ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ τεύχος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ τεύχος 99-100"

Transcript

1 Δραματοποίηση παραμυθιών των Αδελφών Grimm για παιδιά σχολικής και προσχολικής ηλικίας: Η περίπτωση της θεατρικής ομάδας του Yale University Σταμάτης Γαργαλιάνος, Λέκτορας Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Εισαγωγή Το άρθρο αυτό προσπαθεί να συνδυάσει δυο φαινομενικά ετερόκλιτα δεδομένα, τα Παραμύθια των Αδερφών Grimm (Jakob- Ludwig και Karl Wilhelm Grimm) που προέρχονται από την Βόρεια Ευρώπη, με μια θεατρική τεχνική που εφαρμόσθηκε στην άλλη πλευρά του ωκεανού, αυτήν του Πανεπιστημίου του Yale. Η Θεατρική Ομάδα του Πανεπιστημίου αυτού ανέβασε το 1969 μια δραματοποιημένη παράσταση βασισμένη σε πέντε επιλεγμένα παραμύθια των Grimm με έναν ιδιαίτερο τρόπο, αυτόν του παντομιμικού θεάτρου, δίνοντας την αφορμή να συνδυαστούν μια μορφή ευρωπαϊκής λαϊκής παράδοσης του 18 ου αιώνα με ένα στυλ θεάτρου που βασίζεται σε μια τεχνική της παγκόσμιας γλώσσας του σώματος, συνδυασμός εξαιρετικά ενδιαφέρων, τόσο θεατρολογικά όσο και εκπαιδευτικά. Η δραματοποίηση παραμυθιών είναι μια αρκετά διαδεδομένη έννοια και πρακτικά εφαρμόσιμη τακτικά στη σχολική τάξη. Σε θεωρητικό επίπεδο, σημαίνει την μεταγραφή και απόδοση ενός παραμυθιού με όρους και κώδικες θεάτρου, με τελικό στόχο την πρόσληψη του από τη συνείδηση ενός μικρού θεατή και όχι αναγνώστη, ειδικά όταν ο τελευταίος δεν είναι σε θέση να διαβάζει. Οποιοδήποτε είδος λόγου μπορεί να υποστεί τη διαδικασία δραματοποίησης, αρκεί να συντελεστούν ορισμένες συνθήκες που οριοθετούν αυτή τη μεταγραφή (Γραμματάς, 1998). Δραματοποίηση, κατά μια άλλη πιο ευρεία ελεύθερη άποψη, είναι έννοια συγγενική με την της σκηνοθεσίας. Βέβαια η σκηνοθεσία, ως τέχνη, καλύπτει και ελέγχει κι άλλα καλλιτεχνικά πεδία, όπως η κατασκευή σκηνικών και κοστουμιών, η δραματολογική ανάλυση κειμένων, η μουσική επένδυση, οι φωτισμοί. Από μια άλλη πλευρά το να κρατάς χαρτιά στα χέρια και να διαβάζεις παίζοντας ό, τι βλέπεις επί του κειμένου είναι ίσως το βασικό χαρακτηριστικό της Δραματοποίησης. Αντιθέτως, όταν τα έχεις μάθει απ έξω, βρίσκεσαι ήδη στο στάδιο της σκηνοθεσίας (Γαργαλιάνος, 2009). Ιστορικό και λογοτεχνικό υπόβαθρο Η Λαογραφία ξεκίνησε από την Μεσευρώπη, παράλληλα με τη Γέννηση των Εθνών. Καταγράφει το τι ανά τους αιώνες έχει επιβιώσει από τους λαούς όσον αφορά συμβολισμούς κοινωνικού άξονα, ενώ περιγράφει, έμμεσα, ήθη και συμπεριφορές, προσφέροντας τη δική της 11

2 αντίληψη για τη ζωή. Ενα παραμύθι, σωσμένο χάρις στη Λαογραφία, εξιστορεί το πώς δημιουργείται το κακό στον κόσμο και πώς αυτό λειτουργεί και αντιμετωπίζεται, εξορκίζεται, αποβάλλεται μέσα από μαγικές διαδικασίες και καταφυγές σε ηρωικά κατορθώματα. Καταδείχνει τρόπους να αντιμετωπισθεί με μια ευχή και ένα ηθικό ανάστημα καθώς επίσης και χάρις στο φρόνημα ενός ήρωα, που εκπροσωπεί ουσιαστικά την ψυχή ενός λαού (Αδελφοί Γκριμμ, 1999). Τα παραμύθια Grimm, από μια άλλη οπτική, δεν έχουν πάντα τα ίδια ευεργετικά αποτελέσματα στην ψυχοσύνθεση των μικρών παιδιών, μια και κάποιες φορές παρουσιάζουν μορφές και έννοιες που δυσκολεύουν την κατανόηση, ίσως δε και να φτάνουν σε οριακά σημεία. (Κανατσούλη, 2007). Οι Αδελφοί Grimm ήταν λαογράφοι και συλλέκτες γερμανικών παραμυθιών, όχι συγγραφείς οι ίδιοι, όπως πολλοί τους θεωρούν στην Ελλάδα. Τα συγκέντρωναν δια της προφορικής οδού, δηλαδή από στόμα σε στόμα, ακούγοντας αντίστοιχες διηγήσεις γερμανών πολιτών. Είχε προηγηθεί των Grimm, προς το τέλος 18 ου αι., ο Περό, δημοσιεύοντας ανάλογα παραμύθια με διαφορετική, βέβαια, στοχοθεσία. Ενας άλλος γνωστός λαογράφος υπήρξε ο ρώσος Βλαδίμηρος Προπ, ο οποίος κατέγραψε αντίστοιχα παραμύθια, σε μικρότερη κλίμακα όμως (Προπ, 1970). Οι Grimm το 1812 και 1815 έδωσαν στη δημοσιότητα τα «Παραμύθια για το παιδί και το σπίτι» (Μερακλής, 2007). Ηταν η πρώτη φορά που δημοσιεύονταν ιστορίες παρμένες από το στόμα του λαού. Διαπίστωσαν έτσι την ύπαρξη και σπουδή του λαϊκού πολιτισμού και μιας άλλης ποίησης που έβγαινε από τη φαντασία, τη σκέψη, από τα βάθη του συλλογικού όντος. Η πρόθεση των αδερφών Grimm ήταν να μεταδώσουν και να παραδώσουν τη λαλιά του ανθρώπου (Grimm,1995). Περιέχουν στοιχεία χρήσιμα για μια σύγχρονη παιδαγωγία, στα οποία υπάρχουν επιρροές θρησκείας, των λατρευτικών μύθων των λαών της ινδο-ευρωπαϊκής ομοεθνίας. Είχαν διαβλέψει ότι πίσω απ αυτά τα απλά σχήματα του απλού, του αφελούς λόγου, υπάρχουν στοιχεία μιας σπουδαίας παράδοσης, η οποία κέρδισε το ενδιαφέρον όχι μόνο παιδαγωγών αλλά και φιλοσόφων, φιλολόγων, ανθρωπολόγων, θρησκειολόγων (Μερακλής, 2004). Μεθοδολογία Το Yale είναι ένα από τα διασημότερα Πανεπιστήμια παγκοσμίως, ειδικευμένο στην παραγωγή σκηνοθετών, ηθοποιών, συγγραφέων (http://www.yale.edu/drama/students). Στην παράσταση που ανέβασε με αφορμή πέντε παραμύθια των αδερφών Grimm χρησιμοποίησε τις τεχνικές του παντομιμικού θεάτρου, καταφεύγοντας στον αυτοσχεδιασμό και στη μεταμορφωτική διαδικασία, περιορίζοντας το λόγο και 12

3 καταφεύγοντας στη διεθνή γλώσσα του σώματος, που είναι πιο καίρια και πιο παγκόσμια από τη γλώσσα του λόγου. Οι πανεπιστημιακοί αυτοί ηθοποιοί αφηγούνται με το σώμα και τις χειρονομίες, καθώς και με τις συμβάσεις του θεάτρου, ώστε να μπορούν να «μιλήσουν» σε ένα κόσμο πλατύτερο, παιδικό κυρίως και αλλόγλωσσο. Χρησιμοποιούν μεθόδους όπως είναι η γλώσσα του παραμυθιού, της μουσικής, του χορού, δηλαδή οι μεγάλες Τέχνες, αυτές που απευθύνονται στο «σύνολο» άνθρωπο και όχι στον εντοπισμένο σε προκαταλήψεις και παραδόσεις. Το ζητούμενο λοιπόν ήταν να διαπιστώσουμε αν αυτή η κινηματογραφική παραγωγή και δια μέσου των τεχνικών θεάτρου που αναλύει διεξοδικά, μπορεί να βοηθήσει νηπιαγωγούς και δασκάλους να προσφέρουν αντίστοιχες δραματοποιήσεις στα σχολεία τους. Πρόκειται για μια παραγωγή του Rokfeler Foundation και του National Endowment of the Arts σε συνεργασία με το National Εducation Center. Στην ταινία αυτή ο σκηνοθέτης Πολ Σηλ πειραματίζεται με όλους τους κανόνες των ανωτέρω τεχνικών, αποφεύγοντας μεγάλα σκηνικά και εντυπωσιακά κοστούμια, δίνοντας έτσι μια απλή διάσταση στα παραμύθια, σύμφωνα με τον όρο «Story Theater» (θεατρική παρουσίαση μιας ιστορίας). Συγκεκριμένα παρακολουθούμε τα παραμύθια: «Η Χρυσή Χήνα» (The Golden Goose), «Το Μπλε Φανάρι» (The blue light), «Η Εξυπνη Γκρέτελ» (The Clever Gretel), «Το Κορίτσι με τις Χήνες» (The Goose Girl) «Οι Μουσικοί του Μπρέμεν» (The Bremen Town Musicians) Γιατί να γίνεται δραματοποίηση παραμυθιών Grimm στο ελληνικό σχολείο; Ερώτημα καίριο και με δεδομένη την εισαγωγή τόσων μορφών θεάτρου (ή καλύτερα: θεατρικής παιδείας) σε ελληνικά σχολεία τα τελευταία χρόνια, το ίδιο ερώτημα καθίσταται εξαιρετικά σημαντικό. Μήπως μπορεί να απαντηθεί με μια ερώτηση: Αραγε, μπορεί το ελληνικό παιδαγωγικό σύστημα να επιζήσει χωρίς θέατρο και δραματοποίηση; Η απάντηση είναι ΝΑΙ, όμως συνοδεύεται κι από μια δήλωση: να επιζήσει (χωρίς θέατρο και δραματοποίηση) μπορεί, σίγουρα όμως όχι να αναπτυχθεί και να βελτιωθεί, δεδομένου ότι οι παραδοσιακές τεχνικές εκπαίδευσης δεν ικανοποιούν πλέον έναν κόσμο που διαρκώς μεταλλάσσεται. Θέλει λοιπόν η εκπαίδευση να ξεφύγει από τις τετριμμένες παιδαγωγικές μεθόδους και, για να το επιτύχει αυτό, καταφεύγει στο θέατρο. Εδώ τίθενται τρία, εξ ίσου σημαντικά, ερωτήματα: α) πως θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει σωστά τις δυνατότητες που της προσφέρει αυτή η τέχνη; β) ποια (ποιες) από όλες τις τεχνικές θεάτρου οφείλει να «δανεισθεί», γ) αν μια από τις θεατρικές τεχνικές είναι και η δραματοποίηση, μπορεί να καταφύγει σ' αυτήν και γιατί; 13

4 Τα δύο πρώτα ερωτήματα απαντώνται διεξοδικότερα στα άλλα μέρη του άρθρου αυτού. Το τρίτο μπορεί να απαντηθεί εδώ τόσο σε πρακτικό επίπεδο, όσο και σε παιδαγωγικό. Σε πρακτικό επίπεδο: η δραματοποίηση παραμυθιών Grimm είναι σίγουρα η απλούστερη θεατρική τεχνική, δεδομένου ότι ούτε κατασκευή σκηνικών απαιτεί ούτε προετοιμασία για παράσταση υποθάλπει. Σε παιδαγωγικό επίπεδο -που μας ενδιαφέρει και περισσότερο- είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς το γεγονός ότι η κατανόηση ενός οιουδήποτε παραμυθιού καθίσταται ευκολότερη και πιο άνετη, όταν, αντί να αναγνωσθεί (από τον δάσκαλο ή, έστω, τους μαθητές), παιχθεί από τους ίδιους αυτούς συντελεστές ενός «μαθήματος» (Παπαδόπουλος, 2007). Μπορούν τα παραμύθια των αδελφών Grimm να δραματοποιηθούν στο ελληνικό σχολείο; Το ρήμα «μπορούν» εδώ ίσως θα έπρεπε να αντικατασταθεί από το ρήμα «δικαιούνται» ή την περιφραστικότερη έννοια: «έχουν εκείνες τις θεατρικές γνώσεις ή καλλιτεχνικές επιδεξιότητες», το οποίο -όντας πιο ακριβές ως ερώτημα- αποκλείει τους νηπιαγωγούς και δασκάλους που, παρορμώμενοι από την πατροπαράδοτη ελληνικότατη μανία του «τα ξέρω όλα», νομίζουν ότι είναι απλό και εύκολο να δραματοποιήσεις ΣΩΣΤΑ ένα παραμύθι Grimm. Ο κίνδυνος που ελλοχεύει σε αντίστοιχες μαθητικές απόπειρες έγκειται στα πολύ σοβαρά ενδεχόμενα: α) να μη γίνει κατανοητός από τα μικρά παιδιά ο λόγος της δραματοποίησης και να θεωρηθεί από όλους ως ο προθάλαμος μιας παράστασης ή ακόμη και να γίνει η δραματοποίηση αυτοσκοπός β) να μην αποδώσουν σωστά τους ρόλους τους τα μικρά παιδιά -μη καθοδηγούμενα σωστά από το νηπιαγωγό- και να οδηγηθούν έτσι, εξ αρχής, σε λάθος θεατρικούς δρόμους, γ) (και το χειρότερο) να μην γίνουν κατανοητοί οι ρόλοι και, κυρίως, τα λεγόμενά τους από τους «θεατές», άρα να αποτύχει η κατανόηση του μαθήματος εκ βάθρων. Με σύστημα, υπομονή και επιμονή οφείλουν οι νηπιαγωγοί να προσεγγίσουν την δραματοποίηση παραμυθιών Grimm σφαιρικά: να μάθουν τι είναι ένα θεατρικό κείμενο, ποια είναι τα βασικά του συστατικά, τι είναι ένα θεατρικό πρόσωπο, τι ρόλος, τι είναι ο θεατρικός μύθος. Οι ανωτέρω απαιτήσεις, όσο κι αν φαίνονται υπερβολικές, έρχονται να εξαλείψουν την πατροπαράδοτη εσφαλμένη ελληνικότατη πεποίθηση ότι το θέατρο «είναι εύκολο να το κάνεις» και να υπογραμμίσουν ότι οποιεσδήποτε μέχρι τώρα αντίστοιχες προσπάθειες νηπιαγωγών περισσότερο κακό έκαναν στους μαθητές παρά καλό. 14

5 Θεωρητικές απόψεις Παραβλέποντας γενικές θεωρητικές απόψεις, μπορούμε να καταδηλώσουμε ότι η δραματοποίηση παραμυθιών Grimm στη σχολική τάξη αποκτά ένα ιδιαίτερο ρόλο και επιφορτίζεται με μια παιδαγωγική αποστολή, η οποία αγγίζει τα όρια της διδακτικής μεθοδολογίας, υποκαθιστώντας ή ενισχύοντας αντίστοιχα άλλες υπαρκτές μεθόδους διδασκαλίας (Γραμματάς, 1998). Λέγοντας επομένως διαδικασία δραματοποίησης ενός παραμυθιού εννοούμε τη μετατροπή ενός δεδομένου κειμένου σε κάποιο άλλο, με μοναδική επενέργεια των κωδίκων που διέπουν τη θεατρική γραφή. Απαραίτητη τέτοια προϋπόθεση είναι η ύπαρξη διαλόγου, δράσης και συγκρούσεων, όπως συμβαίνει στην «Εξυπνη Γκρέτελ», ως αντιπροσωπευτικά γνωρίσματα του παραμυθιού, τα οποία, ακόμα και αν δεν υπάρχουν στο προς δραματοποίηση παραμύθι, οφείλουν να επινοηθούν από το δημιουργό τους (Κανατσούλη, 2007). Αντίστοιχη είναι η συρρίκνωση ή ο πλήρης εξοβελισμός των αφηγηματικών στοιχείων, των περιγραφών και των μακροσκελών μονολόγων, που περιορίζουν τη δράση και δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη της υπόθεσης. Μ αυτές τις προϋποθέσεις, η δραματοποίηση μπορεί να συντελεστεί για οποιοδήποτε ιστορικό ή δημοσιογραφικό, όπως και ποιητικό ή αφηγηματικό κείμενο, προκειμένου να γίνει δυνατή η πρόσληψη του, ως θέαμα σκηνικά παρουσιαζόμενο μπροστά σ ένα κοινό (Σέξτου, 1998). Βασικός στόχος της δραματοποίησης παραμυθιών Grimm στη σχολική τάξη είναι η ολοκλήρωση της γνώσης με την πολυδιάστατη οπτικο-ακουστική συμμετοχή των μαθητών σ αυτή, την παραστατική απεικόνιση των γεγονότων και των καταστάσεων και την κατανομή των ρόλων στους μαθητές, μέσα από τους οποίους αυτοί αποκτούν μια προσωπική και βιωματική σχέση με τους στόχους του παραμυθιού. Ενας μαθητής π.χ. μπορεί να εμπνευστεί από τον «κουτό γιο» του πρώτου παραμυθιού, ενώ μια μαθήτρια από το ρόλο της πριγκίπισσας στο «Κορίτσι με τις Χήνες». Αναμφισβήτητα αποδέκτης της δραματοποίησης παραμυθιών είναι το ίδιο το παιδί που υπερβαίνει τις όποιες δυσχέρειες μιας παραδοσιακού τύπου επικοινωνίας με το νηπιαγωγό/δάσκαλο καθώς και το ίδιο το παραμύθι και κατακτά τη γνώση με τρόπο παιδαγωγικά σωστό, αισθητικά ανεπτυγμένο και διανοητικά σύνθετο (Παπαδόπουλος, 2007). Δεν είναι αποδέκτες οι γονείς ή άλλοι εκπαιδευτικοί, γιατί η τεχνική αυτή δεν επιτρέπει θεατές κάθε είδους. Ούτε τα άλλα παιδιά της τάξης είναι αποδέκτες, διότι όλα συμμετέχουν ισότιμα στην όλη διαδικασία, έχοντας το ρόλο του δρώντα και όχι του θεατή. Κατ αυτό τον τρόπο, η πρωτότυπη δημιουργία παραμυθιών Grimm, από την πλευρά είτε των διδασκόντων, είτε των μικρών παιδιών, είτε με αμοιβαία συνεργασία (το συνηθέστερο), αναδεικνύεται σε μέσο 15

6 εποπτικής διδασκαλίας του μαθήματος που διαθέτει τις αρετές του θεατρικού παιχνιδιού από τη μια και τα στοιχεία του θεάτρου από την άλλη, χωρίς παρ όλ αυτά σε καμιά περίπτωση να αποσπάται από τα πλαίσια της διδασκαλίας του μαθήματος. Από το Θεατρικό Παιχνίδι ένα παραμύθι Grimm «δανείζεται» αυτό τον παιγνιώδη χαρακτήρα, τη χρήση και αξιοποίηση των σωματικών εκφραστικών δυνατοτήτων, τον αυθορμητισμό και τον αυτοσχεδιασμό των μικρών παιδιών, που καλούνται να αυτενεργήσουν και με τη φαντασία και τη δημιουργική τους έμπνευση να μορφοποιήσουν εκφραστικά τις δυνατότητες που τους παρέχει ένα παραμύθι, όπως οι «Μουσικοί του Μπρέμεν». Διαφέρει όμως απ αυτό, γιατί διαθέτει εκ των προτέρων υπόθεση, δρώντες και χαρακτήρες, και δεν στηρίζεται στο «απρόοπτο» και το ελεύθερο του θεατρικού παιχνιδιού, κάτι που συμβαίνει με το «Το Μπλέ Φανάρι», στο οποίο ένας βασιλιάς έδιωξε τον στρατιώτη του γιατί δεν τον είχε πλέον ανάγκη. Αυτός, λοιπόν, πήγε και βρήκε δουλειά σε μια γυναίκα που του είπε να μπει στο πηγάδι της να βρει ένα μπλε φανάρι που είχε πέσει εκεί και δεν μπορούσε να το βγάλει. Αυτός το βρήκε αλλά η γυναίκα αρνήθηκε να τον βγάλει έξω, αν δεν της έδινε πρώτα το φανάρι. Τον ξανάριξε μέσα και αυτός, στον πάτο του πηγαδιού, άναψε το φανάρι να ζεσταθεί. Τότε εμφανίσθηκε ένα «τζίνι» που του είπε πως θα κάνει ό,τι του πει. Αρχικά ο στρατιώτης του ζήτησε να τον βγάλει έξω από εκεί και στη συνέχεια του είπε να φέρει την κόρη του βασιλιά, για να την μετατρέψει σε υπηρέτρια. Αυτό επαναλήφθηκε τρεις φορές, ώσπου τον ανακάλυψε ο βασιλιάς. Τον έριξε στη φυλακή και διέταξε να τον σκοτώσουν. Αυτός ζήτησε μια τελευταία χάρη, να ανάψει το φανάρι, έτσι εμφανίσθηκε και πάλι το «τζίνι» και έβαλε το βασιλιά στη θέση του, αναγκάζοντάς τον να δώσει την κόρη του στον στρατιώτη. Αν και το παραμύθι αυτό αποτελεί σύνθεση διαφορετικών και κάποτε ετερόκλιτων στοιχείων, που προέρχονται ενδεχομένως από διαφορετικές πηγές (Λογοτεχνία, Ιστορία, Κοινωνιολογία, κ.ά.), η δραματοποίησή του γίνεται εύκολη χάρη στα επί μέρους στοιχεία που διαθέτει (Κανατσούλη, 2007). Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής της, τα μικρά παιδιά και ενδεχομένως οι εκπαιδευτικοί, καλούνται να παραστήσουν με τρόπο θεατρικό, χρησιμοποιώντας έννοιες όπως ο δραματικός και σκηνικός χώρος και χρόνος, οι κώδικες της παράστασης, αλλά ιδιαίτερα ο ρόλος, τα γεγονότα και τα πρόσωπα που έλαβαν μέρος σ αυτά, η δυναμική αλληλεξάρτηση τους και οι συνθήκες που τα πλαισίωσαν. Αν και, παρ όλ αυτά, ο διδακτικός ρόλος και η αποστολή του θεάτρου μ αυτή τη σημασία παραμένει προφανής, η δραματοποίηση παραμυθιών της συλλογής των Αδελφών Grimm εμπλουτίζει δυναμικά τις μεθόδους διδασκαλίας και αναδεικνύεται σε παιδαγωγική μέθοδο με ιδιαίτερα επιτυχή αποτελέσματα. Αυτό ουσιαστικά συντελείται, γιατί οι 16

7 παραδοσιακές μέθοδοι προσέγγισης κάθε παραμυθιού, ή ακόμα και οι τρόποι γραφής, έκφρασης και επικοινωνίας τόσο των μαθητών μεταξύ τους όσο και των μαθητών με τους εκπαιδευτικούς, πλαισιώνονται και ενισχύονται με δεδομένα που αντλούνται από το χώρο του θεάτρου, τόσο με τη μορφή του δραματικού κειμένου, όσο και της παράστασης. Παραδείγματος χάριν, κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβεί στο παραμύθι των Αδερφών Grimm «Η έξυπνη Γκρέτελ», όπου έχουμε μια μαγείρισσα που ετοίμαζε φαΐ για τον αφέντη της και έναν καλεσμένο του επισκέπτη. Ομως οι δυο άντρες αργούσαν να έλθουν και η Γκρέτελ, πολύ πεινασμένη, άρχισε να τρώει το φαΐ που είχε ετοιμάσει. Αφού το είχε τελειώσει σχεδόν όλο, ήρθε ο αφέντης και της είπε να στρώσει τραπέζι. Τότε η Γκρέτελ είπε στον αφέντη της πως πριν λίγο είδε τον καλεσμένο του με ένα μαχαίρι να τον ψάχνει για να του.. κόψει τα.. αυτιά! Ο αφέντης της τρομοκρατημένος έφυγε άρον-άρον από το σπίτι! Εδώ βλέπουμε πως πρόκειται για έντονα στοιχεία θεατρικότητας (ανυπακοή, κυνηγητό, εντολές, κλπ.). Η αμεσότητα στη δράση, όπως επίσης η δημιουργική παρέμβαση των μαθητών σε προγενέστερα παραμύθια καθώς και η ενασχόληση τους με κάτι που τους εκφράζει απόλυτα, τους δίνει μεγάλη χαρά. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη συνθηκών δραματοποίησης με διαμόρφωση του χώρου και πιθανή χρησιμοποίηση εποπτικών μέσων και υλικών, οπτικοακουστικών εφέ και άλλων μηχανισμών ενίσχυσής τους στη «δράση», αποτελούν παράγοντες που ανανεώνουν το πλαίσιο παραδοσιακής διδασκαλίας και δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για μια καλυτέρευση της σχέσης διδασκόντων-διδασκομένων, άρα ενισχύουν την παιδαγωγική αποστολή του ιδίου του εκπαιδευτικού συστήματος. Τα τρία επίπεδα και οι βαθμίδες χρησιμότητας παραμυθιών Grimm. Πριν εξετάσουμε τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να δραματοποιηθεί ένα παραμύθι Grimm στο νηπιαγωγείο, είναι καλό να αναφέρουμε το γεγονός ότι, ανάμεσα στα κείμενα αυτά, μπορούμε να διακρίνουμε τριών επιπέδων κείμενα δραματοποιήσιμα: α. παραμύθια που πολύ δύσκολα δραματοποιούνται, β. κείμενα που είναι αρκετά δύσκολο, όχι όμως ακατόρθωτο, να δραματοποιηθούν και τέλος γ. κείμενα που δραματοποιούνται πολύ εύκολα. Κατά μια άλλη διάκριση -ίσως σπουδαιότερη απ' αυτήν που μόλις αναφέρθηκε- σίγουρα υπάρχουν βαθμίδες χρησιμότητας στη δραματοποίηση, δηλαδή βαθμίδες στις οποίες μπορούν να καταταγούν τα παραμύθια Grimm ανάλογα με το κατά πόσο είναι χρήσιμο να δραματοποιηθούν. Συγκεκριμένα στο παραμύθι «Οι μουσικοί του Μπρέμεν», όπου ένας γάιδαρος εκδιώχθηκε από τον αφέντη του γιατί είχε γεράσει. Τότε αυτός αποφάσισε να πάει στην πόλη Μπρέμεν και να γίνει μουσικός. Στο δρόμο του συνάντησε διαδοχικά ένα σκύλο, μια γάτα 17

8 και έναν πετεινό, που και οι τρεις τους ήταν απελπισμένοι και εκδιωγμένοι από τα αφεντικά τους. Ο γάιδαρος είπε το σχέδιό τους να γίνουν μουσικοί, κάτι που οι άλλοι τρεις «φίλοι» του, δεχθήκανε. Στο δρόμο είδαν ένα σπίτι που είχαν μπει μέσα και το κλέβανε δυο κλέφτες. Αποφάσισαν να μπουν και να τους διώξουν προσποιούμενοι τους μάγους. Οι κλέφτες φύγανε και έτσι τα τέσσερα ζώα μπήκαν στο σπίτι. Βέβαια, σύμφωνα με μια συγκεκριμένη οπτική, ίσως αυτό το παραμύθι να είναι δυσνόητο από τους μαθητές, όμως δεδομένου ότι υπάρχουν πάντα σε κάθε παραμύθι έννοιες και πρόσωπα γενικώς χρήσιμα (π.χ. χρήσιμα να τα θυμάται και να τα χρησιμοποιεί στην έξω ζωή του ο μαθητής) και μη χρήσιμα, στο παρόν άρθρο δε θα σταθούμε στην έννοια της «χρησιμότητας προς δραματοποίηση» (θεωρώντας, έστω και αυθαίρετα, όλα τα παραμύθια χρήσιμα προς δραματοποίηση), αλλά στο βαθμό δυσκολίας προς δραματοποίηση (Παπαδόπουλος, 2007). Ο βαθμός αυτός σίγουρα οριοθετεί και προκαθορίζει τις αντίστοιχες προσπάθειες που πρέπει να καταβάλλει ο δάσκαλος ή ο καθηγητής, για να δραματοποιήσει κάποια παραμύθια. Το προηγούμενο είναι σαφώς πιο δύσκολο από τα υπόλοιπα τέσσερα, επιπλέον λόγω ύπαρξης μιας κάποιας επιθετικότητας. Ανάλυση κειμένων πριν τη δραματοποίηση Ένα παραμύθι Grimm που γοητεύει για το θέμα του μπορούμε να το δραματοποιήσουμε, να του δώσουμε δηλαδή τα τυπικά χαρακτηριστικά του θεατρικού κειμένου που είναι κατ αρχή ο διάλογος (Ο.Ε.Δ.Β., 1998). Πώς μπορούμε, λοιπόν, να εργαστούμε γι αυτό; Ας πάρουμε ως υπόδειγμα το παραμύθι «Η χρυσή χήνα», όπου έχουμε έναν πατέρα με τρεις γιούς. Οι δυο πρώτοι (και οι πιο έξυπνοι) έφυγαν από το σπίτι να δοκιμάσουν την τύχη τους, αλλά δεν κατάφεραν τίποτε. Ο τρίτος, ο κουτός, ζήτησε την άδεια να φύγει κι αυτός, και ο πατέρας του, του την έδωσε με δυσκολία. Στο δάσος συνάντησε μια μάγισσα, την ίδια που συνάντησαν και οι δυο αδερφοί του. Του ζήτησε να σκάψει, να οργώσει, να δουλέψει γι αυτήν. Αυτός δουλεύοντας βρήκε μια χήνα, η οποία μετέτρεπε σε χρυσάφι όποιον την ακουμπούσε, ενώ λειτουργούσε και ως κολλητική ουσία: ο ένας κολλούσε στον άλλο. Εφυγε, λοιπόν, από την μάγισσα κουβαλώντας τη χήνα. Στο δρόμο τον συνάντησαν τα αδέλφια του, που του ζήτησαν να ακουμπήσουν τη χήνα, αλλά τελικά μπήκαν στη... σειρά. Ταυτόχρονα ένας βασιλιάς είχε μια κόρη που δεν γελούσε ποτέ. Είχε ανακοινώσει πως όποιος θα την έκανε να γελάσει θα γινόταν ο άντρας της. Όταν, λοιπόν, η παράξενη κουστωδία πέρασε από μπροστά της με τη χήνα επικεφαλής, αυτή ξεκαρδίστηκε στα γέλια. Τότε ο βασιλιάς έδωσε τη κόρη του στον κουτό γιό. 1. Απομονώνουμε τα πρόσωπα, τους ήρωες που συμμετέχουν στο μύθο (βασιλιάς, μάγισσα, πριγκίπισσα, τρεις γιοί). Παρατηρούμε τις 18

9 σχέσεις που τους συνδέουν. Οι σχέσεις αυτές μπορεί να είναι ισχυρές ή αδύναμες. Δύο πρόσωπα μπορεί να συγκρούονται, επειδή αναζητούν το ίδιο πράγμα (τύχη εκτός πατρικής κατοικίας), ο καθένας οργανώνει τις κινήσεις του για να πλήξει τον άλλο, τότε η δράση, η κίνηση έχει μεγάλο ενδιαφέρον. 2. Συνθέτουμε ή ανασυνθέτουμε την ιστορία, το θέμα που μας δίνει το παραμύθι. Αυτό πρέπει να έχει μια αρχή, να εξελίσσεται απρόοπτα και να καταλήγει επιδίδοντας ένα μήνυμα, μια άποψη για τις ανθρώπινες σχέσεις: τη φιλία, τη συνεργασία των λαών, την αλληλεγγύη, αλλά και την υπεροψία, το μίσος, την καπηλεία των ιδεών, τον έρωτα, τη φιλονικία κ.ά. Στο εν λόγω παραμύθι εξυμνείται η επιμονή και η ταπεινότητα, ενώ καταγγέλλεται η υπεροψία. 3. Αρχίζουμε με την αντιπαράθεση των προσώπων, των ηρώων, τους φανταζόμαστε να συνομιλούν, να διαλέγονται, να συμφωνούν, (όπως τα τέσσερα ζώα) να διαφωνούν, να ομαδοποιούνται, να απομονώνονται. Συντάσσουμε το Διάλογο. Καθώς διαβάζουμε το παραμύθι για τα παιδιά, επιλέγουμε το πρόσωπο που ταιριάζει κάθε φορά στο ρόλο. Αρχίζουμε, έτσι, να αυτοσχεδιάζουμε, να «παίζουμε», να προφέρουμε τα λόγια του ίδιου προσώπου και να τα καταγράφουμε (Στοιχεία Θεατρολογίας, 1998). Στα δύο προηγούμενα στάδια έχουμε σχηματίσει άποψη για το πρόσωπο που θέλει να παίξει κάθε παιδί, τις σχέσεις του με τους άλλους, καθώς και τους όρους της συμμετοχής του στη δράση. Η προηγούμενη άποψη ολοκληρώνεται καθοδόν. Ο ένας μπορεί έτσι να διορθώνει τον άλλο ή, αν έχει οριστεί εμψυχωτήςδραματοποιητής, αναλαμβάνει το έργο της διόρθωσης, της συναρμολόγησης. Πριν παρατεθούν αυτές οι περιπτώσεις, θα διευκόλυνε την κατανόηση των παρόντων συλλογισμών η αναφορά ενός βασικού διοικητικού κανόνα, καθώς και η προσπάθεια μιας σχετικής ομαδοποίησης κάποιων αναγκαιοτήτων μέσα στην τάξη. Ετσι, όσον αφορά τον διοικητικό κανόνα, έχουμε να πούμε πως κανένας περιορισμός δεν τίθεται στο νηπιαγωγό ή δάσκαλο για το πόσα, αλλά κυρίως το ποια παραμύθια θα δραματοποιήσει. Αυτή η ελευθερία μας οδηγεί αναπόφευκτα στο ερώτημα «πόσα και ποια κείμενα μπορεί, χρονικά αλλά και με βάση τις καλλιτεχνικές του γνώσεις και δυνάμεις, ο δάσκαλος να δραματοποιήσει;» Μήπως θα πρέπει να επιλέγει προς δραματοποίηση παραμύθια Grimm με βάση κάποια κριτήρια; 19

10 Ομαδοποίηση κριτηρίων Ιδού λοιπόν μια πρώτη ομαδοποίηση των αναγκαιοτήτων (κριτήριων) που προαναφέραμε, έχοντας υπ όψη ότι από αυτές τις κατηγορίες μπορεί να επιλέξει ο νηπιαγωγός. Είναι λοιπόν αναγκαίο τα παραμύθια Grimm που δραματοποιούνται: α) να χαρακτηρίζονται από μια θεατρικότητα (δράση, συχνές αλλαγές δράσης) («Το Κορίτσι με τις Χήνες») β) να έχουν κάποιο βαθμό δυσκολίας στην πρώτη ανάγνωση και, άρα, η δραματοποίηση να βοηθά στην καλύτερη κατανόησή τους από πλευράς μαθητών, («Το Μπλε Φανάρι») γ) να μην είναι πολύπλοκα στη γραφή (μύθο) και πλοκή («Η Εξυπνη Γκρέτελ») δ) να υπάρχει σοβαρός λόγος να δραματοποιηθούν, π.χ. να πρόκειται για παραμύθια που χαρακτηρίζονται από μεγάλο βαθμό χρηστικότητας στην καθημερινή ζωή, δηλαδή κείμενα που, αν ο μαθητής τα εμπεδώσει, θα του φανούν χρήσιμα εκτός σχολείου («Η Έξυπνη Γκρέτελ») ε) να παρέχουν -χάρις στο γεγονός ότι το μικρό παιδί δρα, κινείται, ενεργεί- ορισμένες κινησιολογικές επιδεξιότητες, αναγραφόμενες και απλώς περιγραφόμενες στο κείμενο, ικανές να το καταστήσουν γνώστη και χρήστη πολλών συγχρόνων εξωσχολικών καταστάσεων και αντικειμένων, («Οι Μουσικοί του Μπρέμεν») στ) δεν απαιτούν μεγάλες υποκριτικές ή σκηνοθετικές ικανότητες η/και την κατασκευή πολύ δύσκολών σκηνικών και κοστουμιών («Η Χρυσή Χήνα») Συνδυασμός κριτηρίων Όσο περισσότερα στοιχεία -σε θετικό βαθμό- από τα ανωτέρω πέντε έχει ένα παραμύθι Grimm, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχει να επιλεγεί από τον (σωστά σκεπτόμενο) δάσκαλο για να δραματοποιηθεί. Το ερώτημα που τίθεται εδώ είναι κατά πόσον μπορεί να δραματοποιηθεί ένα παραμύθι που χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη μόνον ενός (ή το πολύ δύο) από τα ανωτέρω στοιχεία (Δημάση-Γαργαλιάνος, 1996). Μπορεί δηλαδή να δραματοποιηθεί (έχει π.χ. πιθανότητες να επιλεγεί από τον δάσκαλο) ένα παραμύθι αν περιέχει μόνο το α στοιχείο (θεατρικότητα) αλλά καθόλου το δ (δηλ. δεν έχει χρηστικότητα) και τα τέσσερα υπόλοιπα (β, γ, ε, στ). Η απάντηση είναι πως ΝΑΙ, έχει πιθανότητες να δραματοποιηθεί, όμως ενώπιον του γεγονότος ότι δεν υπάρχει ο 20

11 απαιτούμενος χρόνος για να δραματοποιηθούν όλα τα παραμύθια, δέον όπως δραματοποιούνται αυτά που χαρακτηρίζονται (ή περιέχουν) τα περισσότερα από τα πέντε προαναφερθέντα στοιχεία. Π.χ. η θεατρικότητα μπορεί να είναι μικρής, μεσαίας, μεγάλης, πολύ μεγάλης κλίμακας κ.λπ., πάντως όχι ανύπαρκτη). Στο παραμύθι «Το κορίτσι με τις χήνες» π.χ. η θεατρικότητα είναι μεγάλης κλίμακας: ένας βασιλιάς έστειλε τη κόρη του με συνοδεία να πάει να παντρευτεί ένα βασιλόπουλο, ενώ η μητέρα της, της χάρισε ένα φυλακτό: ένα κομμάτι ύφασμα με τρεις σταγόνες αίμα, που της έδινε δύναμη και κουράγιο. Στο δρόμο η πριγκίπισσα έχασε το φυλακτό και η συνοδός της απαίτησε (τώρα που δεν είχε δύναμη) να αλλάξουν ρούχα. Τα άλογα όμως που είχαν έβλεπαν όλη αυτή τη διαδικασία. Εφτασαν στο παλάτι και ο πρίγκιπας θεώρησε ως μέλλουσα σύζυγό του την συνοδό της πριγκίπισσας. Η συνοδός έδωσε την εντολή να διώξουν την πραγματική πριγκίπισσα και να θανατώσουν τα άλογα έτσι ώστε να μη φανερώσουν το μυστικό. Ομως το κεφάλι του πιστού στην πριγκίπισσα αλόγου μιλούσε τα βράδια και φανέρωσε στον πατέρα του πρίγκιπα την αλήθεια. Αυτό οδήγησε στη σύλληψη της κακιάς συνοδού και στην αποκατάσταση της αλήθειας. Η θεατρικότητα στο παραμύθι αυτό συνάγεται από τις συχνές αλλαγές δράσης αλλά και τις μεταπτώσεις στη δράση των ηρώων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. Ελληνική Α1. Βιβλία - εκδόσεις Αδελφοί Γκριμμ, (1999), Τα παραμύθια των Αδελφών Γκριμμ, Αθήνα: Ατλαντίς Αλκηστις, (1983), Η δραματοποίηση για παιδιά. Αθήνα: Αλκηστις -=- (1984) Το αυτοσχέδιο θέατρο στο σχολείο - Αθήνα: Αλκηστις -=- (1989) Το βιβλίο της δραματοποίησης - Αθήνα: Αλκηστις -=- (2000) Η δραματική τέχνη στην εκπαίδευση, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Αλκηστις - Κουρετζης Λ. (1993), Θεατρική Αγωγή 1 - Βιβλίο για τον δάσκαλο, Αθήνα: Ο.Ε.Δ.Β. Walter (G.) (1997) Τα παιδιά παίζουν θέατρο - Αθήνα: Βασιλείου Γαργαλιάνος Σ., (2010). Σκηνοθεσία θεάτρου: Από τα Πανεπιστημιακά Αμφιθέατρα ως την Θεατρική Αυλαία, Θεσσαλονίκη: Αλφα- Σίγμα Γραμματάς Θ. - Νεοελληνικό θέατρο - Ιστορία-δραματουργία, Αθήνα: Κουλτούρα =-(1998) Θέατρο και παιδεία (β έκδοση) - Αθήνα: Τελέθριον 21

12 -=- (1996) Fantasyland : Θέατρο για παιδικό και νεανικό κοινό - Αθήνα: Τυπωθήτω-Γ. Δαρδανός - Σειρά «Θεατρική Παιδεία» -=- (1997), Θεατρική παιδεία και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Αθήνα: Τυπωθήτω-Γ. Δαρδανός - Σειρά «Θεατρική παιδεία» Ελάτε να Παίξουμε (1998) - Δέκα δημιουργικά βήματα για μια σχολική παράσταση - Αθήνα: Καστανιώτης Κανατσούλη Μ., (2007). Εισαγωγή στη θεωρία και κριτική της παιδικής λογοτεχνίας, σχολικής και προσχολικής ηλικίας. Θεσσαλονίκη: University Studio Press Κουρετζής Λ. (1991). Το θεατρικό παιχνίδι. Αθήνα: Καστανιώτης -=- (1990), Το Θέατρο για Παιδιά στην Ελλάδα, Αθήνα: Καστανιώτης Landa & Landa (1998) Το θέατρο και τα παιδιά, Αθήνα: Βασιλείου Μερακλής Μ. (2004), Ελληνική Λαογραφία- Κοινωνική Συγκρότηση: Ηθη και Εθιμα-Λαϊκή Τέχνη- Αθήνα: Οδυσσέας -=-(2007) Λαϊκός Πολιτισμός και Νεοελληνικός Διαφωτισμός, Αθήνα: Παπαζήσης Ο.Ε.Δ.Β.(1998) - Στοιχεία Θεατρολογίας, Αθήνα: Ο.Ε.Δ.Β. Παπαδόπουλος Σ. (2007). Με τη γλώσσα του θεάτρου: Η διερευνητική δραματοποίηση στη διδασκαλία της γλώσσας. Αθήνα: Κέδρος Σέξτου Π.(1998), Δραματοποίηση - Το βιβλίο του παιδαγωγούεμψυχωτή, Αθήνα: Καστανιώτης Σεργή Λ., (1987) Δραματική έκφραση και αγωγή του παιδιού, Αθήνα: Gutenberg Σμυρνιωτάκης Γ. (1987), Σχολικό θέατρο - τόμος β Αθήνα: Σμυρνιωτάκης Faure G.-Lascar S (1988), Το θεατρικό παιχνίδι, Gutenberg: Paris Α2. Αρθρα σε περιοδικά και σε συλλογικούς τόμους- Εισηγήσεις σε συνέδρια. Γαργαλιάνος Σ., (1997) Δραματοποίηση στη θεωρία και την πράξη - στο Ανιχνεύσεις - τ. 9 -=- (2007), Η δραματοποίηση ιδιωματικών εκφράσεων ως μοχλός κατανόησης της ελληνικής γλώσσας από αλλοδαπούς μαθητές, Εισήγηση στο 8 ο Διεθνές Συνέδριο του Πανεπιστημίου Πατρών Δημάση (Μ.) & Γαργαλιάνος (Σ.) (1996), Δραματοποίηση του βιβλίου της Ιστορίας, στο Παιδαγωγικός Λόγος - τ Ιανουάριος Διαβάζω (περιοδικό) - «Θέατρο και παιδί» (αφιέρωμα) - - τ /4/1989 Αθήνα Μενδρινού Ι, (2010: ), Το ελληνικό λαϊκό παραμύθι στο θέατρο για ανήλικους θεατές, Στο: Γραμματάς θ, (επιμ.), Στη χώρα του Τοτώρα Θέατρο για ανήλικους θεατές, Αθήνα: Πατάκης 22

13 Μουδατσάκις Τ. (12/1997-2/1998), Η θεατρική αγωγή στο σχολείο : θέσεις για μια καλλιτεχνική επιστήμη, Στο Η Λέσχη των Εκπαιδευτικων - τ. 20 Πανελλήνια Ενωση Φιλολόγων (Περιοδικό) (11/1991)- Σεμινάριο 15 - θεατρική αγωγή και παιδεία στο σύγχρονο σχολείο (αφιέρωμα) - τ. 15, σ.σ Τζαμαργιάς Τ., (12/1997 2/1998), Η δραματοποίηση ως μορφή και είδος θεάματος και θεάτρου στην εκπαίδευση στο Η Λέσχη των Εκπαιδευτικών - τ. 20 Β. Ξένη Charvet P. et alii, (1985), Pour pratiquer les textes de theatre, A. de Boeck & Duculot, Bruxelles-Paris-Gembloux Colloque d'avignon (actes de), Les ecritures dramatiques contemporaines dans les pratiques theatrales en milieu scolaire, 17 et 18 juillet 1987, Avignon Davis G. (1983), Practical primary drama, Heineman Gregor L. & Tate M. & Robinson K., (1983) Learning through drama, Heineman Educational Books Grimm J-L & K-W, (1995), Kinder und Hausmaerchen, Αθήνα: Αγρας Ladousse G.P., (1987), Role play, resource books for teachers, Oxford University Press Lee W. (1980), Language teaching games, Oxford University Press Maley A. & Duff A, Drama techniques in language learning, Cambridge University Press Monod R. (sous la direction de), (1983), Jeux dramatiques et pedagogie, Paris: Edilig -=- (1977), Les textes de theatre, Paris: Cedic Nixon J. (1987), Teaching drama, Macmillan Education - Sheffield University O Neil C. & Lambert A., (1987) Drama structures, Hutchinson O Neil C. & Lambert A. & Linnel R & Warr-Wood J., (1989) Drama guidlines, Heineman Educational Books Ο Sullivan E. (2010), Συγκριτική παιδική λογοτεχνία, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο Ρropp V., (1970), Μorphologie du conte, Ρaris: Seuil Γ. Βιντεοταινίες Παραμύθια των αδερφών Γκριμμ (1969), Παραγωγή: Rokfeler Foundation, National Endowment of the Arts, National Education Center, Προβολή ΒΟΥΛΗ TV, Δ. Ιστότοποι 23

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου»

Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 14 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Θέατρο στο Δημοτικό Σχολείο Θεατρική Παράσταση: «Οι μύθοι του Αισώπου» Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής:

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΦΩΚΙΔΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας. εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014

Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας. εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014 Αναλυτικό Πρόγραμμα Λογοτεχνίας εμινάρια ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, επτέμβριος 2014 1 Διευκρινίσεις για τα εγχειρίδια «Ο Λόγος Ανάγκη της Ψυχής» Και τα τρία εγχειρίδια και των τριών τάξεων κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου. Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου

Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου. Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου Διδακτική πρόταση της καθηγήτριας Νατάσας Καραγιαννίδου ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ Τάξεις: Α Γυμνασίου, Β Γυμνασίου, Γ Γυμνασίου, Α Λυκείου Σχετικά διδακτικά αντικείμενα: Νεοελληνική γλώσσα ( Τάξη Α Γυμνασίου, Διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει. Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει. Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο αφιερωμένο στο Μεσσήνιο λαογράφο Μιχάλη Μερακλή και στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι. Την Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Βασικές αρχές Oδηγιών Τι διδάσκουμε; Πώς διδάσκουμε; Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το πρόγραμμα Το Πρόγραμμα με τίτλο «Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής

Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες. Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία Δραστηριότητες Χρύσα Κουράκη (Ph.D) Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Ανατολικής Αττικής Φιλαναγνωσία - Aimer lire Η θετικά προσδιορισμένη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο ως το κατεξοχήν είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Άλκηστις (2008) δίνει στη λέξη την έννοια της παρουσίασης ενός πρωτογενούς κειμένου (γραπτού, αφηγηματικού, μουσικού ερεθίσματος, κλπ.

Η Άλκηστις (2008) δίνει στη λέξη την έννοια της παρουσίασης ενός πρωτογενούς κειμένου (γραπτού, αφηγηματικού, μουσικού ερεθίσματος, κλπ. Η Άλκηστις (2008) δίνει στη λέξη την έννοια της παρουσίασης ενός πρωτογενούς κειμένου (γραπτού, αφηγηματικού, μουσικού ερεθίσματος, κλπ. ) με τον κώδικα της δραματικής - θεατρικής έκφρασης Η δραματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016* ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 1: Σκοποί της διδασκαλίας της λογοτεχνίας l Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ Γράφουμε στον πίνακα: ΤΙΤΛΟΣ : Το μυστήριο με τα μπλε βέλη

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αθήνα, 17 Μαρτίου 2016 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «Τέχνη & Εκπαίδευση: Διδακτικές και Παιδαγωγικές προσεγγίσεις στο Σχολείο του 21ου αιώνα» Αθήνα 2, 3 και 4 Οκτωβρίου 2015 Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ΗΜΕΡ. ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ Ανάπτυξη & διαχείριση ανθρ. Δυναμικού κ.φασούλης 1/9/2015

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά

Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά Καργιωτάκης Γιώργος, Μπελίτσου Νατάσσα Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά στις τάξεις Β, Δ και Ε (μιας διδακτικής ώρας). ΣΤΟΧΟΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΙΚΟ- ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Αρχική αξιολόγηση επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 Ε Λ Λ Η Σ 8 Β Ε Ρ Ο Ι Α 59132 Τ. 2 3 3 1-502003 w w w. f u t u r e l i b r a r y. g r Ζ Α Λ Ο Κ Ω Σ Τ Α 4 Α Θ Η Ν Α 1 0 6 7 1 Τ. 2 1 5 5-518150 i n f o @ f u t u r e l i b r a r y. g r «Από την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους με την παραμυθού Σάσα Βούλγαρη ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ!!! 200 ΧΡΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος

Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο. Εισήγηση: Τάσος Ράτζος Ο Μικρός Βορράς σε συνεργασία µε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Διοργανώνουν επιµορφωτικό-βιωµατικό Σεµινάριο µε θέµα «ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΔΡΑΣΗ» «όλη η Ελένη σε µία ώρα» Εισήγηση: Τάσος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-201 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS ΥΑ0007 Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Υποχρεωτικό Επιστήμη ΥΔ0001 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό ΥΒ0003 Η Ιστορία και η Διδακτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ»

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ» Δράσεις που υλoποιήθηκαν με τη Ε &ΣΤ τάξη του 2 ου Δημοτικού Σχολείου Αλεξάνδρειας Ιανουάριος Ιούνιος 2013 Συντελεστές προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΗΜΟΥ ΡΟ ΙΩΝ Η παιδική χαρά Η τραπεζαρία Η κοινή αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Ακριβοπούλου Γεωργία Θεματικό Πεδίο: Πολιτιστικά προγράμματα (Λογοτεχνία) Τάξη : Α Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 Σχολείο:5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Λογοτεχνίας

Διδακτική της Λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Λογοτεχνίας Ενότητα 9: Η μέθοδος της δραματοποίησης στη διδασκαλία της λογοτεχνίας Βενετία Αποστολίδου Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Έλεγχοι υποθέσεων

Κεφάλαιο 9. Έλεγχοι υποθέσεων Κεφάλαιο 9 Έλεγχοι υποθέσεων 9.1 Εισαγωγή Όταν παίρνουμε ένα ή περισσότερα τυχαία δείγμα από κανονικούς πληθυσμούς έχουμε τη δυνατότητα να υπολογίζουμε στατιστικά, όπως μέσους όρους, δειγματικές διασπορές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα Ρεπόρτερ και στην Άντρη Κούννου

Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα Ρεπόρτερ και στην Άντρη Κούννου Ημερομηνία 28/3/2106 Μέσο Συντάκτης Link http://www.islandofman.me/ Άντρυ Κούννου http://www.islandofman.me/interviews/i-epitychia-kryvotan-sto-komodino-mou/ Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΡΙΤΗ 1-9-2015 08:15-11:00 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η κάθε εκδήλωση είναι ανεξάρτητη και οι παραστάσεις παρουσιάζονται ζωντανά κατά τη διάρκεια 2 ημερών.

Η κάθε εκδήλωση είναι ανεξάρτητη και οι παραστάσεις παρουσιάζονται ζωντανά κατά τη διάρκεια 2 ημερών. Η δράση Η δράση «Μαθαίνοντας επιστήμη μέσα από το θέατρο» είναι μια πρωτοβουλία της Science View σε συνεργασία με το Τμήμα ΦΠΨ του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Απευθύνεται σε μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Α. Αξιολόγηση σχολικού εγχειριδίου

Α. Αξιολόγηση σχολικού εγχειριδίου V. ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. Αξιολόγηση σχολικού εγχειριδίου Ένας από τους σηµαντικότερους φορείς αξιολόγησης των σχολικών εγχειριδίων είναι οι µαθητές που τα χρησιµοποιούν, αρκεί η αξιολόγησή

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών

Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών Κωδικός Τίτλος μαθήματος ΠΕΥ100 ΠΕΥ101 ΝΥ101α ΠΝΥ201 ΠΝΕ402 ΠΝΕ435 ΝΕ403α ΠΝΕ506 ΠΝΥ302 ΠΝΕ142

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματικές Ασκήσεις Δεξιοτήτων Σκέψης Γ και Δ τάξης. Να μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν:

Δειγματικές Ασκήσεις Δεξιοτήτων Σκέψης Γ και Δ τάξης. Να μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν: Δειγματικές Ασκήσεις Δεξιοτήτων Σκέψης Γ και Δ τάξης ΑΣΚΗΣΗ 1 η Να μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές και να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν: Πηγή 1 η : 3 Απριλίου 2015, Εφημερίδα Τα Σχολικά Νέα, εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 - ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Ημερομηνία 09:00-12:00 001Υ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ιορδανίδης γραπτά 47 12:00-13:00 002Υ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα