τεε_τακ τεχνική έκθεση εκέµβριος 2010

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "τεε_τακ τεχνική έκθεση εκέµβριος 2010"

Transcript

1 τεε_τακ ΤΕΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ - ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Πρεβελάκη & Γρεβενών Ηράκλειο Κρήτης Τηλ.: / Fax: Ιστοσελίδα: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 22.1 Παλαίκαστρο τεχνική έκθεση Ο Μ Α Α Σοφούλη Μαρία 22.2 Μουτσοπούλου Ευαγγελία 22.3 Μαραζάκης Μύρων 22.4 Ρουµπελάκης Εµµανουήλ 22.5 Κοκκινίδου Εύα εκέµβριος 2010

2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΕΕ/ΤΑΚ & ΝΟΜΑΡΙΑΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΟΜΑ Α 22 ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ. ΗΜΟΣ ITANOY OIΚΙΣΜΟΣ ΤΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 1. Οικισµός Τόπος Τοπίο και ευρύτερη περιοχή Το Παλαίκαστρο βρίσκεται στο ανατολικότερο σηµείο της Κρήτης στην Επαρχία Σητεία και -µέχρι σήµερα- είναι η έδρα του ήµου Ιτάνου. Απέχει από την πόλη της Σητείας 16χλµ και πρόκειται για το µεγαλύτερο οικισµό της επαρχίας µετά την πόλη της Σητείας- αφού αριθµεί 1084 κάτοικους και είναι χαρακτηρισµένος ως ενδιαφέρον, δυναµικός, µεσαίος οικισµός 1. Ο οικισµός εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000, και συγκεκριµένα σε ζώνη Τ.Κ.Σ 2 όπως και όλο το Β.Α άκρο της Κρήτης. 1 Απόφαση Νοµαρχίας Λασιθίου αρ. πρωτ3198/ Το ίκτυο Natura 2000 αποτελεί ένα Ευρωπαϊκό Οικολογικό ίκτυο περιοχών, οι οποίες φιλοξενούν φυσικούς τύπους οικοτόπων και οικοτόπους ειδών που είναι σηµαντικοί σε ευρωπαϊκο επίπεδο. Αποτελείται από δύο κατηγορίες περιοχών: τις «Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ)» (στα αγγλικά: Special Protection Areas - SPA) για την Ορνιθοπανίδα, -τους «Τόπους Κοινοτικής Σηµασίας (ΤΚΣ)» (στα αγγλικά: Sites of Community Importance - SCI). Το Β.Α άκρο της Κρήτης εντάσσεται και στις δύο ζώνες µε αποτέλεσµα πολλές περιοχές να αλληλεπικαλύπτονται _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 1

3 Πρόκειται για ένα πεδινό οικισµό που βρίσκεται σε υψόµετρο 30µ από τη θάλασσα. Ο οικισµός είναι προσανατολισµένος Β.Α κοιτάζοντας προς τον λόφο Καστρί που αποτελεί τοπόσηµο για την περιοχή. Την νοτιοδυτική πλευρά του οικισµού διασχίζει ποταµός, που τους περισσότερους µήνες είναι ξηρός και για το λόγο αυτό ονοµάζεται ξεροπόταµος. Η περιοχή κλείνει µε χαµηλούς λόφους και πίσω από αυτούς εκτείνεται το οροπέδιο του Καρυδίου. Το κλίµα είναι ξηροθερµικό, µε µεγάλη ηλιοφάνεια σε όλη την διάρκεια του έτους, γεγονός που, σε συνδυασµό µε τα χαµηλά επίπεδα βροχοπτώσεων, ευνοεί την φρυγανώδη βλάστηση. Επίσης ευνοείται η καλλιέργεια της αµπέλου και της ελιάς. Το Παλαίκαστρο βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα κοµβικό σηµείο µε αρκετά φυσικά και αρχαιολογικά ενδιαφέροντα. αρακτηριστικά αναφέρουµε ότι ο οικισµός είναι αναπτυγµένος κατά µήκος του οδικού άξονα Σητεία- Βάι- Ζάκρος. Έτσι, το περίφηµο φοινικόδασος του Βάι απέχει µόλις 8χλµ. από τον οικισµό, οι παραλίες του Κουρεµένου και της ιόνας βρίσκονται εκατέρωθεν του λόφου Καστρί, µόλις δυο χλµ. από τον οικισµό, το φαράγγι των οχλιακιών, µε µήκος 3χλµ, βρίσκεται σε απόσταση 5χλµ από τον οικισµό. Στην περιοχή, δίπλα στην παραλία της ιόνας εκτείνεται ο σπουδαίος αρχαιολογικός χώρος της Ελείας, επίσης η Μονή Τοπλού απέχει από το Παλαίκαστρο µόλις 11χλµ. Επίσης µέσα από τον οικισµό διέρχεται ο οδικός άξονας προς Ζάκρο. Η καίρια θέση του οικισµού επηρέασε άµεσα την οικιστική του ανάπτυξη, την οικονοµική και παραγωγική φυσιογνωµία του, όπως θα δούµε και παρακάτω _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 2

4 Ιστορικά Στοιχεία αρχαίοι χρόνοι Στην παραλία του Παλαίκαστρου στην θέση «Ρουσόλλακος» ανακαλύφθηκε µια µινωική πόλη που άκµασε την Υστεροµινωϊκή περίοδο, και αναφέρεται ως ραγµός και η ευρύτερη περιοχή ως Ελεία χώρα. Η πόλη καταλάµβανε έκταση περί τα πενήντα στρέµµατα και ήταν ατείχιστη, είχε δε ιδιαίτερα οργανωµένη πολεοδοµική ανάπτυξη. Το οικισµό διέσχιζε ένας κεντρικός δρόµος ενώ κάθετοι λιθόστρωτοι και συχνά βαθµιδωτοί δρόµοι διαιρούσαν την πόλη σε εννέα συνοικίες 3. Όσα από τα σπίτια ήταν πάνω στον κεντρικό δρόµο φαίνεται να είχαν επιβλητικές προσόψεις. Ίχνη κατοίκησης βρέθηκαν και στον λόφο Καστρί 4. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1902 από την βρετανική αρχαιολογική σχολή και συνεχίζονται µέχρι και σήµερα. νεότεροι χρόνοι Όσον αφορά τον οικισµό του Παλαίκαστρου η ιστορία είναι πιο πεζή. Η ετοιµολογία της ονοµασίας όπως αναφέρεται από τους κατοίκους, προέρχεται 3 κατά τον Στέργιο Σπανάκη σε κάθε συνοικία πιθανόν να κατοικούσε και από ένα γένος όπως αντίστοιχα συµβαίνει και σε ορισµένα χωριά της Κρήτης. 4 Κυρίως κεραµική της γεωµετρικής- ελληνιστικής εποχής _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 3

5 από κάποιο κάστρο που ήταν στον λόφο Καστρί, από το οποίο δεν έχει τίποτα διασωθεί. Το Παλαίκαστρο είναι ένας σχετικά «νέος»οικισµός που αναπτύχθηκε κυρίως από τις αρχές του 20ου αιώνα και έπειτα. Στις βενετσιάνικες απογραφές δεν αναφέρεται καθόλου. Πρώτη αναφορά βρίσκουµε στην τούρκικη απογραφή του 1881, όπου αναφέρεται ως «Παλαίκαστρο» µε143 ριστιανούς κάτοικους, ενώ το 1900 το συναντάµε µε το ίδιο όνοµα και µε 302 κάτοικους. Σύµφωνα µε µαρτυρίες κυρίως των κατοίκων, µιας και οι βιβλιογραφικές αναφορές είναι πενιχρές, η περιοχή που σήµερα καταλαµβάνει ο οικισµός αποτελούσε τις πεδινές καλλιεργήσιµες εκτάσεις των κατοίκων των ορεινών οικισµών του οροπεδίου του Καρυδίου (Μαγγασά, Μιτάτο, Ξερολίµνη, Μυσιργιού, ώνος και Πλατύβολα). Επίσης σε µεγάλο βαθµό η ευρύτερη περιοχή ιδιοκτησιακά άνηκε στη µονή Τοπλού 5. 5 Στις 24 Ιουνίου 1925 έγινε εφαρµογή του νόµου 3345 περί εφεδρικού ταµείου στην Κρήτη και κυρίως στον καταστατικό χάρτη της εκκλησίας Κρήτης ο οποίος τοποθετούσε τα όρια της µονής Τοπλού. Η επικύρωσή του έγινε από το γραφείο της µοναστηριακής επιτροπής Λασιθίου στη Νεάπολη στις 19 εκεµβρίου 1928 και πηγή της απόφασης ήταν ακριβές αντίγραφο από κώδικα της µονής. Τα όρια της µονής είναι από το ακρωτήριο του Κάβο σίδερου µέχρι τα όρια του χωριού Παλαίκαστρο και την περιοχή του Ανάλουκα προς την πόλη της Σητείας. Η ανάλυση των ορίων είναι κυριολεκτικά αναλυτικότατη και σε πολλά σηµεία µπορεί να δει κανείς ότι ο συντάκτης ήταν πολύ καλός γνώστης της περιοχής _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 4

6 Σήµερα στον οικισµό σώζονται µετόχια που χρονολογούνται τον 17ο αιώνα µε σαφείς κατασκευαστικές και µορφολογικές αναφορές στην Μονή Τοπλού. Ο οικισµός φαίνεται να αναπτύχθηκε κυρίως µε την διάνοιξη του οδικού άξονα Σητεία- Βαί Ζάκρος, οπότε οι απρόσιτοι ορεινοί οικισµοί εγκαταλείφθηκαν και οι κάτοικοι προτίµησαν να εγκατασταθούν στις πιο πεδινές περιοχές, στο γεωγραφικό χώρο που σήµερα καταλαµβάνει ο οικισµός. Αρχικά οι κάτοικοι οργανώθηκαν ανά γειτονιές ανάλογα µε τον τόπο καταγωγής τους, κάτι που σήµερα πλέον δεν είναι ευδιάκριτο. 2. Παραγωγική και Οικονοµική αναγνώριση Πρόκειται για µια κωµόπολη µε αρκετές οικιστικές παροχές όπως σχολεία (νηπιαγωγείο, δηµοτικό γυµνάσιο),κέντρο Υγείας, φαρµακείο, καταστήµατα, τράπεζες. µε τακτική καθηµερινή σύνδεση µε λεωφορεία µε την πόλη της Σητείας. Επίσης ως έδρα του ήµου Ιτάνου, στο Παλαίκαστρο βρίσκεται το δηµαρχείο, η οικονοµική υπηρεσία του ήµου και το τεχνικό τµήµα του ήµου _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο Οι κάτοικοι και οι αρχές του ήµου περηφανεύονται για το Λαογραφικό Μουσείο που στεγάζεται σε αποκαταστηµένο κρητικό παραδοσιακό οίκηµα. Η προσπάθεια ίδρυσης του µουσείου ξεκίνησε το 1987 από τους πολιτιστικούς συλλόγους του Παλαίκαστρου "Ελεία" και "Ίτανος" µε τη συµπαράσταση της Ιεράς Μονής Τοπλού και της τότε Κοινότητας. Το 1989 αγοράστηκε ένα 5

7 ερειπωµένο παραδοσιακό Κρητικό σπίτι και αµέσως άρχισε η αποκατάστασή του. Το 1995 µε τη βοήθεια του Οργανισµού Ανάπτυξης Σητείας αποπερατώθηκε και αµέσως άρχισε ο εµπλουτισµός του µε παλαιά αντικείµενα από την ευρύτερη περιοχή της επαρχίας. Το 1997 έγινε ο εγκαινιασµός του και σήµερα λειτουργεί µε την υποστήριξη της ηµοτικής Επιχείρησης του ήµου Ιτάνου. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι πρόκειται για ένα ενεργό, αναπτυσσόµενο οικισµό. Αυτό βέβαια που έδωσε ώθηση είναι ο τουρισµός, αφού βρίσκεται στο κέντρο πολλών κλασσικών τουριστικών προορισµών, µε σηµαντικότερο το φοινικόδασος του Βάι. Έτσι σήµερα η οικονοµία του Παλαίκαστρου στηρίζεται κυρίως στον τουρισµό και λιγότερο στην καλλιέργεια της γης. Πάντως, το Παλαίκαστρο ήταν πάντα εµπορικό κέντρο της περιοχής και είναι αποδεδειγµένο ότι στην περιοχή ανθούσε ο δευτερογενής τοµέας αφού ήταν γνωστό για τα σαµάρια και τα σιδηρουργία του. Επίσης ακόµη σώζεται στον οικισµό παλιό ελαιουργείο και αλευρόµυλος. Εξάλλου όλες οι παραπάνω βιοτεχνίες είναι στενά συνδεδεµένες µε την γεωργικές ασχολίες των κατοίκων. Παραδοσιακά λοιπόν ο οικισµός ήταν βασισµένος και στην κτηνοτροφία την γεωργία αλλά και την αλιεία _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 6

8 3. Απογραφή και αποτίµηση πολεοδοµικού πλούτου Σήµερα ο οικισµός είναι αναπτυγµένος γραµµικά κατά µήκος του οδικού άξονα Σητεία- Βάι. Εκεί εντοπίζεται και ο εµπορικός άξονας του οικισµού, ενώ στο µέσω περίπου του εκτείνεται η κεντρική πλατεία και η µεγάλη κεντρική εκκλησία σε τύπο σταυροειδή µε τρούλο, κατασκευασµένη το Ο οικισµός συνεχίζει και κατά µήκος του δρόµου που οδηγεί προς Ζάκρο. Πίσω τους κεντρικούς οδικούς άξονες, ο οικισµός αναπτύσσεται σε κάθετους και σύµφωνα µε την µορφολογία του εδάφους, που είναι πάντως σχετικά ήπια. Κατά µήκος του κεντρικού οδικού άξονα διασώζονται ψήγµατα παλαιότερων οικιστικών πυρήνων που χρονολογικά τοποθετούνται µεσοπολεµικά και έπειτα. Οικιστικοί πυρήνες µε αξιόλογα µορφολογικά χαρακτηριστικά, βρίσκονται διασκορπισµένοι στον υπόλοιπο οικισµό. Ένας τέτοιος οικιστικός πυρήνας µε χαρακτηριστικά κρητικών αγροτικών κτισµάτων επίσης σε µικρή έκταση διασώζεται γύρω από το λαογραφικό µουσείο. Το µοναστηριακό µετόχι του Αγίου Αντωνίου βρίσκεται στην ανατολική έξοδο του χωριού. ρονολογείται περί το 17 ο αιώνα και φαίνεται να λειτουργούσε αυτόνοµα από τον υπόλοιπο οικισµό, αφού άνηκε στην Μονή Τοπλού _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο Ο µοναδικός οικιστικός πυρήνας του οικισµού που σώζεται σε ικανοποιητική έκταση φαίνεται να είναι στο δυτικό άκρο του, κοντά στον ξεροπόταµο. Αναπτύσσεται κυκλικά σύµφωνα µε την µορφολογία του εδάφους κατά µήκος 7

9 ενός εσωτερικού οδικού άξονα του οικισµού. Περιλαµβάνει ισόγεια λαϊκά κτίσµατα µε χρήση κυρίως κατοικίας, αλλά και ένα αξιόλογο σύµπλεγµα κατοικιών µε χαρακτηριστικά κρητικής λαϊκής αρχιτεκτονικής. Τα παραπάνω σηµειώνονται και στον χάρτη που ακολουθεί _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 8

10 22.1 _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 9

11 4. Αρχιτεκτονική φυσιογνωµία, ταυτότητα και πολιτισµική ιδιοπροσωπεία γενική εικόνα του οικισµού- αλλοιώσεις Το µεγαλύτερο τµήµα του οικισµού αποτελείται από σύγχρονες κατασκευές µε αδιάφορα έως κακά µορφολογικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για διώροφες οικοδοµές από οπλισµένο σκυρόδεµα µε επιµήκη στενά µπαλκόνια, µορφολογία που παραπέµπει σε σύγχρονη πόλη παρά σε παραδοσιακό οικισµό. Υπάρχουν επίσης αρκετές περιπτώσεις όπου έχει γίνει προσθήκη ορόφου σε λίθινες κατασκευές µε αποτέλεσµα να έχουν χαθεί παντελώς όποια αξιόλογα µορφολογικά χαρακτηριστικά. Τέλος οι αποκαταστάσεις παλαιών κτισµάτων στην πλειοψηφία τους δεν είναι επιτυχείς µε χαρακτηριστικό ακόµα και το παράδειγµα του λαογραφικού µουσείου _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 10

12 Μορφολογική ανάλυση των οικιστικών πυρήνων Από τους µεµονωµένους οικιστικούς πυρήνες που αναφέρθηκαν παραπάνω µπορούµε να παρατηρήσουµε τα εξής, (τα οποία περιγράφονται και στις καρτέλες): Υπάρχουν κτίσµατα µεσοπολεµικά και έπειτα. Βρίσκονται κυρίως κατά µήκος του κεντρικού οδικού άξονα. Είναι κατασκευασµένα από λίθινο σκελετό µε πλάκα από οπλισµένο σκυρόδεµα και κάποια «νεοκλασικά» χαρακτηριστικά που εντοπίζονται στα κουφώµατα (ταπλαδωτά µε κασελίκι) και τραβηχτά πλαίσια γύρω από τα ανοίγµατα. Η τυπολογία πάντως µένει συνδεδεµένη µε τα παραδοσιακά πρότυπα. Έτσι τα κτίσµατα διαρθρώνονται γύρω από µια αυλή µε την εν σειρά παράταξη δωµατίων ανάλογα µε τις ανάγκες, και κάποια βοηθητικά προκτίσµατα στην αυλή-φούρνος- και πίσω από την κατοικία - στάβλος. Υπάρχουν κτίσµατα τυπικά κρητικά αγροτικά µε λίθινο φέροντα οργανισµό κάποια τοξωτά υπέρθυρα και στέγαση µε παραδοσιακό δώµα. Συναντήσαµε και ένα καµαρόσπιτο δυστυχώς σε ερειπειώδη κατάσταση διατήρησης. Τέτοια κτίσµατα συναντάµε διασκορπισµένα στο εσωτερικό του οικισµού. Οργανωµένα σε µια γειτονία βρίσκονται κυρίως γύρω από το λαογραφικό µουσείο, αλλά και στον οικιστικό πυρήνα στο δυτικό άκρο του οικισµού _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 11

13 Τα κτίσµατα του µετοχιού του Αγίου Αντωνίου έχουν σαφέστατα µορφολογικές οµοιότητες µε τα αντίστοιχα της Μονής Τοπλού (υπέρθυρα, κτίσιµο, κουφώµατα). παραδοσιακές βιοτεχνίες- δίκτυο άδρευσης Στην είσοδο του οικισµού συναντήσαµε σε ερειπιώδη κατάσταση έναν αλευρόµυλο, ο οποίος σήµερα ασφυκτιά γύρω από νεότερες κατασκευές. Βέβαια παλαιότερα- όταν ο µύλος λειτουργούσε- πρέπει να φανταστούµε ότι η γύρω περιοχή ήταν ακατοίκητη αφού παραδοσιακά τέτοιες κατασκευές συναντώνται αρκετά µακριά από κατοικηµένες περιοχές, αλλά και αρκετά κοντά σε αυτές για γρήγορη πρόσβαση. Πρόκειται για ένα πεταλόσχηµο µονόκαιρο 6 µύλο που διαρθρώνεται σε δύο επίπεδα. Η φτερωτή σήµερα έχει ολοσχερώς καταστραφεί. Το παραδοσιακό δώµα έχει αντικατασταθεί. Το πάνω επίπεδο ήταν πιθανότατα κατοικία ενώ στο κάτω επίπεδο µε την µικρή αυλή γινόταν όλες οι συναλλαγές, όπως η παραλαβή του «αλέσµατος», η παράδοση το ζύγισµα κ.λ.π. υστυχώς δεν σώζονται εξαρτήµατα. 6 Μονόκαιρος χαρακτηρίζεται ο µύλος που αλέθει µόνο προς µια κατεύθυνση του αέρα, καθώς η φτερωτή του είναι σταθερά προσανατολισµένη. Υπάρχουν και οι πολύκαιροι µύλοι µε κυκλικό σχήµα και µετακινούµενη φτερωτή _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 12

14 Στο κάτω τµήµα του οικισµού υπάρχει ένα παραδοσιακό ελαιοτριβείο φάµπρικά. Η χωροθέτησή του δεν είναι τυχαία καθώς βρίσκεται σε σχετικά αποµακρυσµένη θέση από τον οργανωµένο οικισµό, κοντά στον ξεροπόταµο, αν αναλογιστεί κανείς ότι όταν λειτουργούσε είχε έντονη δυσοσµία από τα υπολείµµατα του αλέσµατος (κατσίγαρος). Το ελαιοτριβείο είναι κατά τα τυπικά πρότυπα. Πρόκειται για ένα στενόµακρο κτίσµα που κατά µήκος διαρθρώνεται σε δύο επίπεδα. Είναι εµφανής ο διαχωρισµός του πιεστηρίου και του αλωνιού. Ο ξεροπόταµος που διασχίζει την κάτω νοτιοδυτική πλευρά του οικισµού, επηρέασε την ζωή των κατοίκων του. Κατά µήκος του ποταµού σώζονται δεξαµενές ενώ στο Ν.Α άκρο βρίσκεται συγκρότηµα µε βρύσες που αποτελούσε σηµείο συνάντησης για τους κατοίκους, λίγο πιο κάτω υπάρχουν τα πλυσταριά. Βέβαια σήµερα το σηµείο έχει εγκαταλειφθεί, κατά πολύ αλλοιωθεί και σε καµιά περίπτωση δεν έχει την αίγλη του παρελθόντος. Επίσης κατά µήκος του ξεροπόταµου υπάρχουν δεξαµενές και πηγάδια _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 13

15 5. Υφιστάµενο Νοµοθετικό Πλαίσιο- Κατευθύνσεις Προστασίας Το Παλαίκαστρο είναι ένας σύγχρονος οικισµός µε ελάχιστα παραδοσιακά µορφολογικά χαρακτηριστικά. Οι κάτοικοί του ζουν στον ρυθµό της εποχής, έφυγαν από δύσβατους ορεινούς οικισµούς και µετοίκισαν στο Παλαίκαστρο θέλοντας να βιώσουν τις σύγχρονες αστικές- συνθήκες και αυτό αντικατοπτρίζεται στο διαµορφωµένο «ηµιαστικό» τοπίο. νοµοθετικό πλαίσιο- µελέτες σε εξέλιξη Νοµοθετικά ο οικισµός είναι χαρακτηρισµένος ως ενδιαφέρων δυναµικός µεσαίος οικισµός. Ένα σηµαντικό στοιχείο που επηρεάζει την νέα δόµηση είναι ότι δεν υπάρχει χαρακτηρισµένα συνεκτικό τµήµα του οικισµού. Σήµερα συντάσσεται πολεοδοµική µελέτη για την περιοχή Παλαίκαστρου- Αγκαθιάς. Η µελέτη αυτή ουσιαστικά εξοµαλύνει τα υφιστάµενα όρια του οικισµού και «τακτοποιεί» ήδη διαµορφωµένες καταστάσεις χωρίς να προσδιορίζει τους άξονες επέκτασης του οικισµού. Επίσης ενώ για το Παλαίκαστρο έχει γίνει µόνο η πρώτη ανάρτηση και το τεχνικό τµήµα δέχεται ακόµα δηλώσεις ιδιοκτησίας, για τον Αγκαθιά έχει ήδη γίνει η δεύτερη ανάρτηση. Τους άξονες ανάπτυξης του οικισµού τους δίνει το ΣΟΑΠ για την περιοχή και είναι προς την Β.Α περιοχή. Ένα πρόσθετο πρόβληµα στην θεσµοθέτηση των ορίων είναι το γεγονός όπως έχει ήδη αναφερθεί ότι η περιοχή υπάγεται σε ζώνη Natura Τ.Κ.Σ _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 14

16 κατευθύνσεις προστασίας Μέσα σε αυτό τον νοµοθετικό κυκεώνα µε τις όποιες γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, είναι απαραίτητο αν θεωρούµε ότι πρέπει να διατηρηθεί κάτι από τον παλιό οικισµό να οριοθετηθούν και να προστατευτούν οι ελάχιστοι οικιστικοί πυρήνες που έχουν αποµείνει στον οικισµό, αλλά και να αναδειχθούν οι παραδοσιακές βιοτεχνίες που λειτουργούσαν παλιά και έδιναν αίγλη στο Παλαίκαστρο. Επίσης θα µπορούσε να αναδειχθεί και ο άξονας του νερού πηγάδια, βρύσες και πλυσταριά κατά µήκος του ξεροπόταµου. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η δράση αυτή δεν πρόκειται να διασώσει το χαρακτήρα του οικισµού στο βαθµό που η αλλαγή της συνείδησης των ιδιοκτητών θα µπορούσε να κάνει. Γενικά παρατηρήσαµε µια αδιαφορία και άγνοια από µέρους των αρχών και των κατοίκων για θέµατα διατήρησης και ανάδειξης της παραδοσιακής µας αρχιτεκτονικής. Και όποιες αναστηλώσεις παλαιών κτισµάτων έχουν γίνει κυρίως από ξένους ιδιοκτήτες. Θεωρούµε λοιπόν ότι οποιαδήποτε νοµοθετική ρύθµιση µόνο ως µοχλός θα µπορούσε να ιδωθεί και ως αφετηρία µιας συλλογικής προσπάθειας µε πρώτο το ήµο και συνεργάτες τους κατοίκους. 6. Προτάσεις Προστασίας Προτείνονται τα εξής: 22.1 _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 15

17 Αναδιατύπωση του Κανονιστικού Πλαισίου για όλον τον οικισµό, έτσι ώστε η νέα δόµηση να εντάσσεται ογκοπλαστικά στην παραδοσιακή µορφολογία. Πρέπει να αποφύγουµε «κακές παραδοσιακές αποµιµήσεις µορφών» (π.χ µεγάλες καµάρες σε πρόσοψη, κακές επενδύσεις κ.α), αλλά ταυτόχρονα και νέες οικοδοµές τύπου πόλης (π.χ µεγάλο µήκος σε πρόσοψη, µπαλκόνια σε όλο το µήκος της πρόσοψης, πιλοτές κ.α). Επίσης απαραίτητο κρίνεται να οριστεί επιτέλους το συνεκτικό τµήµα του οικισµού. Μελέτες ανάπλασης για συγκεκριµένες περιοχές όπως σηµειώνονται στον χάρτη 05- µε αξιόλογα µορφολογικά χαρακτηριστικά. Οι περιοχές αυτές είναι τα αξιόλογα οικιστικά σύνολά και ο άξονας του νερού (βρύσες, πλυσταριό, πηγάδι δεξαµενές). Προστασία και ανάδειξη µεµονωµένων κτηρίων και συγκεκριµένα των βιοτεχνιών (ελαιοτριβείο, αλευρόµυλος), όπως σηµειώνονται στον 05. Ένταξη των νέων ορίων για τον οικισµό όπως ορίζονται στο ΣΟΑΠ στην πολεοδοµική µελέτη που σήµερα συντάσσεται. Ουσιαστικά να συµβαδίζει η νέα πολεοδοµική µελέτη µε αυτά που ορίζει το ΣΟΑΠ. Τέλος, παρόλο που η περιοχή εντάσσεται στην ζώνη Natura, προτείνεται η προστασία του τοπίου στη Νότια πλευρά σύµπλεγµα βουνών- λόφων πίσω από το οροπέδιο του Καρυδίου.(περιοχή που στο 05 σηµειώνεται µε νέο κανονιστικό πλαίσιο). Εκεί για να αποφύγουµε την αλλοίωση µε νέες κατασκευές θα µπορούσε να θεσµοθετηθεί µεγάλη αρτιότητα µε πολύ µικρό συντελεστή δόµησης (π.χ. αρτιότητα 10στρ., σ.δ 1%) _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 16

18 Βιβλιογραφία 1.Σπανάκης Γ Στέργιος, 1993, Πόλεις και χωριά της Κρήτης Ι + ΙΙ Στο πέρασµα των αιώνων, Εκδότης: ωρικός 2.Σπανάκης Γ Στέργιος, 1990, Κρήτη Τουρισµός Ιστορία Αρχαιολογία Ι Ανατολική Κρήτη, Εκδότης: ωρικός 3. Φιλιππίδης ηµήτρης, 1984, Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τόµος3: ωδεκάννησα Κρήτη, Εκδότης: Μέλισσα 4. FourniNet Association, 2007, Καστέλι Φουρνής, Επάνω & άτω χωριό Φουρνής, ωριές, Καρύδι. Πολιτιστικός, Λαογραφικός και Τουριστικός Οδηγός. 5. Ψιλάκης Νίκος, 1995, Βυζαντινές εκκλησίες και µοναστήρια της Κρήτης. Ένας πλήρης οδηγός για τους άγνωστους ιερούς τόπους της Κρήτης, Εκδότης: Καρµάνωρ Ενδεικτικοί ικτυακοί τόποι _ Αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών Ν.Λασιθίου_ Παλαίκαστρο 17

19 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΕΕ/ΤΑΚ & ΝΟΜΑΡΙΑΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΟΜΑ Α 22 ΟΙΚΙΣΜΟΣ: ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ. ΙΤΑΝΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ιστορικά στοιχεία- τοπόσηµα στην ευρύτερη περιοχή αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 1

20 1. Ελεία ώρα- Αρχαία Ιτανος Μια ανακατάληψη σηµειώθηκε κατά την Υστεροµινωική ΙΙΙ περίοδο ( π..). Η πόλη καταλάµβανε έκταση µεγαλύτερη από τ.µ., ήταν ατείχιστη και πυκνοκατοικηµένη. Στα ΒΑ µιας από τις συνοικίες βρέθηκε το ιερό του ικταίου ιός που ανήκε διοικητικά στην πόλη Ιτανο. Η λατρεία σε αυτό ήταν συνεχής από τους Γεωµετρικούς χρόνους (8ος π.. αιώνας) έως τη Ρωµαϊκή κατάκτηση. Φαίνεται πως το ιερό λεηλατήθηκε και καταστράφηκε από φανατικούς ριστιανούς στα τέλη του 4ου µ.. αιώνα. Στην περιοχή Ρουσόλακκος, όπου η µινωική πόλη, έγιναν συστηµατικές ανασκαφικές έρευνες από τον Αγγλο αρχαιολόγο R. C. Bosanquet και συνεχίσθηκαν το 1906 από τον R.M. Dawkins, µέλη και οι δύο της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής. Κατά το Β Παγκόσµιο πόλεµο καταστράφηκαν ορισµένες από τις συνοικίες που είχαν ανασκαφεί, ενώ πολλές καταστροφές προξένησε µηχανικός εκσκαφέας αργότερα. Στη χρονική περίοδο έγινε ανασκαφική έρευνα σε συνοικία της πόλης και στον γειτονικό λόφο Καστρί. Το 1986 άρχισαν ξανά ανασκαφικές εργασίες από την Αγγλική Αρχαιολογική Σχολή, στο χώρο των παλαιών ανασκαφών και συνεχίζονται ως σήµερα. Η διάρθρωση της µινωικής πόλης έχει ως εξής:τον οικισµό διασχίζει κεντρικός δρόµος, ενώ κάθετοι προς αυτόν µεγαλύτεροι και µικρότεροι πλακόστρωτοι και συχνά βαθµιδωτοί δρόµοι διαιρούν την πόλη σε εννέα συνοικίες. Το εξαίρετο αποχετευτικό σύστηµα διακλαδίζεται προς όλες τις συνοικίες. Οσα από τα σπίτια βρίσκονται κατά µήκος του κεντρικού δρόµου έχουν επιβλητικές προσόψεις. Συνοικία Β: Περιλαµβάνει πέντε κατοικίες µε µεγαλολιθικούς εξωτερικούς τοίχους, ενώ οι εσωτερικοί ήταν κτισµένοι µε πλίνθους. Τα κατώφλια, οι πλακοστρώσεις των δαπέδων και οι βάσεις των κιόνων ήταν κατασκευασµένα από ειδικό ασβεστόλιθο, φερµένο από το Κάβο Σίδερο. Το σπουδαιότερο από αυτά τα σπίτια (δωµ.1-22) είχε είσοδο από τον κεντρικό δρόµο, ενώ από τον ίδιο χώρο ξεκινούσε κλίµακα που οδηγούσε σε δεύτερο όροφο. Πίσω από τον χώρο αυτό υπήρχε υπαίθρια αυλή µε ξύλινους κίονες, των οποίων σώζονται οι λίθινες βάσεις. Οι κίονες εναλλάσονταν µε τετράγωνες παραστάδες. Προθάλαµοι οδηγούν στο "µέγαρο", το κύριο δωµάτιο της οικίας, στο κέντρο του οποίου υπήρχε τετράγωνος χώρος που σε κάθε του γωνία σώζεται η βάση κίονα. Πρόκειται για φωταγωγό. Υπάρχουν ακόµα µαγειρεία, δεξαµενή καθαρµού, πηγάδι, οικιακό ιερό, αποθήκη λαδιού, λουτρό και χώρος υποδοχής που µεταγενέστερα χωρίσθηκε και µετατράπηκε σε αποθήκες. Ενδιαφέρον στην ίδια συνοικία είναι και ένα ελαιοτριβείο, όπως δεικνύει ένας διαχωριστήρας λαδιού και πίθοι για την αποθήκευσή του. Συνοικία : Είναι η µεγαλύτερη (1800 τ.µ.) και περιλαµβάνει πολλά σπίτια, το σπουδαιότερο από τα οποία (δωµ ) εµπεριέχει στο "µέγαρο" φωταγωγό, ανάλογο µε εκείνον του σπιτιού της συνοικίας Β. Σε αντίστοιχη κατασκευή, στην ίδια συνοικία, υπάρχει και οχετός που αποχετεύει τα νερά της βροχής από αυτή την υπαίθρια εσωτερική αυλή στο δρόµο. Συνοικία Γ: Το µεγαλύτερο σπίτι της συνοικίας έχει πολυτελή πρόσοψη µε µεγάλες πελεκητές πέτρες αλλά και δεύτερη είσοδο, µέγαρο µε φωταγωγό, λουτρό, εργαστήριο. Πολλά από τα αγγεία που βρέθηκαν έχουν διακόσµηση µε αιγυπτιακή επίδραση. Τα σπίτια στη συνοικία αυτή, όπως και σε άλλες, φαίνεται ότι καταστράφηκαν από φωτιά. Συνοικία Ε: Αποτελείται από τέσσερις τουλάχιστον κατοικίες, ορισµένες από τις οποίες κτίσθηκαν πάνω σε παλαιότερα θεµέλια, ένα µάλιστα από τα σπίτια κατοικήθηκε και κατά τους ιστορικούς χρόνους. Στην ίδια συνοικία αποκαλύφθηκε σταφυλοπιεστήριο. Στα ΒΑ της συνοικίας και µέσα στα αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 2

21 θεµέλια των σπιτιών αποκαλύφθηκε το ιερό του ικταίου ιός. Μια επιγραφή σπασµένη σε πολλά κοµµάτια, µε ύµνο στο ία ικταίο, βρέθηκε στη γύρω περιοχή. Ελάχιστα τµήµατα του ναού σώζονται: ο περίβολος και µέσα σε αυτόν ο βωµός. Εκεί βρέθηκαν ακροκέραµα σε σχήµα κεφαλής λέοντος. Τα ευρήµατα από το Παλαίκαστρο εκτίθενται στο Μουσείο Σητείας H αρχαία Ίτανος βρίσκεται βόρεια του Παλαικάστρου και βορειοανατολικά της µονής Τοπλού, σε απόσταση 27 χλ από την Σητεία. Τα ερείπιά της απλώνονται σε όλο το πλάτος του λαιµού του ακρωτηρίου. Η πόλη άνθησε κυρίως κατά τους ιστορικούς και ελληνορωµαϊκούς χρόνους, είχε όµως ιδρυθεί σε προελληνική εποχή. Η ονοµασία της φαίνεται πως είναι µινωική, αν και ο Στέφανος Βυζάντιος διασώζει την παράδοση που τη θέλει να προέρχεται από τον πρώτο οικιστή της, τον Φοίνικα Ίτανο, ιδρυτή φοινικής αποικίας για το εµπόριο της πορφύρας και τη βιοτεχνία του γυαλιού. Την πρώτη ιστορική µαρτυρία για την πόλη, µας δίνει ο Ηρόδοτος (4, 151), που διηγείται ότι το 630 π.., οι Θηραίοι χρησιµοποίησαν τον Ιτάνιο ψαρά Κωρύβιο για να τους οδηγήσει στη Λιβύη, όπου, σύµφωνα µε το χρησµό του µαντείου των ελφών, ίδρυσαν την Κυρήνη. Το εµπόριο της πορφύρας, του γυαλιού, αλλά και τα έσοδα από το περίφηµο ιερό του ικταίου ιός στο Παλαιόκαστρο, έδωσαν στην Ίτανο πλούτο και δύναµη. Έκοψε επίσης δικό της νόµισµα και στολίστηκε µε ωραία µαρµάρινα δηµόσια κτίρια και ναούς. Το πολίτευµά της, όµοιο µε εκείνο των άλλων δωρικών πόλεων της Κρήτης. Τον 3ο π.. αιώνα, απόπειρα ανατροπής της δηµοκρατίας, απέτυχε, µε τη βοήθεια του Πτολεµαίου Φιλάδελφου της Αιγύπτου. Προστάτιδα θεά της Ιτάνου, µαζί µε θαλασσινές θεότητες και το ικταίο ία, ήταν η Αθηνά. Ναός της υπήρχε τόσο µέσα στην πόλη, όσο και στην άκρη του Σαµώνιου ακρωτηρίου, όπου παλαιότερα υπήρχε "ξακουστός ναός της µεγάλης µητέρας". Τη λατρεία της Αθηνάς και τη σηµασία της για την Ίτανο, τη δείχνει και η απεικόνισή της σε νοµίσµατα του 4ου π.. αιώνα, στα οποία αντικαθιστά την πρωιµότερη παράσταση θαλασσινού θεού ή δαίµονα µε ουρά ψαριού (Τρίτωνα ή Γλαύκου). Ο θεός αυτός επιβιώνει συµβολικά στη µικρή µορφή που διακρίνεται στην άλλη όψη των ίδιων νοµισµάτων, πλάι στο µεγαλόπρεπο αετό του ιός. Η εκµετάλλευση του µεγάλου ιερού του ικταίου ιός προκάλεσαν το φθόνο των άλλων µεγάλων πόλεων της Κρήτης, Πραισού και Ιεράπετρας, και έγιναν αφορµή για πολέµους και διεκδικήσεις πολλών αιώνων. 2.Ιστορία της Μονής Τοπλού Η γεωγραφική τοποθεσία της µονής Η Ιερά µονή της Κυρίας Ακρωτηριανής ή Τοπλού αποτελεί ένα σηµείο αναφοράς για όλους όσους κατάγονται από την επαρχεία Σητείας του νοµού Λασιθίου. Η θέση του σηµερινού µοναστηριού βρίσκεται στην ανατολικότερη επαρχεία της Κρήτης, τη Σητεία. τισµένη επί της περιοχής του ακρωτηρίου «Κάβο Σίδερο» το κατά τους αρχαίους αποκαλούµενο «Σαµώνειον Ακρωτήριον» και πάνω σε υψοµετρικό σηµείο περίπου 215 µέτρων απέχει περίπου 17 χιλιόµετρα από την πόλη της Σητείας η οποία είναι και η πρωτεύουσα της οµώνυµης επαρχίας. Η µονή ανήκει στα γεωγραφικά όρια του δήµου Ιτάνου. Μερικά µόλις χιλιόµετρα από τη µονή βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης Ιτάνου τη γνωστή στους εντόπιους και σαν Ερηµούπολης, όπου µπορεί κανείς να βρει τα ερείπια τρίκλητης παλαιοχριστιανικής Βασιλικής του 4ου µε 5ου αιώνα η οποία είναι µια από τις παλαιότερες στην Κρήτη, αλλά και το φοινικόδασος του Βάι το οποίο είναι το µεγαλύτερο σε έκταση φοινικόδασος στην Ευρώπη. Η χρονολογία ίδρυσης της µονής και υποθέσεις για την αρχική τοποθεσία της. αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 3

22 Πολλές προσπάθειες έγιναν κατά καιρούς για να ορίσουν τη χρονολογία ίδρυσης της µονής της Κυρίας Ακρωτηριανής ή Τοπλού. Οι δυσκολίες είναι πάρα πολλές αφού τα ιστορικά στοιχεία που θα µας έδιδαν απάντηση στο ερώτηµα είναι ανύπαρκτα. Στις αρχές του αιώνα πολλοί ιστορικοί και λαογράφοι προσπάθησαν να δώσουν λύση στο ερώτηµα περί της ιδρύσεως της µονής. Παλαιότερη µαρτυρία είναι η συναξαριακή πηγή και ο βίος του Οσίου Ιωσήφ του Ηγιασµένου, καταγόµενου από το χωριό Αζωκέραµος της επαρχίας Σητείας, χωριό βρισκόµενο µόλις µερικά χιλιόµετρα από τη µονή. Κατά την πληροφορία του συναξαρίου ο Όσιος Ιωσήφ υπήρξε αδελφός της µονής και το τέλος του έγινε στο άνδακα το έτος 1511 παρά το µονίδριο του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου που ήταν εξαρτηµατικό της µονής της Ακρωτηριανής. Άρα είναι λογικό η µονή να υπήρχε νωρίτερα από την περίοδο αυτή, ακόµα θα γνωρίζαµε από την ίδια πηγή αν ήταν από τα πρώτα µέλη της αδελφότητας αφού δε θα µπορούσε ο συναξαριστής ν αποσιωπήσει µια τέτοια πληροφορία. Άρα η µονή δεν µπορεί να είναι µετά του 1450 στα χρόνια δηλαδή που είναι κοντά σ εκείνα του Οσίου Ιωσήφ. Ο Μιχαήλ Καταπότης επικαλούµενος το σύγγραµµα του περιηγητή ριστοφόρου Μπουοντελµόντι «Liber Insularum Archipelagi» σηµειώνει σε περιοχή κοντά στη σηµερινή µονή Τοπλού όχι την µονή της Ακρωτηριανής, αλλά την λέξη S.Isidori παραπέµποντας µε τον τρόπο αυτό στην περιοχή του Ακρωτηρίου Κάβο Σίδερο. Ο δε Καταπότης εξάγει το συµπέρασµα ότι η σηµερινή µονή της Ακρωτηριανής χτίστηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερη µονής που τίµονταν επ ονόµατι του Αγίου Ισιδώρου και στη συνέχεια µετονοµάσθει και καθιερώθηκε ναός τιµώµενος στη µνήµη της Υπεραγίας Θεοτόκου. Τη θέση αυτή του Μιχ. Καταπότη απορρίπτει στο έργο του Ιστορία της Εκκλησίας Κρήτης ο τότε διευθυντής του ιστορικού αρχείου Κρήτης Νικόλαος Παπαδάκης ο οποίος πέρα από τα επιχειρήµατά του περί του ασύµβατου µε τους εκκλησιαστικούς κανόνες του πράγµατος για µετονοµασία της µονής, θέτει την εκδοχή ότι το µοναστήρι είναι κατά πολύ νεότερο των εκτιµήσεων τόσο του Καταπότη όσο και του καθηγητή Στυλιανού Γεωργίου ο οποίος λίγα χρόνια νωρίτερα ανέφερε στην εφηµερίδα «Νέ?α Σκέψει» του Ηρακλείου την εκδοχή για τη χρονολογία που κτίσθηκε η µονή. Ακόµη αναφέρει ότι οι πέριξ της µονής Τοπλού µονές, όπως εκείνη του Καψά αλλά και της Παναγίας Φανερωµένης (Τράχηλα) είναι παλαιότερες αλλά και βρίσκονται παρά την θάλασσα, έτσι κατά µία εκδοχή µαζί µε τους µοναχούς του Αγίου Ισιδώρου, µετά την ερήµωση των παραθαλασσίων µονών να ίδρυσαν µια νέα µονή η οποία βρίσκεται σε προστατευόµενο σηµείο αλλά παράλληλα την οχύρωσαν για να αποφύγουν ουσιαστικά τον κίνδυνο από τους πειρατές. Αλλά και η ατέλειες του χάρτη είναι κάτι το οποίο ο Παπαδάκης δεν µπορεί να παραβλέψει αφού σε καµιά περίπτωση δεν παρουσιάζει τη µονή του Αγίου Ισιδώρου στο σηµείο που όλοι τη γνωρίζουµε, όπως και ότι την περίοδο που ο Buondelmoti κάνει το ταξίδι του στην Κρήτη η συνήθεια να χτίζονται µοναστήρια σε απόµακρες κι ερηµικές περιοχές είναι ένα χαρακτηριστικό πολύ έντονο το οποίο διήρκεσε για περίπου εκατό χρόνια µετά την εποχή του Buondelmonti. Πέρα από αυτό κατά την αναφορά του Φλαµίνιου Κορνήλιου στο Creta Castra (τοµ. Β σελ. 22) στο νοτιότερο κόλπο του Παλαικάστρου βρίσκονταν µονή έπ ονόµατι του αγίου Νικολάου που από την Βυζαντινή ακόµα περίοδο αριθµούσε ευάριθµο µοναχική αδελφότητα. Κατά δε την πληροφορία του Λατίνου επισκόπου Σητείας Μάρκου το 1225 υφίστατω ακόµα το µοναστήρι αυτό. Κατά τον Παπαδάκη πολλοί από τους µοναχούς θέλησαν να δηµιουργήσου άλλο ένα µοναστήρι από την αντίθετη πλευρά του κόλπου, και γι αυτό και έκαναν τη µονή του Αγίου Ισιδώρου. Η άποψη του Ιταλού καθηγητή και περιηγητή Giuseppe Gerola αναφέρει ότι το µονήδριο που αναφέρει ο Buondelmonti βρίσκονταν σε πλέον εσωτερικό αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 4

23 µέρος αφού η µεγάλη µονή δεν υφίστατω. Την άποψη του Παπαδάκη υποστηρίζει µε άλλα επιχειρήµατα και ο Αγγελάκις ο οποίος δίδει την υπόθεση ότι πράγµατι υπήρχε το µονύδριο του Αγίου Ισιδώρου αφού κατά την συνήθεια που υπήρχε να χτίζονται εκκλησίες στις περιοχές όπου υπήρχε αγίασµα µας αφήνει το περιθώριο να δεχτούµε την αναφορά του Buondelmonti αληθινή. Η µονή αυτή ήταν χτισµένη στην περιοχή του Κάβο Σίδερου από την οποία άλλαξε και το όνοµά του το Σιµώννιον Ακρωτήριον. Λογικά βέβαια, δεν µπορεί να είναι η µονή του Αγίου Ισιδώρου το σηµερινό εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννου αφού η αναφορά του στο οικοδοµικό µέρος δεν µας αναφέρει τη σηµερινή εκκλησία. Η τύχη βέβαια της µονής δεν θα µπορούσε να είναι άλλη από την ερήµωση λόγο των τουρκικών επιθέσεων αλλά και των πειρατών. Γεγονός είναι ότι κατά τις εκτιµήσεις όλων των νεότερων ερευνητών η µονή της Ακρωτηριανής έχει την αρχή της στις αρχές ή τα µέσα του 14ου αιώνα. Κατά την προσωπική µου εκτίµηση η µονή πρέπει από την αρχή να ήταν στην ίδια θέση και όχι µε άλλο όνοµα από αυτό της µονής της Θεοτόκου. Όσο για τη µονή την οποία αναφέρει ο Buondelmonti δεν είναι αµφίβολο να ήταν κάποια άλλη µονή την οποία τόσο οι επιθέσεις των πειρατών του Μπαρµπαρόσα ή οι επιθέσει των Τούρκων να κατάστρεψαν αλλά και στα ερείπια της να έχει κτιστεί κάποια άλλη εκκλησία από τα µετόχια που έχει η µονή Τοπλού πέριξ αυτής. Σίγουρο πάντως είναι ότι σε όλες τις περιπτώσεις τόσο η ακριβής ηµεροµηνία για την ίδρυση της µονής όσο και το αν από την αρχή βρίσκονταν στο σηµείο που και σήµερα όλοι τη γνωρίζουµε ήταν το ίδιο ή η µονή µεταφέρθηκε από κάποια άλλη µικρότερη µονή και η αδελφότητά της έκτισε τη µονή είναι όλες καλυµµένες µ ένα φάσµα αµφιβολίας και όλες οι απόψεις κινούνται σε θεωρητικό επίπεδο, αφού τελικά η ύπαρξη µιας απτής µαρτυρίας που ν αποτελεί την ουσιαστική απόδειξη και ν απαντά σ όλα µας τα ερωτήµατα µε σαφήνεια και ασφάλεια δεν υφίσταται. Η ονοµασία της µονής α)η Ακρωτηριανη Από έγγραφα και σφραγίδες του 15ου ή 16ου αιώνα βλέπουµε ότι η ονοµασία την οποία είχε το µοναστήρι κατά την περίοδο της ενετοκρατίας ήταν Παναγία η Ακρωτη-ριανή. Την ονοµασία αυτή βλέπουµε και σε ανάγλυφη εντοιχισµένη εικόνα της Θεοτό-κου στην είσοδο της µονής στην οποία αναγράφεται ΚΥΡΑ Η ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΝH και στη συνέχεια ΜΡ ΘΥ παράλληλα µε την ανάγλυφη αυτή εικόνα που αναµφίβολα έχει δυτικές επιδράσεις οι άλλες επιγραφές έχουν να κάνουν µε τον ηγούµενο και ανακαινιστή της µονής Γαβριήλ Παντογάλο και µία επιγραφή µε από την αρχαία Ίτανο και θα µας απασχολήσουν στη συνέχεια. Αν θέλουµε να δούµε τη σηµασία του ονόµατος µε πολύ µεγάλη ευκολία θα καταλάβουµε ότι είναι η Παναγία, η Κυρία Θεοτόκος που βρίσκεται στο Ακρωτήριο. Είναι λοιπόν η γεωγραφική θέση της µονής το χαρακτηριστικό που έδωσε στην ίδιο τ όνοµά της, αφού κτισµένη πάνω στο Σαµώννιο Ακρωτήριο (Κάβο Σίδερο) βρίσκετε πάνω στο ανατολικότερο άκρο του νοµού Λασιθίου και φυσικά ολόκληρης της Κρήτης. Όµοιο όνοµα και για τον ίδιο λόγο έχει µέχρι και σήµερα η µονή της Παναγιάς της Ακρωτηριανής η οποία είναι κτισµένη στο βορειότερο ακρωτήριο της νήσου Νάξου. β) Τοπλού Για πρώτη φορά σε Οθωµανικό έγγραφο του 1673 το µοναστήρι αναφέρεται µε το όνοµα «Τοπλού Μοναστήρ». Για την ετυµολογική ερµηνεία του ονόµατος θ ασχοληθούµε στη συνέχεια αφού το όνοµα «Τοπλού» έχει πολλές σηµασίες και για τον λόγο αυτό πολλοί προσπαθούν να εξηγήσουν την έννοια και σηµασία της λέξης στο συγκεκριµένο σηµείο. Ο Γερµανός βοτανολόγος Sieber s στο σύγγραµµά του «Ταξίδια εις την νήσον Κρήτην» γράφει ότι η µονή πήρε αυτό το όνοµα από τη σύντµηση της λέξης το πλούσιο µοναστήρι Το+ πλου(σιο) λόγο της οικονοµικής επιφάνειας την οποία αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 5

24 ακόµα και σήµερα έχει η µονή. Αλλά υπήρχε και η γνώµη κατά την οποία η λέξη φαίνεται µάλλον Ιταλική ή Ενετική και ισοδυναµεί µε το «διπλούν» γιατί εσωτερικά, λόγο του δίκλιτου χαρακτήρα της, εφάνταζε διπλή. Φυσικά αυτή η εκδοχή φαντάζει και είναι αστεία αφού συν τις άλλοις δεν έχει κανένα αποδεικτικό στοιχείο που να µας κάνει να πιστεύουµε ότι είναι σωστή. Για το λόγο αυτό θα πρέπει αν δούµε την ερµηνεία και ετοιµολογία της λέξης. Η Λέξη (τοπ) ή (τοb) στην Οθωµανική γλώσσα, σηµαίνει σώµα στρογγυλό όπως την σφαίρα αλλά και κανονιοβολισµός και τηλεβόλο, το top ακόµα και σήµερα διατηρεί την ίδια σηµασία.16 Αν αναλύσουµε περισσότερο τη λέξη θα δούµε ότι υπάρχει και η λέξη (τοπού) που σηµαίνει τηλεβόλου για ορεινή περιοχή σε αντίθεση µε τη λέξη (σαχρά) τηλεβόλο πεδινής περιοχής. Πολλοί λοιπόν αναφέρουν ότι η µονή πήρε το όνοµά της από τη λέξη αυτή για το λόγο ότι είχε κάποιο τηλεβόλο όπλο που είχε παραχωρήσει µε άδεια η τουρκική κυβέρνηση Το γεγονός ότι η λέξη είναι τουρκική δεν αµφιβάλει κανείς όταν γνωρίζει ότι η λέξη αυτή τοποθετήθηκε στο όνοµα της µονής την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας όµως η προέλευση της λέξης γραµµατικά, δεν είναι από το ουσιαστικό top, αλλά από ίδιο το επίθετο toplu. Η λέξη (τοπλού) κατά την ετυµολογική της ρίζα σηµαίνει ο έχον σφαίρα ή κεφαλή σφαιρική. Την ερµηνεία αυτή βρίσκουµε καταγεγραµµένη στην Οθωµανική γραµµατεία αλλά αν δούµε την καθηµερινή χρήση της λέξης, η οποία έχει επικρατήσει και στον καθηµερινό λόγο, toplu σηµαίνει και οπλισµένος ή και οχυρωµένος. Από το σηµείο αυτό και µετά πρέπει να µπούµε σε µια σειρά λογικών συνειρµών για να καταλάβουµε τη σηµασία της λέξης στη συγκεκριµένη συνάφεια. Από την αρχιτεκτονική δοµή του κτιρίου δεν µπορούµε να εντοπίσουµε κάποιο σηµείο στο οποίο θα µπορούσε να υπάρχει κανόνι ή κάποιο άλλο πολεµικό µέσο µεγάλης ισχύς. Ακόµα πέρα από την παράδοση δεν έχουµε κάποια γραπτή µαρτυρία για κάτι τέτοιο. Για το λόγο αυτό δε µπορούµε να πούµε µε απόλυτη σιγουριά ότι η µονή πήρε τ όνοµά της από κανόνι το οποίο υπήρχε σ αυτήν. Πέρα τούτου δεν είναι πολύ λογικό οι Τούρκοι να έχουν παραχωρήσει σε υποτελές γι αυτού µοναστήρι δικαίωµα να φέρει ένα τόσο ισχυρό όπλο. Από τον τοπογραφικό χάρτη ακόµα εντοπίσαµε ότι το υψόµετρο της περιοχής είναι περί τα 215 µέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και ουσιαστικά ο λόφος αυτός είναι και το υψηλότερο σηµείο του ακρωτηρίου, θα µπορούσαµε να υποστηρίξουµε ότι η µονή πήρε το όνοµα αυτό από το γεγονός ότι είναι κτισµένη επί κεφαλής λόφου όµως κι αυτό δεν µπορεί να είναι σωστό και λογικό αφού η µονή δεν είναι χτισµένη πάνω στην κορυφή του λόφου αλλά σε σηµείο χαµηλότερο που να την προστατεύει τόσο από τους ανέµους που πνέουν συχνοί και δυνατοί στην περιοχή, αλλά και από τους πειρατές που εκείνον τον καιρό ήταν πολλοί και συχνοί. Άλλος ένας λόγος θα µπορούσε να δώσει αυτό τ όνοµα είναι και το καµπαναριό το οποίο είναι στρογγυλό και σαν πρώτη εικόνα της µονής δίδει µαρτυρία στα µάτια του επισκέπτη. Το καµπαναριό ήταν γνωστό και στους τούρκους γιατί ήταν ήδη κτισµένο την περίοδο της κατάκτησής τους. Όµως και η εκδοχή αυτή έχει πολύ µικρές πιθανότητες να είναι σωστή άλλα δεν είναι απίθανη. Περισσότερες πιθανότητες έχει η εκδοχή να πήρε το όνοµά του το µοναστήρι από την αρχιτεκτονική του σχεδίαση. Τόσο η οχυρωµατική διάταξη του µοναστηριού που είναι τέτοια για να το προστατεύει από τις επιθέσεις που έκαναν οι πειρατές αλλά και οι άλλοι επίδοξοι κατακτητές. Αλλά και από την εξωτερική εµφάνιση και τα συµπεράσµατα που µπορούµε να εξάγουµε µετά από µια προσεκτική µατιά µπορούµε να παρατηρή-σουµε και άλλα δύο στοιχεία που δείχνουν την ιδιαίτερη οχύρωση που είχε η µονή. Αρχικά η µεγάλη και βαριά ξύλινη πόρτα. Η πόρτα αυτή έµεινε ονοµαστή ως η «πέτρα του τροχού», γιατί πίσω της ακριβώς υπήρχε µηχανισµός µ έναν τροχό που αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 6

25 βοηθούσε ν ανοιγοκλείνει µια και λόγο του βάρους της το ν ανοίξει και να κλείσει ήταν µια σχετικά δύσκολη διαδικασία. Πέρα απ αυτό και πάνω από την πόρτα της εισόδου υπάρχει η «τρύπα του φονιά» ή «καταχύτρα» που δείχνει ότι το µοναστήρι διέθετε ένα δυνατό σύστηµα προστασία. Το συγκεκριµένο αµυντικό µέσο λειτουργούσε µε µια τρύπα απ όπου οι καλόγεροι έριχναν καυτό λάδι ή νερό σε όποιον προσπαθούσε να παραβιάσει την είσοδό του.υποστεί η εν λόγο γλώσσα η τελευταία εκδοχή είναι αυτή που διαθέτει τις περισσότερες πιθανότητες και θα πρέπει να δεχθούµε σαν σωστότερη. Η ακµή της µονής µετά την ανοικοδόµησή της Μέσα στο πέρασµα των αιώνων τα ίχνη για την ακριβή περίοδο που ανοικοδοµήθηκε η µονή χάνονται και µόνον µέσα από τους θρύλος µπορούµε να µάθουµε κάποια από τα στοιχεία που ίσως είναι αληθινά. Πάντως είναι σίγουρο ότι κατά την πρώτη περίοδο η µονή απέκτησε µεγάλη περιουσία και κατά συνέπεια είχε και πολλά µετόχια όχι µόνο κοντά στην περιοχή της αλλά σε όλο σχεδόν το νοµό. Υπάρχει στο χωριό Κριτσά της επαρχίας Μεραµβέλου εκκλησία τιµώµενη στο όνοµα της Θεοτόκου που έχει την επιγραφή «Η Κυρία η Ακρωτηριανή» και κατά τον Ξανθουδίδη είναι µια εκκλησία της ίδιας χρονικά περιόδου µε τη µονή Τοπλού και πρέπει ακόµα να ήταν µετόχιο της ίδιας µονής. Πάντως τα κτήµατα καταλάµβαναν πολύ µεγάλη έκταση πάνω στην οποία υπάρχει και κάποια παράδοση για τον τρόπο απόκτησής της η οποία όµως είναι περισσότερο στα όρια του θρύλου και λιγότερο αν όχι και καθόλου στα όρια της ιστορικής πραγµατικότητας. Τα όρια της µονής καταλάµβαναν από την περιοχή Ανάλουκας και όλο το ακρωτήριο Κάβο Σίδερο Η πρώτη καταστροφή της µονής και η ανακαίνισή της. Ο ηγούµενος Γαβριήλ Παντόγαλος. Το 1612 κατά την πληροφορία που µας δίνει ο Gerola, η µονή ερηµώνει από φυσική καταστροφή που πιθανότατα πρέπει να ήταν σεισµός και λόγο της καταστροφής αυτής περιέρχεται σε ερήµωση. Σ αυτή τη χρονική στιγµή ηγούµενος είναι ο Γαβριήλ Παντόγαλος ο οποίος αναλαµβάνει να βγάλει εις πέρας τις δυσκολίες που προκύπτουν από µια ανακαίνιση και ν αναστηλώσει το ερειπωµένο µοναστήρι. Μάλιστα ο Ρέκτωρας (Νοµάρχης) Σητείας της Ενετικής διοίκησης Νικόλαος Μπάµπλη ενηµερώνει µε έγγραφό του µε ηµεροµηνία 5 Νοεµβρίου 1612 την ενετική σύγκλητο για το γεγονός και εκείνη µε τη σειρά της στέλνει προς τη µονή οικονοµική βοήθεια 200 δουκάτων. Από το κείµενο του Gerola µαθαίνουµε ότι η µονή από την αρχή, πριν δηλαδή από την ανακαίνιση, ήταν υπό µορφή φρουρίου όχι τόσο για θρησκευτικούς αλλά για στρατιωτικούς λόγους, και γι αυτό η σύγκλητος προσπαθεί να βοηθήσει τη µονή µε ένα αρκετά µεγάλο ποσό που ήταν αυτό των 200 δουκάτων. εν είναι λίγες οι φορές, από την εποχή ακόµα του Βυζαντίου, να χρησιµοποιούνται οι µονές και για στρατιωτικούς λόγους, µε τη µορφή της φρουριακής κατασκευής για την προστασία τόσο της ίδιας όσο και της όλης περιοχής από τους εκ θαλάσσης κινδύνους. Φαίνετε ακόµα ότι η ζηµιά που υπέστη η µονή ήταν αρκετά µεγάλη τη στιγµή που ο ηγούµενος Γαβριήλ δεν αρκείται µόνο στην οικονοµική δυνατότητα της µονής, αλλά επικαλείται τα φιλάνθρωπα αισθήµατα των πιστών και πέρα τούτου καταφεύγει και στο να ζητήσει τη βοήθεια της Ενετικής συγκλήτου. Λογικά η φυσική καταστροφή πρέπει αν ήταν ο καταστροφικός σεισµός του 1612 κατά τον οποίο η ζηµιές ήταν πάρα πολλές και η δύναµή του σεισµού τέτοια που πολλά πλοία καταποντίστηκαν µέσα στα λιµάνια. Ο Γαβριήλ Παντόγαλος κατήγετο από ευγενική και πλούσια οικογένεια της πόλεως της Σητείας, υπάρχει νεότερη άποψη ότι κατάγονταν από το άνδακα αλλά µόνο στοιχείο γι αυτό είναι ότι το όνοµα της οικογένειά του συναντάται και στην περιοχή του άνδακα. Εικάζεται ότι γεννήθηκε το Τα εγκύκλια γράµµατα έµαθε στην Σητεία από το σοφό Γεώργιο Κολυβά ο οποίος κατάγονταν από τη Ρόδο και µετά την εκδίωξή του από τον Σουλεϊµάν το αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 7

26 µεγαλοπρεπή µετέβη στη Σητεία. Στη συνέχεια χειροτονηθείς διάκονος εστάλη από τη µονή στο άνδακα σε µετόχιο εκεί για περατώσει και τις σπουδές του στη Σιναϊτική Σχολή. Λόγο ότι δεν έµεινε ευχαριστηµένος έγραψε στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Κύριλλο Λούκαρι για να πάει στην Αίγυπτο. Από την απάντηση του πατριάρχη πήρε την απόφαση να παραµείνει στο άνδακα και να προσφέρει τη διακονία του στη µονή. εν υπάρχει αµφιβολία ότι ο Γαβριήλ ήταν ένας άνθρωπος µε πολύ µεγάλη µόρφωση και µπορούµε να το διαπιστώσουµε από τις κτητορικές επιγραφές της µονής οι οποίες είναι δικά του έργα. Οι επιγραφές αυτές βρίσκονται εντοιχισµένες στο αριστερό µέρος της εισόδου της εκκλησίας της µονής Τοπλού. Είναι έργα ποιητικά που δείχνουν την ικανότητα αλλά και τη µόρφωση του Γαβριήλ. Οι επιγραφές της εισόδου Με την ευκαιρία της αναφοράς των επιγραφών που φέρουν το όνοµα του Γαβριήλ µπορούµε να δούµε τις τέσσερις επιγραφές που βρίσκονται εντοιχισµένες στην είσοδο του ναού της Μονής Τοπλού. Είχαµε αναφέρει σε προηγούµενη αναφορά την ύπαρξη ανάγλυφων επιγραφών στην είσοδο του µοναστηριού και αναφέραµε την ανάγλυφη εικόνα της Θεοτόκου η οποία µε πολλές δυτικές επιδράσεις παρουσιάζει την Θεοτόκο ιστάµενη και την προσφωνεί σαν την ΚΥΡΊΑ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΝΗ και παρακάτω ΜΡ ΘΥ Η επιγραφή είναι ασφαλώς της περιόδου της ενετικής κυριαρχίας και µπορούµε να εξάγουµε το συµπέρασµα αυτό από τις πολλές δυτικές επιδράσεις που φέρει. Στη Συνέχεια ο επισκέπτης µπορεί να παρατηρήσει δύο επιγραφές έργα του µεγάλου ανακαινιστή και ηγουµένου της µονής Γαβριήλ Παντόγαλου.Η µία από τις δύο αυτές επιγραφές έχει να κάνει µε την ίδια τη µονή και αναφέρει τα ακόλουθα εγγραµµένα µε κεφαλαία χαρακτά γράµµατα: Ο ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΟΥΡΕΩΣ ΑΙΠΥΤΑΤΟΙΟ, ΚΟΡΗ, ΛΑΑΝ ΙΑ ΕΙΡΩΝ ΤΜΗΘΕΝΤ ΑΦΡΑΣΤΩΣ ΕΞΑΜΕΝΗ ΣΥ ΜΟΝΗ ΙΛΑΘ ΑΠΟΙΟΜΕΝΟΙΣ ΙΚΕΤΑΙΣ ΣΟΙ Η Ε ΠΑΡΟΥΣΙ ΝΥΝ ΤΕ ΚΑΙ ΕΣΣΟΜΕΝΟΙΣ ΑΖΟΜΕΝΟΙΣ ΣΕ ΟΛΩΣ ΤΑΥΤΑΝ ΕΚ ΚΡΑ ΙΗΣ ΑΙΤΙΩΝ ΑΡΙΝ ΩΣ ΠΟΛΥΜΟΘΟΣ Κ ΟΥ ΜΟΝΟΣ ΑΥΤΑΡ ΑΠΑΝΤΕΣ ΑΟΛΛΕΕΣ ΑΖΥΜΕΣ ΑΓΝΗ ΚΥΠΤΟΝΤΕΣ ΚΑΤΑ ΓΗΣ ΑΝΤΙΒΟΛΟΥΜΕΝ ΠΑΝΤΕΣ ΝΥΝ Ε ΤΙ ΕΛΠΩΡΗ ΜΕΡΟΠΩΝ, ΜΑΡΙΗ ΕΡΑΤΕΙΝΗ ΕΝΥΟ ΚΑΙ ΗΜΩΝ ΨΥΟΣΟΟΥΣ ΤΕ ΜΟΓΟΥΣ ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ ΕΥΜΕΝΕΣΤΕΡΑ ΠΕΛΩ ΚΑΙ ΕΣΣΟΜΑΙ ΥΜΕΤΕΡΟΙΣ ΜΟΘΟΙΣ ΥΙΟΝ ΕΜΟΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΛΙΣΣΟΜΕΝΗ Το οποίο σε ελεύθερη µετάφραση µπορούµε ν αποδώσουµε: Ο προστάτης της µονής : Ω κόρη, εσύ που δέχθηκες το λιθάρι που έπεσε από ψιλό βουνό µε τρόπο ανεξήγητο χωρίς να κοπεί από ανθρώπινα χέρια γίνε σπλαχνική και στους δούλους σου και σ αυτούς που έφυγαν απ το κόσµο αυτό και σ αυτούς που θα γεννηθούν και που όλοι σ ευλαβούνται. Αυτή τη χάρη σου ζητώ παρθένα µου από τα βάθη της καρδιάς µου σαν πολύµοχθος και όχι µόνος µου αλλά και όλοι οι αδελφοί µοναχοί όλοι πέφτουµε στη γη. έξου και τώρα Παναγία µου συ η ελπίδα των ανθρώπων τους µόχθους για τη σωτηρία των συνανθρώπων µας. Απόκριση : Θα είµαι ευσπλαχνική και τώρα και πάντα στους κόπους σας παρακαλώντας ακατάπαυστα τον υιό µου. Στην παραπάνω επιγραφή µπορούµε να δούµε ξεκάθαρα την επίκληση την οποία κάνει προς τη Θεοτόκο ο ηγούµενος Γαβριήλ. Το περιεχόµενο της επιγραφής κάνει αναφορά στην ίδια τη µονή και φυσικά ο ηγούµενος παρακαλεί και για τους άλλους αδελφούς αποκαλεί δε την Θεοτόκο φανερά πια προστάτη της µονής και επικαλείται τη βοήθειά της. Το σχισµένο όρος αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 8

27 είναι µια εικόνα παρµένη από την Παλαιά ιαθήκη και ειδικότερα τον προφήτη ανιήλ ( ) Η επιστολή δεν έχει υπογραφή αλλά ούτε και χαραγµένη ηµεροµηνία, έτσι την προέλευσή της καταλαβαίνουµε από τα στοιχεία που έχουν να κάνουν µε την ανακαίνιση της µονής. Η επιγραφή αυτή δηµοσιεύτηκε για πρώτη φορά από τον Spratt ο οποίος την ερµήνευσε λάθος την δε ερµηνεία που έχουµε σήµερα έδωσε ο πανεπιστηµιακός και ακαδηµαϊκός Γεώργιος ατζιδάκης και την δηµοσίευσε µε εκτεταµένα σχόλια ο Στέφανος Ξανθουδίδης. Η εύτερη επιγραφή την οποία συναντάµε είναι επίσης της εποχής του Γαβριήλ και βρέθηκε από κάποιον Οθωµανό χωρικό το 1898 την ώρα που έσκαπτε στον αγρό του κοντά στον ερειπωµένο ναό του Αγίου Κωνσταντίνου ο οποίος ναός ήταν µετόχι της µονής και την Παρέδωσε στους γάλλους οι οποίοι µετά την παρακίνηση του καθηγητή Ανδρέα Βουρδουµπάκη την παρέδωσαν στη µονή η οποία µε τη σειρά της την τοποθέτησε µαζί µε την εταίρα επιγραφή που αναφέραµε πριν. Η επιγραφή αποτελείτε από πέντε ελεγειακούς στοίχους και είναι κτητορική του µετοχίου της µονής Παναγίας της ακρωτηριανής Αγίου Κωνσταντίνου, την οποία έκτισε ο Γαβριήλ ο οποίος ανακαίνισε και τη µονή. Η επιγραφή έχει ως εξής: Τ`ις δόµον [ Ερρηµα~ιον [εκάσσατο ]ιρον ] Ολύµπου; Παντόγαλος Γαβρι`ηλ Θεοείκελος, [αγλαοµήτης { Ασκετος, ] Υψίνους, σεµν`ος [ακερσοκόµης Ο#ιος Κωνσταντ~ινος ]ο θε~ιος το{υνοµα [ετύχθη { Ενθαδ ]όπη θεί?η ε[υχόµεθα ε[υσεβί?η ] Όνπερ {ετευξεν Θεο~υ Μαρίοις χάριν [Ακροθεαίνης Πα~υλα τ~ων πατέρων {εµµεν [ες [αΐδιον ίλια εξ θ [εκατ`ον Λυκαβάντων κύκλα παρ~ηλθε Κα`ι δέκα χεννέα µ`ην ]έβδοµος εξ φανέων Μέσα στο περιεχόµενο της επιγραφής βλέπουµε πολλά θετικά σχόλια για την εµφάνιση και το χαρακτήρα του Γαβριήλ µε αποτέλεσµα πολλοί να λένε ότι η επιγραφή δεν είναι έργο του ίδιου αλλά του αδελφού του Μελετίου ο οποίος τον διαδέχτηκε στην ηγουµενία της µονής. Πάντως µπορούµε να δούµε ότι του προσδίδονται πολλά χαρακτηριστικά τόσο για την εξωτερική του εµφάνιση αναφερόµενος ακόµα και στο χαρακτηριστικό ότι δεν έκοβε τα µαλλιά του, αλλά κάνει αναφορές και σε πολλά πνευµατικά χαρίσµατα που έχουν να κάνουν τόσο µε τη µοναχική και ιερατική του ιδιότητα όσο και στην κατάρτιση και κατά κόσµο παιδεία. Μια πολύ σηµαντική επιγραφή είναι και η τρίτη κατά σειρά εντοιχισµένη στην είσοδο του ναού της µονής η οποία είναι παλαιότερη των άλλων είναι εκείνη που γνωστή σαν «επιγραφή των Μαγνήτων» και σαν θέµα έχει την απόφαση που έλαβαν οι γέροντες µαγνήσιοι στην διαµάχη που είχε ξεσπάσει µεταξύ Ιτανίων και Ιεραπυτνίων σχετικά µε τα σύνορα που έπρεπε να έχει η κάθε πόλη. Ήταν δηλαδή µια κτηµατική διαφορά που όµως περιελάµβανε µια µεγάλη έκταση µε πολύ σηµαντικά µέρη και προσκυνήµατα στην περιοχή. Είναι µια µεσιτική επιγραφή όπου κατοχυρώνονται στους Ιτανίους όλα τα εδάφη που µέχρι εκείνη τη στιγµή είχαν και διεκδικούσαν πρότερα τόσο οι κάτοικοι της Πραισού όσο και της Ιεράπυτνας µετά την κατάληψη της Πραισού απ αυτούς. Την επιγραφή ανακάλυψε για πρώτη φορά ο Άγγλος περιηγητής Pasley κατά το 1833 ο οποίος έλαβε ατελές αντίγραφο λόγο των δυσκολιών ν αναγνωστεί από την ακαθαρσία. Αργότερα ο πλοίαρχος Spratt περνώντας από τη µονή το 1852 βρήκε την επιγραφή στο ίδιο σηµείο που την είχε βρει και ο Pasley κι αντιµετώπισε ακριβώς τις ίδιες δυσκολίες µε τον προηγούµενο περιηγητή, συνέστησε όµως στους µοναχούς να τοποθετήσουν την πλάκα στο σηµείο όπου τη βρίσκουµε µέχρι σήµερα. Μετά από αυτό κατάφεραν να µετριάσουν τις δυσκολίες του κειµένου και να γίνει µια µικρή µελέτη σε µορφή επιφυλλίδας την οποία και δηµοσίευσε στο περιοδικό αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 9

28 «Churchill Badigton». Η πρώτη σοβαρή και αξιόλογη µελέτη της επιγραφής έγινε, από το γερµανό επιστήµονα Filip Φgeust Boeckh και δηµοσίευσε τις ανακαλύψεις του στο περιοδικό Corpus incriptorum Graecorum 2561 σελ Άλλες επιγραφές της µονής. Πολλές είναι ακόµα οι επιγραφές που υπάρχουν σε σηµεία της µονής και δίνουν σηµαντικές πληροφορίες για την ιστορία και παρουσία της µονής. Επιγραφή εντοιχισµένη πάνω σε λευκό µάρµαρο στη νότια πλευρά του κωδωνο-στασίου και περιγράφει τα εξής: ΑΩΓ% µ`ην Σετεβρ. κτίστης Μιχαήλ κτήτωρ συνροµε`υς ]ο του καµπαναρίου ε[ις τ`ην [εποχ`ην το~υ [Αντιβασιλέως το~υ Α[ιγυπτιακο~υ ηρώου ηγεµ~ωνος Κύριλλος πέλλων ]ηγουµένου τ~ης ωλ (=παν) ]αγίας Μον~ης µητροπαρθένου κό(ρης) ]ήτις [εστ`ι προστάτης το~υ ποιµνίου πρ`ος τ`ον υ]ι`ον της κα`ι θε`ον τ~ων [απάντων ] ίνα οµοιον ος [εκπληρωθ~?η τ`ο {ανω Β τ~?η µελούση ζω~?η τ~?η α]ιωνί?ω γράφοντα Ο Συντάκτης της επιστολής είναι πιθανότατα ο τότε ηγούµενος Κύριλλος και η επιστολή έχει ουσιαστικούς επηρεασµούς από την επιγραφή που είχε τοποθετήσει στην είσοδο ο Γαβριήλ Παντόγαλος. Ακόµα µας πληροφορεί για επιδιόρθωση που δέχτηκε εκείνη την Περίοδο το καµπαναριό αφού δεν είναι δυνατό να µιλήσουµε για κατασκευή του κωδωνοστασίου το 1836 λόγο της ήδη υπάρχουσας εικόνας του 1771 του ζωγράφου Σταµατίου γνωστή µε την επωνυµία «Ρόδο το Αµάραντο», έχουµε σχέδιο της µονής και τη συναντούµε µα την ίδια µορφή που είναι ακόµα µέχρι της µέρες µας. Είναι άγνωστη η αιτία για την οποία ο ηγούµενος Κύριλλος Σµυρίλιος από τους Αδραβάστους χρειάστηκε να επιδιορθώσει το κωδωνοστάσιο. Την περίοδο αυτή η Κρήτη έχει παραχωρηθεί στον Αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μεχµέτ Αλή αντί γροσίων και έµεινε στην Αιγυπτιακή κατοχή µέχρι το Άλλη επιγραφή εντοιχισµένη στην ανατολική πλευρά του κωδωνοστασίου έχει ως εξής: 1853 ο[ικοδοµήθησαν η π αρουσες στω αίς [εν µη ν`ι Μαρτ~ιω 29 Τιµώθεος ] Ηγούµ Από την ως άνω επιγραφή λαµβάνουµε πολλές πληροφορίες σχετικά µε άλλη µία νεότερη επέκταση που έγινε πάνω στο καµπαναριό. Πάρουµε να βρούµε ακόµα σηµαντικές πληροφορίες για επισκευές που έγιναν στη µονή τα µέσα του 19ου αιώνα οι δε χτίστες είχαν τη συνήθεια να αναφέρουν κάποια στοιχεία για το έργο το οποίο κατασκεύαζαν άσχετα από την αξία που είχε το κάθε. O ζωγράφος Ιωάννης Κορνάρος Ένας από τους σηµαντικότερους ζωγράφους της αναγέννησης στην Κρήτη, υπήρξε αναµφισβήτητα ο Ιωάννης Κορνάρος. Γεννήθηκε στην Κρήτη το 1745 και πέθανε περί το εν έχουµε πολλές πληροφορίες για το βίο του είναι πάντως βεβαιωµένο ότι εργάστηκε στην Κρήτη, το Σινά, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Έργα του συναντούµε σε πολλές µονές της Κρήτης όπως τα Σαββαθιανά και των Άγιο Ματθαίο των Σιναϊτών, όσο και στην Ιερά µονή Τοπλού. Σηµαντικές είναι οι τοιχογραφίες που έκανα από το πέρασµά του στην Κύπρο στη µονή του Κύκκου. Κλασσικός τρόπος υπογραφής υπήρξε η φράση «χειρ Ιωάννου Κορνάρου» µε την ηµεροµηνία κατασκευής, πολλές φορές φυσικά ο τρόπος υπογραφής προσαρµόζονταν ανάλογα αλλά πάντα αναγνώριση παραδοσιακών οικισµών ΠΑΛΑΙΚΑΣΤΡΟ- παράρτηµα 10

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Ερείπια μινωικού οικισμού μαρτυρούν κατοίκηση της ευρύτερης περιοχής των Έξω Λακωνίων σε παλαιότερες εποχές.

Ερείπια μινωικού οικισμού μαρτυρούν κατοίκηση της ευρύτερης περιοχής των Έξω Λακωνίων σε παλαιότερες εποχές. ΤΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Βλάχηδες. Πεδινό χωριό με όνομα οικογενειακό Βυζαντινής ή Βενετσιάνικης προέλευσης. Διοικητικά ανήκει στο Δημοτικό Διαμέρισμα Έξω Λακωνίων, του Δήμου Αγίου Νικολάου. Βρίσκεται 7,5 χιλ δυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη

το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη το ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ τ ο υ BAI Το μοναδικό φοινικόδασος στην Ελλάδα και την Ευρώ πη TO ΦΟΙΝΙΚΟΔΑΣΟΣ t o y BAI Στο βόρειο τμήμα των ανατολικών ακτών της Κρήτης, στο ακρωτήριο Σίδερο, και δίπλα στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ: ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ ΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΤΣΑΡΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΘΕΜΑ: ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΑΙΓΙΑΛΙΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

AΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΖΗΝΩΝΑΣ Η καταγωγή του ήταν από το Κίτιο της Λάρνακας. Γεννήθηκε το 334π.Χ. Δίδαξε και πέθανε στην Αθήνα το 262 π.χ. τιμώμενος από τον Δήμο των Αθηναίων. Δημιούργησε την φιλοσοφική σχολή του στωικισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΛΑΪΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ ΑΡΤΙΚΙΟΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ ΑΡΤΙΚΙΟΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ ΑΡΤΙΚΙΟΝ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.Ονομασία Υπαγωγή. 2.Γεωγραφική θέση. 3.Συνοικισμοί του. 4.Οδική σύνδεσή του. 5.Ιστορία του. 6.Τοποθεσίες[τοπωνυμία] της περιοχής του. 7.Προιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας

Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας Αρχοντικά Μέσης Κέρκυρας Τα αρχοντικά σπίτια της Κέρκυρας, όσα διασώθηκαν μέσα στο χρόνο, αποτελούν ζωντανά μνημεία αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος, φορτωμένα με μνήμες και θρύλους. Ιστορικά, δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΙΙ Σύμφωνα με το εγκεκριμένο κτιριολογικό πρόγραμμα στο κτίριο ΙΙ δεν προβλέπεται κάποια προσθήκη

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΙΙ Σύμφωνα με το εγκεκριμένο κτιριολογικό πρόγραμμα στο κτίριο ΙΙ δεν προβλέπεται κάποια προσθήκη Έργο : ΑΛΛΑΓΗ ΧΡΗΣΗΣ, ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΚΑΤ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΔΙΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΚΤΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΕΓΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΙΜΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΥ Διεύθυνση : ΟΔΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ & ΝΕΑΣ ΜΑΔΥΤΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ: της 25-4-89 Τροποποίηση του από 24.4.1985 Π. /τος «Τρόπος καθορισµού ορίων οικισµών της χώρας µέχρι 2.000 κατοίκους κατηγορίες αυτών και καθορισµός όρων και περιορισµών δόµησης τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Δευτέρα, 28 Σεπτέμβριος 2015 Οικισμός Αβδήρων Τα Άβδηρα βρίσκονται λίγο πρίν

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους»

Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού. «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Δημοτικό Σχολείο Θεσπρωτικού «Απογραφή Παραδοσιακών Σπιτιών στα Ιστορικά Λέλοβα και Μελέτη της Αρχιτεκτονικής τους» Γ και ΣΤ Τάξη 2007 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία είναι μια συνεργασία της Γ Τάξης και ΣΤ Τάξης του

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Ύψωνας : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος

Ύψωνας : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος Ύψωνας : Φύση, Περιβάλλον και Άνθρωπος Κατοικώ στο Δήμο Ύψωνα. Το σπίτι μου βρίσκεται στην περιοχή του Αγίου Σιλά, στην οδό Διαγόρα. Κοντά στο σπίτι μου υπάρχουν αρκετά παλιά σπίτια τα οποία διατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο 1. Περιγραφή έργου Πρόκειται για την ανέγερση διώροφης κατοικίας 57.92 τ.µ. σε οικόπεδο έκτασης 75 τ.µ. στην περιοχή Μαυροβούνι στο Γιαλό της Σύµης. Η νέα αυτη κατοικία διαθέτει εξώστη και ηµιυπαίθριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας.

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας. Το Νησάκι είναι άλλο ένα ήσυχο και γραφικό χωριό στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τους παλιούς χωρικούς, το Νησάκι ήταν ένα μικρό βραχώδες νησί, το οποίο ενώθηκε με την στεριά

Διαβάστε περισσότερα

V. ΓΙΑΤΙ ΤΗΛΕΪΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ

V. ΓΙΑΤΙ ΤΗΛΕΪΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ V. ΓΙΑΤΙ ΤΗΛΕΪΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ Στο κεφάλαιο αυτό θα αναλύσουµε τους λόγους για τους οποίους η τηλεµατική στην υγεία είναι επιτακτική ανάγκη να εφαρµοστεί στο νοµό Ευρυτανίας ώστε να βοηθήσει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΕΙΔ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΚΕΦ. ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΙ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΟΡΟΙ ΔΟΜΗΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ/ ΣΧΟΛΙΑ 1 ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓ.ΠΕΡΙΟΧΩΝ ( ΑΡΘΡΑ 4 & 5 Χωρική Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα