Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, ο αριθμός των ατόμων που στη διάρκεια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, ο αριθμός των ατόμων που στη διάρκεια"

Transcript

1 Η μοριακή απεικόνιση με τομογραφία εκπομπής φωτονίου και με κάμερα ποζιτρονίων της αιματικής εγκεφαλικής ροής και του μεταβολισμού του εγκεφάλου στις κυριότερες άνοιες Περίληψη Γεώργιος Γερασίμου 1, Σεβαστή Μποσταντζοπούλου 2, Άννα Γκοτζαμάνη- Ψαρράκου 1 1. Β Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη 2. Γ Νευρολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη, Μακεδονία, Ελλάδα. Λέξεις ευρετηρίου: Άνοια Αιματική ροή Μεταβολισμός Τομογραφία εκπομπής φωτονίου Κάμερα ποζιτρονίων Διεύθυνση αλληλογραφίας: Δρ Γεώργιος Γερασίμου Αναπληρωτής Διευθυντής Πυρηνικής Ιατρικής, Β Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής ΑΠΘ, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Στ Κυριακίδη 1, Θεσσαλονίκη, Μακεδονία, Ελλάδα Τηλ: , Fax: Υποβλήθηκε: 15 Ιανουαρίου 2009 Έγινε δεκτή τροποποιημένη: 6 Μαρτίου 2009 Στη βραχεία αυτή ανασκόπηση περιγράφεται η σημασία της μοριακής μελέτης της τοπικής αιματικής εγκεφαλικής ροής με λιποφιλικό ραδιοφάρμακο τη ραδιενεργό τεχνήτιο-99m-εξαμεθαζίμηtechnetium-99m-hexamethyleno-propyleno-amino-oxime, ( 99m Tc-HMPAO) και με τομογραφία εκπομπής μονήρους φωτονίου-single photon emission tomography (SPET), καθώς επίσης και της μελέτης του μεταβολισμού του εγκεφάλου με φθοριωμένη δεοξυ-γλυκόζη-fluoro-18- fluorodeoxyglucose ( 18 F-FDG) με την ποζιτρονιακή τομογραφία-positron emission tomography (PET), στη διάγνωση και διαφορική διάγνωση των κυριοτέρων ανοιών όπως της νόσου του Alzheimer (ΝΑ), της άνοιας με σωμάτια του Lewy, της μετωποκροταφικής και της αγγειακής άνοιας. Στη ΝΑ τονίζεται αφ ενός η σημασία της ελαττωμένης αιμάτωσης και του υπομεταβολισμού των οπισθίων κροταφoβρεγματικών περιοχών και του οπισθίου τμήματος της έλικας του προσαγωγίου στην διάγνωση της νόσου και αφ ετέρου η σημασία να διαφοροποιηθούν άτομα υψηλού κινδύνου με ήπια γνωστική διαταραχή που θα εμφανίσουν ανοϊκή συνδρομή σε βάθος χρόνου από εκείνα που δεν θα εμφανίσουν. Επιπλέον, αναφέρεται η επίδραση αντιχολινεστερασικών φαρμάκων στην αιματική εγκεφαλική ροή. Στην άνοια με σωμάτια του Lewy υπάρχει σημαντική μείωση των επιπέδων των μεταφορέων της ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα. Επιπλέον παρατηρείται μειωμένη αιματική ροή και υπομεταβολισμός στον οπτικό φλοιό. Στην μετωποκροταφική άνοια η μελέτη SPET δείχνει ελάττωση της αιματικής ροής στους μετωπιαίο και κροταφικό φλοιό αμφοτερόπλευρα. Τέλος, στην αγγειακή άνοια εμφανίζονται πολλαπλά τμηματικά ή υποτμηματικά ελλείμματα της αιματικής ροής, μη συμμετρικά και ανομοιογενή. Hell J Nucl Med 2009; 12(1): Εισαγωγή Με την αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, ο αριθμός των ατόμων που στη διάρκεια της ζωής τους πρόκειται να εμφανίσουν ανοϊκή συνδρομή, συνεχώς αυξάνεται. Η νόσος του Alzheimer (ΝΑ), αμιγής ή σε συνδυασμό με αγγειακές αλλοιώσεις, είναι η πιο συχνή ανοϊκή συνδρομή με ποσοστό 60% - 70% του συνόλου των ανοιών [1, 2] Κατά σειρά συχνότητας ακολουθούν η άνοια με σωμάτια Lewy- Lewy body dementia (LBD), η αγγειακή άνοια-vascular dementia και η μετωποκροταφική άνοια- frontotemporal dementia (FTD) [2]. Η νόσος Alzheimer Η ΝΑ είναι μία προϊούσα εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου με επιπολασμό 6% σε άτομα άνω των 65 ετών [2]. Η επίπτωση της νόσου αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και ανεβαίνει από 3,5/1000/έτος στις ηλικίες ετών σε 72,8/1000/έτος στις ηλικίες ετών [3]. Κλινικά χαρακτηρίζεται από διαταραχή της μνήμης και των υποσυστημάτων της, ιδιαίτερα της πρόσφατης μνήμης, σε συνδυασμό με ελλείμματα σε ένα ή περισσότερα γνωστικά πεδία όπως της οπτικοχωρικής ικανότητας, της γλώσσας, της ευπραξίας και της εκτελεστικής λειτουργίας [2, 4]. Το παθολογοανατομικό υπόστρωμα της πάθησης είναι η εμφάνιση νευροϊνιδιακών αλλοιώσεων που αποτελούνται από υπερφωσφορυλιωμένη πρωτείνη tau και οι εναποθέσεις αμυλοειδούς (αμυλοειδικές πλάκες, γεροντικές πλάκες) [2, 4] 79

2 Δύο ομάδες κριτηρίων χρησιμοποιούνται διεθνώς για τη διάγνωση της ΝΑ: τα κριτήρια του Εθνικού Ινστιτούτο Νευρολογίας και Αποπληκτικών Διαταραχών των ΗΠΑ και της Εταιρείας της Νόσου Alzheimer - National Institute of Neurologic and Communicative Disorders and Stroke and the Alzheimer s Disease and Related Disorders Association (NINCDS-ADRDA) [5] και τα κριτήρια Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV) της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας [6]. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κανένας ειδικός βιολογικός δείκτης για την ακριβή και πρώιμη διάγνωση της NΑ. Στις αρχικές μελέτες το ποσοστό σωστής διάγνωσης κυμαίνονταν μεταξύ 50% - 60% [7]. Με τη βοήθεια των προαναφερθέντων διαγνωστικών κριτηρίων το ποσοστό ορθής διάγνωσης ανέρχεται στο 85% με 95% [8-10]. Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι συνέβαλαν σημαντικά στην διάγνωση και ιδιαίτερα στην πρώιμη διάγνωση της NΑ. Οι σύγχρονες απεικονιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωσή της είναι η μαγνητική τομογραφία-magnetic resonance imaging (MRI), η μονοφωτονιακή τομογραφίαsingle photon emission tomography (SPET) για τη μελέτη της αιμάτωσης του εγκεφάλου με λιποφιλικό ραδιοφάρμακο τη ραδιενεργό εξαμεθαζίμη-technetium-99m-hexamethylenopropyleno-amino-oxime ( 99m Tc-HMPAO) και η ποζιτρονιακή τομογραφία- positron emission tomography (PET) για τον μεταβολισμό του εγκεφάλου με φθοριωμένη δεοξυ-γλυκόζη fluoro-18-fluorodeoxyglucose - ( 18 F-FDG). Η βελτιστοποίηση των μηχανημάτων και διαγνωστικών πρωτοκόλλων επιτρέπει την παρατήρηση των λεπτών δομών στη φλοιώδη και υποφλοιώδη μοίρα του εγκεφάλου. Σε πολλές μελέτες έχει αποδειχθεί η καλή ευασθησία και ειδικότητα των παραπάνω τεχνικών με SPET και PET, για τη διάγνωση της NΑ [11, 12]. Το κλασικό απεικονιστικό εύρημα της ΝΑ είναι η συμμετρική ή ασύμμετρη ελάττωση της αιματικής ροής και του μεταβολισμού στις οπίσθιες κροταφοβρεγματικές περιοχές, στο οπίσθιο τμήμα της έλικας του προσαγωγίου και στην πρόσθια μετωπιαία περιοχή με μικρότερη συμμετοχή του οπτικού φλοιού και του αισθητικοκινητικού φλοιού [11, 13, 14]. Υπομεταβολισμός μπορεί επίσης να παρατηρηθεί και στην έσω μοίρα του κροταφικού λοβού. Η ευαισθησία και ειδικότητα στη διάγνωση της ιστοπαθολογικά επιβεβαιωμένης ΝΑ, με τη χρήση της κάμερα ΡΕΤ με ραδιοφάρμακο την 18 F-FDG κυμαίνονται από 90%-96% και από 67%-97% αντίστοιχα [11, 15]. Προκειμένου να διαφοροποιηθεί η μείωση της εγκεφαλικής αιματικής ροής στην ΝΑ από την απότοκο της ηλικίας φυσιολογική μείωση της εγκεφαλικής αιματικής ροής, απαραίτητη κρίνεται η δημιουργία βάσης φυσιολογικών δεδομένων με αποδεδειγμένα υγιείς μάρτυρες αναλόγου φύλου και ηλικίας με τους εξεταζόμενους ασθενείς. Ελάττωση της αιματικής ροής σχετιζόμενη με την ηλικία, χωρίς εξέλιξη σε ανοϊκή συνδρομή, έχει αναφερθεί στο πρόσθιο τμήμα της έλικας του προσαγωγίου, στον αριστερό προμετωπιαίο και άνω κροταφικό φλοιό και στα βασικά γάγγλια αμφοτερόπλευρα [16]. Επιπλέον πρέπει να γίνει διαφοροδιάγνωση της ΝΑ από την ήπια γνωστική διαταραχή. Σαν ήπια γνωστική διαταραχή (ΗΓΔ) αναφέρεται μία κατάσταση διαταραχών μνήμης σε άτομα τα οποία δεν πληρούν τα κριτήρια διάγνωσης ΝΑ, αλλά είναι υψη- λού κινδύνου στο να εμφανίσουν το πλήρες ανοϊκό σύνδρομο [17]. Σε αμνησιακή ΗΓΔ έχει παρατηρηθεί ελάττωση της αιματικής ροής και του μεταβολισμού της γλυκόζης στις μελέτες SPET και PET αντίστοιχα, στο οπίσθιο τμήμα της έλικας του προσαγωγίου και στο προσφηνοειδές λόβιο [18, 19]. Σε ασθενείς πάσχοντες από ΝΑ έχουν παρατηρηθεί διαφορές στις διαταραχές της αιμάτωσης ανάλογα με το φύλο. Σε άρρενες ασθενείς προεξάρχουν οι διαταραχές στο βρεγματικό φλοιό και στην οπίσθια περιοχή της έλικας του προσαγωγίου, ενώ στις γυναίκες πλέον έκδηλα είναι τα φαινόμενα στο μετωπιαίο και στο μέσο κροταφικό φλοιό [20]. Η στατιστική παραμετρική χαρτογράφηση της αιματικής ροής του εγκεφάλου, είναι η πλέον σύγχρονη και εξελιγμένη απεικονιστική μέθοδος που έχει ευρέως χρησιμοποιηθεί στην ΝΑ και σε άλλες εγκεφαλικές παθήσεις [21]. Πρόσφατες μετατροπές, επιτρέπουν τη σύντηξη των εικόνων των μελετών SPET και PET με τις αντίστοιχες εικόνες της μελέτης MRI. Με τη μέθοδο αυτή ασθενείς με ΗΓΔ που εμφάνισαν τελικά ΝΑ, παρουσίασαν διαταραχές της αιματικής ροής στο κάτω βρεγματικό λόβιο, στην γωνιώδη έλικα και στο προσφηνοειδές λόβιο, σε σύγκριση με αυτούς που δεν παρουσίασαν τελικά ανοϊκή συνδρομή [22]. Τα αντιχολινεστερασικά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση ή /και σταθεροποίηση της γνωστικής διαταραχής στη ΝΑ. Μία μακροπρόθεσμη μελέτη έχει δείξει διατήρηση της άρδευσης σε πολλές περιοχές του εγκεφάλου σε ασθενείς που έλαβαν θεραπεία ενός έτους με ντονεπεζίλη σε σύγκριση με αυτούς που ελάμβαναν placebo [23]. Η θεραπεία με ντονεπεζίλη βελτιώνει την αιματική ροή σε ήπια μέχρι μέσης βαρύτητας άνοια. Σε 15μηνη μακροπρόθεσμη μελέτη ασθενών με ΝΑ, από τους οποίους μερικοί ήταν σταθεροποιημένοι και μερικοί είχαν επιδεινούμενη πορεία, που ελάμβαναν θεραπεία με ντονεπεζίλη (Aricept) αξιολογήθηκαν οι διαφορές της αιματικής ροής με τη μέθοδο SPET. Στους ασθενείς που ήταν σταθεροποιημένοι δεν υπήρξαν διαφορές της αιματικής εγκεφαλικής ροής μεταξύ της αρχικής και της μετά 15μηνο εξέτασης. Αντίθετα στους ασθενείς με επιδεινούμενη πορεία νόσου, παρατηρήθηκε ελάττωση της αιματικής ροής στον επιπολής μετωπιαίο, κροταφικό και βρεγματικό φλοιό, στην ινιακή και προκωνάριο περιοχή δεξιά και στους μετωπιαίο και μέσο κροταφικό φλοιό αριστερά [24]. Τέλος σε μία πιο πρόσφατη μελέτη SPET τόσο η θεραπεία με ντονεπεζίλη όσο και με ριβαστιγμίνη επέφεραν αύξηση της αιμάτωσης στην δεξιά πρόσθια γυροειδή περιοχή, στην προμετωπιαία και στην κροταφοβρεγματική περιοχή αμφοτερόπλευρα [25]. Η απεικόνιση της θέσης και του πλήθους των αμυλοειδικών πλακών του εγκεφάλου στην ΝΑ με τις μεθόδους SPET και PET αποτελεί ένα ακόμα βήμα στη μελέτη της παθοφυσιολογίας της νόσου [26, 27]. Η απεικόνιση των αμυλοειδικών πλακών και νευροϊνιδιακών αλλοιώσεων μπορεί να συμβάλλει επίσης στη διάγνωση και στη διαφορική διάγνωση της άνοιας, στον προσδιορισμό του σταδίου της άνοιας, καθώς άρα και στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των θεραπευτικών μεθόδων [27, 28]. Η μέθοδος αυτή πραγματοποιείται με παράγωγα της στυλενζοξαζόλης και της θειοφλαβίνης και βρίσκεται ακόμη σε πειραματικά στάδια [29, 30]. 80 Hellenic Journal of Nuclear Medicine Ιανουάριος - Απρίλιος 2009

3 Η άνοια με σωμάτια Lewy Η άνοια με σωμάτια Lewy (Lewy body dementia- LBD) είναι η δεύτερη αιτία εκφυλιστικής άνοιας στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, ανερχόμενη σε ποσοστό 20% των ανοιών [2]. Η πάθηση χαρακτηρίζεται κλινικά από προϊούσα έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών, διακυμάνσεις της προσοχής και της εγρήγορσης, υποτροπιάζουσες οπτικές ψευδαισθήσεις και παρκινσονισμό (σύμφωνα με τα κλινικά κριτήρια διάγνωσης, που θεσπίσθηκαν το 1996 και αναθεωρήθηκαν το 2005) [31]. Το παθολογοανατομικό υπόστρωμα της πάθησης είναι η παρουσία σωματίων Lewy και νευριτών Lewy στον φλοιό και στον υποφλοιό [2]. Τα σωμάτια του Lewy είναι ηωσινόφιλα ενδοκυτταροπλασματικά έγκλειστα αποτελούμενα από ινίδια σε ακτινωτή διάταξη. Περιέχουν μη διαλυτές μορφές της πρωτείνης α-συνουκλείνης καθώς και άλλες πρωτείνες όπως ουμπικουϊτίνη, άλφα Β κρυσταλλίνη κ.ά.. Η νευροαπεικόνιση της εγκεφαλικής αιμάτωσης και του μεταβολισμού του εγκεφάλου σε ασθενείς με LBD, που είχαν ίδια βαθμολογία στις γνωστικές δοκιμασίες με ασθενείς με ΝΑ, έδειξε μείωση της αιμάτωσης ή υπομεταβολισμό στη βρεγματική και κροταφική περιοχή αμφοτερόπλευρα ανάλογη της ΝΑ, διατήρηση της άρδευσης στο μέσο κροταφικό φλοιό και μείωση στην ινιακή περιοχή αμφοτερόπλευρα, η οποία ήταν μεγαλύτερη από αυτήν που βρίσκουμε στην ΝΑ [32, 33]. Ειδικότερα η μείωση της αιμάτωσης και του μεταβολισμού στον ινιακό λοβό, ιδιαίτερα στον πρωτογενή οπτικό φλοιό, έχει 65%-90% ευαισθησία και ειδικότητα 80%-87% για τη διάγνωση της LBD σε σύγκριση με τη ΝΑ [34, 35]. Λόγω της σημαντικής ευαισθησίας και ειδικότητας η υποαιμάτωση των ινακών λοβών περιλαμβάνεται στα χαρακτηριστικά που ενισχύουν τη διάγνωση της LBD [31]. Η μείωση της αιμάτωσης και του μεταβολισμού του ινιακού φλοιού πιθανόν να σχετίζεται με τις οπτικές ψευδαισθήσεις και τις οπτικοχωρικές διαταραχές που χαρακτηρίζουν τους ασθενείς αυτούς [2]. Στους ασθενείς με LBD, στη μελέτη SPET με ραδιενεργό ιωφλουπάνιο - ioflupane ( 123 I) (DaTSCAN TM ), έχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση των επιπέδων των μεταφορέων της ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα και ιδιαίτερα στους φακοειδείς πυρήνες όπως και στη νόσο του Parkinson - Parkinson s disease (PD) αυτή η μείωση δεν παρατηρείται στην ΝΑ [32, 36] (Eικ. 1 και 2). Στην LBD όμως η καθήλωση στο επίπεδο των φακοειδών πυρήνων είναι πιο χαμηλή από ότι σε περιπτώσεις PD [37]. Σε άλλη μελέτη διαπιστώθηκε ότι σε περιπτώσεις LBD, η ελαττωμένη καθήλωση του ραδιοφαρμάκου είναι πλέον έντονη στο αριστερό ημισφαίριο [38]. Η διαγνωστική ακρίβεια της απεικόνισης των μεταφορέων ντοπαμίνης είναι αρκετά υψηλή για τον λόγο αυτό η απεικόνιση της μείωσης των μεταφορέων της ντοπαμίνης προστέθηκε στα χαρακτηριστικά που ενισχύουν την διάγνωση της νόσου [31, 39]. Τέλος, οι D2 ντοπαμινεργικοί υποδοχείς, όπως απεικονίζονται με το ραδιοφάρμακο 123 I-iodobenzamine ( 123 I-IBZM), στην LBD είναι σε φυσιολογική ή αυξημένη πυκνότητα [32]. Η μετωποκροταφική άνοια Η μετωποκροταφική άνοια (frontotemporal dementia-ftd) είναι ένα ετερογενές κλινικο-παθολογoανατομικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από προοδευτική εκφύλιση του μετωπιαίου ή και του πρόσθιου τμήματος του κροταφικού λοβού. Το 1998 θεσπίσθηκαν τα κριτήρια για τη διάγνωση της νόσου τα οποία περιλαμβάνουν την πρώιμη διαταραχή των διαπροσωπικών και κοινωνικών σχέσεων, την πρώιμη διαταραχή της ατομικής συμπεριφοράς, την άμβλυνση του συναισθήματος και την πρώιμη απώλεια της αυτογνωσίας [40]. Η μοριακή νευροαπεικόνιση έδειξε ελάττωση του μεταβολισμού στις μετωπιαίες και πρόσθιες κροταφικές περιοχές, στη έλικα του προσαγωγίου, στο άγκιστρο και σε υποφλοιώδεις περιοχές, κύρια στα βασικά γάγγλια και στις μεσοθαλαμικές περιοχές [41]. Η μελέτη SPET δείχνει ελάττωση της αιματικής ροής στους μετωπιαίο και κροταφικό φλοιό αμφοτερόπλευρα [2, 42]. Το χαρακτηριστικό εύρημα στη μετωποκροταφική άνοια που την ξεχωρίζει από την ΝΑ είναι ο πρώιμος και έντονος υπομεταβολισμός στην μετωπιαία και πρόσθια κροταφική περιοχή. Επιπλέον στο SPET στην μετωποκροταφική άνοια δεν παρατηρείται μειωμένη αιμάτωση στο οπίσθιο τμήμα της έλικας του προσαγωγίου, εύρημα που χαρακτηρίζει την ΝΑ.Η άνοια με σωμάτια Lewy διακρίνεται από την μετωποκροταφική άνοια λόγω της απουσίας στην τελευταία υπομεταβολισμού και υποαιμάτωσης στον ινιακό φλοιό. Η αγγειακή άνοια Εικόνα 1. Μελέτη SPET των προσυναπτικών μεταφορέων της ντοπαμίνης με 123 I-ioflupane (DaTS- CAN) σε ασθενή με νόσο Alzheimer. Φυσιολογική καθήλωση του ραδιοφαρμάκου στο ραβδωτό σώμα, απότοκος διατήρησης της ακεραιότητας του προσυναπτικού μελαινοραβδωτού ντοπαμινεργικού συστήματος. Εικόνα 2. Μελέτη SPET των προσυναπτικών μεταφορέων της ντοπαμίνης με 123 I-ioflupane (DaTS- CAN) σε ασθενή με άνοια με σωμάτια Lewy (Lewybody dementia). Ελαττωμένη καθήλωση του ραδιοφαρμάκου στο επίπεδο των φακοειδών πυρήνων αμφοτερόπλευρα, απότοκος διαταραχής της ακεραιότητας του προσυναπτικού μελαινο-ραβδωτού ντοπαμινεργικού συστήματος. Η αγγειακή άνοια (vascular dementia) οφείλεται σε ισχαιμική ή αιμορραγική εγκεφαλική βλάβη καθώς και σε διάχυτες 81

4 ισχαιμικές-υποξικές αλλοιώσεις λόγω καρδιακής ανακοπής. Η ορθή διάγνωση είναι ουσιαστική, διότι σε περιπτώσεις αγγειακής άνοιας η θεραπευτική αντιμετώπιση έγκειται κύρια στη χορήγηση αγγειοδραστικών φαρμάκων. Η μελέτη SPET με ραδιενεργό εξαμεταζίμη δείχνει πολλαπλά τμηματικά ή υποτμηματικά ελλείμματα της αιματικής ροής, μη συμμετρικά και ανομοιογενή (Εικ. 3), ενώ σε περιπτώσεις μείζονος συμβάματος, είναι δυνατό να απεικονισθεί και το φαινόμενο της διασταυρούμενης παρεγκεφαλιδικής διάσχισης [43]. Επιπλέον, παρατηρείται τοπικό έλλειμμα της διάχυσης σε περιοχές που αρδεύονται από κύρια αγγειακά στελέχη [44]. Η απεικόνιση με μαγνητικό συντονισμό (MRI) δείχνει εστιακές βλάβες στη λευκή ουσία. Εικόνα 3. Μελέτη SPET της αιμάτωσης του εγκεφάλου με 99m Tc-HMPAO. Πολλαπλά τμηματικά και υποτμηματικά ελλείμματα στους μετωπιαίο και βρεγματικό φλοιό αμφοτέρων των ημισφαιρίων-εικόνα από ασθενή με πολυαγγειακή άνοια. Η διαφορική διάγνωση της πολυαγγειακής εγκεφαλικής νόσου από την ΝΑ, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις συνύπαρξης των δύο αυτών παθολογικών οντοτήτων γίνεται με την δοκιμασία της ακεταζολαμίδης, φαρμάκου που αναστέλλει τη δράση της καρβονικής ανυδράσης και προκαλεί αγγειοδιαστολή των ανέπαφων εγκεφαλικών αγγείων. Στις περιπτώσεις ΝΑ, η απάντηση είναι η φυσιολογική, διότι δεν διαταράσσεται αυτό καθ εαυτό το αγγειακό υπόστρωμα, αντίθετα σε αγγειακού τύπου βλάβες, επέρχεται επιδείνωση της αιμάτωσης στις πάσχουσες περιοχές σε σύγκριση με τη βασική μελέτη [44, 45]. Συμπερασματικά, η νευροαπεικόνιση με κάμερα με τις μεθόδους SPET και PET, έχει υψηλή διαγνωστική ακρίβεια στη διάγνωση των ανοιών, στη διαφορική διάγνωση της ΝΑ από τις άλλες ανοϊκές συνδρομές και από τα φυσιολογικά ευρήματα λόγω ηλικίας, καθώς επίσης και στην παρακολούθηση των ατόμων με ήπια γνωστική διαταραχή που συγκαταλέγονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου για την εμφάνιση ΝΑ. Βιβλιογραφία 1. Fratiglioni L, Launer LJ, Andersen K et al. Incidence of dementia and major subtypes in Europe: a collaborative study of populationbased cohorts. Neurologic Disease in the Elderly Research Group. Neurology 2000; 54: S10-S Mendez M, Cummings J (eds). Dementia: a clinical approach. Philadelphia: Butter-worth Heinemann 2003: Bachman DL,Wolf PA,Linn RT et al. Incidence of dementia and probable Alzheimer s disease in a general population: the Framingham Study. Neurology 1993; 43: Boughey J, Graff-Radford N. Alzheimer s disease. In: Schapira A ed. Neurology and Clinical Neuroscience.Philadelphia: Mosby Elsevier, 2007: McKhann G, Drachman D, Folstein M et al. Clinical diagnosis of Alzheimer s disease:report of the NINCDS/ADRDA Work Group under the auspices of Department of Health and Human Services Task Force on Alzheimer s disease. Neurology 1984; 34: American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 4 th edn, text revision. Washington,DC: American Psychiatric Association, Mendez M, Masri A, Sung J et al. Clinically diagnosed Alzheimer disease: neuropathologic findings in 650 cases. Alzheimer Dis Assoc Disord 1992; 6: Rassmuson D, Brandt J, Steele C et al. Accuracy of clinical diagnosis of Alzheimer disease and clinical features of patients with non- Alzheimer disease neuropathology. Alzheimer Dis Assoc Disord 1996; 10: Galasko D, Hansen L, Katzman R et al. Clinical-neuropathological correlations in Alzheimer s disease and related dementias. Arch Neurol 1994; 51: Gearing M, Mirra S, Hedreen J et al. The Consortium to Establish a Registry for Alzheimer s Disease (CERAD). Part X. Neuropathology confirmation of the clinical diagnosis of Alzheimer s disease. Neurology 1995; 45: Silverman DH. Brain 18 F-FDG PET in the diagnosis of neurodegenerative dementias: comparison with perfusion SPECT and with clinical evaluations lacking nuclear imaging. J Nucl Med 2004; 45: Messa C, Perani D, Lucignani G et al. High-resolution technetium- 99m-HMPAO SPET in patients with probable Alzheimer s disease: comparison with fluorine- 18 FDG PET. J Nucl Med 1994; 35: Herholz K, Adams R, Kessler J et al. Criteria for the diagnosis of Alzheimer s disease with PET. Dementiα 1990; 1: Kemp PM, Holmes C, Hoffmann SM et al. Alzheimer s disease: differences in technetium-99m HMPAO SPECT scan findings between early onset and late onset dementia. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2003; 74: Silverman DH, Gambhir SS, Huang HW et al. Evaluating early dementia with and without assessment of regional cerebral metabolism by PET: a comparison of predicted costs and benefits. J Nucl Med 2002; 43: Van Laere K, Versijpt J, Audenaert K et al. 99m Tc-ECD brain perfusion SPET: variability, asymmetry and effects of age and gender in healthy adults. Eur J Nucl Med 2001; 28: Petersen RC, Doody R, Kurz A et al. Current concepts in mild cognitive impairment. Arch Neurol 2001; 58: Minoshima S, Giordani B, Berent S et al. Metabolic reduction in the posterior cingulate cortex in very early Alzheimer s disease. Ann Neurol 1997; 42: Kogure D, Matsuda H, Ohnishi T et al. Longitudinal evaluation of early Alzheimer s disease using brain perfusion SPET. J Nucl Med 2000; 41: Hanyu H, Shimizu S, Tanaka Y et al. Differences in regional cerebral blood flow patterns in male versus female patients with Alzheimer disease. AJNR 2004; 25: Frith CD, Friston KJ, Ashburner J et al. Principles and methods. In: Frackowiak RSJ, Friston KJ, Frith CD, Dolan RJ, Mazziotta JC eds. Human Brain Function. San Diego, CA: Academic Press; 1997: Hirao K, Ohnishi T, Hirata Y et al. The prediction of rapid conversion to Alzheimer s disease in mild cognitive impairment using regional cerebral blood flow SPET. Neuroimage 2005; 28: Nakano S, Asada T, Matsuda H et al. Donepezil hydrochloride preserves regional cerebral blood flow in patients with Alzheimer s disease. J Nucl Med 2001; 42: Nobili F, Koulibaly M, Vitali P et al. Brain perfusion follow-up in Alzheimer s patients during treatment with acetylcholinesterase inhibitors. J Nucl Med 2002; 43: Ceravolo R, Volterrani D, Tognoni G et al. Cerebral perfusional ef- 82 Hellenic Journal of Nuclear Medicine Ιανουάριος - Απρίλιος 2009

5 fects of cholinesterase inhibition in Alzheimer disease. Clin Neuropharmacol 2004; 27: Κlunk W, Engler H, Nordberg A et al. Imaging brain amyloid in Alzheimer s disease with Pittsburgh Compound-B. Ann Neurol 2004; 55: Mintum M, Larossa G, Sheline Y et al. [ 11 C]PIB in a nondemented population: potential antecedent marker of Alzheimer disease. Neurology 2006; 67: Nordberg A. Amyloid imaging in Alzheimer s disease. Neuropsychologia 2008; 46: Okamura N, Suemoto T, Shimadzu H et al. Stylbenzoxazole derivatives for in vivo imaging of amyloid plaques in the brain. J Neurosci 2004; 24: Mathis CA, Wang Y, Klunk WE. Imaging beta-amyloid plaques and neurofibrillary tangles in the aging human brain. Curr Pharm Des 2004, 10: McKeith I, Dickson D, Lowe J et al. Diagnosis and management of dementia with Lewy bodies: Third report of the DLB consortium. Neurology 2005; 65: Kemp P, Holmes C. Imaging in dementia with Lewy bodies: a review. Nucl Med Commun 2007; 28: Colloby SJ, Fenwick JD, Williams ED et al. A comparison of 99m Tc- HMPAO SPET changes in dementia with Lewy bodies and Alzheimer s disease using statistical parametric mapping. Eur J Nucl Med Mol Imaging 2002; 29: Lobotesis K, Fenwick J, Philps A et al. Occipital hypoperfusion on SPET in dementia with Lewy bodies but not AD. Neurology 2001; 56: Minoshima S, Foster N, Sima A et al. Alzheimer s disease versus dementia with Lewy bodies;cerebral metabolic distinction with autopsy confirmation. Ann Neurol 2001; 50: O Brien JT, Colloby S, Fenwick J et al. Dopamine transporter loss visualized with FP-CIT SPET in the differential diagnosis of dementia with Lewy bodies. Arch Neurol 2004; 61: Costa DC, Walker Z, Walker R et al. Dementia with Lewy bodies versus Alzheimer s disease. Role of dopamine transporter imaging. Movement Disorders 2003; 18: S34-S Costa DC, Walker LWH, Walker S et al. Dopamine transporter loss in dementia with Lewy bodies and Parkinson s disease compared with Alzheimer s disease and controls (abstr). J Nucl Med 1998; 39: McKeith I, O Brien J, Walker Z et al. Sensitivity and specificity of dopamine transporter imaging with 123 I-FP-CIT SPECT in dementia with Lewy bodies: a phase III, multicentre study. Lancet Neurol 2007; 6: Neary D, Snowden J, Gustafson L et al. Frontotemporal lobar degeneration: a consensus on clinical diagnostic criteria. Neurology 1998; 51: Jeong Y, Cho SS, Park JM et al. 18 F-FDG PET findings in frontotemporal dementia: a SPM analysis of 29 patients. J Nucl Med 2005; 46: McNeill R, Sare G, Manoharan M et al. Accuracy of single-photon emission computed tomography in differentiating frontotemporal dementia from Alzheimer s disease. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2007; 78: Costa DC, Ell PJ. Brain Blood Flow in: Neurology and Psychiatry. Churchill and Livingstone Publ; Edinbrough; 1991: Ziesman H, O Malley J, Thrall J. Nuclear Medicine: The Requisites. Mosby and Elsevier publ. Philadelphia 2006: Carmago EE. Brain SPET in Neurology and Psychiatry. J Nucl Med 2001; 42: 611. } Brief Review Molecular imaging of cerebral blood flow and metabolism with SPET and PET in principal dementias George Gerasimou, Sevasti Bostantjopoulou, Anna Gotzamani-Psarrakou Abstract In this review article the significance of molecular imaging techniques, single photon emission tomography and positron emission tomography (SPET and PET), in the diagnosis and differential diagnosis of various types of dementia is described. A major part of this article is focused on molecular imaging in Alzheimer s disease where parietal, temporal and posterior cingulate cortex hypoperfusion and hypometabolism are the predominant findings in molecular imaging modalities. In cases of mild amnestic cognitive impairment, molecular SPET imaging can differentiate patients converting to Alzheimer s disease from non converters. Molecular SPET imaging with pre-synaptic dopamine receptors radioligand ( 123 I- ioflupane or DaTSCAN), is the method of choice in order to differentiate Alzheimer s disease from Lewy body dementia. Finally, nuclear medicine procedures support the diagnosis in fronto-temporal and multi-infarct dementia. Hell J Nucl Med 2009; 12(1): Keywords: Dementia Cerebral blood flow Brain metabolism in specific areas SPET scan PET scan Correspondence address: George Gerasimou MD, Associate Director Nuclear Medicine 2 nd Laboratory of Nuclear Medicine, AHEPA University Hospital 1, St Kyriakidi street,thessaloniki, P.C , Macedonia-Greece Tel: , Fax: [ 83

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Aνοια ακριβής συχνότητα επιπολασµός των διαφόρων τύπων άνοιας???? διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Μνήμης. Άνοιες: Κλινική Εικόνα και Μοριακοί Μηχανισμοί. Ζαγανάς Ιωάννης. Ιανουάριος 2011

Μηχανισμοί Μνήμης. Άνοιες: Κλινική Εικόνα και Μοριακοί Μηχανισμοί. Ζαγανάς Ιωάννης. Ιανουάριος 2011 Μηχανισμοί Μνήμης Άνοιες: Κλινική Εικόνα και Μοριακοί Μηχανισμοί Ζαγανάς Ιωάννης Ιανουάριος 2011 «Oι χαρές, οι απολαύσεις, το γέλιο και η ευχαρίστηση, αλλά και οι λύπες, ο πόνος, η μελαγχολία και ο θρήνος,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer

Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΙΔΡΥΜΑ ΙΑΤΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ (ΙΙΒΕΑΑ) Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΒΕΚΡΕΛΛΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, PhD Κέντρο Νευροεπιστημών ΙΙΒΕΑΑ Centre for Experimental Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 3 ο

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 3 ο Τεύχος 6 ο - Άρθρο 3 ο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER 11 Ιουνίου, 2010 Ομάδα εργασίας άνοιας νόσου Alzheimer Μετάφραση-επεξεργασία: Τσίντου Μαγδαληνή* Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. *Editor

Διαβάστε περισσότερα

Alzheimer: Νέες διαστάσεις στην προσέγγιση της νόσου

Alzheimer: Νέες διαστάσεις στην προσέγγιση της νόσου Alzheimer: Νέες διαστάσεις στην προσέγγιση της νόσου Μαγδαληνή Τσολάκη, MD, PhD Νευρολόγος-Ψυχίατρος, Θεολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Α.Π.Θ. Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer ΠΕΡΙΛΗΨΗ./"'

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Μετωποκροταφική Άνοια Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Δομή της παρουσίασης: Α. Pick, Νόσος Pick, Σωμάτια Pick Το πρόβλημα της ταξινόμησης: - μετωποκροταφική άνοια - γνωσιακή σημασιολογική άνοια - προϊούσα

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΓΙΑ ΝΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΘΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ALZHEIMER Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer Περιγραφή της περίπτωσης (Ι) Γυναίκα 43 ετών διακομίσθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών από την οικογένειά της λόγω διαταραχών μνήμης. Η ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Αγγειακή άνοια Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Τι είναι αγγειακή άνοια; Η αγγειακή άνοια θεωρείται η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σοβαρή γνωστική απώλεια λόγω: αγγειακής εγκεφαλικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ KAI ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Γενετική απεικόνιση και η νόσος του Αλτσχάιμερ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αγγειακή άνοια. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αγγειακή άνοια Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Άνοια-Ορισμός Διαταραχή που χαρακτηρίζεται από εξασθένηση της μνήμης και τουλάχιστον μιας ακόμη νοητικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΩΠΟΚΡΟΤΑΦΙΚΗ ΑΝΟΙΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΩΠΟΚΡΟΤΑΦΙΚΗ ΑΝΟΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΩΠΟΚΡΟΤΑΦΙΚΗ ΑΝΟΙΑ Γιαννοπούλου Γ. Κωνσταντίνα Επιμελήτρια Α Υπεύθυνη Ιατρείου Άνοιας Γ.Ν.Α. Λαϊκό ΕΙΣΑΓΩΓΗ Tεκμηριωμένες φαρμακευτικές μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Η Νόσος Alzheimer σήμερα!

Η Νόσος Alzheimer σήμερα! Η Νόσος Alzheimer σήμερα! Δρ Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών Παθήσεων Εγκεφάλου - Ιατρείου Μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια: Αντιμετώπιση από υπηρεσίες Κοινωνικής Ψυχιατρικής

Άνοια: Αντιμετώπιση από υπηρεσίες Κοινωνικής Ψυχιατρικής Άνοια: Αντιμετώπιση από υπηρεσίες Κοινωνικής Ψυχιατρικής ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ 49, 55-59, 2012 θεοφανησ βορβολακοσ* Περίληψη η ανοϊκή συνδρομή θεωρείται μείζων πρόβλημα δημόσιας υγείας. Πολλοί επιστήμονες από διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ο εγκέφαλος Ο εγκέφαλος µας επιτρέπει να αντιλαµβανόµαστε το περιβάλλον και τον εαυτό µας (Εικόνα 1). Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Alzheimer: Η πρόκληση του 21 ου αιώνα

Νόσος Alzheimer: Η πρόκληση του 21 ου αιώνα Νόσος Alzheimer: Η πρόκληση του 21 ου αιώνα ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ Νευρολόγος Ψυχίατρος Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών Παθήσεων Εγκεφάλου - Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΕΣ Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου

ΑΝΟΙΕΣ Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου 1 ΑΝΟΙΕΣ Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου ΑΝΟΙΑ: Γενικά στοιχεία - Ορισμοί Ως άνοια (α + νούς) θεωρείται η παθολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από επίκτητη και σοβαρή έκπτωση των νοητικών λειτουργιών που

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Φυσική ιστορία της νόσου Πάρκινσον Διάγνωση 5 έτη 10 έτη 15 έτη Εξέλιξη Δυσκαμψία Βραδυκινησία

Διαβάστε περισσότερα

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Πυρηνική Ιατρική Εισαγωγή Η Πυρηνική Ιατρική είναι κλάδος της ιατρικής που

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA 2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2013 17:00-17:15 Προσέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 317160-3 Το παρόν τεύχος επιμελήθηκε η επιστημονική ομάδα της ΚΛΙΜΑΚΑ Σύνταξη Αρχειοθέτηση Αφρ. Στελούδη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η νοσος 1 Alzheimer σήμερα Αρχικά στάδια 2 της νόσου Οφέλη από την 3 έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» Εκπόνηση : Χατζή Κατερίνα ΑΜ:11625 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας,

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή)

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) «Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) Τι είναι, τι δεν είναι, τι μπορούμε να κάνουμε για το παιδί Παναγιώτης Σίμος, Ph.D. Επίκτητη vs. Αναπτυξιακή δυσκολία ανάγνωσης Δυσλεξία vs. «φτωχή» αναγνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Eυθυμιόπουλος Σπύρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Γρηγοριάδης Ν. Αν. Καθηγητής Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Επεξεργασία εικόνας και video για Ιατρικές Εφαρμογές στην Καρδιολογία και στην έγκαιρη πρόγνωση Alzheimer Δρ. Γιάννης Κομπατσιάρης - Ερευνητής Β - ΙΠΤΗΛ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 1.2.1) Εγκεφαλονωτιαίο νευρικό σύστημα... 11 1.2.2) Αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα... 21

Περιεχόμενα 1.2.1) Εγκεφαλονωτιαίο νευρικό σύστημα... 11 1.2.2) Αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα... 21 1 :. 2009 2 3 4 : 5 Περιεχόμενα... 5... 6 1... 7 1.1)... 7 1.2)... 11 1.2.1)... 11 1.2.2) ( )... 21 1.3)... 24 1.4)... 29 2... 29 2.1)... 29 2.2) -... 31 2.2.1)... 31 2.2.2)... 34 2.3)... 52 2.3.1)...

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA 2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2013 17:00-17:15 Προσέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος Στερητικά Συμπτώματα Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Εκδηλώσεις αμέσως μετά τη διακοπή του καπνίσματος Στερητικές εκδηλώσεις - ταξινόμηση Εργαλεία διάγνωσης και καταγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Νέα δεδομένα στην Αντιμετώπιση των Διαταραχών Συμπεριφοράς και Ψυχιατρικών Συμπτωμάτων της νόσου Alzheimer. Γιάννης Παπατριανταφύλλου

Νέα δεδομένα στην Αντιμετώπιση των Διαταραχών Συμπεριφοράς και Ψυχιατρικών Συμπτωμάτων της νόσου Alzheimer. Γιάννης Παπατριανταφύλλου Νέα δεδομένα στην Αντιμετώπιση των Διαταραχών Συμπεριφοράς και Ψυχιατρικών Συμπτωμάτων της νόσου Alzheimer Γιάννης Παπατριανταφύλλου Ιατρείο Διαταραχών Μνήμης & Νοητικών Λειτουργιών Νευρολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Οστά κρανίου από το πλάϊ Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό οστό Σφηνοειδές οστό Κροταφικό οστό Ηθμοειδές οστό Άνω γνάθος Ινιακό οστό Κάτω γνάθος Οστά από εμπρός Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Συμμετοχής Εταιρειών

Έντυπο Συμμετοχής Εταιρειών Έντυπο Συμμετοχής Εταιρειών Χαιρετισμός Αξιότιμε κύριε / Αξιότιμη κυρία, Η Ελληνική Εταιρεία Άνοιας βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει την οργάνωση του 3ου Συνεδρίου Master Classes in Dementia

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα με χρόνιες ρινικές εκκρίσεις και αίσθημα πίεσης στο γναθιαίο κόλπο Παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

BRAIN MATTERS INSTITUTE. Προγράμματα. Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2015. Promoting Excellence in Mental Health through Learning

BRAIN MATTERS INSTITUTE. Προγράμματα. Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2015. Promoting Excellence in Mental Health through Learning BRAIN MATTERS INSTITUTE Προγράμματα Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2015 Στόχος του η Προώθηση της Ψυχικής Υγείας μέσα από την Μάθηση Promoting Excellence in Mental Health through Learning www.brainmattersinstitute.com

Διαβάστε περισσότερα

Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε.

Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε. Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε. Μήνυμα Προέδρου Οργανωτικής Επιτροπής Αγαπητοί συνάδελφοι και συνεργάτες, Με ικανοποίηση αλλά και αίσθημα ευθύνης σας προσκαλώ στην παρακολούθηση της σειράς «Σεμιναρίων Νευρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΑΛΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ ΗΣ Σ Χ Ο Λ Η Ε Π Α Γ Γ Ε Λ Μ Α Τ Ω Ν ΥΓ ΕΙ Α Σ Κ Α Ι Π Ρ Ο ΝΟΙΑΣ Τ Μ Η Μ Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ι Κ Η Σ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις ευρετηρίου: νόσος του Πάρκινσον, µείζων κατάθλιψη, δυσθυµία, διαταραχές διάθεσης, άνοια.

Λέξεις ευρετηρίου: νόσος του Πάρκινσον, µείζων κατάθλιψη, δυσθυµία, διαταραχές διάθεσης, άνοια. ιαταραχές της διάθεσης και άνοια σε παρκινσονικούς ασθενείς Ε. Πάλλης, 1 Ι. Πεδιαδίτης, 2 Ε. Καναβάκης, 3 Η. Πρασσάς 1 1 Νευρολογικό, 2 Παθολογικό, 3 ΨυχιατρικόΤµήµα Βενιζελείου Περιφερειακού Γενικού Νοσοκοµείου

Διαβάστε περισσότερα

68 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), 2011. Α. Λαγούδης, Β. Μποζίκας. Α Ψυχιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη

68 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), 2011. Α. Λαγούδης, Β. Μποζίκας. Α Ψυχιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 68 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 22 (1), 2011 Ενδιαφέρουσες Περιπτώσεις Case Report Α. Λαγούδης, Β. Μποζίκας Α Ψυχιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Ψυχιατρική 2011, 22:68 72 ΟCharles Bonnet

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Dr. Γιώργος ΜΙΧΑΗΛ BSCCP/RCOG DT Diploma in Colposcopy Ο Ο τραχηλικός καρκίνος αποτελεί μια πολύ σπάνια συνέπεια μιας ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ TI EINAI Το RLS είναι μία συνηθισμένη αισθητικοκινητική διαταραχή, που συχνά υπο-διαγιγνώσκεται και η οποία χαρακτηρίζεται από ακατανίκητη επιτακτική ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης. 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης. 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Τα Βασικά Γάγγλια Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 4 διακριτά υποσυστήματα που αλληλεπιδρούν Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int

Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int Δημοσίευση HandTutor Enhanced Hand Rehabilitation after Stroke A Pilot Study στο περιοδικό Physiother Res Int 2011-03-15 12:25:14 Σκοπός Η μελέτη αξιολογεί τα θεραπευτικά αποτελέσματα της χρήσης του συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Φυσιολογική κίνηση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ 12&13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2012 Πρόγραμμα ALCOVE: Η χρήση των ψυχοτρόπων στην Άνοια, ευρωπαϊκές απόψεις και οδηγίες, Focus Group για την Ελλάδα Το ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ αξιολογείται με 6 μόρια

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Όργανα Στόχος: Εγκέφαλος Οι Βλάβες, η Διάγνωση, η Θεραπεία

Υπέρταση και Όργανα Στόχος: Εγκέφαλος Οι Βλάβες, η Διάγνωση, η Θεραπεία Υπέρταση και Όργανα Στόχος: Εγκέφαλος Οι Βλάβες, η Διάγνωση, η Θεραπεία Βέμμος Κ., Παθολόγος Μονάδα Οξέων Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων Θεραπευτική Κλινική, Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΠΙΝΘΗΡΟΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΕ ΤC99m-TETROFOSMIN Γεωργοσοπούλου Μ, Λύρα Σ, Χατζηλύρα Π Γεωργούντζος Β, Παππάς, Μανδάλου Α, Τσουρούλας Μ, Στριγγάρης Κ, Βλάχος Λ Εργ. Ακτινολογίας Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ANOIA-ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Δημήτρης Π. Παπαδόπουλος-FESC. Επιμελητής Καρδιολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» Clinical Hypertension Specialist ESH

ANOIA-ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Δημήτρης Π. Παπαδόπουλος-FESC. Επιμελητής Καρδιολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» Clinical Hypertension Specialist ESH ANOIA-ΥΠΕΡΤΑΣΗ Δημήτρης Π. Παπαδόπουλος-FESC Επιμελητής Καρδιολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» Clinical Hypertension Specialist ESH ΟΡΙΣΜΟΣ Άνοια είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από εξασθένηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Άντζελ Ιάκωβος Πνευμονολόγος Νεφρολόγος Παθολόγος

Άντζελ Ιάκωβος Πνευμονολόγος Νεφρολόγος Παθολόγος Θέσεις Αντιθέσεις Διάγνωση και θεραπεία του βρογχογενούς καρκίνου Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (ΡΕΤ) Άντζελ Ιάκωβος Πνευμονολόγος Νεφρολόγος Παθολόγος Διευθυντής Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική

Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική Λίγα λόγια για τις συνέπειες από τις σπινθηρογραφικές διαγνωστικές εξετάσεις Καρδιάς- Νεφρών- Σκελετού- Θυρεοειδούς- Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΤΙ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ? 3 Η αναπτυξιακή δυσλεξία και η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη ανάλυση λειτουργίας εγκεφάλου σε άτομα με τη νόσο Alzheimer βασισμένη στον αλγόριθμο τυχαίων δασών

Αυτόματη ανάλυση λειτουργίας εγκεφάλου σε άτομα με τη νόσο Alzheimer βασισμένη στον αλγόριθμο τυχαίων δασών Αυτόματη ανάλυση λειτουργίας εγκεφάλου σε άτομα με τη νόσο Alzheimer βασισμένη στον αλγόριθμο τυχαίων δασών Η ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Υποβάλλεται στην ορισθείσα από την Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ 91 ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Το ΗΚΓ/φημα συμπλήρωσε ήδη έναν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΙΑΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT Λύρα Μ, Γώγος Κ Φιλιππόπουλος Κ, Ιορδάνου Ι, Βλάχος Λ. Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35 Στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε επιστημονική εκδήλωση στο συνεδριακό χώρο του ξενοδοχείου Domes of Elounda με θέμα ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα