Τα συλλεκτικά έργα στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας - Σκέψεις με αφορμή την απόφαση 2232/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης*

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα συλλεκτικά έργα στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας - Σκέψεις με αφορμή την απόφαση 2232/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης*"

Transcript

1 Τα συλλεκτικά έργα στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας - Σκέψεις με αφορμή την απόφαση 2232/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2006, σελ Η απόφαση 2232/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης είναι μία από τις λίγες ελληνικές αποφάσεις που αφορούν σε συλλεκτικά έργα και η μόνη 1, από όσο γνωρίζουμε, που αφορά σε συλλογή εκφράσεων λαϊκής παράδοσης. Συγκεκριμένα, το Εφετείο Θεσσαλονίκης έπρεπε να κρίνει κατά πόσο μία συλλογή ποντιακών κειμηλίων, η οποία συγκροτήθηκε με σκοπό την έκθεσή της σε ειδικά διαμορφωμένο μουσειακό χώρο, κατόπιν σχετικής παραγγελίας ενός ν.π., αποτελούσε πνευματικό δημιούργημα και, σε καταφατική περίπτωση, ν αναζητήσει τον πνευματικό δημιουργό του εν λόγω έργου. Προτού διατυπώσουμε ορισμένες παρατηρήσεις επί της ως άνω απόφασης, λοιπόν, μας δίνεται η ευκαιρία να προβούμε σε μία γενική παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζεται από πλευράς ελληνικού δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας το ζήτημα της προστασίας των συλλεκτικών έργων. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης αυτής, ωστόσο, προκειμένου να υπάρξει μία πλήρης κάλυψη των ζητημάτων που θέτει η υπό σχολιασμό απόφαση, είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε μία μικρή αναφορά και στην περίπτωση των συλλεκτικών έργων που δημιουργούνται κατόπιν παραγγελίας, με αποκλειστικό όμως στόχο την ανεύρεση του δημιουργού και, συνεπώς, του αρχικού δικαιούχου του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας στις περιπτώσεις αυτές. Όταν ολοκληρώσουμε την προσπάθειά μας αυτή, θα είμαστε σε θέση να προβούμε και σε έναν ειδικότερο σχολιασμό της εν λόγω απόφασης. 1 Εκτός από την ΜΠρΑθ 30766/1996, ΔΕΕ 1997, σελ. 94, η οποία αφορά συλλεκτικό έργο παραδοσιακών ρυθμών, το οποίο προοριζόταν να ενσωματωθεί ως λογισμικό σε αρμόνια, και για το λόγο αυτό αντιμετωπίζεται από το δικαστήριο εκτός από συλλεκτικό έργο και ως πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή. 1

2 1. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ 1.1. Έννοια συλλεκτικού έργου και προϋποθέσεις προστασίας του Εισαγωγικές παρατηρήσεις Μεταξύ των έργων που ο νόμος 2121/1993 θεωρεί ως άξια προστασίας, υπό την έννοια ότι χορηγεί στο δημιουργό τους αποκλειστικές περιουσιακής και ηθικής φύσεως εξουσίες, συγκαταλέγονται και τα λεγόμενα συλλεκτικά έργα, τα οποία γινόταν δεκτό, τόσο από τη θεωρία 2 όσο και από τη νομολογία 3, ότι αποτελούσαν αντικείμενο προστασίας και υπό το προϊσχύσαν καθεστώς, παρ όλο που ούτε ο ν. 2387/1920 ούτε ο ν. ΓΥΠΓ /1909 περιλάμβαναν σχετική ρύθμιση. Ο όρος «συλλεκτικό έργο» δεν απαντάται στο νόμο. Πρόκειται για έναν όρο που χρησιμοποιείται παγίως από τη θεωρία και στον οποίο προσδίδεται διαφορετικό περιεχόμενο από αυτό που ο όρος προσλαμβάνει στην καθομιλουμένη, όπου ως συλλεκτικό νοείται κυρίως ένα έργο ή άλλο αντικείμενο, το οποίο λόγω παλαιότητας, σπανιότητας ή αναφοράς σε κάποιο ειδικό γεγονός, επέτειο κ.τ.λ., αποκτά μεγάλη αξία 4. Ο όρος «συλλεκτικό έργο» χρησιμοποιείται από τη θεωρία του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας υπό την έννοια της συλλογής, η οποία, προκειμένου ν αποτελέσει αντικείμενο προστασίας, πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2121/ Η διάταξη αυτή, συγκεκριμένα, ορίζει ότι «νοούνται επίσης ως έργα [ ] οι συλλογές έργων ή συλλογές εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης ή απλών γεγονότων και στοιχείων, όπως οι εγκυκλοπαίδειες και οι ανθολογίες, εφόσον η επιλογή ή η διευθέτηση του περιεχομένου τους είναι πρωτότυπη» 6. 2 Βλ. Ιωάννου-Λυκιαρδόπουλου, Πνευματική Ιδιοκτησία, 2η έκδοση, 1962, σελ. 105 επ. και Ασπρογέρακα- Γρίβα, Θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας και νομολογιακή έρευνα αυτών εν Ελλάδι, Αθήναι 1970, σελ Βλ. ενδεικτικά, ΑΠ 475/1936, Θ., ΜΗ/1937, σελ. 300 ΠρωτΑθ 16977/1958, ΕΕΝ 1959, σελ. 718 ΕφΑθ 1410/1959, ΝΔ 1960, σελ. 134 ΜΠρΑθ 4870/1990, ΕΕμπΔ 1990, σελ Δεν αποκλείεται, βέβαια, ένα συλλεκτικό, υπό την έννοια του ν. 2121/1993, έργο να αποτελείται από επιμέρους έργα, τα οποία μπορεί με τη σειρά τους να φέρουν τα χαρακτηριστικά αυτά. Το γεγονός αυτό, ωστόσο, είναι αδιάφορο από τη σκοπιά του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας. 5 Όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 7 παρ. 2 του ν. 2819/2000. Στην προηγούμενη διατύπωσή της η εν λόγω διάταξη περιλάμβανε και τις βάσεις δεδομένων, οι οποίες πλέον, μετά τη θέσπιση του ν. 2819/2000 για την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚ για τις βάσεις δεδομένων, προστατεύονται δυνάμει της παρ. 2α του άρθρου 2 του ν. 2121/1993. Οι βάσεις δεδομένων αποτελούν ένα ειδικό είδος συλλεκτικού έργου, το οποίο δεν θα μας απασχολήσει στο πλαίσιο της παρούσας ανάλυσης. 6 Παρόμοια είναι και η γερμανική ρύθμιση, όπου στην 4 Abs. 1 του UrhG του 1965 προβλέπεται ότι «οι συλλογές οι οποίες συναπαρτίζονται από έργα, δεδομένα ή άλλα ανεξάρτητα στοιχεία και οι οποίες αποτελούν είτε ως προς τον τρόπο επιλογής είτε ως προς τον τρόπο διευθέτησης του περιεχομένου τους προσωπικά 2

3 Από την ως άνω διατύπωση του νόμου προκύπτει ότι, προκειμένου να υπάρξει συλλεκτικό έργο προστατευόμενο με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής δύο προϋποθέσεις, τις οποίες και θ αναπτύξουμε διεξοδικά στις ενότητες που ακολουθούν: α) η συλλογή πρέπει ν αποτελείται από περισσότερα επιμέρους έργα ή εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης ή απλά γεγονότα και στοιχεία 7 και β) η επιλογή ή η διευθέτηση του περιεχομένου της να ενέχει το στοιχείο της πρωτοτυπίας Πρώτη προϋπόθεση προστασίας: το έργο ν αποτελείται από περισσότερα επιμέρους έργα ή εκφράσεις λαϊκής παράδοσης ή απλά γεγονότα ή στοιχεία Η πρώτη προϋπόθεση προστασίας, που θέτει ο νόμος, είναι ν αποτελείται το συλλεκτικό έργο από περισσότερα επιμέρους έργα, ή στοιχεία ή γεγονότα ή εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης. Αναζητώντας μία έννοια γένους, στην οποία θα μπορούσαν να υπαχθούν όλες οι προαναφερόμενες έννοιες, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο νόμος απαιτεί το συλλεκτικό έργο να αποτελείται από περισσότερα «αυτοτελή συστατικά» ή, ακόμα καλύτερα, από περισσότερες «μονάδες» που μπορεί να έχουν το χαρακτήρα του έργου, ενός απλού στοιχείου ή γεγονότος ή μίας εκφράσεως της λαϊκής παράδοσης. Υπό τον όρο «μονάδα» αποτυπώνεται, κατά τη γνώμη μας, με ανάγλυφο τρόπο το απαραίτητο χαρακτηριστικό που πρέπει να διακρίνει τα περισσότερα εκείνα έργα, στοιχεία, γεγονότα ή εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης, που περιλαμβάνονται σε μία συλλογή, τόσο πριν όσο και μετά την «είσοδό» (: «συμμετοχή») τους σ ένα συλλεκτικό έργο: η αυτοτέλειά τους 8. Η προϋπόθεση αυτή δεν προβλέπεται ρητά στο νόμο, είναι, ωστόσο, απαραίτητη για τη συγκρότηση μίας συλλογής. Διαφορετικά, σε περίπτωση που οι περισσότερες πνευματικά δημιουργήματα, προστατεύονται ως αυτοτελή έργα, ανεξάρτητα από τα τυχόν υπάρχοντα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή τα συγγενικά δικαιώματα που υφίστανται επί των επιμέρους έργων». 7 Βλ. Κοτσίρη, Δίκαιο Πνευματικής Ιδιοκτησίας, 4η έκδοση, εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 80, ο οποίος αναφέρεται σε συλλεκτικά έργα, όταν αυτά αποτελούνται από άλλα έργα ή μέρη έργων, και σε συλλογές, όταν αυτές αποτελούνται από απλά γεγονότα, στοιχεία ή δεδομένα. Βλ. και Ahlberg, σε Möhring/Nicolini, Urheberechtsgesetz Kommentar, 2. Auflage, München 2000, 4, Rdn. 8, σελ. 171 ο οποίος υποστηρίζει ότι συλλογή αποτελεί κάθε συλλογή έργων, στοιχείων ή γεγονότων, ενώ συλλεκτικό έργο είναι μόνο εκείνη η συλλογή που ενέχει το στοιχείο της πρωτοτυπίας είτε στον τρόπο επιλογής είτε στον τρόπο διευθέτησης, έτσι ώστε κάθε συλλεκτικό έργο ν αποτελεί και συλλογή όχι όμως και το αντίθετο. 8 Για την εν λόγω προϋπόθεση βλ. Ahlberg, ό.π., 4, Rdn. 16, σελ. 173 Loewenheim, σε Schricker, Urheberrecht Kommentar, 2. Auflage, München 1999, 4, Rdn. 7, σελ

4 μονάδες χάνουν την αυτοτέλεια αυθυπαρξία τους, εγκαταλείπουμε το χώρο των συλλεκτικών και περνάμε στην έννοια των σύνθετων έργων 9, π.χ. τραγούδι, όπου υπάρχει συνένωση δύο αυτοτελών έργων, μουσικής και στίχων, ή μιλάμε για κολλάζ, όπου χρησιμοποιούνται διάφορα υλικά, αποκόμματα, φωτογραφίες κ.τ.λ. για τη δημιουργία ενός και μόνο έργου. Ο δημιουργός ενός συλλεκτικού έργου, αντιθέτως, δεν συνενώνει τα επιμέρους έργα ή λοιπά στοιχεία που χρησιμοποιεί, αλλά τα θέτει, θα λέγαμε, σε μία τέτοια πραγματική τοπική συνάφεια, ώστε να υποδηλώνεται η συγκρότηση μιας συλλογής. Επιπλέον, σε αντίθεση με τα παράγωγα έργα, π.χ. τη μετάφραση, τις διασκευές κ.τ.λ., τα οποία ο νόμος προστατεύει υπό προϋποθέσεις στην ίδια παράγραφο με τα συλλεκτικά, ο δημιουργός ενός συλλεκτικού έργου δεν επιδρά επί των επιμέρους έργων, ούτε τα μεταποιεί ούτε τα επεξεργάζεται 10. Από τη στιγμή, τώρα, που ο νόμος δεν ορίζει ειδικότερα, αρκεί, κατά τη γνώμη μας, οι μονάδες από τις οποίες αποτελείται ένα συλλεκτικό έργο να είναι ακόμα και δύο, περίπτωση βέβαια σπανιότατη, καθώς θα είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να πληρούται σε μία τέτοια περίπτωση η δεύτερη προϋπόθεση προστασίας ενός συλλεκτικού έργου, η ύπαρξη πρωτότυπης διεργασίας στην επιλογή ή στη διευθέτηση του περιεχομένου της συλλογής. Ποιες είναι όμως αυτές οι «μονάδες» που κατά τη ρύθμιση του νόμου μπορούν ν αποτελέσουν περιεχόμενο μίας συλλογής; Εισαγωγικά, οφείλουμε να πούμε ότι είναι αδιάφορο για την προστασία μίας συλλογής, όπως, άλλωστε, προκύπτει και από τη διατύπωση της διάταξης του άρθρου 2 παρ. 2, το κατά πόσο περιλαμβάνονται σ αυτήν έργα προστατευόμενα δυνάμει του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλα μη προστατευόμενα έργα ή στοιχεία 11. Έτσι, λοιπόν, σε μία συλλογή μπορούν να περιλαμβάνονται και έργα των οποίων έχει λήξει η διάρκεια προστασίας τους, έργα τα οποία δεν αγγίζουν το απαιτούμενο επίπεδο πρωτοτυπίας και έργα τα οποία εκ προοιμίου 9 Ειδικότερα, για τα σύνθετα έργα βλ. Κοτσίρη, ό.π., σελ. 93 επ. 10 Βλ. Κοτσίρη, ό.π., σελ Έτσι Μαρίνος, Πνευματική Ιδιοκτησία, 2η έκδοση, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή, 2004, σελ Αυτό προκύπτει και από τη διατύπωση της 4 Abs. 1 S. 1 του UrhG «Sammlungen von Werken, Daten oder anderen unabhängigen Elementen». Βλ. και Rehbinder, Urheberrecht, 10. Auflage, München 1998, σελ Από τη νομολογία σχετικές οι BGH, GRUR 1992, σελ. 382 (384) και OLG Frankfurt-M GRUR 1986, σελ Κι αυτό, σε αντίθεση με το προϊσχύσαν γερμανικό δίκαιο, το οποίο απαιτούσε, προκειμένου να υπάρξει συλλεκτικό έργο, ν αποτελείται αυτό από έργα ή άλλα δημιουργήματα αποκλειστικά και μόνο υπό την έννοια του άρθρου 2 του ιδίου νόμου. 4

5 δεν προστατεύονται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, π.χ. περιπτώσεις του άρθρου 2 παρ. 5 του ν. 2121/1993. Στο σημείο αυτό, ωστόσο, τίθεται το εξής ερώτημα: κατά πόσο μπορούν να συγκροτήσουν συλλογή προστατευόμενη με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας αντικείμενα που στερούνται οποιουδήποτε πνευματικού περιεχομένου, π.χ. συλλογή από κουτάκια αναψυκτικών; Η γερμανική θεωρία στο ερώτημα αυτό απαντά αρνητικά. Μία συλλογή αντικειμένων χωρίς πνευματικό περιεχόμενο, π.χ. συλλογή λουλουδιών, γραμματοσήμων, νομισμάτων κ.τ.λ., δεν αποτελεί συλλεκτικό έργο προστατευόμενο με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας 12. Υποστηρίζεται, ωστόσο, ότι, σε περίπτωση που τα περισσότερα αυτά αντικείμενα ενώνονται και διαμορφώνονται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να συνθέτει μια καλλιτεχνική δημιουργία, να έχει δηλαδή μία πρωτότυπη καλλιτεχνική μορφή, υπό την έννοια του προσωπικού πνευματικού δημιουργήματος του δημιουργού της 13, μπορεί αυτή να προστατευτεί δυνάμει του άρθρου 2 παρ. 1 περ. 4 του UrhG, ως έργο καλών τεχνών. Η άποψη αυτή, κατά τη γνώμη μας, πρέπει να γίνει δεκτή και στο πλαίσιο του ελληνικού δικαίου, εφόσον όμως το τελικό δημιουργικό αποτέλεσμα εγγίζει το απαιτούμενο ύψος πρωτοτυπίας 14. Η πρώτη μορφή συλλεκτικού έργου που αναφέρει ο νόμος είναι αυτή του συλλεκτικού έργου που αποτελείται από περισσότερα έργα. Ως έργα στο σημείο αυτό, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι νοούνται μόνο τα προστατευόμενα με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας έργα, δηλαδή αυτά που συμπεριλαμβάνονται στην ενδεικτική απαρίθμηση ή εμπίπτουν στη γενική ρήτρα της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 2121/1993, π.χ. συλλογή από πίνακες ζωγραφικής, πολύτομη συλλογή αποτελούμενη από σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας 15, τιμητικοί τόμοι, ανθολογίες, εγκυκλοπαίδειες 16 κ.τ.λ. Η άποψη αυτή συνάγεται εξ αντιδιαστολής τόσο από την ίδια την παρ. 2 του άρθρου 2, όπου στη συνέχεια γίνεται λόγος για εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης, στοιχεία ή 12 Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 6, σελ persönliche geistige Schöpfung 14 Για την έννοια της πρωτοτυπίας στο πλαίσιο του ελληνικού δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, βλ. Κουμάντο, Πνευματική Ιδιοκτησία, 8η έκδοση, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα Κομοτηνή 2002, σελ. 105 επ. Καλλινίκου, Πνευματική Ιδιοκτησία και Συγγενικά Δικαιώματα, 2η έκδοση, εκδόσεις Π.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα 2005, σελ. 27 επ. Κοτσίρη, ό.π., σελ. 58 επ. Μαρίνο, ό.π., σελ. 77 επ. 15 Βλ. BGH GRUR 1954, σελ. 129 (130) - Besitz der Erde. 16 Η εγκυκλοπαίδεια αποτελεί συλλεκτικό έργο μόνο όταν αποτελείται από έργα ή τμήματα έργων που προϋπήρχαν, διαφορετικά αν τα λήμματα δημιουργούνται το πρώτον για την εγκυκλοπαίδεια, τότε πρόκειται για συλλογικό έργο. Κουμάντος, ό.π., σελ. 139, υποσ

6 γεγονότα, τα οποία αυτοτελώς δεν προστατεύονται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, όσο και από τον ορισμό που δίνεται στην παρ. 1 του ίδιου άρθρου για την έννοια του έργου. Συνεπώς, ό,τι δεν αποτελεί έργο υπό την έννοια του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας, μπορεί ν αποτελέσει, όπως προαναφέραμε, μέρος μιας συλλογής ως στοιχείο της συλλογής, ωστόσο, δεν θα υπάγεται στην έννοια του έργου αλλά στην έννοια των στοιχείων ή απλών γεγονότων, δεδομένων ή εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης 17. Τα επιμέρους έργα, τώρα, που συμπεριλαμβάνονται στο συλλεκτικό, μπορούν να προέρχονται από διαφορετικούς πνευματικούς τομείς μπορεί να είναι, π.χ., κείμενα και φωτογραφίες, τραγούδια και ποιήματα 18. Επιπλέον, ο νόμος δεν απαιτεί τα επιμέρους έργα να δημιουργήθηκαν με σκοπό την ένταξή τους σ ένα συλλεκτικό έργο. Τέλος, δεν πρέπει να δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση ότι κάθε έργο πρέπει να έχει δημιουργηθεί από διαφορετικό πρόσωπο. Αντιθέτως, μπορεί όλα τα έργα να προέρχονται από τον ίδιο δημιουργό 19. Μία δεύτερη μορφή συλλογής που προβλέπει ο νόμος, όπως έχουμε υπαινιχτεί, είναι η συλλογή που αποτελείται από απλά στοιχεία ή γεγονότα. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται τα λεγόμενα «οργανωτικά έργα» 20, π.χ. τηλεφωνικοί κατάλογοι, προγράμματα, τιμοκατάλογοι, δασμολόγια 21, αλλά και τα λεγόμενα «περιοδικά έργα», π.χ. εφημερίδες, περιοδικά 22. Εδώ ανήκουν και οι συλλογές νόμων και δικαστικών αποφάσεων, παρ όλο που, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 2, «η προστασία του παρόντος νόμου δεν εκτείνεται σε επίσημα κείμενα με τα οποία εκφράζεται η άσκηση πολιτειακής αρμοδιότητας και ιδίως σε νομοθετικά, διοικητικά ή δικαστικά κείμενα [ ]». Τέλος, στην έννοια του προστατευόμενου με βάση το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας συλλεκτικού έργου, ο νόμος συγκαταλέγει και τις συλλογές εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης. Ως «έκφραση λαϊκής παράδοσης», ή αλλιώς ως «φολκλόρ», νοείται 17 Αυτό δέχεται και η γερμανική επιστήμη βλ. Ahlberg, ό.π., 4, Rdn , σελ και Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 6, σελ Βλ. Μαρίνο, ό.π., σελ Βλ. Ahlberg, ό.π., 4, Rdn. 26, σελ. 177 και Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 7, σελ Έτσι ονομάζονται τα έργα που προϋποθέτουν οργανωτική διευθέτηση του περιεχομένου τους. Για τον όρο αυτό βλ. μεταξύ άλλων Κοτσίρη, ό.π., σελ Σχετική η ΠρωτΘεσ 430/1948 ΕΕΝ ΙΣΤ /1949, σελ , η οποία υπήγαγε στην κατηγορία των συλλεκτικών έργων δημοτικό δασμολόγιο με περιεχόμενο την ταξινόμηση της ύλης, σύμφωνα με την κατηγορία των φορολογητέων αντικειμένων, την ερμηνεία των νομοθετικών διατάξεων και την παράθεση των σχετικών αποφάσεων των φορολογικών δικαστηρίων 22 Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 8 και 16, σελ. 150 και 152 Rehbinder, ό.π., σελ

7 το αποτέλεσμα της καλλιτεχνικής δημιουργικής δραστηριότητας ενός λαού, το οποίο ενσαρκώνει συνήθως τα βιώματά του, σκηνές από την καθημερινότητά του, τις επιθυμίες του, τις αντιλήψεις του, τα ιδανικά του, τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις 23. Το δημιουργικό αυτό αποτέλεσμα μπορεί να λάβει τη μορφή της ποίησης, της μουσικής, του χορού, του θεάτρου, των εικαστικών και εφαρμοσμένων διακοσμητικών τεχνών όπως είναι, π.χ., οι παραδοσιακοί ρυθμοί, τα ποντιακά ή δημοτικά τραγούδια, οι συνθέσεις αγγειοπλαστικής, κεραμικής, οι αγιογραφίες, οι παροιμίες κ.τ.λ. Τα έργα αυτά με την πάροδο του χρόνου περνάνε από γενιά σε γενιά, εμπλουτίζονται, ανανεώνονται και τελικά σταθεροποιούνται για ν αποτελέσουν κομμάτια του πολιτιστικού θησαυρού μιας χώρας αλλά και την ιστορική βάση της παγκόσμιας καλλιτεχνικής κουλτούρας. Οι εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης κατηγοριοποιούνται, σύμφωνα με τη θεωρία 24, σε τέσσερις κατηγορίες 25 : α) ρηματικές εκφράσεις, π.χ. λαϊκοί μύθοι και ποιήματα, β) μουσικές εκφράσεις, π.χ. λαϊκά τραγούδια, γ) εκφράσεις του σώματος, π.χ. λαϊκοί χοροί και δ) απτές εκφράσεις, π.χ. λαϊκά εικαστικά έργα, κοσμήματα, χαλιά, κεντήματα, κεραμικά, μουσικά όργανα κ.τ.λ. Στην τελευταία αυτή κατηγορία των απτών εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης, στην οποία εντάσσονται και τα ποντιακά κειμήλια που μας απασχολούν εν προκειμένω, μπορεί κανείς να διαπιστώσει πλούσια μοτίβα, θέματα, εικόνες και μορφές, τα οποία προέρχονται συνήθως από ατομική, ενδεχομένως και πρωτότυπη, αλλά κατά κανόνα «ανώνυμη» πνευματική δημιουργική πράξη, είτε επειδή ουδέποτε υπήρξαν γνωστοί οι δημιουργοί τους είτε επειδή τα ονόματά τους είναι πλέον καλά κρυμμένα στα βάθη του παρελθόντος. Λόγω της παρόδου μεγάλου χρονικού διαστήματος από τη στιγμή της δημιουργίας τους, έχει εκπέσει η προστασία τους με βάση το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας 26 και γι αυτό το λόγο στην παρ. 5 του άρθρου 2 ορίζεται ρητά ότι «η προστασία του παρόντος νόμου δεν εκτείνεται [ ] στις εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης». Παρ όλο, όμως, που οι εκφράσεις της λαϊκής παράδοσης δεν προστατεύονται 23 Για την έννοια των εκφράσεων λαϊκής παράδοσης, βλ. ιδίως Καλλινίκου, ό.π., σελ. 47 επ. βλ. επίσης, Κουμάντο, ό.π., σελ και Κοτσίρη, ό.π., σελ Βλ. ενδεικτικά Καλλινίκου, Πνευματική Ιδιοκτησία και προστασία εκφράσεων λαϊκής παράδοσης, Πρακτικά συνεδρίου 3-4 Ιουνίου Αθήνα, Η πολιτιστική κληρονομιά και το δίκαιο, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα Θεσσαλονίκη 2004, σελ. 519 επ. (522). 25 Η διάκριση αυτή στερείται πρακτικής σημασίας από πλευράς προστασίας δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας. Η αξία της είναι καθαρά και μόνο θεωρητική χρόνια μετά το θάνατο του δημιουργού (άρθρο 29 παρ. 1 του ν. 2121/1993). 7

8 αυτοτελώς, μπορούν ν αποτελέσουν περιεχόμενο ενός συλλεκτικού έργου, το οποίο θα εμπίπτει στη ρύθμιση της παρ. 2 του άρθρου 2 27, εφόσον παρουσιάζει, όπως θα εκθέσουμε στην αμέσως επόμενη ενότητα, πρωτοτυπία είτε ως προς τον τρόπο επιλογής είτε ως προς τον τρόπο διευθέτησης του περιεχομένου του Δεύτερη προϋπόθεση προστασίας: πρωτοτυπία στην επιλογή ή τη διευθέτηση του περιεχομένου της συλλογής Ο νόμος, προκειμένου να περιβάλει με την προστασία του μία συλλογή, δεν αρκείται απλά και μόνο στο πραγματικό γεγονός ότι περισσότερα αυτοτελή έργα ή μη, με βάση τις διακρίσεις που επιχειρήσαμε πιο πάνω, τελούν σε μία οποιαδήποτε πραγματικήτοπική συνάφεια. Απαιτεί περαιτέρω, σύμφωνα με τη διατύπωσή του, η επιλογή ή η διευθέτηση του περιεχομένου μιας συλλογής να είναι πρωτότυπη. Την έννοια της πρωτοτυπίας τη συναντάμε αρχικά στο άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2121/1993, όπου και προβλέπεται ότι «ως έργο νοείται κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα». Όπως κάθε έργο, λοιπόν, έτσι και το συλλεκτικό, προκειμένου ν απολαύσει της προστασίας του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας, πρέπει να εμφανίζει πρωτοτυπία είτε ως προς την επιλογή είτε ως προς τη διευθέτηση του περιεχομένου του, καθώς οι έννοιες αυτές τίθενται διαζευκτικά και όχι σωρευτικά στο νόμο. Δεν αποκλείεται, βέβαια, το στοιχείο της πρωτοτυπίας να ενυπάρχει και στις δύο ως άνω ενέργειες 29. Ποιο είναι όμως το ακριβές περιεχόμενο της έννοιας της πρωτοτυπίας; Ο Έλληνας νομοθέτης, παρ όλο που 27 Η προστασία των συλλογών εκφράσεων λαϊκής παράδοσης δεν αντίκειται στο άρθρο 2 παρ. 5 της Διεθνούς Σύμβασης της Βέρνης Παρισιού, σύμφωνα με το οποίο ως αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας αναγνωρίζονται μόνο οι συλλογές λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων, καθώς η εν λόγω Σύμβαση θέτει ένα ελάχιστο επίπεδο προστασίας και δεν εμποδίζει τα συμβαλλόμενα κράτη να παρέχουν, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο, μεγαλύτερη έκταση προστασίας, περιλαμβάνοντας στους κόλπους του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας περισσότερες κατηγορίες έργων. 28 Επίσης, οι εκφράσεις λαϊκής παράδοσης μπορούν να προστατευθούν ως παράγωγα έργα, π.χ. διασκευή δημοτικού τραγουδιού, ενώ μία συλλογή εκφράσεων λαϊκής παράδοσης μπορεί να προστατευθεί και με το sui generis δικαίωμα του κατασκευαστή βάσης δεδομένων. Βλ. αναλυτικά, Καλλινίκου, ό.π., σελ. 519 επ. (521). 29 Στη Γερμανία γίνεται η εξής διάκριση: αν το σημείο βάρους της προσωπικής πνευματικής δημιουργίας βρίσκεται εκτός της επιλογής και της διευθέτησης του περιεχομένου μιας συλλογής, τότε πρόκειται για έργο προστατευόμενο με βάση την 2 και όχι την 4 τoυ UrhG. Βλ. Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 11, σελ Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, μπορεί να τύχουν εφαρμογής και τα δύο άρθρα. Το KG, λοιπόν, έκρινε ότι ένα έργο για τον ποιητή Gehart Hauptmann, το οποίο αποτελούταν από αποσπάσματα από το προσωπικό του ημερολόγιο και από άλλες σημειώσεις του, έπρεπε να προστατευτεί με βάση την 2 του UrhG ως έργο λόγου, επειδή το κεντρικό βάρος του έγκειτο σε υπομνηματισμό και σε παρουσίαση του ποιητή. Επειδή, όμως, ταυτόχρονα είχε και το χαρακτήρα της συλλογής, έπρεπε να τύχει προστασίας και βάσει της 4 (KG GRUR 1973, σελ. 602 (603), Hauptmann - Tagebücher). 8

9 την ανήγαγε σε εννοιολογικό στοιχείο του έργου και σε ύψιστη προϋπόθεση για την προστασία του, απέφυγε να την προσδιορίσει. Το γεγονός αυτό δεν είναι άμοιρο συνεπειών. Πράγματι, έχει προβληματίσει εντόνως τη θεωρία και έχει αποπροσανατολίσει τη νομολογία 30, η οποία αδυνατεί ν απαλλαγεί από κρίσεις αξιολογικού περιεχομένου, παρά τα αντιθέτως υπαγορευόμενα από το ν. 2121/1993 (άρθρο 2 παρ. 4). Η μόνη διάταξη, που δίνει έναν ορισμό στην έννοια της πρωτοτυπίας, είναι το τελευταίο εδ. της παρ. 3 του άρθρου 2, που αφορά στην προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών 31. Η εν λόγω διάταξη, ωστόσο, που υιοθετεί ένα ιδιαίτερα χαμηλό κριτήριο για τη διάγνωση της πρωτοτυπίας, καθώς ουσιαστικά αναγνωρίζει ως πρωτότυπο κάθε δημιούργημα που απορρέει από τον δημιουργό του, δεν προσφέρεται, ως ειδική, για τη θεμελίωση αναλογίας 32. Προτού προβούμε, όμως, σε μια ειδικότερη διαδικασία προσέγγισης της έννοιας της πρωτοτυπίας στα συλλεκτικά έργα, σκόπιμο είναι να επιχειρήσουμε μία οριοθέτηση των ενεργειών στις οποίες η πρωτοτυπία πρέπει να διαπιστωθεί, ήτοι της επιλογής και της διευθέτησης. Υπό τον όρο «επιλογή» νοείται εκείνη η ενέργεια στην οποία προβαίνει ο δημιουργός ενός συλλεκτικού έργου, προκειμένου να συλλέξει, μέσω μιας διαδικασίας αξιολόγησης, τις επιμέρους «μονάδες» από τις οποίες επιθυμεί ν αποτελείται το έργο του. Η ενέργεια αυτή δεν πρέπει, ωστόσο, να είναι αυθαίρετη, μηχανική ή τυχαία. Αντιθέτως, πρέπει να τηρεί ορισμένα κριτήρια επιλογής 33. Ειδικότερα, η συλλογή των 30 Η ελληνική νομολογία, όπως, άλλωστε, και η υπό σχολιασμό απόφαση, υιοθετεί κυρίως το κριτήριο της στατιστικής μοναδικότητας του Ελβετού νομικού Kummer, σύμφωνα με το οποίο ένα έργο θεωρείται πρωτότυπο, εφόσον, κατά λογική πιθανολόγηση, κανένας άλλος δεν θα ήταν δυνατό υπό τις ίδιες συνθήκες και τις ίδιες προϋποθέσεις να καταλήξει στο ίδιο δημιουργικό αποτέλεσμα. Βλ. ενδεικτικά, ΜΠρΑθ 14106/1995, ΔΕΕ 1995, σελ. 963 ΠΠρΘεσ 18201/1998, ΕλλΔνη 1999, σελ. 458 ΕφΑθ 3340/1998, ΕπισκΕΔ 1999, σελ. 848 ΕφΑθ 7909/2002, ΕλλΔνη 2004, σελ.239. Συχνά, πάντως, γίνεται λόγος και για ένα δημιουργικό ύφος ή ύψος του έργου που θα πρέπει να υπέρκειται του ελάχιστα αποδεκτού ορίου. Βλ. ΜΠρΑθ 13760/1988, ΕΕμπΔ 1989, σελ. 665 με παρ. Μαρίνου ΜΠρΑθ 2519/1997, ΕλλΔνη 1999, σελ. 453 με παρ. του ιδίου. 31 «Ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι πρωτότυπο, εφόσον είναι προσωπικό πνευματικό δημιούργημα του δημιουργού του». Αυτό είναι και το περιεχόμενο που προσδίδει ο γερμανικός νόμος πνευματικής ιδιοκτησίας στην έννοια της πρωτοτυπίας ( 2 Abs. 2) 32 Η διάταξη αυτή είναι ειδική, καθώς έχει ως σκοπό να συμπεριλάβει στους κόλπους προστασίας του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας προγράμματα η/υ που δεν θ αποτελούσαν έργο υπό την έννοια του άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2121/19923, αν υιοθετούνταν ένα αυστηρότερο κριτήριο πρωτοτυπίας. Στην επιστήμη επικρατεί ομοφωνία ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα βλ. κυρίως Κοτσίρη, ό.π., σελ. 58 επ. και Κουμάντο, ό.π., σελ Έτσι, για παράδειγμα, η απλή ανάρτηση πινάκων, που προορίζονται προς πώληση, στους τοίχους μιας γκαλερί δεν αποτελεί συλλεκτικό έργο. 9

10 μονάδων αυτών πρέπει να γίνεται βάσει μιας κεντρικής ιδέας, η οποία να ωθεί τον δημιουργό να επιλέξει τη συγκεκριμένη κάθε φορά μονάδα έναντι άλλης που εντάσσεται είτε στην αυτή είτε σε διαφορετική θεματική κατηγορία, π.χ. έναν πίνακα ζωγραφικής του 16ου αιώνα έναντι ενός πίνακα του 17ου αιώνα, ένα τραγούδι έναντι ενός ποιήματος. Πέραν τούτου, η επιλογή θα πρέπει ν αποτελεί προϊόν πνευματικής διεργασίας του ίδιου του συλλέκτη 34. Από το άλλο μέρος, ως διευθέτηση νοείται η τελική διαμόρφωση-παρουσίαση των επιμέρους μονάδων του συλλεκτικού έργου, π.χ. η σειρά με την οποία θα τοποθετηθούν, το γενικότερο «στήσιμό» τους, η διαμόρφωση του χώρου που θα τα φιλοξενήσει, οι επεξηγηματικές λεζάντες που ενδεχομένως θα τα συνοδεύουν κ.τ.λ. Ωστόσο, όποιος τρόπος παρουσίασης και αν επιλεγεί, θα πρέπει πάντοτε, όπως προείπαμε, οι επιμέρους μονάδες του συλλεκτικού έργου να τελούν σε μία τέτοια πραγματική τοπική συνάφεια, που να υποδηλώνει τη συγκρότηση μίας συλλογής. Στο σημείο αυτό αξίζει ν ανοίξουμε μια μικρή παρένθεση και να διατυπώσουμε τον εξής σχετικό προβληματισμό, που γεννάται κυρίως αναφορικά με τις συλλογές που δημιουργούνται με σκοπό την έκθεσή τους για περιορισμένο χρονικό διάστημα σε ορισμένο εκθεσιακό χώρο, γκαλερί, μουσείο κ.τ.λ. Π.χ., ενόψει του εορτασμού της 17ης Νοεμβρίου, συγκροτείται μία συλλογή αποτελούμενη από φωτογραφίες Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, που απεικονίζουν σκηνές από τη δράση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο την εποχή της δικτατορίας. Η συλλογή αυτή, που ας υποθέσουμε ότι ενέχει το στοιχείο της πρωτοτυπίας, τόσο στην επιλογή όσο και στη διευθέτηση του περιεχομένου της, θα εκτίθεται στη Μονή Λαζαριστών από έως Ποια θα είναι όμως η τύχη της ως άνω συλλογής, όταν τα έργα (οι φωτογραφίες) που συναπαρτίζουν την έκθεση επιστραφούν στους ιδιοκτήτες τους, ή στους δημιουργούς τους, ανάλογα, μετά τη λήξη της έκθεσης; Το ερώτημα που τίθεται είναι συγκεκριμένα, κατά πόσο συνεχίζει να υφίσταται το συλλεκτικό έργο, παρ όλο που οι επιμέρους μονάδες του διασκορπίζονται. Παρόμοιος προβληματισμός γεννάται και στην περίπτωση 34 Για παράδειγμα: ένας ιδιοκτήτης γκαλερί, ο οποίος επιθυμεί να φιλοξενήσει στο χώρο του μία έκθεση πινάκων ζωγραφικής με θέμα «τα ελληνικά τοπία» και απευθύνεται για το σκοπό αυτό σε ορισμένους από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους, ζητώντας από τους ίδιους να επιλέξουν ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα έργα τους, προκειμένου να συμπεριληφθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης έκθεσης, δεν δημιουργεί συλλεκτικό έργο, καθώς η επιλογή των πινάκων δεν αποτελεί αποτέλεσμα προσωπικής πνευματικής του διεργασίας. 10

11 αποχώρησης ορισμένων από τα κομμάτια της συλλογής, π.χ. κάποιες φωτογραφίες δανείζονται σε τρίτο για ορισμένο χρονικό διάστημα. Στις περιπτώσεις αυτές, ορθότερο είναι να γίνει δεκτό ότι, από τη στιγμή που το έργο αποτυπώνεται έστω και για μία φορά στο χρόνο -ειδικότερα, από τη στιγμή που αυτό γίνεται έστω για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα προσιτό στο κοινό- δεν μπορεί άλλο πρόσωπο να το επαναλάβει, χωρίς να υπάρξει προσβολή δικαιώματος του πρώτου πνευματικού δημιουργού. Το γεγονός ότι τα επιμέρους αντικείμενα δεν τελούν πλέον (ή καθ όλη τη διάρκεια) σε πραγματική τοπική συνάφεια δεν έχει, κατά τη γνώμη μας, σημασία για την προστασία της συλλογής, εφόσον οι επιμέρους μονάδες συνεχίζουν και μετά την απομάκρυνσή τους να τελούν σε νοηματική συνάφεια, η οποία όμως έστω και για μία φορά ξέφυγε από τη σφαίρα του ιδεατού και πήρε πραγματικές διαστάσεις, καθώς, σύμφωνα με θεμελιώδη αρχή του δικαίου της πνευματικής ιδιοκτησίας, αυτό που προστατεύεται είναι η μορφή και όχι η ιδέα. Κλείνοντας την παρένθεση αυτή, επανερχόμαστε στο ζήτημα της πρωτοτυπίας. Όσο οικεία και αν ηχεί η λέξη αυτή, τόσο άγνωστη αποκαλύπτεται καθώς κάποιος προσπαθεί να την προσεγγίσει. Όσο πιο κοντά πλησιάζει κανείς σε μια απόλυτη και φαινομενικά αψεγάδιαστη κατασκευή της πρωτοτυπίας, τόσο έρχεται αντιμέτωπος με ανυπέρβλητα κωλύματα. Η έννοια αυτή συσκοτίζεται πολύ περισσότερο σ ένα χώρο «αυτόνομο», όπως είναι αυτός της τέχνης και της εν γένει πνευματικής δημιουργίας και προσλαμβάνει διαφορετικές διαστάσεις από ό,τι στο πλαίσιο άλλων νόμων 35. Ειδικά για τα συλλεκτικά έργα, συνηθίζεται να λέγεται με αρνητική διατύπωση 36 ότι πρωτοτυπία δεν υπάρχει όταν η επιλογή και η κατάταξη των επιμέρους έργων ή άλλων στοιχείων γίνονται τυχαία ή με κριτήρια αυτονόητα, όταν δηλαδή η επιλογή ή η διευθέτηση είναι αποτέλεσμα γνωστών και ευρέως χρησιμοποιούμενων αρχών, π.χ. αλφαβητική σειρά, κατάταξη ανά γεωγραφικούς τομείς, χρονικά διαστήματα κ.τ.λ Διαφέρει από το στοιχείο του «νέου» που απαιτείται τόσο για την αναγνώριση της ύπαρξης εφεύρεσης και, επομένως, για την προστασία κατά το δίκαιο της ευρεσιτεχνίας (άρθ ρο 5 παρ. 3 του ν. 1734/1987), όσο και για την προστασία των σχεδίων και των υποδειγμάτων κατά το δίκαιο της βιομηχανικής ιδιοκτησίας (άρθρο 12 παρ. 3 ΠΔ 259/1997). Βλ. ενδεικτικά Μαρίνο, ό.π., σελ. 82 επ. 36 Στη γερμανική θεωρία υποστηρίζεται -με θετική διατύπωση- ότι υπάρχει πρωτοτυπία στα συλλεκτικά έργα, όταν το προϋπάρχον υλικό συγκεντρώνεται με ατομικό τρόπο, αξιολογείται και διευθετείται με ατομικές αρχές ταξινόμησης. Βλ. Schricker, Der Urheberrechtsschutz von Werbeschöpfungen, Werbeideen, Werbekonzeptionen und Werbekampagnen, GRUR 1996, σελ. 815 επ. (822). 37 Βλ. Κουμάντο, ό.π., σελ. 140 Μαρίνο, ό.π., σελ. 100 επ. Ahlberg, ό.π., 4, Rdn. 15, σελ. 173 και Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 8 επ., σελ. 149 επ. 11

12 Φυσικά, η δεδομένη αρχή επιλογής ή ταξινόμησης δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείται για πρώτη φορά 38. Επίσης, λέγεται ότι δεν υπάρχει πρωτοτυπία, όταν πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας μηχανικής διαδικασίας, μιας διαδικασίας ρουτίνας, ή ακόμα όταν το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα καθημερινής και τρέχουσας ευκολίας ανθρώπινο επίτευγμα. Γι αυτό το λόγο η απλή συστηματικά τυποποιημένη συλλογή και παράθεση διευθύνσεων, τηλεοπτικών-ραδιοφωνικών προγραμμάτων, κ.τ.λ. δεν προστατεύεται 39. Επιπλέον, δεν συντρέχει το στοιχείο της πρωτοτυπίας, όταν η επιλογή ή η διευθέτηση των έργων συνάγεται από τη φύση ή το σκοπό των αντικειμένων 40. Ευνόητο είναι, πάντως, ότι η πρωτοτυπία θα πρέπει ν αφορά τη συλλογή ως σύνολο και όχι τις επιμέρους μονάδες του έργου, οι οποίες, όπως προαναφέραμε, μπορεί να αποτελούν και απλά γεγονότα ή στοιχεία. Αυτό που θα μετρήσει, τελικώς, είναι η συνολική εντύπωση που δίνει το έργο 41. Από το άλλο μέρος, η προσπάθεια που καταβάλλει ο συλλέκτης, ο χρόνος και οι δαπάνες στις οποίες υποβάλλεται για τη συγκέντρωση και κατάταξη του υλικού, δεν παίζουν κανέναν απολύτως ρόλο στο πλαίσιο του ελληνικού δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, το οποίο δεν ασπάζεται το αγγλοσαξωνικό πρότυπο του copyright. Το τελευταίο αντιλαμβάνεται το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, κυρίως, από την οικονομική του σκοπιά και υιοθετεί για το σκοπό αυτό ένα χαμηλό κριτήριο πρωτοτυπίας 42. Η παρεχόμενη προστασία, σύμφωνα με τη θεωρία του copyright, έχει ως σκοπό να ανταμείψει κάθε αποτέλεσμα εργασίας για το οποίο καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια ή για το οποίο απαιτήθηκε επιδεξιότητα, κρίση, εργασία ή κάποιο κεφάλαιο 43, χωρίς να δίνεται έμφαση στο προσωπικό στοιχείο ή στην ταυτότητα του 38 LG Düsseldorf Schulze LGZ 104, σελ Βλ. Ahlberg, ό.π., 4, Rdn. 11, σελ Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 9, σελ Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 8, σελ Βλ. και BGH GRUR 1990, σελ. 669 επ. (673) Bibelreproduktion. 42 «Πρωτότυπο είναι ό,τι δεν αποτελεί αντικείμενο αντιγραφής» - «what is not copied is original», Cornish, Intellectual Property: patents, copyright, trade marks and allied rights, London 1996, 10-10, σελ Βλ. αναλυτικά Cornish, ό.π., επ., σελ. 332 και επ. Υπό το πνεύμα αυτό έχει κριθεί νομολογιακά στην Αγγλία ότι αποτελεί πνευματικό δημιούργημα συλλεκτικό έργο που αποτελείται από τηλεοπτικά προγράμματα που πρόκειται να μεταδοθούν στην τηλεόραση, καθώς και ένα έγγραφο στο οποίο συγκεντρώθηκαν προγνωστικά 16 ήδη γνωστών μορφών στοιχημάτων για το ποδόσφαιρο, καθώς η συλλογή και η κατάρτισή του ήταν προϊόν ιδιαίτερης επιδεξιότητας ( skill) που τη διέκρινε από μία απλή εργασία ( simple labour). Στην περίπτωση αυτή, το δικαστήριο έλαβε υπόψη του εμπορικά κριτήρια και έκρινε το έργο ως άξιο προστασίας, επειδή ο δημιουργός του προέβη σε έρευνα της αγοράς για τη συγκέντρωση των καλύτερων στοιχημάτων. Από την άλλη, υπάρχουν νομολογιακές περιπτώσεις, όπου δεν 12

13 έργου, όπως συμβαίνει στις χώρες του ηπειρωτικού δικαίου και μεταξύ αυτών και στη χώρα μας Δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του συλλεκτικού έργου Ποιος είναι ο δημιουργός του συλλεκτικού έργου Δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του συλλεκτικού έργου αποκτά το φυσικό πρόσωπο, το οποίο επέλεξε ή διευθέτησε κατά πρωτότυπο τρόπο το περιεχόμενο του έργου του. Αν σε μία από τις ενέργειες αυτές συνέβαλαν δημιουργικά περισσότερα πρόσωπα, τότε εφαρμογής τυγχάνει η διάταξη του άρθρου 7 παρ. 1 ν. 2121/1993 που κάνει λόγο για έργα συνεργασίας. Αρχικός δημιουργός του έργου, ειδικότερα, μπορεί να είναι μόνο φυσικό πρόσωπο 45. Ένα νομικό πρόσωπο μπορεί να αποκτήσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας μόνο δευτερογενώς παραγώγως. Η δημιουργία δεν αποτελεί δικαιοπραξία αλλά πράξη πραγματική, καρπό πνευματικής διεργασίας. Ένα ν.π., ενόψει του ότι αποτελεί δικαιϊκή κατασκευή, στερείται φυσικής και πνευματικής υπόστασης και συνεπώς, δεν μπορεί να προβεί σε δημιουργία 46. Μπορεί, ωστόσο, κάποιο φ.π. να προβεί σε δημιουργία για λογαριασμό ενός ν.π., ιδίως έπειτα από σύμβαση που κατάρτισε μαζί του. Και σε αυτήν την περίπτωση, όμως, ως δημιουργός αναγνωρίζεται μόνο το φ.π., το οποίο, ανάλογα με τη σχέση που το συνδέει με το ν.π., μπορεί να μεταβιβάσει στο αναγνωρίστηκε copyright σε συλλογή από πίνακες στοιχείων που προέρχονταν από ημερολόγια τσέπης ή σε συλλογή από χρόνους τοπικών τραίνων, τα οποία προέρχονταν από ένα γενικό πίνακα αφίξεων αναχωρήσεων, επειδή κρίθηκε ότι τα έργα αυτά δεν απαιτούσαν ένα ελάχιστο επίπεδο ικανοτήτων και προσπάθειας Cornish, ό.π., 10-06, σελ Βλ. ακόμη, Καλλινίκου, Πνευματική Ιδιοκτησία και Συγγενικά Δικαιώματα, 2η έκδοση, εκδόσεις Π.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα 2005, σελ. 29 Συνοδινού, Το κριτήριο της πρωτοτυπίας στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, Αρμ. 2001, σελ Δικαιολογητική βάση της θεωρίας αυτής, γνωστής και ως «ιδρώτας του προσώπου» (sweat of the brow), είναι η αντίληψη ότι το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας δεν περιορίζεται μόνο στην προστασία της προσωπικότητας του δημιουργού, αλλά πρέπει να εξασφαλίζει και την ανταμοιβή της εργασίας του. Η θεωρία αυτή εγκαταλείφθηκε από τις Η.Π.Α. με τη γνωστή απόφαση Rural Telephone Services Co. v/s Feist-Publications Inc., όπου κρίθηκε ότι οι «λευκές σελίδες» (αντίστοιχες με τις δικές μας κίτρινες σελίδες του χρυσού οδηγού), στις οποίες αναφέρονται κατά αλφαβητική σειρά τα ονόματα, η διεύθυνση, ο αριθμός τηλεφώνου των συνδρομητών, δεν έχουν την απαιτούμενη πρωτοτυπία, ώστε να προστατευθούν με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Βλ. Cornish, ό.π., 10-10, σελ. 335 και Κοτσίρη, ό.π., σελ. 59 επ. 45 Η παραδοχή αυτή αποτελεί συνέπεια της «αρχής της αλήθειας», σύμφωνα με την οποία ο δημιουργός του έργου είναι και ο αρχικός δικαιούχος του περιουσιακού και του ηθικού δικαιώματος επί του έργου (άρθρο 6 παρ. 1). Έτσι Καλλινίκου, ό.π., σελ. 87 Μαρίνος, ό.π., σελ. 120 επ. Κοτσίρης, ό.π., σελ. 87. Για το προϊσχύσαν δίκαιο, βλ. Ιωάννου Λυκιαρδόπουλο, ό.π., σελ Από τη νομολογία βλ. ΕφΑθ 7909/2002, ΕλλΔνη 2004, σελ. 240 ΠΠρΑθ 5147/2000, ΧρΙΔ 2001, σελ. 649 ΜΠρΑθ 2519/1997, ΕΕμπΔ 1997, σελ. 359 ΜΠρΑθ 11923/1998, ΝοΒ 1998, σελ ΜΠρΑθ 17390/1999, ΕΕμπΔ 1999, σελ. 594 ΕφΑθ 5321/1989, ΕΕμπΔ 1991, σελ. 537 ΜΠρΘεσ 380/1993, ΕΕμπΔ 1993, σελ Βλ. Κουμάντο, ό.π., σελ. 165 και Μαρίνο, ό.π., σελ

14 τελευταίο το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που γεννάται πρωτογενώς στο πρόσωπό του 47. Στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, είναι σαφές ότι δεν βρίσκουν εφαρμογή οι διατάξεις του εταιρικού δικαίου περί εκπροσωπήσεως της εταιρίας-νομικού προσώπου (άρθρο 70 ΑΚ). Από το άλλο μέρος, υπάρχει το ενδεχόμενο ένα φυσικό πρόσωπο να μην προέβη στη δημιουργία ενός συλλεκτικού έργου από μόνο του, αλλά να τον ώθησε στην ενέργειά του αυτή κάποιο άλλο πρόσωπο, φυσικό ή νομικό 48. Στις περιπτώσεις αυτές, όπου το φυσικό πρόσωπο αναλαμβάνει δυνάμει συμβάσεως την υποχρέωση να δημιουργήσει πνευματικό έργο για λογαριασμό άλλου προσώπου, έχουμε τη λεγόμενη δημιουργία πνευματικών έργων κατόπιν παραγγελίας 49. Το είδος της σύμβασης που συνδέει τα δύο μέρη, παραγγελέα και δημιουργό, μπορεί να εμφανιστεί υπό τις εξής τρεις μορφές: ως σύμβαση έργου, ως σύμβαση εργασίας ή ως σύμβαση εντολής 50. Ανεξάρτητα από το είδος της σύμβασης, ωστόσο, και από το ειδικότερο περιεχόμενο αυτής, αρχικός δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου είναι πάντοτε ο δημιουργός του 51. Ο παραγγελέας, λοιπόν, μπορεί ν αποκτήσει δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας μόνο παραγώγως 52. Ανάλογα με το περιεχόμενο της μεταξύ τους συμφωνίας, είναι δυνατή η μεταβίβαση στον παραγγελέα μόνο των περιουσιακής φύσεως εξουσιών ή η χορήγηση απλής άδειας εκμετάλλευσης του έργου 53. Σε μια τέτοια περίπτωση θα ισχύσουν οι ερμηνευτικοί κανόνες των άρθρων 13 επ. του ν. 2121/1993. Το ηθικό δικαίωμα του δημιουργού, ωστόσο, παραμένει αμεταβίβαστο μεταξύ ζώντων (άρθρο 4 παρ. 3). Σε κάθε περίπτωση, επομένως, ως δημιουργός πρέπει να κατονομάζεται ο παραγγελιοδόχος-αρχικός 47 Έτσι Ιωάννου Λυκιαρδόπουλος, ό.π., σελ Π.χ. για την εξυπηρέτηση πολιτιστικών του αναγκών, όπως συγκρότηση συλλογής για την έκθεσή της σε μουσείο. 49 Βλ. ιδίως μελέτη Γαρουφαλιάς Όλ., Η κατά παραγγελία δημιουργία έργων προστατευόμενων από την πνευματική ιδιοκτησία, ΧρΙΔ 2004, σελ. 302 επ. 50 Η πιο συνηθισμένη μορφή συμβάσεως είναι η πρώτη. Οι διατάξεις περί εντολής εφαρμόζονται μόνο σε περίπτωση που δεν έχει συμφωνηθεί αμοιβή. Βλ. Κουμάντο, ό.π., σελ. 173 Γαρουφαλιά, ό.π., σελ. 303 επ. 51 Βλ. σχετικά ΕφΑθ 7909/2002, ΕλλΔνη 2004, σελ. 240 ΜΠρΑθ 11923/1998, ΝοΒ 1998, σελ ΜΠρΘεσ 3412/1985, ΕΕμπΔ 1986, σελ. 146 επ. ΠΠρΑθ 3402/1968, ΕΕμπΔ 1968, σελ. 146 επ. ΜΠρΑθ 30766/1996, ΔΕΕ 1997, σελ. 96. Βλ. και Κοτσίρη, ό.π., σελ. 92 Κουμάντο, σελ Αυτό γινόταν δεκτό και υπό τη θεωρία του προϊσχύσαντος δικαίου. Βλ. σχετικά Ιωάννου Λυκιαρδόπουλου, ό.π., σελ. 137 επ. 52 Βλ. Κουμάντο, ό.π., σελ. 173 Μαρίνο, ό.π., σελ Βλ. Μαρίνο, ό.π., σελ. 141, ο οποίος υποστηρίζει ότι το ζήτημα κατά πόσο και σε τι έκταση έχει μεταβιβασθεί το περιουσιακό δικαίωμα στον παραγγελέα θα κριθεί πέρα από την ερμηνεία της σύμβασης και από τις αντικειμενικές ενδείξεις, π.χ. συμφωνηθείσα τιμή, συναλλακτικές πρακτικές, παράδοση του έργου κ.τ.λ. 14

15 δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου 54. Προκειμένου, τώρα, η μεταβίβαση των περιουσιακών εξουσιών να είναι έγκυρη, πρέπει να συνομολογηθεί αυτή εγγράφως, όπως ρητά ορίζει η αναγκαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 14 του ν. 2121/1993. Η μεταβίβαση, τέλος, της κυριότητας του υλικού φορέα και μόνο, ακόμα και όταν το έργο ανήκει στα έργα μοναδικής ενσωμάτωσης (π.χ. γλυπτό, πίνακας ζωγραφικής), είναι αυτονόητο ότι δεν επιφέρει μεταβίβαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας 55. Ο παραγγελέας, όμως, ενδέχεται να ξεπερνά τα όρια της απλής εντολής, διαδραματίζοντας ένα ενεργό ρόλο στην όλη διαδικασία δημιουργίας του έργου 56. Ανάλογα με το βαθμό της συμμετοχής του, λοιπόν, θα μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και ως συνδημιουργός, σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1. Ένα ν.π., πάντως, δεν μπορεί, για τους λόγος που εκθέσαμε ανωτέρω, να είναι συνδημιουργός. Και σ αυτήν την περίπτωση ως δημιουργός θα θεωρηθεί το πρόσωπο που συμπράττει για λογαριασμό του ν.π.. Οι δαπάνες στις οποίες προβαίνει ο παραγγελέας ή ακόμα και το γεγονός ότι χορηγεί την πρώτη ύλη, δεν μεταλλάσσουν τις παραπάνω παραδοχές 57. Στην περίπτωση του συλλεκτικού έργου, ειδικότερα, ακόμα και αν τα επιμέρους έργα που συγκροτούν τη συλλογή ανήκουν κατά κυριότητα σε τρίτους, δεν επηρεάζεται το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας που γεννάται αποκλειστικά και μόνο στο πρόσωπο του συλλέκτη δημιουργού. Υπάρχει η δυνατότητα, τέλος, ο παραγγελέας να θεωρηθεί ως αποκλειστικός δημιουργός του έργου, αν ο παραγγελιοδόχος έχει ρόλο απλού εκτελεστικού οργάνου βοηθού εκπληρώσεως του δημιουργού, αν ακολουθεί δηλαδή κατά γράμμα τις εντολές του παραγγελέα και δεν έχει καμία δημιουργική συμβολή στη δημιουργία του έργου Ποιο είναι το ειδικότερο περιεχόμενο του δικαιώματος Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας του δημιουργού ενός συλλεκτικού έργου αφορά μόνο στο συλλεκτικό έργο αυτό καθ αυτό, ως σύνολο, και δεν επεκτείνεται στα 54 Υπάρχει η δυνατότητα, βεβαίως, που χορηγεί το άρθρο 16 του ν. 2121/1993 στον αρχικό δημιουργό του έργου, να επιτρέπει να κατονομάζεται ως δημιουργός τρίτο πρόσωπο. Βλ. Ιωάννου Λυκιαρδόπουλου, ό.π., σελ. 140 και Κοτσίρη, ό.π., σελ. 121 επ. Εδώ υπάγεται και η περίπτωση των ghostwriters. 55 Βλ. Μαρίνο, ό.π., σελ Για τις περιπτώσεις αυτές βλ. αναλυτικά Γαρουφαλιά, ό.π., σελ. 307 επ. 57 Βλ. Ιωάννου-Λυκιαρδόπουλου, ό.π., σελ Βλ. και ΜΠρΘεσ 3412/1985, ΕΕμπΔ 1986, σελ. 146 επ. (149) ΠΠρΑθ 3402/1968, ΕΕμπΔ 1968, σελ. 146 επ. (150). 15

16 επιμέρους έργα που ενδεχομένως περιέχονται σ αυτό 58. Τα δικαιώματα των πνευματικών δημιουργών των επιμέρους έργων που περιλαμβάνονται σε μία συλλογή παραμένουν αναλλοίωτα 59 (άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2121/1993), υπάρχουν και προστατεύονται ταυτόχρονα με το πνευματικό δικαίωμα επί του συλλεκτικού έργου, η προθεσμία προστασίας για το κάθε ένα από αυτά, ωστόσο, τρέχει διαφορετικά. Από το άλλο μέρος πάλι, σε περίπτωση που υπάρξει προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί των επιμέρους έργων από τρίτο, π.χ. χρήση ενός έργου και σε άλλη συλλογή, χωρίς να έχει δοθεί σχετική άδεια από τον δημιουργό, δεν υπάρχει ταυτόχρονα και προσβολή του συλλεκτικού έργου. Αν πάλι συγκροτηθεί συλλεκτικό έργο αποτελούμενο από περισσότερα επιμέρους έργα που περιλαμβάνονται και σε άλλη προστατευόμενη συλλογή, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεταξύ των δύο συνολική ομοιότητα στον τρόπο διευθέτησής τους ή στην κεντρική ιδέα επιλογής τους, τότε υπάρχει προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του συλλεκτικού έργου (π.χ. χρήση πολλών τραγουδιών μιας συλλογής). Αντίθετα, δεν υπάρχει παρόμοια προσβολή σε περίπτωση που κάποιος κάνει π.χ. χρήση δύο ή περισσότερων ποιημάτων από μία ιδιαίτερα εκτενή ποιητική συλλογή 60. Υποστηρίζεται, τέλος, ότι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί του συλλεκτικού έργου δεν αφορά και στον τίτλο της συλλογής, ο οποίος, εφόσον παρουσιάζει κάποια πρωτοτυπία, προστατεύεται ως αυτοτελές έργο 61. Από τη στιγμή που για τη δημιουργία μιας συλλογής χρησιμοποιούνται έργα προστατευόμενα με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, ο δημιουργός του συλλεκτικού έργου οφείλει να πάρει σχετική άδεια από τους δημιουργούς των επιμέρους έργων, καθώς η συμμετοχή ενός έργου σε μία συλλογή, η οποία δύναται ν αποτελέσει αντικείμενο έκθεσης, αποτελεί τρόπο εκμετάλλευσης του έργου 62. Παρ όλα αυτά, γίνεται δεκτό ότι το συλλεκτικό έργο προστατεύεται ακόμα και αν προσβάλλει δικαίωμα 58 Βλ. Rehbinder, ό.π., σελ Από τη νομολογία βλ. BGH GRUR 1992, σελ. 382 (384) Leitsätze KG GRUR 1973, 602 (603) - Hauptmann Tagebücher 59 Το ίδιο πρέπει να γίνει δεκτό και για τα συγγενικά δικαιώματα, καθώς η διάταξη κάνει λόγο γενικά για δικαιώματα. Έτσι και Μαρίνος, ό.π., σελ Π.χ. για την αναπαραγωγή ενός τραγουδιού και τη συμμετοχή του σε μία συλλογή, πρέπει, πέρα από τον στιχουργό και τον μουσικοσυνθέτη, να δώσει την άδειά του και ο ερμηνευτής και οι μουσικοί. 60 Βλ. Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 11 και 18, σελ. 151 και Βλ. Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 19, σελ Φυσικά τέτοια άδεια δεν απαιτείται όταν έχει παρέλθει η διάρκεια προστασίας που προβλέπει το άρθρο 29, όπως στην περίπτωση των εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης. 16

17 πνευματικής ιδιοκτησίας κάποιου από τους επιμέρους δημιουργούς 63. Μεταξύ του δημιουργού του συλλεκτικού έργου και των δημιουργών των κατ ιδίαν έργων που περιέχονται σ αυτό, τέλος, δεν υφίσταται έννομη σχέση. Αν τρίτος θέλει να εκμεταλλευτεί το συλλεκτικό έργο, πρέπει να πάρει άδεια τόσο από τον δημιουργό του συλλεκτικού όσο και από τους δημιουργούς των επιμέρους έργων ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 2232/2006 ΤΟΥ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σύμφωνα με τα όσα προαναφέραμε, τα ποντιακά κειμήλια, ήτοι χαλιά, οικιακά σκεύη, εργαλεία κ.τ.λ., μπορούν ν αποτελέσουν, ως εκφράσεις λαϊκής παράδοσης, αντικείμενο συλλεκτικού έργου προστατευόμενου με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Το ερώτημα που τίθεται, ωστόσο, είναι κατά πόσο η επιλογή των συγκεκριμένων κειμηλίων έγινε βάσει μιας κεντρικής ιδέας που ώθησε τη Ν.Α. ή κάποιο άλλο πρόσωπο στο να επιλέξει τα συγκεκριμένα κειμήλια έναντι άλλων ή κατά πόσο ο τρόπος διευθέτησης των αντικειμένων στο μουσειακό χώρο ενείχε το στοιχείο της πρωτοτυπίας, ώστε να πληρούται και η δεύτερη προϋπόθεση προστασίας που θέτει ο νόμος. Σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο, η επιλογή των αντικειμένων φαίνεται να έγινε με κριτήρια τυχαία, καθώς η Ν.Α. συνέλεξε απλώς όσα ποντιακά κειμήλια είχαν διασωθεί, χωρίς να προβεί σε κάποια ιδιαίτερη ουσιαστική αξιολόγηση ή να ακολουθήσει κάποια ιδιαίτερα κριτήρια επιλογής. Μάλιστα, το δικαστήριο σωστά δέχτηκε, όπως αναφέραμε και παραπάνω, ότι είναι αδιάφορο, από πλευράς προστασίας, το γεγονός ότι η Ν.Α. προέβη στην πράξη αυτή της συγκέντρωσης των κειμηλίων με ιδιαίτερο ζήλο. Σ ένα πρώτο στάδιο, συνεπώς, φαίνεται να μην πληρούται η προϋπόθεση της πρωτοτυπίας που επιβάλλει το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2121/1993. Ακόμα όμως και υπό την παραδοχή αυτή, πρέπει να εξεταστεί, σε ένα δεύτερο στάδιο, κατά πόσο το στοιχείο της πρωτοτυπίας ενυπήρχε στον τρόπο διευθέτησης του περιεχομένου της συλλογής. Σύμφωνα με τα όσα έκανε δεκτά το δικαστήριο, η συλλογή συγκροτήθηκε με αποκλειστικό σκοπό την έκθεσή της σε ειδικά διαμορφωμένο μουσειακό χώρο, όπου έγινε τοποθέτηση των κειμηλίων σε ειδικές 63 Έτσι Κουμάντος, ό.π., σελ Βλ. Loewenheim, ό.π., 4, Rdn. 21, σελ Rehbinder, ό.π., σελ. 109 Μαρίνος, ό.π., σελ

18 βιτρίνες και σε κούκλες και η έκθεση αυτή συνοδευόταν από ειδικό βιβλίο, στο οποίο αναγραφόταν το όνομα του δωρητή και η ιστορία του κάθε κειμηλίου. Είναι γεγονός ότι ο τρόπος αυτός παρουσίασης κειμηλίων, ιστορικών αντικειμένων, αρχαιολογικών ευρημάτων κ.τ.λ. είναι λίγο-πολύ δεδομένος, καθώς ελάχιστες είναι οι αποκλίσεις που μπορεί να συναντήσει κανείς στον τρόπο διαμόρφωσης μιας αίθουσας μουσείου. Ωστόσο, όπως προαναφέραμε, η αρχή ταξινόμησης των αντικειμένων μιας συλλογής δεν απαιτείται, προκειμένου να θεωρηθεί πρωτότυπη, να χρησιμοποιείται για πρώτη φορά στο συγκεκριμένο τομέα. Αυτό που μετράει, ειδικότερα, είναι η συνολική εντύπωση που δίνει το συλλεκτικό έργο. Έτσι, λοιπόν, κατά τη γνώμη μας, η συλλογή κειμηλίων και η τοποθέτησή της σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, εκθεσιακό ή μουσειακό, κατά τρόπο που να υποδηλώνει ότι ακολουθείται μία κεντρική ιδέα βάσει ιστορικών ή καλλιτεχνικών στοιχείων, η οποία μάλιστα συνοδεύεται από ειδικό βιβλίο, στο οποίο αναγράφεται η ιστορία του κάθε κειμηλίου και το όνομα του δωρητή, αποτελεί αναμφίβολα έργο προστατευόμενο με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας Το δικαστήριο, ωστόσο, δεν προέβη στην ως άνω συλλογιστική, προκειμένου να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό. Στο κείμενο της απόφασης αναφέρεται, απλώς, η σχετική διάταξη του ν. 2121/1993 που αφορά στην προστασία των συλλογών εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης (άρθρο 2 παρ. 2), ενώ για το στοιχείο της πρωτοτυπίας γίνεται μία γενική αναφορά στο κριτήριο της στατιστικής μοναδικότητας, χωρίς, ωστόσο, το δικαστήριο να αποφαίνεται τελικά κατά πόσο συντρέχει η προϋπόθεση της πρωτοτυπίας στην υπό κρίση περίπτωση. Από το γεγονός, όμως, ότι το δικαστήριο δεν παίρνει αρνητική θέση, αλλά συνεχίζει, αναζητώντας τον πνευματικό δημιουργό του έργου, μας οδηγεί εμμέσως στο συμπέρασμα ότι αναγνωρίζει την εν λόγω συλλογή ως έργο προστατευόμενο με βάση το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. 65 Αντίστοιχο γερμανικό νομολογιακό παράδειγμα παρέχει η OLG Düsseldorf, Schulze OLGZ 246, σελ. 1επ. (4). Το δικαστήριο αναγνώρισε ως συλλεκτικό έργο μία έκθεση, η οποία αποτελείτο από εκθεσιακά κομμάτια και δεδομένα, τα οποία συγκεντρώθηκαν με κεντρικό θέμα ένα ιστορικό πολιτικό γεγονός, εκτέθηκαν σε ένα εκθεσιακό χώρο και τοποθετήθηκαν σε βιτρίνες, στις οποίες τοποθετήθηκαν επεξηγηματικές λεζάντες. Η απόφαση ασχολήθηκε με το επιστημονικό λογοτεχνικό μέρος της δραστηριότητας του δημιουργού, η οποία, όπως τόνισε, θα υπήρχε ούτως ή άλλως, αν π.χ. ο δημιουργός αποφάσιζε αντί της έκθεσης να γράψει μία πολύτομη έρευνα με φωτογραφίες του κάθε αντικειμένου. Βλ. σχετικά Loewenheim, ό.π., 4, Rdn.10, σελ. 150 και Ahlberg, ό.π., 4, Rdn. 23, σελ Βλ. και Κουμάντο, ό.π., σελ. 140, ο οποίος ρητά συγκαταλέγει μεταξύ των προστατευόμενων συλλεκτικών έργων τις εκθέσεις κειμηλίων. Το ίδιο και ο Μαρίνος, ό.π., σελ. 100, ο οποίος όμως παραπέμπει περαιτέρω (υποσ ημείωση 118) και σε αντίθετες απόψεις της γερμανικής και της γαλλικής θεωρίας. 18

19 Αναφορικά με το ζήτημα του πνευματικού δημιουργού, το δικαστήριο έκρινε ότι η συλλέκτρια Ν.Α. «προέβη κατ εντολή και για λογαριασμό του εκκαλούντος σωματείου, στα πλαίσια της υλοποίησης της απόφασής του για τη δημιουργία του χώρου μουσείου με ποντιακά κειμήλια, υπεύθυνη του οποίου είχε ορισθεί εκείνη και όχι ενεργώντας προσωπικά για δικό της λογαριασμό, όπως αβάσιμα αυτή ισχυρίζεται. Το γεγονός ότι αυτή εισηγήθηκε στο δ.σ. τη διαμόρφωση του χώρου του μουσείου, συνέλεξε τα περισσότερα, σε σχέση με τα άλλα νυν μέλη αυτού, από τα εν λόγω κειμήλια και ήταν υπεύθυνη του χώρου του μουσείου και της φροντίδας αυτών, σε καμία περίπτωση δεν δημιουργεί δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της επ αυτών». Από τον τρόπο με τον οποίο το δικαστήριο διατυπώνει το συλλογισμό του, φαίνεται να θεωρεί ως νομικά σημαντικό για την αναγνώριση δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας το γεγονός ότι η Ν.Α. δεν προέβη στη συγκρότηση της συγκεκριμένης συλλογής για λογαριασμό της, αλλά για λογαριασμό του σωματείου που της έδωσε τη σχετική εντολή, συλλέγοντας απλώς περισσότερα κειμήλια από τα άλλα δύο μέλη που είχαν επιφορτιστεί με τον ίδιο ρόλο. Σύμφωνα, όμως, με τα όσα εκθέσαμε ανωτέρω, η «αρχή της αλήθειας» δεν επηρεάζεται ακόμα και στην περίπτωση που τρίτος δίνει την παραγγελία για τη δημιουργία ενός έργου. Δημιουργός ενός συλλεκτικού έργου και αρχικός δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επ αυτού είναι πάντοτε το φυσικό πρόσωπο που επενήργησε δημιουργικά είτε στην επιλογή είτε στη διευθέτηση του περιεχομένου του. Ο παραγγελέας, εν προκειμένω το σωματείο, θα μπορούσε μόνο ν αποκτήσει παραγώγως δικαιώματα περιουσιακής φύσεως, π.χ. το δικαίωμα εκμετάλλευσης της συλλογής. Σε καμία περίπτωση, ωστόσο, δεν μπορεί να κατονομαστεί ως δημιουργός, καθώς το ηθικό δικαίωμα παραμένει αμεταβίβαστο μεταξύ ζώντων και απονέμεται πάντοτε σε κάποιο φυσικό πρόσωπο. Συνεπώς, η αιτιολογία του δικαστηρίου εκκινεί από λανθασμένη βάση και για το λόγο αυτό καταλήγει σε λανθασμένα συμπεράσματα. Το δικαστήριο όφειλε να εξετάσει, απλώς, κατά πόσο υπήρχε ή όχι στην προκειμένη περίπτωση δημιουργική συμβολή της Ν.Α. στην επιλογή ή στην τελική διευθέτηση του περιεχομένου της συλλογής και, σε καταφατική περίπτωση, να εξετάσει αν η συμβολή της ήταν η μοναδική ή αν στην ολοκλήρωση του συλλεκτικού έργου συνέβαλαν δημιουργικά και άλλα πρόσωπα, π.χ. η κοινωνική ανθρωπολόγος λαογράφος 19

20 και ο καθηγητής της κλασσικής αρχαιολογίας, ώστε να πρόκειται για ένα έργο συνεργασίας (άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 2121/1993). Ορθά, ωστόσο, δέχεται ότι η εισήγηση της Ν.Α. για τη συγκέντρωση των κειμηλίων δεν γεννά δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας δεν προστατεύει την ιδέα αλλά τη μορφή, όπως, άλλωστε, και η επιμέλεια και η φροντίδα των επιμέρους κειμηλίων, δεν είναι πράξεις κρίσιμες για την αναγνώριση τέτοιου δικαιώματος. Αν πάλι το δικαστήριο έκρινε ότι η Ν.Α. δεν είχε καμία δημιουργική συμβολή -όχι όμως για το λόγο ότι αυτή εκτελούσε εντολές του σωματείου- αλλά π.χ., επειδή ήταν ένα απλό εκτελεστικό όργανο κάποιου άλλου φυσικού προσώπου ή επειδή δεν υπήρχε καμία πρωτοτυπία στις ενέργειές της, όφειλε να αποδώσει το έργο ως πνευματικό δημιούργημα σε κάποιο άλλο φυσικό πρόσωπο και όχι να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Ν.Α. δεν είναι πνευματική δημιουργός του έργου δυνάμει της συγκεκριμένης αιτιολογίας. Κλείνοντας, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι το δικαστήριο, αναφορικά με την έκταση του περιεχομένου του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του συλλεκτικού έργου, εσφαλμένως έκρινε ότι η όλη συμβολή της Ν.Α. «σε καμία περίπτωση δεν δημιουργεί δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της επ αυτών (: των κειμηλίων)». Η χρήση πληθυντικού (επ αυτών) στο παρόν σημείο υποδηλώνει ότι το δικαστήριο δεν αναγνωρίζει ως αντικείμενο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας τη συλλογή, ως ένα ενιαίο, αυθύπαρκτο έργο, αλλά τα επιμέρους ποντιακά κειμήλια, στα οποία όμως, όπως προαναφέραμε, δεν επεκτείνεται το πνευματικό δικαίωμα του δημιουργού ενός συλλεκτικού έργου. Πηγή Κωνσταντίνου, Δικηγόρος, Δ.Ν. 20

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2007, σελ. 269-277

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2007, σελ. 269-277 Προστασία των φωτογραφιών κατά το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας Η διατύπωση του άρθρου 6 της Οδηγίας 93/98/ΕΟΚ: Παρατηρήσεις στη ΜΠρΘεσ 40026/2006* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με την Οδηγία 2001/84/ΕΚ για το δικαίωμα παρακολούθησης. Παρουσίαση του άρθρου 1 του ν.

Εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με την Οδηγία 2001/84/ΕΚ για το δικαίωμα παρακολούθησης. Παρουσίαση του άρθρου 1 του ν. Εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με την Οδηγία 2001/84/ΕΚ για το δικαίωμα παρακολούθησης. Παρουσίαση του άρθρου 1 του ν. 3524/2007* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση οπτικοακουστικών έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων μέσω δεκτών τηλεόρασης τοποθετημένων σε αυτά: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 7196/2007*

Μετάδοση οπτικοακουστικών έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων μέσω δεκτών τηλεόρασης τοποθετημένων σε αυτά: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 7196/2007* Μετάδοση οπτικοακουστικών έργων σε δωμάτια ξενοδοχείων μέσω δεκτών τηλεόρασης τοποθετημένων σε αυτά: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 7196/2007* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 2. ΑΔΕΙΕΣ Creative

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά έναν πολιτιστικό οργανισμό πριν αποφασίσει να εμπλακεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4089, 28/7/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ TΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4089, 28/7/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ TΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ TΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο- Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ:

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία και εφαρµογή νοµοθεσίας της Πνευµατικής Ιδιοκτησίας Παραδείγµατα

Προστασία και εφαρµογή νοµοθεσίας της Πνευµατικής Ιδιοκτησίας Παραδείγµατα Προστασία και εφαρµογή νοµοθεσίας της Πνευµατικής Ιδιοκτησίας Παραδείγµατα Μαρία- άφνη Παπαδοπούλου,.Ν.,., LL.M. mult legal@opi.gr, mdpap@dikhgoros.gr Ο "Οργανισµός Πνευµατικής Ιδιοκτησίας" είναι Νοµικό

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή... 3. Περιεχόμενα... 5. Έννοια και αντικείμενο της πνευματικής ιδιοκτησίας... 7

Εισαγωγή... 3. Περιεχόμενα... 5. Έννοια και αντικείμενο της πνευματικής ιδιοκτησίας... 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Περιεχόμενα... 5 Έννοια και αντικείμενο της πνευματικής ιδιοκτησίας... 7 Γενικά... 7 Μη προστατευόμενα έργα... 7 Παράγωγα έργα και συλλογές... 8 Ειδικές κατηγορίες έργων... 8

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Διονυσία Καλλινίκου Λέκτορας, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα η πνευματική ιδιοκτησία και συγγενικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Τί πρέπει να προσέχει κανείς σε µια σύµβαση έκδοσης έργου σε ψηφιακό περιβάλλον; ΜΑΡΙΑ ΑΦΝΗ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ,.Ν. ΙΚΗΓΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΟΠΙ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΥΠΠΟΤ Μερικά νούµερα αντί εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠρΑθ 2122/2004. Πρόεδρος: Γ. Βρυώνης, Πρωτοδίκης Δικηγόροι: Σ. Σταφυλάκης, Τ. Λέσσης

ΜΠρΑθ 2122/2004. Πρόεδρος: Γ. Βρυώνης, Πρωτοδίκης Δικηγόροι: Σ. Σταφυλάκης, Τ. Λέσσης ερμηνεία του κανόνα δικαίου που το Δικαστήριο εφάρμοσε ως προς αυτούς ήταν δυσχερής (άρθρο 179 ΚΠολΔ), όπως αναφέρεται ειδικότερα στο διατακτικό της παρούσης. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2007, σελ. 1240-1249

* Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο επιστημονικό περιοδικό «Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου» (ΕπισκΕΔ) 2007, σελ. 1240-1249 Αρχή της διάκρισης της ιδέας από τη μορφή Δυνατότητα προστασίας επιτραπέζιων παιχνιδιών με βάση το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας: Παρατηρήσεις στην ΕφΑθ 4865/2007* * Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών &

Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών & Ψηφιακές εκδόσεις: Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών & συνδέσμων μεταξύ ιστοσελίδων Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 19/01/2011 Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. Δικηγόρος Επιστημονική Συνεργάτις

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Π. Μαρκέλλου ικηγόρος Master 2 Créations Immatérielles, Doctorante en Droit

Μαρίνα Π. Μαρκέλλου ικηγόρος Master 2 Créations Immatérielles, Doctorante en Droit Α. Γενικές Παρατηρήσεις ως προς την εναρµόνιση των αδειών creative commons µε την κείµενη ελληνική νοµοθεσία. Ματιά στο ηπειρωτικό δίκαιο πνευµατικής ιδιοκτησίας (Γαλλία, Γερµανία, Βέλγιο). Εννοιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πολιτική χρέωσης αρχειακού υλικού

Θέμα: Πολιτική χρέωσης αρχειακού υλικού 09.10.2013 Θέμα: Πολιτική χρέωσης αρχειακού υλικού 1. Εισαγωγή Mετά τη μεταφορά του αρχειακού υλικού (τηλεοπτικού και ραδιοφωνικού) στο νέο κτίριο του Αρχείου του ΡΙΚ, αποφασίζεται η εφαρμογή τιμολογιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ Σας καλωσορίζουμε στην ιστοσελίδα http://www.globonweb.com, το περιεχόμενο της οποίας ανήκει εξ ολοκλήρου στον ΓΟΥΤΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟ (GLOBONWEB), με την ιδιότητά του ως παρόχου υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΈΔΕΣΣΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ 8 ΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΔΗΜΟΥ ΕΔΕΣΣΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ: 31/2014 ΘΕΜΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις για τα θέματα δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας

Συχνές ερωτήσεις για τα θέματα δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας Συχνές ερωτήσεις για τα θέματα δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας Έκδοση 1.0 Αθήνα 2013 Πράξη «Κεντρικό Μητρώο Ελληνικών Aνοικτών Μαθημάτων» 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Πνευματική Ιδιοκτησία και Διανοητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Α) ΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ Ο Κώδικας αφορά όλες τις διαφημίσεις για κάθε είδους προϊόντα και υπηρεσίες. Ο Κώδικας ορίζει τους κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 12ης Δεκεμβρίου 1973 * Στην υπόθεση 131/73, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunale του Τρέντο προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες Δρ.Ν.,., Μαρία Δάφνη Παπαδοπούλου, LL.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4208, 5/6/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4208, 5/6/2009 Ο ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΜΕ ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ (ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2009 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Διονυσίας Καλλινίκου

ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Διονυσίας Καλλινίκου ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Διονυσίας Καλλινίκου I. Γενικά Την πνευματική ιδιοκτησία συναντάμε σήμερα παντού χωρίς να το θέλουμε ή να το καταλαβαίνουμε: η δημόσια εκτέλεση μουσικών ή

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθ. 615/2012 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Συνεδρίαση της 11-12-2012. Νικόλαος Μαυρίκας, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ.

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθ. 615/2012 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Συνεδρίαση της 11-12-2012. Νικόλαος Μαυρίκας, Αντιπρόεδρος ΝΣΚ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ αριθ. 615/2012 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΣΤ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Σύνθεση : Συνεδρίαση της 11-12-2012 Πρόεδρος : Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2795 της 7ης ΜΑΤΟΥ 1993 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2795 της 7ης ΜΑΤΟΥ 1993 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ν. 18(Ι)/93 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 2795 της 7ης ΜΑΤΟΥ 1993 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Ι Ο περί του Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 1993 εκδίδεται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπρόεδρο, τις Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Ευαγγελία Ελισάβετ. Κουλουμπίνη και τις Παρέδρους Νεκταρία Δουλιανάκη και Ευφροσύνη

Αντιπρόεδρο, τις Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Ευαγγελία Ελισάβετ. Κουλουμπίνη και τις Παρέδρους Νεκταρία Δουλιανάκη και Ευφροσύνη Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τις Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Ευαγγελία Ελισάβετ Κουλουμπίνη και τις Παρέδρους Νεκταρία Δουλιανάκη και Ευφροσύνη Παπαδημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

4) κ. Παναγιώτης Μούζιος Πρόεδρος Π.Ο.Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ Π.Ο.Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ Μαυρομματαίων 17, 10434 Αθήνα ΟΠΩΣ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ

4) κ. Παναγιώτης Μούζιος Πρόεδρος Π.Ο.Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ Π.Ο.Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ Μαυρομματαίων 17, 10434 Αθήνα ΟΠΩΣ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ Αρ. Πρωτοκόλλου 56/ 6-12-2010 Αθήνα 6-12-2010 ΑΠΌ: Πανελλήνιο Σύλλογο Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης Τ.Θ. 51807- Τ.Κ. 14502 ΠΡΟΣ:1) κ. Ιωάννη Ραγκούση Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης & Ηλ. Βασ. Σοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Επεξηγήσεις - Αναλύσεις - Ειδικά ζητήματα- Παραδείγματα

Επεξηγήσεις - Αναλύσεις - Ειδικά ζητήματα- Παραδείγματα νόμου αυτού, ότι υπεισέρχεται ως διάδοχος στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του προσώπου που μεταβιβάζει. Η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή, αν το πρόσωπο που μεταβιβάζει ή το πρόσωπο που αποκτά τα αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ

ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΡΤΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ IATRICA 1. Η Εταιρεία με την επωνυμία IATRICA ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ, με Α.Φ.Μ. 800542860, Δ.Ο.Υ. ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ και Έδρα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4373, 28.12.2012 207(Ι)/2012 207(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός 287/2011 (αριθ. έκθ. κατ. δικογράφου: /ΕΜ /..-..-2011) ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ

Αριθμός 287/2011 (αριθ. έκθ. κατ. δικογράφου: /ΕΜ /..-..-2011) ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ Αριθμός 287/2011 (αριθ. έκθ. κατ. δικογράφου: /ΕΜ /..-..-2011) ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τη Δικαστή Ασημένια Παλιαρούτη, Πρωτοδίκη - Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την εισαγωγή στην Ένωση γεωργικών προϊόντων καταγωγής Τουρκίας (κωδικοποίηση)

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. για την εισαγωγή στην Ένωση γεωργικών προϊόντων καταγωγής Τουρκίας (κωδικοποίηση) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.9.2014 COM(2014) 586 final 2014/0272 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εισαγωγή στην Ένωση γεωργικών προϊόντων καταγωγής Τουρκίας

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Προκήρυξη Διαγωνισμού Arch_Tech_Logo

Προκήρυξη Διαγωνισμού Arch_Tech_Logo Προκήρυξη Διαγωνισμού Arch_Tech_Logo Περιεχόμενα: 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 2.1 Δικαίωμα συμμετοχής και αποκλεισμοί 2.2 Σχεδιασμός του λογότυπου 2.3 Πνευματικά δικαιώματα 2.4 Δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α'

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' (προστέθηκε νέο περιεχόμενο στο τέλος της σελίδας 153 της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ Μαρούσι, Δεκέμβριος 2006 Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, ΕΕΤΤ Ι. Πρόλογος Η παρούσα δημόσια διαβούλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Αποδέκτες Π.Δ. Πληροφορίες : Α. Κουσίδου Τηλέφωνο : 210 3375316 FAX : 210 3375001

ΠΡΟΣ: Αποδέκτες Π.Δ. Πληροφορίες : Α. Κουσίδου Τηλέφωνο : 210 3375316 FAX : 210 3375001 ΑΔΑ : ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 17 Απριλίου 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜ. ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΠΟΛ :1094 ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

µορφή της παροχής έργων ή προϊόντων σε µία αυξανόµενη σε δυνατότητες αγορά.

µορφή της παροχής έργων ή προϊόντων σε µία αυξανόµενη σε δυνατότητες αγορά. Βασικό νοµικό πλαίσιο για συγγραφείς και µεταφραστές Καλό απόγευµα σε όλους σας. Χαίροµαι που µας δόθηκε η ευκαιρία σε συνεργασία µε το ΕΚΕΒΙ και την Εταιρεία Συγγραφέων να παρουσιάσουµε κάποια στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς Οι πηγές πληροφόρησης ανάλογα με το επίπεδο εμβάθυνσης και το βαθμό επεξεργασίας του περιεχομένου τους, διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες (Μπώκος, 2001): Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πράξεως 0230 Αριθµ. Συν/σεως 23 η /28.7.2010 ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΜΗΜΑ VII (Γ' ΔΙΑΚΟΠΩΝ) Αποτελούµενο από τον Πρόεδρο του Τµήµατος Θεοχάρη Δηµακόπουλο, Αντιπρόεδρο και τα µέλη Δηµήτριο Πέππα και Αργυρώ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 77/1988. "Διατάξεις εφαρμογής της σύμβασης για τη χορήγηση ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κυρώθηκε με το νόμο 1607/1986".

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 77/1988. Διατάξεις εφαρμογής της σύμβασης για τη χορήγηση ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κυρώθηκε με το νόμο 1607/1986. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 77/1988 "Διατάξεις εφαρμογής της σύμβασης για τη χορήγηση ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κυρώθηκε με το νόμο 1607/1986". Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 2015» Μεταξύ των συμβαλλομένων: 1) Περιφέρειας Ιονίων Νήσων - Περιφερειακής Ενότητας Κέρκυρας 2) Ποδοσφαιρικού Αθλητικού Ομίλου Κορακιάνας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των πνευματικών δικαιωμάτων του έργου που παράγεται και διακινείται στο ΤΕΕ

Μελέτη των πνευματικών δικαιωμάτων του έργου που παράγεται και διακινείται στο ΤΕΕ Μελέτη των πνευματικών δικαιωμάτων του έργου που παράγεται και διακινείται στο ΤΕΕ Ομάδα Εργασίας ΤΕΕ Απόφαση Διοικούσας Επιτροπής: Α9/Σ43/2008 (9-12-2008) Στην Ομάδα Εργασίας που συγκροτήθηκε με την παραπάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 45774691ΩΓ-ΡΧΡ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: 45774691ΩΓ-ΡΧΡ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ` ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΣΕΙΣ:- ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΠΡΟΣ/ΚΟΥ Ν.Π.Δ.Δ. - ΠΑΡΟΧΩΝ -ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ-ΕΣΟΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΑ: - ΓΕΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ - ΚΥΡΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - ΓΕΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 11475/ΕΦΑ/2388/ΦΕΚ Β 1165/25.06.2008

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 11475/ΕΦΑ/2388/ΦΕΚ Β 1165/25.06.2008 ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 11475/ΕΦΑ/2388/ΦΕΚ Β 1165/25.06.2008 Διαδικασία κατάθεσης αίτησης στον ΟΒΙ για εξάμηνη παράταση της διάρκειας ισχύος του συμπληρωματικού πιστοποιητικού προστασίας για παιδιατρικά φάρμακα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΗ ΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΣΑ. ΤΠΕΤΘΤΝΟ ΚΑΘΗΓΗΣΗ : κος ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΣΡΟΠΟΤΛΟ ΘΕΜΑ: ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΗ ΙΔΙΟΚΣΗΙΑ ΚΑΙ ΙΝΣΕΡΝΕΣ

ΝΟΜΙΚΗ ΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΣΑ. ΤΠΕΤΘΤΝΟ ΚΑΘΗΓΗΣΗ : κος ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΣΡΟΠΟΤΛΟ ΘΕΜΑ: ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΗ ΙΔΙΟΚΣΗΙΑ ΚΑΙ ΙΝΣΕΡΝΕΣ ΝΟΜΙΚΗ ΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΣΑ ΤΠΕΤΘΤΝΟ ΚΑΘΗΓΗΣΗ : κος ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΣΡΟΠΟΤΛΟ ΘΕΜΑ: ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΗ ΙΔΙΟΚΣΗΙΑ ΚΑΙ ΙΝΣΕΡΝΕΣ ΔΗΜΗΣΡΗ ΑΠΛΑΔΑ,(Δ ΕΞΑΜΗΝΟ) ΑΜ:1340201200027 Περιεχόμενα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Άρθρο 1 ο : Σύσταση και σκοπός 1. Συστήνεται Τράπεζα Αίματος με την ονομασία «ΤΡΑΠΕΖΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΘΕΣΙΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε.Π.Ε. Δεκέμβριος 2009 ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Η σύντομη αυτή ενημέρωση,

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν.

Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν. Η νομολογία του ΔΕΚ και του ΣτΕ σχετικά με την ίση κοινωνικοασφαλιστική μεταχείριση ανδρών και γυναικών συμπλέουν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη Επ. Καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών, Δικηγόρος Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικόκαιδίκαιο πνευµατικήςιδιοκτησίας θέµαταπροστασίας Ηµερίδα : «Πατέντες λογισµικού» Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας / Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας, 11 εκεµβρίου 2012 Μαρία- άφνηπαπαδοπούλου,.ν., LL.M.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΟΔΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΩΝΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΟΔΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΩΝΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ: 3183/2003 ΦΕΚ: Λ 227/26.09.2003 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΟΔΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΩΝΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΑΡΘΡΟ ΠΡΩΤΟ Κυρώνεται και έχει την ισχύ, που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση διατάξεων, ρυθμίσεις και διευκρινίσεις για την επιβολή ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα.

ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση διατάξεων, ρυθμίσεις και διευκρινίσεις για την επιβολή ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα. ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αθήνα, 2/12/2008 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Αρ. πρωτ. 1120496 /7934/1549/Α0014 14η Δ/ΝΣΗ ΦΠΑ ΤΜΗΜΑ Α ΠΟΛ. 1160 Ταχ. Δ/νση : Σίνα 2-4 Tαx. Kώδικας : 10672

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ. Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 468/2014

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ. Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 468/2014 ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 468/2014 Σύμφωνα με : α) Τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135, 136 και 139 του Νόμου του Ν. 4072/2012 (ΦΕΚ 86/Α/11-04-2012), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων ΑΡΘΡΟ 29 - ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ 5058/00/EL/TEΛΙΚΟ WP 33 Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων Γνωµοδότηση 5/2000 σχετικά µε τη Χρήση Tηλεφωνικών Καταλόγων για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 27 Αυγούστου 2014. Αρ. Πρωτ. ΔΙΑΔΠ/Φ.Α.2.2/20910. Προς: Βλ. Πίνακα Αποδεκτών

Αθήνα, 27 Αυγούστου 2014. Αρ. Πρωτ. ΔΙΑΔΠ/Φ.Α.2.2/20910. Προς: Βλ. Πίνακα Αποδεκτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ/ΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΕΘΟΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Πέτρος Ρούσσος, Τμήμα Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ Η λογική της διαδικασίας Ο σάκος περιέχει έναν μεγάλο αλλά άγνωστο αριθμό (αρκετές χιλιάδες) λευκών και μαύρων βόλων: 1 Το

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση V.1.1

Άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση V.1.1 Άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση V.1.1 EUPL Ευρωπαϊκή Κοινότητα 2007 Η παρούσα άδεια δηµόσιας χρήσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (η «EUPL») 1 ισχύει για κάθε έργο ή λογισµικό (όπως ορίζονται παρακάτω)

Διαβάστε περισσότερα

Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων. 1. Του <Οργανισμού, π.χ. Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας> με την επωνυμία., με έδρα την, οδός, με ΑΦΜ και ΔΟΥ

Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων. 1. Του <Οργανισμού, π.χ. Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας> με την επωνυμία., με έδρα την, οδός, με ΑΦΜ και ΔΟΥ Συμφωνητικό Κατάθεσης Πόρων Στην Αθήνα σήμερα την μεταξύ των: 1. Του με την επωνυμία, με έδρα την, οδός, με ΑΦΜ και ΔΟΥ, όπως νομίμως εκπροσωπείται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 16/1991

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 16/1991 ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 16/1991 "Διατάξεις εφαρμογής της σύμβασης για την συνθήκη συνεργασίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που κυρώθηκε με το νόμο 1883/1990" Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 30 Ιουνίου 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΑ Β - Α

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα