ΤΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ"

Transcript

1 1 ΤΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Καλλιόπη Σαπουντζάκη, Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Για τη Θεωρία και την Εμπειρία Κοινωνικής Συμμετοχής στο Σχεδιασμό του Χώρου Όταν στα μέσα της δεκαετίας του 2000 επισκέφθηκα την Καλαμάτα, μια από τις ελάχιστες σύγχρονες ελληνικές πόλεις που οι κάτοικοί της είχαν την τύχη να βιώσουν την εφαρμογή του Γενικού Πολεοδομικού της Σχεδίου, με την επικουρία βέβαια και του σεισμού του 1986 που είχε ανοίξει ένα παράθυρο ευκαιρίας για την πόλη, δοκίμασα μια αρνητική έκπληξη. Το πάρκο της και το υπαίθριο μουσείο σιδηροδρόμων που είχαν υλοποιηθεί με βάση το Σχέδιο Διαμαντόπουλου και Συνεργατών (το οποίο είχε βραβευτεί από την ΕΟΚ και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πολεοδόμων το 1991) ήταν έρημα, παραμελημένα, σχεδόν βανδαλισμένα, την ώρα που τα café στον παραλιακό δρόμο της Καλαμάτας έσφυζαν από ζωή. Από τότε αναρωτιέμαι επανειλημμένα και επίμονα μέχρι σήμερα: - Τι ζητούν οι τοπικές αστικές κοινωνίες και η ελληνική κοινωνία γενικότερα από το σχεδιασμό του χώρου (αν ζητούν κάτι), όταν οι κοινωφελείς και κοινόχρηστοι δημόσιοι χώροι, ένα από τα βασικά διακυβεύματα του σχεδιασμού, αν όχι στην πολιτική ρητορική, πάντως στην πράξη είναι περίπου αδιάφοροι για το ευρύ κοινό; - Αν το πολεοδομικό (ή άλλο χωρικό) σχέδιο έχει περιορισμένη σχέση με τις συλλογικές επιδιώξεις των ελληνικών αστικών (ή άλλων τοπικών) κοινωνιών, ή αν δεν υπάρχουν τέτοιες συλλογικές επιδιώξεις τότε τι χρειάζεται και ποιον υπηρετεί ένα τέτοιο σχέδιο; Θα βοηθούσε ίσως εδώ μια σύντομη αναφορά στην Ευρωπαϊκή εμπειρία σχετικά με την κοινωνική συμμετοχή στο χωρικό σχεδιασμό. Σχετικά με αυτό το ζήτημα πλούσιο πληροφοριακό υλικό παρέχουν οι εθνικές εκθέσεις 29 χωρών στα πλαίσια του προγράμματος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Παρατηρητηρίου Χωροταξίας ESPON 2.3.2, «Διακυβέρνηση Χωρικών και Αστικών Πολιτικών από την ΕΕ μέχρι το Τοπικό Επίπεδο» (University of Valencia, 2006). Κρίσιμα σχετικά συμπεράσματα από αυτές τις εκθέσεις παραθέτουν οι Βασενχόβεν κ.α. (2010) στο βιβλίο «Χωρική Διακυβέρνηση Θεωρία, Ευρωπαϊκή Εμπειρία και η Περίπτωση της Ελλάδας». Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το παρακάτω σχετικό απόσπασμα: «Παντού αναγνωρίζεται με απόλυτο τρόπο η ανάγκη μεγαλύτερης κοινωνικής συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων, αν και υπάρχουν ανησυχίες για ενδεχόμενη αναποτελεσματικότητα και μεγάλη διάρκεια των διαδικασιών σχεδιασμού. Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι το δημοκρατικό έλλειμμα και η έλλειψη νομιμοποίησης έχουν ακόμη μεγαλύτερο κόστος ως προς την εφαρμογή των αποφάσεων. Η ύπαρξη μιας ενημερωμένης και ενεργού κοινωνίας σε

2 2 εγρήγορση συνδέεται με την ιστορία της και οι αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση απαιτούν χρόνο. Συχνά υπάρχει αναγνώριση στις επίσημες διακηρύξεις της σημασίας της κοινωνίας των πολιτών, αλλά στην πράξη μπορεί αυτή η αναγνώριση να είναι μηδαμινή. Στον αντίποδα υπάρχουν παραδείγματα κινητοποίησης των πολιτών και ακτιβισμού, π.χ. εναντίον χωροθετήσεων υποδομών ή αστικών αναπλάσεων». Οι συμμετοχικές προσεγγίσεις εκθειάζονται επίσης και στη βιβλιογραφία. Τα πλεονεκτήματα που προβάλλονται είναι η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ κοινού και ειδικών (Schon, 1983), η ανάδειξη της σημασίας των απόψεων και γνώσεων των μη ειδικών (Lindblom, 1990), η καλύτερη προσέγγιση των αναγκών των τελικών αποδεκτών των σχεδίων, η ενθάρρυνση των αυτοδύναμων προσπαθειών, η απομάκρυνση από την πρακτική της γραφειοκρατικής μεταβίβασης αρμοδιοτήτων (Balducci and Calvaresi, 2005), η βελτίωση των προοπτικών εφαρμογής των σχεδίων. Από την άλλη πλευρά δεν παραγνωρίζονται και τα προβλήματα των συλλογικών προσεγγίσεων: ο εύθραυστος χαρακτήρας του τελικού αποτελέσματος, η άτυπη μορφή και αστάθεια των εργαλείων και μέσων σχεδιασμού και εφαρμογής και η προβληματική νομιμοποίηση της τελικής έκβασης. Η παρούσα εισήγηση επιχειρεί να διεισδύσει «στα άδυτα» του σχεδιασμού του χώρου στην Ελλάδα δίνοντας δοκιμαστικές αποκρίσεις στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα: Ποιοι είναι οι αποφασιστικοί συντελεστές του σχεδιασμού του χώρου στην Ελλάδα; Οι άμεσα ενδιαφερόμενες τοπικές κοινωνίες είναι μεταξύ αυτών; Ή ο ρόλος που τους απομένει είναι κάνουν ενστάσεις, να πιέζουν για επεκτάσεις, να διαμαρτύρονται και να καταφεύγουν στην παραβατικότητα; Τι ζητούν οι τοπικές κοινωνίες από το σχεδιασμό του χώρου; Πόσο αυτά τα ζητούμενα συγκλίνουν με, ή αποκλίνουν από τα ζητούμενα των άλλων συντελεστών (του συντακτικού νομοθέτη, του ΣτΕ, των αρμόδιων κυβερνητικών φορέων, της κεντρικής και αποκεντρωμένης διοίκησης, της ΤΑ, των μελετητών πολεοδόμων-χωροτακτών); Μήπως η πολυσυζητημένη αδυναμία εφαρμογής του Χωροταξικού- Πολεοδομικού Σχεδιασμού οφείλεται πολύ περισσότερο στο χάσμα μεταξύ τοπικών κοινωνιών και εξουσιών του κράτους για τα ζητούμενα από το Σχεδιασμό του Χώρου και πολύ λιγότερο σε κακούς μελετητές, πολυδαίδαλη νομοθεσία ή σε έλλειψη συντονισμού μεταξύ Υπουργείων και τμημάτων της διοίκησης; Μια σύντομη αναδρομή στα Συντάγματα και τη Νομολογία του ΣτΕ (από το Σύνταγμα του 75 μέχρι την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης), ένας σχολιασμός της εμπειρίας εκπόνησης ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ από τη σκοπιά των μελετητών, πολεοδόμων και χωροτακτών (μετά το Ν.2508/1997 και μέχρι το νέο Ν.4269/2014 για τη «Χωροταξική και Πολεοδομική Μεταρρύθμιση Βιώσιμη Ανάπτυξη») και ένας απολογισμός της Κυβερνητικής βούλησης για τη ρύθμιση του χώρου και της σχετικής διοικητικής πρακτικής με έμφαση στην περίοδο της κρίσης, αξιοποιούνται ως βάση για απόκριση στα παραπάνω ερωτήματα. Οι ανασκοπήσεις αυτές είναι

3 3 χρήσιμες και για τη σκιαγράφηση του χάσματος πρόσληψης του Σχεδιασμό του Χώρου μεταξύ κοινωνίας και πολιτείας. 2. Τα διακυβεύματα του Χωρικού Σχεδιασμού κατά το Σύνταγμα και τη Νομολογία ΣτΕ και ο Ρόλος που Αποδίδεται στην Κοινωνία Το βασικό ερώτημα εδώ είναι αν ο συντακτικός νομοθέτης και η νομολογία του ΣτΕ αφουγκράζονται και αποτυπώνουν στο Σύνταγμα και τις αποφάσεις του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου τη σκοπιά της κοινής γνώμης για το από χωρική άποψη συλλογικό καλό μέσω του οποίου μάλιστα διασφαλίζεται και το ατομικό. Βασικό επίσης ερώτημα είναι, αν ο Συντακτικός νομοθέτης και το ΣτΕ «βλέπουν» τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων τοπικών κοινωνιών στην εκπόνηση χωροταξικών και Πολεοδομικών Σχεδίων ως αναγκαία συνθήκη για την επιτυχημένη εφαρμογή τους. Το Σύνταγμα του 75 περιέλαβε για πρώτη φορά στην ελληνική συνταγματική ιστορία ρητές διατάξεις για την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος καθώς και θεμελιώδεις αρχές και κανόνες εξορθολογισμού της χωροταξικής και πολεοδομικής πολιτικής (Γερασίμου 2005). Σύμφωνα με τον Γερασίμου (2005) ο συντακτικός νομοθέτης επηρεάστηκε από την ευαισθητοποίηση σε διεθνές επίπεδο σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς είχαν προηγηθεί μια σειρά σχετικών διεθνών συμβάσεων και πρωτοβουλιών: Η Ευρωπαϊκή Μορφωτική Σύμβαση (Παρίσι, 1954), η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία της Αρχαιολογικής Κληρονομιάς (Λονδίνο, 1969), η Α Παγκόσμια Συνάντηση για το Περιβάλλον με πρωτοβουλία του ΟΗΕ (Στοκχόλμη, 1972) που οδήγησε στη διακήρυξη της Στοκχόλμης η οποία θέτει για πρώτη φορά σε αμφισβήτηση τη χωρίς όρια ανάπτυξη. Άλλωστε, την ίδια περίοδο τίθενται τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Περιβαλλοντικής Πολιτικής με τη συνάντηση κορυφής των αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της Κοινότητας (Παρίσι, 1972) και την υιοθέτηση από το Συμβούλιο Υπουργών των 5ετών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Δράσης, αλλά και με τη Συνέλευση των Κρατώνμελών του Συμβουλίου της Ευρώπης το 1974, οπότε υποστηρίχθηκε με διακήρυξη η αρχή της ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής πολιτικής στην οικονομική και χωροταξική. Ο Γερασίμου (2005) υποστηρίζει ότι εκ παραλλήλου με τις παραπάνω διεθνείς και ευρωπαϊκές εξελίξεις, το συντακτικό νομοθέτη επηρεάζουν το κοινωνικό αίτημα και η ανάγκη επίλυσης την ίδια περίοδο των περιβαλλοντικών και πολεοδομικών προβλημάτων των ελληνικών πόλεων και τουριστικών/παραθεριστικών περιοχών, που είχαν αρχίσει να γίνονται ιδιαίτερα αισθητά κατά τη δεκαετία του 70: η ατμοσφαιρική ρύπανση και το νέφος της Αθήνας, η αυθαίρετη δόμηση και η ρύπανση της θάλασσας και των ακτών, η καταστροφή και οι καταπατήσεις των δασών, η πυκνή και άναρχη δόμηση, η σταδιακή εξαφάνιση παραδοσιακών κτιρίων και συνόλων καθώς και τόπων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η συνδυασμένη επίδραση των παραπάνω διεθνών, ευρωπαϊκών και εγχώριων εξελίξεων είχε ως αποτέλεσμα αυτό που πολλοί εκθειάζουν ως το «οικολογικό»

4 4 Σύνταγμα του 75, πρωτοποριακό για την εποχή του λόγω των διατάξεων του για την προστασία του φυσικού, του οικιστικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, των δασών καθώς και για τον χωροταξικό / πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας. Ωστόσο, θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι το Σύνταγμα του 75 παρέβλεψε τις βασικές προϋποθέσεις για την πραγμάτωση της περιβαλλοντικής στροφής που ευαγγελίστηκε: (α) αλλαγές στο έως τότε κυρίαρχο μοντέλου χωρικής ανάπτυξης, (β) περιβαλλοντική ευθύνη σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο και την ανάληψη ρόλου και κόστους από την κοινωνία για την ανάσχεση των κυρίαρχων έως τότε συνθηκών εξωτερίκευσης των περιβαλλοντικών βλαβών και (γ) συστηματική διάχυση της περιβαλλοντικής πληροφορίας στο γενικό κοινό και την εμπέδωση του αξιακού πλαισίου της προστασίας του περιβάλλοντος με την ευρεία έννοια- από την κοινωνία. Ο συντακτικός νομοθέτης μάλιστα δεν φαίνεται να αναγνωρίζει το γεγονός ότι η συνθήκη (γ) της εμπέδωσης στην κοινωνία του αξιακού πλαισίου της προστασίας του περιβάλλοντος (και αργότερα της αειφορίας) είναι μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη της συνθήκης (α), της στροφής δηλαδή προς ένα φιλοπεριβαλλοντικό μοντέλο ανάπτυξης. Το κενό αυτό του Συντάγματος του 75 σχετικά με το ρόλο της κοινωνίας για την αλλαγή προς ένα επιθυμητό μοντέλο ανάπτυξης αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο με τη νομολογία του ΣτΕ που ακολούθησε. Πιο συγκεκριμένα το ΣτΕ αφού προχώρησε στην αναγνώριση της αρχής της αειφορίας (που έγινε διεθνώς γνωστή με την Έκθεση Brundtland to 1987) ως συνταγματικά κατοχυρωμένης (καθ ερμηνεία του άρθρου 24 του Συντάγματος 75, βλέπε ΣτΕ ολομ. 2755/1994, 2537/1996, 3478/2000) κατέληξε στην αρχή της συνδυαστικής άσκησης της αναπτυξιακής οικονομικής πολιτικής με την πολιτική προστασίας του περιβάλλοντος, προσδίδοντας όμως προέχουσα μέριμνα στην πρόληψη της βλάβης του περιβάλλοντος (Σιούτη, 2002). Η απόδοση προτεραιότητας στην περιβαλλοντική προστασία σε σχέση με την οικονομική και άλλη ανάπτυξη είναι χαρακτηριστική στις περιπτώσεις των αποφάσεων ΣτΕ 2755/1994 σχετικά με την εγκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων βιομηχανικών μονάδων και ΣτΕ 2760/1994 σχετικά με την εκτροπή του Αχελώου (Σιούτη, 2003), αλλά και σε άλλες όπως αυτές που αναφέρονται σε διάνοιξη τμήματος της Εγνατίας οδού, στη μεταλλευτική και εν γένει εξορυκτική δραστηριότητα κλπ. Χωρίς να αμφισβητούνται οι περιβαλλοντικές ωφέλειες από αυτή τη φιλοσοφία, δεν μπορούν πάντως να μην αναφερθούν και τα ερωτηματικά που ανέδειξε: Η συγκεκριμένη νομολογιακή οπτική (που κάποιοι εκλαμβάνουν ως διασταλτική ερμηνεία του Συντάγματος 75) συνδέθηκε με αντίστοιχο κοινωνικό αίτημα που αναδείχθηκε μέσα από δημόσιο διάλογο ή με άλλο τρόπο; Αν όχι μήπως το ΣτΕ επωμίστηκε ένα ρόλο και μια ευθύνη που αναλογεί στην κοινωνία, όπως άλλωστε η Διακήρυξη του Ρίο (1992) και η Agenda 21 αναγνώρισαν την ίδια περίοδο; Μήπως επί πλέον με αυτή τη νομολογία άνοιξε ο δρόμος για την παραπομπή και τη διαιτησία πολυάριθμων

5 5 σχετικών διενέξεων στο ΣτΕ αντί της επίλυσής τους στα πλαίσια κοινωνικού διαλόγου; Παρά το γεγονός ότι μεταξύ των αρχών που υιοθετεί το ΣτΕ για την Αειφορία (Δεκλερής, 1995) είναι «η καθιέρωση της οικολογικής συνείδησης των ανθρώπων ως πραγματικής εγγύησης του συνολικού συστήματος ελέγχου», ουσιαστικά και πρακτικά δεν της αποδίδεται η δέουσα σημασία και πάντως δεν αναγνωρίζεται ως αναγκαία προϋπόθεση για την πραγμάτωση των άλλων αρχών. Η δυναμική της νομολογίας του ΣτΕ σε συνδυασμό με άλλες εξελίξεις οδήγησε στους Ν. 2508/1997 «Για τη Βιώσιμη Οικιστική Ανάπτυξη των Πόλεων και Οικισμών της Χώρας» και 2742/1999 «Χωροταξικός Σχεδιασμός και Αειφόρος Ανάπτυξη» και επηρέασε επίσης τον αναθεωρητικό νομοθέτη που εισήγαγε ρητή αναφορά για την αειφορία στο αναθεωρημένο Σύνταγμα του 2001 (β εδάφιο, παρ. 1 του άρθρου 24). Εν τω μεταξύ ήδη από το Σύνταγμα του 75 (παρ. 1 του άρθρου 24) η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους που δεσμεύει τη νομοθετική, εκτελεστική και δικαστική εξουσία. Με βάση αυτή τη συνταγματική διάταξη η νομολογία του ΣτΕ αναγνώρισε την ύπαρξη ενός συνταγματικού δικαιώματος στο περιβάλλον που μάλιστα φέρει τρεις διαστάσεις: την ατομική, την πολιτική και την κοινωνική. Το περιεχόμενο του ατομικού δικαιώματος στο περιβάλλον αναφέρεται στην αγώγιμη αξίωση του πολίτη έναντι του κράτους για αποχή από πράξεις που βλάπτουν το περιβάλλον και στην υποχρέωση της Πολιτείας να διαμορφώνει προστατευτικό κανονιστικό πλαίσιο. Το περιεχόμενο του κοινωνικού δικαιώματος αναφέρεται στο κοινωνικό κεκτημένο σε σχέση με την ήδη προσφερόμενη από το κράτος προστασία. Τέλος το πολιτικό δικαίωμα στο περιβάλλον παρέχει στον πολίτη τη δυνατότητα να αξιώσει πληροφόρηση και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων για το περιβάλλον (Γερασίμου, 2005). Ωστόσο πουθενά σε όλο αυτό το σκεπτικό δεν υπάρχει η έννοια της υποχρέωσης του πολίτη και της κοινωνίας για το περιβάλλον. Το κράτος είναι πάντα ο μόνος και αποκλειστικός υπεύθυνος. Με αυτή του τη μονόπλευρη θέαση το Σύνταγμα αδυνατεί να διαδραματίσει ένα ρόλο ενεργοποίησης της κοινωνίας προς την κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος. Ο βασικός λοιπόν ισχυρισμός εδώ είναι ότι η διατύπωση του άρθρου 24 του αναθεωρημένου Συντάγματος 2001 «η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός για τη διαφύλαξη του το κράτος έχει υποχρέωση να λαμβάνει ιδιαίτερα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας» έχει ένα σημαντικό κενό, την υποχρέωση του πολίτη και της κοινωνίας έναντι του περιβάλλοντος. Αντίστοιχη φιλοσοφία για το μη ρόλο της κοινωνίας ή έστω περιορισμένο διέπει τη νομολογία του ΣτΕ στην περίπτωση του Πολεοδομικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού. Σύμφωνα με την Αποφ. ΣτΕ 2057/1994 (ολομ.) και 602/2002 «ο Χωροταξικός Σχεδιασμός της Χώρας και η Πολεοδομική διαμόρφωση των οικιστικών περιοχών αποτελούν υποχρέωση της Πολιτείας». Αλλά και αργότερα το αναθεωρημένο Σύνταγμα του 2001 στο άρθρο του 24, παρ. 2 και 6 ορίζει τα εξής:

6 6 «. Η χωροταξική αναδιάρθρωση της Χώρας, η διαμόρφωση, ανάπτυξη, πολεοδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των οικιστικών γενικά περιοχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιότητα και τον έλεγχο του Κράτους» Με βάση αυτή τη διάταξη και το σκεπτικό ότι η έγκριση και τροποποίηση πολεοδομικών σχεδίων οποιασδήποτε κλίμακας και η θέσπιση με ρυθμίσεις κανονιστικού χαρακτήρα πάσης φύσεως όρων δόμησης δεν μπορεί να θεωρηθεί θέμα τοπικού ενδιαφέροντος ή τεχνικού ή λεπτομερειακού χαρακτήρα, το ΣτΕ απορρίπτει ως αντισυνταγματικές νομοθετικές διατάξεις μεταβίβασης αρμοδιοτήτων πολεοδομικού σχεδιασμού προς τους ΟΤΑ (Ευστρατίου, 2003). Ωστόσο η αποστέρηση ενός αποφασιστικού ρόλου για το Χωροταξικό-Πολεοδομικό Σχεδιασμό από τους ΟΤΑ ουσιαστικά σημαίνει την αδρανοποίηση και αποστασιοποίηση των τοπικών κοινωνιών από τα δικά τους χωρο-αναπτυξιακά ζητήματα. Οι ΟΤΑ είναι η πιο κοντινή στην τοπική κοινότητα βαθμίδα του πολιτικοδιοικητικού συστήματος. Οι ΟΤΑ λόγω της θέσης, των αρμοδιοτήτων και της συγκρότησής τους αλληλεπιδρούν με την τοπική κοινωνία περισσότερο από κάθε άλλο πολιτικο-διοικητικό επίπεδο και θα μπορούσαν να την ενεργοποιούν προς την κατεύθυνση ενός διαλόγου / διαπραγμάτευσης με τοπικό χωρο-αναπτυξιακό περιεχόμενο. Αντ αυτού, και καθώς έχουν την ευθύνη της κίνησης διαδικασιών κατάρτισης αναπτυξιακών προγραμμάτων και πολεοδομικών σχεδίων και την αποκλειστική αρμοδιότητα εφαρμογής τους γίνονται αποδέκτες δυσαρέσκειας από μικρότερα ή μεγαλύτερα ατομικά / ιδιωτικά συμφέροντα αφού το εκάστοτε σχέδιο δεν έχει εμπεδωθεί ως συλλογική βούληση που προηγείται ατομικών επιδιώξεων. Επίσης λογοδοτούν για αβελτηρίες που σε τελευταία ανάλυση ανάγονται σε αποφάσεις υψηλότερου επιπέδου. Οι ΟΤΑ δεν έχουν αποφασιστικές αρμοδιότητες για ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ στην περιοχή δικαιοδοσίας τους και αναπόφευκτα οι τοπικές κοινωνίες ελάχιστα αντιλαμβάνονται τη σημασία του στρατηγικού και κανονιστικού πλαισίου των σχεδίων αυτών και δύσκολα τα οικειοποιούνται ως ίδια συλλογική υπόθεση. 3. Η Στάση των Τοπικών Κοινωνιών σε Διαδικασίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού: Η Εμπειρία ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ του Ν.2508/1997 Η επιστημονική έκθεση του Ινστιτούτου ΤΑ (2006) με τίτλο «Πολεοδομικός Σχεδιασμός: Προβλήματα Εφαρμογής και Προτάσεις Μεταρρύθμισης» σημειώνει σχετικά με τις ρίζες των προβλημάτων κοινωνικής αποδοχής και εφαρμογής του Πολεοδομικού Σχεδιασμού: «Ενώ σε νομικό επίπεδο μετά το 1975 φαίνεται να ολοκληρώνεται ένα συμπαγές, αυστηρό, ιεραρχικό και δεσμευτικό πλαίσιο σχεδιασμού στην πράξη αυτό χαρακτηρίζεται από αδυναμία εφαρμογής και διάχυτη αναποτελεσματικότητα Η αδυναμία των υφιστάμενων πολεοδομικών θεσμών να προσαρμοστούν στις τρέχουσες ανάγκες οδηγεί σε ακαμψία εφαρμογής και σε αναίρεση ή ακύρωση του σχεδιασμού από την κοινωνική πραγματικότητα». Σύμφωνα με την έκθεση το νομικό πλαίσιο για τον πολεοδομικό σχεδιασμό της πρώτης περιόδου (με επίκεντρο το Ν. 1337/1983) ταλαιπώρησε την ιδιοκτησία που δεσμευόταν επί μακρόν και δημιούργησε δυσχέρειες στις μεταβιβάσεις και

7 7 προβλήματα στους τίτλους από ανταλλαγές. Η αδυναμία παροχής κατάλληλα πολεοδομημένης γης είχε οδηγήσει μάλιστα στη συνεχιζόμενη αξιοποίηση των παλιών γνωστών τρόπων κατάτμησης, νόμιμης ή παράνομης και δόμησης εκτός σχεδίου, πάλι νόμιμης ή παράνομης ανάλογα με τις δυνατότητες των ενδιαφερομένων. Οι πρακτικές αυτές δικαιώνονταν άλλωστε συστηματικά με τη μη κατεδάφιση αυθαιρέτων, νεώτερες νομιμοποιητικές ρυθμίσεις και εξαγγελίες εντάξεων νεοδιαμορφωμένων περιοχών. Η έκθεση του ΙΤΑ επισημαίνει ακόμη ότι προς τα τέλη της δεκαετίας του 90 και τις αρχές της επόμενης, η «εκ των άνω» καθολική και ιεραρχική, δημόσια μορφή παρέμβασης που αντιπροσωπεύει το ελληνικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού έρχεται επί πλέον σε σύγκρουση με νέο-αναδυόμενες κοινωνικοοικονομικές συγκυρίες (βλέπε και ΙΤΑ 2006): την υποχώρηση του κρατικού παρεμβατισμού σε συνδυασμό με τη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, την αναδιάταξη των σχέσεων δημόσιου-ιδιωτικού, την επιστροφή στον ατομισμό και τη διάσπαση των συλλογικών εκπροσωπήσεων, την επερχόμενη δημοσιονομική στενότητα. Παρά το γεγονός ότι τα νέα ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ του Ν. 2508/1997 επεκτείνονται και στον περιαστικό και αγροτικό χώρο για να συνθέσουν ισότιμα τις αναπτυξιακές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικιστικές παραμέτρους της εδαφικής περιφέρειας των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ και παρά το γεγονός ότι έχουν ολιστικό χαρακτήρα περιέχοντας τόσο κατευθυντήριες και προγραμματικές ρυθμίσεις όσο και κανονιστικές εν τούτοις αποτυγχάνουν να δώσουν απάντηση σε θεμελιώδη ερωτήματα όπως: Ποιο είναι το κοινό καλό, το δημόσιο συμφέρον σε συνθήκες έντονου κοινωνικού ανταγωνισμού; Το συλλογικό καλό είναι ίδιο στο εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο; Η άποψη της τοπικής κοινωνίας για το συλλογικό καλό ταυτίζεται με τη γνώμη, της κεντρικής κυβέρνησης και διοίκησης και της ΤΑ; Ποιος είναι ο τρόπος για να γεφυρωθεί το χάσμα των προσδοκιών από ένα ΓΠΣ πχ, μεταξύ ΥΠΕΧΩΔΕ, Περιφερειακών Αρχών, ΤΑ και της τοπικής κοινωνίας, που είναι πολυδιασπασμένη μάλιστα λόγω ποικίλων, αντικρουόμενων συμφερόντων, από εκείνα των εγχώριων και ξένων επενδυτών και των οικοδομικών συνεταιρισμών μέχρι τα συμφέροντα των συλλόγων θιγομένων ιδιοκτητών, των μικροιδιοκτητών γης, των περιβαλλοντικών οργανώσεων κα; Ποιος είναι ο τρόπος για να συζητηθεί και εμπεδωθεί στο ευρύ κοινό το αξιακό πλαίσιο της ΒΑ, της από περιβαλλοντική και κοινωνική άποψη δίκαιης ανάπτυξης και πώς να προκληθεί ενδιαφέρον και εγρήγορση για στόχους των σχεδίων πέρα από το ΣΔ και την ένταξη στο σχέδιο; Τα παραπάνω κενά και ανεπάρκειες αναδείχθηκαν με σαφήνεια όταν οι ανάδοχοι μελετητές ΓΠΣ σε διάφορους (Καποδιστριακούς τότε) Δήμους έκαναν απέλπιδες και συχνά διέξοδες προσπάθειες για να εμπλέξουν το κοινό σε διάλογο για ένα συλλογικό όραμα.

8 8 Στα πλαίσια της Ημερίδας «Χωρικός Σχεδιασμός και Αναπτυξιακός Προγραμματισμός των ΟΤΑ: Ο Ρόλος των ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ» (31/5/2006) ο ανάδοχος του ΣΧΟΟΑΠ Δήμου Αντιρρίου περιγράφει την εμπειρία του (Πανταζής 2006): «Στο Αντίρριο υπήρξαν εμπόδια στην πορεία της μελέτης και ορατές αποκλίσεις της πρότασης των μελετητών από τις διαμορφωμένες και πλειοψηφούσες τοπικές απόψεις. Με τη λειτουργία της Ζεύξης Ρίου-Αντιρρίου οι προσδοκίες για οικιστική αξιοποίηση και του πλέον απομακρυσμένου αγροτεμαχίου είναι πολλαπλάσιες από τις πράγματι ισχυρές τάσεις για οικιστική ανάπτυξη Μια εσωτερική αντιπολίτευση μέσα στην παράταξη της πλειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου υπερακοντίζει σε αντιδράσεις υποστηρίζοντας ότι δήθεν είναι μικρές οι εκτάσεις που εντάσσονται στο σχέδιο και ότι οι περιορισμοί προστασίας που προβλέπει η μελέτη για μια ζώνη μ κατά μήκος της παραλίας και οι περιορισμοί στο μεγαλύτερο τμήμα της πεδιάδας δεν έχουν έδαφος αλλά πρέπει να ισχύσει η μέχρι τότε εκτός σχεδίου δόμηση δηλαδή η προσδοκία είναι η τεράστια πεδινή έκταση που γειτνιάζει με τη νέα χάραξη της Ιονίας οδού να μπει στο σχέδιο». Με άλλα λόγια το σχέδιο πολεοδομικό ή χωροταξικό δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένας προσωρινός (μέχρι την τροποποίησή του) σύμμαχος ή εχθρός ατομικών / ιδιωτικών συμφερόντων πάνω στη γη και των προοπτικών τους. Αν είναι σύμμαχος έχει καλώς αν όχι τότε καλύτερη είναι η εκτός σχεδίου δόμηση. Στα πλαίσια της ίδια Ημερίδας η μελετήτρια-ανάδοχος του ΓΠΣ Ιεράπετρας (Φωτεινού 2006) αναφέρεται στο τεράστιο πρόβλημα της καθυστερημένης ή μη εφαρμογής των μελετών αυτών που έχουν περίοδο ισχύος τη δεκαετία. Εξηγεί το πώς αυτή η συνθήκη όχι μόνο απαξιώνει τις προτάσεις των σχεδίων αλλά χειροτερεύει ακόμη περισσότερο την υπάρχουσα κατάσταση σε ευαίσθητες περιοχές Δήμων λόγω ενεργοποίησης των κατοίκων για προστασία ή αξιοποίηση των περιουσιών τους εν όψει ενδεχόμενης εξαγγελθείσας μέσω των μελετών ζωνοποίησης των περιοχών προστασίας. Πράγματι, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου το αρμόδιο Υπουργείο, η προϊστάμενη διεύθυνση και οι μελετητές πρέπει να αντιμετωπίσουν τοπικές κοινωνίες που όχι μόνο δεν είναι διατεθειμένες να εφαρμόσουν το σχέδιο αλλά «κηρύσσουν πόλεμο» εναντίον του. Από την άλλη πλευρά, η μελετήτρια-ανάδοχος ΓΠΣ Φαναρίου Ηπείρου κατά την παρουσίαση της μελέτης και αναφερόμενη σε εκτεταμένη προστατευόμενη περιοχή μέχρι την παράκτια ζώνη παρατηρεί (Παπαγεωργίου 2006): «άντε να πεις τώρα στον κόσμο ότι δεν θα αναπτυχθεί,.. είναι έτσι κι αλλιώς φτωχοί, φεύγουν οι κάτοικοι,.. έχουν ανάγκη να κρατήσουν τους νέους τους κοντά, αλλά πρέπει να τους πεις ότι δεν μπορούν να αναπτύξουν τουριστικές χρήσεις με προοπτική γιατί είναι προστατευόμενοι. Η συμμετοχή των πολιτών λοιπόν είναι πάρα πολύ σημαντική Μπορεί να θεωρούμε ότι κάνουν φασαρία, ότι έχουν προσωπικά συμφέροντα, όμως αυτοί ζουν εκεί.. Θεωρώ απαράδεκτο να μη τους εμπλέκουμε στη διαδικασία έστω και αν αυτό είναι οδυνηρό για τους μελετητές. Αλλά δυστυχώς όχι μόνο στο Φανάρι αλλά και αλλού ούτε η διευθύνουσα υπηρεσία το θέλει ούτε ο Δήμος. Θεωρούν ότι είναι μια όχληση

9 9 που πρέπει να την αποφύγουν. Αν όμως οι ίδιοι οι κάτοικοι δεν αποδεχθούν αυτά που ορίζει το ΓΠΣ πως θα εφαρμοστεί μετά; Θα μου πείτε εκ των άνω.. Η προστασία του περιβάλλοντος μόνο εκ των άνω δεν γίνεται. Στο Φανάρι είχαμε απειλές ότι θα κάψουν το βάλτο..» Η πρόσφατη λοιπόν εμπειρία από την επικοινωνία μελετητών με τις τοπικές κοινωνίες προκειμένου για την εκπόνηση ΓΠΣ, αυτού που αποκλήθηκε «εδαφικό σύνταγμα του Δήμου» ανέδειξε τρία βασικά ζητήματα: Οι τοπικές κοινωνίες ενδιαφέρονται βασικά και κύρια για το κανονιστικό και πολύ λιγότερο για το αναπτυξιακό / στρατηγικό περιεχόμενο των σχεδίων της περιοχής τους. Είτε δεν πιστεύουν ότι είναι δικιά τους ευθύνη, είτε έχουν εμπεδώσει την άποψη ότι το σχέδιο δεν εγκρίνεται ή δεν εφαρμόζεται, άρα δεν μπορούν να επηρεάσουν τις αναπτυξιακές εξελίξεις στην περιοχή τους. Η κυρίαρχη τάση είναι να στέκονται αρνητικά και αμυντικά έως εχθρικά απέναντι σε περιοριστικούς κανονισμούς για τη χωρική ανάπτυξη. Παρά την εισοδηματική και κοινωνική ανομοιογένεια και ανισότητα στις τοπικές κοινωνίες ωστόσο η μικροιδιοκτησία και η διαρκής προσδοκία για αυξανόμενη γαιοπρόσοδο ήταν γενικευμένη και διάχυτη τουλάχιστον μέχρι την έναρξη της κρίσης το Εφαρμογή του πολεοδομικού-χωροταξικού σχεδιασμού και περιβαλλοντική προστασία δεν γίνονται χωρίς την αποδοχή από πλευράς των θιγόμενων ή πάντως επηρεαζόμενων κοινωνιών. Ελάχιστα είναι τελικά τα σχέδια ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ που εγκρίθηκαν μέχρι την έναρξη της οικονομικής κρίσης στο τέλος του Σύμφωνα με το Τμήμα Πολεδομικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού του ΤΕΕ μέχρι το Μάρτιο του 2009 είχαν εγκριθεί μόλις 31 ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ (τα 21 στη Κεντρική Μακεδονία) από τα προκηρυγμένα 310 σε σύνολο 910 τότε ΟΤΑ της Χώρας και παρά το γεγονός ότι οι πρώτες προκηρύξεις είχαν δημοσιευτεί πριν από 9 χρόνια! 4. Η Κυβερνητική βούληση και η διοικητική πρακτική για τη ρύθμιση του χώρου την περίοδο της οικονομικής κρίσης Αν δεν είχε μεσολαβήσει η οικονομική κρίση η συγγραφέας θα είχε επιχειρηματολογήσει υπέρ μιας φιλοσοφίας ανατροφοδότησης από τα κάτω (feedback) και θα είχε θεωρήσει τα ζητήματα που ανέδειξε η εμπειρία εκπόνησης ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ ως σημαντικά μηνύματα προς το συντακτικό (αναθεωρητικό) νομοθέτη αλλά και τους κυβερνητικούς και αποκεντρωμένους διοικητικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς. Εννοώ σημαντικά μηνύματα προς την κατεύθυνση της αναβάθμισης του ρόλου των τοπικών κοινωνιών σε όλα τα στάδια εκπόνησης του σχεδιασμού του χώρου. Αυτό βέβαια θα σήμαινε νέα και ευέλικτα οργανωτικά σχήματα και πρότυπα συμμετοχής, κατάλληλη εκπαίδευση των πολεοδόμωνχωροτακτών και των διοικητικών στελεχών ώστε να λειτουργούν ως διαπραγματευτές, απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και των προδιαγραφών εκπόνησης μελετών. Πάντως θα ήταν ο μόνος τρόπος για να μειωθεί

10 10 ο φόρτος των ενστάσεων και των προσφυγών και να υπάρξουν ελπίδες για απρόσκοπτη (αν και πάντα χρονοβόρα) εφαρμογή των σχεδίων. Ωστόσο η οικονομική κρίση συνέβη και έφερε τα πάνω κάτω. Η πενταετής περίοδος της κρίσης σημαδεύτηκε από μια μετάλλαξη της ρύθμισης / σχεδιασμού του χώρου. Άλλαξαν η αξία και χρησιμότητά του, η πρωταρχική στόχευσή του, οι λήπτες των αποφάσεων, η δεσμευτικότητά του. Ειδικότερα ο σχεδιασμός χάνει μια σειρά από χαρακτηριστικά που διατηρούσε κατά την περίοδο της έστω και προβληματικής εφαρμογής του: - Χάνει το αξιακό του πλαίσιο και τον προσανατολισμό του προς ευρύτερης αποδοχής πολιτικά και ηθικά προτάγματα (της αειφορίας, της κοινωνικής και περιβαλλοντικής δικαιοσύνης κλπ). - Εντείνονται τα εκ των άνω, εξωγενή χαρακτηριστικά του, με καθοριστικούς απροσπέλαστους παίκτες σε κεντρικό επίπεδο, όχι πάντα κρατικούς φορείς. - Δεν πρόκειται πλέον για καθολικό, ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Μειώνονται τα διατομεακά και αύξάνονται τα μονοτομεακά χαρακτηριστικά του. - Υποτάσσεται σε και δεσμεύεται από αλλότριες πολιτικές και στόχους (πχ φορολογική πολιτική για αποπληρωμή χρέους και δημοσιονομική εξυγίανση) - Απομακρύνεται περαιτέρω από τον έλεγχο των τοπικών κοινωνιών και υποβαθμίζεται από χωρο-αναπτυξιακός, σε πολιτική γης για την ενθάρρυνση ξένων επενδύσεων και την αύξηση κρατικών εσόδων. Σε σχέση με τη συρρίκνωση του αξιακού πλαισίου του Σχεδιασμού ο ΣΕΠΟΧ παρατηρεί στα πλαίσια της διαβούλευσης για το νέο Ν.4269 «Χωροταξική και Πολεοδομική Μεταρρύθμιση-Βιώσιμη Ανάπτυξη» (ΦΕΚ Α 142/ ): «Είναι παράδοξη η απουσία αναφοράς στη φιλοσοφία, τις αρχές και τους στόχους του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, ακόμη και αν θεωρείται δεδομένη η συσχέτιση με τους Ν.2742/199 και 2508/1997». Ίσως να μην είναι και τόσο παράδοξη η απουσία. O κοινός νομοθέτης αποφεύγει την αντιπαράθεση στόχων, της περιβαλλοντικής αειφορίας από τη μια και της υπέρβασης της οικονομικής κρίσης από την άλλη, αποφεύγοντας έτσι ενδεχόμενη σύγκρουση με συνταγματικές προτεραιότητες. Ιεραρχικό, εκ των άνω, ήταν πάντα το ελληνικό σύστημα σχεδιασμού. Το κέντρο αυτού του συστήματος ήταν το πρώην ΥΠΕΧΩΔΕ (σήμερα ΥΠΕΚΑ). Τώρα θεσμοθετούνται παράλληλοι σχεδιασμοί (ΕΣΧΑΔΑ-Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων- και ΕΣΧΑΣΕ-Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων) με διαφορετικά κέντρα έγκρισης και αναφοράς (πχ ΤΑΙΠΕΔ, Επενδύστε στην Ελλάδα ΑΕ, Ελληνικό ΑΕ, Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ ), κρατικά και μη, που εγείρουν ζητήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης και λογοδοσίας και συρρικνώνουν ή θολώνουν τις δικαιοδοσίες του «άλλου συμβατικού σχεδιασμού» και του αρμόδιου Υπουργείου. Τα παραπάνω σχέδιαεργαλεία μάλιστα κατισχύουν όλων των επιπέδων του άλλου θεσμοθετημένου σχεδιασμού (Βαταβάλη και Καλατζοπούλου 2013).

11 11 Σχετικά με την απώλεια του χαρακτήρα του σχεδιασμού ως ολοκληρωμένου και σε κάποιο βαθμό κοινωνικά ελεγχόμενου, ο ΣΕΠΟΧ σημειώνει σχετικά στη διαβούλευση για το Ν. 4269/2014: «Χωροταξία με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει μακροπρόθεσμος χαρακτήρας με εταιρική συμφωνία στη βάση αρχών και όχι μόνο των μεσοπρόθεσμων Κυβερνητικών πολιτικών και των μεμονωμένων ανατροπών εκ των άνω εκτός κανόνων δημοκρατικής διακυβέρνησης του χώρου... Το Ν/Σ ουσιαστικά, με την υποκατάσταση του Εθνικού Πλαισίου από Κυβερνητικό κείμενο αρχών για την Εθνική Χωροταξική Πολιτική, καταργεί το σχεδιασμό εθνικού επιπέδου. Το κείμενο αρχών δεν διασφαλίζει ούτε τον ολοκληρωμένο ούτε το συντονιστικό ρόλο ενός Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου... Σε τοπικό επίπεδο το τέως ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ βρίσκεται «αποκεφαλισμένο» και διασπασμένο σε επί μέρους μελέτες / θεσμοθετήσεις τμημάτων του Δήμου, χωρίς συνοχή και δομικό σχέδιο, χωρίς δηλαδή βασικές αρχές και μεγέθη χωρικής οργάνωσης.. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια σε τοπικό επίπεδο αναδεικνύονται σε κυρίαρχα κανονιστικά, δεσμευτικά για τα ισχύοντα, τα οποία αποτελούν προϊόν ολοκληρωμένου σχεδιασμού μετά από συμμετοχικές διαδικασίες». Πράγματι η Κυβερνητική βούληση και η διοικητική πρακτική αντιμετωπίζει το χώρο όλο και λιγότερο ως ενιαίο υποδοχέα συνύπαρξης και αλληλοσυσχετισμού φυσικών οικοσυστημάτων και ανθρώπινων κοινωνιών / δραστηριοτήτων και όλο και περισσότερο ως άθροισμα ακινήτων και ιδιοκτησιών (δημόσιων και ιδιωτικών, μικρών και μεγάλων, αστικών και αγροτικών, νόμιμων και αυθαίρετων, ηλεκτροδοτούμενων και μη κοκ) που διακριτά και μεμονωμένα θα πρέπει να υπηρετήσουν τους Κυβερνητικούς στόχους για την οικονομική κρίση: τη δημοσιονομική εξυγίανση και την αποπληρωμή του χρέους, τη δημιουργία ελκυστικού επενδυτικού περιβάλλοντος, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και επιχειρηματικότητας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτή η εργαλειακή θεώρηση του χώρου είναι έκδηλη σε μια σειρά από νομοθετήματα για την ανάπτυξη της δημόσιας περιουσίας (Ν. 3986/2011 και Ν. 4072/2012), τις στρατηγικές επενδύσεις (Ν. 3894/2010, Ν. 3982/2011 και Ν. 4072/2012), τις διαδικασίες πολεοδόμησης και τους όρους δόμησης (Ν. 4030/2011 και Ν. 4067/2012), την αυθαίρετη δόμηση (Ν. 3843/2010 και Ν. 4014/2011) και την ατομική ιδιοκτησία (Ν. 4021/2011). Ετσι η Κυβέρνηση εγκαταλείπει την όποια δειλή και ατελή προσπάθεια (με το Ν. 2508/1997) για τοπικό τουλάχιστον, ολοκληρωμένο και εκ των κάτω χωροαναπτυξιακό σχεδιασμό που υπηρετούσε σε κάποιο βαθμό τοπικούς στόχους με συμβιβασμό των συμφερόντων ιδιοκτησίας της γης με εκείνα της περιβαλλοντικής προστασίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Αντ αυτού ρυθμίζει τοπικά με το βλέμμα σε εθνικούς μακρο-οικονομικούς και δημοσιονομικούς στόχους και αξιοποιεί τη γηιδιοκτησία ως εργαλείο της φορολογικής, οικονομικής και πολιτικής επενδύσεων. Την εποχή του Ν. 2508/1997 το στοίχημα για το σχεδιασμό του χώρου, όπως εύστοχα σχολίασε η Χουσιανάκου (2006), ήταν να εξελιχθεί σε μια προσέγγιση διαλόγου με την τοπική κοινότητα και αφύπνισής της για τα δικαιώματα και τις

12 12 υποχρεώσεις της σε σχέση με το μέλλον, τις άλλες κοντινές και μακρινές κοινότητες, «τους πάνω και τους κάτω». Το στοίχημα ήταν επίσης αυτό που αποκάλεσε συμβόλαιο-συμφωνία μεταξύ του κεντρικού τότε ΥΠΕΧΩΔΕ και της ΤΑ, όπου η τελευταία θα έπρεπε να τηρήσει τους καθαρούς στόχους του συμβολαίου (όπως της αποφυγής της ρύπανσης και της υπερεκμετάλλευσης πόρων, της προστασίας δασικών οικοσυστημάτων, της εξοικονόμησης γης με αποφυγή διαρκών επεκτάσεων, της ανακύκλωσης κλπ). Ομως τώρα «ο βασιλιάς είναι γυμνός». Οι αξίες του σχεδιασμού αν υπάρχουν δεν είναι καθαρές, ο χώρος δεν είναι ενιαίος είναι διασπασμένος σε ακίνητα που υπόκεινται σε εξατομικευμένες ρυθμίσεις (νομιμοποίησης, φορολόγησης, πολεοδόμησης, πλειστηριασμών, αποπληρωμής δανείων κλπ), οι καθοριστικοί παίκτες των ρυθμίσεων είναι μακρινοί και απροσπέλαστοι και η έννοια τους συλλογικού τοπικού συμφέροντος παραμερίστηκε. Τι απέμεινε από το σχεδιασμό για τις τοπικές κοινωνίες; Ίσως να μην επιθυμούν πλέον ούτε τις εντάξεις και επεκτάσεις Ρυμοτομικών Σχεδίων. 5. Επίλογος Προηγήθηκε μια συνοπτική ανασκόπηση της πρόσληψης του σχεδιασμού του χώρου στην Ελλάδα από πλευράς: (α) συντακτικού νομοθέτη και ΣτΕ, (β) των εκάστοτε κυβερνήσεων και της δημόσιας διοίκησης και (γ) των εμπλεκόμενων τοπικών κοινωνιών (όπως ερμηνεύεται από τους μελετητές χωρικών σχεδίων). Η ανασκόπηση αυτή διέτρεξε μια μακρά περίοδο από το Σύνταγμα του 75 μέχρι σήμερα για να εντοπιστούν τυχόν αλλαγές και ασυνέχειες στη θέαση του σχεδιασμού του χώρου, που ερμηνεύουν καλύτερα ενδεχόμενα διαχρονικά ή/και περιστασιακά χάσματα και ελλείματα εμπιστοσύνης μεταξύ των συντελεστών του χωρικού σχεδιασμού. Για τη σκιαγράφηση αυτής της πρόσληψης τα ερωτήματα που απασχόλησαν τη συγγραφέα/εισηγήτρια ήταν: Ποιό ήταν/είναι το αξιακό πλαίσιο και τα βασικά διακυβεύματα για καθένα από τους παραπάνω συντελεστές του σχεδιασμού; Ποιούς θεωρεί ως βασικούς ή αποκλειστικούς υπεύθυνους του χωρικού σχεδιασμού ο καθένας από τους παραπάνω συντελεστές; Ποιο ρόλο επιφυλάσσει/προκρίνει για τις τοπικές ενδιαφερόμενες κοινωνίες ο καθένας από τους παραπάνω συντελεστές; Ο συντακτικός νομοθέτης και το ΣτΕ φαίνεται να επιδεικνύουν προσήλωση, σταθερότητα και επιμονή στις θέσεις τους για την περιβαλλοντική πολιτική και το χωρικό σχεδιασμό. Ειδικότερα: Η αειφορία είναι το σταθερό αξιακό πλαίσιο που θεωρείται κατοχυρωμένο στο Σύνταγμα και αποτελεί τη βάση για την κρίση της συνταγματικότητας των ρυθμίσεων. Στην περιβαλλοντική μάλιστα προστασία αποδίδεται προτεραιότητα (μέχρι το 2010) σε σχέση με την οικονομική και άλλη ανάπτυξη. Η περιβαλλοντική προστασία και ο χωρικός σχεδιασμός είναι υποχρέωση του κράτους και οι φορείς αυτοδιοίκησης δεν έχουν αποφασιστικές

13 13 αρμοδιότητες έγκρισης χωρικών σχεδίων που αναφέρονται στην περιοχή δικαιοδοσίας τους. Τα περιβαλλοντικά δικαιώματα των πολιτών αναδεικνύονται σε όλες τους τις διαστάσεις (ατομική, κοινωνική και πολιτική), αλλά όχι και η περιβαλλοντική ευθύνη και υποχρέωση τους έναντι του περιβάλλοντος. Με αυτές τις τοποθετήσεις το ΣΤΕ επωμίζεται ένα ρόλο θεματοφύλακα της αειφορίας και της περιβαλλοντικής προστασίας και μια ευθύνη που αναλογεί στην κοινωνία, τόσο σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις και διακηρύξεις όσο και τις επιστημονικές θεωρήσεις. Καθώς το Σύνταγμα και η νομολογία του ΣτΕ δεν αναγνώρισαν την ανάγκη εμπέδωσης των αρχών της αειφορίας στην κοινωνία για να καταστεί συνυπεύθυνη, δεν έθεσαν τις βάσεις για την ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών προς την υιοθέτηση και υπεράσπιση χωρικών σχεδίων και περιβαλλοντικών κανόνων που να αντανακλούν τα δικά τους συλλογικά οράματα αειφορίας. Παρά τη σθεναρή του στάση και τις περιβαλλοντικές επιτυχίες του το Σύνταγμα και το ΣτΕ υπονόμευσαν τα προτάγματα που υπηρέτησαν. Το ΣτΕ έγινε το μοναδικό ανάχωμα κατά των δράσεων περιβαλλοντικής υποβάθμισης αφού την αποκλειστική ευθύνη φέρει η εκάστοτε κυβέρνηση και η δημόσια διοίκηση και όλες οι προσφυγές καταλήγουν στα διοικητικά δικαστήρια. Αντίθετα με το Σύνταγμα και τη νομολογία του ΣτΕ οι θέσεις των εκάστοτε Κυβερνήσεων και της δημόσιας διοίκησης εντυπωσιάζουν με τον ευμετάβολο χαρακτήρα τους και τη μεγάλη απόσταση μεταξύ ρητορικής και πράξης. Οι Κυβερνητικοί φορείς παγιδευμένοι σε ένα σύστημα σχεδιασμού «εκ των άνω» που τους καθιστά αποκλειστικούς υπεύθυνους για την περιβαλλοντική προστασία και τον πολεοδομικό / χωροταξικό σχεδιασμό ταλαντεύονται ανάμεσα στις συνταγματικές επιταγές από τη μια πλευρά και την αποκόμμιση πολιτικών ωφελειών (προσωποπαγών ή κομματικών) μέσω του σχεδιασμού από την άλλη. Με πολιτικό χαμαιλεοντισμό αποκρύβουν τις θέσεις, προσλήψεις και προθέσεις τους για το σχεδιασμό του χώρου ώστε να μετακινούνται με ευκολία μέσα σε ένα ευρύ φάσμα αντιφατικών ρυθμίσεων ανάλογα με την πολιτική και άλλη συγκυρία. Ρυθμίσεων που κυμαίνονται από τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων και την αδειοδότηση επιβλαβών για το περιβάλλον δραστηριοτήτων μέχρι την κατάρτιση νομοσχεδίων που θέτουν στο πρώτο άρθρο και ως πρωταρχικό σκοπό «την προστασία του περιβάλλοντος και την ανακοπή της άναρχης δόμησης με τον καθορισμό κριτηρίων ανάπτυξης που συντείνουν στη μεγαλύτερη δυνατή οικονομία των οικιστικών επεκτάσεων» (Ν.2508/1997). Αυτή η ρευστότητα και ανακολουθία στην πρόσληψη του χωρικού σχεδιασμού από την εκάστοτε και τις διαδοχικές κυβερνήσεις γίνεται πασιφανής την περίοδο της κρίσης όταν η νομιμοποίηση αυθαιρέτων εξισώνεται με τιμοκαταλόγους νομιμοποίησης και τα νομοσχέδια για το χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό χάνουν τα άρθρα για τις κατευθυντήριες αρχές και το αξιακό του πλαίσιο. Όταν δηλαδή εκπέμπεται το μήνυμα ότι η ρύθμιση του χώρου μπορεί να υπηρετεί οποιαδήποτε κυβερνητική σκοπιμότητα ή και να μην υπάρχει (απορρύθμιση) αν δεν μπορεί να την υπηρετήσει.

14 14 Ελλείψει δημοσίου διαλόγου για το σχεδιασμό του χώρου και την πολιτική προστασίας περιβάλλοντος, από το εθνικό μέχρι το τοπικό επίπεδο (είναι χαρακτηριστική η ελάχιστη συμμετοχή και μόνο από τους ειδικούς στη διαβούλευση περιορισμένου χρόνου του νέου Ν. 4269/2014), η ελληνική κοινωνία και οι μεμονωμένοι πολίτες ελάχιστα συνειδητοποίησαν την πρωταρχική σχέση αυτού του σχεδιασμού με το κοινό καλό, το συλλογικό συμφέρον. Ανέκαθεν ενδιαφέρθηκαν και ενεργοποιήθηκαν για εκείνα κυρίως τα χαρακτηριστικά των σχεδίων, εγκεκριμένων ή υπό έγκριση, που επηρέαζαν ατομικά ιδιοκτησιακά δικαιώματα. Την ενδεχόμενη μάλιστα σύγκρουση μεταξύ ατομικού και συλλογικού καλού ούτε την είδε ούτε θέλησε να την αντιμετωπίσει η ελληνική κοινωνία. Με αυτή την έννοια προσέλαβε το σχεδιασμό ως Κυβερνητική και διοικητική πράξη που θίγει ή ευνοεί ιδιωτικά συμφέροντα. Αν το ίδιο προσωπικό συμφέρον είναι μεταξύ των ευνοούμενων έχει καλώς, ειδάλλως αυτή η πράξη της διοίκησης είναι εχθρική. Ασφαλώς το συλλογικό συμφέρον είναι πολυσήμαντη έννοια που δύσκολα προσδιορίζεται σε συνθήκες κοινωνικών ανισοτήτων και έντονου ανταγωνισμού και της οποίας το περιεχόμενο αλλάζει από κοινωνία σε κοινωνία. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες πάντως προσεγγίζεται με διάλογο και διαπραγμάτευση. Στην Ελλάδα, όταν οι τοπικές κοινωνίες διεκδικούν το χώρο ως ατομικό δικαίωμα γαιοπροσόδου, την ώρα που κεντρική διοίκηση και αυτοδιοίκηση τον χρησιμοποιούν από εργαλείο φορολογικής πολιτικής ή προσέλκυσης μεγάλων επενδύσεων έως μέσο εξυπηρέτησης εκλογικής πελατείας και το ΣΤΕ αναγορεύεται ως εμπειρογνώμονας του συλλογικού καλού (από το εθνικό μέχρι το τοπικό επίπεδο) και αναλαμβάνει να το επιβάλλει μέσω δικαστικής επίλυσης των διαφορών μεταξύ διοίκησης και πολιτών, τότε πρέπει να παραδεχθούμε ότι έχουμε ένα ιδιότυπο καθεστώς ρύθμισης που δεν είναι ο σχεδιασμός που γνωρίζουν οι πολεοδόμοι-χωροτάκτες και που πάντοτε θα ταλανίζεται από προβλήματα εφαρμογής. Βιβλιογραφικές και Άλλες Αναφορές Βασενχόβεν Λ., Σαπουντζάκη Κ., Ασπρογέρακας Ε., Γιαννίρης Η. και Παγώνης Θ. (2010), Χωρική Διακυβέρνηση Θεωρία, ευρωπαϊκή εμπειρία και η περίπτωση της Ελλάδας, εκδόσεις Κριτική, Αθήνα. Βαταβάλη Φ. Και Καλατζοπούλου Μ. (2013), «Απορρύθμιση του χώρου και ο σχεδιασμός που της ταιριάζει», Οικοτριβές, , Τ1, σελ Γερασίμου Σ. (2005), Η συμβολή του Πολεοδομικού Δικαίου και του Δικαίου του Περιβάλλοντος στη διαμόρφωση των άλλων κανόνων δικαίου, Διδακτορική Διατριβή, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Αθήνα. (http://irakleitos.ntua.gr/dns/136.pdf) Δεκλερής Μ. (1995), «Ο Δωδεκάδελτος του Περιβάλλοντος. Αρχές της Βιωσίμου Αναπτύξεως», Νόμος +Φύση 1995, τόμος 2, εκδ. Α.Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 1995, σ

15 15 Ευστρατίου Π.-Μ. Ε. (2003), «Η άσκηση αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του Κράτους από τους Οργανισμούς Τοπικής αυτοδιοίκησης. Η ανάθεση αρμοδιοτήτων πολεοδομικού σχεδιασμού στους νομάρχες με το άρθρο 10 παρ.1 του Ν 3044/2002 (ΣτΕ ΠΕ /2002)», ΠερΔικ 1/2003, σ Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (2006), Πολεοδομικός Σχεδιασμός: Προβλήματα Εφαρμογής και Προτάσεις Μεταρρύθμισης, Έκθεση Επιστημονικής Επιτροπής, Αθήνα. Σιούτη Γλ. Π. (2003), Εγχειρίδιο Δικαίου Περιβάλλοντος, εκδ. Α. Ν Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή. Σιούτη Γλ. Π. (2002), «Η αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης ή της αειφορίας - Το άρθρο 24 του Συντάγματος μετά την αναθεώρησή του», Πρακτικά ημερίδας, Νόμος+Φύση, εκδ. Α. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, σ Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) (2006), Χωρικός Σχεδιασμός και Αναπτυξιακός Προγραμματισμός των ΟΤΑ: Ο Ρόλος των ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ, Πρακτικά Ημερίδας, , Αθήνα. (http://portal.tee.gr/portal/page/portal/scientific_work/ekdiloseis_p/episthmonikes_events/a11) Balducci A. and Calvaresi C. (2005), Participation and leadership in planning theory and practices, στο Haus M., Heinelt H. and Stewart M. (επιμ.), Urban Governance and Democracy, Routledge, London. Lindblom Ch. (1990), Inquiry and change, Yale University Press, New Haven, CT. Schon D. (1983), The reflective practitioner, Basic Books, New York. University of Valencia (2006), ESPON Project Governance of territorial and urban policies from EU to local level, Final Report, Department of Geography, Valencia. (www.espon.eu)

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Εισήγηση : Δημήτριος Ντοκόπουλος, Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος "Από τον Ν.Δ. 17-7-23

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα ΕΧΣ ως εργαλεία προσέλκυσης επενδύσεων, αστικής ανάπλασης και περιβαλλοντικής προστασίας (ν. 4269/14 όπως τροποποιήθηκε με τον ν.

Τα ΕΧΣ ως εργαλεία προσέλκυσης επενδύσεων, αστικής ανάπλασης και περιβαλλοντικής προστασίας (ν. 4269/14 όπως τροποποιήθηκε με τον ν. Τα ΕΧΣ ως εργαλεία προσέλκυσης επενδύσεων, αστικής ανάπλασης και περιβαλλοντικής προστασίας (ν. 4269/14 όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4447/16) Με το νέο θεσμικό πλαίσιο: Αποσαφηνίζεται ο στρατηγικός ή ρυθμιστικός

Διαβάστε περισσότερα

Προς Αθήνα 13 Μαϊου 2010 τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Ιωάννη Ραγκούση

Προς Αθήνα 13 Μαϊου 2010 τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Ιωάννη Ραγκούση Προς Αθήνα 13 Μαϊου 2010 τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Ιωάννη Ραγκούση Βασ.Σοφίας 15, 10674 Αθήνα Θέμα : ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ "ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ" : Σχέση με το χωροταξικό και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Συνοπτικός πίνακας περιεχομένων 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ σελ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΕΙΣΑΓΩΓH... 15 Α) Η Περιβαλλοντική παράμετρος της βιώσιμης ανάπτυξης... 17 Β) Η κοινοτική περιβαλλοντική πολιτική για

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Ειδικά Πλαίσια για. Βιομηχανία

Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης. Ειδικά Πλαίσια για. Βιομηχανία ΗΜΕΡΙΔΑ TEE «Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες» Θέμα: Χωρικός Σχεδιασμός και Αξιοποίηση Ορυκτού Πλούτου: Συγκλίσεις και αποκλίσεις μεταξύ χωρικών επιπέδων Κάρκα Λένα Αρχιτέκτων Μηχ Ε.Μ.Π. - Δρ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέο υπόδειγμα σχεδιασμού με στόχο: Την προσέλκυση «στρατηγικών επενδύσεων» Την «αξιοποίηση» της ιδιωτικής περιουσίας του δημοσίου

Νέο υπόδειγμα σχεδιασμού με στόχο: Την προσέλκυση «στρατηγικών επενδύσεων» Την «αξιοποίηση» της ιδιωτικής περιουσίας του δημοσίου Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημόσιων Ακινήτων (ΕΣΧΑΔΑ) μέσααπότονομοθετικότους πλαίσιο και τις αντίστοιχες Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Κώστας Βουρεκάς Νέο υπόδειγμα σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Χωρικός Σχεδιασμός Βιώσιμη ανάπτυξη. Η πολεοδομική μεταρρύθμιση στα πλαίσια του ν. 4269/2014 όπως αντικαταστάθηκε με το ν.

Χωρικός Σχεδιασμός Βιώσιμη ανάπτυξη. Η πολεοδομική μεταρρύθμιση στα πλαίσια του ν. 4269/2014 όπως αντικαταστάθηκε με το ν. Χωρικός Σχεδιασμός Βιώσιμη ανάπτυξη. Η πολεοδομική μεταρρύθμιση στα πλαίσια του ν. 4269/2014 όπως αντικαταστάθηκε με το ν.4447/2016 Με το νέο θεσμικό πλαίσιο: Αποσαφηνίζεται ο στρατηγικός ή ρυθμιστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΤΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΠΣ- ΣΧΟΟΑΠ

ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΤΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΠΣ- ΣΧΟΟΑΠ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΕΠΟΧ ΤΕΕ 31.05.2006 ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΤΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΠΣ- ΣΧΟΟΑΠ ΕΙΣΗΓΗΣΗ Συλλόγου Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ) Εισηγητής: Κώστας ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 2 To πλαίσιο του χωρικού σχεδιασµού στην Ελλάδα Το κανονιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 21.1.2014 Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης και λειτουργία του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης (ΟΡ.ΘΕ.) Ο ν.

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση: ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (επαγγελματικά & θεσμικά)

Συνάντηση: ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (επαγγελματικά & θεσμικά) ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) Συνάντηση: ΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ (επαγγελματικά & θεσμικά) ΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ ΕΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΗΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΙΚΙΣΜΩΝ» 1 ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΑ Α1. Περιβαλλοντική αναβάθμιση και ιδιωτική πολεοδόμηση Α2. Ανταλλαγή εκτάσεων Οικοδομικών Συνεταιρισμών

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις για το Σχέδιο Νόμου(ΣΝ) «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής»

Θέσεις για το Σχέδιο Νόμου(ΣΝ) «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» Αθήνα, 15-01-2010 Αριθμ. Πρωτ. 385 Θέσεις για το Σχέδιο Νόμου(ΣΝ) «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» Εισαγωγή Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΕ-ΘΡΑΚΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Π.Δ «ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ» Άρθρο 1

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΕ-ΘΡΑΚΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Π.Δ «ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ» Άρθρο 1 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΕ-ΘΡΑΚΗΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Π.Δ «ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ» Γενική παρατήρηση Άρθρο 1 Το προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο αναφορικά με τις κατηγορίες και περιεχόμενο χρήσεων γης,

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων «ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΟΑΠ Το Σχέδιο Ολοκληρωμένων Αστικών Παρέμβασεων

Διαβάστε περισσότερα

Αστική ανάπτυξη και πολιτικές: Η περίπτωση των αναπλάσεων σε αστικές περιοχές.

Αστική ανάπτυξη και πολιτικές: Η περίπτωση των αναπλάσεων σε αστικές περιοχές. Αστική ανάπτυξη και πολιτικές: Η περίπτωση των αναπλάσεων σε αστικές περιοχές. Βασιλική ΔΕΛΗΘΕΟΥ Phd, επίκουρη καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πάντειο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση ΕΜΠ Τομέας Πολεοδομίας Χωροταξίας,Σχολή Αρχιτεκτόνων Εργαστήριο Χωροταξίας και Οικιστικής Ανάπτυξης ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση Η νομοθετική προστασία του Υμηττού, ως αναγκαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

H σημασία των ΓΠΣ ΣΧΟΟΑΠ 12 χρόνια μετά το Ν. 2508/97. Η προοπτική του Σχεδιασμού του χώρου στις σημερινές συνθήκες

H σημασία των ΓΠΣ ΣΧΟΟΑΠ 12 χρόνια μετά το Ν. 2508/97. Η προοπτική του Σχεδιασμού του χώρου στις σημερινές συνθήκες ΤΕΕ Τμήμα Πελοποννήσου, Τρίπολη 19 Μαρτίου 2010 H σημασία των ΓΠΣ ΣΧΟΟΑΠ 12 χρόνια μετά το Ν. 2508/97. Η προοπτική του Σχεδιασμού του χώρου στις σημερινές συνθήκες Βιβή Μπάτσου, Αρχ. Πολεοδόμος Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Κώστα Σκανδαλίδη 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων»

Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Προς Κύριο Γεώργιο Παπανδρέου Πρωθυπουργό Κοινοποίηση Πίνακα Κοινοποίησης Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Σχέδιο νόμου «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Γιώργου Παπανδρέου 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000)

Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη. Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την. Ερευνητικό πρόγραμμα Ε.Μ.Π. για ένα. Αθήνας Αττικής (δεκαετία 2000) Ημερίδα Τ.Ε.Ε. / 11 Φεβρουαρίου 2010 Λουδοβίκος Κ. Βασενχόβεν Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Συνεργασίες με τον Λευτέρη Παπαγιαννάκη Ερευνητικά προγράμματα Ε.Μ.Π. για την περιοχή του Ελαιώνα (δεκαετία του 1990)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000»

ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000» ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 2000» Συμμετοχή στη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Πολιτιστικά τοπία σε περιοχές Natura 2000 Προκλήσεις και προοπτικές» 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις. Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Πολεοδομικός Σχεδιασμός στην περίοδο της κρίσης_ Προβλήματα και προβληματισμοί

Πολεοδομικός Σχεδιασμός στην περίοδο της κρίσης_ Προβλήματα και προβληματισμοί ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ Πολεοδομικός Σχεδιασμός στην περίοδο της κρίσης_ Προβλήματα και προβληματισμοί Kωνσταντίνος Κωνσταντή, Πρόεδρος ΣΑΚ, Α Αντιπρόεδρος ΕΤΕΚ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ_προβλήματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ 7 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Σ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ-ΚΟΛΩΝΙΑ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Κατευθύνσεις περιβαλλοντικής. σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα» Ρ. Κλαμπατσέα,

«Κατευθύνσεις περιβαλλοντικής. σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα» Ρ. Κλαμπατσέα, «Κατευθύνσεις περιβαλλοντικής πολιτικής για το σχεδιασμό σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα» Ρ. Κλαμπατσέα, 28.5.2013 Άρθρο 24, Σύνταγμα Αποτελεί θεμέλιο λίθο της εθνικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Ορίζει,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙA Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.1 Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.2 Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.3 Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.4 Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.5 Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.6 Άρθρο ΧΩ/ΡΥ.7 ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΕΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ Γενικά Προεκτιµώµενη αµοιβή για Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Χωρικός Σχεδιασµός & Αρχιτεκτονική. Τάκης ούµας Αρχιτέκτονας Μηχανικός

Χωρικός Σχεδιασµός & Αρχιτεκτονική. Τάκης ούµας Αρχιτέκτονας Μηχανικός Χωρικός Σχεδιασµός & Αρχιτεκτονική Τάκης ούµας Αρχιτέκτονας Μηχανικός Νοµοθετικές Ρυθµίσεις Ν.947/79 Ν.1337/83 οριοθέτηση του αστικού ιστού µε παράλληλη ένταξη πυκνοδοµηµένων περιοχών αυθαιρέτων σε Σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΠΣ - ΠΜ

ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΠΣ - ΠΜ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ-ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ : ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΠΣ - ΠΜ

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die. 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα

Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die. 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα Συνέδριο Economist The Sustainability Summit 2016: Adapt or die 30 Νοεμβρίου 2016, Divani Apollon, Αθήνα Χαιρετισμός Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σωκράτη Φάμελλου Αξιότιμε Αντιπρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ. Ημερίδα με θέμα:

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ. Ημερίδα με θέμα: ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ημερίδα με θέμα: «Γ.Π.Σ. Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. Ο Σχεδιασμός του χώρου σε Τοπική κλίμακα Προβλήματα, Προοπτικές και Διοικητικές Μεταρρυθμίσεις» ΜΑΡΘΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Σ Ηράκλειο, 10 / 06 / 2010 αρ.πρωτ : 71473

Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Σ Ηράκλειο, 10 / 06 / 2010 αρ.πρωτ : 71473 ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Σ Ηράκλειο, 10 / 06 / 2010 αρ.πρωτ : 71473 Προς κα. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργό Π.Ε.Κ.Α. Κοιν/ση κ.κ. Βουλευτές Νομού Ηρακλείου Πρόεδρο Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού

Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού 1 Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού Τα κυριότερα ζητήματα που αναδεικνύονται από την εμπειρία της εφαρμογής του σχεδιασμού στην Ελλάδα, δεδομένου ότι από το 2003 και μετά έχουμε πλέον θεσμοθετημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Χανιά, Απρίλιος 2014 Τον Αύγουστο του 2010, ενεργοί πολίτες των Χανίων προχωρήσαμε στη δημιουργία της ανεξάρτητης δημοτικής μας κίνησης με επικεφαλής τον Τάσο Βάμβουκα. Με διαφορετικές αφετηρίες,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 8 ο Μάθημα Αστικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Η ΗΑΒΙΤΑΤ AGENDA ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τον Ιούνιο του 1996, στη Δεύτερη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (HABITAT II) που πραγματοποιήθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης

Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ, ΘΕΣΜΙΚΩΝ, ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης Συνάντηση διαλόγου για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

2/1/2013. ο Αστικός Αναδασμός. η Μεταφορά Αναπτυξιακών ικαιωμάτων, και. το Τέλος Πολεοδομικής Αναβάθμισης.

2/1/2013. ο Αστικός Αναδασμός. η Μεταφορά Αναπτυξιακών ικαιωμάτων, και. το Τέλος Πολεοδομικής Αναβάθμισης. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΕΩΣ ΑΘΗΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ-ΚΛΗΡΙ ΟΥ ο Αστικός Αναδασμός η Μεταφορά Αναπτυξιακών ικαιωμάτων, και το Τέλος Πολεοδομικής Αναβάθμισης. 1 Απαραίτητο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ενεργών πολιτών στη διαµόρφωση των αποφάσεων που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος

Ο ρόλος των ενεργών πολιτών στη διαµόρφωση των αποφάσεων που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος ΙΩΑΝΝΑ ΚΟΥΦΑΚΗ, Επιτροπή Περιβάλλοντος ικηγορικού Συλλόγου Αθήνας Ο ρόλος των ενεργών πολιτών στη διαµόρφωση των αποφάσεων που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος Θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Μυτιλήνη, 16/06/2014 Α.Π. : οικ.2892 Προς: ΔΗΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΕΛ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ T.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Μυτιλήνη, 16/06/2014 Α.Π. : οικ.2892 Προς: ΔΗΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΕΛ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ T. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Στην Διημερίδα. ΠΟΛΙΤΕΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΘΕΜΑ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ. Εκπρόσωπος ΤΕΔΚ Κέρκυρας

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Στην Διημερίδα. ΠΟΛΙΤΕΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΘΕΜΑ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ. Εκπρόσωπος ΤΕΔΚ Κέρκυρας Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η Στην Διημερίδα ΠΟΛΙΤΕΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΘΕΜΑ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Εισηγητής : Σωτήρης Βλάχος Πολ. Μηχανικός Εκπρόσωπος ΤΕΔΚ Κέρκυρας Ο σχεδιασμός του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Αθήνα 3 Νοεμβρίου 2009 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κυρία Υπουργέ Κύριοι Υφυπουργοί, Αφού εκφράσουμε τα συγχαρητήρια και τις ευχές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ. Σελίδα από του ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ. Σελίδα από του ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Εισαγωγή Το παρόν Σύµφωνο Συνεργασίας (στο εξής αναφερόµενο ως Σύµφωνο ) υπογράφτηκε στις /5/2016, από τους φορείς που παρατίθενται στο Παράρτηµα (όπου περιλαµβάνονται τα πλήρη στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μια πρόταση για την αναμόρφωση του συστήματος πολεοδομικού σχεδιασμού (αρμοδιοτήτων, σχεδίων, μηχανισμών)

Μια πρόταση για την αναμόρφωση του συστήματος πολεοδομικού σχεδιασμού (αρμοδιοτήτων, σχεδίων, μηχανισμών) Δημήτρης Οικονόμου Καθηγητής Χωροταξίας-Πολεοδομίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Μια πρόταση για την αναμόρφωση του συστήματος πολεοδομικού σχεδιασμού (αρμοδιοτήτων, σχεδίων, μηχανισμών) Παρέμβαση στην ημερίδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 2007-2010, Β ΦΑΣΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκθεση αποτελεί την τέταρτη έκδοση της Β Φάσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας μέχρι το 2010. Αντικείμενο του τεύχους είναι ο Επιχειρησιακός και Οικονομικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Τι είναι το Ε.Π. του Δήμου και ποιος είναι ο σκοπός του Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (Ε.Π.) είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ 2012-2014 ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Η διασυνοριακή θέση του Δήμου, αποτελεί μέγιστο πλεονέκτημα και δεν πρέπει να δίνει τροφή σε ξενοφοβικά στερεότυπα,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας Επιστημονική Εσπερίδα για το «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας»

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο Αρ. Πρωτ. 186/2014 Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 Αύγουστος 2014 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Georgios Tsimtsiridis

Georgios Tsimtsiridis Sustainable Touristic Development in the Municipality of Almopia Georgios Tsimtsiridis Vice Mayor of Almopia Δήμος Αλμωπίας Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη Η τουριστική ανάπτυξη σε οποιαδήποτε μορφή της προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων THE DOUBLE GENERATION IN ATHENS IN LIGHT OF DECISION No. 3059/2009 OF THE

Διαβάστε περισσότερα

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Νοικοκύρεμα, οικονομική περισυλλογή, αύξηση παραγωγικότητας, ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Σε συνεργασία με το δημοτικό συμβούλιο, αρμόδιους φορείς και πρόσωπα, δεσμευόμαστε ότι στις πρώτες ενενήντα μέρες ανάληψης της δημαρχίας από εμάς, θα φροντίσουμε ώστε να τροχιοδρομηθούν οι διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα και προοπτικές της πολιτικής χωρικού σχεδιασμού στην Ελλάδα. Δημήτρης Οικονόμου Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Προβλήματα και προοπτικές της πολιτικής χωρικού σχεδιασμού στην Ελλάδα. Δημήτρης Οικονόμου Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Προβλήματα και προοπτικές της πολιτικής χωρικού σχεδιασμού στην Ελλάδα Δημήτρης Οικονόμου Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Πολιτική χωρικού σχεδιασμού Χωροταξική Πολιτική Πολεοδομική Πολιτική Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος Συμβουλίου της Ευρώπης των Υπουργών υπεύθυνων για το Χωρικό/Περιφερειακό Σχεδιασμό

Σύνοδος Συμβουλίου της Ευρώπης των Υπουργών υπεύθυνων για το Χωρικό/Περιφερειακό Σχεδιασμό 16CEMAT(2014)9 Σύνοδος Συμβουλίου της Ευρώπης των Υπουργών υπεύθυνων για το Χωρικό/Περιφερειακό Σχεδιασμό 16η συνεδρία, Ναύπλιο, 17 Ιουνίου 2014 ΨΗΦΙΣΜΑ N.1 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ του ΝΑΥΠΛΙΟΥ: ΠΡΟΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΒΑΔΕΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΒΑΔΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΒΑΔΕΩΝ 2015-2019 ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας Προσωπικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης

Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Μορφές και Θεωρίες Ρύθµισης Το ενδιαφέρον του µαθήµατος συγκεντρώνεται στη µελέτη του φαινοµένου της ρύθµισης ως µορφής δηµοσίας πολιτικής στο πεδίο της οικονοµίας. Παρουσιάζονται και εξετάζονται συγκριτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. ΕΙ ΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Χωροταξικού. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ Περιφερειακό Συµβούλιο Υπουργός ΠΕΧΩ Ε,

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. ΕΙ ΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Χωροταξικού. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ Περιφερειακό Συµβούλιο Υπουργός ΠΕΧΩ Ε, ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ α/α ΜΕΣΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΙΝΑΚΑΣ Ι Α ΕΠΙΠΕ Ο ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ ΕΓΚΡΙΣΗΣ Παρατηρήσεις Εθνικό Συµβούλιο Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη της χώρας. Έφη Στεφανή, Τοπογράφος Μηχανικός, Μ.Δ. Πολεοδομίας Χωροταξίας

ανάπτυξη της χώρας. Έφη Στεφανή, Τοπογράφος Μηχανικός, Μ.Δ. Πολεοδομίας Χωροταξίας Ελληνική Δημοκρατία Ο χωροταξικός σχεδιασμός προϋπόθεση για την ανάπτυξη της χώρας. Γουργιώτης Ανέστης, Δρ Μηχ. Χωροταξίας Δ/νση Χωροταξίας Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας & Κλιματικών Αλλαγών Έφη Στεφανή,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο νόµος για την ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»

Α. Ο νόµος για την ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ (αρµοδιότητες λειτουργία διαφάνεια) Εισηγητής : ΓΙΩΡΓΟΣ ΗΜΑΡΑΣ Περιφερειακός Σύµβουλος Αττικής ΑΤΤΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Α. Ο νόµος για την ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αθήνα, 2014 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Το αστικό πράσινο και η διαχείρισή του από την Τοπική Αυτοδιοίκηση Η αξία του αστικού πρασίνου Η έννοια του αστικού πράσινου-χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΕΝΘΑΛΠΙΑΣ

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΕΝΘΑΛΠΙΑΣ Πιστοί στη δέσμευση μας για την προστασία του μοναδικού και ευαίσθητου περιβάλλοντος του νησιού μας και σύμφωνοι με τις αρχές της αειφόρους και βιώσιμης ανάπτυξης, εργαστήκαμε και συνεχίζουμε να εργαζόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (Γ.Π.Σ.) & ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (Γ.Π.Σ.) & ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ (Γ.Π.Σ.) & ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ Αρσένης Ρίγγας Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) αποτελεί ένα κατευθυντήριο σχέδιο που σκοπό έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. 4. Την Α.Π. 14053/ΕΥΣ 1749/27.03.08 Υπουργική Απόφαση Συστήματος Διαχείρισης, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει.

ΑΠΟΦΑΣΗ. 4. Την Α.Π. 14053/ΕΥΣ 1749/27.03.08 Υπουργική Απόφαση Συστήματος Διαχείρισης, όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης: το ανοικτό ζήτημα του στρατηγικού μητροπολιτικού σχεδιασμού

Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης: το ανοικτό ζήτημα του στρατηγικού μητροπολιτικού σχεδιασμού ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΜΕΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης: το ανοικτό ζήτημα του στρατηγικού μητροπολιτικού σχεδιασμού Αθηνά Γιαννακού Αναπλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ)

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) http://www.sepox.gr Γαμβέττα 6, 10678, Αθήνα, 5 ος όροφος τηλ./φαξ: +30 210 3820076, e-mail: sepox@tee.gr Αθήνα 30.07.2014 ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΕΠΟΧ σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΔΚ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΔΚ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΔΚ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Υπάρχουσα κατάσταση 13 κρατικές Περιφέρειες 76 Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

2. ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Μυτιλήνη 22/11/2007 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΡΙΩΝΟΣ 1-81100 ΜΥΤΙΛΗΝΗ TΗΛ: 22510-40847/48126 Fax: 22510-48127 Email: tee_mitil@tee.gr ΕΙΣΗΓΗΣΗ Στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΡΥΜΟΤΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Άρης Σαπουνάκης Δρ Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η κρίση στον χώρο των Μηχανικών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Μετά την κορύφωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Τ.Π.Σ.Ε.) ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Τ.Π.Σ.Ε.) ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Τ.Π.Σ.Ε.) ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Οι αρμοδιότητες του Τμήματος προκύπτουν είτε από άμεση εκχώρηση, είτε έμμεσα από αρμοδιότητες της

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιασμός απόφασης 893/2004 Ε Τμήμα. Α. Ιστορικό

Σχολιασμός απόφασης 893/2004 Ε Τμήμα. Α. Ιστορικό Α.. Ιστορικό Η σχολιαζόμενη απόφαση του Ε Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας εκδόθηκε μετά από αίτηση ακυρώσεως διαφόρων κοινοτήτων του νομού Κεφαλληνίας, κατά αποφάσεως του Νομάρχη με την οποία χορηγήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΤΕΕ/ΤΚΜ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Άμεσες Ενέργειες και Στρατηγικός Σχεδιασμός

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΤΕΕ/ΤΚΜ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Άμεσες Ενέργειες και Στρατηγικός Σχεδιασμός Αναπτυξιακό Συνέδριο ΤΕΕ/ΤΚΜ 2016 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Άμεσες Ενέργειες και Στρατηγικός Σχεδιασμός Οδικός Χάρτης για την Χωροθέτηση και Θεσμική Έγκριση μιας Επένδυσης Δούμας Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα