Ξεκινώντας από τον 14ο αιώνα και φτάνοντας μέχρι τα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ξεκινώντας από τον 14ο αιώνα και φτάνοντας μέχρι τα"

Transcript

1 Η απεικονιση τησ παναγιασ στη βενετοκρατουμενη κρητη του 15ΟΥ αιωνα Σταυρούλα Κορακή Αρχαιολόγος Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, το σημαντικότερο καλλιτεχνικό κέντρο είναι η Κρήτη, η οποία για τρεις περίπου αιώνες πρωτοστατεί στις τέχνες και τα γράμματα. Το βενετοκρατούμενο νησί, παρά τις επαναστάσεις, τα προβλήματα και τις αντιδράσεις που αντιμετώπιζε κάτω από την ξένη κυριαρχία, κατάφερε να δημιουργήσει συνθήκες κατάλληλες για την καλλιτεχνική και πνευματική ακμή του και να αποτελέσει πρότυπο καλλιτεχνικό κέντρο της περιόδου. Ξεκινώντας από τον 14ο αιώνα και φτάνοντας μέχρι τα μέσα του 17ου, η Κρήτη έχει να επιδείξει αξιόλογους ζωγράφους, που έχουν την ικανότητα να είναι «δίγλωσσοι», να δημιουργούν, δηλαδή, δουλεύοντας τόσο τη βυζαντινή τεχνοτροπία όσο και τη δυτική τέχνη. Καταφέρνουν να συνδυάσουν στοιχεία και από τις δύο παραδόσεις και έτσι να ικανοποιούν τις απαιτήσεις και των ορθόδοξων και των καθολικών πελατών τους. Συναντάμε έργα που εντυπωσιάζουν με τη σωστή εξισορρόπηση των χαρακτηριστικών των δύο τάσεων και με το άψογο αποτέλεσμα, που φανερώνει καλλιτέχνες που ξέρουν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών. 1 Τον 15ο αιώνα στοιχεία από τα αρχεία του νησιού κάνουν λόγο για 120 ζωγράφους στην πόλη του Χάνδακα. Ελάχιστοι από αυτούς μάς είναι γνωστοί σήμερα για τα έργα τους. Σε αυτούς ανήκουν ο Ανδρέας Παβίας, ο Ανδρέας Ρίτζος, ο Άγγελος Ακοτάντος και ο Νικόλαος Τζαφούρης. Καθώς τα ενυπόγραφα έργα είναι λίγα και το πρόβλημα ταύτισης των υπολοίπων με κάποιον καλλιτέχνη μεγάλο, πολλά είναι εκείνα που δεν μπορούν ούτε με σύγκριση τεχνοτροπίας, ούτε με πληροφορίες να αποδοθούν σε συγκεκριμένο καλλιτέχνη. Κατά συνέπεια είναι πολλοί και οι ζωγράφοι που, αν και γνωρίζουμε την ύπαρξή τους, δεν μπορούν να συσχετιστούν με κανένα έργο. Οι φορητές εικόνες αποτελούν την κυριότερη έκφραση της κρητικής τέχνης. Η εικόνα δημιουργεί και επιβάλλει μια αίσθηση παρουσίας, καθώς φέρνει τον πιστό σε προσωπική σχέση και επαφή με τον εικονιζόμενο άγιο. Η εικόνα είναι άφωνη, αλλά ταυτόχρονα «μιλάει». Ο πιστός έχει μπροστά σου το εικονιζόμενο πρόσωπο, με το οποίο ενώνεται, το συναντά, το ασπάζεται με τα χείλη, με τα μάτια, με την καρδιά του. Ο αγιογράφος από τη μεριά του δεν αυτοσχεδιάζει με εμπνεύσεις δικές του, αλλά υπακούει στις προτροπές και τις επιθυμίες του Τελετουργικού Πνεύματος. Όπως ο ιερέας λειτουργεί, παρόμοια ο σωστός θεολόγος και ο αληθινός αγιογράφος ιερουργούν, εξασκούν την ιερή τους τέχνη και διακονία. Γίνονται όργανα, λύρες του Πνεύματος. Σε αυτήν την κατάσταση της πνευματικής ωριμότητας, παραδιδόμενοι ολοκληρωτικά στη θεία βουλή, νιώθουν ότι Άλλος δρα, ενεργεί και φανερούται δι αυτών. Γι αυτό οι εικόνες ή είναι ανυπόγραφες ή έχουν την υπόμνηση «διά χειρός». 2 Βέβαια την εποχή, στην οποία αναφερόμαστε, όταν στην Κρήτη οι παραγγελίες εικόνων αγγίζουν τεράστιους αριθμούς και συχνά ο χρόνος παράδοσής τους είναι περιορισμέ- 1. Παναγία Οδηγήτρια, 15ος αι., 0,503x0,41 μ. Αθήνα, Βυζαντινό Μουσείο (Λ154-ΣΛ153). 34 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

2 2. Παναγία Γλυκοφιλούσα, Ανδρέας Ρίτζος, γ τέταρτο 15ου αι., 0,95x0,76 μ. Ρώμη, ιδιωτική συλλογή. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ. 113 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3. Παναγία του Πάθους, Ανδρέας Ρίτζος, 15ος αιώνας, 1,03x0,84 μ. Φλωρεντία, Galleria dell Academia. νος, αντιλαμβάνεται κανείς ότι η εικόνα δεν αποτελεί πια έργο μόνο του αγιογράφου, που ζωγραφίζει με ιδιαίτερη πνευματική και θρησκευτική κατάνυξη, αλλά και εξειδικευμένων επαγγελματιών ζωγράφων, που την αντιμετωπίζουν ως κάτι το εμπορεύσιμο και κερδοφόρο. Παρ όλα αυτά, οι εικόνες της περιόδου αυτής φανερώνουν εκπληκτική δεξιότητα των ζωγράφων της Κρήτης, η οποία έρχεται να ανταποκριθεί στις ιδιαιτερότητες της εποχής. Επίσης, πολύ σημαντικός στις εικόνες είναι ο συμβολισμός. Ο χρυσός κάμπος των εικόνων είναι ο έμπυρος ουρανός στον οποίο ζουν οι άγγελοι, το φως του Αγίου Πνεύματος, το φωτοστέφανο είναι η αγιότητα, ο κόκκινος μανδύας, στοιχείο των μαρτύρων, το χυμένο τους αίμα, το καστανόχρωμο μαφόριο της Παναγίας και τα χρυσοκέντητα σιρίτια η αυστηρή σοβαρότητα και ο πλούτος της πολύτιμης παρθενίας με τους τρεις αστέρες να συμβολίζουν την αειπαρθενία (προ τόκου, εν τόκω και μετά τόκον). 3 Μαζί με αυτά τα στοιχεία, οι στάσεις και οι χειρονομίες των μορφών έρχονται να συμπληρώσουν τους συμβολισμούς και να δημιουργήσουν τύπους και παραλλαγές και έτσι να παρουσιάσουν στοιχεία που μας βοηθάνε να αντιληφθούμε, εκτός των άλλων, και τις κοινωνικές συνθήκες της εποχής. Η απεικόνιση της Παναγίας είναι ίσως το πιο δημοφιλές θέμα της εποχής. Η αμεσότητα, που χαρακτηρίζει τη σχέση των πιστών με Αυτήν, είναι το στοιχείο που κυριαρχεί στις εικόνες της δυτικής ή βυζαντινής τεχνοτροπίας. Η Βρεφοκρατούσα Παναγία εκπέμπει τρυφερότητα αλλά και ανησυχία, κατανόηση αλλά και πίκρα. Το μελλοντικό πάθος του Υιού της και ο βαθμός εξωτερίκευσης των συναισθημάτων που προέρχεται από αυτό, είναι τα στοιχεία εκείνα που διαμορφώνουν τους τύπους απεικόνισης, τις εκφράσεις, τις χειρονομίες, την ατμόσφαιρα. Κάθε τύπος φανερώνει διαφορετικά νοήματα, αλλά όλοι έχουν ως κοινό στοιχείο την αγωνία και τη θλίψη της Παναγίας για όσα πρόκειται να συμβούν. Οι ανάγκες που κάθε φορά καλείται να ικανοποιήσει ένας ζωγράφος με το έργο του υπαγορεύουν τη δημιουργία διαφορετικών τύπων και παραλλαγών. Έτσι, ο τύπος της Παναγίας Οδηγήτριας υποδηλώνει την καθοδήγηση των πιστών από την Παναγία, η Παναγία Γλυκοφιλούσα την τρυφερότητα και τα ανθρώπινα συναισθήματα της Παναγίας προς τον Υιό της και ταυτόχρονα προς όλους τους χριστιανούς, η Παναγία του Πάθους το θείο πάθος, που ερχόμενο επιδεικνύει άλλους δρόμους για τη χριστιανοσύνη, η δυτική Madre della Consolazione, ή Παναγία η Παραμυθία, όπως αναφέρεται σε βυζαντινότροπες εικόνες, την παρηγοριά και την ανακούφιση που θα βρει κανείς στην αγκαλιά της Μητέρας όλων των χριστιανών. Μιλώντας για την απεικόνιση της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, η Παναγία η Οδηγήτρια αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη παράστασή της. Ο συγκεκριμένος εικονογραφικός 35

3 4. Παναγία Καρδιώτισσα, Άγγελος, β τέταρτο 15ου αι., 1,21x0,965 μ. Αθήνα, Βυζαντινό Μουσείο. 5. Παναγία Γαλακτοτροφούσα, Ανδρέας Ρίτζος, τελευταίο τέταρτο του 15ου αι. Αυγοτέμπερα σε ξύλο, 0,60x0,48 μ. Μόναχο, ιδιωτική συλλογή. τύπος και η ονομασία του, που προέρχεται από τη Μονή Οδηγών της Κωνσταντινούπολης, θεωρείται και δηλωτικός της ιδιότητας της Παναγίας ως καθοδηγήτριας των πιστών και ξεχωρίζει για τον μνημειακό του χαρακτήρα, την αυστηρή εξισορρόπηση των μορφών και την ιερατική επίσημη στάση, που εναρμονίζεται απόλυτα με την αυστηρότητα της έκφρασης στο πρόσωπο της Θεοτόκου. Όπως υποστηρίχθηκε από τον Πατριάρχη Φώτιο, ο αρχικός εικονογραφικός τύπος προήλθε από τη λατρευτική αχειροποίητη εικόνα της Μονής Οδηγών της Κωνσταντινούπολης. Σύμφωνα με αυτή την παράδοση, την εικόνα αυτή, την οποία είχε ζωγραφίσει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, βρήκε η αυτοκράτειρα Αθηναΐδα-Ευδοκία στα Ιεροσόλυμα και την έστει - λε δώρο στην αδελφή του αυτοκράτορα συζύγου της Θεοδόσιου Β του Μικρού, την Πουλχερία. Η Πουλχερία κατέθεσε την εικόνα σαν προσκύνημα στη Μονή Οδηγών, που ίδρυσε στην Κωνσταντινούπολη, απ όπου πήρε και ο τύπος το όνο - μά του. 4 Στον κλασικό τύπο της παράστασης εικονίζεται η Παναγία με το ένα χέρι να κρατά τον Χριστό και το άλλο ακουμπισμένο στο στήθος της σε στάση δέησης, καθώς ατενίζει τον πιστό, ενώ ο Χριστός, καθισμένος μετωπικά απέναντι από τον πιστό, καλυμμένος με το χιτώνα του, με το ένα του χέρι να κρατά κλειστό ειλητάριο, το οποίο συχνά στηρίζει πάνω στο πόδι του, και με το άλλο να ευλογεί τον πιστό. Οι μορφές χαρακτηρίζονται από σοβαρότητα και μεγαλοπρέπεια και οι χειρονομίες και οι εκφράσεις τους δεν είναι τόσο έντονες όσο σε άλλες παραστάσεις της Βρεφοκρατούσας Παναγίας (εικ. 1). Μια άλλη απεικόνιση της Παναγίας είναι αυτή της Γλυκοφιλούσας, η οποία εικονίζει την Παναγία να γλυκοφιλά το Θείο Βρέφος και απαντά και στη βυζαντινή τέχνη, με σημαντικότερο παράδειγμα την Παναγία του Βλαντιμίρ. Τα κύρια χαρακτηριστικά της εικόνας, όπως έχει παρατηρήσει και ο καθηγητής Κ. Καλοκύρης, είναι η επαφή των δύο προσώπων και ο εναγκαλισμός. Από τη μία οι εσωτερικοί θλιβεροί λογισμοί της Θεοτόκου μετά την αποκάλυψη των παθών και του θανάτου του Υιού της και από την άλλη η εσωτερική θλίψη του Χριστού, ο οποίος σφίγγει τη μητέρα του και πολλές φο - ρές ακουμπάει το μάγουλό του πάνω στο δικό της ή το χέρι του πάνω στο δικό της. Αυτό που κάνει την εικόνα της Γλυκοφιλούσας να διαφέρει από τις υπόλοιπες είναι ότι στις άλλες παραστάσεις δίνεται βάση στη θεότητα του Χριστού, ενώ στην παράσταση της Γλυκοφιλούσας τονίζονται τα ανθρώπινα συναισθήματα, δηλαδή η μητρική αγάπη και στοργή. Οι πιστοί υμνούν την Παναγία ως Βασίλισσα και Δέσποινα του κόσμου, ως κεχαριτωμένη και ευλογημένη, αλλά η ίδια κατέρχεται τρόπον τινά από το θρόνο της, γίνεται η Μητέρα, που ζει την αγωνία του παιδιού της, όπως όλες οι μητέρες του κόσμου. Ο πιστός δεν θέλει να βλέπει την Παναγία μόνο στον ουρανό, περιβεβλημένη από τη δόξα της. Την θέλει να ασκεί τα μητρικά της καθήκοντα και στη Γη, να βαστάζει τον 36 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

4 πόνο της φτώχειας, της αδικίας, της ασθένειας. Γιατί έτσι μπορεί πιο εύκολα να την πλησιάσει, να την παρακαλέσει να μεσιτεύσει δίπλα στον Υιό της. Ακριβώς αυτήν την ελπίδα και το θάρρος χαρίζει στους πιστούς η εικόνα της Γλυκοφιλούσας. Ο Καλοκύρης παρατηρεί για την παράσταση της Γλυκοφιλούσας ότι «πολλές φορές έχεις την εντύπωση ότι η Θεοτόκος δεν είναι η θωπεύουσα και η γλυκοφιλούσα, αλλά η θωπευόμενη και ηδέως ασπαζόμενη από το Θείο Βρέφος» (εικ. 2). 5 Η εικόνα της Παναγίας του Πάθους συνδέεται, σύμφωνα με την παράδοση, με την Υπαπαντή, που ο Γέροντας Συμεών με την προφητεία του προέδειξε τους άπιστους, τους πιστούς και τη θλίψη της Παναγίας κάτω από το σταυρό, που ήταν το αποκορύφωμα των πόνων και των δοκιμασιών της. Γέννησε τον Χριστό μέσα σε στάβλο, έζησε την καταδίωξη από τον Ηρώδη, είδε την αντίδραση και την αμφιβολία στα μάτια του κόσμου και τελικά τη Σταύρωση του Υιού της. Όλα αυτά μπορεί να την πλήγωσαν, αλλά ταυτόχρονα την έκαναν και ευαίσθητη στα μά - τια των πιστών. Ο Χριστός, τη στιγμή που ήταν στο σταυρό και παρ όλους τους φριχτούς πόνους του δεν ξέχασε τη μητέρα του, την οποία τη στιγμή που την παρέδωσε στα χέ - ρια του μαθητή του Ιωάννη την έκανε μητέ - ρα όλων των πιστών, καθώς ο Ιωάννης ήταν ο εκπρόσωπος όλων των Αποστόλων και των χριστιανών. Στις παραστάσεις αυτές, λοιπόν, που καθιερώθηκαν από τον Ανδρέα Ρίτζο τον 15ο αιώνα, εικονίζεται η Παναγία να κρατά το Θείο Βρέφος, το οποίο βρίσκει απάγκιο στην αγκαλιά της Μητέρας του. Δεξιά και αριστερά τους βρίσκονται οι Αρχάγγελοι Γαβριήλ και Μιχαήλ, οι οποίοι κρατούν τα σύμβολα του πάθους, δηλαδή τη λόγ - χη, το σπόγγο, το ακάνθινο στεφάνι, το δοχείο με όξος και χολή και το σταυρό. Ο 6. Madre della Consolazione, Νικόλαος Τζαφούρης, 0,56x0,45 μ. (χωρίς πλαίσιο). Αθήνα, Συλλογή Κανελλοπούλου. Χριστός, αντικρίζοντάς τους τρομάζει και φωλιάζει στην αγκαλιά της Παναγίας, η οποία παρουσιάζεται για μία ακόμα φορά θλιμμένη, γνωρίζοντας το μελλοντικό πάθος του Υιού της. Η παράσταση αυτή αποτελεί την πιο δηλωτική του θείου πάθους και έρχεται να προσθέσει στο ανάστροφο πέλμα το λυμένο σανδάλι και τα σταυρωμένα πόδια, που μέχρι τώρα τόνιζαν το πάθος, και τους Αρχαγγέλους, που πάντα συμπληρώνουν την παράσταση κρατώντας τα σύμβολα του πάθους (εικ. 3). 6 Η Παναγία Καρδιώτισσα, που παρουσιάζεται σε μια σειρά κρητικών εικόνων του 15ου αιώνα με σημαντικότερη αυτή του Βυζαντινού Μουσείου, έχει ζωγραφιστεί από τον Άγγελο. Στον τύπο εικονίζεται ο Χριστός να βρίσκεται στην αγκαλιά της Μητέρας του, αυτή τη φορά σε μια στάση που δεν είναι συνήθης. Έχει στραμμένα τα νώτα στον πιστό. Σχεδόν αιωρείται, καθώς η Παναγία τον κρατά μόνο με το αριστερό της χέρι, ενώ με το άλλο ακουμπά τον ώμο του. Ο Χριστός, γυρισμένος προς την Παναγία, έχει τα χέρια του υψωμένα προς τα πάνω (σαν σε δέηση), το πρόσωπό του ακουμπά σε αυτό της Θεοτόκου, το κεφάλι του γέρνει προς τα πί - σω και ο λαιμός του αφήνεται γυμνός. Το ιμάτιο που φορά εδώ είναι ανοιχτόχρωμο και κοντο - μάνικο και μία ζώνη περνά από τους ώμους και τη μέση του. Ο τύπος έχει βυζαντινό του πρότυ - πο αυ τό της Παναγίας Πελαγονίτισσας, στον οποίο εντυ πωσιάζει η ασυ - νήθιστη στάση του παιδιού και η περί - εργη θέση των χεριών του, στοιχεία, τα οποία, έστω και διαφοροποιημένα τα συναντάμε και εδώ. Άλλος τύπος που θα μπο ρούσε επίσης να θεωρηθεί ότι έχει κάποια σχέ - ση με αυτόν της Καρδιώτισσας είναι αυτός της Παναγίας Κυκκώτισσας, φη μισμένης από τη Μονή Κύκκου της Κύπρου, με κυριότερο παράδειγμα την εικό να στο Σινά. 7 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ. 113 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 37

5 Τέλος, χαρακτηριστικά, όπως το γυμνό πέλμα του Χριστού και το λυμένο σανδάλι που αιωρείται από το πόδι του, τα βρίσκουμε στις παραστάσεις της Παναγίας του Πάθους. Τα σύμβολα αυτά μαζί με τους αγγέλους που εδώ δεν κρατούν τα σύμβολα του Πάθους, αλλά σεβίζουν, συμπληρώνουν την παράσταση της Καρδιώτισσας, η οποία είναι από εκείνες της παιδικής ηλικίας του Χριστού που δηλώνουν το μελλοντικό πάθος. Δεν θα μπορούσε να αποτελεί μία ξέγνοιαστη στιγμή ανάμεσα στον Χριστό και τη μητέρα του, αφού τα πρόσωπα και των δύο φανερώνουν ανησυχία. Είναι έκδηλη τόσο η ανησυχία του παιδιού για το μελλοντικό πάθος όσο και η αγωνία της μητέρας του και η θλίψη της γι αυτό. Η ίδια στάση του παιδιού επαναλαμ βάνεται στην προεικονιστική παράσταση της θυσίας του Αβραάμ, όπου ο Ισαάκ γέρνει προς τα πίσω το κεφάλι του προτείνοντας το λαιμό του (εικ. 4). 8 Η Παναγία Γαλακτοτροφούσα είναι μια παράσταση η οποία, όπως και η Γλυκοφιλούσα, δίνει βάση στα ανθρώπινα συναισθήματα των δύο μορφών και όχι στη θεϊκή τους υπόσταση. Η παράσταση εικονίζει την Παναγία να κρατά στην αγκαλιά της τον Υιό της και να τον θηλάζει. Η σκηνή αυτή του γαλακτισμού αποτελεί ίσως την πιο δηλωτική απεικόνιση της ανθρώπινης υπόστασης του Χριστού και αναφορές για το θέμα αυτό υπάρχουν σε πλήθος βυζαντινών ομιλιών και ύμνων. Η παράσταση αρχικά περιλάμβανε στην εικονογραφία της στοιχεία που δηλώνουν το πάθος, δημιουργώντας έτσι μία σχέση με την Παναγία του Πάθους, με κοινό στοιχείο τους αρχαγγέλους με τα σύμβολα του πάθους. Σε κάποια κείμενα τονίζεται μάλιστα η αντίθεση ανάμεσα στη χαρά της Παναγίας τη στιγμή του θηλασμού και στον κατοπινό της πόνο τη στιγμή του εναγκαλισμού του νεκρού σώματος του παιδιού της. Γίνεται σύγκριση του μητρικού γάλακτος την ώρα του θηλασμού, από το οποίο ο Χριστός παίρνει ζωή, και του αίματος που τρέχει από τα πλευρά του μετά τη σταυρική του θυσία, με το οποίο ο Χριστός δίνει ζωή και ανοίγει νέους δρόμους για τη χριστιανοσύνη. Αργότερα, όμως, η παράσταση της Γαλακτοτροφούσας αποσπάται τελείως από το πάθος και μένει να παριστάνει μία πολύ τρυφερή και πάνω απ όλα ανθρώπινη σκηνή της Παναγίας και του Χριστού, της Μητέρας και του Βρέφους, αφήνοντας την Παναγία του Πάθους να εκφράζει όσο καμία άλλη το μαρτύριο του Θεανθρώπου. Πέρα από το θεολογικό περιεχόμενο της παράστασης υποστηρίζεται και το κοινωνικό. Η Γαλακτοτροφούσα Παναγία φαίνεται να αποτελούσε, όπως έχει παρατηρηθεί στις ανάλογες τοσκανικές εικόνες του 14ου αιώνα, μία παραινετική παράσταση για τις μητέρες που δεν ήθελαν να θηλάσουν, φαινόμενο συχνό εκείνης της εποχής. Την άποψη αυτή έρχεται να ενισχύσει και η μόνιμη απεικόνιση στις παραστάσεις της Κόλασης των κρητικών εικόνων των «καταραμένων» αυτών γυναικών που αρνούνταν να θηλάσουν. Στον αντίποδα θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο τρυφερής και ιδανικής μητέρας για τη γυναίκα της εποχής, αλλά και εγγύηση θεϊκής προστασίας προς τις εγκύους ή τις νεαρές μητέρες (εικ. 5). 9 Τέλος, ένας τύπος της Βρεφοκρατούσας Παναγίας δυτικής προέλευσης είναι αυτός της Madre della Consolazione, ο οποίος αναπτύχθηκε τον 15ο και 16ο αιώνα από τα κρητικά εργαστήρια και χαρακτηρίζεται από την ιδιαίτερη στάση του Χριστού και της Παναγίας. Η Παναγία εικονίζεται να κρατά τον Χριστό με το ένα της χέρι, ενώ με το άλλο να ακουμπά το γόνατό του. Φορά το δυτικό μαφόριο, με μία πόρπη μπροστά από το στήθος της και μία διάφανη μπόλια, δυτικής επίσης προέλευσης. Ο Χριστός κάθεται στο δεξί, συνήθως, χέρι της μητέρας του και σχεδόν πάντα σε στάση αντικίνησης, δηλαδή με το πρόσωπο στραμμένο προς τα αριστερά και τα πό - δια του προς την αντίθετη μεριά. Φορά κοντομάνικο χιτώνα, διάφανο πουκάμισο και ιμάτιο με χρυσοκονδυλιές, που καλύπτει μόνο τον ένα του ώμο. Με το ένα του χέρι, μπροστά από το στήθος της Παναγίας κρατά τη δυτική σφαίρα με το σταυρό στην κορυφή. Ο τύπος φαίνεται να καθιερώνεται από τον γνωστό κρητικό ζωγράφο Νικόλαο Τζαφούρη, με κυριότερα έργα του, με αυτό το θέμα, την Παναγία της Τεργέστης και την Παναγία της Συλλογής Κανελλοπούλου. Το θέμα ζωγραφίζεται ιδιαίτερα και τον 16ο και 17ο αιώνα από εργαστή - ρια της Δαλματίας. Η ιταλοκρητική αυτή παράσταση με τα δυτικά χαρακτηριστικά έχει πολλά στοιχεία που θα μπορούσαν να αποδοθούν σε παλαιολόγεια πρότυπα, όπως το άγγιγμα της Παναγίας στο γόνατο του Χριστού, που προϋπήρχε σε εικόνες βυζαντινές που εικόνιζαν την Παναγία Βρεφοκρατούσα. Επίσης, το όνομα Madre della Consolazione, που σημαίνει «Μήτηρ της Παραμυθίας» ή «Μήτηρ της Παρηγοριάς», θυμίζουν τις βυζαντινές επωνυμίες της Παναγίας «Παραμυθία», «Παυσολύπη», «Παρηγορίτισσα», αν και, εκτός από την τελευταία που υπάρχει στον ομώνυμο ναό της Άρτας, αναφέρονται μό - νο σε μαρτυρίες. Αλλά και το διάφανο ιμάτιο του Χριστού, σύμφωνα με έρευνες, έχει βυζαντινή προέλευση (εικ. 6). 10 Στους ζωγράφους της Κρήτης του 15ου αιώνα, παρόλο που φαίνεται να στερούνται φαντασίας και τόλμης και να επαναλαμβάνουν σειρές εικόνων που παριστάνουν τους βασικούς τύπους της Βρεφοκρατούσας Παναγίας, διακρίνεται αυτή η εξαιρετική ικανότητα να συνδυάζουν τη βυζαντινή τεχνοτροπία με την ιταλική και ανάλογα με τους πελάτες τους, που ανήκαν σε διάφορα κοινωνικά και θρησκευτικά στρώματα, να στηρίζονται στο αντίστοιχο πρότυπο. Έτσι, την αυστηρότητα της έκφρασης της κρητικής τέχνης έρχεται να συναντήσει η χαλαρότητα της μορφής της Δύσης, τις σωστά αποδομένες πτυχώσεις τα πιο έντονα χρώματα, τα τρία αστέρια του μαφορίου της Παναγίας η δυτική διάφανη μπόλια και η πόρπη της, τον ιδεαλισμό ο ρεαλισμός, το Βυζάντιο η Αναγέννηση. Βέβαια, με το πέρασμα του χρόνου και τη μεγαλύτερη επικοινωνία με τη Βενετία, τα δυτικά 38 τχ. 113 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

6 στοιχεία κερδίζουν αρκετό έδαφος σε μια κατηγορία κρητικών έργων, τα οποία αποκτούν έτσι τη λεγόμενη ιταλοκρητική απόχρωση. Με όλα αυτά τα συναισθήματα και τα νοήματα που προσφέρει η εικόνα της Παναγίας στους πιστούς, δεν είναι τυχαίο ότι εκείνη την εποχή αποτελεί την πλειονότητα των παραγγελιών των ορθοδόξων, των καθολικών και όλων των κατοίκων της Κρήτης, ξεκινώντας από τον πιο πλούσιο, που την εικόνα του θα πλαισίωνε χρυσωμένη κορνίζα, μέχρι και τον πιο φτωχό, που οι μορφές της Παναγίας και του Χριστού πάνω στο ξύλο θα φάνταζαν έτοιμες να τον αγγίξουν. Και δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι σήμερα, σε κάθε σπίτι υπάρχει μία εικόνα της Παναγίας να θυμίζει στον πιστό τη θυσία του Θεανθρώπου και τον πόνο της Θεοτόκου και κοιτάζοντάς την να παίρνει δύναμη και ελπίδα. Θησαυροί της Μονής Πάτμου, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα ΚΑΛΟΚΥΡΗΣ Κ., Άθως, Θέματα Αρχαιολογίας και Τέχνης, Αστήρ, Αθήνα ΚΟΝΟΜΟΣ Ν., Η χριστιανική τέχνη στην Κεφαλλονιά, Εργοστάσιο Γραφικών Τεχνών Ι. Μακρής Α.Ε., Αθήνα ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΔΑΚΗ-ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΟΥ Μ., «Μαρτυρίες ζωγραφικών έργων στο Χάνδακα σε έγγραφα του 16ου και 17ου αιώνα», Θησαυρίσματα 12 (1975), σ , «Ειδήσεις για την συντεχνία των ζωγράφων του Χάνδακα τον 16ο αιώνα», Πεπραγμένα του Δ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου, τόμ. Β, Αθήνα 1981, σ , «Οι Κρητικοί ζωγράφοι και το κοινό τους: Η αντιμετώπιση της τέχνης τους στη Βενετοκρατία», Κρητικά Χρονικά 26 (1986). σ ΜΑΛΤΕΖΟΥ Χ. (επιμ.), Venetiae quasi alterum Byzantium, Όψεις της Ιστορίας του Βενετοκρατούμενου Ελληνισμού, Αρχειακά τεκμήρια, Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού, ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗ Χ., Εικόνες, Μήτηρ Θεού, εκδόσεις Αδάμ, Αθήνα ΜΠΟΡΜΠΟΥΔΑΚΗΣ Μ., Εικόνες Κρητικής Τέχνης, Βικελαία Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο ΜΑΝΑΦΗΣ Κ. (επιμ.), Σινά, Οι θησαυροί της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ Ν. (επιμ.), Venetiae quasi alterum Byzantium. Από τον Χάνδακα στη Βενετία, Ελληνικές εικόνες στην Ιταλία, 15ος-16ος αιώνας, κατάλογος έκθεσης, Βενετία ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ Μ., Ο Κρητικός ζωγράφος Θεοφάνης, εκδόσεις Ι. Μονής Σταυρονικήτα, Άγιο Όρος 1986., Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση , τόμ. 1, ΕΙΕ, Αθήνα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Μ. Κωνσταντουδάκη-Κιτρομηλίδου, «Οι Κρητικοί ζωγράφοι και το κοινό τους: Η αντιμετώπιση της τέχνης τους στη Βενετοκρατία», Κρητικά Χρονικά 26 (1986), σ Μ. Χατζηδάκης, Ο Κρητικός ζωγράφος Θεοφάνης, Εκδόσεις Ι. Μονής Σταυρονικήτα, Άγιο Όρος 1986, σ Ι. Βράνος, Θέματα Αγιογραφίας, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 49, Μ. Μπορμπουδάκης, Εικόνες της Κρητικής Τέχνης, Βικελαία Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο 1993, σ. 504, Χ. Γκότσης, Ο μυστικός κόσμος των βυζαντινών εικόνων, Εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 1973, σ Στο ίδιο, σ Π. Βοκοτόπουλος, Ελληνική Τέχνη, Βυζαντινές Εικόνες, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1995, σ. 196, Χ. Μπαλτογιάννη, Εικόνες, Μήτηρ Θεού, εκδόσεις Αδάμ, Αθήνα 1994, σ Αναστασία Δρανδάκη, Εικόνες, 14ος-18ος αιώνας. Συλλογή Ρ. Ανδρεάδη, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2002, σ Μπαλτογιάννη, ό.π., σ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ Χ., Θησαυροί της Σίφνου, Εικόνες των Ναών και των Μονών, Εκδοτική Εταιρεία Μιχαήλ Τουμπή και Θεολόγου Χρ. Αλιπράντη, Αθήνα ΒΑΣΙΛΑΚΗ Μ. (επιμ.), Μήτηρ Θεού, Απεικονίσεις της Παναγίας στη βυζαντινή τέχνη, εκδ. SKIRA - Μουσείο Μπενάκη, κατάλογος έκθεσης, Αθήνα ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ Π., Εικόνες της Κέρκυρας, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1990., Ελληνική Τέχνη, Βυζαντινές Εικόνες, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα ΒΡΑΝΟΣ Ι., Θέματα Αγιογραφίας, εκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΓΚΟΤΣΗΣ Χ., Ο μυστικός κόσμος των βυζαντινών εικόνων, τόμ. Β, Έκδοσις Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα ΔΡΑΝΔΑΚΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ, Εικόνες 14ος-18ος αιώνας. Συλλογή Ρ. Ανδρεάδη, εκδ. SKIRA - Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα Θησαυροί του Αγίου Όρους, κατάλογος έκθεσης, Ιερά Κοινότης Αγίου Όρους Άθω, Θεσσαλονίκη Representing the Virgin in the Venetian Ruled Crete of the Fifteenth Century Stavroula Koraki From the fourteenth to the mid-seventeenth century, the island of Crete has played a leading role in arts and letters and has become the native land of remarkable artists who were able to produce bilingual works, that is, to paint both in the Byzantine and in the Western style. The image of the Virgin has always been a most popular subject of their repertoire. Even today her representation conveys maternal love and creates strong bonds with the believer who feels his relation with the Mother of God to be direct and full of compassion. The obligation of a painter to satisfy the needs of his broader clientele has resulted to the creation of various iconographic types of the Virgin, each investing the relation with the Virgin with a different meaning and symbolism. Thus, the type of the Virgin Hodegetria suggests her guidance of the believers, the Virgin of Tenderness denotes her affection and human feelings for her Son and concurrently for all Christians, the Virgin of Passion symbolizes the Divine Passion and its redeeming role, the Madre della Consolazione of the Byzantine in style Western icons indicates the comfort and relief one can find in the arms of the Mother of Christianity. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ. 113 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 39

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία

Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία Ενότητα Ε: Μεταβυζαντινή Τέχνη (1453 αρχές 19ου αι.) Αρχιτεκτονική - Ζωγραφική. Στουφή - Πουλημένου Ιωάννα Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν Τμῆμα Θεολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία του Άρακα Ελληνικά

Παναγία του Άρακα Ελληνικά 1 Παναγία του Άρακα Ελληνικά 2 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΑΚΑ Ο ναός της Παναγίας του Άρακα που φαίνεται να κτίστηκε γύρω στο 1191, πιθανότατα πήρε το όνομά του από το «αρακάς», όπως και πολλά άλλα φυτονυμικά επώνυμα

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Το έργο και η εποχή του Θεοφάνη

ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ. Το έργο και η εποχή του Θεοφάνη ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Το έργο και η εποχή του Θεοφάνη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά για την Κρητική σχολή 3 Τεχνοτροπία 5 Εικόνες.9 Πηγές, συνεργασία, επικοινωνία 13 2 Γενικά για την Κρητική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Έχοντας υπόψη:

ΑΠΟΦΑΣΗ. Έχοντας υπόψη: ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ EΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5. 11. 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ, ΕΚΘΕΣΕΩΝ & ΕΚΠ/ΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΜΤΣΙΚΟ ΚΟΜΟ ΣΗ ΒΤΖΑΝΣΙΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΥΙΑ

Ο ΜΤΣΙΚΟ ΚΟΜΟ ΣΗ ΒΤΖΑΝΣΙΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΥΙΑ Ο ΜΤΣΙΚΟ ΚΟΜΟ ΣΗ ΒΤΖΑΝΣΙΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΥΙΑ Οι εικόνες Τα τελευταία χρόνια ολοένα αυξάνει το ενδιαφέρον για τη Βυζαντινή Αγιογραφία. Οι ειδικοί στα θέματα τέχνης ανακάλυψαν ότι εκείνα που νόμιζαν μέχρι πρόσφατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Α Περίοδος

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Α Περίοδος Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Α Περίοδος Μακρυνίτσα 2012 Λα Λα Λα Λα (2x) Ύµνος της οµάδας «Aγ. Γρηγόριος Παλαµάς» Όµορφος ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΕ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑΚΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2012-2013

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΕ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑΚΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2012-2013 ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΕ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑΚΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2012-2013 Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Αντωνίου 1. Περιγραφή εικόνας Η εικόνα παρουσιάζει τη φιγούρα του ιδρυτή του βυζαντινού κράτους Αγίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2009 Το σπίτι του Θεού Με αχνό το φως που µπαίνει στ Άγιο Βήµα και ξεθάρρεψε στου τέµπλου τις εικόνες πόσα χρώµατα ξεσπάνε κύµα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2012 Ύµνος της οµάδας «Παναγία Μυροβλύτισσα» Μύρο κι ευωδία, στην ανάσα Σου ακουµπάει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ ΑποτηνΠηγή http://www.webresources.eu/archives/color-theorypart-1-the-meaning-of-color Υποκειµενικότηταστοχρώµα Το χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμη κρητική εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην μονή Ιβήρων

Πρώιμη κρητική εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην μονή Ιβήρων Πρώιμη κρητική εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην μονή Ιβήρων Ευθύμιος ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ Περίοδος Δ', Τόμος ΚΗ' (2007) Σελ. 193-202 ΑΘΗΝΑ 2007 Ε. Ν. Τσιγαρίδας ΠΡΩΙΜΗ ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Πήρα ένα Α και το έκανα Αστέρι. Σαν τ αστέρι το λαμπρό εκείνο που οδήγησε τους Μάγους μια φορά στου Χριστού, στης Παναγιάς την Άγια Φάτνη και που σκόρπισε το φως και τη χαρά.

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Η αγιογραφία, στην ελληνορθόδοξη παράδοση, είναι γνωστό πως έχει μεγάλη ιστορία, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά έργα απ όλες της τις περιόδους.

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας.

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Ηγούμενος της νόμιμης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡ ΑΓΓΕΛΟΥ: ΕΝΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ ΚΡΗΤΗ

ΧΕΙΡ ΑΓΓΕΛΟΥ: ΕΝΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ ΚΡΗΤΗ ΧΕΙΡ ΑΓΓΕΛΟΥ: ΕΝΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ ΚΡΗΤΗ Μουσείο Μπενάκη Κεντρικό Κτήριο Εγκαίνια: 16 Νοεμβρίου 2010 Διάρκεια: 17 Νοεμβρίου 2010 16 Ιανουαρίου 2011 Η έκθεση: παρουσιάζει έναν επώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Ο μητρικός θηλασμός μέσα από την εικόνα και το λόγο

Ο μητρικός θηλασμός μέσα από την εικόνα και το λόγο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ- ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΗΛΑΣΜΟΥ: «ΜΙΛΕΝΑ ΡΟΥΣΚΟΒΑ» 27/2/2013-3/3/2013 ΞΑΝΘΗ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Ο μητρικός θηλασμός μέσα από την εικόνα και το λόγο Παπασωτηρίου Μαρίνα 1, Μάνδυλα Μαρία 2,Κουσουνής Αλέξανδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση. Εικόνες Μηνά εκ Μυριανθούσης και χειρόγραφα από τον Πεδουλά. (15ος & 17ος αιώνας)

Έκθεση. Εικόνες Μηνά εκ Μυριανθούσης και χειρόγραφα από τον Πεδουλά. (15ος & 17ος αιώνας) Έκθεση Εικόνες Μηνά εκ Μυριανθούσης και χειρόγραφα από τον Πεδουλά (15ος & 17ος αιώνας) Συνδιοργανωτές: Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου, Ιερά Μητρόπολις Μόρφου Συμμετέχοντες: Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινό Μουσείο Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ

Βυζαντινό Μουσείο Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ Βυζαντινό Μουσείο Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ Το Βυζαντινό Μουσείο βρίσκεται στην καρδιά της παλιάς Λευκωσίας, στο προαύλιο του καθεδρικού ναού του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, δίπλα στην Ιερά Αρχιεπισκοπή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Ι Δηµοτικό Σχολείο Πάφου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης» Συνεργαζόµαστε στις οµάδες µας και γράφουµε το δικό µας παραµύθι, χρησιµοποιώντας τις λέξεις: άµαξα, βαρέλι, βιολί, νησί, πειρατής, ήλιος, διαµάντι, πυξίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 18ου αιώνα στη Βέροια. Μετάπλαση του θέματος μιας βυζαντινής εικόνας του 14ου αιώνα

Εικόνα Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 18ου αιώνα στη Βέροια. Μετάπλαση του θέματος μιας βυζαντινής εικόνας του 14ου αιώνα Εικόνα Παναγίας Γλυκοφιλούσας του 18ου αιώνα στη Βέροια. Μετάπλαση του θέματος μιας βυζαντινής εικόνας του 14ου αιώνα Χρυσάνθη ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΤΣΙΟΥΜΗ Τόμος ΚΣΤ' (2005) Σελ. 381-388 ΑΘΗΝΑ 2005 Χρυσάνθη Μαυροπούλου-Τσιούμη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Eκκλησιαστικό Λύκειο - Γυµνάσιο Tήνου

Γενικό Eκκλησιαστικό Λύκειο - Γυµνάσιο Tήνου Γενικό Eκκλησιαστικό Λύκειο - Γυµνάσιο Tήνου 42 XPONIA ΠPOΣΦOPAΣ THNOΣ 1966-2008 Φέτος το Σχολείο μας συμπληρώνει σαράντα δυο χρόνια προσφοράς και διακονίας στο νησί της Τήνου, στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα