αυξημένες ανάγκες για ασφάλεια λόγω τρομοκρατίας, νέα περιβαλλοντικά πρότυπα κ.λπ. Τόσο λοιπόν οι εξωτερικές συνθήκες όσο και η ανάπτυξη του ίδιου του τομέα διαμορφώνουν ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, για το οποίο τα τελευταία μόλις χρόνια τίθενται οι βάσεις για ενοποίηση των διαδικασιών και Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.11

17 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 προώθηση ενιαίων και διεθνώς αναγνωρισμένων πρακτικών με σκοπό την βέλτιστη εξυπηρέτηση και την συνεργασία μεταξύ των λιμένων. Στο σημείο αυτό γίνεται μια προσπάθεια συλλογής και περιγραφής του συνόλου του νομικού πλαισίου αλλά και των εναρμονισμένων απαιτήσεων και διαδικασιών αναφορικά με λιμενικές υποδομές σε εθνικό επίπεδο. Όλες οι διατάξεις που περιγράφονται αποτελούν δημοσιευμένους νόμους στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και καλύπτουν θέματα σχετικά με τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την λειτουργία των λιμενικών υποδομών. Έτσι λοιπόν, τα βασικά σημεία που καθορίζουν το πλαίσιο λειτουργίας των λιμένων είναι τα εξής [26]: 1) Κανονισμός Λιμένα: Ο κάθε λιμένας στην χώρα διαθέτει Κανονισμό Λιμένα, ο οποίος στην ουσία στοιχειοθετεί ένα σύνολο θεσμοθετημένων διατάξεων, προσδιορίζοντας με λεπτομέρεια την χωρική δικαιοδοσία του λιμένα αλλά και τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις οποιουδήποτε βρίσκεται στο χώρο αυτό. Συγκεκριμένα ο Κανονισμός Λιμένα καθορίζει τις χερσαίες εκτάσεις και τις θαλάσσιες ζώνες ενός λιμένα, προβλέπει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πληρωμάτων και των επιβατών, τους κανονισμούς ασφάλειας, τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς, τους τρόπους κίνησης και αγκυροβολίου των πλοίων, την ασφάλεια ναυσιπλοϊας κατά τον κατάπλου και τον απόπλου των πλοίων, τον έλεγχο τήρησης των κανονισμών και των προδιαφραφών ασφάλειας για τα πλοία, τις προϋποθέσεις εργασίας για τη κάθε κατηγορία εργαζομένων στο λιμένα, μέχρι και τον καθορισμό των αμοιβών τους. Ο Κανονισμός Λιμένα είναι διαφορετικός για το κάθε λιμάνι της χώρας, ανάλογα κάθε φορά με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του. Επίσης αποτελείται από τον Γενικό και τον Ειδικό Κανονισμό Λιμένα. Οι Γενικοί Κανονισμοί Λιμένων ρυθμίζουν κοινά ζητήματα για όλες τις Λιμενικές Αρχές που εκδίδονται από τον Αρχηγό του Λιμενικού Σώματος, εγκρίνονται από τον Υπουργό και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ισχύουν στις περιοχές ευθύνης όλων των Λιμενικών Αρχών της Χώρας. Αφορούν στο μεγαλύτερο ποσοστό θέματα σχετικά με τις αρμοδιότητες της Διοικητικής Αστυνομίας των Λιμενικών Αρχών. Οι Ειδικοί Κανονισμοί Λιμένων, ρυθμίζουν τα θέματα σχετικά με τις ιδιομορφίες του κάθε λιμένα που δεν ρυθμίζονται από το Γενικό Κανονισμό Λιμένα, εκδίδονται από τις οικείες Λιμενικές Αρχές και μετά από γνώμη του Νομάρχη, εγκρίνονται από τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Οι ειδικοί κανονισμοί λιμένων ισχύουν μόνο στην περιοχή ευθύνης της Λιμενικής Αρχής, η οποία και τους εκδίδει. Είναι ξεκάθαρο ότι οι Κανονισμοί Λιμένων διαμορφώνουν ένα ευρύτερο πλαίσιο προτύπων και προδιαγραφών για το κάθε λιμένα, καθώς αποτυπώνουν τόσο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όσο και τους αναγκαίους περιορισμούς οι οποίοι πρέπει να τηρούνται σε κάθε περίπτωση. 2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 725/24 [3]: Ο Κανονισμός αυτός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 24 αφορά στη βελτίωση της ασφάλειας (security) τόσο στα πλοία όσο και στις λιµενικές εγκαταστάσεις. Αποτελεί στην ουσία συμπληρωματική διάταξη των προηγούμενων ενεργειών για την προώθηση της ασφάλειας, και συγκεκριμένα της Σύμβασης SOLAS και του Κώδικα ISPS. Μπορεί να θεωρηθεί λοιπόν ότι ο Κανονισμός 725/24 θέτει κάποια πρότυπα ασφάλειας, καθώς αυτά τα προσδιορίζει και τα καθορίζει μέσα από συγκεκριμένες τυποποιημένες απαιτήσεις Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.12

18 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 ασφαλείας για τις λιμενικές εγκαταστάσεις. Προτού όμως γίνει αναφορά στον Κανονισμό, είναι σκόπιμο να περιγραφούν συνοπτικά οι προηγούμενες ενέργειες στο θέμα της ασφάλειας ώστε να διαφανεί καλύτερα η σημασία και ο ρόλος του συγκεκριμένου Κανονισμού που αποτελεί άλλωστε συνέχεια τους. - Σύμβαση SOLAS: Πρόκειται για τη Διεθνή Σύμβαση του 1974 για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στην Θάλασσα (Safety Of Life At Sea). Στην θέσπιση της Σύμβασης οδήγησε η αναγνώριση της ανάγκης να προδιορισθούν τα ελάχιστα νομοθετικά όρια θαλάσσιας ασφάλειας διεθνώς, ώστε να καλυφθούν διάφορες πηγές κινδύνου σε βάρος της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα. Οι κίνδυνοι αναφέρονται κυρίως στην τεχνική λειτουργία του πλοίου και πιο συγκεκριμένα θέτουν κανόνες ως προς την κατασκευή, την μηχανολογική εξάρτηση, την ικανότητα και την εργασία των πληρωμάτων, τον εξοπλισμό διάσωσης. Το 1994 προσετέθη στην Σύμβαση SOLAS και ο Κώδικας ISM (International Safety Management Code), τον οποίο είχε συστήσει αρχικά ο I.M.O. το 1993 ως ένα σύνολο κανόνων δεοντολογίας που υπεδείκνυαν ένα επιθυμητό επίπεδο διαχείρισης της ασφάλειας στα πλοία, και πλέον αποκτούσαν ισχύ κανόνα δικαίου ως παράρτημα της SOLAS. Χαρακτηριστικό του Κώδικα ISM είναι ότι ενίσχυσε την ασφάλεια στην θάλασσα εισάγοντας και επιβάλλοντας νέα μέτρα όπως η εγκατάσταση συστημάτων διαχείρισης της ασφάλειας και το σχέδιο για την αντιμετώπιση επικίνδυνων και εκτάκτων περιστατικών. - Κώδικας ISPS: Ο Διεθνής Κώδικας ασφάλειας πλοίων και λιμένων ISPS (International Ship & Port Facility Security) αποτελεί ένα περιεκτικό σύνολο μέτρων με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας των πλοίων και των λιμενικών εγκαταστάσεων, και αναπτύχθηκε ως απάντηση στις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά από τις τρομοκρατικές ενέργειες της 9/11 του 21 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Κώδικας ISPS υλοποιείται μέσω του κεφαλαίου ΧΙ-2, στο οποίο προβλέπονται τα νέα πρόσθετα μέτρα για την ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, συμπληρωματικά των όσων ήδη είχαν θεσμοθετηθεί από την Διεθνή Σύμβαση για την ασφάλεια της ζωής στη θάλασσα (SOLAS). Ο κώδικας αποτελείται από δύο (2) τμήματα, ένα υποχρεωτικό και ένα εισηγητικό. Όλες οι συμβαλλόμενες χώρες κλήθηκαν να συμμορφωθούν με το υποχρεωτικό τμήμα του Κώδικα το αργότερο μέχρι τον Ιούλιο του 24. Στην ουσία, ο κώδικας υιοθετεί τη προσέγγιση ότι η εξασφάλιση της ασφάλειας των πλοίων και των λιμενικών εγκαταστάσεων συνιστά μια ανάλυση διαχείρισης κινδύνου και ότι, για να καθοριστεί ποιά μέτρα ασφάλειας είναι κατάλληλα, απαιτείται μια αξιολόγηση των κινδύνων (risk analysis) για τη κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Ο σκοπός του κώδικα είναι να θεσπίσει ένα τυποποιηµένο, συµβατό διεθνές πλαίσιο για την ανίχνευση των απειλών κατά της ασφάλειας ενώ µεταξύ άλλων να ρυθµίσει και τις επί µέρους υποχρεώσεις των φορέων και των αρµοδίων αρχών που εµπλέκονται στην θαλάσσια µεταφορά και την εξυπηρέτηση του πλοίου στο λιµένα, για να λάβουν προληπτικά µέτρα ώστε να µειωθεί ο κίνδυνος των ενεργειών προσβολής της ασφάλειας που έχουν επιπτώσεις στα πλοία και τις λιµενικές εγκαταστάσεις που χρησιµοποιούνται για την εξυπηρέτηση του διεθνούς εµπορίου. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι αναγνωρίζεται η δυσκολία εφαρμογής του Κώδικα για το σύνολο των υποδομών και με την επισήμανση που υπάρχει ότι για τις λιµενικές εγκαταστάσεις οι οποίες βρίσκονται σε λιµένες που εξυπηρετούν µόνον εκτάκτως τη διεθνή θαλάσσια Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.13

19 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 κυκλοφορία, είναι µάλλον δυσανάλογη η διαρκής εφαρµογή όλων των κανόνων ασφαλείας που προβλέπει ο παρών κανονισµός. Στην περίπτωση αυτή τα κράτη µέλη θα πρέπει να καθορίσουν, βάσει των αξιολογήσεων ασφαλείας που θα διενεργήσουν, τους λιµένες που εντάσσονται στην κατηγορία αυτή και τα αντίστοιχα µέτρα τα οποία εξασφαλίζουν το κατάλληλο επίπεδο προστασίας. Η επιτυχής εφαρµογή του νέου θεσµικού πλαισίου με την µείωση του κινδύνου τροµοκρατικού συµβάντος που θα επηρέαζε τους λιµένες της χώρας και τα ελιµενιζόµενα σε αυτούς πλοία, εξασφαλίζει την εµπιστοσύνη των εµπορικών εταίρων καθώς και των τουριστών για την ασφάλεια των λιµένων. Από πλευράς λιµενικών εγκαταστάσεων οι κυριότερες υποχρεώσεις των φορέων διαχείρισης και εκµετάλλευσης βάσει του Κώδικα είναι: α) Η διενέργεια Αξιολόγησης της Ασφάλειας της υπόχρεας Λιµενικής Εγκατάστασης (ΑΑΛΕ). Η διενέργεια της αξιολόγησης αυτής έχει ιδιαίτερη σηµασία, καθώς από αυτήν θα προκύψουν και θα προσδιορισθούν οι αδυναµίες µε βάση τις πιθανές απειλές αλλά και ο απαιτούµενος σχεδιασµός αντιµετώπισης απρόοπτων καταστάσεων και ο προσδιορισµός τρόπων εξάλειψης ή µετριασµού αυτών των αδυναµιών. Με την ΑΑΛΕ θα προσδιορισθούν όλα εκείνα τα µέτρα, ο εξοπλισµός και το ανθρώπινο δυναµικό που θα πρέπει ο φορέας διαχείρισης να διαθέτει, προκειµένου να µετριασθεί ο κίνδυνος. Επιπρόσθετα µέσω των αποτελεσµάτων της η αξιολόγηση της ασφάλειας θα αποτελέσει ουσιαστικά την µελέτη για την εκτίµηση του συνολικού κόστους υλοποίησης και γενικότερης συµµόρφωσης της λιµενικής εγκατάστασης στις απαιτήσεις του Κώδικα ISPS. β) Η κατάρτιση Σχεδίου Ασφάλειας Λιµενικής Εγκατάστασης (ΣΑΛΕ), µε βάση την αξιολόγηση ασφάλειας αυτής το οποίο, θα καλύπτει τις απαιτήσεις για τη διασύνδεση πλοίου/ λιµένα. Το σχέδιο προβλέπει τρία επίπεδα ασφάλειας: - Το επίπεδο ασφάλειας 1 σηµαίνει το επίπεδο για το οποίο τα ελάχιστα κατάλληλα προστατευτικά µέτρα πρέπει να διατηρούνται πάντα. - Το επίπεδο ασφάλειας 2 σηµαίνει το επίπεδο για το οποίο τα κατάλληλα πρόσθετα προστατευτικά µέτρα ασφάλειας θα διατηρηθούν για µια χρονική περίοδο ως αποτέλεσµα ενός εκδηλωμένου κινδύνου γεγονότος ασφάλειας στις µεταφορές. - Το επίπεδο ασφάλειας 3 σηµαίνει το επίπεδο για το οποίο τα περαιτέρω προστατευτικά µέτρα ασφάλειας θα διατηρηθούν για µια περιορισµένη χρονική περίοδο όταν ένα γεγονός ασφάλειας στις µεταφορές είναι πιθανό ή επικείµενο, αν και µπορεί να µην είναι δυνατό να προσδιορίσει τον συγκεκριµένο στόχο. γ) Ο διορισµός Υπεύθυνου Ασφάλειας Λιµενικής Εγκατάστασης. δ) Η ενεργοποίηση των επιπέδων ασφάλειας που τίθενται από το ΥΕΝ. ε) Η ενεργοποίηση σύµφωνα µε το Σχέδιο Ασφάλειας Λιµενικής Εγκατάστασης για την αποτροπή έκνοµου συµβάντος συµπεριλαµβανοµένων του ελέγχου πρόσβασης στην Λιµενική Εγκατάσταση, παρακολούθησης της Λιµενικής Εγκατάστασης, ελέγχου απαγορευµένων περιοχών, εποπτείας διαχείρισης των εφοδίων και φορτίου του πλοίου καθώς και την εξασφάλιση ότι οι κάθε είδους επικοινωνίες για την ασφάλεια, είναι σε ετοιµότητα. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.14

20 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 στ) Η εφαρµογή των πρόσθετων προστατευτικών µέτρων εάν το επίπεδο ασφάλειας αυξάνεται. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι για τις λιµενικές εγκαταστάσεις οι οποίες χρησιµοποιούνται κατά κύριο λόγο από πλοία τα οποία δεν εκτελούν διεθνείς μεταφορές αλλά υποχρεούνται, περιστασιακά, να εξυπηρετούν πλοία τα οποία αφικνούνται ή αναχωρούν στο πλαίσιο διεθνούς πλού, η κατάρτιση του Σχεδίου Ασφάλειας Λιµενικής Εγκατάστασης και η γενικότερη εφαρµογή των µέτρων ασφάλειας όπως προβλέπονται από τον Κώδικα ISPS, θα εξαρτηθεί από την εκτίµηση της επικινδυνότητας, ως αποτέλεσµα της διενεργηθησόµενης Αξιολόγησης Ασφάλειας της Λιµενικής Εγκατάστασης. Ο Κανονισμός 725/24, όπως προαναφέρθηκε, αποτελεί συνέχεια του Κώδικα ISPS και συγκεκριμένα μπορεί να λεχθεί ότι τροποποιεί και συγκεκριμενοποιεί τον Κώδικα ISPS. Επίσης καθορίζει ένα ακόμα αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας καθώς θεσμοθετεί ένα πλήθος διατάξεων που ήταν εισηγητικές στον Κώδικα ISPS. Σκοπός του Κανονισμού είναι να παράσχει τη βάση για την εναρµονισµένη ερµηνεία και εφαρµογή, καθώς και για τον κοινοτικό έλεγχο, των ειδικών µέτρων και προτύπων που έχουν θεσπιστεί. Στην ουσία λοιπόν όπως γίνεται κατανοητό οι δύο σημαντικές πρωτοβουλίες στο θέμα της ασφάλειας ήταν η Δ.Σ. SOLAS και ο Κώδικας ISPS. Τα νομοθετήματα αυτά αποτέλεσαν την πλατφόρμα πάνω στην οποία βασίστηκαν και εξελίχθηκαν οι μετέπειτα νομοθετικές ρυθμίσεις, όπως και ο Κανονισμός 725/24. Αυτό που όμως αξίζει να σημειωθεί είναι το γεγονός ότι με τον Κανονισμό 725/24 επιδιώκεται πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό η προτυποποίηση των διαδικασιών ή αλλιώς μια διαφαινόμενη τάση και επιδίωξη όλων των εμπλεκομένων στο να καθοριστούν συγκεκριμένες, προβλεπόμενες, τυποποιημένες διαδικασίες, δηλαδή εφαρμογή Προτύπων (Standards), τα οποία να είναι σε θέση να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα της ασφάλειας με έναν ενιαίο, κοινώς αποδεκτό και συστηματοποιημένο τρόπο. 3) Προερικό Διάταγμα υπ αριθ. 66 για προσαρμογή της Οδηγίας 21/96/ΕΚ [4]: Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι η προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 21/96/ΕΚ του Συμβουλίου της 4 ης Δεκεμβρίου του 21 των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με τον καθορισμό εναρμονισμένων απαιτήσεων και διαδικασιών για την ασφαλή φόρτωση και εκφόρτωση των φορτηγών πλοίων μεταφοράς φορτίου χύδην. Ο σκοπός της Οδηγίας αυτής είναι η ενίσχυση της ασφάλειας των φορτηγών πλοίων μεταφοράς φορτίου χύδην που προσεγγίζουν σε τερματικούς σταθμούς στα κράτη μέλη, για φόρτωση ή εκφόρτωση στερεών φορτίων χύδην, με μείωση των κινδύνων υπερβολικής καταπόνησης και πρόκλησης υλικών ζημιών στη κατασκευή του πλοίου κατά τη διάρκεια της φόρτωσης ή της εκφόρτωσης, μέσω της καθιέρωσης: - εναρμονισμένων απαιτήσεων καταλληλότητας για τα εν λόγω πλοία και τους τερματικούς σταθμούς, και - εναρμονισμένων διαδικασιών για τη συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ των εν λόγω πλοίων και των τερματικών σταθμών. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.15

21 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 Το παρόν Π.Δ. εφαρμόζεται, όπως γίνεται κατανοητό, σε όλους τους τερματικούς σταθμούς της χώρας, τους οποίους επισκέπτονται τα φορτηγά πλοία μεταφοράς φορτίου χύδην για την φόρτωση ή την εκφόρτωση στερεών φορτίων χύδην. Στα πλαίσια των απαιτήσεων του Π.Δ. ως προς την καταλληλότητα των τερματικών σταθμών αναφέρεται μεταξύ άλλων και στην ανάπτυξη, εφαρμογή και λειτουργία ενός συστήματος διαχείρισης ποιότητας από τους τερματικούς σταθμούς το οποίο θα διασφαλίσει ότι οι διαδικασίες συνεργασίας και επικοινωνίας, όπως και οι εργασίες φόρτωσης και εκφόρτωσης από τον τερματικό σταθμό σχεδιάζονται και εκτελούνται σύμφωνα με ένα εναρμονισμένο πλαίσιο που είναι διεθνώς αναγνωρισμένο και είναι δυνατό να ελεγχθεί. Ενόψει της διεθνούς αναγνώρισης, το σύστημα διαχείρισης της ποιότητας (QMS) θα πρέπει να συνάδει με τη σειρά προτύπων ISO 9 του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης. Το σύστημα διαχείρισης ποιότητας (QMS) χρησιμοποιείται για να διασφαλίσει την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων ή παρασχόμενων υπηρεσιών και μπορεί να οριστεί ως ένα σύνολο πολιτικών και διαδικασιών που απαιτούνται για τον προγραμματισμό και την εκτέλεση των επιχειρησιακών εργασιών μιας υποδομής ή ενός φορέα γενικότερα. 4) Οδηγία 2/59/ΕΚ: Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει για τους Ελληνικούς λιμένες η Οδηγία 2/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία με την ΚΥΑ 3418/7/22 (ΦΕΚ Β 712/ ). Η Οδηγία επιβάλλει την παράδοση των καταλοίπων φορτίου και των αποβλήτων που παράγονται στα πλοία, από το μεγαλύτερο εμπορικό πλοίο έως το μικρότερο σκάφος αναψυχής, στις λιμενικές εγκαταστάσεις όπου καταπλέουν. Για τη διασφάλιση της καταλληλότητας των ευκολιών παροχής υπηρεσιών παραλαβής αποβλήτων, καταρτίζονται με ευθύνη του Φορέα Διοίκησης του κάθε λιμένα, σχέδια παραλαβής καιδιαχείρισης αποβλήτων, τα οποία και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Κανονισμού Λειτουργίας των λιμένων. Η κάλυψη του κόστους παραλαβής, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς, αποθήκευσης, επεξεργασίας και διάθεσης των αποβλήτων, προβλέπεται να εξασφαλίζεται εξολοκλήρου από τα πλοία, το δε σύστημα χρέωσης τελών που υιοθετείται σε κάθε λιμένα καλείται να παρέχει κίνητρο στα πλοία για παράδοση των αποβλήτων τους στις προβλεπόμενες εγκαταστάσεις. Για την απρόσκοπτη ροή της πληροφορίας από τους φορείς διαχείρισης προς τη Διεύθυνση Λιμενικής Πολιτικής του ΥΕΝ απαιτείται η δημιουργία μιας κεντρικής ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων παράδοσης και διαχείρισης αποβλήτων, καθώς επίσης η υιοθέτηση ενός συστήματος πληροφόρησης που θα επιτρέψει τη συλλογή και επεξεργασία σχετικών στοιχείων για την ανάπτυξη κατάλληλης τιμολογιακής πολιτικής. Συμπερασματικά θα μπορούσε να επισημανθεί ότι παρουσιάζονται ομοιότητες στις διαδικασίες προτυποποίησης των συστημάτων των αεροπορικών και των θαλάσσιων μεταφορών. Οι ομοιότητες αυτές πηγάζουν από το γεγονός της προσπάθειας πρόληψης και αντιμετώπισης φαινομένων, τα οποία διαμορφώνουν την παγκόσμια προβληματική γύρω από συγκεκριμένα προβλήματα. Αποτελούν δηλαδή και προσδιορίζουν την στάση τους απέναντι στα κρίσιμα θέματα του περιβάλλοντος, της ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής αλλά και την ασφάλεια απέναντι σε εξωτερικές απειλές (τρομοκρατία). Τα κοινά σημεία τους λοιπόν συγκροτούν τις προσπάθειας θωράκισης τους από ανερχόμενες απειλές (τρομοκρατία) αλλά Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.16

22 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 2 και την συμβολή τους προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης περιβαλλοντικών προβλημάτων, θεμάτων ασφάλειας κλ.π. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 2.17

23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΩΝ 3.1 Γενικά Το πρώτο βήμα ώστε να είναι δυνατή η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης μεθοδολογικής προσέγγισης, που να θέτει τους στόχους και τις προτεραιότητες, να επεξεργάζεται τα δεδομένα, να αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα και να επιλύει τις αδυναμίες που εμφανίζονται στο υποσύστημα των αεροπορικών μεταφορών της χώρας, είναι η εξέταση της υφιστάμενης κατάστασης. Για το σκοπό αυτό στο παρόν κεφάλαιο επιχειρείται η εξέταση των γενικών χαρακτηριστικών των ελληνικών αερομεταφορών και της κίνησης στα ελληνικά αεροδρόμια, η διερεύνηση του ρόλου τους στο ευρύτερο εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, η μελέτη της διαχρονικής εξέλιξης της ζήτησης και των προοπτικών εξέλιξής τους μέσα από την κατηγοριοποίηση των κινήσεων εσωτερικού και εξωτερικού και τον διαχωρισμό βάσει του μεγέθους των αεροδρομίων, καθώς επίσης και η περιγραφή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους. 3.2 Μακροσκοπική θεώρηση του Δικτύου Αερολιμένων στην Ελλάδα Το δίκτυο αεροδρομίων στην Ελλάδα συνθέτουν 44 αεροδρόμια πολιτικής, τακτικής και έκτακτης, και γενικής αεροπορίας. Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα το σύνολο σχεδόν των αεροδρομίων ανήκουν, χρηματοδοτούνται και ελέγχονται από το Ελληνικό Κράτος μέσω της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Δεκαπέντε αεροδρόμια εξυπηρετούν τακτικές και έκτακτες πτήσεις εξωτερικού. Τα υπόλοιπα είναι χαρακτηρισμένα "Εσωτερικού" και εξυπηρετούν πτήσεις εσωτερικού, ενώ πολλά, κυρίως νησιωτικά, εξυπηρετούν και έκτακτες πτήσεις εξωτερικού κατά την τουριστική περίοδο. Χαρακτηριστικό του δικτύου αερολιμένων αποτελεί το γεγονός ότι από τα 38 εν λειτουργία αεροδρόμια, τα 23 βρίσκονται σε νησιωτική περιοχή. Ο ρόλος των περιφερειακών αεροδρομίων για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με το έντονο γεωγραφικό ανάγλυφο και το μεγάλο αριθμό νησιών, είναι πολύ σημαντικός, δεδομένου ότι παρέχουν πρόσβαση σε περιοχές όπου συχνά οι αερομεταφορές είναι το μόνο δυνατό μέσο επικοινωνίας. Μπορούν επιπλέον να λειτουργήσουν σαν ανακουφιστικά των μεγάλων αεροδρομίων και αποτελούν μία πολύτιμη εναλλακτική λύση μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της πολιτικής για τις μεταφορές, με συνδυασμό αεροπορικών και επίγειων μέσων. Επίσης, δεδομένου ότι ο τουρισμός αποτελεί βασική οικονομική δραστηριότητα και σημαντικό κομμάτι της εθνικής οικονομίας, τα περιφερειακά αεροδρόμια έχουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν, παρέχοντας άμεση πρόσβαση σε τουρίστες υψηλού εισοδήματος προς τα τουριστικά θέρετρα. Παρακάτω αναφέρονται ορισμένα κρίσιμα χαρακτηριστικά μεγέθη του συστήματος αερολιμένων της χώρας: Τα 5 σημαντικότερα αεροδρόμια είναι το Αεροδρόμιο Αθηνών, Ηρακλείου, Θεσσαλονίκης, Κέρκυρας και Ρόδου. Τα 5 αεροδρόμια διακινούν το 77% των επιβατών από το εξωτερικό. Ο Αερολιμένας Αθηνών αντιπροσωπεύει το 45% της κίνησης εξωτερικού των 5 αερολιμένων. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.1

24 Τα 5 αεροδρόμια διακινούν το 75% των επιβατών από το εσωτερικό. Ο Αερολιμένας Αθηνών αντιπροσωπεύει το 65% της κίνησης εσωτερικού των 5 αερολιμένων. Τα 5 αεροδρόμια διακινούν το 74% της ετήσιας συνολικής κίνησης, εκ του οποίου ο Αερολιμένας Αθηνών κατέχει το 55%. Ο Αερολιμένας Αθηνών αντιπροσωπεύει το 83% της συνολικής εμπορευματικής κίνησης, ενώ μαζί με τον αερολιμένα Θεσσαλονίκης αντιπροσωπεύουν το 9%. Σχήμα 3.1 Αναπαράσταση δικτύου ελληνικών αερολιμένων (Πηγή: [21]) 3.3 Κατηγορίες Αερολιμένων Σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη κατηγοριών αεροδρομίων του Διευρωπαϊκού Δικτύου και με βάση την κίνηση του έτους 24, χαρακτηρίζονται ως [21] : Διεθνή Σημεία Σύνδεσης με ετήσια κίνηση μεγαλύτερη από 5.. επιβάτες, χαρακτηρίζονται το αεροδρόμιο Αθηνών και το αεροδρόμιο Ηρακλείου (που το έτος 2 η κίνηση υπερέβη τα 5 εκατ.επιβάτες). Κοινοτικά Σημεία Σύνδεσης με ετήσια κίνηση μεγαλύτερη από 1.. επιβάτες, τα αεροδρόμια Θεσσαλονίκης, Ρόδου, Κέρκυρας, Κω, Χανίων και Ζάκυνθος. Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης με επιβατική κίνηση μεγαλύτερη από 25. ετήσιους επιβάτες, τα αεροδρόμια Σαντορίνης, Μυτιλήνης, Σάμου, Καβάλας, Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.2

25 Μυκόνου, Κεφαλονιάς, Ακτίου, Σκιάθου, Αλεξανδρούπολη και οριακά η Χίου (με 24. ετήσιους επιβάτες). Επίσης, Περιφερειακά Σημεία Σύνδεσης χαρακτηρίζονται και τα αεροδρόμια που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές της Ε.Ε. ή σε νησιωτικούς χώρους. Διαφορετική κατηγοριοποίηση των ελληνικών αερολιμένων προβλέπει η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Οι Ελληνικοί αερολιμένες βάσει της ΥΠΑ κατατάσσονται σε [1]: Διεθνείς Αερολιμένες, τους οποίους αποτελούν οι αερολιμένες Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Ρόδου, Ηρακλείου, Κέρκυρας, Κω, Αλεξανδρούπολης, Μυτιλήνης, Λήμνου, Χανίων, Κεφαλονιάς, Ζακύνθου, Σάμου, Καβάλας και Καλαμάτας. Νομοθετημένα σημεία εισόδου - εξόδου, τους οποίους αποτελούν οι αερολιμένες Ιωαννίνων, Μυκόνου, Ακτίου, Σκιάθου, Σαντορίνης και Σητείας. Μη νομοθετημένα σημεία, τους οποίους αποτελούν οι αερολιμένες Αράξου, Καρπάθου, Ν. Αγχιάλου, Χίου, Μήλου, Πάρου και Νάξου. Αμιγώς εσωτερικού, τους οποίους αποτελούν οι αερολιμένες Αστυπάλαιας, Ικαρίας, Κάσου, Καστελόριζου, Καστοριάς, Κοζάνης, Κυθήρων, Λέρου, Σκύρου και Σύρου. Κλειστοί, τους οποίους αποτελούν οι αερολιμένες Σπάρτης, Επιταλίου, Αγρινίου, Ανδραβίδας, Καστελίου και Λάρισας. Παρακάτω ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση των διεθνών αερολιμένων και των αερολιμένων που αποτελούν νομοθετημένα σημεία εισόδου-εξόδου, βάσει της κατηγοριοπίησης της ΥΠΑ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.3

26 Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών (ΔΑΑ) To Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού ή απλά Ελληνικό (επισήμως Κρατικός Αερολιμένας Αθηνών) ήταν το διεθνές αεροδρόμιο της Αθήνας για εξήντα περίπου χρόνια μέχρι το 21 οπότε και έκλεισε, αντικαθιστούμενο από το Διεθνές Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος. Το Ελληνικό χτίστηκε το 1938 με διάδρομο προσγειώσεως 1.8 μέτρων. Το 195 το αεροδρόμιο απέκτησε και δεύτερο διάδρομο με μήκος 2.25 μέτρων ενώ ο πρώτος αυξήθηκε και αυτός στα 2.25 μέτρα. Το 1958 ο κύριος διάδρομος αυξήθηκε πάλι, με μήκος τα 3. μέτρα. Το 1969 εγκαινιάστηκε ο Ανατολικός Αεροσταθμός, ενώ τη δεκαετία του 197 ο κυρίως διάδρομος επιμηκύνθηκε στα 3.5 μέτρα. Την δεκαετία του 199 το αεροδρόμιο έφτανε να εξυπηρετεί περίπου δέκα με δώδεκα εκατομμύρια επιβάτες το χρόνο. Το Διεθνές Αεροδρόμιο της Αθήνας Ελευθέριος Βενιζέλος ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Μάρτιο του 21 και αντικατέστησε το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ελληνικού, που εξυπηρετούσε για 6 περίπου δεκαετίες την Αθήνα. Βρίσκεται στα Σπάτα, σε απόσταση 2 χιλ. από την Αθήνα. Φωτογραφία 3.1 Διεθνές Αεροδρόμιο της Αθήνας Ελευθέριος Βενιζέλος (Πηγή: [21]) Το Διεθνές Αεροδρόμιο της Αθήνας Ελευθέριος Βενιζέλος ταξινομείται στα Διεθνή Σημεία Σύνδεσης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ξεπερνά τους 5.. επιβάτες ετησίως. Το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών αποτελεί τον πρωτεύοντα διεθνή αεροπορικό κόμβο του ελλαδικού χώρου, με κύρια έμφαση στις διευρωπαϊκές και διηπειρωτικές διασυνδέσεις. Στρατηγικός στόχος είναι να εξασφαλίσει συγκριτικά πλεονεκτήματα απέναντι σε άλλους ανταγωνιστικούς διεθνείς αερολιμένες στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, προκειμένου να προσελκύσει την ζήτηση των ξένων αεροπορικών εταιρειών και να καταστή διεθνής Αεροπορικός Κόμβος της ευρύτερης περιοχής. Την περίοδο το Ελληνικό σημείωσε αύξηση της κίνησης επιβατών κατά περίπου 3% και αύξηση κίνησης αεροσκαφών κατά 5%. Η έναρξη λειτουργίας του Αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος το 21 συνέπεσε με τα τρομοκρατικά γεγονότα και τη διεθνή κάμωη της αεροπορικής βιομηχανίας. Παρόλα αυτά από το 22, όπως φαίνεται, η ζήτηση παίρνει ανοδική τροχιά, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 25% για τους επιβάτες και 13% για τα αεροσκάφη. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.4

27 Αναφορικά με τις εμπορευματικές ροές το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών αποτελεί τον μεγαλύτερο αεροπορικό εμπορευματικό κόμβο στην Ελλάδα. Παρά την πτώση που σημειώθηκε το 22 στις εμπορευματικές ροές, την τριετία που ακολούθησε το Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος σημείωσε μικρή αύξηση της τάξης του 5-1%. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.5

28 Πίνακας 3.1: Συνολικά στοιχεία κίνησης Αερολιμένα Αθηνών ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,66 4,945,959 4,978,13 9,924,89 46,452 54,859 11, ,361 5,169,147 5,242,544 1,411,691 38,56 46,277 84, ,343 5,53,782 5,559,271 11,9,53 66,118 54,811 12, ,972 5,45,92 5,43,329 1,88,421 59,97 47,315 16, ,33 5,884,819 5,885,976 11,77,795 61,662 45,297 16, ,58 6,529,784 6,818,13 13,347,914 61,446 51,44 112, ,39 6,313,691 6,478,53 12,791,744 64,517 53, , ,348 5,892,387 5,897,595 11,789,982 51,55 47,427 98, ,19 6,116,273 6,11,446 12,226,719 55,789 45,42 11, ,916 6,816,333 6,842,112 13,658,445 59,697 49,595 19, ,298 7,119,333 7,151,787 14,271,12 57,54 47,65 15,19 Σχήμα 3.2 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ ΙΧΕΙΑ 2, 18, 16, 14, 12, 1, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.6

29 Πίνακας 3.2 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 Αερολιμένα Αθηνών ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 13,46 454, ,744 92,341 3,85 3,16 6,956 ΦΕΒ. 11, , ,98 789,891 4,121 3,559 7,681 ΜΑΡ. 13,42 538, ,247 1,5,661 4,86 4,281 9,141 ΑΠΡ. 14,94 566,57 595,991 1,162,561 5,137 4,188 9,325 ΜΑΪ. 14, ,86 633,79 1,321,569 4,673 3,672 8,345 ΙΟΥΝ. 14,961 69, ,32 1,357,672 4,766 3,996 8,761 ΙΟΥΛ. 16,755 84,215 79,935 1,595,15 5,3 4,275 9,35 ΑΥΓ. 17, , ,563 1,69,548 4,273 3,848 8,12 ΣΕΠΤ. 15,297 72,71 72,62 1,422,772 5,348 4,153 9,51 ΟΚΤ. 14, ,4 643,114 1,236,118 5,368 4,384 9,751 ΝΟΕΜ. 11, ,56 457, ,358 5,171 3,91 9,72 ΔΕΚ. 12, , ,26 929,479 5,171 4,243 9,414 ΣΥΝΟΛΟ 17,298 7,119,333 7,151,787 14,271,12 57,768 47,65 15,373 Σχήμα 3.3 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟ Σ 25) 2, 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.7

30 Πίνακας 3.3 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,142 1,721,442 1,71,391 3,431,833 4,427 25,916 3, ,844 1,894,319 1,889,342 3,783,661 3,615 23,553 27, ,4 2,125,392 2,139,867 4,265,259 3,899 23,476 27, ,78 2,56,829 2,21,588 4,78,417 3,37 18,51 21, ,56 2,4,619 2,329,555 4,73,174 2,552 16,583 19, ,21 2,752,41 2,797,454 5,549,855 3,52 18,417 21, ,32 2,377,418 2,418,696 4,796,114 3,24 19,337 22, ,511 2,47,976 2,78,783 4,126,759 2,55 17,84 19, ,454 2,152,567 2,2,723 4,353,29 2,458 17,91 2, ,948 2,542,824 2,548,894 5,91,718 2,378 19,916 22, ,38 2,586,412 2,579,554 5,165,966 2,23 18,18 2,42 Σχήμα 3.4 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Υ 3,, 2,5, 2,, 1,5, 1,, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.8

31 Πίνακας 3.4 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού Αερολιμένα Αθηνών ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,518 3,224,517 3,267,739 6,492,256 42,25 28,943 7, ,517 3,274,828 3,353,22 6,628,3 34,441 22,724 57, ,339 3,45,39 3,419,44 6,824,794 62,219 31,335 93, ,894 3,393,263 3,48,741 6,82,4 55,727 29,264 84, ,473 3,484,2 3,556,421 7,4,621 59,11 28,714 87, ,37 3,777,383 4,2,676 7,798,59 58,394 32,987 91, ,989 3,936,273 4,59,357 7,995, , ,837 3,844,411 3,818,812 7,663,223 49, 3,343 79, ,655 3,963,76 3,99,723 7,873,429 53,331 27,51 8, ,968 4,273,59 4,293,218 8,566,727 57,319 29,679 86, ,99 4,532,921 4,572,233 9,15,154 55,48 29,586 85,66 Σχήμα 3.5 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ Υ 5,, 4,5, 4,, 3,5, 3,, 2,5, 2,, 1,5, 1,, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.9

32 Κρατικός Αερολιμένας Θεσσαλονίκης "Μακεδονία" (ΚΑΘΜ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Θεσσαλονίκης είναι από τους σημαντικότερους αερολιμένες της χώρας στο σύστημα των αεροπορικών μεταφορών, όχι μόνο σε σχέση με τα μεγέθη των κινήσεων που σημειώνει, αλλά και για τον διεθνή ρόλο που καλείται να διαδραματίσει στην ευρύτερη περιοχή. Ο Αερολιμένας βρίσκεται 13 χλμ. ανατολικά από την πόλη της Θεσσαλονίκης στην περιοχή "Μίκρα" και ανήκει στο δήμο Θέρμης. Οι κτιριακές του εγκαταστάσεις καλύπτουν επιφάνεια 21. τ.μ. Ο αερολιμένας λειτουργεί από το 193. Φωτογραφία 3.2 Κρατικός Αερολιμένας Θεσσαλονίκης "Μακεδονία" (Πηγή: [21]) Ο Αερολιμένας Θεσσαλονίκης αποτελεί τον δευτερεύοντα διεθνή αεροπορικό κόμβο τις χώρας, με κύρια έμφαση στις διευρωπαϊκές και διαβαλκανικές διασυνδέσεις, καθώς υπάρχει στρατηγικός στόχος ενίσχυσης του ρόλου της Θεσσαλονίκης ως βαλκανικής μητρόπολης διεθνούς πύλης των Βαλκανίων για τις υπόλοιπες ηπείρους. Ο Αερολιμένας Θεσσαλονίκης λειτουργεί 24 ώρες ως επιβατικός και εμπορευματικός σταθμός. Την δεκαετία έχει διαγράψει ανοδική πορεία ως προς την επιβατική κίνηση, τόσο του αριθμού αεροσκαφών όσο και των επιβατών. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε και η ολοκλήρωση μιας σειράς επενδύσεων και επεκτάσεων του χώρου του αεροδρομίου. Είναι σημαντικό να τονιστεί ιδιαίτερα ότι από το 22 ο αερολιμένας εμφανίζει αυξητική τάση ως προς την κίνηση αεροσκαφών και επιβατών, κόντρα στην διεθνή πτώση της αεροπορικής βιομηχανίας την περίοδο αυτή, ενώ αντίθετα σημείωσε μία σχετική κάμψη την περίοδο Αντίθετα με την επιβατική, η εμπορευματική κίνηση του αερολιμένα έχει σημειώσει πτώση 7% την περίοδο Αν και τα προηγούμενα έτη ( ) διαφαινόταν μια σχετικά ανοδική τάση στις εμπορευματικές ροές του αερολιμένα, αυτό δεν συνεχίστηκε για τα επόμενα έτη. Η εμπορευματική διακίνηση του αεροδρομίου είναι σε χαμηλά επίπεδα και θα χρειαστεί μια ριζική αναδιοργάνωση του εμπορευματικού σταθμού προκειμένου να προσελκύσει και πάλι ροές καθιστώντας τον κόμβο της ευρύτερης περιοχής. Τα χαρακτηριστικά της επιβατικής κίνησης που εξυπηρετεί ο Αερολιμένας Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζονται από εποχικότητα, καθώς κατά μέσο όρο ένα ποσοστό 7% των ετήσιων επιβατών αντιπροσωπεύουν την κίνηση εξωτερικού. Η κίνηση αυτή οφείλεται σε τουριστικούς κυρίως λόγους, οπότε και τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο χρησιμοποιείται ο αερολιμένας ως κόμβος ροών που εξυπηρετούν την ευρύτερη περιοχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά την περίοδο αυτή η κίνηση αποτελεί σχεδόν το 85% της ετήσιας κίνησης. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.1

33 Πίνακας 3.5 Συνολικά στοιχεία κίνησης Αερολιμένα Θεσσαλονίκης ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,827 1,175,237 1,16,982 2,336,219 12,484 7,93 2, ,85 1,264,567 1,235,325 2,499,892 13,874 7,781 21, ,766 1,437,65 1,359,561 2,797,166 12,865 8,497 21, ,473 1,37,324 1,296,751 2,667,75 7,538 6,88 14, ,589 1,63,727 1,582,994 3,186,721 7,546 5,786 13, ,7 1,777,599 1,77,428 3,548,27 5,775 6,644 12, ,982 1,714,758 1,716,61 3,43,819 5,336 5,13 1, ,55 1,627,112 1,63,324 3,257,436 3,233 3,944 7, ,31 1,762,65 1,738,857 3,5,922 4,991 3,853 8, ,68 1,824,433 1,796,476 3,62,99 4,647 3,477 8, ,186 1,831,53 1,839,528 3,67,581 4,439 3,382 7,821 Σχήμα 3.6 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6, 5, 4, 3, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2, 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.11

34 Πίνακας 3.6 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 Αερολιμένα Θεσσαλονίκης ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 1,14 34,173 33,65 67, ΦΕΒ ,75 3,812 61, ΜΑΡ. 1,8 48,245 4,939 89, ΑΠΡ. 2,26 122,314 88,112 21, ΜΑΪ. 4,292 34,59 262, , ΙΟΥΝ. 4, , , , ΙΟΥΛ. 5,96 454,344 47, , ΑΥΓ. 6,392 46, , , ΣΕΠΤ. 5,31 372,799 43,48 776, ΟΚΤ. 4, , , , ΝΟΕΜ. 1,186 35,938 43,335 79, ΔΕΚ. 1,28 35,384 38,746 74, ΣΥΝΟΛΟ 38,266 2,452,14 2,48,87 4,932,911 2, ,599 Σχήμα 3.7 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 12, 1, 8, 6, 4, ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2, ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.12

35 Πίνακας 3.7 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,578 41, , ,85 9,993 2,649 12, , ,67 458, ,19 1,744 2,82 12, ,51 56, ,168 1,18,736 9,748 2,438 12, ,9 524, ,917 1,39,149 4,999 2,73 7, ,78 668,697 66,279 1,328,976 3,572 1,677 5, , ,548 76,835 1,533,383 2,64 2,8 4, ,13 674, ,153 1,343,366 2,292 1,1 3, , ,65 63,413 1,219,63 1, , , , ,379 1,446,677 2,419 1,119 3, , , ,42 1,496,411 1, , ,63 731,537 73,968 1,462,55 2,585 1,169 3,755 Σχήμα 3.8 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.13

36 Πίνακας 3.8 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , ,859 1,541,134 2,491 5,254 7, ,594 8,5 777,22 1,577,72 3,13 5,699 8, , ,37 811,393 1,688,43 3,117 6,59 9, , ,92 781,834 1,627,926 2,539 4,735 7, , ,3 922,715 1,857,745 3,974 4,19 8, ,79 1,5,51 1,9,593 2,14,644 3,135 4,564 7, ,969 1,4,545 1,46,98 2,87,453 3,44 4,3 7, ,731 1,11,462 1,26,911 2,38,373 1,67 2,974 4, ,587 1,27,767 1,26,478 2,54,245 2,572 2,734 5, ,441 1,6,64 1,64,434 2,124,498 3,453 2,783 6, ,583 1,99,516 1,18,56 2,28,76 1,854 2,213 4,66 Σχήμα 3.9 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 1,2, 1,, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.14

37 Κρατικός Αερολιμένας Ακτίου (ΚΑΑΚ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Ακτίου ανήκει στην κατηγορία των Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Ο Κρατικός Αερολιμένας Ακτίου βρίσκεται την περιοχή Άκτιο του νομού Αιτωλοακαρνανίας, στον Δήμο Ανακτορίου και απέχει απο την έδρα του τη Βόνιτσα 13 χιλ., και 4 χιλ. απο την Πρέβεζα. Λειτούργησε για πρώτη φορά το Το 1988 μεταφέρθηκε σε νέες εγκαταστάσεις έκτασης 97τμ. Στίς 4/4/3 έγιναν τα εγκαίνια των νέων σύγχρονων εγκαταστάσεων εμβαδού 75 τμ. Φωτογραφία 3.3 Κρατικός Αερολιμένας Ακτίου (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Ακτίου ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες. Ο ρόλος του αερολιμένα είναι για την διασύνδεση και την πρόσβαση τουριστικών περιοχών, όπως είναι η Λευκάδα που δε διαθέτει αεροδρόμιο. Δεν χρησιμοποιείται καθόλου για εμπορευματικές μεταφορές Στα πλαίσια της δεκαετίας σημειώθηκε αύξηση της επιβατικής κίνησης σε ποσοστό περίπου 4%, η οποία κορυφώθηκε το έτος 22. Ο αερολιμένας εμφανίζει πολύ έντονη εποχικότητα, και συγκεκριμένα εκδηλώνεται τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο για τους οποίους χαρακτηριστικό είναι το υψηλό ποσοστό των μετακινήσεων (πάνω από 97%) σε σχέση με τις συνολικές ετήσιες μετακινήσεις επιβατών. Πίνακας 3.9 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ακτίου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ακτίου Μήκος διαδρόμου 2.99 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 4 Χωρητικότητα αεροσταθμού 5.5 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.15

38 Πίνακας 3.1 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΚΤΙΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,898 16,567 16, , ,96 11,27 11,73 22, , ,52 113, , ,25 131,31 132,83 263, , , ,9 242, , ,78 15,77 299, ,28 147, ,599 31, , , , , ,11 149, , , , ,18 142, , ,61 15,128 15,725 3,853 Σχήμα 3.1 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 3,5 3, 2,5 2, 1,5 ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.16

39 Πίνακας 3.11 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ,13 ΑΠΡ , ,527 ΜΑΪ ,649 12,95 32,554 ΙΟΥΝ ,638 26,866 55,54 ΙΟΥΛ ,624 32,171 65,795 ΑΥΓ ,511 32,655 63,166 ΣΕΠΤ ,24 28,999 55,23 ΟΚΤ ,767 14,516 22,283 ΝΟΕΜ ΔΕΚ ΣΥΝΟΛΟ 3,61 15,128 15,725 3,853 Σχήμα 3.11 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2 1 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.17

40 Πίνακας 3.12 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,17 7,741 14, ,982 9,365 18, ,872 1,35 2, ,7 9,825 18, ,937 7,276 14, ,116 8,817 16, ,51 7,515 15, ,51 6,747 13, ,19 8,17 7,583 15, ,314 9,957 7,656 17, ,189 8,688 8,13 16,71 Σχήμα 3.12 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.18

41 Πίνακας 3.13 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,39 99,55 98,75 198, ,36 92,225 91,78 183, ,386 13,648 13,261 26, , ,33 122, , ,46 11, , , ,932 14, ,89 282, , , ,84 286, , , , , , , ,98 283, , ,61 135,31 271, , ,44 142, ,152 Σχήμα 3.13 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.19

42 Kρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου "Δ. Σολωμός" Ο Kρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου κατατάσσεται στους αερολιμένες των Διεθνών Συγκοινωνιών ως προς την ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται 4 χιλιόμετρα από τη πόλη της Ζακύνθου στη περιοχή των Αμπελοκήπων και λειτουργεί από το Τότε κατασκευάστηκε ένα μικρό κτίριο επιβατικού σταθμού και λειτούργησε αρχικά με πτήσεις εσωτερικού. Τον Ιούνιο του 1981 τελείωσε η κατασκευή του νέου επιβατικού σταθμού. Το εμβαδόν των κτιριακών εγκαταστάσεων του Αερολιμένα ήταν 2τμ. Ακολούθησαν εργασίες για επέκταση δαπέδου στάθμευσης αεροσκαφών καθώς και η κατασκευή νέου κτιρίου αεροσταθμού και διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου. Φωτογραφία 3.4 Κρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου (Πηγή: [21]) Ο Kρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου ταξινομείται στα Κοινοτικά Σημεία Σύνδεσης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 1.. επιβάτες. Ο αερολιμένας λειτουργεί αμιγώς ως επιβατικός και εξυπηρετεί σχεδόν αποκλειστικά κινήσεις εξωτερικού. Η αναλογία κινήσεων εσωτερικού-εξωτερικού είναι περίπου 1: 32 με βάση την κίνηση των επιβατών. Οι εμπορευματικές ροές του αερολμένα είναι μηδαμινής σημασίας. Όπως είναι φυσικό ο αερολιμένας χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα η οποία εκδηλώνεται τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο. Κατά την διάρκεια της περιόδου αυτής ο αριθμός των επιβατών ανέρχεται στο ποσοστό του 95% της ετήσιας επιβατικής κίνησης. Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι το γεγονός ότι ο Kρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου σημειώνει συνεχή αύξηση της επιβατικής κίνησης τη δεκαετία , ακόμα και μετά το 21. Η αύξηση της κίνησης ανέρχεται σε ποσοστό κοντά στο 5% για τα χρόνια , αλλά από ότι φαίνεται σταθεροποιείται στην περίπτωση που δεν συντελεστούν επενδύσεις με σκοπό την δυνατότητα ικανοποίησης επιπλέον ζήτησης. Πίνακας 3.14 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ζακύνθου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ζακύνθου Μήκος διαδρόμων 2.22 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 7 Χωρητικότητα αεροσταθμού 4.35 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.2

43 Πίνακας 3.15 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ "Δ. ΣΟΛΩΜΟΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,19 292, ,46 585, ,631 25,13 241, , ,778 26, ,57 497, , , ,673 65, ,236 45, ,555 84, , , , , , , , , , , ,94 1,12, ,115 5,62 58,226 1,8, ,5 54,76 57,746 1,12, ,66 487,25 492, ,888 Σχήμα 3.14 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 12, 1, 8, 6, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 4, 2, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.21

44 Πίνακας 3.16 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,29 ΦΕΒ ,39 ΜΑΡ. 9 1, ,999 ΑΠΡ , ,952 ΜΑΪ ,57 47, ,74 ΙΟΥΝ. 1,64 83,626 78, ,257 ΙΟΥΛ. 1,328 14,824 99,963 24,787 ΑΥΓ. 1,366 11,782 16,321 28,13 ΣΕΠΤ. 1,19 85,744 96, ,536 ΟΚΤ ,832 59,457 94,289 ΝΟΕΜ ,32 ΔΕΚ ,36 ΣΥΝΟΛΟ 7,66 487,25 492, ,888 Σχήμα 3.15 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 2,5 2, 1,5 1, ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.22

45 Πίνακας 3.17 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,24 16,19 16,394 32, ,41 18,225 18,533 36, ,581 17,492 17,389 34, ,476 16,83 16,162 32, ,384 17,928 17,51 34, ,78 16,6 17,56 33, ,748 14,899 28, ,49 15,333 27, ,125 13,36 13,792 27, ,211 16,14 14,29 3, ,332 15,366 15,578 3,944 Σχήμα 3.16 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 2, 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.23

46 Πίνακας 3.18 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , ,12 553, ,23 231, , , , ,96 22, , , ,38 295, , , , ,54 769, , , , , ,629 47, ,452 95, , , ,67 984, ,99 487, , , , , , , , , , ,944 Σχήμα 3.17 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.24

47 Kρατικός Αερολιμένας Ηρακλείου "Ν. Καζαντζάκης" (ΚΑΗΚ) Ο Kρατικός Αερολιμένας Ηρακλείου αποτελεί Διεθνές Σημείο Σύνδεσης, δηλαδή έναν αερολιμένα ο οποίος έχει ετήσια κίνηση μεγαλύτερη των 5.. επιβατών ετησίως, βάσει της κατηγοριοποίησης που προβλέπει η Ε.Ε. Ο αερολιμένας βρίσκεται 5 χιλιόμετρα από την πόλη του Ηρακλείου στην Κρήτη και λειτούργησε για πρώτη φορά το Παρόλα αυτά ο σημερινός Αερολιμένας Ηρακλείου άρχισε να λειτουργεί σε νέα κτίρια το Έκτοτε έχουν εκτελεστεί έργα επέκτασης του κτιρίου και της πίστας, για να καλυφθούν οι ανάγκες της συνεχώς αυξανόμενης αεροπορικής κίνησης. Φωτογραφία 3.5 Κρατικός Αερολιμένας Ηρακλείου (Πηγή: [21]) Ο Kρατικός Αερολιμένας Ηρακλείου είναι ο δεύτερος σημαντικότερος αερολιμένας από πλευράς αεροπορικής κίνησης στην χώρα, μετά τον αερολιμένα Ελ. Βενιζέλος της Αθήνας. Την περίοδο σημειώθηκε αύξηση της κίνησης κατά περίπου 5% (ανταποκρινόμενη πλήρως στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν το διάστημα Η αύξηση σημειώθηκε στα έτη , ενώ από το 21 μέχρι το 25 η ζήτηση κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα, γεγονός θετικό αν ληφθούν υπόψη οι δυσμενείς διεθνείς συνθήκες και η πτώση της αεροπορικής βιομηχανίας το 21 λόγω της τρομοκρατίας. Η σταθεροποίηση της ζήτησης (και όχι η μείωση της) υποδηλώνει πιθανότατα την ύπαρξη λανθάνουσας ζήτησης, δηλαδή ζήτηση που δεν ικανοποιείται λόγω ανεπάρκειας εγκαταστάσεων, για τον Αερολιμένα Ηρακλείου. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύει και η ανάλυση των στοιχείων από τα υπόλοιπα αεροδρόμια της Κρήτης. Κάτι που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι η κίνηση εξωτερικού για τον Αερολιμένα Ηρακλείου αποτελεί το 8% περίπου της συνολικής κίνησης αναφορικά με τον αριθμό επιβατών, ενώ το 65% σε σχέση με τον αριθμό των αεροσκαφών. Από αυτό συμπεραίνεται ότι εκτός του ότι ο Αερολιμένας Ηρακλείου εξυπηρετεί κυρίως τουριστική κίνηση, επιπλέον τα αεροσκάφη από το εξωτερικό έχουν μεγαλύτερη πληρότητα ή/και είναι μεγαλύτερα από αυτά των εσωτερικών διαδρομών (καθώς το 65% των αεροσκαφών μεταφέρει το 8% των επιβατών). Επιπλέον το γεγονός αυτό εξηγεί και την πολύ έντονη εποχικότητα που εμφανίζει ο συγκεκριμένος αερολιμένας. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.25

48 Πίνακας 3.19 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ηρακλείου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ηρακλείου Μήκος διαδρόμων 268 μ. / 1574 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 15 Χωρητικότητα αεροσταθμού 43.3 τ.μ. Πίνακας 3.2 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ "Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,536 1,782,853 1,776,29 3,559,143 4, , ,7 1,741,21 1,67,682 3,411,883 3, , ,854 2,8,654 1,863,795 3,872,449 3, , ,216 2,12,922 1,941,459 4,44,381 3, , ,93 2,497,81 2,467,886 4,964,967 3, , ,211 2,552,55 2,598,87 5,15,637 3, , ,29 2,49,794 2,555,932 5,46,726 2, , ,644 2,37,786 2,42,943 4,791,729 2, , ,523 2,44,622 2,428,885 4,833,57 3, , ,17 2,344,98 2,367,528 4,712,58 2, , ,266 2,452,14 2,48,87 4,932,911 2, ,599 Σχήμα 3.18 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ ΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.26

49 Πίνακας 3.21 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 1,14 34,173 33,65 67, ΦΕΒ ,75 3,812 61, ΜΑΡ. 1,8 48,245 4,939 89, ΑΠΡ. 2,26 122,314 88,112 21, ΜΑΪ. 4,292 34,59 262, , ΙΟΥΝ. 4, , , , ΙΟΥΛ. 5,96 454,344 47, , ΑΥΓ. 6,392 46, , , ΣΕΠΤ. 5,31 372,799 43,48 776, ΟΚΤ. 4, , , , ΝΟΕΜ. 1,186 35,938 43,335 79, ΔΕΚ. 1,28 35,384 38,746 74, ΣΥΝΟΛΟ 38,266 2,452,14 2,48,87 4,932,911 2, ,599 Σχήμα 3.19 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 12, 1, 8, 6, 4, ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2, ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.27

50 Πίνακας 3.22 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,53 223, ,67 438,716 4, , , , ,3 539,685 3, , , ,85 342, ,7 3, , , , ,77 66,324 3, , ,36 434, , ,1 3, , ,92 494, ,79 989,396 3, , ,433 46, ,563 83,448 2, , ,45 348,53 369, ,934 2, , ,66 43,32 41,25 813,57 3, , , , , ,696 2, , , , , ,27 2, ,599 Σχήμα 3.2 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.28

51 Πίνακας 3.23 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,33 1,559,24 1,561,223 3,12, ,87 1,466,519 1,45,679 2,872, ,312 1,657,569 1,52,81 3,178, ,994 1,768,675 1,615,382 3,384, ,543 2,62,738 2,31,129 4,93, ,291 2,58,233 2,13,8 4,161, ,857 2,83,99 2,132,369 4,216, ,599 2,22,733 2,51,62 4,73, ,863 2,1,59 2,18,86 4,2, ,945 1,886,67 1,899,25 3,785, ,713 2,3,643 2,18,61 4,21, Σχήμα 3.21 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 2,5, 2,, 1,5, 1,, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.29

52 Kρατικός Αερολιμένας Ιωαννίνων Βασιλεύς Πύρρος (ΚΑΙΩΠ) Ο Kρατικός Αερολιμένας Ιωαννίνων ανήκει στην κατηγορία των αερολιμένων νομοθετημένων σημείων εισόδου-εξόδου (ΥΠΑ), αλλά που θεωρούνται ως εσωτερικών συγκοινωνιών λόγω της πολύ μικρού μεγέθους κίνησης από το εξωτερικό. Η θέση του αερολιμένα βρίσκεται 5 χιλιόμετρα από την πόλη των Ιωαννίνων και λειτουργεί από το Βάσει της επιβατικής κίνησης (>1. επιβάτες ετησίως) που παρουσιάζει συγκαταλέγεται στα μικρού μεγέθους και σημασίας αεροδρόμια χωρίς περιφερειακή σημασία. Οι ανάγκες που εξυπηρετεί είναι υπερτοπικού χαρακτήρα. Το γεγονός αυτό φαίνεται και από τις εμπορευματικές ροές που παρουσιάζει, οι οποίες περιορίζονται στην κάλυψη των αναγκών της τοπικής κοινωνίας. Στους αερολιμένες με αυτά τα χαρακτηριστικά όπως ο Αερολιμένας Ιωαννίνων, δεν αναμένεται η ύπαρξη εποχικότητας και για το λόγο αυτό η μηνιαία διακύμανση παραμένει σε σταθερά επίπεδα. Ο λόγος που δεν εμφανίζει εποχικότητα είναι ότι δεν εξυπηρετεί τουριστικούς σκοπούς, γεγονός που φαίνεται από την μηδαμινή εξωτερική κίνηση. Πίνακας 3.25 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ιωαννίνων Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ιωαννίνων Μήκος διαδρόμων 24 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 3 Χωρητικότητα αεροσταθμού 1.5 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.3

53 Πίνακας 3.26 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,935 48,184 47,924 96, ,11 56,142 54,798 11, ,946 54,974 53,819 18, ,975 54,424 52,99 17, ,198 6,31 59, , ,492 88,92 87, , ,352 73,379 73, , ,981 62,851 63,43 125, ,757 67,763 67, , ,936 72,491 73, , ,618 64,691 64,77 129, Σχήμα 3.22 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4, 3,5 3, 2,5 2, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1,5 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.31

54 Πίνακας 3.27 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 22 2,3 4,918 6,921 ΦΕΒ. 19 4,338 4,493 8, ΜΑΡ ,843 5,55 11,393 1 ΑΠΡ ,81 5,635 11, ΜΑΪ ,297 6,438 12, ΙΟΥΝ. 23 5,649 5,87 11, ΙΟΥΛ ,4 6,174 12, ΑΥΓ ,719 5,817 11, ΣΕΠΤ. 22 5,22 5,125 1,147 ΟΚΤ. 24 4,859 4,978 9, ΝΟΕΜ ,685 4,746 9, ΔΕΚ ,795 5,26 9,821 1 ΣΥΝΟΛΟ 2,618 61,691 64,77 126, Σχήμα 3.23 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.32

55 Πίνακας 3.28 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,915 48,134 47,86 95, ,59 55,761 54,44 11, ,935 54,936 53,89 18, ,974 54,42 52,99 17, ,15 6,31 58, , ,364 87,72 87,52 175, ,34 73,327 73, , ,981 62,851 63,43 125, ,715 67,544 67, , ,98 72,185 73, , ,578 64,49 64,51 128, Σχήμα 3.24 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 1, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.33

56 Πίνακας 3.29 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,298 Σχήμα 3.25 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.34

57 Κρατικός Αερολιμένας Κέρκυρας "Ι. Καποδίστριας" (ΚΑΚΚ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Κέρκυρας ανήκει στην κατηγορία αερολιμένων Διεθνών Συγκοινωνιών βάσει της κατηγοριοποίησης κατά ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται 1,5 χιλιόμετρο από την πόλη της Κέρκυρας και λειτουργεί από το Τον Απρίλιο του 1965 το αεροδρόμιο έγινε Διεθνές, ενώ το 1972 τελείωσε η κατασκευή του νέου επιβατικού σταθμού. Φωτογραφία 3.6 Κρατικός Αερολιμένας Κέρκυρας (Πηγή: [21]) Ανήκει στην κατηγορία των Κοινοτικών Σημείων Σύνδεσης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 1.. επιβάτες. Έχει τα ίδια χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως και τα υπόλοιπα νησιωτικά αεροδρόμια αυτού του μεγέθους δηλαδή υψηλή επιβατική κίνηση, πολύ έντονη εποχικότητα, χαμηλή εμπορευματική κίνηση τοπικού χαρακτήρα και μεγάλη κίνηση από το εξωτερικό. Πιο συγκεκριμένα τη περίοδο σημειώθηκε ελάχιστη αύξηση της επιβατικής κίνησης σε ποσοστό 5%. Αυτό που πρέπει να επισημανθεί όμως είναι ότι το 2 η αύξηση έφτασε σε ποσοστό 45% σε σχέση με το 1995, και στη συνέχεια την διαδέχτηκε κατακόρυφη πτώση. Το γεγονός αυτό μπορεί πιθανότατα να αποδοθεί στις διεθνείς συνθήκες πτώσης των αεροπορικών μεταφορών μετά το 21, αν και στην περίπτωση του αερολιμένα Κέρκυρας το φαινόμενο αυτό εκδηλώνεται σε πολύ πιο έντονο βαθμό. Σχετικά με την εποχικότητα, εκδηλώνεται τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο και χαρακτηριστικό είναι το χαμηλό ποσοστό των εσωτερικών μετακινήσεων (κάτω από 2%) σε αντιπαράθεση με τις διεθνείς, κάτι που φανερώνει το μεγάλο τουριστικό ενδιαφέρον για το νησί. Ο Αερολιμένας Κέρκυρας γενικά παρουσιάζει τις μικρότερες διακυμάνσεις στις κινήσεις αεροσκαφών και επιβατών και αυτό οφείλεται στο ότι δεν υπάρχουν μεγάλες χωροταξικές δυνατότητες επεκτάσεων με αποτέλεσμα το αεροδρόμιο να ικανοποιεί την ζήτηση στα πλαίσια των λειτουργικών χαρακτηριστικών που διαθέτει. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.35

58 Πίνακας 3.3 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Κέρκυρας Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Κέρκυρας Μήκος διαδρόμου μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 11 Χωρητικότητα αεροσταθμού τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.36

59 Πίνακας 3.31 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ "Ι. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,31 896, ,18 1,792,95 1, , , , ,244 1,451,477 1, , , , ,281 1,511,95 1, , , , ,846 1,679,312 1, , ,77 1,3, ,797 1,992,371 1, , ,75 1,114,568 1,122,31 2,236,878 1, , ,782 1,18,915 1,121,792 2,23,77 1, , ,871 1,71,232 1,79,557 2,15,789 1, , ,36 1,18,735 1,26,88 2,44,823 1,18 2 1, , , ,137 1,923, , , ,25 1,982, Σχήμα 3.26 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.37

60 Πίνακας 3.32 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,73 8,933 17, ΦΕΒ ,967 8,112 16, ΜΑΡ. 31 1,474 1,119 2, ΑΠΡ ,65 11,45 33, ΜΑΪ. 1, ,41 97, , ΙΟΥΝ. 1, , , , ΙΟΥΛ. 2,54 28,56 188, , ΑΥΓ. 2,666 26, , , ΣΕΠΤ. 2,26 161,245 18, , ΟΚΤ. 1,382 62,56 17, , ΝΟΕΜ. 31 9,167 1,826 19, ΔΕΚ ,648 1,48 2, ΣΥΝΟΛΟ 14, , ,25 1,982, Σχήμα 3.27 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 4,5 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1, 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.38

61 Πίνακας 3.33 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,61 11,139 14,86 25,225 1, , ,752 19,81 11,256 22,66 1, , ,5 111,334 11, ,95 1, , ,238 93,263 93, ,514 1, , , , , ,47 1, ,43 2 4, ,61 151,755 31,365 1, , ,97 129, ,18 263,692 1, , ,349 11, , ,493 1, , ,92 126, , ,219 1,18 2 1,2 24 4,26 137,8 132,586 27, , , ,822 27, Σχήμα 3.28 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.39

62 Πίνακας 3.34 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,7 795, ,94 1,587, , ,423 64,988 1,231, ,35 678, ,52 1,289, ,34 786,23 76,595 1,492, ,322 88, ,142 1,745, , ,958 97,555 1,935, , , ,684 1,967, , ,91 966,25 1,927, , ,77 897,527 1,789, ,86 824, ,551 1,652, , , ,428 1,711, Σχήμα 3.29 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 1,2, 1,, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.4

63 Κρατικός Αερολιμένας Κεφαλληνιάς (ΚΑΚΦ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Κεφαλληνιάς ανήκει στην κατηγορία των Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΥΠΑ. To αεροδρόμιο βρίσκεται 8 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του Νομού, το Αργοστόλι, και λειτούργησε για πρώτη φορά το 1971, εξυπηρετώντας αρχικά μόνο πτήσεις εσωτερικού (Κεφαλονιά-Αθήνα), οι οποίες γίνονταν με ελικοφόρα αεροσκάφη σε περιορισμένης έκτασης εγκαταστάσεις υποδομής. Στα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι σήμερα συντελέστηκε προοδευτικά ένα πολυεπίπεδο έργο ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του Αεροδρομίου, που το κατέστησε ικανό να παρέχει υψηλού επιπέδου αεροπορικές υπηρεσίες ώστε να ανταποκριθεί στην προοδευτικά αυξανόμενη κίνηση αεροσκαφών και επιβατικού κοινού. Φωτογραφία 3.7 Κρατικός Αερολιμένας Κεφαλληνιάς (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Κεφαλληνιάς ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Έχει τα ίδια χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως και άλλα νησιωτικά αεροδρόμια αυτού του μεγέθους δηλαδή χαμηλή εμπορευματική κίνηση και μεγάλη κίνηση από το εξωτερικό τους θερινούς μήνες. Ο ρόλος του αερολιμένα είναι να εξυπηρετεί κυρίως την κίνηση του εξωτερικού και μάλιστα σε τοπικό επίπεδο δηλαδή οι επιβάτες που αφικνύουν στην Κεφαλλονιά δεν θα μετακινηθούν με άλλα μέσα προς άλλους προορισμούς αλλά θα παραμείνουν στην περιοχή. Το χαρακτηριστικό αυτό βέβαια απαντάται για το σύνολο των ελληνικών νήσων. Τη δεκαετία σημειώθηκε αύξηση της επιβατικής κίνησης σε ποσοστό περίπου 5%, η οποία κορυφώθηκε το έτος 23. Η κίνηση εξωτερικού αποτελεί σχεδόν το 85% της συνολικής επιβατικής κίνησης, αν και ο αριθμός των αεροσκαφών εσωτερικού-εξωτερικού κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα, γεγονός που πολύ πιθανόν να σημαίνει χαμηλές πληρώσεις των εσωτερικών πτήσεων. Πίνακας 3.35 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Κεφαλληνιάς Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Κεφαλληνιάς Μήκος διαδρόμου 2.43 μ. Χωρητικότητα αεροσταθμού 6.2 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.41

64 Πίνακας 3.36 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , , , ,197 99,63 99,51 198, ,46 9,11 9,482 18, ,462 18,275 11,666 29, , ,93 14,56 283, ,897 16,16 161, , , ,84 181, , ,5 188,4 19,7 378, , , ,193 38, , ,92 177,91 354, ,56 167, , , Σχήμα 3.3 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4, 3,5 3, 2,5 2, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1,5 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.42

65 Πίνακας 3.37 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,78 2, ΦΕΒ , ΜΑΡ. 12 1,348 1,298 2, ΑΠΡ ,216 1,558 3, ΜΑΪ ,874 18,7 43, ΙΟΥΝ ,831 27,355 56, ΙΟΥΛ ,814 32,222 66, ΑΥΓ ,331 33,195 64, ΣΕΠΤ ,794 3,31 58, ΟΚΤ ,154 2,656 32, ΝΟΕΜ ,23 1, ΔΕΚ. 96 1,22 1,43 2, ΣΥΝΟΛΟ 3,56 167, , , Σχήμα 3.31 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2 1 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.43

66 Πίνακας 3.38 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,132 19,795 2,432 4, ,142 2,57 2,167 4, ,182 21,37 21,588 42, ,286 19,98 2,284 4, ,361 23,57 22,738 45, ,196 22,714 23,77 46, ,78 2,674 21,541 42, ,72 19,276 2,63 39, ,338 2,362 2,948 41, ,586 21,956 21,51 43, ,646 23,72 24,539 48, Σχήμα 3.32 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ Υ 3,, 2,5, 2,, 1,5, 1,, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.44

67 Πίνακας 3.39 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,184 97,393 98,54 195, ,55 79,6 79, , ,794 68, , ,176 88,367 81, , ,53 12,36 117, ,84 2 1,71 137, , , ,89 159, , , , , ,44 338, , ,27 17, , , , ,581 31, ,86 143, , ,621 Σχήμα 3.33 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.45

68 3.2.1 Κρατικός Αερολιμένας Κώ `Ιπποκράτης` (ΚΑΚΩΙ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Κώ ανήκει στην κατηγορία των Διεθνών Αερολιμένων, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Βρίσκεται στο χωριό Αντιμάχεια, σε απόσταση 27 χιλ. απο το κέντρο της Κώ. Η έναρξη λειτουργίας του Κρατικού Αερολιμένα Κω έγινε στις 4 Απριλίου Τον Οκτώβριο του 198 και μπροστά στις αυξανόμενες ανάγκες της επιβατικής κίνησης, εγκαινιάστηκε ο νέος Αεροσταθμός, ενώ ο διάδρομος είχε επεκταθεί στα 24 μέτρα ήδη από το Το 1997 ένα νέο κτίριο αφίξεων προστέθηκε στις εγκαταστάσεις του Αερολιμένα. Φωτογραφία 3.8 Κρατικός Αερολιμένας Κώ (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Κώ ανήκει στην κατηγορία των Κοινοτικών Σημείων Σύνδεσης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 1.. επιβάτες. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αεροδρόμια της χώρας παρόλο που ο ρόλος του περιορίζεται στην εξυπηρέτηση της τουριστικής κίνησης της τοπικής περιοχής. Αξιοσημείωτο γεγονός αποτελεί η κατακόρυφη αύξηση της επιβατικής κίνησης του αερολιμένα μετα τις επεκτάσεις των εγκαταστάσεων. Τη περίοδο σημειώνεται αύξηση της κίνησης των επιβατών κατά περίπου 9%, ενώ την τριετία που ακολούθησε εμφανίζεται μικρή πτώση λόγω των διεθνών συνθηκών. Σχεδόν το 8% της ετήσιας επιβατικής κίνησης προέρχεται από το εξωτερικό, γεγονός το οποίο συνεπάγεται και την μεγάλη διακύμανση της ζήτησης τους μήνες Μάϊο-Οκτώβριο. Τους μήνες αυτούς η κίνηση ανέρχεται στο 94% της συνολικής ετήσιας κίνησης επιβατών. Πίνακας 3.4 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Κώ Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Κω Μήκος διαδρόμου 2.4 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 8 Χωρητικότητα αεροσταθμού 7.36 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.46

69 Πίνακας 3.41 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΚΩ "ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , ,95 1,156, , ,93 533,22 59,223 1,42, ,721 47, ,631 94, ,27 622, ,672 1,189, , ,264 72,42 1,444, , ,557 79,599 1,578,156 1, , ,8 817, ,973 1,641, , , ,99 1,498, , , ,94 1,462,683 1, , ,61 747, ,12 1,54, , , , ,78 1,462, Σχήμα 3.34 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 18, 16, 14, 12, 1, 8, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 6, 4, 2, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.47

70 Πίνακας 3.42 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,84 7,627 15, ΦΕΒ ,853 6,783 13, ΜΑΡ ,575 8,857 17, ΑΠΡ ,818 8,916 23, ΜΑΪ. 1,22 79,283 57, , ΙΟΥΝ. 1, ,288 11,941 23, ΙΟΥΛ. 1, , ,77 283, ΑΥΓ. 2, ,944 16,426 31, ΣΕΠΤ. 1, , , , ΟΚΤ. 1,28 56,15 91, , ΝΟΕΜ ,763 8,974 15, ΔΕΚ ,398 8,564 15, ΣΥΝΟΛΟ 12, , ,78 1,462, Σχήμα 3.35 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 3,5 3, 2,5 2, 1,5 ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1, 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.48

71 Πίνακας 3.43 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,913 7,528 7, , , ,255 77,442 72,829 15, ,62 77,465 75, , ,552 72,191 73, , ,755 84,83 84, , ,36 18,894 18, ,876 1, , ,555 99,72 11,542 2, ,187 87,132 89, , ,725 9,67 93, ,821 1, , ,721 12, ,18 247, , ,95 124,263 13, , Σχήμα 3.36 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.49

72 Πίνακας 3.44 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,443 55,998 59,15 1,15, , ,76 436, , ,11 392, , , ,718 55,53 494,551 1,44, ,44 639, ,195 1,274, ,29 678, ,617 1,36, , , ,431 1,44, , ,98 663,119 1,321, ,37 637,73 641,789 1,278, , ,19 629,922 1,256, ,353 61,732 65,966 1,27,698 Σχήμα 3.37 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.5

73 Κρατικός Αερολιμένας Λήμνου Ηφαιστος (ΚΑΛΜΗ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Λήμνου ανήκει στην κατηγορία των Διεθνών Αερολιμένων, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται 18 χιλιόμετρα από την πόλη της Μύρινας, λειτουργεί από το 1959 και από το 21 έγινε η μετεγκατάστασή του σε καινούργιες κτιριακές εγκαταστάσεις. Ο νέος αερολιμένας έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετήσει όλους τους τύπους αεροσκαφών. Φωτογραφία 3.9 Κρατικός Αερολιμένας Λήμνου (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Λήμνου συγκαταλέγεται στα μικρού μεγέθους αεροδρόμια, σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη, δηλαδή σε αυτά με επιβατική κίνηση που ξεπερνά τους 1. επιβάτες ετησίως. Ο ρόλος του αερολιμένα είναι για την εξυπηρέτηση τοπικών αναγκών και σε δεύτερο ρόλο της τουριστικής κίνησης. Αυτό γίνεται αντιληπτό τόσο απο το γεγονός της μικρής σχετικά μηνιαίας διακύμανσης της επιβατικής κίνησης, όσο και από το μικρό ποσοστό της κίνησης εξωτερικού (1%) σε σχέση με την συνολική ετήσια κίνηση. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός της σταθερής σε γενικές γραμμές επιβατικής κίνησης για την περίοδο Το γεγονός αυτό θα πρέπει να συνεκτιμηθεί τόσο με την ολοκλήρωση των επεκτάσεων στον αερολιμένα το 21, όσο και με την διεθνή πτώση των αερπορικών μεταφορών παγκοσμίως λόγω τρομοκρατίας. Επίσης χαρακτηριστικό του αερολιμένα αποτελεί η χαμηλή πλήρωση των αεροσκάφων καθώς όπως διαφαίνεται ο αριθμός επιβατών υπολείπεται δυσανάλογα του αριθμού των αεροσκαφών. Από το τελευταίο στοιχείο ενισχύεται το συμπέρασμα της χαμηλής χρήσης του αεροπλάνου για τουριστικούς λόγους. Πίνακας 3.45 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Λήμνου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Λήμνου Μήκος διαδρόμου 3. μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 13 Χωρητικότητα αεροσταθμού 5.2 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.51

74 Πίνακας 3.46 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΛΗΜΝΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,258 56,233 58, , ,378 61,84 61, , ,313 64,181 63,99 128, ,377 62,333 63, , ,91 64,343 65,792 13, ,44 7,772 73, , ,89 66,713 68,49 135, , 6,483 63, , ,777 56,927 58, , ,438 57,544 57, , ,76 58,556 6,94 119, Σχήμα 3.38 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4, 3,5 3, 2,5 2, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1,5 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.52

75 Πίνακας 3.47 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 36 3,52 3,539 7,41 ΦΕΒ ,145 3,21 6,346 ΜΑΡ. 31 3,787 3,875 7,662 ΑΠΡ ,337 3,458 7,795 ΜΑΪ. 34 5,152 4,945 1,97 ΙΟΥΝ. 36 7,44 6,949 14,353 ΙΟΥΛ ,289 7,575 15,864 ΑΥΓ. 39 6,984 8,471 15,455 ΣΕΠΤ ,746 7,663 13,49 ΟΚΤ. 26 3,681 4,42 7,723 ΝΟΕΜ ,24 3,446 6,65 ΔΕΚ ,325 3,74 7,65 ΣΥΝΟΛΟ 3,76 58,556 6,94 119,46 Σχήμα 3.39 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.53

76 Πίνακας 3.48 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,141 52,525 54,732 17, ,95 52,51 52,89 15, ,54 55,79 55, , ,24 53,622 55,368 18, ,596 57,174 58,85 115, ,948 62,864 65, , ,747 59,684 61,32 12, ,876 53,62 56,145 19, ,668 5,721 51,6 12, ,85 49,17 49,68 98, ,423 5,76 51,628 12, Σχήμα 3.4 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.54

77 Πίνακας 3.49 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,78 3,755 7, ,574 8,631 17, ,391 8,454 16, ,711 8,299 17, ,169 6,987 14, ,98 7,94 15, ,29 7,377 14, ,421 7,572 14, ,26 6,727 12, ,374 8,348 16, ,85 9,276 17,126 Σχήμα 3.41 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 1, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.55

78 Κρατικός Αερολιμένας Μυκόνου (ΚΑΜΚ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Μυκόνου ανήκει στην κατηγορία των Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΥΠΑ. Ο Αερολιμένας Μυκόνου βρίσκεται σε απόσταση 3 χιλ. απ την πόλη της Μυκόνου. Από τότε η κίνησή του σημείωσε με εντυπωσιακή άνοδο, συνοδεύοντας την αλματώδη ανάπτυξη του τουρισμού στο νησί της Μυκόνου, εξυπηρετώντας μεγάλο αριθμό αεροσκαφών. Φωτογραφία 3.1 Κρατικός Αερολιμένας Μυκόνου (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Μυκόνου ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Έχει τα ίδια χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως και άλλα νησιωτικά αεροδρόμια αυτού του μεγέθους δηλαδή χαμηλή εμπορευματική κίνηση και μεγάλη κίνηση από το εξωτερικό τους θερινούς μήνες. Συγκεκριμένα ο αερολιμένας Μυκόνου τη περίοδο σημειώνει αύξηση κατά 5% της επιβατικής κίνησης, ενώ την επόμενη πενταετία η ζήτηση παραμένει σε σταθερά επίπεδα. Υπάρχει πολύ έντονη εποχικότητα καθώς στους τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο συντελείται πάνω από το 93% της ετήσιας επιβατικής κίνησης. Η τουριστική κίνηση του αερολιμένα είναι τόσο εξωτερικού όσο και εσωτερικού, με την κίνηση εξωτερικού να υπερέχει ελαφρά, ενώ αντίθετα ο αριθμός των αεροσκαφών εξωτερικού είναι σε μεγάλο βαθμό μικρότερος από τα αεροσκάφη των εσωτερικών γραμμών με αναλογία 3-7. Πίνακας 3.5 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Μυκόνου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Μυκόνου Μήκος διαδρόμου 1.9 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 5 Χωρητικότητα αεροσταθμού 8.51 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.56

79 Πίνακας 3.51 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , , , , , , , , , , , , , , , , ,47 159,57 322, , , , , ,84 171, , , ,258 17, , , , , , , , , ,44 336, , , , , Σχήμα 3.42 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 8, 7, 6, 5, 4, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 3, 2, 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.57

80 Πίνακας 3.52 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,414 1,395 2, ΦΕΒ ,378 1,488 2, ΜΑΡ ,667 2,842 5, ΑΠΡ ,55 3,477 8, ΜΑΪ ,844 14,576 32, ΙΟΥΝ ,656 25,783 54, ΙΟΥΛ. 1,34 43,321 38,645 81, ΑΥΓ. 1,438 48,385 52,76 1, ΣΕΠΤ ,881 29,648 54, ΟΚΤ ,843 11,911 19, ΝΟΕΜ. 94 1,321 1,578 2, ΔΕΚ. 98 1,353 1,699 3, ΣΥΝΟΛΟ 6, , , , Σχήμα 3.43 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 1,6 1,4 1,2 1, 8 6 ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 4 2 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.58

81 Πίνακας 3.53 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,932 74,22 79, , ,642 76,857 8, , ,552 81,386 84, , ,399 75,623 79, , ,232 72,171 73, , ,64 83,7 87,77 171, ,84 71,545 76, , ,424 74,957 81,22 156, ,357 74,913 79,23 154, ,48 84,291 9, , ,497 87,342 9, , Σχήμα 3.44 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 1, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.59

82 Πίνακας 3.54 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,265 5,256 47,864 98, ,334 51,957 49,354 11, ,576 66,83 64,4 131, ,829 82,249 76, , ,887 91,299 86, , ,85 99,132 93,74 192, , 1,39 97, , ,834 95,158 91, , ,941 99,758 95, , ,66 82,944 79,99 162, ,967 97,226 94, ,488 Σχήμα 3.45 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.6

83 Κρατικός Αερολιμένας Ρόδου `Διαγόρας` (ΚΑΡΔ) Ο Αερολιμένας Ρόδου ανήκει στην κατηγορία αερολιμένων Διεθνών Συγκοινωνιών βάσει της κατηγοριοποίησης κατά ΥΠΑ. Ο Αερολιμένας Ρόδου βρίσκεται στη θέση Παραδείσι σε απόσταση 15 χιλιομέτρων, δυτικά της πόλεως της Ρόδου. Ο Αερολιμένας άρχισε να λειτουργεί στις 28 Ιουνίου Οι κτιριακές του εγκαταστάσεις φτάνουν στα 31. τμ, και υπάρχει σε εξέλιξη έργο επέκτασης, με το πέρας του οποίου θα διπλασιασθεί η επιφάνειά του. Φωτογραφία 3.11 Κρατικός Αερολιμένας Ρόδου (Πηγή: [21]) Ο Kρατικός Αερολιμένας Ρόδου ταξινομείται στα Κοινοτικά Σημεία Σύνδεσης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 1.. επιβάτες. Είναι από τα σημαντικότερα αεροδρόμια της χώρας, βάσει του μεγέθους της επιβατικής κίνησης που εξυπηρετεί, ενώ σε αντίθεση η εμπορευματική κίνηση κινείται σε χαμηλά επίπεδα καλύπτοντας ένα μικρό μέρος των τοπικών αναγκών. Στα πλαίσια της δεκαετίας σημειώθηκε αύξηση της επιβατικής κίνησης σε ποσοστό 25%, η οποία κορυφώθηκε το έτος 21. Από τότε καταγράφεται μια μικρή πτώση, η οποία φαίνεται παρόλα αυτά να σταθεροποιείται. Η κίνηση εξωτερικού (επιβατών) αποτελεί το χαρακτηριστικό του αερολιμένα, καθώς καταλαμβάνει ποσοστό της τάξης του 75% της συνολικής ετήσιας κίνησης επιβατών. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αν και ο αριθμός επιβατών εσωτερικού-εξωτερικού διαφέρει σε μεγάλο βαθμό, ο αριθμός των αεροσκαφών κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα, γεγονός που πολύ πιθανόν να σημαίνει χαμηλές πληρώσεις των εσωτερικών πτήσεων. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι για τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο διακινείται σχεδόν το 8% του συνολικού ετήσιου αριθμού αεροσκαφών και πάνω από το 9% του συνολικού ετήσιου αριθμού επιβατών, στοιχείο που φανερώνει την έντονη εποχικότητα του αερολιμένα Πίνακας 3.55 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ρόδου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ρόδου Μήκος διαδρόμου 3.26 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 13 Χωρητικότητα αεροσταθμού τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.61

84 Πίνακας 3.56 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΡΟΔΟΥ "ΔΙΑΓΟΡΑΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,973 1,17,41 1,174,582 2,344,623 2, , ,64 1,135,134 1,16,383 2,241,517 2, , ,665 1,299,75 1,216,22 2,515,295 2, , ,927 1,386,72 1,286,24 2,672,312 2, , ,463 1,659,639 1,631,879 3,291,518 1, , ,642 1,696,22 1,711,28 3,47,5 2, , ,1 1,7,213 1,727,962 3,428,175 1, , ,1 1,598,997 1,631,486 3,23,483 1, , ,119 1,577,313 1,588,757 3,166,7 2, , ,26 1,526,621 1,59,92 3,36,523 1, , ,444 1,586,34 1,621,48 3,27,514 1, ,44 Σχήμα 3.46 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.62

85 Πίνακας 3.57 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,991 21,75 44, ΦΕΒ ,967 19,184 38, ΜΑΡ. 1,28 3,93 27,14 57, ΑΠΡ. 1,474 61,892 47,76 19, ΜΑΪ. 2, , , , ΙΟΥΝ. 3, , , , ΙΟΥΛ. 4,262 3, , , ΑΥΓ. 4,6 34, ,37 63, ΣΕΠΤ. 3, , ,74 534, ΟΚΤ. 3,42 134,421 24, , ΝΟΕΜ ,549 28,425 51, ΔΕΚ ,738 25,61 48, ΣΥΝΟΛΟ 28,444 1,586,34 1,621,48 3,27,514 1, ,44 Σχήμα 3.47 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 7, 6, 5, 4, 3, ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2, 1, ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.63

86 Πίνακας 3.58 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,813 29,455 21, ,71 2, , ,18 235, ,71 477,396 2, , , ,199 28, ,768 2, , , , , ,284 2, , , ,93 319, ,389 1, , , , ,677 72,56 2, , , ,43 344,39 682,469 1, , ,99 31,74 318, ,837 1, , ,313 34,76 348, ,315 2, , ,36 36, ,95 697,873 1, , ,26 37,263 38,213 75,476 1, ,43 Σχήμα 3.48 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 4, 35, 3, 25, 2, 15, 1, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.64

87 Πίνακας 3.59 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,16 96, ,336 1,924, , ,89 864,312 1,764, ,78 1,19, ,651 1,955, ,76 1,116,611 1,2,417 2,137, ,475 1,34,79 1,312,42 2,653, ,71 1,339,139 1,347,351 2,686, ,319 1,361,783 1,383,923 2,745, ,911 1,288,923 1,312,723 2,61, ,86 1,236,553 1,24,22 2,476, ,99 1,165,843 1,172,87 2,338, ,418 1,215,771 1,241,267 2,457,38 Σχήμα 3.49 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 1,6, 1,4, 1,2, 1,, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.65

88 Κρατικός Αερολιμένας Σάμου Αρίσταρχος ο Σάμιος (ΚΑΣΜ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Σάμου ανήκει στην κατηγορία των Διεθνών Αερολιμένων, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται 14 χιλιόμετρα από την πόλη της Σάμου στο Δήμο Πυθαγορείου και λειτουργεί από το Οι κτιριακές του εγκαταστάσεις καλύπτουν 7 τ.μ. Φωτογραφία 3.12 Κρατικός Αερολιμένας Σάμου (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Σάμου ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Η κίνηση επιβατών σημείωσε μικρή πτώση τη δεκαετία αλλά γενικά μπορεί να θεωρηθεί ότι διατηρείται σε σταθερά επίπεδα. Η κίνηση εσωτερικού-εξωτερικού διατηρεί μια αναλογία περίπου 4-6, χαρακτηριστικό το οποίο υποδηλώνει τόσο την ύπαρξη τουριστικής κίνησης όσο και σημαντικό αριθμό εσωτερικών μετακινήσεων με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Παρατηρούνται επίσης αυξημένες εμπορευματικές ροές σε σύγκριση με άλλα ομοιογενή αεροδρόμια, τα οποία αποτελούν σε συντριπτικό ποσοστό προϊόντα που φτάνουν στην Σάμο καθόλη τη διάρκεια του χρόνου. Παρόλη τη διαφαινόμενη κινητικότητα του αερολιμένα καθόλο το έτος, υπάρχει έντονη εποχικότητα εξαιτίας της τουριστικής κίνησης τους μήνες Μάϊο-Οκτώβριο. Έτσι προκύπτει ότι σχεδόν το 84% της επιβατικής κίνησης διακινείται την περίοδο αυτή. Ο ρόλος του αερολιμένα τελικώς είναι να εξυπηρετεί κυρίως την κίνηση του εξωτερικού αλλά παράλληλα να καλύπτει και ανάγκες εσωτερικών μετακινήσεων και εμπορευματικών ροών, γεγονός που συμφωνεί και με το μέγεθος και τον πληθυσμό του νησιού. Πίνακας 3.6 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Σάμου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Σάμου Μήκος διαδρόμου 2.1 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 3 Χωρητικότητα αεροσταθμού 8.85 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.66

89 Πίνακας 3.61 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΣΑΜΟΥ "ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,88 26,241 28,22 414, ,886 22,95 23,344 46, , ,79 169, , ,5 215,62 27, , , , ,149 53, , , ,73 468, , ,37 231, , ,35 21, , , ,685 22,874 26,173 49, ,22 198, , , , ,9 197, , Σχήμα 3.5 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟ ΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.67

90 Πίνακας 3.62 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 32 5,265 5,282 1, ΦΕΒ ,531 4,766 9, ΜΑΡ ,549 5,647 11, ΑΠΡ ,572 5,99 13, ΜΑΪ ,892 18,564 43, ΙΟΥΝ ,194 27,363 56, ΙΟΥΛ ,877 31,785 65, ΑΥΓ ,969 36,671 71, ΣΕΠΤ ,533 32,259 6, ΟΚΤ ,333 18,43 29, ΝΟΕΜ. 38 4,569 5,91 9, ΔΕΚ ,725 5,657 1, ΣΥΝΟΛΟ 5, ,9 197, , Σχήμα 3.51 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2 1 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.68

91 Πίνακας 3.63 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,536 65,769 66,5 132, ,773 7,656 71,28 141, ,85 73,734 75,83 149, ,814 72,216 73,84 146, ,285 94,85 95,47 189, ,979 88,999 91,447 18, ,51 74,864 79,14 154, ,224 68,674 72, , ,543 69,584 72, , ,169 78,36 74,77 153, ,88 76,355 79, , Σχήμα 3.52 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 1, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.69

92 Πίνακας 3.64 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,272 14, ,72 282, , , , , ,734 1,56 94,69 194, , ,44 134,94 277, , ,62 156,12 314,74 2 2, , , , , , ,513 34, , , , , , ,29 133, , ,853 12,52 12,6 24, ,74 118, , , Σχήμα 3.53 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.7

93 Κρατικός Αερολιμένας Σκιάθου Α.Παπαδιαμάντης (ΚΑΣΚ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Σκιάθου ανήκει στην κατηγορία των Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται 2 χιλιόμετρα απο το κέντρο της πόλης και λειτουργεί από το Το εμβαδόν των κτιριακών του εγκαταστάσεων είναι 7 τμ., και δέχεται μεσαίου τύπου αεροσκάφη. Φωτογραφία 3.13 Κρατικός Αερολιμένας Σκιάθου (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Σκιάθου ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με άλλα νησιωτικά αεροδρόμια αυτού του μεγέθους δηλαδή χαμηλή εμπορευματική κίνηση και μεγάλη κίνηση από το εξωτερικό τους θερινούς μήνες. Πιο συγκεκριμένα η κίνηση εξωτερικού αποτελεί σχεδόν το 95% της συνολικής ετήσιας επιβατικής κίνησης, και ως εκ τούτου παρατηρείται έντονη εποχικότητα την περίοδο των θερινών μηνών. Την περίοδο δεν σημειώθηκε αύξηση της επιβατικής κίνησης, παρόλο που υπήρξε μια κορύφωση της επιβατικής κίνησης το 22 για να την διαδεχτεί μια αντίστοιχη πτώση. Ο ρόλος του αερολιμένα περιορίζεται στην εξυπηρέτηση της τοπικής τουριστικής κίνησης και της εγγύτερης περιοχής (Σκόπελος). Τέλος ο αερολιμένας δεν εμφανίζει εμπορευματικές ροές. Πίνακας 3.65 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Σκιάθου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Σκιάθου Μήκος διαδρόμου 1.57 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 2 Χωρητικότητα αεροσταθμού 1.4 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.71

94 Πίνακας 3.66 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΣΚΙΑΘΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , ,35 122, , ,61 12,69 12,61 25, ,592 16,93 14,95 211, ,65 123,237 12, , , , ,14 258, , , , , , ,722 16, , , ,74 16, , ,89 15, ,218 31, ,44 126, ,51 254, , , ,1 246,487 Σχήμα 3.54 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 3,5 3, 2,5 2, 1,5 ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.72

95 Πίνακας 3.67 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ,27 ΜΑΪ ,312 8,458 23,77 ΙΟΥΝ ,123 23,99 48,113 ΙΟΥΛ ,799 26,843 54,642 ΑΥΓ. 5 28,222 31,156 59,378 ΣΕΠΤ ,272 27,18 5,452 ΟΚΤ. 13 1,159 6,232 7,391 ΝΟΕΜ ΔΕΚ ΣΥΝΟΛΟ 2, , ,1 246,487 Σχήμα 3.55 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2 1 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.73

96 Πίνακας 3.68 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,644 11,468 23, ,571 12,93 23, ,774 12,674 25, ,514 12,47 24, ,775 9,359 19, ,723 9,854 19, ,67 6,736 13, ,177 5,15 1, ,29 6,762 13, ,124 8,378 16, ,728 8,21 15,938 Σχήμα 3.56 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.74

97 Πίνακας 3.69 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,7 11,76 11, , ,763 91,119 9,58 181, ,797 94,156 92, , ,84 11,723 18, , , , , ,96 2 2,25 127, , , , , ,813 35, , , , , , , , , , , , , , , ,89 23,549 Σχήμα 3.57 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.75

98 Kρατικός Αερολιμένας Χανιών "Ι. Δασκαλογιάννης" Ο Kρατικός Αερολιμένας Χανιών κατατάσσεται στους αερολιμένες των Διεθνών Συγκοινωνιών ως προς την ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται σε απόσταση 15 χιλιομέτρων Β.Α. από την πόλη των Χανίων στην περιοχή της Χερσονήσου του Ακρωτηρίου πάνω από τον κόλπο της Σούδας. Η ιστορική διαδρομή του αερολιμένα ξεκινά με το ιστορικό Αεροδρόμιο του Μάλεμε, το οποίο εξυπηρετούσε μεταπολεμικά πτήσεις εσωτερικού μέχρι το 1959, οπότε για πρώτη φορά μεταφέρθηκε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Σούδας. Από το 1974 που το Αεροδρόμιο άρχισε να εξυπηρετεί και διεθνείς πτήσεις, η ανεπαρκής χωρητικότητά του, λόγω της συνεχώς αυξανόμενης κίνησης, δημιούργησε την ανάγκη κατασκευής νέου κτιρίου. Τελικά το 1996 αποπερατώθηκε και λειτούργησε το νέο κτίριο με προοπτική να καλύπτει διακίνηση 1,35, επιβατών, ετησίως. Το 2 έλαβε επίσημα την ονομασία Κρατικός Αερολιμένας Χανίων "Ι. Δασκαλογιάννης". Φωτογραφία 3.14 Κρατικός Αερολιμένας Χανιών (Πηγή: [21]) Ο Kρατικός Αερολιμένας Χανιών ταξινομείται στα Κοινοτικά Σημεία Σύνδεσης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 1.. επιβάτες. Είναι από τα σημαντικότερα αεροδρόμια της χώρας, βάσει του μεγέθους της επιβατικής κίνησης που εξυπηρετεί, ενώ σε αντίθεση η εμπορευματική κίνηση κινείται γενικώς σε χαμηλά επίπεδα (αν και συγκριτικά με άλλους αερολιμένες με κοινά χαρακτηριστικά παρουσιάζει υψηλότερη εμπορευματική κίνηση). Παρουσιάζει έντονη εποχικότητα η οποία εκδηλώνεται τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο και εξυπηρετεί κατά βάση κινήσεις εξωτερικού σε ποσοστό 73% της συνολικής επιβατικής κίνησης. Συμπεραίνεται ότι οι επενδύσεις των επεκτάσεων το 1996 ήταν αναγκαίες, γεγονός που αντικατοπτρίζεται από την κατακόρυφη αύξηση της επιβατικής κίνησης για όλα τα επόμενα έτη. Ο Kρατικός Αερολιμένας Χανιών αποτελεί έναν από τους λίγους αερολιμένες σε εθνική τουλάχιστον κλίμακα, ο οποίος σημειώνει συνεχή αύξηση της επιβατικής κίνησης, ακόμα και μετά το 21 (αν και σε μικρότερο βαθμό). Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.76

99 Πίνακας 3.7 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Χανιών Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Χανιών Μήκος διαδρόμων 3.35 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 8 Χωρητικότητα αεροσταθμού τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.77

100 Πίνακας 3.71 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΧΑΝΙΩΝ "Ι. ΔΑΣΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,33 444, ,531 89,426 2, , ,64 421,482 49,77 831,252 1, , , ,76 441, ,16 1, , ,65 57, , ,191 1, , ,761 62,734 69,74 1,23,474 1, , ,12 74, ,314 1,416,83 2, , ,931 78,975 72,7 1,428,982 2, , , , ,666 1,384,579 2, , , , ,338 1,479,653 1, , , , ,978 1,446,377 1, , ,6 748,826 76,943 1,59,769 1, ,984 Σχήμα 3.58 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.78

101 Πίνακας 3.72 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,195 13,748 26, ΦΕΒ ,35 13,2 25, ΜΑΡ ,52 16,967 34, ΑΠΡ ,812 21,223 56, ΜΑΪ. 1,476 94,54 8, , ΙΟΥΝ. 1, ,68 17,72 22, ΙΟΥΛ. 1, ,911 13, , ΑΥΓ. 1, , ,29 252, ΣΕΠΤ. 1, ,28 12, , ΟΚΤ. 1,39 61,662 92, , ΝΟΕΜ ,697 17,749 32, ΔΕΚ ,986 16,765 31, ΣΥΝΟΛΟ 13,6 748,826 76,943 1,59,769 1, ,984 Σχήμα 3.59 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 3, 2,5 2, 1,5 1, ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.79

102 Πίνακας 3.73 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,77 11,777 11,133 22,91 2, , , , ,1 244,146 1, , , ,231 15,24 31,471 1, , ,18 145, , ,54 1, , ,7 23,598 21, ,429 1, ,83 2 7, ,231 26, ,93 2, , , ,48 21, ,864 2, , , , , ,521 2, , ,182 22,17 211, ,541 1, , , ,122 21,12 382,224 1, , , ,179 27,962 41,141 1, ,948 Σχήμα 3.6 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 3, 25, 2, 15, 1, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.8

103 Πίνακας 3.74 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , , , , , ,76 587, , , , , , ,33 314, , ,61 417, ,99 816,45 2 5,449 45, ,452 91, , , ,623 1,33, ,75 524,74 528,318 1,53, , ,28 533,94 1,66, , , ,876 1,64, , , ,981 1,111, Σχήμα 3.61 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.81

104 Δημοτικός Αερολιμένας Σητείας (ΔΑΣΤ) Ο Δημοτικός Αερολιμένας Σητείας είναι ο μοναδικός αερολιμένας της χώρας που παρόλο που είναι δημοτικός, συγκαταλέγεται στους αερολιμένες που αποτελούν νομοθετημένα σημεία εισόδου-εξόδου σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της Υ.Π.Α. Ο αερολιμένας βρίσκεται στην περιοχή Μπόντα του Δήμου Σητείας, 1 χιλιόμετρο βόρεια-βορειοδυτικά του κέντρου της πόλης της Σητείας στην Κρήτη και λειτουργεί από το Φωτογραφία 3.15 Κρατικός Αερολιμένας Σητείας (Πηγή: [21]) Η συνολική επιβατική κίνηση του αερολιμένα είναι ιδιαίτερα χαμηλή, μικρότερη των 5. επιβατών ετησίως, γεγονός που το κατατάσει στους αερολιμένες με ασήμαντη ζώνη επιρροής (ουσιαστικά εξυπηρετεί μόνο την Σητεία) και χωρίς ρόλο στο σύστημα των εσωτερικών μεταφορών. Αν και προβλέπεται νομοθετικά η εξυπηρέτηση διεθνών πτήσεων, ο αερολιμένας εξυπηρετεί αποκλειστικά πτήσεις εσωτερικού, γεγονός που συνδέεται άμεσα και με τα φτωχά χαρακτηριστικά και τις μικρού μεγέθους εγκαταστάσεις του. Επίσης δεν παρατηρείται ιδιαίτερη εποχικότητα για τον αερολιμένα, καθώς η τιμή της ζήτησης εμφανίζεται να διατηρείται σχεδόν ομοιόμορφη για τους μήνες Μάρτιο με Οκτώβριο. Ο αερολιμένας δεν εξυπηρετεί καθόλου εμπορευματικές ροές, και συνεπώς η συνολική του κίνηση είναι αποκλειστικά κίνηση εσωτερικών επιβατικών μετακινήσεων. Αξιοσημείωτο παρόλα αυτά γεγονός αποτελεί ότι οι επενδύσεις που ολοκληρώθηκαν το 23 με την κατασκευή νέου αεροδιαδρόμου προσαπογειώσεων και νέων κτιριακών εγκαταστάσεων είχαν σαν αποτέλεσμα την κατακόρυφη ποσοστιαία αύξηση της ζήτησης (κατά 1% περίπου για τα επόμενα έτη). Αν και τα απόλυτα μεγάθη παραμένουν χαμηλά, το συμπέρασμα που μπορεί να συναχθεί είναι η ενδεχόμενη ύπαρξη λανθάνουσας ζήτησης για τη συγκεκριμένη περιοχή της Κρήτης. Πίνακας 3.75 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ακτίου Τεχνικά χαρακτηριστικά του αερολιμένα Σητείας Νέο μήκος διαδρόμου (από 23) 21 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 6 Χωρητικότητα αεροστθμού 1 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.82

105 Πίνακας 3.76 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,459 1,45 2, ,87 1,728 3, ,512 1,758 3, ,489 1,711 3, , , ,98 1, ,6 1, ,194 6,95 13, ,662 9,69 16, ,32 1,251 19,283 Σχήμα 3.62 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.83

106 Πίνακας 3.77 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,213 ΦΕΒ ,49 ΜΑΡ ,246 ΑΠΡ ,434 ΜΑΪ ,72 ΙΟΥΝ ,616 ΙΟΥΛ. 8 1,36 1,246 2,552 ΑΥΓ. 74 1,258 1,231 2,489 ΣΕΠΤ ,111 2,11 ΟΚΤ ,54 ΝΟΕΜ ,199 ΔΕΚ ,273 ΣΥΝΟΛΟ 782 9,73 1,251 19,324 Σχήμα 3.63 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2 1 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.84

107 Πίνακας 3.78 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,459 1,45 2, ,87 1,728 3, ,512 1,758 3, ,489 1,711 3, , , ,98 1, ,6 1, ,194 6,95 13, ,662 9,69 16, ,32 1,251 19,283 Σχήμα 3.64: Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.85

108 Κρατικός Αερολιμένας Καβάλας Ο Κρατικός Αερολιμένας Καβάλας ανήκει στην κατηγορία των 'Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου', σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΥΠΑ. Φωτογραφία 3.16 Κρατικός Αερολιμένας Καβάλας (Πηγή: [21]) Ο Κρατικός Αερολιμένας Καβάλας ταξινομείται στα 'Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης' σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Στο πλαίσιο της υπό εξέταση δεκαετίας ( ), για την περίοδο σημειώθηκε αύξηση τόσο της επιβατικής κίνησης όσο και του αριθμού αεροσκαφών. Επισημαίνεται ιδιαίτερα η κατακόρυφη αύξηση της κίνησης επιβατών και αεροσκαφών για το έτος 2 (25%). Στην περίοδο που ακολούθησε υπήρξε πτώση της κίνησης για τα έτη 21 και 22, ενώ για την επόμενη τριετία η κίνηση φαίνεται να σταθεροποιείται στα επίπεδα του Η απότομη πτώση εξηγείται από τα διεθνή γεγονότα και την κρίση των αερομεταφορών μετά το 21. Σχετικά με την μηνιαία διακύμανση της κίνησης παρατηρείται έξαρση της ζήτησης για τους μήνες Μάιο με Οκτώβριο η οποία οφείλεται στο τουριστικό ενδιαφέρον της ευρύτερης περιοχής. Παρόλα αυτά η εποχικότητα για τον αερολιμένα της Καβάλας δεν είναι τόσο έντονη όσο των 'νησιωτικών' αερολιμένων καθώς το εξάμηνο Μάιο με Οκτώβριο διακινείται το 65% της συνολικής ετήσιας κίνησης (ποσοστό κατά πολύ μικρότερο των 'νησιωτικών' αερολιμένων). Η κίνηση εξωτερικού αποτελεί το 55% της συνολικής ετήσιας επιβατικής κίνησης, γεγονός που καταδεικνύει και τον βαθμό σημαντικότητας του αερολιμένα στο σύστημα εσωτερικών αεροπορικών μεταφορών. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.86

109 Πίνακας 3.79 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ "Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ" ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,25 12,53 118, , , ,73 126, , , , , , , , , , , ,881 16, , ,88 2,39 22,824 42, ,61 184, , , , , , , ,11 177, , , , , , , , , , ,616 3, Σχήμα 3.65 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 6, 5, 4, 3, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 2, 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.87

110 Πίνακας 3.8 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 23 6,611 7,218 13, ΦΕΒ ,549 5,94 11, ΜΑΡ. 21 6,777 6,466 13, ΑΠΡ ,12 6,31 13, ΜΑΪ ,976 12,872 28, ΙΟΥΝ ,863 19,568 41, ΙΟΥΛ ,25 22,468 47, ΑΥΓ ,32 23,369 44, ΣΕΠΤ ,393 23,11 41, ΟΚΤ ,532 1,474 18, ΝΟΕΜ. 22 5,856 6,737 12, ΔΕΚ. 23 6,557 7,84 13, ΣΥΝΟΛΟ 3, , ,616 3, Σχήμα 3.66 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.88

111 Πίνακας 3.81 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,249 52,951 51,434 14, ,517 59,966 58, , ,63 7,441 69, , ,593 63,941 63, , ,927 78,36 79,77 157, ,196 1,364 12,786 23, ,59 78,97 83, , ,996 58,25 59, , ,132 62,829 63, , ,36 66,38 71, , ,37 66,623 69, , Σχήμα 3.67 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.89

112 Πίνακας 3.82 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,1 67,552 67,89 134, ,235 71,17 68, , ,54 59,532 54,21 113, ,68 68,27 61,963 13, ,399 83,575 81, , ,892 99,675 1,38 199, ,551 15,771 16,49 212, , , , , , , ,218 23, ,88 99,375 99, , ,291 81,938 82,52 164, Σχήμα 3.68 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.9

113 Κρατικός Αερολιμένας Σαντορίνης (ΚΑΣΡ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Σαντορίνης ανήκει στην κατηγορία των Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Ο αερολιμένας βρίσκεται 2 χιλιόμετρα απο το κέντρο της πόλης και λειτουργεί από το Το εμβαδόν των κτιριακών του εγκαταστάσεων είναι 7 τμ., και δέχεται μεσαίου τύπου αεροσκάφη. βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, 6 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της Σαντορίνης, τα Φηρά. Λειτουργεί από το Έχει την δυνατότητα να εξυπηρετεί ταυτόχρονα μέχρι 6 πολιτικά αεροπλάνα. Φωτογραφία 3.17 Κρατικός Αερολιμένας Σαντορίνης Ο Κρατικός Αερολιμένας Σαντορίνης ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Τα χαρακτηριστικά του είναι η ιδιαίτερα έντονη εποχικότητα, η οποία ανέρχεται σχεδόν στο 95% της ετήσιας επιβατικής κίνησης. Σε σχέση με άλλα νησιωτικά αεροδρόμια αυτού του μεγέθους διαφέρει στο γεγονός ότι η κίνηση του εξωτερικού δεν ξεπερνά σε μεγάλο βαθμό την κίνηση από το εσωτερικό. Σε ότι αφορά τα γενικότερα στοιχεία κίνησης, στα πλαίσια της δεκαετίας η κίνηση επιβατών και αεροσκαφών σημείωσε εντυπωσιακή αύξηση μέχρι το 21 και στη συνέχεια έντονη πτώση, αν και εντοπίζονται τάσεις επανάκαμψης. Πίνακας 3.83 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Ακτίου Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Σαντορίνης Μήκος διαδρόμου 2.12 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 3 Χωρητικότητα αεροσταθμού 2.51 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.91

114 Πίνακας 3.84 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , , ,439 3, , , , , , ,55 23,453 21,895 45, , , , , , ,39 291, , , , , , , , ,68 675, , , ,62 578, , , , , ,7 264,73 283, , , , , , Σχήμα 3.69 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 12, 1, 8, 6, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 4, 2, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.92

115 Πίνακας 3.85 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,551 2,33 4,881 ΦΕΒ ,188 2,368 4, ΜΑΡ. 24 4,388 4,469 8, ΑΠΡ. 33 9,547 7,563 17,11 ΜΑΪ ,739 3,21 63, ΙΟΥΝ ,462 46,327 93,789 ΙΟΥΛ. 1,378 61,112 6, ,294 ΑΥΓ. 1,596 69,468 76, , ΣΕΠΤ. 1,18 44,53 52,156 96, ΟΚΤ ,743 26,63 41, ΝΟΕΜ ,28 3,948 7,156 ΔΕΚ. 15 2,489 3,354 5,843 ΣΥΝΟΛΟ 7, , , , Σχήμα 3.7 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 1,8 1,6 1,4 1,2 1, 8 6 ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 4 2 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.93

116 Πίνακας 3.86 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,6 91,425 97,36 188,461 3, , ,184 92,893 95, , ,584 13,896 14,299 28, ,364 13,817 15,688 29, ,89 19,42 116, , ,91 146, ,187 32, , ,314 15,77 288, ,891 15,74 115, ,4 23 4,114 98,31 19,394 27, , ,742 13, , , ,6 143, , Σχήμα 3.71 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.94

117 Πίνακας 3.87 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , ,48 257, , , ,27 246, ,966 99,557 97, , , ,74 141,69 286, , , , , , , , , ,93 19, , , , , , , , ,39 164, , , , ,576 32, , , , ,913 Σχήμα 3.72 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 25, 2, 15, 1, 5, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.95

118 Κρατικός Αερολιμένας Καλαμάτας (ΚΑΚΛ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Καλαμάτας είναι ένα από τα 15 Διεθνή σύγχρονα Ελληνικά Αεροδρόμια, σύμφωνα με την ΥΠΑ. Ο αερολιμένας απέχει 9 χιλ. απο το κέντρο της πόλης της Καλαμάτας και λειτουργεί από το Το 1986 με το ξεκίνημα των πτήσεων charter από το εξωτερικό, παρουσιάστηκε η ανάγκη κατασκευής νέων εγκαταστάσεων. Το έργο ολοκληρώθηκε σύντομα και στις ετέθη σε λειτουργία ο σημερινός Αεροσταθμός. Φωτογραφία 3.18 Κρατικός Αερολιμένας Καλαμάτας Ο Κρατικός Αερολιμένας Καλαμάτας παρουσιάζει ετήσια επιβατική κίνηση γύρω στους 1. επιβάτες. Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι η ιδιαίτερα έντονη εποχικότητα και η αποκλειστική χρήση του αερολιμένα για πτήσεις εξωτερικού. Στην ουσία ο αερολιμένας λειτουργεί μόνο τους μήνες Μάϊο με Οκτώβριο οπότε εμφανίζεται τουριστική κίνηση, η οποία αποτελεί το 1% της συνολικής κίνησης. Πίνακας 3.88 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Καλαμάτας Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Καλαμάτας Μήκος διαδρόμου 2.66 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 4 Χωρητικότητα αεροσταθμού 2.52 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.96

119 Πίνακας 3.89 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,793 31,53 61, ,936 32,367 64, ,912 31,284 62, ,249 32,286 68, ,723 39,279 8, ,9 4,633 8, ,119 41,55 82, ,383 43,398 86, ,28 52,279 15, ,949 48,774 97, ,947 53,647 17,594 Σχήμα 3.73 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1,2 1, 8 6 ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.97

120 Πίνακας 3.9 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. ΦΕΒ ΜΑΡ. ΑΠΡ. ΜΑΪ ,474 6,453 15,927 ΙΟΥΝ ,196 9,164 18,36 ΙΟΥΛ ,335 1,775 22,11 ΑΥΓ ,518 1,367 19,885 ΣΕΠΤ ,14 9,315 18,329 ΟΚΤ. 98 4,47 7,567 11,974 ΝΟΕΜ ΔΕΚ. ΣΥΝΟΛΟ ,947 53,647 16,594 Σχήμα 3.74 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.98

121 Πίνακας 3.91: Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,793 31,53 61, ,936 32,367 64, ,912 31,284 62, ,249 32,286 68, ,723 39,279 8, ,9 4,633 8, ,119 41,55 82, ,383 43,398 86, ,28 52,279 15, ,949 48,774 97, ,931 53,644 17,575 Σχήμα 3.75 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.99

122 Κρατικός Αερολιμένας Μυτιλήνης `Οδ. Ελύτης` (ΚΑΜΤΕ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Μυτιλήνης ανήκει στην κατηγορία των 'Νομοθετημένων Σημείων Εισόδου-Εξόδου', σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΥΠΑ. Ο Κρατικός Αερολιμένας Μυτιλήνης ταξινομείται στα 'Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης' σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Φωτογραφία 3.19 Κρατικός Αερολιμένας Μυτιλήνης Η κίνηση επιβατών σημείωσε σημαντική αύξηση την διετία (της τάξης του 45%) ενώ τα επόμενα έτη ακολούθησε μικρή πτώση και τελικά σχετική σταθεροποίηση της κίνησης στα επίπεδα του 2. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ενώ την τριετία αυξήθηκε ο αριθμός των ετήσιων επιβατών, ταυτόχρονα υπάρχει μείωση του αριθμού της κίνησης αεροσκαφών. Ο Αερολιμένας Μυτιλήνης εμφανίζει εποχικότητα και πιο συγκεκριμένα το εξάμηνο Μάιο με Οκτώβριο διακινείται το σχεδόν 72% της συνολικής ετήσιας κίνησης. Παρόλα αυτά η κίνηση και τους υπόλοιπους μήνες κυμαίνεται σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα, γεγονός που εξηγείται σε ένα βαθμό από την υψηλή αναλογία της κίνησης εσωτερικού σε σχέση με την κίνηση εξωτερικού (7%) καθώς ο αερολιμένας φαίνεται ότι αποτελεί σημαντικό ρόλο για την τοπική κοινωνία. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.1

123 Πίνακας 3.92 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , ,89 19,79 379, , , , , , , ,44 191, , , , , 173, , , ,71 218, ,12 437, , , , , , , , , , , , , ,65 219, , , , , ,2 466, ,55 169, , , Σχήμα 3.76 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1, 9, 8, 7, 6, 5, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.11

124 Πίνακας 3.93 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ ,798 1,533 21, ΦΕΒ ,45 9,877 19, ΜΑΡ ,572 12,468 25, ΑΠΡ ,364 12,589 27, ΜΑΪ ,272 23,939 49, ΙΟΥΝ. 8 29,52 27,837 56, ΙΟΥΛ ,761 31,2 66, ΑΥΓ ,828 37,289 7, ΣΕΠΤ ,476 31,53 57, ΟΚΤ ,511 2,8 35, ΝΟΕΜ ,784 11,573 22, ΔΕΚ. 57 1,839 12,588 23, ΣΥΝΟΛΟ 8, ,77 241,44 476, Σχήμα 3.77 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) 1, ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟ ΕΜ. ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.12

125 Πίνακας 3.94 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ , , , , , ,366 12, , , , ,22 141, ,12 284, , , , , , , ,36 148, , , , , , , , , , ,594 13, , , , , , , ,66 163, ,42 325, ,55 169, , , Σχήμα 3.78 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 2, 18, 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.13

126 Πίνακας 3.95 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εξωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,32 76,576 76, , ,17 56,456 56,49 112, ,723 5,14 99, ,969 38,739 79, ,218 71,636 7, , ,239 78,965 8, , ,226 83,331 84, , ,222 81,45 81, , ,32 77,93 78, , ,28 69,995 7,158 14, ,59 65,542 66, ,435 Σχήμα 3.79 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εξωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒ ΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.14

127 Κρατικός Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης `Δημόκριτος` (ΚΑΑΛΔ) Ο Κρατικός Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης ανήκει στην κατηγορία των Διεθνών Αερολιμένων, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΥΠΑ. Ο Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης βρίσκεται σε απόσταση 7 χιλ. από το κέντρο της πόλης της Αλεξανδρούπολης στη Θράκη. Η πρόσβαση στον Αερολιμένα γίνεται μέσω της Εθνικής οδού που συνδέει την Ελλάδα με την Τουρκία. Μελλοντικά θα υπάρχει πρόσβαση μέσω της Εγνατίας Οδού. Ο αρχικός Αερολιμένας δημιουργήθηκε το Φωτογραφία 3.2 Κρατικός Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης Ο Κρατικός Αερολιμένας Αλεξανδρούπολης ταξινομείται στα Περιφερειακά Σημεία Πρόσβασης σύμφωνα με την Κοινοτική κατάταξη λόγω του ότι η επιβατική του κίνηση ετησίως ξεπερνά τους 25. επιβάτες ετησίως. Τόσο η κίνηση αεροσκαφών όσο και επιβατών σημείωσαν σημαντική άνοδο κατά την διάρκεια της δεκαετίας Ο ρόλος του αερολιμένα περιορίζεται στην εξυπηρέτηση εσωτερικών επιβατικών μεταφορών, ενώ δεν παρουσιάζει καθόλου εποχική διακύμανση. Πίνακας 3.96 Τεχνικά χαρακτηριστικά του Αερολιμένα Αλεξανδρούπολης Τεχνικά χαρακτηριστικά Αερολιμένα Αλεξανδρούπολης Μήκος διαδρόμου 2.6 μ. Θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών 5 Χωρητικότητα αεροσταθμού 2.4 τ.μ. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.15

128 Πίνακας 3.97 Συνολικά στοιχεία κίνησης ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,178 81,547 79,173 16, ,529 99,252 96, , ,558 17,648 12,615 21, ,54 18,4 14,75 213, , ,583 11,84 17, , ,18 113,99 19,9 223,89 1, , ,59 138, , ,354 1,3 46 1, , , , ,993 1,1 57 1, ,65 119, ,87 241,323 1, , , ,155 13, , , , , , ,88 1, ,157 Σχήμα 3.8 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης επιβατών εσωτερικού ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 4, 3,5 3, 2,5 2, ΑΕΡΟ ΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1,5 1, ΈΤΗ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.16

129 Πίνακας 3.98 Μηνιαία διακύμανση για το έτος 25 ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΜΗΝΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΙΑΝ. 36 9,795 9,475 19, ΦΕΒ ,697 7,967 15, ΜΑΡ. 3 1,257 1,492 2, ΑΠΡ ,97 1,124 21, ΜΑΪ ,238 12,133 23, ΙΟΥΝ ,831 11,212 23, ΙΟΥΛ ,816 13,218 27, ΑΥΓ ,34 13,71 26, ΣΕΠΤ ,35 11,221 21, ΟΚΤ. 32 1,561 1,679 21, ΝΟΕΜ ,52 1,251 19, ΔΕΚ ,742 11,66 22, ΣΥΝΟΛΟ 3, , , ,88 1, ,157 Σχήμα 3.81 Απεικόνιση της μηνιαίας διακύμανσης αεροσκαφών, επιβατών και εμπορευμάτων ΜΗΝΙΑΙΑ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ (ΕΤΟΣ 25) ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (εκατοντάδες) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (τόννοι) 1 5 ΙΑΝ. ΜΑΡ. ΜΑΪ. ΙΟ ΥΛ. ΣΕΠΤ. ΝΟΕΜ. ΜΗΝΕΣ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.17

130 Πίνακας 3.99 Ετήσια διακύμανση αεροσκαφών επιβατών και εμπορευμάτων εσωτερικού ΚΙΝΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΤΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ + ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ,178 81,547 79,173 16, ,529 99,252 96, , ,558 17,648 12,615 21, ,54 18,4 14,75 213, , ,583 11,84 17, , ,18 113,99 19,9 223,89 1, , ,59 138, , ,354 1,3 46 1, , , , ,993 1,1 57 1, ,65 119, ,87 241,323 1, , , ,155 13, , , , ,92 131, ,89 1, ,157 Σχήμα 3.82 Απεικόνιση της ετήσιας διακύμανσης επιβατών εσωτερικού ( ) ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ 16, 14, 12, 1, 8, 6, 4, 2, ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 3.18

131 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ 4.1 Γενικά Η λιμενική λειτουργία πραγματοποιείται σήμερα σε ένα εντελώς νέο, διαφοροποιημένο και έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Οι εξελίξεις που έχουν συντελεσθεί καθορίζουν τις προϋποθέσεις λειτουργίας και ανάπτυξης των λιμένων, προσδιορίζουν τις ανάγκες και τις κατευθύνσεις διαμόρφωσης του λιμενικού προϊόντος και επηρεάζουν την ελληνική λιμενική βιομηχανία στο σύνολό της. Κατά συνέπεια, το λιμενικό σύστημα της Χώρας επανασχεδιάζεται και η πολιτική επαναπροσδιορίζεται, όπου είναι αναγκαίο, για την επίτευξη των στόχων της εθνικής λιμενικής πολιτικής καιτην ανάδειξη των λιμένων της χώρας. 4.2 Κατηγορίες ελληνικών λιμένων Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ESPO (European Seaport Organization), η Ελλάδα έχει τον μεγαλύτερο αριθμό λιμένων στην Ευρώπη, απαριθμώντας 25 λιμάνια (στοιχεία για το 22), ενώ μόνον 23 από τους λιμένες αυτούς διακινούν περισσότερο από 1 εκατ. τόνους φορτίου ετησίως. Ο συνολικός διακινούμενος όγκος φορτίων για το 23 ήταν της τάξης των χιλιάδων τόνων ( χιλ.τόνοι φορτωθέντα και χιλ.τόνοι εκφορτωθέντα), τα διακινούμενα φορτία στην Ελλάδα είναι κυρίως χύδην (ξηρό και υγρό) και σε σημαντικά μικρότερο ποσοστό εμπορευματοκιβώτια. Οι 25 λιμένες, καθώς και ένα σύνολο μικρότερων λιμένων και λιμενικών ταμείων, αποτελούν το εθνικό λιμενικό σύστημα,η κατηγοριοποίηση του οποίου,με βάση την νέα εθνική λιμενική πολιτική,είναι η ακόλουθη: 1. Μεγάλα διευρωπαϊκά λιμάνια: όπου υπάγονται ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιά Α.Ε και ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης Α.Ε. 2. Εθνικά λιμάνια όπου υπάγονται οι: Ο.Λ Αλεξανδρούπολης Α.Ε,Ο.Λ Καβάλας Α.Ε, Ο.Λ Βόλου Α.Ε, Ο.Λ Λαυρίου Α.Ε, Ο.Λ Ελευσίνας Α.Ε, Ο.Λ Πάτρας Α.Ε, Ο.Λ Ηγουμενίτσας Α.Ε, Ο.Λ Κέρκυρας Α.Ε και Ο.Λ Ηρακλείου Α.Ε. 3.Περιφερειακά λιμάνια: όπου ανήκουν 1.25 λιμάνια, μαρίνες,αλιευτικά καταφύγια κλπ. 4.Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία: 53 Λιμενικά Ταμεία που έχουν μετατραπεί ή βρίσκονται στη διαδικασία μετατροπής σε Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία. Μία δεύτερη κατηγοριοποίηση σύμφωνα με την σύμφωνα με την Εθνική Λιμενική Πολιτική κατατάσσει τους λιμένες στις ακόλουθες κατηγορίες: Δώδεκα (12) μεγάλοι λιμένες, δηλαδή Πειραιώς, Θεσσαλονίκης, Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηρακλείου, Ηγουμενίτσας, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας που λειτουργούν με τη μορφή του Οργανισμού Λιμένα Α.Ε. Από αυτούς οι Οργανισμοί Λιμένα Πειραιώς και Θεσσαλονίκης Α.Ε. είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.1

132 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Τριάντα εννέα (39) Λιμενικά Ταμεία, η εποπτεία των οποίων ασκείται σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν. 2987/22 από τον Υπουργό Εμπορικής Ναυτιλίας. Τριάντα δύο (32) Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία και ένα (1) Νομαρχιακό Λιμενικό Ταμείο, τα οποία έχουν συσταθεί κατόπιν της έκδοσης Προεδρικών Διαταγμάτων σε εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 28 του Ν. 2738/1999 (ΦΕΚ Α 18/ ) περιφερειακοί λιμένες, μαρίνες, αλιευτικά καταφύγια και λιμενίσκοι, καταχωρημένα σε 188 Κεντρικά Λιμεναρχεία, Λιμεναρχεία, Υπολιμεναρχεία και Λιμενικούς Σταθμούς. 4.3 Μικροσκοπική θεώρηση των ελληνικών λιμένων Η μικροσκοπική θεώρηση αφορά στην συλλογή, εξέταση, επεξεργασία και παρουσίαση των βασικών στατιστικών μεγεθών κίνησης για τους δώδεκα (12) σημαντικότερους λιμένες της χώρας. Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται μια συνολικότερη εικόνα για τον τρόπο λειτουργίας των λιμένων αλλά και τον ρόλο του καθενός μέσα στο ευρύτερο εθνικό λιμενικό σύστημα. Πρέπει να επισημανθεί ότι η συλλογή στοιχείων για τις θαλάσσιες μεταφορές συναντά πολλές δυσκολίες καθώς δεν υπάρχει αρμόδιος ενιαίος φορέας καταμέτρησης και αξιολόγησης. Στις περιπτώσεις λοιπόν που υπάρχουν κενά (στην παρουσίαση των στοιχείων που ακολουθεί) είναι διότι δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία. Τέλος, διευκρινίζεται ότι σχετικά με την επιβατική κίνηση δεν περιλαμβάνεται η κίνηση τουριστικών πλοίων και θαλαμηγών (η οποία αποτελεί μικρό ποσοστό γενικά) και στην εμπορευματική κίνηση δεν περιλαμβάνεται η διαδικασία της μεταφόρτωσης, η οποία αποτελεί σημαντική δραστηριότητα των λιμένων Πειραιά και Θεσσαλονίκης. Παρακάτω εξετάζονται οι 12 μεγαλύτεροι λιμένες της χώρας, οι οποίοι απεικονίζονται στο Σχήμα 4.1 που ακολουθεί. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.2

133 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Σχήμα 4.1 Οι δώδεκα σημαντικότεροι Λιμένες της Ελλάδας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.3

134 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Ο λιμένας Πειραιά Α.Ε., από τους κυριότερους λιμένες της Μεσογείου, περιλαμβάνεται στον κατάλογο των πενήντα (5) μεγαλύτερων λιμένων του κόσμου. Η δραστηριότητα του Λιμένα είναι εξαιρετικά σύνθετη, καθώς συνδυάζει την εξυπηρέτηση παντός είδους φορτίου και κάθε προελεύσεως προορισμού (εισαγωγής-εξαγωγής και υπό διαμετακόμιση), με την εξυπηρέτηση της επιβατικής κίνησης ακτοπλοΐας και αυτής των κρουαζιεροπλοίων. Φωτογραφία 4.1 Οργανισμός Λιμένα Πειραιά Ο Οργανισμός Λιμένα Πειραιά διαχειρίζεται το μεγαλύτερο όγκο εμπορευματοκιβωτίων της χώρας και εμφανίζει το μεγαλύτερο όγκο επιβατικής κίνησης. Ο λιμένας του Πειραιά αποτελεί, με διαφορά, τον πρώτο σε μέγεθος και διακίνηση λιμένα της Χώρας και συνιστά το σπουδαιότερο κόμβο της Χώρας για ανεφοδιασμό σε πρώτες ύλες και τελικά προϊόντα, για την εξυπηρέτηση της επιβατικής και τουριστικής κίνησης, αλλά και για τη μεταφορά πρώτων υλών και αγαθών προς την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου. Παράλληλα αποτελεί διεθνές κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου καθώς βρίσκεται στη διασταύρωση των θαλάσσιων οδών που συνδέουν τη Μεσόγειο με τη Βόρεια Ευρώπη, διευκολύνοντας τα πλοία τακτικών γραμμών (liner ships) να προσεγγίζουν τον Λιμένα χωρίς ουσιαστική εκτροπή από την πορεία «ελάχιστου κόστους» που είναι ο άξονας Σουέζ Γιβραλτάρ. Μέσω του σταθμού του Λιμένα, διακινούνται 1,4 εκατομμύρια TEUs, γεγονός που κατατάσσει τον Πειραιά στα πρώτα 1 λιμάνια στην Ευρώπη στη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων και το μεγαλύτερο της Ανατολικής Μεσογείου. Περίπου ποσοστό 5% της κίνησης αυτής αφορά εμπορευματοκιβώτια υπό μεταφόρτωση. Σε σχέση με την επιβατική κίνηση, αποτελεί το ένα άκρο της πλειοψηφίας των ακτοπλοϊκών γραμμών της χώρας, δεδομένου τόσο της κομβικής γεωγραφικής του θέσης όσο και από το γεγονός ότι γειτνιάζει με την πόλη των Αθηνών όπου είναι συγκεντρωμένο το 4% του πληθυσμού της χώρας και το 6% της οικονομικής δραστηριότητας. Όσο αφορά την εξωτερική κίνηση, δεν συνδέεται με γραμμές εξωτερικού αλλά έχει τη δυνατότητα υποδοχής τουριστικών πλοίων και θαλαμηγών, τα οποία αποτελούν ένα επιπλέον ποσοστό της τάξης του 3% του αριθμού των πλοίων. Γεγονός παραμένει πάντως, ότι τα τελευταία χρόνια τόσο ο αριθμός των πλοίων, όσο και των εμπορευμάτων διατηρείται στα ίδια επίπεδα, από το οποίο συνεπάγεται η άμεση ανάγκη για ολοκλήρωση των προγραμματισμένων επενδύσεων. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.4

135 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.1 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Πειραιά ΛΙΜΕΝΑΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα4.2 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Πειραιά Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.5

136 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.2 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Πειραιά ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.3 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Πειραιά Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.6

137 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.3 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Πειραιά ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.4 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών εξωτερικού Λιμένα Πειραιά Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.7

138 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ Ο λιμένας της Θεσσαλονίκης αποτελεί το μεγαλύτερο λιμένα του Βόρειου υποσυστήματος σε κύκλο εργασιών και διακίνηση εμπορευμάτων. Ο Ο.Λ.Θ. έχει έναν ιδιαίτερα σημαντικό στρατηγικό ρόλο στο δίκτυο των συνδυασμένων μεταφορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και στην διαμετακόμιση φορτίων προς τις βαλκανικές χώρες, ενώ εξελίσσεται σε κόμβο μεταφόρτωσης φορτίων προς τη Μαύρη Θάλασσα. Φωτογραφία 4.2 Οργανισμός Λιμένα Θεσσαλονίκης Συγκριτικό πλεονέκτημα του Ο.Λ.Θ. αποτελεί η ύπαρξη σιδηροδρομικών γραμμών σε όλους τους προβλήτες γεγονός που δίνει τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών συνδυασμένης μεταφοράς εμπορευμάτων με προορισμούς εντός της Ελλάδος αλλά και σε γειτονικές χώρες. Κατέχει πλεονεκτική γεωγραφική θέση πάνω στον άξονα της Εγνατίας οδού και στα υπό κατασκευή διευρωπαϊκά δίκτυα Βορρά-Νότου, ενώ επιπλέον έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί ένα ευρύτατο φάσμα φορτίων, γενικών, χύδην και εμπορευματοκιβωτίων αλλά και διακίνηση επιβατών κρουαζιερόπλοιων και επιβατικών πλοίων. Από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης διακινείται φορτίο που αντιστοιχεί στο 6% του ΑΕΠ ή περίπου στο 4% του Ακαθάριστου Προϊόντος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Σε ετήσια βάση διακινούνται περί τα 15,, τόνους φορτίων, εκ των οποίων περίπου 7,, τόνοι είναι το γενικό φορτίο και τα 8,, τόνοι υγρά καύσιμα, καταπλέουν περίπου 3 πλοία, μεταφέρονται περισσότεροι από 2 επιβάτες (από 5, επιβάτες που εξυπηρετούνταν το 1987) και φορτο-εκφορτώνονται πάνω από 25. TEUs. Στα πλαίσια της δεκαετίας ο λιμένας κυμαίνεται σε σταθερά επίπεδα τόσο σε αριθμό κατάπλων πλοίων όσο και διακίνησης επιβατών. Αντίθετα η διακίνηση εμπορευμάτων για τον λιμένα φαίνεται να βρίσκεται σε ανοδική τροχιά καθώς σημειώνει μικρή αλλά σταθερή αύξηση από το 21 με την ολοκλήρωση επενδύσεων υποδομής και ανωδομής. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.8

139 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.4 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Θεσσαλονίκης ΛΙΜΕΝΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.5 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Θεσσαλονίκης Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.9

140 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.5 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Θεσσαλονίκης ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.6 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Θεσσαλονίκης Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.1

141 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.6 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Θεσσαλονίκης ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.11

142 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Ο Λιμένας της Αλεξανδρούπολης άρχισε να κατασκευάζεται περί τα μέσα του 19ου αιώνα, μετά από ισχυρές και επίμονες προσπάθειες της εταιρείας Γαλλικών Σιδηροδρόμων. Κύριος στόχος τους ήταν ο εύστοχος στρατηγικός χωροταξικός σχεδιασμός και η υλοποίηση γρήγορων και συνδυασμένων μεταφορών, με κύριο συντελεστή τον σιδηρόδρομο και την δημιουργία εύστοχων κόμβων συνδυασμένων μεταφορών στη σημερινή θέση του Λιμένα. Φωτογραφία 4.3 Οργανισμός Λιμένα Αλεξανδρούπολης Ο Λιμένας της Αλεξανδρούπολης βρίσκεται σε στρατηγική θέση τομής δύο κύριων συγκοινωνιακών Ευρωπαϊκών Αξόνων, Οδικών και σιδηροδρομικών: της Εγνατίας οδού και του Κάθετου Άξονα σύνδεσης Ελσίνκι - Αλεξανδρούπολης (Αξονας IX), ο οποίος θα διέρχεται από τις χώρες Φιλανδία, Εσθονία, Λετονία, Λευκορωσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα. Επιπλέον, έχει απεριόριστη δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης και αποτελεί λιμένα ο οποίος μπορεί να παίξει ρόλο στη ναυτιλία μικρών και μεσαίων αποστάσεων. Ο Λιμένας βρίσκεται πολύ κοντά στο κέντρο της Αλεξανδρούπολης και στις αστικές της λειτουργίες, με οδικές πολλαπλές προσπελάσεις σε άμεση γειτνίαση με τον εμπορευματικό και επιβατικό σιδηροδρομικό σταθμό και με τα κέντρα αστικής και υπεραστικής συγκοινωνίας. Επίσης συνδέεται, σιδηροδρομικά και οδικά, με Θεσ/νίκη και Αθήνα και ακτοπλοϊκά με νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μέχρι και τη Ρόδο και με Λαύριο - Ραφήνα. Στα πλαίσια της Μελέτης του Εθνικού λιμενικού Συστήματος, επελέγη μαζί με τον λιμένα της Θεσσαλονίκης, ως το δίδυμο των κύριων λιμένων του βορείου λιμενικού υποσυστήματος. Προς αυτήν την κατεύθυνση το Ελληνικό Κράτος αποφάσισε τη δυναμική ανάπτυξη του, με την ένταξη των απαιτούμενων υποδομών στο Β και Γ Κ.Π.Σ., ώστε ο Λιμένας της Αλεξανδρούπολης να καταστεί κόμβος διακίνησης ολοκληρωμένων και συνδυασμένων μεταφορών στην ευρύτερη περιοχή. Ο λιμένας της Αλεξανδρούπολης έχει μικρό ρόλο στην ακτοπλοϊκή κίνηση της χώρας καθώς εκτελεί μόνο ένα καθημερινό δρομολόγιο (Αλεξανδρούπολη-Σαμοθράκη) και η επιβατική κίνηση που παρουσιάζει είναι η μικρότερη των δώδεκα (12) σημαντικότερων λιμένων, ενώ δεν έχει καθόλου συνδέσεις με εξωτερικό. Οι κατάπλοι των πλοίων παρέμειναν σχεδόν στα ίδια επίπεδα την περίοδο της δεκαετίας , αν και σημειώθηκαν έντονες διακυμάνσεις. Οι εμπορευματικές ροές του λιμένα δεν είναι υψηλές παρόλα αυτά αυτό που έχει σημασία να τονοστεί είναι το σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα του λιμένα, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής του θέσης, το οποίο αν αξιοποιηθεί με τις κατάλληλες επενδύσεις θα μπορεί σταδιακά να αναδειχτεί σε έναν κυρίαρχο λιμένα ο οποίος θα εξυπηρετεί την ελληνική ενδοχώρα και ένα μεγάλο μέρος της Βαλκανικής και των Παρευξεινίων Χωρών στον τομέα των συνδυασμένων μεταφορών, στον οποίο οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.12

143 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.7 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Αλεξανδρούπολης ΛΙΜΕΝΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.7 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Αλεξανδρούπολης Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.13

144 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.8 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Αλεξανδρούπολης ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.8 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Αλεξανδρούπολης Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.14

145 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.9 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Αλεξανδρούπολης ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.15

146 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ο λιμένας του Ηρακλείου αποτελεί τον μεγαλύτερο λιμένα της Κρήτης και την κύρια πύλη εισόδου επιβατών και εμπορευμάτων στο νησί. Ο ρόλος του λιμένα στο εσωτερικό σύστημα θαλάσσιων μεταφορών της χώρας το καθιστά έναν ιδιαίτερα σημαντικό κόμβο για τη διακίνηση εμπορευμάτων και επιβατών στον Ελληνικό χώρο. Φωτογραφία 4.4 Οργανισμός Λιμένα Ηρακλείου Στο λιμένα του Ηρακλείου, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται σημαντική αύξηση, τόσο στην κίνηση των επιβατών όσο και στον όγκο των διακινούμενων φορτίων. H εξυπηρέτηση της επιβατικής κίνησης και της κρουαζιέρας αποτελεί μοχλό ανάπτυξης για το λιμάνι του Ηρακλείου. Οι παρεχόμενες προς τους επιβάτες υπηρεσίες έχουν αναβαθμιστεί σημαντικά με τη λειτουργία του νέου υπερσύγχρονου επιβατικού σταθμού. Η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ Ο.Λ.Η. Α.Ε. και Ο.Λ.Π. Α.Ε. αναμένεται να οδηγήσει στην αύξηση του όγκου των διακινούμενων φορτίων από τον λιμένα του Ηρακλείου τα επόμενα χρόνια. Κύρια χαρακτηριστικά του λιμένα του Ηρακλείου αποτελούν η μεγάλη ζήτηση από τουριστικά πλοία και θαλαμηγούς (η οποία ανέρχεται πάνω από το 5% της συνολικής επιβατικής κίνησης), όπως επίσης και ο εξέχων ρόλος του λιμένα στο ακτοπλοϊκό σύστημα της χώρας. Ο λιμένας Ηρακλείου αποτελεί τον τρίτο σημαντικότερο λιμένα σε σχέση με την ακτοπλοϊκή κίνηση που σημειώνει μετά από τα λιμάνια του Πειραιά και της Ραφήνας. Επίσης πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι ο λιμένας την δεκαετία σημειώνει αύξηση σε όλα τα μεγέθη (κατάπλοι πλοίων, εμπορεύματα και επιβάτες). Πρέπει επίσης να επισημανθεί η πλεονεκτική γεωπολιτική θέση του λιμένα του Ηρακλείου σε σχέση με τις παγκόσμιες εμπορευματικές ροές (π.χ. άξονας Σουέζ Γιβραλτάρ), καθώς αποτελεί τον νοτιότερο μεγάλο λιμένα της χώρας, στο κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Η ανάπτυξη ενός νέου μεγάλου Κόμβου Μεταφόρτωσης στον λιμένα Ηρακλείου και η εκμετάλλευση της θέσης του, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ζήτημα προς διερεύνηση. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.16

147 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.1 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ηρακλείου ΛΙΜΕΝΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.9 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ηρακλείου Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.17

148 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.11 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Ηρακλείου ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.1 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Ηρακλείου Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.18

149 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.12 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ηρακλείου ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.19

150 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Η τρίτη βόρεια πύλη της χώρας στον άξονα Δύσης Ανατολής (μετά την Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη) είναι ο εμπορικός λιμένας της Καβάλας, η μετεγκατάσταση του οποίου στη Νέα Καρβάλη προβλέπεται να εξυπηρετεί κυρίως τη βιομηχανική ενδοχώρα και μελλοντικά φορτία διαμετακόμισης μέσω Βουλγαρίας. Ο Οργανισμός Λιμένα Καβάλας Α.Ε. είναι ο διαχειριστής του λιμενικού συστήματος Καβάλας για τους εξής λιμένες: α) Λιμένας Ν. Περάμου (Ελευθερών), β) Κεντρικός (Παλαιός) Λιμένας Καβάλας, γ) Νέος Μείζων Λιμένας Νέας Καρβάλης - Φίλιππος Β, και δ) Λιμένας Κεραμωτής. Φωτογραφία 4.5 Οργανισμός Λιμένα Καβάλας Οι λιμενικές εγκαταστάσεις στην περιοχή της Καβάλας παρέχουν τη δυνατότητα αποτελεσματικής εξυπηρέτησης της ακτοπλοϊκής και τουριστικής κίνησης της περιοχής, αλλά και της διακίνησης εμπορευμάτων, ενώ με την ολοκλήρωση των προγραμματισμένων έργων επέκτασης και την προμήθεια νέου μηχανολογικού εξοπλισμού, ο λιμένας θα καταστεί ικανός να εξυπηρετήσει εμπορευματική κίνηση κάθε είδους. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η δημιουργία Ελεύθερης Εμπορευματικής Ζώνης διαμετακόμισης και αποθήκευσης. Παρατηρείται ραγδαία αύξηση του αριθμού των κατάπλων των πλοίων (σε ποσοστό περίπoυ 5%) η οποία παρόλα αυτά δεν αντικατοπτρίζεται στον αριθμό εμπορευμάτων και επιβατών. Ο λιμένας της Καβάλας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λιμένες της χώρας όσο αφορά την εμπορευματική κίνηση με το εξωτερικό, γεγονός το οποίο οφείλεται στην πλεονεκτική γεωγραφική του θέση. Τα στοιχεία που αναφέρονται στην εμπορευματική κίνηση είναι ελλιπή, παρόλα αυτά συγκρίνοντας τις τιμές που προκύπτουν από τα έτη 1996, 1997 και 22 διαπιστώνεται μια σταθερότητα στο μέγεθος της. Άμεσες προτεραιότητες που έχει θέσει και υλοποιεί ο ΟΛΚ είναι: - Η προώθηση των έργων στο νέο λιμάνι και η ανάπτυξη της εμπορικής κίνησης. - Η μετατροπή του κεντρικού λιμανιού σε ακτοπλοϊκό και τουριστικό. - Η ανασυγκρότηση ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η γεωπολιτική θέση του νέου λιμένα σε συνδυασμό με την άμεση γειτνίαση και πρόσβαση στην Εγνατία οδό, που στο τμήμα αυτό έχει ήδη ολοκληρωθεί και οι κάθετοι άξονες που κατασκευάζονται και καταλήγουν κοντά σ αυτόν, αποτελούν τα κύρια πλεονεκτήματα ώστε ο νέος λιμένας να γίνει το κύριο διαμετακομιστικό κέντρο τόσο για την ευρύτερη περιοχή όσο και για τις χώρες της Βαλκανικής. Τέλος, η μελλοντική σύνδεση του νέου λιμένα με σιδηροδρομικό δίκτυο είναι αναγκαία για τη λειτουργία κόμβου συνδυασμένων μεταφορών. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.2

151 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.13 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Καβάλας ΛΙΜΕΝΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.11 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Καβάλας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.21

152 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.14 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Καβάλας ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.12 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Καβάλας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.22

153 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.15: Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Καβάλας ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.23

154 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΛΑΥΡΙΟΥ Ο Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου έχει την ευθύνη του Λιμένα Λαυρίου και των παρακείμενων ζωνών (Ακρωτήρι Θορικού έως Ακρωτήρι Πέρδικα). Ο χαρακτήρας του λιμένα είναι μικτός, αν και περισσότερο επικεντρώνεται σε επιβατικές και τουριστικές δραστηριότητες και σε μικρότερο βαθμό σε εμπορικές. Φωτογραφία 4.6 Οργανισμός Λιμένα Λαυρίου Ο λιμένας του Λαυρίου εξυπηρετεί κυρίως επιβατική κίνηση από και προς τα νησιά του Αιγαίου, καθώς και εμπορευματική κίνηση με το σύστημα Ro Ro (κυρίως για τις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής - Λαυρεωτική). Παρουσιάζει επίσης σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης που συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τον κορεσμό που παρατηρείται στον λιμένα του Πειραιά. Ο ρόλος που φιλοδοξεί να παίξει συνίσταται σην εξυπηρέτηση ακτοπλοϊκών γραμμών και στη μεταφορά στο Λαύριο των γραμμών για το Β. Αιγαίο και τις Ανατολικές Κυκλάδες, τα οποία θα ενισχύσουν σημαντικά τις προοπτικές ανάπτυξης του. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι η εξοικονόμηση χρόνου και ενέργειας από το Λιμάνι του Λαυρίου για σχεδόν όλες τις κατευθύνσεις για Κυκλάδες και Αν. Αιγαίο σε συνδυασμό με την γειτνίαση με το διεθνές αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος» και την αύξηση του μεταφορικού έργου, αποτελούν μεγάλη πρόκληση για όλες τις ακτοπλοϊκές εταιρίες. Με το Λαύριο συνδέονται τα νησιά Κέα, Κύθνος, Λήμνος και Αγ. Ευστράτιος. Η διακίνηση κυμαίνεται ετησίως σε 28.5 επιβάτες, εκ των οποίων το 97,8% κατευθύνεται στην Κέα, και 63. οχήματα. Ο ρόλος του λιμένα είναι για την εξυπηρέτηση της ακτοπλοϊκής κίνησης, επιβατών και εμπορευμάτων, καθώς η εσωτερική κίνηση εμπορευμάτων ανέρχεται στο 85% περίπου της συνολικής εμπορευματικής κίνησης ενώ δεν εξυπηρετεί επιβάτες από το εξωτερικό. Τέλος, ο λιμένας παρουσιάζει αυξητικές τάσεις καθόλη την διάρκεια της δεκαετίας σε όλες τις κατηγορίες (πλοία, επιβάτες, εμπορεύματα). Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.24

155 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.16 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Λαυρίου ΛΙΜΕΝΑΣ ΛΑΥΡΙΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.13 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Λαυρίου Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.25

156 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.17 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Λαυρίου ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.14 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Λαυρίου Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.26

157 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.18 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Λαυρίου ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.27

158 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΡΑΦΗΝΑΣ Ο λιμένας της Ραφήνας είναι κατεξοχήν λιμένας ακτοπλοΐας. Ο λιμένας παρουσιάζει μια αυξημένη ελκυστικότητα από πλευράς επιβατικής κίνησης, λόγω της εγγύτητας του στα Βορειοανατολικά προάστια, στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και σε τουριστικούς προορισμούς αυξημένης ζήτησης, όπως η Ν. Εύβοια και τα νησιά των Κυκλάδων. Η επέκταση του λιμένα θεωρείται πολύ δύσκολη, ιδίως προς νότο, λόγω του αστικού παραθεριστικού χαρακτήρα της περιοχής. Φωτογραφία 4.7 Οργανισμός Λιμένα Ραφήνας Ιδιαίτερα σημαντική για τον λιμένα της Ραφήνας, αλλά και της Ελευσίνας και του Λαυρίου, ήταν η απόφαση για την ελεύθερη διαμόρφωση των ναύλων και των δρομολογίων που λήφθηκε στα πλαίσια της πολιτικής απελευθέρωσης της ακτοπλοΐας, προκειμένου να βελτιωθούν οι συνθήκες επικοινωνίας με τα νησιά του Ανατολικού και Βορείου Αιγαίου. Σημειώνεται, ότι με τη μεταφορά δρομολογίων προς τους λιμένες της ανατολικής Αττικής μειώνεται η απόσταση προς τους παραπάνω προορισμούς κατά μία έως και μιάμιση ώρα, ενώ θετικά στοιχεία για το επιβατικό κοινό αναμένεται να προκύψουν επίσης από την πίεση του ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών που δραστηριοποιούνται ή πρόκειται να δραστηριοποιηθούν. Τέλος, με την απόφαση αυτή ενισχύονται τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των εν λόγω λιμένων και παράλληλα προωθείται η αποσυμφόρηση του λιμένα του Πειραιά. Σημαντικό έργο, το οποίο θα συμβάλλει στην ανάπτυξη του λιμένα της Ραφήνας και του Λαυρίου είναι η επέκταση του προαστιακού σιδηροδρόμου για την εξυπηρέτηση των δύο αυτών λιμένων. Η σύνδεσή τους με το χερσαίο δίκτυο μεταφορών αποτελεί το σημαντικότερο πρόβλημα που εμποδίζει την πρόσβαση επιβατών και οχημάτων στους λιμένες. Ο λιμένας της Ραφήνας παρουσιάζει αυξητική τάση τόσο στον αριθμό των κατάπλων των πλοίων όσο και στον συνολικό αριθμό επιβατών ανά έτος. Παρουσιάζει ελάχιστη εμπορευματική κίνηση και γενικώς εξυπηρετεί αμιγώς το ακτοπλοϊκό σύστημα για την κίνηση επιβατών, καθώς δεν συνδέεται με το εξωτερικό με κάποια γραμμή. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.28

159 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.19 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ραφήνας ΛΙΜΕΝΑΣ ΡΑΦΗΝΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.15 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ραφήνας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.29

160 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.2 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Ραφήνας ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.16 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Ραφήνας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.3

161 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.21 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ραφήνας ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.31

162 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Ο Οργανισμός Λιμένος Ηγουμενίτσας παρέχει κατά κύριο λόγο υπηρεσίες ελλιμενισμού των πλοίων και διακίνησης επιβατών και εμπορρευμάτων. Το λιμάνι είναι κατά κύριο λόγο επιβατικό, με συνδέσεις κυρίως εξωτερικού (πέντε ιταλικά λιμάνια) αλλά και εσωτερικού (Πάτρα, Κέρκυρα, Παξοί). Φωτογραφία 4.8 Οργανισμός Λιμένα Ηγουμενίτσας Οι παρεχόμενες υπηρεσίες του Ο.Λ.ΗΓ. Α.Ε. αφορούν την εξυπηρέτηση πλοίων Ro - Ro από Ιταλία, Πάτρα και Κέρκυρα από/προς τον Λιμένα Ηγουμενίτσας όπως και υποδοχής σκαφών αναψυχής. Στον λιμένα δεν πραγματοποιούνται εμπορευματικές μεταφορές λόγω της έλλειψης υποδομής, παρά μόνο τα εμπορεύματα που μεταφέρονται σε φορτηγά. Επιδιώκεται η ανάδειξη του ρόλου του λιμένα Ηγουμενίτσας στις συνδυασμένες μεταφορές, ο οποίος ισχυροποιείται με την αποπεράτωση της Εγνατίας Οδού, ως «Δυτική Πύλη» της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδος για τη διακίνηση επιβατών αλλά και εμπορευμάτων μέσω φορτηγών οχημάτων, από και προς το εξωτερικό και το εσωτερικό της χώρας. Στα πλαίσια του προγράμματος ανάπτυξης του λιμένα σχεδιάζεται η κατασκευή εμπορευματικού κέντρου εκφόρτωσης, μεταφόρτωσης και αποθήκευσης ασυνόδευτων εμπορευματοκιβωτίων κατά μήκος της Εγνατίας, με τον κεντρικό σταθμό του να βρίσκεται εντός του λιμένος. Ο λιμένας Ηγουμενίτσας αποτελεί ουσιαστικά μία από τις δυο σημαντικότερες πύλες (μαζί με τον λιμένα της Πάτρας) που υποδέχεται σχεδόν το 5% της συνολικής εξωτερικής επιβατικής κίνησης της χώρας. Αντίθετα η ακτοπλοϊκή κίνηση του λιμένα είναι μηδαμινή καθώς εξυπηρετεί κυρίως εμπορευματικές ανάγκες (Ro Ro). Από τη σύγκριση των ετών 1996,1997 και 24 (για τα οποία υπάρχουν πλήρη στοιχεία) συνάγεται το συμπέρασμα ότι για την περίοδο που μεσολάβησε ( ) σημειώθηκε αύξηση της εμπορευματικής ροής σε ποσοστό της τάξης του 17%, η οποία οφείλεται στην αύξηση της εμπορευματικής κίνησης του εξωτερικού που σημειώνεται μετά το 23 με την ολοκλήρωση των επενδύσεων. Το γεγονός αυτό αποτυπώνει μια δυναμική σχετικά με την ανάπτυξη εμπορευματικών-συνδυασμένων μεταφορών στον λιμένα. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.32

163 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.22 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ηγουμενίτσας ΛΙΜΕΝΑΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.17 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ηγουμενίτσας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.33

164 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.23 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Ηγουμενίτσας ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.18 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Ηγουμενίτσας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.34

165 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.24 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ηγουμενίτσας ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.19 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών εξωτερικού Λιμένα Ηγουμενίτσας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.35

166 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ Ο λιμένας της Κέρκυρας έχει αμιγώς επιβατικό χαρακτήρα με ελάχιστη διακίνηση εμπορευματικών ροών για την κάλυψη τοπικών αναγκών. Χαρακτηριστικό του γνώρισμα ότι αποτελεί μία από τις τέσσερεις (4) πύλες της χώρας προς εξυπηρέτηση επιβατικών ροών εξωτερικού και η κίνηση εξωτερικού αποτελεί σχεδόν το 9% της συνολικής επιβατικής κίνησης. Φωτογραφία 4.9 Οργανισμός Λιμένα Κέρκυρας Στα πλαίσια της δεκαετίας εμφανίζεται έντονες αυξομειώσεις τόσο για τον αριθμό των πλοίων όσο και για τον αριθμό των συνολικών επιβατών. Πρέπει όμως να τονιστεί η αυξανόμενη τουριστική κίνηση στον λιμένα και η οποία δεν αποτυπώνεται στον αριθμό των κατάπλων των πλοίων. Η κίνηση αυτή αφορά σε τουριστικά πλοία και θαλαμηγούς, και βάσει στοιχείων του 1996 και 1997, ο λιμένας κατατάσσεται στην δεύτερη θέση (μετά τον Πειραιά) σε εξυπηρέτηση τουριστικών σκαφών. Η σταθεροποίηση των αφίξεων των κρουαζιερόπλοιων σε υψηλά επίπεδα (3) δικαιολογεί αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον, λαμβάνοντας υπ' όψιν και την ένταξη στις λιμενικές υποδομές του προβλήτα των κρουαζιερόπλοιων ο οποίος επιμηκύνεται κατά 47 μέτρα. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.36

167 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.25 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Κέρκυρας ΛΙΜΕΝΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.2 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Κέρκυρας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.37

168 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.26 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Κέρκυρας ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.21 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Κέρκυρας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.38

169 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.27 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Κέρκυρας ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.22 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών εξωτερικού Λιμένα Κέρκυρας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.39

170 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΑΝΙ ΠΑΤΡΑΣ Το λιμάνι της Πάτρας είναι το μεγαλύτερο της Νοτιοδυτικής Ελλάδος και το τρίτο λιμάνι της χώρας. Έχει χαρακτηρισθεί Εθνικής σημασίας και σε πρώτη προτεραιότητα Κοινοτικού ενδιαφέροντος καθώς αποτελεί την κύρια πύλη της χώρας από και προς την Ευρώπη. Φωτογραφία 4.1 Οργανισμός Λιμένα Πάτρας Συγκεκριμένα εξυπηρετεί τη διασύνδεση της χώρας με την Ιταλία για μεταφορές κυρίως με το σύστημα Ro-Ro, καθώς και τη διακίνηση τουριστών. Ειδικότερα, σημειώνεται ότι ο λιμένας διαχειρίζεται το σημαντικότερο όγκο RO-RO φορτίων της Χώρας, με προοπτική εξυπηρέτησης και LO-LO φορτίων, ως αποτέλεσμα σχετικών έργων που υλοποιούνται. Παράλληλα, η αναβάθμιση του σιδηροδρομικού σκέλους που συνδέει την Πάτρα με την Αθήνα και γενικότερα, η ολοκλήρωση του σιδηροδρομικού δικτύου της Δυτικής Ελλάδος, καθώς επίσης η βελτίωση της διαδικασίας μεταφόρτωσης των φορτίων, θα προσδώσουν νέες δυνατότητες στη μεταφορική ικανότητα της περιοχής. Το λιμάνι εμφανίζει αυξητική τάση όσο αφορά την εμπορευματική κίνηση (σύγκριση στοιχείων για τα έτη 1996,1997 και 24), ενώ επίσης φαίνεται να σημειώνει και αύξηση του αριθμού των επιβατών ακτοπλοΐας. Το κύριο γνώρισμα του λιμένα όμως αποτελεί η εξυπηρέτηση της εξωτερικής κίνησης επιβατών η οποία αποτελεί σχεδόν το 8% της συνολικής ετήσιας κίνησης. Ο αριθμός των κατάπλων των πλοίων εμφάνισε μείωση από το 1995 μέχρι το 21 αλλά από τότε και μετά έχει επανέλθει, ξεπερνώντας το 25 σε μικρό βαθμό τον αριθμό πλοίων του Σήμερα είναι σε εξέλιξη η κατασκευή του νέου λιμένα Πατρών, για τον οποίο υπάρχει εγκεκριμένο Master Plan. Με την κατασκευή του νέου λιμένα δίνεται η δυνατότητα αποσυμφόρησης του παλαιού λιμένα. Οι προοπτικές ανάπτυξης και εκμετάλλευσης θα ενισχυθούν με τη δημιουργία ελεύθερης εμπορευματικής ζώνης διαμετακόμισης και αποθήκευσης. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.4

171 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.28 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Πάτρας ΛΙΜΕΝΑΣ ΠΑΤΡΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.23 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Πάτρας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.41

172 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.29 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Πάτρας ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.24 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Πάτρας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.42

173 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.3 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Πάτρας ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.25 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών εξωτερικού Λιμένα Πάτρας Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.43

174 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΒΟΛΟΥ Η κατασκευή του λιμανιού εντάσσεται στην περίοδο κατά την οποία αναπτύχθηκαν όλα σχεδόν τα παραλιακά κέντρα της τότε ελληνικής επικράτειας. Στην περίοδο αυτή ο Βόλος εξελίχθηκε σε ένα από τα πλέον σημαντικά λιμάνια της εποχής, με δυνατότητα προσέλκυσης μεγάλων πλοίων. Ήδη από το 1939, ο Βόλος αποτελούσε το τρίτο κατά σειρά σπουδαιότητας λιμάνι της χώρας μετά τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη. Φωτογραφία 4.11 Οργανισμός Λιμένα Βόλου Ο λιμένας του Βόλου διαθέτει ικανοποιητική λιμενική υποδομή και επαρκή χερσαία ζώνη, ενώ το αντικείμενο δράσης του λιμένα εκτείνεται σε όλο το φάσμα των λιμενικών δραστηριοτήτων. Με τον οδικό άξονα Ε65 που συνδέει την Εγνατία (θέση Παναγιά Τρικάλων) με το Βόλο, ο λιμένας Βόλου αποτελεί, όπως και οι λιμένες Ηγουμενίτσας, Θεσσαλονίκης, Καβάλας και Αλεξανδρούπολης, βασικό σημείο στο σχέδιο της ανάπτυξης της Εγνατίας. Ο Ο.Λ.Β., με ενδοχώρα την Κεντρική Ελλάδα, αποτελεί πύλη μεταφορών προς Εύξεινο Πόντο, Μικρά Ασία (Σμύρνη), Μέση Ανατολή και Βορειοανατολική Αφρική ενώ οι υποδομές και ο εξοπλισμός του δημιουργούν τις προϋποθέσεις λειτουργίας ενός Κέντρου Μεταφόρτωσης Εμπορευματοκιβωτίων και εξυπηρέτησης κάθε είδους φορτίου (φορτίο Ro - Ro, χύδην, γενικό φορτίο). Ως επιβατικός λιμένας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό ακτοπλοϊκό σταθμό προς το Ανατολικό και Νότιο Αιγαίο. Μπορεί επίσης να αποτελέσει λιμένα προορισμού για τις κρουαζιέρες της Μεσογείου για τις τουριστικές περιοχές της Κεντρικής Ελλάδος. Το λιμάνι του Βόλου διαθέτει εγκαταστάσεις από τις οποίες εξυπηρετούνται κάθε είδους φορτία. Η διακίνηση του συμβατικού φορτίου (φορτίο Ro - Ro, χύδην, γενικό φορτίο) πραγματοποιείται μέσω των εγκαταστάσεων κυρίως του προβλήτα Σιλό και εν μέρει του προβλήτα ΙΙ. Ο μηχανολογικός εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για την φορτοεκφόρτωση συμβατικού φορτίου είναι επτά (7) ηλεκτροκίνητοι γερανοί στον προβλήτα Σιλό και τέσσερις (4) αυτοκινούμενοι γερανοί και περονοφόρα οχήματα διαφόρων τύπων. Ο κύριος ρόλος του λιμένα είναι για την εξυπηρέτηση εμπορευματικών φορτίων, τόσο εσωτερικών διαδρομών όσο και συνδέσεων με το εξωτερικό. Η διακίνηση εμπορευμάτων στα πλαίσια της δεκαετίας εμφανίζει σημαντική αύξηση σε ποσοστό περίπου 3%, ενώ σε σταθερά επίπεδα παρέμεινε ο αριθμός των κατάπλων των πλοίων. Η σταθερότητα αυτή με ταυτόχρονη αύξηση του αριθμού επιβατών και εμπορευμάτων υποδηλώνει την δυνατότητα υποδοχής πλοίων στον λιμένα μεγαλύτερης χωρητικότητας. Τέλος ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το λιμάνι του Βόλου στον τομέα της κρουαζιέρας για τον οποίο κατασκευάσθηκε σύγχρονος επιβατικός σταθμός εξυπηρέτησης επιβατών κρουαζιέρας. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.44

175 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.31 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Βόλου ΛΙΜΕΝΑΣ ΒΟΛΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.26 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Βόλου Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.45

176 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.32 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Βόλου ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ (') ΈΤΗ ΑΦΙΞΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ Σχήμα 4.27 Απεικόνιση της κίνησης επιβατών ακτοπλοΐας Λιμένα Βόλου Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.46

177 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.33 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού των επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Βόλου ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΙΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΡΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.47

178 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 ΛΙΜΕΝΑΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Το λιμάνι της Ελευσίνας, εμπορικό κατά κανόνα, αποτελεί σημαντική πηγή πλούτου και επιχειρηματικής δραστηριότητας καθώς εξυπηρετεί τις ανάγκες της ισχυρής βιομηχανικής μονάδας παραγωγής τσιμέντου, χάλυβα και καυσίμων της χώρας που βρίσκεται στην περιοχή. Φωτογραφία 4.12 Οργανισμός Λιμένα Ελευσίνας Ο λιμένας της Ελευσίνας αποτελεί σημαντικό εμπορικό λιμένα και θεωρείται εναλλακτικά ως συμπληρωματικός του Πειραιά στη διακίνηση φορτιών για τη περιοχή της Αττικής με ετήσια διακίνηση δύο περίπου εκατομμυρίων τόνων εμπορευμάτων και ετήσια προσόρμιση 5. πλοίων. Η σύνδεση του λιμένα με το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και η μεταφορά του δυτικά της πόλης αναμένεται να αναδείξουν το λιμένα σε κομβικό σημείο συνδυασμένων μεταφορών και να αυξήσουν σημαντικά την εμπορευματική κίνησή του από και προς την ενδοχώρα και το εξωτερικό. Στην επίτευξη του στόχου αυτού θα συμβάλλει επίσης η αναβάθμιση του υπάρχοντος σιδηροδρομικού δικτύου με την κατασκευή νέου εμπορευματικού σταθμού του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) και τη σύνδεσή του με το λιμένα. Οι λιμενικές εγκαταστάσεις της Ο.Λ.Ε. Α.Ε. εκτείνονται κατά μήκος 15 χιλιομέτρων της ακτής του κόλπου της Ελευσίνας. Ο λιμένας Ελευσίνας διακινεί αποκλειστικά εμπορεύματα και αποτελεί τον κύριο λιμένα της Αττικής για χύδην ξηρά και γενικά φορτία κυρίως για τον χώρο του Θριάσιου Πεδίου και τις βιομηχανικές μονάδες της περιοχής, στην οποία εντάσσονται κορυφαίες επιχειρηματικές μονάδες, μεταξύ των οποίων βρίσκονται τα μεγαλύτερα διυλιστήρια και ναυπηγεία της χώρας. Η εμπορευματική κίνηση εξωτερικού αποτελεί το 6% της συνολικής κίνησης του λιμένα, ενώ εμφανίζει μηδενική επιβατική κίνηση. Η εμπορευματική κίνηση του λιμένα σημείωσε πτώση την δεκαετία κατά περίπου 2%, με ταυτόχρονη μείωση τόσο της εμπορευματικής κίνησης εξωτερικού όσο και εσωτερικού. Παρόλα αυτά το λιμάνι της Ελευσίνας εξακολουθεί να κατέχει σημαντικό ρόλο και να θεωρείται από τα σημαντικότερα εμπορευματικά λιμάνια της χώρας. Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.48

179 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.34 Συνολικά στοιχεία κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ελευσίνας ΛΙΜΕΝΑΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ ΈΤΗ ΠΛΟΙΑ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ (' ΤΟΝΝΟΙ) ΚΑΤΑΠΛΟΙ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΠΛΟ Ι ΠΛΟΙΩΝ ΕΠΙΒΑΤΕΣ (') ΕΜΠΟ ΡΕΥΜΑΤΑ (' τόννοι) ΈΤΗ Σχήμα 4.28 Απεικόνιση της διαχρονικής κίνησης πλοίων, επιβατών και εμπορευμάτων Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.49

180 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο 4 Πίνακας 4.35 Στοιχεία κίνησης επιβατών και εμπορευμάτων ακτοπλοΐας Λιμένα Ελευσίνας ΚΙΝΗΣΗ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΕΤΗ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ Πίνακας 4.36 Στοιχεία κίνησης εξωτερικού επιβατών και εμπορευμάτων Λιμένα Ελευσίνας ΕΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΠΙΒΑΤΕΣ ( ) ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ ( ΤΟΝΝΟΙ) ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΕΚΦΟΤ ΦΟΡΤΩΘΕΝΤΑ ΣΥΝΟΛΟ Ανέστης Ι. Παπανικολάου 4.5

181 Κίνηση λιμένων και αεροδρομίων Κεφάλαιο Μακροσκοπική θεώρηση των ελληνικών λιμένων Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην παράγραφο αυτή αφορούν συνολικά (αθροιστικά) στοιχεία κίνησης λιμένων για το έτος 25. Με τον τρόπο αυτό περιγράφεται καλύτερα η συνολική απόδοση του λιμενικού συστήματος και ο ρόλος του κάθε λιμένα μέσα σε αυτό. Σημαντικότεροι Λιμένες μεταφοράς επιβατών εξωτερικού 1. Λιμένας Πάτρας επιβάτες 2. Λιμένας Ηγουμενίτσας 943. επιβάτες 3. Λιμένας Κέρκυρας 298. επιβάτες Σύνολο Χώρας: επιβάτες. Οι 3 λιμένες συνολικά αντιπροσωπεύουν το 98% της συνολικής ετήσιας κίνησης επιβατών εξωτερικού, με την Πάτρα να διακινεί σχεδόν το 5%. Σημαντικότεροι Λιμένες μεταφοράς εμπορευμάτων εξωτερικού (σε χιλιάδες τόννους) 1. Λιμένας Πειραιάς χιλιάδες τόννοι 2. Λιμένας Θεσσαλονίκης χιλιάδες τόννοι 3. &L