Πνιπηερλείν Κξήηεο. Τκήκα Μεραληθψλ Παξαγσγήο θαη Γηνίθεζεο. Γηπισκαηηθή Δξγαζία Μ αξίαο Γηαηαγάλα. Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο : Νηθφιανο Μπηιάιεο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πνιπηερλείν Κξήηεο. Τκήκα Μεραληθψλ Παξαγσγήο θαη Γηνίθεζεο. Γηπισκαηηθή Δξγαζία Μ αξίαο Γηαηαγάλα. Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο : Νηθφιανο Μπηιάιεο"

Transcript

1

2 2

3 ζηνπο γνλείο κνπ 3

4 Πνιπηερλείν Κξήηεο Τκήκα Μεραληθψλ Παξαγσγήο θαη Γηνίθεζεο Γηπισκαηηθή Δξγαζία Μ αξίαο Γηαηαγάλα Δπηβιέπσλ Καζεγεηήο : Νηθφιανο Μπηιάιεο 4 Οθηψβξηνο 2010

5 Δθαξκνγή Μεζφδσλ Αλακφξθσζεο Σρεδίσλ ζηελ Πεξηβαιινληηθή Σχγθξηζε Λακπηήξσλ Φσηηζκνχ 5

6 6

7 Πεξηερόκελα Δηζαγσγή 9 1 Δμέιημε Λακπηήξσλ 15 2 Θεσξεηηθφ Πιαίζην 31 3 Μέζνδνη Αλακφξθσζεο Σρεδίσλ 51 4 Λακπηήξεο 73 5 Μειέηε Λακπηήξσλ Δθαξκνγή Μεζφδσλ Αλακφξθσζεο Σρεδίσλ 125 Σπκπεξάζκαηα 139 7

8 8

9 Δηζαγσγή Πεξηγξαθή ηνπ πξνβιήκαηνο Δδψ θαη εθαηνληάδεο ρηιηάδεο ρξφληα ν άλζξσπνο θαηνηθεί ζηνλ πιαλήηε γε ηνλ νπνίν θαη ρξεζηκνπνηεί σο ελεξγεηαθή πεγή γηα ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπ. Με ηελ ξαγδαία αχμεζε ηνπ πιεζπζκνχ αιιά θαη ηελ νινέλα απμαλφκελε βηνκεραληθή αλάπηπμε, αλακελφκελε είλαη ε εμάληιεζε ηνπ κεγαιχηεξνπ πνζνζηνχ θπζηθψλ πφξσλ θαη ε αλαδήηεζε λέσλ ελαιιαθηηθψλ πεγψλ ελέξγεηαο. Όιν θαη κεγαιχηεξε είλαη ε αλάγθε ησλ ζεκεξηλψλ θνηλσληψλ γηα ηελ εχξεζε λέσλ ηερλνινγηψλ θαη κεζφδσλ πνπ ζα νδεγήζνπλ ζηελ θαιχηεξε δηαρείξηζε ησλ θπζηθψλ πφξσλ θαζψο θαη ζηελ πην νινθιεξσκέλε πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο. Βαζηθή πξνυπφζεζε γηα ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο, είλαη ε κειέηε νιφθιεξνπ ηνπ θχθινπ δσήο ηεο θάζε δηαδηθαζίαο ή ηνπ θάζε πξντφληνο. Απηφ ζπλεπάγεηαη ηελ εηο βάζνο αλάιπζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ θάζε βήκαηνο απφ ηελ αξρηθή ζχιιεςε έσο ην ηέινο δσήο ηνπ πξντφληνο θαη ηελ πηζαλή επαλαρξεζηκνπνίεζε ηνπ. 9

10 Δίδνο πξψηεο αλάγθεο γηα θάζε θνηλσλία είλαη ην ηερλεηφ θσο, δειαδή ε νξαηή θσηεηλή αθηηλνβνιία ε νπνία πξνέξρεηαη απφ πεγέο πέξαλ ηεο κφλεο θπζηθήο πεγήο, ηνπ ήιηνπ. Τν πνζνζηφ ηεο ζπλνιηθήο ελέξγεηαο ην νπνίν ρξεζηκνπνηείηαη γηα θσηηζκφ εζσηεξηθψλ θαη εμσηεξηθψλ ρψξσλ παγθνζκίσο είλαη ζεκαληηθφηαην. Αμίδεη λα ζεκεησζεί, φηη κφλν ζε θηίξηα γξαθείσλ γηα ηνλ θσηηζκφ ρξεζηκνπνηείηαη έλα πνζνζηφ 30% έσο 50% ηεο ζπλνιηθήο ελέξγεηαο. Πίλαθαο 1 : Πνζνζηό ζπλνιηθήο ελεξγεηαθήο θαηαλάισζεο γηα θσηηζκό (Πεγή: ΚΑΠΔ) Υξήζε Καηαλάισζε γηα θσηηζκό (% ζπλνιηθήο ελεξγεηαθήο θαηαλάισζεο) Κηίξηα Γξαθείσλ Καηαζηήκαηα Ννζνθνκεία Ξελνδνρεία

11 Απφ ηελ εθεχξεζή ηνπ ην 1801 κέρξη θαη ζήκεξα, ην ειεθηξηθφ θψο απνηειεί ηελ θχξηα πεγή ηερλεηνχ θσηφο. Τν ειεθηξηθφ θσο παξάγεηαη απφ δηάθνξσλ εηδψλ ιακπηήξεο. Μέρξη πξηλ κεξηθά ρξφληα νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο ήηαλ ζρεδφλ ην κφλν είδνο ιακπηήξσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαλ. Απηνί νη πνιχ ιηηνί θαηαζθεπαζηηθά ιακπηήξεο παξνπζηάδνπλ έλα βαζηθφ κεηνλέθηεκα : ζρεδφλ ην 70% ηνπ ζπλνιηθνχ πνζνχ ελέξγεηαο πνπ απνξξνθνχλ κεηαηξέπεηαη ζε ζεξκφηεηα, ελψ ην ππφινηπν κφιηο 30% ζε νξαηφ θσο. Με βάζε ην γεγνλφο απηφ έγηλαλ πξνζπάζεηεο αληηθαηάζηαζεο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο κε άιινπο, θαηλνκεληθά ιηγφηεξν ελεξγνβφξνπο. Με απφθαζε ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο ε αληηθαηάζηαζε ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο απφ ιακπηήξεο θζνξηζκνχ θπξίσο, αιιά θαη ιακπηήξεο ηχπνπ LED ζα μεθηλήζεη ην Σεπηέκβξε ηνπ 2009 (γηα ηνπο «ζνινχο» ιακπηήξεο ππξάθησζεο άιια θαη γηα εθείλνπο κε ηζρχ πάλσ απφ 100W δηαπγείο θαη κε) κε ζηφρν ηελ θαηάξγεζή ηνπο κέρξη ην ηέινο ηνπ Αθφκα, πξνγξακκαηηζκέλε είλαη θαη ε θαηάξγεζε ησλ ιακπηήξσλ αινγφλνπ αιιά θαη θάζε άιινπ ιακπηήξα ελεξγεηαθήο θιάζεο θαηψηεξεο ηνπ Β, σο ην

12 Πίλαθαο 1 : Υξνλνδηάγξακκα θαηάξγεζεο ελεξγεηαθά κε απνδνηηθώλ ιακπηήξσλ (Phillips Hellas) 12

13 Αληηθείκελν ηεο Δξγαζίαο Σθνπφο απηήο ηεο εξγαζίαο είλαη ε δηεξεχλεζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ, νηθνλνκηθψλ, θνηλσληθψλ αιιά θαη επηπηψζεσλ ζηελ πγεία ηεο απνθιεηζηηθήο ρξήζεο ιακπηήξσλ θζνξηζκνχ. Βαζηθφο άμνλαο ηεο εξγαζίαο ζα είλαη ε κειέηε θαη ε ζχγθξηζε ηνπ θχθινπ δσήο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο θαη θζνξηζκνχ, θαζψο θαη νη ιφγνη πνπ νδήγεζαλ ζηελ αληηθαηάζηαζε ηνπ πξψηνπ απφ ηνλ δεχηεξν. Αλαιχνληαο ηνλ θχθιν αλάπηπμεο θαη δσήο ηνπ θάζε είδνπο πξντφληνο, αιιά θαη εθαξκφδνληαο θάπνηεο κεζφδνπο αλακφξθσζεο ζρεδίαζεο ζα κειεηεζνχλ νη δχν θαηεγνξίεο ιακπηήξσλ ζε βάζνο. Σηελ εξγαζία απηή ζα κειεηεζνχλ ηα πιηθά, νη κέζνδνη θαηαζθεπήο αιιά θαη νη ζπλζήθεο ρξήζεο θαζψο θαη απφζπξζεο / αλαθχθισζεο / επαλαρξεζηκνπνίεζεο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο θαη θζνξηζκνχ κε ζηφρν ηελ ζχγθξηζε, φζν απηή είλαη δπλαηή, ησλ επηπηψζεσλ πνπ ν θχθινο δσήο ηνπο έρεη ζην πεξηβάιινλ. Αθφκα ζα παξνπζηαζηνχλ νη επηπηψζεηο ηνπ θχθινπ δσήο θάζε θαηεγνξίαο ιακπηήξσλ ζηελ νηθνλνκία, ηελ πγεία, αιιά θαη ηνπο θνηλσληθνχο ζεζκνχο. Δπίζεο, νη ραξαθηεξηζηηθνί απηνί ηχπνη ησλ ιακπηήξσλ αλαιχζεθαλ θαη κειεηήζεθαλ ζρεδηαζηηθά κε ηε βνήζεηα ηνπ ινγηζκηθνχ Pro Engineer Wildfire 2. 13

14 Γνκή ηεο Δξγαζίαο Αξρηθά ζηελ εξγαζία αλαθέξνληαη θάπνηα βαζηθά ζηνηρεία ηεο εμέιημεο ησλ ιακπηήξσλ κέζα ζην ρξφλν ζην Κεθάιαην 1 Οη βαζηθέο έλλνηεο γηα ηελ θαιχηεξε θαηαλφεζε ηνπ αληηθεηκέλνπ ηεο εξγαζίαο αλαθέξνληαη ζπλνπηηθά ζην Κεθάιαην 2. Σην 3 ν Κεθάιαην αλαιχνληαη ζεσξεηηθά νη κέζνδνη αλακφξθσζεο ζρεδίσλ πνπ ζα εθαξκνζζνχλ. Τα ζρέδηα ησλ ιακπηήξσλ πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζην ProE παξνπζηάδνληαη ζην Κεθάιαην 4 φπνπ θαη νη δχν ηχπνη αλαιχνληαη ιεπηνκεξψο φζνλ αθνξά ηα επηκέξνπο ηκήκαηα θαζψο θαη ηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο θαη θαηαζθεπήο. Σην επφκελν θεθάιαην αλαιχνληαη ηα ραξαθηεξηζηηθά θάζε ιακπηήξα ηα νπνία φπσο παξαηεξήζεθε θαηά ηελ έξεπλα, ρξεηάδνληαη πεξεηαίξσ αλάιπζε (Κεθάιαην 5). Σηε ζπλέρεηα, ζην Κεθάιαην 6 εθαξκφδνληαη νη κέζνδνη αλακφξθσζεο ζρεδίσλ, νη νπνίεο είλαη ε Product Design Matrix, ε Environmental Effects Analysis θαζψο θαη ε Strategy Wheel. 14

15 α 1. Δμέιημε Λακπηήξσλ 1.1 Δμέιημε ησλ Λακπηήξσλ Ππξάθησζεο θαη Ηζηνξηθά ηνηρεία Αλακθηζβήηεηα ε πξψηε κεγάιε εθεχξεζε ην αλζξψπνπ ήηαλ ε θσηηά ( π.φ.), ε νπνία ρξεζηκνπνηήζεθε κεηαμχ άιισλ σο κέζν θσηηζκνχ. Αξγφηεξα, ηζηνξηθά επξήκαηα ππνδεηθλχνπλ ηε ρξήζε πέηξηλσλ ιχρλσλ κε δσηθά ιίπε ( π.φ.) αιιά θαη ηε ρξήζε θεξηψλ (3.000 π.φ.). Αθνινχζεζε ν θσηηζκφο κε ρξήζε θσηαεξίνπ (1800 κ.φ.). Τν 1801 ν βξεηαλφο ρεκηθφο Humphry Davy ( ) εθεχξε ην ειεθηξηθφ θσο, δηαπηζηψλνληαο φηη κεηαιιηθά ζχξκαηα θαη θνκκάηηα άλζξαθα ζεξκαίλνληαλ, φηαλ πεξλνχζε απφ απηά ξεχκα, ελψ ζε πεξίπησζε πςειψλ ξεπκάησλ, απηνί νη αγσγνί ππξαθηψλνληαλ θαη αθηηλνβνινχζαλ. Γπζηπρψο ην ζχξκα θαηγφηαλ κεηά απφ ιίγε ψξα, θαη γη απηφ ζηε ζπλέρεηα έγηλαλ πξνζπάζεηεο δηαηήξεζεο ηνπ ειεθηξηθνχ θσηφο γηα κεγαιχηεξε δηάξθεηα. Έηζη, ην 1813 ν Davy παξνπζίαζε ηνλ πξψην ιακπηήξα ηφμνπ, ν νπνίνο είρε ηε δπλαηφηεηα λα θσηίδεη ηνλ πεξηβάιινληα ρψξν γηα κεξηθά ιεπηά παξάγνληαο φκσο έλα πνιχ έληνλν θσο, αθαηάιιειν γηα νηθηαθή ρξήζε. 15

16 Δηθόλα 1 : Ο Πξώηνο Λακπηήξαο Σόμνπ Με βαζηθφ κεηνλέθηεκα ηε δηάξθεηα δσήο ηνπ ιακπηήξα ηφμνπ, δειαδή ην ρξφλν αληνρήο ησλ λεκάησλ, έγηλαλ πξνζπάζεηεο δεκηνπξγίαο λέσλ αλζεθηηθφηεξσλ ιακπηήξσλ κε κεγαιχηεξε δηάξθεηα δσήο. Σηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1840 ν βξεηαλφο θπζηθφο Joseph Swan ( ) παξαηήξεζε φηη ηα πιαηηλέληα λήκαηα πνπ ρξεζηκνπνηνχληαλ ζηνπο ιακπηήξεο ηφμνπ απφ ηνλ Davy κπνξνχζαλ λα αληηθαηαζηαζνχλ απφ αλζξαθνπνηεκέλεο ισξίδεο ραξηηνχ εκπνηηζκέλεο ζε έλα κείγκα πίζζαο θαη κειάζαο νη νπνίεο ζηε ζπλέρεηα ςήλνληαλ θαη ηνπνζεηνχληαλ ζην εζσηεξηθφ θελψλ γπάιηλσλ βνιβψλ. Ζ ιχζε απηή πξνζέθεξε ιακπηήξεο ππξάθησζεο, νη νπνίνη απέδηδαλ έσο θαη 14 ψξεο. 16

17 Δηθόλα 2 α, 2 β : Ο Πξώηνο Λακπηήξαο Ππξάθησζεο, από ηνλ J. Swan Τν 1878 ν ακεξηθαλφο επηζηήκνλαο Thomas Edison ( ) αλαθνίλσζε φηη εθείλνο θαη ε εξεπλεηηθή ηνπ νκάδα «The Electric Light Company» ζα θαηαζθεχαδαλ έλαλ αζθαιή, θζελφ αιιά θαη ιεηηνπξγηθφ ιακπηήξα. Έηζη, ηνλ Οθηψβξην ηνπ 1879 ν Edison παξνπζίαζε έλαλ ιακπηήξα ππξάθησζεο κε λήκα αλζξαθνπνηεκέλνπ βάκβαθα ν νπνίνο δηαξθνχζε 150 ψξεο. 17

18 Δηθόλα 3 α, 3 β : Λακπηήξαο Ππξάθησζεο από ηνλ Σ. Edison Γηα αθφκα κεγαιχηεξε δηάξθεηα δσήο, ν Edison παξνπζίαζε ιακπηήξεο ππξάθησζεο λήκαηνο αλζξαθνπνηεκέλεο ίλαο κπακπνχ νη νπνίνη θσηνβνινχζαλ έσο θαη ψξεο, ην Αθνχ ζπλέπξαμε κε ηνλ Swan δεκηνπξγψληαο ην 1883 ηελ εηαηξία «Edison and Swan United Electrical Company», θαηάθεξε λα πξνζθέξεη ζε κεγάιν αξηζκφ λνηθνθπξηψλ νηθηαθφ ειεθηξηθφ θσηηζκφ. Ο Edison αλ θαη δελ ήηαλ εθείλνο πνπ εθεχξε ηνλ ιακπηήξα ππξάθησζεο, ήηαλ αλακθηζβήηεηα ν πην θαηλνηφκνο επηζηήκνλαο θαη εθεπξέηεο φζνλ αθνξά ηνλ ειεθηξηθφ θσηηζκφ* 1. Ζ επφκελε κεγάιε εμέιημε ζρεηηθά κε ηνπο ιακπηήξεο ήηαλ ε αληηθαηάζηαζε ησλ αλζξαθνπνηεκέλσλ λεκάησλ απφ λήκαηα βνιθξακίνπ. Τν βνιθξάκην έρεη πνιχ πςειφ ζεκείν ηήμεο θαη ζπγθεθξηκέλα ην 18

19 πςειφηεξν απφ φια ηα θαζαξά κέηαιια θαη ην δεχηεξν πςειφηεξν απφ φια ηα ζηνηρεία ηνπ Πεξηνδηθνχ Πίλαθα κεηά ηνλ άλζξαθα. Τν γεγνλφο απηφ θάλεη ην λήκα βνιθξακίνπ πνιχ πην αλζεθηηθφ θαηά ηε ρξήζε ηνπ ιακπηήξα απ φηη νπνηνδήπνηε πιηθφ ην νπνίν είρε ρξεζηκνπνηεζεί λσξίηεξα ζηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο. Παξφια απηά, ην βνιθξάκην είλαη ζθιεξφ θαη ηαπηφρξνλα ςαζπξφ πιηθφ, γεγνλφο πνπ ην θαζηζηά δχζθνιν ζηελ επεμεξγαζία γηα ηελ παξαζθεπή ιεπηνχ ζπξκάηηλνπ λήκαηνο. Τν πξφβιεκα απηφ μεπεξάζηεθε γξήγνξα απφ ηνλ ακεξηθαλφ κεραληθφ William Coolidge ( ), ν νπνίνο ζηα πιαίζηα ησλ εξεπλψλ ηνπ γηα ηελ General Electric ζπκπίεζε βνιθξάκην ζε κνξθή ζθφλεο ζε θαινχπηα ζρήκαηνο ξάβδνπ, ην νπνίν ζηε ζπλέρεηα κεηαηξεπφηαλ ζε ιεπηφ λήκα κε ηε βνήζεηα πεξεηαίξσ ζεξκηθήο θπξίσο επεμεξγαζίαο. Δπίζεο, ν Coolidge ζπκπίεζε ηνλ αέξα ζην εζσηεξηθφ ηνπ γπάιηλνπ βνιβνχ κε απνηέιεζκα λα κεηψζεη ην εθπεκπφκελν θσο απφ ην λήκα. Τελ απάληεζε ζε απηφ έδσζε ν επίζεο ακεξηθαλφο, ρεκηθφο Irving Langmuir ( ) ην 1913, ν νπνίνο ζηήξημε θαιχηεξα ην λήκα βνιθξακίνπ, ηπιίγνληαο ην γχξσ απφ κηα κεηαιιηθή ξάβδν. Απηφ κείσζε ην εθιπφκελν πνζφ ζεξκφηεηαο αιιά θαη αχμεζε ηελ απνδνηηθφηεηα ηνπ ιακπηήξα. Αθφκα, πξνζέζεζε αδξαλέο αέξην, φπσο άδσην θαη αξγφ, ζην εζσηεξηθφ ηνπ βνιβνχ γηα λα θαζπζηεξήζεη ηε δηαδηθαζία ηεο εμάηκηζεο θαη λα κεηψζεη ην πνζφ ηεο ζπκπχθλσζεο. Τν απνηέιεζκα απηψλ ησλ βειηηψζεσλ ήηαλ ν ιακπηήξαο ππξάθησζεο λήκαηνο βνιθξακίνπ κε ηε κνξθή πνπ είλαη γλσζηφο κέρξη ζήκεξα. 19

20 Δηθόλα 4 : Βηδσηόο Λακπηήξαο Ππξάθησζεο Νήκαηνο Βνιθξακίνπ 20

21 1.2 Δμέιημε CFL θαη Ηζηνξηθά ζηνηρεία Σηελ πνξεία έγηλαλ πξνζπάζεηεο βειηίσζεο ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο, θπξίσο σο πξνο ηελ απνδνηηθφηεηα θαη ηελ αλζεθηηθφηεηά ηνπ. Τελ πξψηε δεθαεηία ηνπ 1900 ν Γάιινο ρεκηθφο George Claude ( ) εθεχξε ηνλ ιακπηήξα λένλ, ν νπνίνο απνηέιεζε ηελ πξψηε «ςπρξή» θσηεηλή πεγή, αθνχ δελ δηέζεηε λήκα. Τε δεθαεηία ην 1930 νη επηζηήκνλεο αλαθάιπςαλ φηη θάλνληαο ρξήζε εζσηεξηθήο επηθάιπςεο ηνπ γπάιηλνπ ζσιήλα κε θψζθνξν, ν ιακπηήξαο κπνξεί λα εθπέκπεη αζθαιή θσηεηλή αθηηλνβνιία ελψ ηαπηφρξνλα ρξεηάδεηαη ην έλα ηέηαξην ηεο ελέξγεηαο ηνπ θνηλνχ ιακπηήξα ππξάθησζεο. Ζ ηδηφηεηα θάπνησλ πεηξσκάησλ θαη άιισλ νπζηψλ λα θσηνβνινχλ είρε παξαηεξεζεί εδψ θαη εθαηνληάδεο ρξφληα, ρσξίο φκσο λα έρεη θαηαλνεζεί πιήξσο. Γλσξίδνπκε φηη ζηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα είραλ πξαγκαηνπνηεζεί πεηξάκαηα ηα νπνία κειεηνχζαλ ηελ αθηηλνβφιν ιάκςε ε νπνία πξνεξρφηαλ απφ κεξηθψο εθθελσκέλα δνρεία κέζσ ησλ νπνίσλ έξξεε ειεθηξηθφ ξεχκα. Ζ πξψηε εμήγεζε ήξζε ην 1845 απφ ηνλ ηξιαλδφ επηζηήκνλα Sir George G. Stokes απφ ην παλεπηζηήκην ηνπ Cambridge, ν νπνίνο ην νλφκαζε «θαηλφκελν θζνξηζκνχ» απφ ηνλ θζνξίηε, έλα έληνλα θζνξίδνλ νξπθηφ. Ζ εμήγεζε απηή ζπλδέζεθε κε ηα θαηλφκελα ηνπ ειεθηξηζκνχ θαη ηνπ θσηφο απφ ηνπο βξεηαλνχο επηζηήκνλεο Michael Faraday θαη James Clerk Maxwell ηε δεθαεηία ηνπ Τν επφκελν «βήκα» ήξζε ην 1856 απφ ηνλ γεξκαλφ παινπξγφ Heinrich Geissler, ν νπνίνο δεκηνχξγεζε κία αληιία θελνχ πδξαξγχξνπ. Ζ αληιία απηή είρε ηε δπλαηφηεηα λα εθθελψζεη έλαλ γπάιηλν ζσιήλα ζε ηέηνην βαζκφ πνπ πξφηηλνο δελ ήηαλ εθηθηφο. Όηαλ ειεθηξηθφ ξεχκα δηεξρφηαλ απφ ζσιήλα Geissler, ηφηε παξαηεξνχηαλ κία ηζρπξή 21

22 πξάζηλε ιάκςε ζηα ηνηρψκαηα ηνπ ζσιήλα ζην ηέινο ηεο θαζφδνπ. Σεκαληηθή ήηαλ ε παξαηήξεζε ηνπ γεξκαλνχ καζεκαηηθνχ Julius Plücker ( ) ην 1858, φηη ε ιάκςε ζην εζσηεξηθφ ηνπ ζσιήλα άιιαδε ζέζε αλάινγα κε ην πφζν πιεζίαδε θάπνην ειεθηξνκαγλεηηθφ πεδίν. Έλα ρξφλν αξγφηεξα, ν γάιινο θπζηθφο Alexandre Edmond Becquerel ( ) παξαηήξεζε ηελ ηδηφηεηα νξηζκέλσλ νπζηψλ λα θσηνβνινχλ φηαλ ηνπνζεηνχληαλ ζε ζσιήλα Geissler. Πεηξακαηίζηεθε αθφκα εηζάγνληαο ιεπηή επίζηξσζε θσηνβφισλ πιηθψλ ζηελ επηθάλεηα ζσιήλσλ Geissler. Ωο απνηέιεζκα παξνπζηάζηεθε θζνξηζκφο, νη ιακπηήξεο φκσο ήηαλ αλαπνηειεζκαηηθνί κε κηθξή δηάξθεηα δσήο. Δηθόλα 5 : σιήλαο Gleissler Δηθόλα 6 : σιήλαο Geissler ζε Λεηηνπξγία 22

23 Οη επηζηεκνληθέο έξεπλεο γηα ηνλ ιακπηήξα θζνξηζκνχ πξνρψξεζαλ θαζψο παξάγνληαλ λέεο, απνηειεζκαηηθφηεξεο αληιίεο θελνχ. Μία απφ ηηο ζεκαληηθφηεξεο ζρεηηθέο εθεπξέζεηο ήηαλ ν ζσιήλαο θελνχ ηνπ William Crookes ( )* 2. Γηα ηελ εθθέλσζε ηνπ ζσιήλα ηνπ Crookes ρξεζηκνπνηήζεθε ε αληιία θελνχ πδξαξγχξνπ ηνπ Hermann Sprengel, ε νπνία ήηαλ πνιχ απνηειεζκαηηθή θάλνληαο ηνλ λα παξάγεη ιηγνζηφ θσο. Με ηε ζπλεηζθνξά ηνπ Crookes θαη άιισλ επηζηεκφλσλ αλαθαιχθζεθε ην ειεθηξφλην ην 1897 απφ ηνλ βξεηαλφ θπζηθφ J.J. Thomson ( ). Δηθόλα 7 : Αληιία Κελνύ ηνπ W. Crookes 23

24 Σεκαληηθή ήηαλ θαη ε ζπλεηζθνξά ηνπ Edison ζηελ αλάπηπμε ηνπ ιακπηήξα θζνξηζκνχ, ν νπνίνο απέβιεπε ζηελ εηζαγσγή ελφο λένπ θαηαλαισηηθνχ πξντφληνο ζηελ αγνξά ην νπνίν ζα αληαγσληδφηαλ ηνλ ιακπηήξα ππξάθησζεο θπξίσο σο πξνο ηε δηάξθεηα δσήο. Τν θαηάθεξε (ελ κέξε) ην 1896, εθεπξίζθνληαο ηνλ πξψην ιακπηήξα θζνξηζκνχ ν νπνίνο δηέζεηε εζσηεξηθή επίζηξσζε βνιθξακηθνχ αζβεζηίνπ σο θζνξίδνπζα νπζία, ε νπνία δηεγεηξφηαλαπφ αθηίλεο Φ. Ο ιακπηήξαο θαηαρσξήζεθε σο ακεξηθαληθή παηέληα (U.S. Pat. No. 866,376) ην 1907, φκσο δελ παξάρζεθε πνηέ. Παξ φιεο ηηο πξνζπάζεηεο ηνπ Edison γηα ηε δεκηνπξγία ελφο απνδνηηθνχ ιακπηήξα θζνξηζκνχ, δελ θαηάθεξε λα δεκηνπξγήζεη έλα αξθεηά αληαγσληζηηθφ πξντφλ. Δηθόλα 8 : Λακπηήξαο Φζνξηζκνύ ηνπ T. Edison (U.S. Pat. No. 866,376) 24

25 Παξφκνηα πεηξάκαηα πξαγκαηνπνίεζε θαη ν Σέξβνο κεραληθφο θαη εθεπξέηεο Nikola Tesla ( ) ηε δεθαεηία ηνπ 1890, επηλνψληαο ιακπηήξεο θζνξηζκνχ κεγάιεο ζπρλφηεηαο, νη νπνίνη απέδηδαλ έλα έληνλν πξάζηλν θσο. Όπσο ν Edison, έηζη θαη ν Tesla δελ πξαγκαηνπνίεζε θάπνηα εκπνξηθή επηηπρία. Σεκαληηθή πξφνδν ζεκείσζε αξγφηεξα έλαο απφ ηνπο πξψελ εξγνδφηεο ηνπ Edison, o ακεξηθαλφο Daniel McFarlan Moore ( ) παξνπζηάδνληαο ην 1895 ιακπηήξεο κήθνπο 2 έσο 3 κέηξσλ νη νπνίνη κε ηε βνήζεηα δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ή αδψηνπ εμέπεκπαλ άζπξε ή ξνδ θσηεηλή αθηηλνβνιία αληίζηνηρα. Φπζηθά ε δηάηαμή ηνπο ήηαλ αξθεηά πνιππινθφηεξε απφ εθείλε ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο. Ύζηεξα απφ ρξφληα έξεπλαο, ν Moore κπφξεζε λα επεθηείλεη ηε δηάξθεηα δσήο ησλ ιακπηήξσλ απηψλ θάλνληαο ρξήζε κίαο ειεθηξνκαγλεηηθά ειεγρφκελεο βαιβίδαο, ε νπνία δηαηεξνχζε ηελ πίεζε ηνπ αεξίνπ ζην εζσηεξηθφ ηνπ ιακπηήξα ζηαζεξή. Παξά ην γεγνλφο φηη ν ιακπηήξαο ηνπ Moore ήηαλ πεξίπινθνο θαηαζθεπαζηηθά ελψ ρξεηαδφηαλ δαπαλεξή εγθαηάζηαζε θαζψο θαη πςειή ηάζε ξεχκαηνο γηα λα ιεηηνπξγήζεη, ήηαλ εκθαλψο απνδνηηθφηεξνο απφ ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο θαη ην θσο ηνπ ήηαλ πνιχ πην θπζηθφ. Απφ ην 1904 θαη χζηεξα, ην ζχζηεκα θσηηζκνχ ηνπ Moore ρξεζηκνπνηνχηαλ ζε αξθεηά θαηαζηήκαηα θαη γξαθεία επηρεηξήζεσλ. 25

26 Δηθόλα 9 α θαη 9 β : Λακπηήξαο Φζνξηζκνύ ηνπ D. Moore (U.S. Pat. No. 957,983) Ζ εθεχξεζε ηνπ Moore απνηέιεζε πεγή έκπλεπζεο γηα ηελ πξσηνπφξα ακεξηθαληθή επηρείξεζε General Electric (GE). Ζ GE ζέιεζε λα βειηηψζεη ηνλ ιακπηήξα ππξάθησζεο θαη εηδηθφηεξα ην λήκα ηνπ. Ζ πξνζπάζεηά ηεο απηή ηελ νδήγεζε ζηελ εθεχξεζε ελφο λήκαηνο κε βάζε ην βνιθξάκην. Παξφηη ε GE έιαβε ηελ παηέληα ηνπ λήκαηνο ην 1912, δελ παξήγαγε ιακπηήξεο θζνξηζκνχ κέρξη δχν δεθαεηίεο αξγφηεξα. 26

27 Σρεδφλ παξάιιεια κε ηνλ Moore, έλαο άιινο ακεξηθαλφο εξεπλνχζε ελαιιαθηηθέο πεγέο θσηηζκνχ. Απηφο ήηαλ ν Peter Cooper Hewitt ( ), εθεπξέηεο ηνπ ιακπηήξα Αηκνχ Υδξαξγχξνπ, παηέληαο ηνπ 1901 (U.S. Pat. No. 889,692). Ζ εθεχξεζε απηή απνηέιεζε ηελ πξψηε κνξθή ηνπ ιακπηήξα θζνξηζκνχ πνπ γλσξίδνπκε ζήκεξα. Ο ιακπηήξαο ηνπ Hewitt θσηνβνινχζε φηαλ ειεθηξηθφ ξεχκα δηαπεξλνχζε ηνλ αηκνπνηεκέλν πδξάξγπξν ζε ρακειή πίεζε. Σε αληίζεζε κε ηνλ ιακπηήξα ηνπ Moore, παξαγφηαλ ζε ζπγθεθξηκέλα κεγέζε θαη ιεηηνπξγνχζε ζε ρακειέο ηάζεηο ξεχκαηνο. Αθφκα, ν ιακπηήξαο Αηκνχ Υδξαξγχξνπ ππεξηεξνχζε ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο απφ πιεπξάο ελεξγεηαθήο θαηαλάισζεο θαη επίδνζεο. Βαζηθφ κεηνλέθηεκα ηνπ ιακπηήξα ηνπ Hewitt ήηαλ ε κπιε-πξάζηλε ιάκςε πνπ απέδηδε αθνχ κείσλε ην εχξνο ησλ εθαξκνγψλ ηνπ. Παξφια απηά ρξεζηκνπνηήζεθε κε επηηπρία ζηε θσηνγξαθία αιιά θαη ζηε βηνκεραλία. Σηελ πνξεία ησλ ρξφλσλ αλαπηχρζεθαλ λέεο κνξθέο ηνπ ιακπηήξα αηκνχ πδξαξγχξνπ, εηδηθά ζηελ Δπξψπε. Σηε δεθαεηία ηνπ 1930 ηέηνηνη ιακπηήξεο ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ην θσηηζκφ δξφκσλ θαη γεληθά κεγάισλ εθηάζεσλ θαη εγθαηαζηάζεσλ. Κάπνηνη απφ απηνχο δηέζεηαλ επίζηξσζε απφ θζνξίδνπζεο νπζίεο θπξίσο φκσο γηα ηε βειηίσζε ηνπ ρξψκαηνο ηεο αθηηλνβνιίαο θαη φρη γηα ηελ ελίζρπζή ηεο. 27

28 Ο ιακπηήξαο θζνξηζκνχ ζηελ (ζρεδφλ) ηειηθή ηνπ κνξθή παξνπζηάζηεθε πξψηε θνξά ζην New York s Fair θαη είρε κεγάιε απήρεζε. Μέρξη ηε δεθαεηία ηνπ 1970 ιακπηήξεο θζνξηζκνχ ρξεζηκνπνηνχληαλ ζε εξγνζηάζηα, επηρεηξήζεηο θαη βηνκεραληθέο εγθαηαζηάζεηο. Ζ πην ηερλνινγηθά εμειηγκέλε κνξθή ηνπ ιακπηήξα θζνξηζκνχ είλαη ν ζπκπαγήο ιακπηήξαο θζνξηζκνχ (Compact Fluorescent Lamp CFL). Με θχξην επηρείξεκα ηελ ρακειή ελεξγεηαθή θαηαλάισζε, νη ιακπηήξεο θζνξηζκνχ αληαγσλίδνληαη έθηνηε ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο ζηελ παγθφζκηα αγνξά κε απνηέιεζκα ηελ θαηάξγεζε ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο χζηεξα απφ απφθαζε ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο θαη άιισλ θνξέσλ. Δηθόλα 10 : πκπαγείο Λακπηήξεο Φζνξηζκνύ 28

29 1 Sloman, Paul. Inventors and Inventions. London: Black Dog Publishing, 2010 *2 Gribben, J.. The Scientists; A Story Told Through the Lives of Its Greatest Inventors. Random House,

30 30

31 2. Θεσξεηηθό Πιαίζην Γεληθά Ωο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο νξίδνληαη «νη νπνηεζδήπνηε αιιαγέο ζην πεξηβάιινλ είηε αξλεηηθέο είηε ζεηηθέο, εμ νινθιήξνπ ή ελ κέξεη απνηέιεζκα ησλ δξαζηεξηνηήησλ ελφο νξγαληζκνχ, ησλ πξντφλησλ, ή ησλ παξερφκελσλ ππεξεζηψλ ηνπ» ζχκθσλα κε ην ISO ηνπ Τα ηειεπηαία πεξίπνπ 40 ρξφληα γίλεηαη κία πην πξνζεθηηθή εμέηαζε ησλ παξαγφλησλ πνπ ραξαθηεξίδνπλ ηηο δηαδηθαζίεο αλάπηπμεο ζηηο βηνκεραλνπνηεκέλεο ρψξεο, θαλεξψλνληαο έηζη ηνπο πεξηβαιινληηθνχο θηλδχλνπο πνπ παξακνλεχνπλ ζε έλα ζχζηεκα βηνκεραληθήο αλάπηπμεο παξαθηλνχκελν απνθιεηζηηθά απφ νηθνλνκηθνχο κεραληζκνχο. Καηαλνψληαο ηα φξηα ησλ πεγψλ πξψησλ πιψλ θαη ελέξγεηαο θαζψο θαη ηνπο θηλδχλνπο απφ ηα ζπλερψο απμαλφκελα θαηλφκελα κφιπλζεο, πξνέθπςε ε ηδέα ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο. Ζ αεηθόξνο αλάπηπμε (Sustainable Development) ππεξαζπίδεηαη ηελ δηαιιαγή ησλ δηαδηθαζηψλ αλάπηπμεο κε ζεβαζκφ πξνο ην πεξηβάιινλ, γηα ην ζπκθέξνλ ησλ επφκελσλ γελεψλ 3. Σηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 60 πνιιέο επηρεηξήζεηο πξνζπαζψληαο λα δψζνπλ ηέινο ζηα ζπλερψο απμαλφκελα πεξηβαιινληηθά πξνβιήκαηα πνπ παξνπζηάδνληαλ σο απνηέιεζκα ηεο παξαγσγήο επελέβεζαλ δίλνληαο κε απνδνηηθέο ιχζεηο. Όιεο απηέο νη ιχζεηο απνηεινχληαλ απφ παξέκβαζε κφλν ζην ηειηθφ ζηάδην ηεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο πξνζθέξνληαο έηζη κεδακηλά απνηειέζκαηα. Πην ιεπηνκεξήο πξνζέγγηζε ζην πξφβιεκα απηφ πξαγκαηνπνηήζεθε ζηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 80 κε 31

32 ραξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ηελ πξνιεπηηθή δηαρείξηζε ησλ απνξξηκκάησλ φρη κφλν απφ επηρεηξήζεηο αιιά θαη απφ δηάθνξεο θπβεξλήζεηο αλά ηνλ θφζκν. Σηελ πνξεία ν θφζκνο νδεγήζεθε ζηελ πεξηβαιινληηθά απνδνηηθή (eco-efficient) παξαγσγή πξντόλησλ. Με ηελ ζπλερή πξφνδν ηεο ηερλνινγίαο, ησλ κεζφδσλ παξαγσγήο, αιιά θαη ηεο δηάθνξεο αλαθαηάηαμεο ησλ θνηλσληθψλ δνκψλ θαη θαηά ζπλέπεηα ηεο κνξθήο ηεο δήηεζεο ηεο αγνξάο, δεκηνπξγήζεθε ε αλάγθε κίαο δηαθνξεηηθήο αληηκεηψπηζεο ηνπ εθάζηνηε πξντφληνο. Ζ ζπλεηδεηνπνίεζε φηη ηα πξντφληα επηδξνχλ ζην πεξηβάιινλ φρη κφλν θαηά ην ζηάδην ηεο παξαγσγήο ηνπο, αιιά θαζ φια ηα ζηάδηα ηνπ θχθινπ δσήο ηνπο, απνηέιεζε ηε βάζε γηα ηε ζσζηφηεξε αληηκεηψπηζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ. Δθφζνλ ε κείσζε ηεο πεξηβαιινληηθήο επίδξαζεο κφλνλ θαηά ην ζηάδην ηεο παξαγσγήο δελ επαξθνχζε, δεκηνπξγήζεθε κία λέα αληίιεςε ε νπνία βαζηδφηαλ ζηελ κειέηε νιόθιεξνπ ηνπ θύθινπ δσήο ηνπ πξντόληνο (Life Cycle Assessment) θαη έηζη ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ πνπ δεκηνπξγνχληαλ ζε θάζε ζηάδην ηνπ θχθινπ δσήο. Σηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90 αλαπηχζζεηαη κία λέα πξνζέγγηζε γηα ηελ ζρέζε πξντφληνο πεξηβάιινληνο ε νπνία είλαη γλσζηή σο Πεξηβαιινληηθά Δπαίζζεηνο ρεδηαζκόο (Eco-Conscious Design) ή αιιηψο EcoDesign. Τν EcoDesign απνηειεί κία πξνζέγγηζε ζην ζρεδηαζκφ πξντφληνο κε ηδηαίηεξε πξνζνρή ζηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ηνπ πξντφληνο θαζ φιν ηνλ θχθιν δσήο ηνπ. 32

33 2.1 Βησζηκόηεηα Αεηθνξία (Sustainability) Αεηθόξνο Αλάπηπμε (Sustainable Development) «Αεηθφξνο αλάπηπμε είλαη ε αλάπηπμε ε νπνία ηθαλνπνηεί ηηο αλάγθεο ηνπ παξφληνο ρσξίο λα ππνζεθεχεη ηελ ηθαλφηεηα ησλ κειινληηθψλ γελεψλ λα αληαπνθξίλνληαη ζηηο αλάγθεο ηνπο» (WCED 1, 1987). Με ηνλ νξηζκφ απηφλ, φξηζε ηελ αεηθφξν αλάπηπμε ε Παγθφζκηα Δπηηξνπή γηα ην Πεξηβάιινλ θαη ηελ Αλάπηπμε ην 1987, ε νπνία αλαγλσξίδεηαη πιένλ επξέσο σο ην βαζηθφ θίλεηξν ηεο ηξέρνπζαο δηαδηθαζίαο νηθνλνκηθήο θαη ηερλνινγηθήο αλάπηπμεο. Κεληξηθή ηδέα είλαη ε δηαζθάιηζε ηεο ρξήζεο ησλ πεξηβαιινληηθψλ πφξσλ γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ηεο ζεκεξηλήο δήηεζεο θαηά ηξφπν ηέηνην ψζηε λα κελ θαηαζηξαθνχλ ή κεησζνχλ ζεκαληηθά γηα λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ απφ ηηο επφκελεο γεληέο. Αθφκα, ε αεηθφξνο αλάπηπμε ζηνρεχεη ζην βέιηηζην απνηέιεζκα θάζε δηαδηθαζίαο, ηφζν γηα ηνλ άλζξσπν, φζν γηα ην πεξηβάιινλ. 1 World Commission on Environment and Development 33

34 Economic Factor Science Trade - off Tech ρήκα1: Σξίγσλν ηεο Αεηθόξνπ Αλάπηπμεο (Guidice e.a., 2006) Sociocultural Factor Environmental Factor Αεηθ όξνο ρεδίαζε (Sustainable Design) Ζ έλλνηα ηεο αεηθφξνπ ζρεδίαζεο εθθξάδεη ηελ αλάγθε αλαπξνζαξκνγήο νιφθιεξεο ηεο ζρεδηαζηηθήο κεζνδνινγίαο, έηζη ψζηε λα πιεξνχληαη νη πξνυπνζέζεηο γηα αεηθφξν αλάπηπμε αιιά θαη νηθνλνκηθή πξνζθνξά ζηελ θνηλσλία. Υπνδειψλεη ηελ αλάγθε πνπ ππάξρεη, ν ζρεδηαζκφο λα ιακβάλεη ππ φςηλ ηνπ ηε θνηλσληθή δηθαηνζχλε, ηε βέιηηζηε ρξήζε ησλ πφξσλ θαη ηελ παξαγσγηθφηεηα, θαηά ην ζηάδην ηνπ ζρεδηαζκνχ *3. Όπσο είλαη ινγηθφ, νη βαζηθέο αξρέο ηεο αεηθφξνπ ζρεδίαζεο είλαη παξφκνηεο κε εθείλεο ηνπ EcoDesign, κηαο θαη ην δεχηεξν απνηειεί εμέιημε ηνπ πξψηνπ. 34

35 2.2 Κύθινο Εσήο ηνπ Πξντόληνο (Product Life Cycle) Δηζαγσγή ζηνλ Κύθιν Εσήο ηνπ Πξντόληνο Όηαλ αλαθεξφκαζηε ζηελ ξχπαλζε πνπ ζρεηίδεηαη κε ηα πξντφληα ζθεθηφκαζηε ζπλήζσο ηα ηειηθά απνηειέζκαηα, φπσο ηα θαπζαέξηα ησλ νρεκάησλ, ηνλ θαπλφ απφ ηα θνπγάξα ησλ εξγνζηαζίσλ, ηα ρεκηθά ιηπάζκαηα ή ιάζηηρα απηνθηλήησλ πεηακέλα ζε ρσκαηεξέο πνπ κνιχλνπλ ην έδαθνο θαη ην λεξφ. Ζ πξαγκαηηθφηεηα φκσο είλαη δηαθνξεηηθή, κηαο θαη ε κφιπλζε εκθαλίδεηαη ζε δηάθνξεο θάζεηο ηεο δσήο ελφο πξντφληνο, φπσο γηα παξάδεηγκα : Σηελ επηινγή ησλ πιηθψλ Σηελ δηαδηθαζία θαηαζθεπήο Σηε δηαδηθαζία ζπζθεπαζίαο Σην ηειηθφ πξντφλ Σηε κεηαθνξά θαη δηαλνκή Σηελ απφξξηςε. Γηα ηελ θαιχηεξε θαη πην απνηειεζκαηηθή κειέηε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ, δίλεηαη βάξνο ζηελ εμέηαζε ηνπ θχθινπ δσήο ηνπ πξντφληνο θαη ησλ ζηαδίσλ απφ ηα νπνία απνηειείηαη. 35

36 Τα πεξηβαιινληηθά ζέκαηα πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηε κειέηε ηνπ θχθινπ δσήο είλαη *4 : Ζ εμάληιεζε ησλ ζπάλησλ ή πεπεξαζκέλσλ πφξσλ, Ζ απειεπζέξσζε αεξίσλ ηνπ θαηλνκέλνπ ηνπ ζεξκνθεπίνπ, Ζ παξαγσγή ρισξνθζνξαλζξάθσλ, ε νπνία νδεγεί ζηελ θζνξά ηεο ζηνηβάδαο ηνπ φδνληνο, Ζ δεκηνπξγία φμηλεο βξνρήο, Ζ θαηαζηξνθή νηθνζπζηεκάησλ θαη ε εμαθάληζε ζπγθεθξηκέλσλ εηδψλ, Ζ κφιπλζε ηνπ αέξα, ηνπ εδάθνπο θαη ηνπ λεξνχ, Ζ ερνξχπαλζε, Ζ νπηηθή ξχπαλζε Οξηζκόο ηνπ Κύθινπ Εσήο Πξντόληνο Όπσο αλαθέξζεθε θαη λσξίηεξα, βαζηθή πξνυπφζεζε γηα ηελ αλάπηπμε ελφο πξντφληνο, κε ζηφρν ηελ ειαρηζηνπνίεζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ, είλαη ε κειέηε νιφθιεξνπ ηνπ θχθινπ δσήο ηνπ. Καηά ηε κειέηε ηνπ θχθινπ δσήο, δίδεηαη έκθαζε ζε θάζε έλα απφ ηα ζηάδηα ηνπ θχθινπ αιιά θαη ζε νιφθιεξν ηνλ θχθιν. Ο θχθινο δσήο ηνπ πξντφληνο απνηειείηαη νξίδεηαη σο νη δηαδηθαζίεο κεηαζρεκαηηζκνχ ησλ αληίζηνηρσλ πφξσλ ζηα αθφινπζα ζηάδηα : 36

37 Δμόξπμε θπζηθώλ πόξσλ Δμφξπμε ησλ απαξαίηεησλ πφξσλ θαηαλαιψλνληαο θαη ηα απαξαίηεηα πνζά ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή πξψησλ θαη ζπκπιεξσκαηηθψλ πιψλ. Δπεμεξγαζία θαη θαηεξγαζία πιηθώλ Τα πιηθά πεξλνχλ απφ ην θαηαζθεπαζηηθφ θαη ζπλζεηηθφ θνκκάηη ηεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο. Καηαζθεπάδνληαη έηζη ηκήκαηα, ππφ-εμαξηήκαηα, εμαξηήκαηα, ινγηζκηθφ θαη άιια. Δθηφο απφ ζεκαληηθά πνζά ελέξγεηαο, ην ζηάδην απηφ απαηηεί ηα αληίζηνηρα κε ηηο θαηαζθεπαζηηθέο απαηηήζεηο ηνπ πξντφληνο κεραλήκαηα, παξαγσγηθφ εμνπιηζκφ θαζψο θαη αλαιψζηκεο χιεο. Μεηαθνξά θαη δηαλνκή Μεηαθνξά ηνπ πξντφληνο ζηνλ ηφπν ρξήζεο ή δηάζεζήο ηνπ θαη κεηέπεηηα δηάζεζε. Υξήζε πξντόληνο Φξήζε ηνπ πξντφληνο απφ ηνπο εθάζηνηε πειάηεο / ρξήζηεο. Πεξηιακβάλεη ηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο θαη πηζαλά ρξήζε αλαιψζηκσλ πιηθψλ. Ζ ρξήζε ησλ πιηθψλ απηψλ έρεη σο απνηέιεζκα ηεο απειεπζέξσζε αεξίσλ, εθξνψλ θαη απνξξηκκάησλ. Καηά ην ζηάδην απηφ είλαη πηζαλφ λα ρξεηαζηεί ζπληήξεζε, επηζθεπή ή αλαβάζκηζε ηνπ πξντφληνο, κε ζθνπφ ηελ επηκήθπλζε ηεο σθέιηκεο δσήο ηνπ. 37

38 Σέινο Εσήο Τν πξντφλ ππάξρεη πηζαλφηεηα λα απνζπξζεί, λα ππνζηεί δηάιπζε, λα επαλαρξεζηκνπνηεζεί, λα αλαθπθισζεί ε αθφκα θαη λα απνηεθξσζεί. ρήκα 2: Ο θύθινο δσήο ηνπ πξντόληνο *5 Σηνλ θχθιν δσήο ηνπ πξντφληνο ζπκπεξηιακβάλνληαη αθφκα νη ζπκπιεξσκαηηθέο χιεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη θαηά ηε κεηαπνίεζε, ηε κεηαθνξά, ηε ρξήζε θαη ηελ θαηαζηξνθή ηνπ πξντφληνο. Σηελ πξαγκαηηθφηεηα, ηα ζηάδηα ηνπ θχθινπ δσήο δελ αθνινπζνχλ θάπνηα γξακκηθή κνξθή. Σε πνιιέο πεξηπηψζεηο κπνξνχκε λα ζπλαληήζνπκε θαη άιινπο θχθινπο νη νπνίνη ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο ή απιά παξεκβάιινληαη. Φαξαθηεξηζηηθέο ηέηνηεο πεξηπηψζεηο παξνπζηάδνληαη παξαθάησ. 38

39 ηάδην Κύθινπ Εσήο Γηαδηθαζία Φξήζε Φξήζε Τέινο Εσήο Αλαθχθισζε Τέινο Εσήο Δπαλαρξεζηκνπνίεζε Δπηδηφξζσζε θαη Δπηζθεπή Αλαβάζκηζε κε Πξφζζεζε ή Αληηθαηάζηαζε Λεηηνπξγηψλ Δπαλαιακβαλφκελεο Δπηδηνξζψζεηο θαη Φξήζεηο Αληίζηξνθε Καηαζθεπή θαη Απνζπλαξκνιφγεζε Πίλαθαο 3: Γηαδηθαζίεο ζηα ηάδηα ηνπ Κύθινπ Εσήο * Απνηίκεζε ηνπ Κύθινπ Εσήο ηνπ Πξντόληνο ( Life Cycle Assessment LC A) Τν εξγαιείν πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ εθηίκεζε ησλ επηπηψζεσλ ζην πεξηβάιινλ ελφο πξντφληνο ή κίαο δξαζηεξηφηεηαο ζπλνιηθά θαζ φιε ηε δηάξθεηα ηνπ θχθινπ δσήο ηνπ, είλαη ε απνηίκεζε ηνπ θχθινπ δσήο (Life Cycle Assessment - LCA). Ζ δηαδηθαζία απηή δίλεη θπξίσο πνζνηηθά απνηειέζκαηα θαη ρξεζηκνπνηείηαη θπξίσο ζηελ πξάμε. Ζ δηαδηθαζία LCA απνηειείηαη απφ ζπγθεθξηκέλα βήκαηα, ηα νπνία είλαη : 1. Ο νξηζκόο ησλ ζηόρσλ πνπ πξέπεη λα επηηεπρζνύλ. 39

40 Ζ ζε βάζνο θαηαλφεζε ησλ ζηφρσλ ηεο LCA είλαη πνιχ ζεκαληηθή, φπσο ζεκαληηθή είλαη θαη ε θαηαλφεζε ηνπ βαζκνχ ζηνλ νπνίν κπνξεί λα επεθηαζεί ή ρξεηάδεηαη λα πεξηνξηζηεί ε αλάιπζε πξηλ μεθηλήζεη ε ζπιινγή ησλ δεδνκέλσλ. Βαζηθή είλαη επίζεο ε νξηνζέηεζε ηεο δηαδηθαζίαο LCA πξνθεηκέλνπ λα θαιπθζνχλ φια ηα απαηηνχκελα ζέκαηα θαη παξάιιεια λα κπνξεί λα νινθιεξσζεί ζε ινγηθά ρξνληθά πιαίζηα. 2. Ζ αλάιπζε ησλ απνζεκάησλ θαζώο θαη ε αλίρλεπζε πιηθώλ πνπ πξνθαινύλ αξλεηηθή επίδξαζε ζην πεξηβάιινλ. 3. Ζ αλάιπζε ησλ επηδξάζεσλ. Σην ζηάδην απηφ εμεηάδνληαη νη δηάθνξεο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο πνπ έρνπλ ήδε δηαπηζησζεί. 4. Πξαγκαηνπνίεζε βειηησηηθώλ ελεξγεηώλ γηα ηε κείσζε ησλ πεξηβαιινληηθώλ επηδξάζεσλ θαη πξνηάζεηο γηα ζρεηηθέο κειινληηθέο ελέξγεηεο. Τα δεδνκέλα δηαθέξνπλ ζε θάζε LCA θαη εμαξηψληαη απφ ην πνηνο θαη γηα πνηφλ αθξηβψο ιφγν δηεμάγεη ηελ έξεπλα. 40

41 Ζ δηαδηθαζία ηεο εθηίκεζεο ηνπ θχθινπ δσήο είλαη κηα ρξνλνβφξα δηαδηθαζία πνπ εμεηάδεη ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ελφο πξντφληνο θαη δηελεξγεί ειέγρνπο πξνθεηκέλνπ λα κεηξήζεη ηνπο παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ πεξηβαιινληηθή ζπκπεξηθνξά ελφο πξντφληνο θαη ζε πνην βαζκφ. Πξφθεηηαη γηα κηα ηερληθή πνπ δίλεη πνιχ θαιά απνηειέζκαηα ζηνλ θαζνξηζκφ ηνπ πσο έλα ηξέρνλ πξντφλ κπνξεί λα επαλαζρεδηαζηεί πξνθεηκέλνπ λα έρεη ηε βέιηηζηε πεξηβαιινληηθή ζπκπεξηθνξά. Τα βαζηθά κεηνλεθηήκαηα ηεο κεζφδνπ είλαη φηη πξφθεηηαη γηα κία εμαηξεηηθά ρξνλνβφξα ζηελ εθαξκνγή ηεο ηερληθή, κε κεγάιν θφζηνο, ε νπνία είλαη ζε ζέζε λα δψζεη πιεξνθνξίεο κφλνλ εθφζνλ ην ζρέδην έρεη νινθιεξσζεί. Αθφκα, πξφθεηηαη γηα κία δηαδηθαζία, ε νπνία δελ βνεζάεη ηνπο ζρεδηαζηέο λα βειηηψζνπλ ηελ ηξέρνπζα πεξηβαιινληηθή επίδξαζε ησλ δηαθφξσλ παξαγφλησλ. Γηα ηνπο παξαπάλσ ιφγνπο ε LCA δελ εθαξκφδεηαη θαηά ηε θάζε αλάπηπμεο ελφο πξντφληνο. Παξφια απηά επεηδή κηα πιήξεο ιεπηνκεξήο LCA κειέηε θαίλεηαη λα είλαη απαξαίηεηε πξνθεηκέλνπ λα εμεηαζηνχλ νη πεξηβαιινληηθέο παξάκεηξνη πνπ επεξεάδνληαη απφ ην θάζε πξντφλ θαη λα θαζνξηζηνχλ ζηε ζπλέρεηα νη ζρεδηαζηηθέο αιιαγέο πνπ ζα πξέπεη λα γίλνπλ, ππάξρνπλ θαη αξθεηέο αθφκα εξεπλεηηθέο ηερληθέο θαη θαλφλεο πνπ κπνξνχλ λα δψζνπλ επηηπρή απνηειέζκαηα θαη λα νδεγήζνπλ ζηε βειηίσζε ηεο πεξηβαιινληηθήο ζπκπεξηθνξάο ηνπ θάζε πξντφληνο. 41

42 2.1.4 Σν Κιείζηκν ηνπ Κύθινπ Εσήο Τν θιείζηκν ηνπ θχθινπ δσήο ηνπ πξντφληνο έρεη σο πξφηππν ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ιεηηνπξγεί ε θχζε. Οξγαλσκέλε ζε έλαλ αέλαν θχθιν, ε δσή ζηε θχζε πεξηιακβάλεη θάζε κνξθή δσήο ε νπνία απνηειεί ηξνθή γηα ηελ επφκελε. Με ηελ ίδηα ινγηθή, ηα απνξξίκκαηα γπξλνχλ πίζσ ζηε θχζε, φπνπ (θπζηνινγηθά) απνηθνδνκνχληαη θαη δεκηνπξγνχλ λέεο κνξθέο δσήο. Τα βηνκεραληθά ζπζηήκαηα νθείινπλ λα πηνζεηήζνπλ ην πξφηππν απηφ ηεο θχζεο. Απηφ κπνξνχλ λα ην επηηχρνπλ κφλν ρξεζηκνπνηψληαο απνηειεζκαηηθά ηνπο πφξνπο θαη θιείλνληαο ηνλ θχθιν πνπ αθνινπζνχλ νη ξνέο ησλ πιηθψλ θαη ηεο ελέξγεηαο, ζε κία πξνζπάζεηα ειάηησζεο ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηδξάζεσλ. Recycle ρήκα 1 : Σν θιείζηκν ηνπ θύθινπ δσήο Regener ate Reuse 42

43 2.2 Πεξηβαιινληηθά Δπαίζζεηνο ρεδηαζκόο ( EcoDesign) Δηζαγσγή ζην EcoDesign H πξαθηηθή ηνπ EcoDesign πξσηνεκθαλίζηεθε ηελ δεθαεηία ηνπ 90 θαη εμέθξαδε ηελ αλάγθε κείσζεο ηεο αξλεηηθήο επίδξαζεο πνπ πξνθαινχζε ε ππεξπαξαγσγή πξντφλησλ ζην πεξηβάιινλ. Τα θηιηθά πξνο ην πεξηβάιινλ πξντφληα είλαη πξντφληα πνπ ζπκθσλνχλ κε ηνπο πεξηβαιινληηθνχο θαλνληζκνχο θαη έρνπλ ραξαθηεξηζηηθά πνπ ζπκβάιινπλ ζηε κείσζε ηεο επίδξαζήο ηνπο ζην πεξηβάιινλ. Έλα ηδαληθά θηιηθφ πξνο ην πεξηβάιινλ πξντφλ ζα ήηαλ έλα πξντφλ πνπ φρη κφλν δελ επηδξά κε θαλέλα ηξφπν αξλεηηθά πξνο ην πεξηβάιινλ ζε θακία θάζε ηεο δσήο ηνπ αιιά θαη ζπκβάιεη ζηελ αλαζηξνθή ηεο ππάξρνπζαο αιινίσζήο ηνπ. Δπίζεο ην ηδαληθφ γηα ην πεξηβάιινλ πξντφλ θαηά ηελ απφζπξζή ηνπ απφ ηελ αγνξά ζα ήηαλ κηα ρξήζηκε αξρηθή χιε γηα ηελ θαηαζθεπή άιισλ πξντφλησλ *7. Τα ηειεπηαία ρξφληα ζηα πιαίζηα ηνπ EcoDesign, γίλνληαη πξνζπάζεηεο ελζσκάησζεο ησλ ζεκάησλ πνπ αθνξνχλ ζην πεξηβάιινλ, ζην ζηάδην ηνπ ζρεδηαζκνχ ηνπ πξντφληνο. Κάπνηεο απφ απηέο είλαη : 43

44 Ecological Design (Van der Ryn & Cowan, 1996) Design for Environment - DfE (Ashley, 1993) Green Design GD (Burall,1991 ; Mackenzie, 1991) Environmentally Conscious Design ECD (McAllone, 1998) Life Cycle Design (Keoleian & Meraney, 1994) Eco-Effective Design (Frei, 1998) EcoRedesign (Ryan, 1996) Ζ πνηθηιία ησλ νξνινγηψλ ζηηο δηάθνξεο κεζφδνπο έγθεηηαη ζην γεγνλφο φηη θάζε κία πξνζεγγίδεη ην ίδην πξφβιεκα κε δηαθνξεηηθφ θάζε θνξά ππφβαζξν (νηθνινγία, βηνινγία, κεραλνινγία). Ο ζρεδηαζκφο ηνπ πξντφληνο επζχλεηαη γηα ην 70% ηνπ ηειηθνχ θφζηνπο ηνπ. Με βάζε ην ζπκπέξαζκα απηφ, κπνξνχκε λα θαηαλνήζνπκε θαιχηεξα ην κέγεζνο ηνλ πεξηβαιινληηθψλ επηδξάζεσλ ηνπ πξντφληνο Οξηζκόο ηνπ EcoDesign Παξά ην θαζνξηζκέλν αληηθείκελν ηνπ EcoDesign, δεδνκέλνπ φηη είλαη κία ζρεηηθά λέα έλλνηα, νη εξεπλεηέο εμαθνινπζνχλ λα ηελ αλαζεσξνχλ θαη λα ηεο δίλνπλ λένπο νξηζκνχο. Κάπνηνη απφ απηνχο ηνπο νξηζκνχο παξνπζηάδνληαη παξαθάησ : 44

45 «Τν EcoDesign είλαη κηα ζεηξά από δηαδηθαζίεο, νη νπνίεο κπνξνύλ λα ελζσκαησζνύλ ζην ζρεδηαζκό κε ζηόρν ηελ ειαρηζηνπνίεζε ησλ νηθνινγηθώλ επηπηώζεσλ ησλ πξντόλησλ πνπ έρνπλ ζρεδηαζηεί» *8 «Τν Ecodesign ζεσξεί ην πεξηβάιινλ ζε όιεο ηηο δηαδηθαζίεο αλάπηπμεο ηνπ πξντόληνο θαη επηδηώθεη ηελ αλάπηπμε πξντόλησλ κε ηε ρακειόηεξε δπλαηή πεξηβαιινληηθή επίδξαζε θαζ όιν ηνλ θύθιν δσήο ηνπο» *9. «Τν Ecodesign είλαη ν ζρεδηαζκόο πνπ ιακβάλεη ππ όςηλ ηνπ όιεο ηηο πεξηβαιινληηθέο επηδξάζεηο ελόο πξντόληνο θαζ όιν ηνλ θύθιν δσήο ηνπ, πξνζπαζώληαο παξάιιεια λα βειηηζηνπνηήζεη ηα θξηηήξηα θόζηνπο, πνηόηεηαο θαη εκθάληζεο» *10. «Τν EcoDesign ππνδειώλεη ηε ζπνπδαηόηεηα βηώζηκεο αλάπηπμεο ησλ πξντόλησλ ηόζν από πεξηβαιινληηθή όζν θαη από νηθνλνκηθή ζθνπηά» *11. «Τν Ecodesign είλαη ν ζρεδηαζκφο ελφο πξντφληνο, κίαο ππεξεζίαο ή ελφο ζπζηήκαηνο κε ζηφρν ηελ ειαρηζηνπνίεζε ηεο νιηθήο πεξηβαιινληηθήο επίδξαζεο» *12. 45

46 Ζ IDSA (Industrial Design Society of America) πξνζδηνξίδεη ηελ έλλνηα ηνπ EcoDesign κέζσ ησλ ελεξγεηψλ πνπ εθείλν πξέπεη λα αθνινπζεί δίλνληαο έηζη έλαλ αλαιπηηθφ νξηζκφ *13. Απηέο είλαη : 1. Φξήζε θάζε θνξά ζηξαηεγηθψλ αληίζηνηρσλ κε ηηο αλάγθεο ηνπ πξντφληνο : a. Μείσζε ησλ πιηθψλ θαη αχμεζε ηνπ πνζνζηνχ ησλ πεξηερφκελσλ αλαθπθισκέλσλ πιηθψλ. b. Μείσζε ηεο θαηαλαιηζθφκελεο ελέξγεηαο ησλ πξντφλησλ. c. Πξνζδηνξηζκφο βηψζηκσλ πιηθψλ θαηά ηε ρξήζε μχινπ ή γεσξγηθψλ πιηθψλ. d. Σρεδίαζε επαλαρξεζηκνπνηνχκελσλ πξντφλησλ. e. Απνκάθξπλζε κε ρξεζηκνπνηήζηκσλ ή κε απαξαίηεησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπ πξντφληνο. f. Φξήζε ειαθξηψλ πιηθψλ κε ζηφρν ηελ κεησκέλε ελέξγεηα κεηαθνξάο. g. Σρεδίαζε γηα εχθνιε, νηθνλνκηθή απνζπλαξκνιφγεζε ησλ θχξησλ εμαξηεκάησλ πξηλ ην ζηάδην ηεο αλαθχθισζεο. 2. Πξαγκαηνπνίεζε αλαιπηηθήο πεξηβαιινληηθήο κειέηεο: a. Αλάιπζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ φισλ ησλ εμαξηεκάησλ θαζ φινλ ηνλ θχθιν δσήο. 46

47 b. Αλάιπζε φισλ ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ, φπσο θαηαζηξνθή ηεο ζηνηβάδαο ηνπ φδνληνο, κφιπλζε λεξνχ, κείσζε πφξσλ, θαηαζηξνθή νηθνζπζηεκάησλ θ.α. c. Πξνζπάζεηα κείσζεο ησλ θχξησλ νηθνινγηθψλ θαηαζηξνθψλ. d. Πξαγκαηνπνίεζε αλάιπζεο LCA κε ζηφρν ηελ εχξεζε κεζφδσλ βειηίσζεο ηεο πεξηβαιινληηθήο ζπκπεξηθνξάο. 3. Δλζάξξπλζε λέσλ επηρεηξεζηαθψλ κνληέισλ θαη απνηειεζκαηηθήο επηθνηλσλίαο: a. Υπνζηήξημε take back ζπζηεκάησλ ηα νπνία επηηξέπνπλ ηελ αλαβάζκηζε ηνπ πξντφληνο θαη ηελ αλαθχθισζε ησλ πιηθψλ. b. Μίζζσζε ηνπ πξντφληνο ή πψιεζε ηεο ππεξεζίαο γηα ηελ βειηίσζε ηεο καθξνπξφζεζκεο απφδνζεο θαη ηελ ζπιινγή ησλ πιηθψλ ζην ηειηθφ ζηάδην δσήο ηνπ πξντφληνο. c. Δθαξκνγή νηθνινγηθήο ππεπζπλφηεηαο ζηηο εζσηεξηθέο θαη εμσηεξηθέο ελέξγεηεο ηεο επηρείξεζεο. d. Δμέηαζε ζηαδηαθήο κείσζεο ηεο θαηαλάισζεο απφ ηελ αγνξά θαη επαλαπξνζδηνξηζκνχ βαζηθψλ αλαγθψλ. e. Πηζηνπνίεζε πεξηβαιινληηθά θηιηθψλ νξγαληζκψλ. 47

48 *2 Guidice, La Rosa & Risitano. Product Design for the Environment. Florida: Taylor and Francis Group, 2006 *3 Loriot C.. Implementing Environmentally Conscious Development in the Canadian Industries, An Industrial Design Systemic Prospective. Master presented in the fulfillment of the LUMES program: Lund University international Masters program in Environmental Science. Lund, 2003 *4 Papanek V.. The Green Imperative. London: Thames and Hudson, 1995 *5 Otto K.,Wood K..Product Design. Prentice Hall, 2000 *6 Wimmer W., Züst R., Lee K.-M. Ecodesign Implementation A Systematic Guidance on Integrating Environmental Considerations into Product Development, Dordrecht, Springer, 2004 *7 Γηαλλίθε Γ.. ηαδηθαζία Βειηηζηνπνίεζεο Σρεδίαζεο Πξνϊόληνο κε Βάζε Πεξηβαιινληηθά Κξηηήξηα, Γηπισκαηηθή Δξγαζία, Πνιπηερλίν Κξήηεο. Υαληά, 2009 *8 EDF; Ecodesign Foundation. EcoDesign Foundation; Goal. Μάηνο *9 Brezet, Van Hemel, Smart EcoDesign. Electronics Strategy Wheel (source: LIDS Wheel: EcoDesign a Promising Approach), UNEP/Delft University *10 Pujari D., Eco-innovation and new product development : understanding the influences on market performance, Technovation 2004 *11 Johansson G., Widheden J., Bergendahl C.G., Green is the colour of the money, commercial success stories from ecodesign, Green pack report,

49 *12 Sherwin, C.. Innovative Ecodesign - An Exploratory and Descriptive Study of Industrial Design Practice. School of Industrial and Manufacturing Science. Cranfield, Cranfield University. Γηδαθηνξηθή Δξγαζία, 2000 *13 Cuffaro, D. e.a., Process Materials and Measurements: all the details industrial designers need to know and can never find. Gloucester. Rockport,

50 50

51 3 Μέζνδνη Αλακόξθσζεο ρεδίσλ Πξντόλησλ 3.1 Βαζηθέο Έλλνηεο Παξαθάησ αλαθέξνληαη θάπνηεο έλλνηεο γχξσ απφ ηηο νπνίεο αλαπηχζζνληαη νη βαζηθφηεξεο κεζνδνινγίεο εθαξκνγήο ηνπ EcoDesign. Μάδα ζπγθεθξηκέλνπ πιηθνύ ζην πξντόλ Σεκαληηθή είλαη ε αλαθνξά ζην πνζνζηφ πιηθψλ ηα νπνία είλαη απαγνξεπκέλα, επηθίλδπλα ή ππφ εμέηαζε ην νπνίν πεξηέρεηαη ζην πξντφλ πλνιηθή κάδα πξντόληνο θαη ζπζθεπαζίαο Παξαγσγή ή/θαη απειεπζέξσζε ζπγθεθξηκέλσλ πιηθώλ (απαγνξεπκέλα, επηθίλδπλα ή ππφ εμέηαζε) θαηά ηελ δηαδηθαζία παξαγσγήο Γπλαηόηεηα αλαθύθισζεο ή/θαη απνζπλαξκνιόγεζεο Αλαθέξεηαη ζην βαζκφ ζηνλ νπνίν θάζε εμάξηεκα αιιά θαη νιφθιεξν ην πξντφλ κπνξεί λα αθνινπζήζεη κία δηαδηθαζία αλαθχθισζεο ή/θαη απνζπλαξκνιφγεζεο θαηά ην ζηάδην ηνπ ηέινπο δσήο ηνπ. 51

52 Υξόλνο απνζπλαξκνιόγεζεο Φξνληθή δηάξθεηα ηεο δηαδηθαζίαο απνζπλαξκνιφγεζεο Καηαλάισζε Δλέξγεηαο Δλέξγεηα πνπ θαηαλαιψλεη ην πξντφλ θαηά ηε δηάξθεηα δσήο ηνπ. Μπνξεί λα ππνινγηζηεί πνιιαπιαζηάδνληαο ηηο ζπλνιηθέο αλακελφκελεο ψξεο δσήο επί ηελ αλά ψξα θαηαλάισζε ηνπ πξντφληνο. 3.2 Πεξηγξαθή Μεζόδσλ Πίλαθαο ρεδίαζεο Πξντόλησλ (Product Design M atrix PDM ) Ζ κέζνδνο PDM είλαη έλα εξγαιείν πνπ δεκηνπξγήζεθε απφ ην Minnesota Office of Environmental Assistance θαη ην Minnesota Technical Assistance Program (MnTAP) *14. Ζ PDM έρεη σο ζηφρν λα ππνδείμεη ζηνπο ζρεδηαζηέο πξντφλησλ πνπ εκθαλίδνληαη νη θπξηφηεξεο επηδξάζεηο ζην πεξηβάιινλ σο απνηέιεζκα ηεο ζρεδίαζεο ηνπ πξντφληνο. Σηνλ πίλαθα κειεηψληαη νη εμήο δχν θαηεγνξίεο: νη πεξηβαιινληηθέο παξάκεηξνη θαη ην ζηάδην ηνπ θχθινπ δσήο ζην νπνίν βξίζθεηαη ην πξντφλ θάζε θνξά. 52

53 Ο πίλαθαο απνηειείηαη απφ 7 γξακκέο θαη 7 ζηήιεο. Σηελ πξψηε γξακκή ηνπ πίλαθα αλαθέξνληαη νη αθφινπζεο πεξηβαιινληηθέο παξάκεηξνη (1 έσο 5): 1. Υιηθά 2. Καηαλάισζε Δλέξγεηαο 3. Σηεξεά Υπνιείκκαηα 4. Υγξά Υπνιείκκαηα, θαη 5. Αέξηα Υπνιείκκαηα. Αληίζηνηρα, ζηελ πξψηε ζηήιε ηνπ πίλαθα αλαθέξνληαη νη πέληε θάζεηο ηνπ θχθινπ δσήο (Α έσο Δ): A. Πξηλ ηελ θαηαζθεπή B. Καηαζθεπή C. Γηαλνκή, ζπζθεπαζία D. Φξήζε, ζπληήξεζε, θαη E. Τέινο δηάξθεηαο δσήο Ο πίλαθαο ηεο κεζφδνπ PDM θαίλεηαη παξαθάησ 53

54 Πεξηβαιινληηθέο Δπηπηώζεηο ηάδηα Κύθινπ Εσήο 1. Τιηθά 2. Καηαλάισζε Δλέξγεηαο 3. ηεξεά Τπνιείκκαηα 4. Τγξά Τπνιείκκαηα 5. Αέξηα Τπνιείκκαηα πλνιηθά Α. Πξηλ ηελ Καηαζθεπή Β. Καηαζθεπή C. Γηαλνκή, πζθεπαζία (A.1) (A.2) (A.3) (A.4) (A.5) (B.1) (B.2) (B.3) (B.4) (B.5) (C.1) (C.2) (C.3) (C.4) (C.5) D. Υξήζε (D.1) (D.2) (D.3) (D.4) (D.5) Πίλαθαο 4: Πίλαθαο ρεδίαζεο Πξντόλησλ *15 Δ. Σέινο Εσήο πλνιηθά (E.1) (E.2) (E.3) (E.4) (E.5) Σε ζπλδπαζκφ κε ηνλ πίλαθα πεξηέρεηαη θαη κία ζεηξά εξσηήζεσλ γηα θάζε έλα απφ ηα 25 θειηά ηνπ πίλαθα (Α.1 έσο Δ.5). Οη εξσηήζεηο απηέο δηαθέξνπλ ζε θάζε PDM θαη απηφ είλαη αλακελφκελν, κηαο θαη δεκηνπξγνχληαη θάζε θνξά απφ ηνλ ππεχζπλν ηεο έξεπλαο. Καηά ζπλέπεηα νη εξσηήζεηο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ εμαξηψληαη απφ ην πξντφλ θαη ηηο αλάγθεο ηεο εηαηξείαο πνπ ζρεδηάδεη θαη θαηαζθεπάδεη ην πξντφλ. Αθφκα ππάξρεη βαζκνλνκεκέλε θιίκαθα ε νπνία ζρεηίδεηαη κε ηελ θάζε εξψηεζε. Τν άζξνηζκα ησλ θειηψλ κε βάζε ηελ θιίκαθα απηήλ, ππνινγίδεηαη ζε γξακκέο θαη ζηήιεο. Με ηελ επεμεξγαζία ησλ απνηειεζκάησλ ηνπ πίλαθα, ν ελδηαθεξφκελνο κπνξεί λα εληνπίζεη ην 54

55 κέγεζνο θαη ην είδνο ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ, θαζψο θαη ην ζηάδην ηνπ θχθινπ δσήο ζην νπνίν ζπκβαίλνπλ. Γεληθφηεξα ε PDM είλαη κία ζρεηηθά απιή θαη ζχληνκε κέζνδνο πξάγκα πνπ ηελ θαζηζηά επξέσο εθαξκφζηκε θαηά ηελ κειέηε θαη αλάπηπμε ηνπ πξντφληνο θπξίσο ζηα πξψηα ζηάδηα Αλάιπζε Πεξηβαιινληηθώλ Δπηπηώζεσλ (Environmental Effects Analysis - ΔΔΑ) Ζ κέζνδνο απηή αλαπηχρζεθε ζηαδηαθά απφ δηάθνξνπο νξγαληζκνχο, παλεπηζηήκηα θαη εηαηξίεο φπσο University of Kalmar, Volvo, Consulting Agency HRM/Ritline, θαη άιινπο. Βαζίδεηαη ζε κία γεληθφηεξε κεζνδνινγία γλσζηή σο «Πνηνηηθή Δθηίκεζε ησλ Σθαικάησλ θαη ησλ Δπηδξάζεψλ ηνπο» (Failure Modes and Effects Analysis FMEA) θαη δηαθνξνπνηείηαη απφ απηήλ ζην θνκκάηη πνπ αθνξά ζηελ κειέηε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ. Δθαξκφδεηαη θαη απηή θαηά θπξίσο ζηα πξψηα ζηάδηα ηεο αλάπηπμεο ηνπ πξντφληνο ελψ ζπζηήλεηαη ε παξνπζία ελφο εηδηθνχ ζηα πεξηβαιινληηθά ζέκαηα σο κέινο ηεο νκάδαο ζρεδηαζκνχ. Γηα ηελ επηηπρή εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ αθνινπζνχληαη ηα εμήο βήκαηα : *16 1. Αξρηθά εληνπίδνληαη θαη θαηαγξάθνληαη νη βαζηθέο δξαζηεξηφηεηεο νη νπνίεο ζρεηίδνληαη κε θάζε ζηάδην ηνπ θχθινπ δσήο ηνπ πξντφληνο. 2. Σηε ζπλέρεηα εληνπίδνληαη νη πεξηβαιινληηθέο επηδξάζεηο νη νπνίεο ζρεηίδνληαη άκεζα κε ηελ πεξηβαιινληηθή πηπρή ηεο αλάπηπμεο ηνπ πξντφληνο θαη αθφκα ην ζηάδην ζην νπνίν εκθαλίδνληαη. Φαξαθηεξηζηηθέο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο πνπ κειεηνχληαη ζπρλά κε ηε 55

56 3. ζπγθεθξηκέλε κέζνδν, είλαη εμάληιεζε πξψησλ πιψλ θαη πεγψλ ελέξγεηαο, θαηαζηξνθή ηεο ζηνηβάδαο ηνπ φδνληνο θαζψο θαη ν επηξνθηζκφο. 4. Ύζηεξα, νη πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο αμηνινγνχληαη έηζη ψζηε λα θαζνξηζηεί ε ζεκαληηθφηεηά ηνπο. Γηα ηελ αμηνιφγεζε ππνινγίδεηαη ν αξηζκφο πεξηβαιινληηθήο πξνηεξαηφηεηαο (Environmental Priority Number EPN). Γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ EPN ρξεζηκνπνηνχληαη ηξεηο κεηαβιεηέο νη νπνίεο είλαη νη: o S : γηα ζέκαηα ειέγρνπ, o I : γηα ζέκαηα δεκφζηαο πξνβνιήο θαη εηθφλαο, o O : γηα ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο. Οη κεηαβιεηέο παίξλνπλ ηηκέο απφ 1 έσο 3 κε βάζε ηελ πεξηβαιινληηθή ζπκπεξηθνξά, φπνπ 1 είλαη ε θαιχηεξε δπλαηή βαζκνινγία, αληηζηνηρεί δειαδή ζηελ βέιηηζηα απνδεθηή πεξηβαιινληηθή ζπκπεξηθνξά, θαη 3 ε ρεηξφηεξε δπλαηή. Ο EPN ππνινγίδεηαη εάλ πξνζζέζνπκε ηηο κεηαβιεηέο S, I θαη O. Μία ηέηαξηε κεηαβιεηή είλαη ε F, ε νπνία αληηζηνηρεί ζηελ επηζπκεηή βειηίσζε. Ζ κεηαβιεηή F επηθεληξψλεηαη ζηελ απαηηνχκελε πξνζπάζεηα ζε ρξφλν, θφζηνο θαη ηερληθή δπλαηφηεηα βειηίσζεο ηνπ πξντφληνο. Ζ F κπνξεί λα πάξεη ηηκέο απφ 1 έσο 9, φπνπ ην 1 αληηζηνηρεί ζηελ κεδεληθή πηζαλφηεηα βειηίσζεο, ελψ ην 9 ζηε κέγηζηε δπλαηή πηζαλφηεηα βειηίσζεο. 5. Τέινο, ηα απνηειέζκαηα ηεο εθηίκεζεο ησλ παξαπάλσ κεηαβιεηψλ θαηαρσξνχληαη ζε πίλαθα αμηνιφγεζεο κε ζηφρν ηνλ θαζνξηζκφ ησλ αιιαγψλ πνπ ρξεηάδεηαη λα γίλνπλ ζηνλ ζρεδηαζκφ ηνπ πξντφληνο κε απνηέιεζκα ηε βειηίσζε ηνπ. Σην ζπγθεθξηκέλν πίλαθα θαηαγξάθνληαη νη πξνηάζεηο γηα ζρεδηαζηηθέο αιιαγέο θαζψο θαη νη απνθάζεηο πνπ ιακβάλνληαη, νπφηε νη δείθηεο EPN θαη F εθηηκψληαη μαλά πξνθεηκέλνπ λα δηαζθαιηζηεί ην θαιχηεξν δπλαηφ απνηέιεζκα. Με ηνλ ηξφπν απηφ δεκηνπξγείηαη κηα αμηφπηζηε θαηαγξαθή ησλ πηζαλψλ αιιαγψλ πνπ κπνξνχλ 56

57 λα ζπκβνχλ ζηε ζρεδίαζε ηνπ θάζε πξντφληνο θαζψο θαη εθηηκήζεηο γηα ηα απνηειέζκαηα πνπ ζα πξνθχςνπλ κε ην ηειηθφ απνηέιεζκα. Ο πίλαθαο αμηνιφγεζεο θαίλεηαη παξαθάησ, φπνπ ηα A, B, C, D αληηζηνηρνχλ ζε: Πηζαλόηεηα Βελτίωσης A. Νέα ηερληθή ιχζε B. Δλαιιαθηηθή ηερληθή ιχζε C. Κακία εθηθηή ελέξγεηα, θαη D. Κακία απαξαίηεηε ελέξγεηα 9 C B ρήκα 3. Πίλαθαο Αμηνιόγεζεο *17 D A 1 EPN

58 Αθνινπζεί ην θχιιν αμηνιφγεζεο ηεο κεζφδνπ ΔΔΑ: Environmental Effect Analysis - EEA Part Name Part Number Drawing Number Function Date Issue Project Suplier Info Follow-up Date Page No. EEA Leader EEA Participants Inventory Life-Cycle No. Life- Cycle Phase Activity Environmental Characteristics Environmental Effect Valuation S I O EPN/F Actions Proposals for Action Recommended Actions Environmental Effect / Aspect Valuation Realization S I O EPN/F Remarks Responsible Πίλαθαο 5: Φύιιν Αμηνιόγεζεο ΔΔΑ 58

59 3.2.3 EcoDesign Strategy Wheel Μ έζνδνο LiDS Γεληθά Ζ κέζνδνο απηή αλαπηχρζεθε απφ ηνπο Brezet θαη van Hemel ην 1997 ζην νιιαλδηθφ ηερλνινγηθφ ίδξπκα ηνπ Delft. Αξρηθά παξνπζηάζηεθε σο κέξνο ηνπ εγρεηξηδίνπ PROMISE 2 ελψ πξνζαξκφζηεθε απφ ην Δζληθφ Σπκβνχιην Έξεπλαο ηνπ Καλαδά. Δίλαη έλα εχρξεζην εξγαιείν αμηνιφγεζεο ελφο λένπ ή αλακνξθσκέλνπ πξντφληνο ρξεζηκνπνηψληαο ην παιηφ ζρέδην ζαλ ζεκείν αλαθνξάο. Παξέρεη έλα βαζηθφ πιαίζην πνπ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί ζπζηεκαηηθά ζηελ αλαζθφπεζε νιφθιεξνπ ηνπ θχθινπ δσήο ελφο πξντφληνο. Σαλ εξγαιείν, έρεη ηε δπλαηφηεηα λα: λα θηλεηνπνηήζεη ηε δεκηνπξγηθή δηαδηθαζία παξαγσγήο, λα βνεζήζεη ζηελ νπηηθνπνίεζε ηεο ηξέρνπζαο πεξηβαιινληηθήο επίδνζεο, θαη λα ππνγξακκίζεη ηηο δπλαηφηεηεο γηα βειηίσζε. 2 πεξηβαιινληηθφ πξφγξακκα ησλ Ζλσκέλσλ Δζλψλ «PROMISE Manual» θαη πξνζαξκφζηεθε απφ ην Δζληθφ Σπκβνχιην Έξεπλαο ηνπ Καλαδά 59

60 Ζ νπηηθνπνίεζε ηεο δεκηνπξγίαο θαη ιεηηνπξγίαο ελφο πξντφληνο απαηηεί κία ηζνξξνπία ιεηηνπξγηθψλ, νηθνλνκηθψλ, θαη πεξηβαιινληηθψλ ζηνηρείσλ. Ο θχθινο πνπ έρεη ηα 8 ζεκεία πνπ κειεηψληαη φπσο θαίλεηαη θαη ζην ζρήκα πνπ αθνινπζεί μεθηλάεη κε ηηο λέεο ηδέεο γηα ην πξντφλ, ηηο ζρεδηαζηηθέο αλάγθεο, ηελ επηινγή πιηθψλ, ηελ παξαγσγή, ηε δηαλνκή θαη ηε ρξήζε θαζψο θαη ην ηέινο ηνπ ρξφλνπ δσήο ηνπ πξντφληνο. Παξφιν πνπ νη ζηξαηεγηθέο είλαη αξηζκεκέλεο δηαδνρηθά βαζηζκέλεο ζηνλ θχθιν δσήο ηνπ πξντφληνο, ε ζεηξά εθαξκνγήο ησλ ζηξαηεγηθψλ δελ είλαη ε ίδηα γηα θάζε πξντφλ. Με άιια ιφγηα, δελ ππάξρεη έλαο ζσζηφο ηξφπνο εθαξκνγήο ησλ ζηξαηεγηθψλ, αιιά ε ζεηξά ησλ απαηηνχκελσλ ελεξγεηψλ εμαξηάηαη απφ ηηο αλάγθεο ηελ εηαηξίαο ή ηνπ νξγαληζκνχ γεληθφηεξα θαζψο θαη απφ ηελ παξαγσγή ηνπ πξντφληνο. Ζ κέζνδνο LiDS wheel ρξεζηκνπνηεί 8 ζεκεία γηα λα βειηηψζεη έλα πξντφλ ηα νπνία είλαη ηα εμήο *18 : 1. Αλαζθφπεζε ηεο ζρεδίαζεο θαη αλάπηπμεο ηνπ πξντφληνο o o o Αλάιπζε επηκέξνπο ρξεζηκνπνηνχκελσλ πιηθψλ. Αχμεζε πνιιαπιήο ρξήζεο ηνπ πξντφληνο. Σεκεία πνπ επηδέρνληαη επηζθεπή. 2. Βαζηθέο ελέξγεηεο βειηίσζεο ζε φιε ηε δηάξθεηα δσήο ηνπ πξντφληνο o o o o Καζνξηζκφο ησλ ιεηηνπξγηψλ ηνπ πξντφληνο. Βειηηζηνπνίεζε ιεηηνπξγηψλ. Αχμεζε αμηνπηζηίαο θαη δηάξθεηαο δσήο. Δχθνιε επηζθεπή θαη δηαηήξεζε πξντφληνο. 60

61 o Γνκή πξντφληνο. o Μειέηε επηκέξνπο ηκεκάησλ. o Ηζρπξή ζρέζε παξαγσγνχ ρξήζηε. 3. Βειηίσζε ησλ πιηθψλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη. o o o o o o Καζαξφηεξα πιηθά. Αλαλεψζηκα πιηθά. Υιηθά κηθξήο ελεξγεηαθήο θαηαλάισζεο. Υιηθά αλαθχθισζεο. Καηαζθεπή απφ αλαθπθιψζηκα πιηθά. Διάηησζε ρξήζεο πιηθψλ. 4. Βειηίσζε ησλ ηερληθψλ παξαγσγήο. o o o o o Δλαιιαθηηθέο ηερληθέο ζπλαξκνιφγεζεο. Ληγφηεξα βήκαηα ζηε δηαδηθαζία ζπλαξκνιφγεζεο θαη παξαγσγήο. Ληγφηεξε / θαζαξφηεξε θαηαλάισζε ελέξγεηαο. Ληγφηεξα απφβιεηα απφ ηε δηαδηθαζία ζπλαξκνιφγεζεο θαη παξαγσγήο. Ληγφηεξα / θαζαξφηεξα απαηηνχκελα αλαιψζηκα γηα ηε ζπλαξκνιφγεζε θαη παξαγσγή. 5. Βειηίσζε ζπζηήκαηνο δηαλνκήο. o Ληγφηεξε / θαζαξφηεξε / επαλαρξεζηκνπνηνχκελε ζπζθεπαζία. 61

62 o Απνδνηηθή δηαρείξηζε θαη κεηαθνξά ελέξγεηαο. 6. Δπίδξαζε ζην πεξηβάιινλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ρξήζεο. o o o o Φακειή θαηαλάισζε ελέξγεηαο. Καζαξφηεξε πεγή ελέξγεηαο. Ληγφηεξα απαηηνχκελα αλαιψζηκα. Καζαξφηεξα απαηηνχκελα αλαιψζηκα. 7. Μείσζε αξλεηηθψλ πεξηβαιινληηθψλ επηδξάζεσλ ζε φια ηα ζηάδηα δσήο ηνπ πξντφληνο. o o o Αμηνπηζηία θαη δηάξθεηα ρξήζεο. Δχθνιε δηαηήξεζε θαη επηζθεπή. Γηακφξθσζε πξντφληνο απφ ζπγθεθξηκέλα δηαθξηηά ηκήκαηα. Κιαζηθή ζρεδίαζε. o Ηζρπξή ζρέζε παξαγσγνχ ρξήζηε. 8. Γηαρείξηζε ηνπ πξντφληνο ζην ηέινο ηνπ θχθινπ δσήο ηνπ. o Δπαλαρξεζηκνπνίεζε πξντφλησλ ή επηκέξνπο ηκεκάησλ ηνπο. o o o Δπαλαθαηαζθεπή / επηζθεπή. Αλαθχθισζε πιηθψλ. Αζθαιήο απνηέθξσζε. 62

63 Βαζηθφ ραξαθηεξηζηηθφ ηεο δνκήο ηεο κεζφδνπ LiDS wheel είλαη ην γεγνλφο φηη είλαη κία ζπγθξηηηθή κέζνδνο. Λφγσ απηνχ ηνπ ραξαθηεξηζηηθνχ, ε ζπγθεθξηκέλε κέζνδνο δελ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηνλ θαζνξηζκφ ηνπ πεξηβαιινληηθνχ αληίθηππνπ ελφο πξντφληνο *19. Φξεζηκνπνηείηαη γηα λα κεηψζεη ηηο αξλεηηθέο επηδξάζεηο πξνο ην πεξηβάιινλ, γηα λα κεηψζεη ηελ πνζφηεηα ηνπ ρξεζηκνπνηνχκελνπ πιηθνχ θαη ελέξγεηαο θαη γηα λα απνθεπρζεί ε ρξήζε ηνμηθψλ νπζηψλ πάλσ ζηνλ θχθιν δσήο ηνπ πξντφληνο ρξεζηκνπνηψληαο πνηνηηθέο νδεγίεο γηα ηε ζπγθεθξηκέλε πξνζέγγηζε. Ζ ρξήζε ηεο κεζφδνπ δπζρεξαίλεηαη ζηηο πεξηπηψζεηο φπνπ είηε δελ ππάξρνπλ αξθεηά δηαζέζηκα δεδνκέλα ζην αξρηθφ ζηάδην ζρεδίαζεο ηνπ πξντφληνο, είηε θξίλεηαη απαξαίηεηε ε θαηαγξαθή ησλ θχξησλ πξνβιεκαηηθψλ πεξηνρψλ. Αθφκα δχζθνιε είλαη ε εθαξκνγή ηεο φηαλ ε νκάδα ζρεδίαζεο θαιείηαη λα δψζεη πξνηάζεηο γηα πεξαηηέξσ κειέηε κε ηε ρξήζε θαη άιισλ αλαιπηηθφηεξσλ κεζφδσλ. Γηαδηθαζία Δθαξκνγήο ηεο Μεζόδνπ LiDS Wheel Ζ δηαδηθαζία εθαξκνγήο απνηειείηαη απφ ηα 5 βήκαηα πνπ αθνινπζνχλ: 1. Δπηινγή πξντφληνο. 2. Γηακφξθσζε κηαο νκάδαο αιιεινζρεηηδφκελσλ ζεκείσλ πνπ ζα κειεηεζνχλ (π.ρ φπσο πεξηβάιινλ, πνηφηεηα, κεραληθή ζρεδίαζε, πξνκήζεηα, εθνδηαζκφο θ.ιπ.). 3. Απάληεζε ησλ εξσηήζεσλ πνπ έρνπλ δηακνξθσζεί ζε θάζε ζηάδην ηνπ θχθινπ δσήο. 4. Φξεζηκνπνίεζε ησλ απαληήζεσλ γηα ηνλ θαζνξηζκφ ηεο ζέζεο ηνπ πξντφληνο ζην δηάγξακκα ηνπ Smart EcoDesign Electronics Strategy Wheel. 63

64 5. Τνπνζέηεζε ζήκαλζεο ζε θάζε ζεκείν πάλσ ζην δηάγξακκα θαη έλσζε ησλ ζεκείσλ πνπ πξνέθπςαλ. Πιενλεθηήκαηα ηεο ζπγθεθξηκέλεο κεζφδνπ είλαη φηη πξφθεηηαη γηα κηα απιή ζηελ εθαξκνγή ηεο κέζνδν πνπ δελ δίλεη κελ απνηειέζκαηα αθξηβείαο αιιά κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα κηα αξρηθή εθηίκεζε πξνζδηνξηζκνχ ησλ πεξηβαιινληηθψλ δπλαηνηήησλ θαη αδπλακηψλ ελφο πξντφληνο ή κηαο ππεξεζίαο. Σπγθεθξηκέλα, φζν πην θνληά ζην θέληξν ηνπ δηαγξάκκαηνο ηνπ Smart EcoDesign Strategy Wheel βξίζθεηαη θάπνην πξντφλ απηφ είλαη έλδεημε ρακειήο πνηφηεηαο πεξηβαιινληηθήο ζπκπεξηθνξάο ελψ επηζπκεηφ είλαη λα βξίζθεηαη φζν ην δπλαηφ πην θνληά ζηνλ εμσηεξηθφ θχθιν. 64

65 Αλαιπηηθή Παξνπζίαζε Γηαδηθαζίαο θαη ηαδίσλ Κύθινπ Εσήο Αλάιπζε Αλαγθώλ Πσο ηθαλνπνηεί ην πξντόλ ζηελ πξαγκαηηθόηεηα ηηο θνηλσληθέο αλάγθεο; - Πνηεο είλαη νη πξσηεχνπζεο θαη δεπηεξεχνπζεο ιεηηνπξγίεο ηνπ πξντφληνο, ζπζηήκαηνο ή ππεξεζίαο πνπ κειεηάηαη; - Πξαγκαηνπνηεί ην πξντφλ ή ππεξεζία ή ζχζηεκα απηέο ηηο ιεηηνπξγίεο απνηειεζκαηηθά θαη ζε ηθαλνπνηεηηθφ βαζκφ; - Πνηεο αλάγθεο ηνπ ρξήζηε ηθαλνπνηεί ην πξντφλ ή ππεξεζία ή ζχζηεκα; - Μπνξεί ην πξντφλ ή ππεξεζία ή ζχζηεκα λα επεθηαζεί ή λα βειηησζεί πξνθεηκέλνπ λα ηθαλνπνηήζεη ηηο αλάγθεο ησλ ρξεζηψλ ζε κεγαιχηεξν βαζκφ; - Μπνξεί απηή ε αλάγθε λα αιιάμεη κε ην πέξαζκα ηνπ ρξφλνπ; - Σε πνην βαζκφ ην πξντφλ είλαη αμηφπηζην θαη έρεη ηελ επηζπκεηή δηάξθεηα δσήο; - Πνηεο είλαη νη δηαδηθαζίεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ απνζπλαξκνιφγεζή ηνπ, ηνλ θαζαξηζκφ ηνπ θαη ηε ζπληήξεζή ηνπ; Νέα ηδέα - Αλάιπζε ζηα επηκέξνπο πιηθά. - Φξήζε ηνπ πξντφληνο ζε πεξηζζφηεξεο απφ κία εξγαζίεο. - Καηαγξαθή θαη αλάιπζε ησλ ιεηηνπξγηψλ. - Λεηηνπξγηθή βειηηζηνπνίεζε ηνπ πξντφληνο θαζψο θαη ησλ επηκέξνπο εμαξηεκάησλ ηνπ. - Φακειή θαηαλάισζε ηεο ελέξγεηαο. - Καζαξφηεξε πεγή ελέξγεηαο - Διάρηζηα απαηηνχκελα αλαιψζηκα. - Καζαξφηεξα αλαιψζηκα - Αχμεζε ηεο αμηνπηζηίαο θαηά ηε ρξήζε ηνπ θαζψο θαη ηεο δηάξθεηάο δσήο ηνπ. - Απιή θαη κε-ρξνλνβφξα δηαδηθαζία απνζπλαξκνιφγεζεο, θαζαξηζκνχ θαη ζπληήξεζεο. - Απνθπγή δεκηνπξγίαο εμεδεηεκέλσλ κειεηηνπξγηθψλ ζρεδίσλ. - Πξνψζεζε ηεο επηζθεπήο θαη επαλαρξεζηκνπνίεζεο ησλ πξντφλησλ. 65

66 1 ν ηάδην ηνπ Κύθινπ Εσήο: Πξνκήζεηα Τιηθώλ θαη Δμαξηεκάησλ Ση πξνβιήκαηα κπνξνύλ λα πξνθύςνπλ ζηελ παξαγσγή θαη πξνκήζεηα ησλ πιηθώλ θαη ησλ εμαξηεκάησλ; - Πφζα θαη ηη ηχπνπ πιαζηηθά θαη θανπηζνχθ ρξεζηκνπνηνχληαη; - Πφζα θαη ηη ηχπνπ κέηαιια ρξεζηκνπνηνχληαη; - Πφζα θαη ηη ηχπνπ άιισλ πιηθψλ (γπαιί, θεξακηθά, θ.ιπ.) ρξεζηκνπνηνχληαη; - Σε πνην βαζκφ θαη ηη επηθαιχςεηο ρξεζηκνπνηνχληαη; - Πνην είλαη ην πεξηβαιινληηθφ πξνθίι ησλ εμαξηεκάησλ; - Πφζε είλαη ε απαηηνχκελε ελέξγεηα γηα λα κεηαθεξζνχλ ηα εμαξηήκαηα θαη ηα πιηθά; EcoDesign ζηξαηεγηθή 1: Πξνκήζεηα πιηθώλ / εμαξηεκάησλ - Καζαξηζηήο πιηθψλ - Αλαλεψζηκα πιηθά - Φακειήο πεξηεθηηθφηεηαο ζε ελέξγεηα πιηθά - Αλαθπθισκέλα πιηθά - Αλαθπθιψζηκα πιηθά EcoDesign ζηξαηεγηθή 2: Υξήζε πιηθώλ / εμαξηεκάησλ - Μείσζε ηνπ βάξνπο - Μείσζε ηνπ φγθνπ (κεηαθνξά) 66

67 2 ν ηάδην ηνπ Κύθινπ Εσήο: πλαξκνιόγεζε / Καηαζθεπή Ση πξνβιήκαηα κπνξνύλ λα πξνθύςνπλ ζηε δηαδηθαζία ζπλαξκνιόγεζεο/ παξαγσγήο in-house ή ex-house; - Πφζνη θαη πνηνη ηχπνη δηαδηθαζηψλ ζπλαξκνιφγεζεο / παξαγσγήο ρξεζηκνπνηνχληαη; (ζπκπεξηιακβάλνληαο ηηο ζπλδέζεηο, επεμεξγαζίεο επηθάλεηαο, ηχπσζε θαη ηνπνζέηεζε εηηθέηαο ) - Πφζα θαη ηη ηχπνπ βνεζεηηθψλ πιηθψλ θαη δηαιπηηθψλ ρξεζηκνπνηνχληαη; Π.ρ. γηα θαζαξηζκφ, θφςηκν, ιάδη γηα γεψηξεζε θ.ιπ. - Πφζν πςειή είλαη ε θαηαλάισζε ελέξγεηαο; - Πφζα απφβιεηα παξάγνληαη; EcoDesign ζηξαηεγηθή 3: Γηαδηθαζία ζπλαξκνιόγεζεο/ παξαγσγήο (inhouse/ex-house) - Δλαιιαθηηθέο ηερληθέο ζπλαξκνιφγεζεο/ παξαγσγήο - Ληγφηεξα βήκαηα γηα ζπλαξκνιφγεζε/ παξαγσγή - Φακειφηεξε/ θαζαξφηεξε θαηαλάισζε ελέξγεηαο - Ληγφηεξα απφβιεηα απφ ηε δηαδηθαζία ζπλαξκνιφγεζεο/ παξαγσγήο - Ληγφηεξα/ θαζαξφηεξα αλαιψζηκα απφ ηε δηαδηθαζία ζπλαξκνιφγεζεο/ παξαγσγήο 67

68 3 ν ηάδην ηνπ Κύθινπ Εσήο: Γηαλνκή Ση πξνβιήκαηα παξνπζηάδνληαη ζηε δηαλνκή ηνπ πξντόληνο ζηνλ θαηαλαισηή; - Τη ηχπνη ζπζθεπαζηψλ κεηαθνξάο ρξεζηκνπνηνχληαη. Πνηνο ν φγθνο δηαζηάζεηο ηνπο πιηθά θαη ηθαλφηεηα επαλαρξεζηκνπνίεζεο ηνπο γηα κεηαθνξά γηα ρνλδξηθή θαη ιηαληθή πψιεζε; - Πνηα κέζα κεηαθνξάο ρξεζηκνπνηνχληαη; - Δίλαη ε κεηαθνξά νξγαλσκέλε ηθαλνπνηεηηθά; EcoDesign ζηξαηεγηθή 4: Υξήζε πιηθώλ - Μείσζε βάξνπο - Μείσζε φγθνπ (θαηά ηε κεηαθνξά) EcoDesign ζηξαηεγηθή 5: ύζηεκα δηαλνκήο (in-house/ex-house) Ληγφηεξεο/ θαζαξφηεξεο/ επαλαρξεζηκνπνηνχκελεο ζπζθεπαζίεο - Ηθαλνπνηεηηθή νξγάλσζε ησλ ζρεηηθψλ ζεκάησλ δηαρείξηζεο - Απνδνηηθή ρξήζε ηεο ελέξγεηαο ζηνλ ηξφπν κεηαθνξάο 68

69 4 ν ηάδην ηνπ Κύθινπ Εσήο: Υξήζε Πσο παξνπζηάδνληαη ηα πξνβιήκαηα όηαλ ρξεζηκνπνηείηαη, ιεηηνπξγεί, εμππεξεηεί, επηδηνξζώλεηαη ην πξντόλ, ε ππεξεζία ή ην ζύζηεκα; - Πφζε θαη ηη είδνπο ελέξγεηα απαηηείηαη ζε φια ηα ζηάδηα δσήο ηνπ πξντφληνο; - Πφζε θαη ηη είδνπο ελέξγεηα απαηηείηαη άκεζα ή έκκεζα ζην ηέινο δσήο ηνπ πξντφληνο; - Πφζα θαη ηη είδνπο αλαιψζηκα ρξεηάδνληαη; - Πνηά είλαη ε δηάξθεηα δσήο ζχκθσλα κε ηηο ηερληθέο πξνδηαγξαθέο; - Πφζε ζπληήξεζε θαη επηδηνξζψζεηο ρξεηάδνληαη; - Τη είδνπο θαη πφζα βνεζεηηθά πιηθά θαη ελέξγεηα απαηηνχληαη γηα ηε ιεηηνπξγία, εμππεξέηεζε θαη επηδηφξζσζε; - Μπνξεί ην πξντφλ ή ην ζχζηεκα λα απνζπλαξκνινγεζεί απφ έλαλ κε εμεηδηθεπκέλν εξγαδφκελν; - Απαηηείηαη αληηθαηάζηαζε ή επηζθεπή ησλ θαηεζηξακκέλσλ ηκεκάησλ κεηά ηελ απνζπλαξκνιφγεζε γηα ηελ επαλαρξεζηκνπνίεζε ηνπ πξντφληνο; - Πφζν ηζρπξή είλαη ε ζρέζε παξαγσγνχ ρξήζηε (κφιηο ραιάζεη ην πξντφλ γίλεηαη πξνζπάζεηα επηζθεπήο ή ε πην πηζαλή ιχζε είλαη λα απνζπξζεί;). - Πνηνο είλαη ν πξαγκαηηθφο ρξφλνο δσήο ηνπ πξνηφληνο; EcoDesign ζηξαηεγηθή 6: Αληίθηππν θαηά ηε δηάξθεηα ρξήζεο - Φακειφηεξε ρξήζε ελέξγεηαο - Καζαξφηεξε πεγή ελέξγεηαο - Ληγφηεξα αλαιψζηκα - Καζαξφηεξα αλαιψζηκα EcoDesign ζηξαηεγηθή 7: Αξρηθόο ρξόλνο δσήο - Αμηνπηζηία θαη αλζεθηηθφηεηα - Δπθνιφηεξε ζπληήξεζε θαη επηδηφξζσζε - Πξφηππε δνκή πξντφληνο - Κιαζηθή ζρεδίαζε - Ηζρπξή ζρέζε πξντφληνο-ρξήζηε 69

70 5 ν ηάδην ηνπ Κύθινπ Εσήο: Σέινο Εσήο Πνηα πξνβιήκαηα κπνξνύλ λα πξνθύςνπλ απν ηελ απνθαηάζηαζε θαη ηειηθή απόζεζε ελόο πξντόληνο, ππεξεζίαο ή ζπζηήκαηνο; - Πσο έλα πξντφλ ή ζχζηεκα κπνξεί λα απνζπξζεί θαη λα βξεζεί ζε ρψξν ηειηθήο απφζεζεο; - Πνηα εμαξηήκαηα ή επηκέξνπο ζπλαξκνινγήζεηο κπνξνχλ λα επαλαρξεζηκνπνηεζνχλ; - Πνηα πιηθά είλαη αλαθπθιψζηκα; - Δίλαη ηα πιηθά πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη αλαγλσξίζηκα; - Μπνξνχλ λα απνζπαζζνχλ ζε κηθξφ ρξφλν; - Φξεζηκνπνηνχληαη αηαίξηαζηα ζηνηρεία, επηθαιχςεηο επηθαλεηψλ ή απηνθφιιεηα; - Υπάξρνπλ επηθίλδπλα εμαξηήκαηα πνπ κπνξνχλ λα αθαηξεζνχλ εχθνια; EcoDesign ζηξαηεγηθή 8: Γηαρείξηζε Σέινπο Υξόλνπ Εσήο (EOL) (inhouse/ ex-house) - Δπαλαρξεζηκνπνίεζε ηνπ πξντφληνο ή ησλ εμαξηεκάησλ / ππνζπλαξκνινγήζεσλ. - Σρεδίαζε πξντφληνο κε θξηηήξην ηελ εχθνιε απνζπλαξκνιφγεζή ηνπ. - Σρεδίαζε κε θξηηήξην ηελ ειαρηζηνπνίεζε ησλ επηκέξνπο ηκεκάησλ απφ ηα νπνία απνηειείηαη ην πξντφλ. - Δπαλαθαηαζθεπή / Αλαθαίληζε. - Αλαθχθισζε πιηθψλ. Μέγηζηε ρξήζε αλαθπθιψζηκσλ πιηθψλ θαζψο θαη πιηθψλ θαηαζθεπήο πνπ πξνέξρνληαη απφ αλαθχθισζε. - Απνθπγή ρξήζεο πνιιψλ δηαθνξεηηθψλ πιηθψλ. - Αζθαιήο απνηέθξσζε. 70

71 Με βάζε ηεο 8 ηζνδχλακεο EcoDesign ζηξαηεγηθέο (1 έσο 8) πνπ αλαιχζεθαλ πξνεγνπκέλσο, παξνπζηάδεηαη παξαθάησ νπηηθά ε κέζνδνο:

72 *14 Kutz M., Environmentally Conscious Mechanical Design, John Wiley Eds., 2007 *15 Graedel, T.E., and B.R. Allenby. Industrial Ecology. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1995 *16 Lindahl M. Tingström J., A small textbook on Environmental Effect Analysis. Kalmar, Sweden: Dept. of Technology, University of Kalmar, 2001 *17 Lindahl M. Tingström J., A small textbook on Environmental Effect Analysis. Kalmar, Sweden: Dept. of Technology, University of Kalmar, 2001 *18 Brezet, Van Hemel, Smart EcoDesign. Electronics Strategy Wheel (source: LIDS Wheel: EcoDesign a Promising Approach), UNEP/Delft University *19 Kutz M., Environmentally Conscious Mechanical Design, John Wiley Eds.,

73 4 Λακπηήξεο Σην θεθάιαην απηφ ζα παξνπζηαζηνχλ αλαιπηηθά νη δχν θαηεγνξίεο ησλ ιακπηήξσλ πνπ ζα κειεηεζνχλ. Θα αλαιπζνχλ ηα επηκέξνπο ηκήκαηα αιιά θαη ηα πιηθά απφ ηα νπνία απνηεινχληαη νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο θαη νη ζπκπαγείο ιακπηήξεο θζνξηζκνχ θαζψο θαη ν ηξφπνο θαηαζθεπήο θαη ιεηηνπξγίαο ηνπο. Αθφκα ζην θεθάιαην απηφ πεξηέρνληαη θαη ηα ζρέδηα ησλ ιακπηήξσλ πνπ έγηλαλ κε ηε βνήζεηα ηνπ ινγηζκηθνχ Pro Engineer Wildfire 2.0. Ζ θαηαλφεζε ηεο δνκήο, ηεο αξρήο ιεηηνπξγίαο, θαη ηνπ ηξφπνπ θαηαζθεπήο είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ κεηέπεηηα ζχγθξηζε ησλ δχν θαηεγνξηψλ ιακπηήξσλ ζηα επφκελα θεθάιαηα. 4.1 Λακπηήξεο Ππξάθησζεο Ο ιακπηήξαο ππξάθησζεο πνπ ζα κειεηεζεί ζηελ ζπγθεθξηκέλε εξγαζία είλαη βηδσηφο, λήκαηνο βνιθξακίνπ, ζνιφο, ηζρχνο 60 Watt Δμαξηήκαηα θαη Τιηθά Λακπηήξσλ Ππξάθησζεο Παξαηεξψληαο ην αθφινπζν ζρήκα βιέπνπκε ηα επηκέξνπο ηκήκαηα ηνπ ιακπηήξα, θαζψο θαη ηα πιηθά απφ ηα νπνία απηφο απνηειείηαη: 73

74 Δηθόλα 11 : Σκήκαηα Λακπηήξα Ππξάθησζεο 74

75 1. Γπάιηλνο βνιβόο Δίλαη ην εμσηεξηθφ ηκήκα ην ιακπηήξα. Τν γπάιηλν πεξίβιεκα ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο ραξαθηεξίδεηαη απφ ηελ δηακφξθσζε ηνπ ζρήκαηνο ηνπ (ζρήκα θιφγαο θεξηνχ, ζθαηξηθφ, ζπηξάι, θακπάλαο, ζσιελσηφ θιπ.), απφ ην ρξψκα ηνπ (δηάθαλν, γαιαθηψδεο-ζνιφ, ρξσκαηηζηφ) θαη απφ ηελ πηζαλή χπαξμε ελζσκαησκέλνπ αλαθιαζηήξα πνπ ζπγθεληξψλεη ηελ δέζκε πξνο ηελ πάλσ ή ηελ θάησ πιεπξά ηνπ ιακπηήξα. Τν κέγεζνο ηνπ πνηθίιεη αλάινγα κε ηε ρξήζε γηα ηελ νπνία πξννξίδεηαη ν ιακπηήξαο. Ο βνιβφο πεξηθιείεη ην λήκα, ην αέξην πιήξσζεο θαζψο θαη ηνλ ππφινηπν κεραληζκφ ηνπ ιακπηήξα, ελψ ηνπνζεηείηαη ζην επάλσ εζσηεξηθφ ηκήκα ηεο βάζεο θαη κε ηξφπν ηέηνηνλ ψζηε λα εμαζθαιηζηεί απφιπηε ζηεγαλφηεηα ζθξαγίδεηαη ζην θάησ κέξνο ηνπ ζηε ζέζε απηή. Ο ιακπηήξαο πνπ ζα καο απαζρνιήζεη δηαζέηεη δηαθαλή βνιβφ δηακέηξνπ 5 cm. 2. Αέξην πιήξσζεο Δίλαη ην αέξην κε ην νπνίν πιεξψλεηαη ην εζσηεξηθφ ηνπ γπάιηλνπ βνιβνχ. Δίλαη πάληα αδξαλέο αέξην θαη δηαηεξείηαη ζε ρακειή πίεζε ζην εζσηεξηθφ ηνπ ιακπηήξα έηζη ψζηε λα απνθεχγεηαη ε γξήγνξε θζνξά (ή αλάθιεμε) ηνπ λήκαηνο. Καζπζηεξεί ηελ εμάρλσζε ηνπ λήκαηνο βνιθξακίνπ θαζψο εκπνδίδεη ηελ κεγάιε αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο. Τν επγελέο αέξην έρεη ηελ ηδηφηεηα λα θαζπζηεξεί ηελ εμάρλσζε ηνπ λήκαηνο βνιθξακίνπ, κε απνηέιεζκα λα κπνξνχλ λα επηηεπρζνχλ πςειφηεξεο ζεξκνθξαζίεο ιεηηνπξγίαο θαη ζπλεπψο θαη κεγαιχηεξν θάζκα ρξσκαηηζκψλ γηα ην εθπεκπφκελν θσο. Σηελ πιεηνςεθία ησλ ιακπηήξσλ, φπσο θαη ζηνλ ηχπν κε ηνλ νπνίν ζα αζρνιεζνχκε ρξεζηκνπνηείηαη αξγφ. 75

76 3. Νήκα Δίλαη πνιχ ιεπηφ κεηαιιηθφ ζχξκα, ζπλήζσο απφ βνιθξάκην γηα ηε δηαζθάιηζε αληνρήο ζηε ζεξκφηεηα, ην νπνίν θσηνβνιεί κφιηο πεξάζεη ξεχκα απφ ην εζσηεξηθφ ηνπ. Σηνπο πεξηζζφηεξνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο, φπσο θαη ζε απηφλ πνπ ζα κειεηεζεί, ρξεζηκνπνηείηε βνιθξάκην. Ζ ραξαθηεξηζηηθή ηδηφηεηα ηνπ βνιθξακίνπ ε νπνία ην θαζηζηά ηδαληθφ γηα ρξήζε ζην λήκα ιακπηήξσλ είλαη ην γεγνλφο φηη έρεη ην πςειφηεξν ζεκείν ηήμεσο απφ φια ηα θαζαξά κέηαιια θαη ην δεχηεξν πςειφηεξν απφ φια ηα ζηνηρεία ηνπ πεξηνδηθνχ πίλαθα κεηά ηνλ άλζξαθα. Απηφ ζεκαίλεη φηη ην βνιθξάκην παξνπζηάδεη ζεκαληηθή αληνρή ζηηο πςειέο ζεξκνθξαζίεο, έσο θαη 2480 ν C, κε κνλαδηθφ κεηνλέθηεκα ην φηη είλαη εμαηξεηηθά εχζξαπζην. Έηζη ην λήκα βνιθξακίνπ έρεη κεγάιε δηάξθεηα δσήο θαη ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ παξεκπφδηζε ηεο εμάρλσζήο ηνπ απφ ην αξγφ ρξεζηκνπνηείηαη θαηά θφξσλ ζηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο. Γεληθφηεξα, ε αλάπηπμε ηνπ λήκαηνο βνιθξακίνπ ζεσξείηαη ην κεγαιχηεξν βήκα ζηελ ηερλνινγηθή αλάπηπμε ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο, κηαο θαη ηα λήκαηα απηά κπνξνχλ λα παξαρζνχλ ρσξίο ηδηαίηεξν θφζηνο θαη παξνπζηάδνπλ, κε δηαθνξά, ηε κεγαιχηεξε αληνρή θαη καθξνδσία απφ νπνηνδήπνηε άιιν πιηθφ είρε ρξεζηκνπνηεζεί λσξίηεξα. 4. ύξκα επαθήο εηζόδνπ Μεηαιιηθφ ζχξκα ην νπνίν ζπλδέεηαη κε ην έλα άθξν ηνπ λήκαηνο θαη κεηαθέξεη ξεχκα ζε απηφ, απφ ηελ ειεθηξηθή επαθή ηεο βάζεο (αξλεηηθφο πφινο). 76

77 5. ύξκα επαθήο εμόδνπ Μεηαιιηθφ ζχξκα ην νπνίν ζπλδέεηαη ζην άιιν άθξν ηνπ λήκαηνο θαη ζπκπιεξψλεη ην ειεθηξηθφ θχθισκα νδεγψληαο ην ξεχκα ζηελ ειεθηξηθή επαθή πνπ βξίζθεηαη ζηα πιάη ηεο βάζεο (ζεηηθφο πφινο). 6. ύξκαηα ζηήξημεο Δίλαη δχν κεηαιιηθά ζχξκαηα, κηθξφηεξα απφ ηα ζχξκαηα επαθήο, ηα νπνία ζπγθξαηνχλ ην λήκα ζηελ ζσζηή ζέζε. Δίλαη ηνπνζεηεκέλα ζην άλσ κέξνο ηνπ ζηειέρνπο θαη ζηεξίδνπλ ην λήκα ζηεξεψλνληαο ηα δχν άθξα ηνπ. 7. ηέιερνο Τν ζηέιερνο είλαη έλα γπάιηλν καθξφζηελν εμάξηεκα ζην νπνίν είλαη ηνπνζεηεκέλα ηα ζχξκαηα επαθήο θαζψο θαη ηα ζχξκαηα ζηήξημεο. Σην θάησ κέξνο ηνπ ην ζηέιερνο ελψλεηαη κε ην εζσηεξηθφ ηκήκα ηεο βάζεο. 8. Θεηηθόο πόινο Δίλαη ην θάησ άθξν ηνπ ζχξκαηνο επαθήο εμφδνπ ην νπνίν ζπλδέεηαη ζην ειεθηξηθφ ξεχκα. 9. Δμσηεξηθό θάιπκκα βάζεο Τν κεηαιιηθφ απηφ θάιπκκα πεξηβάιεη ηελ βάζε ηνπ ιακπηήξα θαζψο θαη ην θάησ κέξνο ηνπ κεραληζκνχ ηνπ. Σπρλά ζπγρέεηαη κε ηελ γεληθφηεξε έλλνηα ηεο βάζεο, πξάγκα πνπ πξέπεη λα απνθεχγεηαη. Σαλ βάζε ηνπ ιακπηήξα κπνξεί νξίδνπκε ηα εμαξηήκαηα πνπ ζπλδένληαη κε θαη αλήθνπλ ζην θάησ κέξνο ηνπ κεραληζκνχ θαζψο θαη ηηο απνιήμεηο ησλ ζπξκάησλ επαθήο. 77

78 10. Μόλσζε Σαλ κφλσζε ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο ρξεζηκνπνηείηαη θπξίσο vitrite ην νπνίν είλαη κίγκα ρισξηνχρνπ θπαλίνπ θαη ηξηρισξηνχρνπ αξζεληθνχ *20. Δίλαη κία νπζία κε πνιχ ρακειφ ζεκείν ηήμεο. Παξεκπνδίδεη ην αέξην θέλσζεο λα δηαθχγεη θαη ειαρηζηνπνηεί ηηο εζσηεξηθέο απψιεηεο. 11. Αξλεηηθόο πόινο Δίλαη ην θάησ άθξν ηνπ ζχξκαηνο επαθήο εηζφδνπ ην νπνίν ζπλδέεηαη ζην ειεθηξηθφ ξεχκα. Σπλνςίδνληαο, ηα θχξηα πιηθά απφ ηα νπνία θαηαζθεπάδνληαη ηα επηκέξνπο ηκήκαηα θαη εμαξηήκαηα ηνπ ιακπηήξα είλαη *21 : Γπαιί Φξεζηκνπνηείηαη ζηνλ βνιβφ θαζψο θαη ζην ζηέιερνο. Υάιπβαο Φξεζηκνπνηείηαη ζηελ θαηαζθεπή ησλ ζπξκάησλ επαθήο θαη ζηήξημεο αιιά θαη ηνπ λήκαηνο. Αινπκίλην Φξεζηκνπνηείηαη ζηελ θαηαζθεπή ηνπ εμσηεξηθνχ θαιχκκαηνο ηεο βάζεο. 78

79 Βνιθξάκην Βαζηθφ ζπζηαηηθφ ηνπ λήκαηνο. Αξγό Αέξην πιήξσζεο. Φξεζηκνπνηείηαη ζε κνξθή ίδηα κε εθείλε πνπ ζπλαληάηαη ζηε θχζε κε δηαθνξά ηηο ζπλζήθεο πίεζεο. Vitrite πιηθά κόλσζεο Καηά ηελ εθαξκνγή ηα πιηθά απηά βξίζθνληαη ζε ηδηαίηεξα πςειή ζεξκνθξαζία. Τιηθά θαη πξντόληα θαζζηηεξνθόιιεζεο Φσξίο παξνπζία κνιχβδνπ. Νηθέιην Φξεζηκνπνηείηαη ζαλ πιηθφ επηκεηάιισζεο. Κπξίσο ζηηο εμσηεξηθέο επηθάλεηεο φπνπ κέηαιια είλαη εθηεζεηκέλα. Αθνινπζνχλ ηα ζρέδηα πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζην Pro Engineer Wildfire 2.0: 79

80 13 14 Δηθόλα 13: Γπάιηλνο Βνιβόο Δηθόλα 14: Αέξην Πιήξσζεο 15 Δηθόλα 15: Δζσηεξηθά Δμαξηήκαηα 80

81 16 17 Δηθόλα 16: Λακπηήξαο Ππξάθησζεο Δηθόλα 17: Σνκή Λακπηήξα Ππξάθησζεο Δηθόλα 18: Βάζε 18 81

82 4.1.2 Γηαδηθαζία Καηαζθεπήο Λακπηήξσλ Ππξάθησζεο Όπσο είλαη θπζηθφ, ζε πξψηε θάζε θαηαζθεπάδεηαη θάζε έλα απφ ηα επηκέξνπο ηκήκαηα ηα νπνία ζπλζέηνπλ ηνλ ιακπηήξα ππξάθησζεο. Έλαο ιακπηήξαο ππξάθησζεο ρσξίδεηαη ζε ηξία θχξηα ηκήκαηα, ηα νπνία είλαη: 1. Ο βνιβφο, 2. Τν λήκα θαη 3. Ζ βάζε. Μεηά ηελ νινθιήξσζε ηεο θαηαζθεπήο φισλ ησλ εμαξηεκάησλ, αθνινπζεί ε θάζε ηεο ζπλαξκνιφγεζεο θαη δεκηνπξγίαο ηνπ ηειηθνχ πξντφληνο. Αλαιπηηθφηεξα, ε δηαδηθαζία θαηαζθεπήο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο έρεη σο εμήο: Σε έλα εξγνζηάζην παξαγσγήο ιακπηήξσλ ππξάθησζεο ππάξρνπλ δχν γξακκέο παξαγσγήο, νη νπνίεο ζηε ζπλέρεηα ελψλνληαη. Σηε κία γξακκή παξαγσγήο θαηαζθεπάδεηαη ν γπάιηλνο βνιβφο ηνπ ιακπηήξα, ελψ ζηελ άιιε θαηαζθεπάδεηαη ε βάζε, δειαδή, ηα ειεθηξηθά εμαξηήκαηα ηα νπνία ηνπνζεηνχληαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ γπάιηλνπ βνιβνχ *22. Καηαζθεπή ηεο βάζεο: Τν πξψην εμάξηεκα ηεο βάζεο πνπ θαηαζθεπάδεηαη είλαη ην ζηέιερνο. Γπάιηλνη θχιηλδξνη θφβνληαη ζε ζπγθεθξηκέλν κήθνο θαη ζεξκαίλνληαη κε θιφγα αεξίνπ γηα επηά δεπηεξφιεπηα. Με ηε ζέξκαλζε 82

83 επηηπγράλεηαη ιείαλζε ηεο επηθάλεηάο ηνπο. Σηε ζπλέρεηα, νη θχιηλδξνη ζεξκαίλνληαη μαλά έσο φηνπ ην γπαιί γίλεη ειάζηκν γηα λα κπνξεί ε κία άθξε ηνπ θάζε θπιίλδξνπ λα γίλεη επίπεδε. Ύζηεξα, δχν κνιχβδηλα ζχξκαηα ηνπνζεηνχληαη ζηελ επίπεδε άθξε ηνπ γπάιηλνπ θπιίλδξνπ, ηα ζύξκαηα επαθήο, θαζψο θαη έλαο κηθξφηεξνο θχιηλδξνο απφ ιεπηφ γπαιί, ν θχιηλδξνο εθηφλσζεο. Οη θχιηλδξνη ζεξκαίλνληαη άιιε κία θνξά γηα λα κπνξνχλ λα ζπκπηεζηνχλ κε ζηφρν ηελ ζσζηή εθαξκνγή ησλ ζπξκάησλ επαθήο. Αθφκα, δεκηνπξγείηαη κία κηθξή ηξχπα ζην γπαιί αλάκεζα ζηα ζχξκαηα γηα λα κπνξεί αξγφηεξα λα αθαηξεζεί ν αέξαο απφ ην εζσηεξηθφ ηνπ ιακπηήξα. Σηε ζπλέρεηα, ηα ζχξκαηα απνκαθξχλνληαη ην έλα απφ ην άιιν, θαζψο παίξλνπλ ζρήκα «γάληδνπ» θαη ζπλδένληαη κε ην λήκα βνιθξακίνπ. Καηαζθεπή ηνπ λήκαηνο: Τν λήκα παξάγεηαη απφ ηελ αλάκεημε Βνιθξακίνπ θαη ζπλζεηηθνχ πιηθνχ (binder). Τν λέν κείγκα, ηπιίγεηαη γχξσ απφ ραιχβδηλε άηξαθην. Σηε ζπλέρεηα ην ζχξκα ζεξκαίλεηαη θαη ε άηξαθηνο δηαιχεηαη κε νμχ. Με ηε δηαδηθαζία απηή, ην λήκα παίξλεη ηε κνξθή πνπ ρξεηάδεηαη. Τν βνιθξάκην επηιέγεηαη ιφγσ ηεο αληνρήο ηνπ ζηε ζεξκφηεηα. Ύζηεξα ην λήκα δέρεηαη κία επίζηξσζε απφ δηξθφλην, γηα κεγαιχηεξε δηάξθεηα δσήο, θαζψο θαη αλζεθηηθφηεηα απέλαληη ζηελ πγξαζία ζην εζσηεξηθφ ηνπ ιακπηήξα. 83

84 Δηθόλα 19 : Καηαζθεπή ηνπ Nήκαηνο *23 Καηαζθεπή ηνπ βνιβνχ : Όπσο θαη νη θχιηλδξνη πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ θαηαζθεπή ηνπ ζηειέρνπο, έηζη θαη νη βνιβνί, θαηαζθεπάδνληαη απφ έλαλ νηθνλνκηθφ ηχπν γπαιηνχ, γλσζηφ θαη σο soda-lime glass. Καηά ηελ παξαγσγή ιεπθψλ βνιβψλ, νη απινί δηάθαλνη βνιβνί δέρνληαη κία εζσηεξηθή επίζηξσζε ιεπθήο ζθφλεο ππξηηίνπ. Γηα λα επηηεπρζεί απηφ, νη ιακπηήξεο θνξηίδνληαη έσο ηα Volts θαη ηαπηφρξνλα ζεξκαίλνληαη. Σηε ζπλέρεηα κε πεξεηαίξσ ζέξκαλζε απνξξνθάηαη ε πγξαζία, θαζψο θαη ηα άρξεζηα ππνιείκκαηα ηεο πξνεγνχκελεο δηεξγαζίαο απφ ην εζσηεξηθφ ηνπ βνιβνχ. 84

85 Καηά ηελ έλσζε ησλ δχν γξακκψλ παξαγσγήο, θάζε βνιβφο ηνπνζεηείηαη πάλσ απφ θάζε βάζε θαη ε επίπεδε επηθάλεηα ηεο βάζεο ελψλεηαη κε ηνλ «ιαηκφ» ηνπ βνιβνχ κε ζέξκαλζε, θαη ζηε ζπλέρεηα εθαξκφδεηαη θαη ε αινπκηλέληα βάζε. Ύζηεξα αθαηξείηαη ν αέξαο απφ ην εζσηεξηθφ ηνπ ιακπηήξα θαη αληηθαζίζηαηαη κε πεπηεζκέλν αξγφ (αέξην) ην νπνίν αληηζηέθεηαη ζηε κεγάιε άλνδν ηεο ζεξκνθξαζίαο, απμάλνληαο έηζη ηε δηάξθεηα δσήο ηνπ λήκαηνο βνιθξακίνπ. Δίλαη πνιχ ζεκαληηθφ λα αθαηξεζεί ηειείσο ν αέξαο απφ ην εζσηεξηθφ ηνπ βνιβνχ πξηλ απηφ πιεξσζεί κε επγελέο αέξην, γηα ειαρηζηνπνίεζε πηζαλψλ αζηνρηψλ. Τειηθά, ν γπάιηλνο θχιηλδξνο εθηφλσζεο πνπ βξίζθεηαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ ζηειέρνπο ζθξαγίδεηαη, εκπνδίδνληαο ην αξγφ λα δηαθχγεη. Σηε θάζε απηή, ν ιακπηήξαο εάλ ζπλδεφηαλ κε ειεθηξηθφ ξεχκα, ζα κπνξνχζε λα ιεηηνπξγήζεη θαλνληθά, ρξεηάδεηαη φκσο θαη έλα θάιπκκα ηεο βάζε γηα λα κπνξεί λα βηδψζεη/εθαξκφζεη ζηελ πξίδα. Τν εμσηεξηθφ θάιπκκα ηεο βάζεο θαηαζθεπάδεηαη απφ αινπκίλην. Ζ άθξε ηνπ ζχξκαηνο επαθήο εηζφδνπ εμέξρεηαη απφ ηελ θάησ πιεπξά ηεο βάζεο (αξλεηηθφο πφινο) θαη ε άθξε ηνπ ζχξκαηνο επαθήο εηζφδνπ απφ ην πιάη ηεο (ζεηηθφο πφινο), φπνπ θαη ζπγθνιιείηαη. 85

86 Δηθόλα 20 : Παξαγσγή Λακπηήξσλ Ππξάθησζεο *23 Μεηά ηελ νινθιήξσζε ηεο θαηαζθεπήο ηνπ ιακπηήξα, εθαξκφδεηαη ζ απηφλ πςειφηεξε θάζε θνξά ηάζε ψζηε λα ηζρπξνπνηεζεί ην λήκα θαη λα κελ ζπάζεη ή θζαξεί θαηά ηε ζπζθεπαζία θαη κεηαθνξά ηνπ ηειηθνχ πξντφληνο. Τέινο, ην πξντφλ πεξλάεη απφ δηαδηθαζίεο ηειηθνχ πνηνηηθνχ ειέγρνπ. 86

87 4.1.3 Αξρή Λεηηνπξγίαο Λακπηήξσλ Ππξάθησζεο Παξά ηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ θαη ηελ πξφνδν ηεο ηερλνινγίαο, ν ηξφπνο ιεηηνπξγίαο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο παξακέλεη αθξηβψο ν ίδηνο κε εθείλνλ ηνπ πξψηνπ ιακπηήξα πνπ θαηαζθεπάζηεθε. Πξφνδνο φζνλ αθνξά ηελ ηερλνινγία ηνπ ιακπηήξα έρεη ζεκεησζεί ζηε ρξήζε δηαθνξεηηθψλ πιηθψλ θαη θπξίσο ζηελ απηνκαηνπνίεζε ηεο παξαγσγηθή δηαδηθαζίαο. Παξαθάησ ζα αλαιπζεί ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο ιεηηνπξγνχλ, δειαδή παξάγνπλ νξαηφ θσο. Αξρηθά, αμίδεη λα αλαθεξζνχκε ζηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ιεηηνπξγεί ην θψο, δειαδή ην πψο παξάγεηαη θαη δηαρέεηαη, αλεμάξηεηα απφ ηνπο νπνηνπδήπνηε ηχπνπ ιακπηήξεο. Τν θσο ινηπφλ, είλαη κία κνξθή ελέξγεηαο ε νπνία κπνξεί λα παξαρζεί απφ έλα άηνκν. Απνηειείηαη απφ θάπνηα ζχλνια ζσκαηηδίσλ ηα νπνία έρνπλ νξκή θαη ελέξγεηα αιιά φρη κάδα. Τα ζσκαηίδηα απηά νλνκάδνληαη θσηφληα θαη είλαη νη βαζηθέο κνλάδεο πνπ ζπλζέηνπλ ην θψο. Τα άηνκα απειεπζεξψλνπλ θσηφληα φηαλ ηα ειεθηξφληά ηνπο δηεγείξνληαη. Τα ειεθηξφληα ηνπ αηφκνπ, ηα νπνία έρνπλ δηαθνξεηηθέο πνζφηεηεο ελέξγεηαο πνπ εμαξηψληαη απφ ηελ ηαρχηεηα κε ηελ νπνία θηλνχληαη θαη ηελ απφζηαζε απφ ηνλ ππξήλα ζηελ νπνία βξίζθνληαη, θηλνχληαη ζε δηάθνξεο ηξνρηέο γχξσ απφ ηνλ ππξήλα. Όηαλ έλα άηνκν απνθηά ή ράλεη ελέξγεηα, ηφηε απηφ κεηαθξάδεηαη ζε θίλεζε ησλ ειεθηξνλίσλ ηνπ. Οη κεηαπηψζεηο απηέο ησλ ειεθηξνλίσλ έρνπλ σο απνηέιεζκα ηελ απειεπζέξσζε ελέξγεηαο κε ηε κνξθή θσηνλίσλ. Κάπνηα απφ ηα θσηφληα απειεπζεξψλνπλ νξαηή θσηεηλή αθηηλνβνιία, θνηλψο νξαηφ θσο. 87

88 Όηαλ έλαο ιακπηήξαο ππξάθησζεο ζπλδεζεί ζην ειεθηξηθφ ξεχκα, ηφηε, δεκηνπξγψληαο θχθισκα, ην ξεχκα ξέεη απφ ηνλ έλαλ πφιν ζηνλ άιινλ, δηαπεξλφληαο έηζη ηα ζχξκαηα επαθήο θαη θαηά ζπλέπεηα ην λήκα βνιθξακίνπ. Όηαλ ειεθηξηθφ ξεχκα ξέεη κέζα απφ ζπκπαγή αγσγφ, πξνθαιεί καδηθή θίλεζε ησλ ειεχζεξσλ ειεθηξνλίσλ απφ ηελ αξλεηηθά θνξηηζκέλε πεξηνρή πξνο ηελ ζεηηθά θνξηηζκέλε. Καζψο ηα ειεθηξφληα θηλνχληαη κε κεγάιε ηαρχηεηα δηακέζνπ ηνπ λήκαηνο, ζπγθξνχνληαη ζπλερψο κε άιια άηνκα πνπ απαξηίδνπλ ην λήκα. Ζ ελέξγεηα ηεο θάζε ζχγθξνπζεο δνλεί ην άηνκν, κε άιια ιφγηα ην ειεθηξηθφ ξεχκα θάλεη ηα άηνκα λα ππεξζεξκαλζνχλ. Καηά ζπλέπεηα νιφθιεξν ην λήκα ππεξζεξκαίλεηαη. Τα δεζκεπκέλα ειεθηξφληα ζηα δνλνχκελα άηνκα κεηαβαίλνπλ πξνζσξηλά ζε πςειφηεξεο ελεξγεηαθέο ζηάζκεο, έηζη φηαλ επηζηξέθνπλ ζηελ αξρηθή ηνπο θαηάζηαζε, απειεπζεξψλνπλ θσηφληα. Τα άηνκα ησλ κεηαιιηθψλ ζηνηρείσλ απειεπζεξψλνπλ θπξίσο θσηφληα ππέξπζξεο αθηηλνβνιίαο ηα νπνία είλαη αφξαηα ζην αλζξψπηλν κάηη. Όκσο αλ ζεξκαλζνχλ ζε αξθεηά πςειφ επίπεδν - πεξίπνπ ν C ζηελ πεξίπησζε ησλ ειεθηξηθψλ ιακπηήξσλ - ζα εθπέκπνπλ αξθεηή πνζφηεηα νξαηνχ θσηφο. Σε έλαλ θιαζηθφ ιακπηήξα ηζρχνο 60 Watt, ην λήκα βνιθξακίνπ είλαη πεξίπνπ 2 κέηξα καθξχ, αιιά έρεη πάρνο κφιηο 0,025 εθαηνζηά θαη ηπιίγεηαη ζε ζπείξα ε νπνία έρεη ηειηθφ κήθνο ιηγφηεξν απφ 2,5 εθαηνζηά. Τν κηθξφ πάρνο ηνπ λήκαηνο εμαζθαιίδεη ηαρχηεξε ζέξκαλζε, ελψ ην βνιθξάκην ζε ζπλδπαζκφ κε ην αξγφ αληνρή ζηελ ππεξζέξκαλζε. Σπλνςίδνληαο, ην νξαηφ θψο πνπ παξάγεηαη απφ ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο είλαη απνηέιεζκα ηεο ππεξζέξκαλζεο ηνπ λήκαηνο. Γη απηφλ αθξηβψο ην ιφγν νη ιακπηήξεο είλαη πνιχ δεζηνί θαηά ηε δηάξθεηα ιεηηνπξγίαο ηνπο αιιά θαη γηα θάπνην ρξνληθφ δηάζηεκα αθνχ ζβήζνπλ. 88

89 4.2 Λακπηήξεο Φζνξηζκνύ Μηθξνύ Μεγέζνπο (CFL) Οη ιακπηήξεο θζνξηζκνχ κηθξνχ κεγέζνπο είλαη γλσζηνί θαη σο ζπκπαγήο ιακπηήξεο θζνξηζκνχ (Compact Fluorescent Lamps CFL). O ζπκπαγήο ιακπηήξαο θζνξηζκνχ, απνηειεί ηερλνινγηθή εμέιημε ηνπ επηκήθνπο ιακπηήξα θζνξηζκνχ. Οπζηαζηηθά, ν CFL είλαη έλαο ιακπηήξαο θζνξηζκνχ «δηπισκέλνο» κε ηέηνηνλ ηξφπν ψζηε λα θαηαιακβάλεη ηνλ ειάρηζην δπλαηφ ρψξν θαη ηαπηφρξνλα λα έρεη ηε κεγαιχηεξε δπλαηή επηθάλεηα αθηηλνβνιίαο ζην ρψξν *24. Γη απηφ ηα πιηθά πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ θαηαζθεπή ηνπο, ηα εμαξηήκαηα πνπ δηαζέηνπλ θαζψο θαη ν ηξφπνο ιεηηνπξγίαο ηνπο παξνπζηάδνπλ πνιιέο νκνηφηεηεο. O ηχπνο ηνπ CFL πνπ ζα κειεηεζεί ζηελ ζπγθεθξηκέλε εξγαζία, είλαη ν ζσιελσηνχ ηχπνπ ιακπηήξαο θζνξηζκνχ κηθξνχ κεγέζνπο (δηαζέηεη δηαθφπηε εληφο / εθηφο ιεηηνπξγίαο) θσηεηλφηεηαο 700 lumen 3, ν νπνίνο είλαη θαη ν αληίζηνηρνο ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο, ηζρχνο 60 Watt Δμαξηήκαηα θαη Τιηθά CFL Δλψ εμσηεξηθά έλαο CFL κπνξεί λα θαίλεηαη θαηαζθεπαζηηθά απιφο, ζηελ πξαγκαηηθφηεηα θξχβεη ζην εζσηεξηθφ ηνπ έλαλ αξθεηά πεξίπινθν κεραληζκφ. Πξνζπάζεηα αλάιπζεο ηεο ηερλνινγίαο θαη ηεο θαηαζθεπήο ηνπ ιακπηήξα ζα γίλεη παξαθάησ. 3 Lumen: Μνλάδα κέηξεζεο ησλ επηδφζεσλ ησλ CFL. Δπηηξέπεη ηελ άκεζε ζχγθξηζε ηεο πνζφηεηαο ηνπ παξαγφκελνπ θσηφο *25. 89

90 Ο ζπκπαγήο ιακπηήξαο θζνξηζκνχ απνηειείηαη απφ δχν θχξηα κέξε (εμαξηήκαηα): Έλαλ γπάιηλν, πιεξσκέλν κε αέξην ζσιήλα εθηφλσζεο (νλνκάδεηαη επίζεο θαη βνιβφο ή θαπζηήξαο), θαη Έλα καγλεηηθφ ή ειεθηξνληθφ κπαιάζη (ballast 4 ) ή αιιηψο ζηαζεξνπνηεηή. Σην ζρήκα πνπ αθνινπζεί, θαίλεηαη έλαο CFL, ίδηνο κε απηφλ πνπ κειεηάκε, θαζψο δηαθξίλνληαη θαη ηα επηκέξνπο ηκήκαηά ηνπ. Δηθόλα 21 : Δμαξηήκαηα, Τιηθά θαη Λεηηνπξγία CFL(Πεγή: Universal Design Consortium Inc, 2010) 4 Ballast: Σπζθεπή πνπ πεξηνξίδεη ηελ πνζφηεηα ηνπ ξεχκαηνο ζε έλα ειεθηξηθφ θχθισκα. 90

91 Όπσο βιέπνπκε θαη ζηελ Δηθφλα 4, ην θάζε έλα απφ ηα δχν βαζηθά κέξε πνπ απαξηίδνπλ ηνλ ιακπηήξα πεξηέρεη άιια επηκέξνπο εμαξηήκαηα ή / θαη άιια πιηθά, ψζηε λα δίλεη ζηε ζπζθεπή ηηο απαξαίηεηεο ηδηφηεηεο. Σηελ παξνχζα εξγαζία δελ ζα ήηαλ ρξήζηκν λα επεθηαζνχκε ζηελ αλάιπζε φισλ ησλ δεπηεξεπφλησλ εμαξηεκάησλ, φπσο ηα εμαξηήκαηα ηνπ ballast. Αλαιπηηθφηεξα, ηα βαζηθφηεξα εμαξηήκαηα θαη πιηθά είλαη: 1. Γπάιηλνο ζσιήλαο εθηόλσζεο Γηαηίζεηαη ζε δηάθνξα ζρήκαηα φπσο ζσιελσηφο, έιηθα κε κνλή, δηπιή, ηξηπιή θαη ηεηξαπιή ζηξνθή, θπθιηθή θαη πεηαινχδα, αιιά θαη ζε δηάθνξα κεγέζε. Δδψ πξέπεη λα ζεκεησζεί φηη νη CFL δηαζέηνπλ ζρεηηθά πεξηνξηζκέλε γθάκα κεγεζψλ. Ο ζσιήλαο εθηφλσζεο εθαξκφδεη ζηελ πιάθα ηνπνζέηεζεο ηνπ ballast θαη ζπγθξαηείηαη ζηελ ζσζηή ζέζε κε ηελ βνήζεηα ησλ θιηπ ζπγθξάηεζεο. Σηελ βάζε ηνπ πεξηθιείεη ηα ειεθηξφδηα. 2. Μεηαιιηθό λήκα 3. Πιάθα ηνπνζέηεζεο Σηηο πεξηζζφηεξεο πεξηπηψζεηο είλαη ηκήκα ηνπ ballast. Σην άλσ κέξνο ηεο κεηαιιηθήο πιάθαο ηνπνζεηνχληαη ηα θιηπ ζπγθξάηεζεο ηνπ ζσιήλα εθηφλσζεο, ελψ ζην θάησ κέξνο ηεο εθαξκφδεηαη ην ballast. 4. Ζιεθηξνληθό Ballast To ballast απνηειείηαη απφ πνιιά επηκέξνπο εμαξηήκαηα. Σηελ πξαγκαηηθφηεηα είλαη απφ κφλν ηνπ κία ζπζθεπή ε νπνία ζε πνιινχο ιακπηήξεο θσηηζκνχ πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ηελ ηερλνινγία 91

92 θζνξηζκνχ απνπζηάδεη θαη εθαξκφδεη εμσηεξηθά. Σηελ πεξίπησζε φκσο ησλ CFL ην ballast βξίζθεηαη ζην εζσηεξηθφ ηεο βάζεο. Απηφο είλαη θαη ν ιφγνο πνπ νη CFL έρνπλ πνιχ κεγαιχηεξε βάζε απφ ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο. Τν ειεθηξνληθφ ballast ηνπ ιακπηήξα ρξεζηκνπνηεί ζηεξεάο θαηάζηαζεο ειεθηξνληθά θπθιψκαηα γηα λα πξνζθέξεη ηηο θαηάιιειεο (ειεθηξηθέο) ζπλζήθεο εθθίλεζεο θαη ιεηηνπξγίαο. Τα ειεθηξνληθά ballast κεηαηξέπνπλ ηελ ζπρλφηεηα ηνπ ξεχκαηνο απφ ηηο θαλνληθέο ηηκέο (Δπξψπε 50 Ζz, Ακεξηθή 60Hz) ζε Hz, νπζηαζηηθά κεηψλνληαο ην ζηξνβνζθνπηθφ απνηέιεζκα απφ ην ηξεκνπαίμηκν πνπ ζρεηίδεηαη κε ηνπο ιακπηήξεο θζνξηζκνχ. 5. Κάιπκκα ηεο βάζεο Πνιπαλζξαθηθφ θάιπκκα ην νπνίν πεξηβάιιεη ην ballast θαη ζπλδέεηαη ζην θάησ κέξνο ηνπ κε ηελ κεηαιιηθή βηδσηή βάζε. 6. Βηδσηή βάζε Βάζε ηχπνπ Edison, παξφκνηα κε εθείλε ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο. Πεξηιακβάλεη ηα απαξαίηεηα ζηνηρεία αιιά θαη ηελ θαηάιιειε κνξθή γηα ηελ ζχλδεζε ηνπ ιακπηήξα ζην ειεθηξηθφ ξεχκα. Τα πιηθά πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ θαηαζθεπή ιακπηήξσλ θζνξηζκνχ κηθξνχ κεγέζνπο πνηθίινπλ. Γηαθνξέο ζηα πιηθά παξαηεξνχληαη ζπρλά απφ θαηαζθεπαζηή ζε θαηαζθεπαζηή. Γηα ην ιφγν απηφλ, ζα αζρνιεζνχκε κε ηα πιηθά ησλ πην βαζηθψλ εμαξηεκάησλ πνπ ζπλαληψληαη ζπρλφηεξα. Οη ππφινηπεο ελαιιαθηηθέο φζνλ αθνξά ηα πιηθά, παξνπζηάδνπλ ηηο ίδηεο ή παξφκνηεο ηδηφηεηεο. Τα πιηθά απφ ηα νπνία θαηαζθεπάδνληαη νη πεξηζζφηεξνη CFL, είλαη: 92

93 Γπαιί Σηνλ ζσιήλα εθηφλσζεο. Υάιπβαο Φξεζηκνπνηείηαη ζηελ θαηαζθεπή ζπξκάησλ αιιά θαη ινηπψλ εμαξηεκάησλ (ζην ballast θαη αιινχ) Ππξίηην Σπλαληάηαη ζε ΗC, δηφδνπο, θιπ. Τδξάξγπξνο θαη αηκνί πδξαξγύξνπ * Βξίζθνληαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ γπάιηλνπ ζσιήλα εθηφλσζεο θαη φπσο ζα δνχκε ζηε ζπλέρεηα, είλαη δχν πνιχ βαζηθά ζηνηρεία γηα ηε ιεηηνπξγία ηνπ CFL. Αξγό Φξεζηκνπνηείηαη ζαλ αέξην πιήξσζεο. Fiberglass 5 θαη επνμεηδηθέο ξεηίλεο Φξεζηκνπνηνχληαη ζηελ PCB 6, αιιά θαη ζηνπο δηάθνξνπο εκηαγσγνχο (ballast θαη αιινχ). Αινπκίλην 5 Fiberglass: πιηθφ κε βάζε ηα παινλήκαηα 6 PCB: Printed circuit board, πιαθέηα θπθιψκαηνο. 93

94 Κπξίσο ζηνπο ππθλσηέο. Φζνξίδνπζεο νπζίεο * Δίλαη ζε κνξθή ζθφλεο θαη θαιχπηνπλ φιε ηελ εζσηεξηθή επηθάλεηα ηνπ ζσιήλα εθηφλσζεο. Γηάθνξα πιαζηηθά Φξεζηκνπνηνχληαη ζηελ θαηαζθεπή ηνπ εμσηεξηθνχ θαιχκκαηνο ηεο βάζεο, ζηνπο ππθλσηέο, σο πξψηε χιε ζηε κφλσζε θαη αιινχ. Φεξξίηεο Σε αληηζηάζεηο θαη πελία. Πηεδνειεθηξηθά θεξακηθά Σε αληηζηάζεηο θαη πελία. Υαιθόο Σε δηάθνξα ζχξκαηα θαη ίρλε ηεο PCB. Τιηθά θαη πξντόληα ζπγθόιιεζεο Καζζηηεξνθφιιεζεο θαη άιισλ, εκπεξηέρνπλ κόιπβδν. 94 Νηθέιην

95 Φξεζηκνπνηείηαη ζαλ πιηθφ επηκεηάιισζεο. Κπξίσο ζηηο εμσηεξηθέο επηθάλεηεο φπνπ κέηαιια είλαη εθηεζεηκέλα. Πξνζνρή : Ο πδξάξγπξνο, ν αηκόο πδξαξγύξνπ θαη νη θζνξίδνπζεο νπζίεο είλαη πιηθά ηνμηθά ή κπνξεί λα γίλνπλ ηνμηθά εάλ αλακεηρζνύλ κε άιιεο ρεκηθέο νπζίεο ζε ρώξνπο πγεηνλνκηθήο ηαθήο ή / θαη όηαλ ζεξκαίλνληαη ζε πςειέο ζεξκνθξαζίεο. Όπσο θαίλεηαη απφ ηηο ιίζηεο ησλ θχξησλ εμαξηεκάησλ θαη πιηθψλ, νη CFL ζε αληίζεζε κε ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο, δελ δηαζέηνπλ κφλν λήκα γηα ηελ παξαγσγή θσηφο. Γηα ηελ ιεηηνπξγία ηνπο, εθηφο απφ λήκα, δηαζέηνπλ ειεθηξφδηα, αέξην πιήξσζεο, πδξάξγπξν θαη θζνξίδνπζεο νπζίεο ηα νπνία αιιειεπηδξνχλ κεηαμχ ηνπο κε ηξφπν πνπ ζα δνχκε αξγφηεξα. Αθνινπζνχλ ηα ζρέδηα πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζην Pro Engineer Wildfire 2.0: 95

96 22 23 Δηθόλα 22 : σιήλαο Δθηόλσζεο Δηθόλα 23: Ζιεθηξνληθό Ballast 24 Δηθόλα 24: Βηδσηή Βάζε 96

97 25 26 Δηθόλα 25: CFL Δηθόλα 26: Σνκή CFL Δηθόλα 27: Κάιπκκα Βάζεο 27 97

98 4.2.2 Γηαδηθαζία Καηαζθεπήο CFL Σηελ δηαδηθαζία θαηαζθεπήο ησλ CFL φπσο θαη ζηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο αξρηθά θαηαζθεπάδνληαη ηα επηκέξνπο ηκήκαηα θαη ζηε ζπλέρεηα ζπλδένληαη γηα λα ζπλζέζνπλ ηνλ ιακπηήξα. Καηαζθεπή ηνπ ζσιήλα εθηφλσζεο: Ο ζσιήλαο εθηφλσζεο θαηαζθεπάδεηαη απφ έλα κίγκα πιηθψλ κε βάζε ην γπαιί ηχπνπ soda-lime, άκκν θαη άιια. Τν γπαιί παίξλεη ην ζρήκα θπιίλδξνπ θαη ζηε ζπλέρεηα θφβεηαη ζε κηθξφηεξα ηκήκαηα. Κάζε ζσιήλαο πθίζηαηαη κία θαηεξγαζία ιείαλζεο ησλ άθξσλ κε ρξήζε ζεξκνχ αέξα ζηνπο 550 ν C. Σηελ επφκελε θάζε νη ζσιήλεο παίξλνπλ ην επηζπκεηφ ζρήκα. Σπζηξέθνληαη ή δηπιψλνπλ αλάινγα κε ην εάλ ην ηειηθφ πξντφλ πξέπεη λα έρεη ειηθνεηδή κνξθή ή «θαξθσηή». Σηα πεξηζζφηεξα εξγνζηάζηα παξαγσγήο CFL ε ζηξέςε γίλεηαη κε ρεηξνπνίεηε εξγαζία ελψ κφιηο ηα ηειεπηαία ρξφληα θάπνηνη θαηαζθεπαζηέο ρξεζηκνπνηνχλ απηνκαηνπνηεκέλα κεραλήκαηα. Δπεηδή ε επεμεξγαζία ηνπ ζσιήλα ζην ζηάδην απηφ παξνπζηάδεη αξθεηέο ηδηαηηεξφηεηεο, πξνθχπηνπλ ζπρλά αζηνρίεο πνπ νδεγνχλ ηελ επηρείξεζε λα δηαθφςεη ηελ παξαγσγηθή δηαδηθαζία θαη λα ζηείιεη ηνπο ζσιήλεο ζηελ αλαθχθισζε γηα επαλαρξεζηκνπνίεζε ηεο πξψηεο χιεο. Καηά ηελ ηειηθή κνξθνπνίεζε ηα άθξα ηνπ ζσιήλα θφβνληαη θαη απηφο παίξλεη ηηο επηζπκεηέο δηαζηάζεηο γηα ηελ ζπλαξκνιφγεζε. Αθνινπζεί ην ζηάδην ηεο εζσηεξηθήο επίζηξσζε ηνπ ζσιήλα κε θζνξίδνπζεο νπζίεο. Πξψηα νη ζσιήλεο θαζαξίδνληαη επηκειψο κε δεζηφ λεξφ γηα ηελ απνκάθξπλζε ππνιεηκκάησλ ηηο πξνεγνχκελεο δηαδηθαζίαο. Οη θζνξίδνπζεο νπζίεο νη νπνίεο είλαη ζε κνξθή ζθφλεο, θαιχπηνπλ φιε ηελ εζσηεξηθή 98

99 επηθάλεηα ηνπ ζσιήλα. Ύζηεξα ν θψζθνξνο απνκαθξχλεηαη απφ ηα άθξα γηα λα κπνξεί αξγφηεξα λα εθαξκφζεη αεξνζηεγψο ζηε βάζε. Σηε ζπλέρεηα νη ιακπηήξεο ζεξκαίλνληαη ζε εηδηθά δηακνξθσκέλν θνχξλν θαη κεηά εηζάγνληαη ζε ζάιακν ςχμεο γηα λα εληζρπζεί ε θσζθνξηθή επίζηξσζε. Καηαζθεπή ηνπ λήκαηνο: Τν λήκα παξάγεηαη απφ ιέπηπλζε κεηαιιηθψλ ζπξκάησλ θαη παίξλεη ην απαξαίηεην ζρήκα. Πξηλ πξνρσξήζεη ζηελ θάζε ηεο ζπλαξκνιφγεζεο εκπνηίδεηαη έλα κείγκα ειεθηξνκαγλεηηθψλ ζηνηρείσλ. Τν κείγκα απηφ είλαη αξρηθά ζε κνξθή ζθφλεο. Ζ εθαξκνγή ηεο ειεθηξνκαγλεηηθήο ζθφλεο είλαη ζεκαληηθφηαηε, κηαο θαη ε θαηαζηξνθή ηεο ζεκαηνδνηεί ην ηέινο ηεο δσήο ηνπ CFL. Μεηά ηελ νινθιήξσζε ηεο θαηαζθεπήο ηνπ λήκαηνο, απηφ εηζάγεηαη ζηνλ ζσιήλα εθηφλσζεο ρσξίο φκσο λα έξρεηαη ζε επαθή κε απηφλ. Πξηλ ν ζσιήλαο ζθξαγηζζεί, αξγφ, πδξάξγπξνο εηζάγνληαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ. Καηαζθεπή ηνπ ballast: Τειεπηαία θαηαζθεπάδνληαη ην ballast θαη ε πιάθα ηνπνζέηεζεο. Παξφηη ππάξρεη πξφηππν ην νπνίν πηζηνπνηεί ηε κε ρξεζηκνπνίεζε κνιχβδνπ θαη άιισλ βιαβεξψλ νπζηψλ ζηελ θαηαζθεπή ηνπ ballast θαη άιισλ εμαξηεκάησλ, γλσζηφ θαη σο RoHS, δελ ππάξρεη λφκνο ν νπνίνο λα επηβάιιεη ηελ εθαξκνγή ηνπ. Καηά ηε ζπλαξκνιφγεζε ησλ CFL, ην ballast ζπλδέεηαη κε ην λήκα θαη ζθξαγίδεηαη εμσηεξηθά απφ ην πιαζηηθφ θάιπκκα θαη ηε βηδσηή βάζε. 99

100 Μεηά ηελ θαηαζθεπή νη ιακπηήξεο κέλνπλ αλακκέλνη γηα 2 ψξεο (κία ψξα ζε φξζηα ζέζε θαη κία αλάπνδα) γηα λα είλαη ζε ζέζε λα ρξεζηκνπνηεζνχλ Αξρή Λεηηνπξγίαο ησλ CFL Ζ αξρή ιεηηνπξγίαο ησλ ζπκπαγψλ ιακπηήξσλ θζνξηζκνχ δηαθέξεη ειάρηζηα απφ εθείλε ησλ ππφινηπσλ ιακπηήξσλ θζνξηζκνχ. Με ηελ ζχλδεζε ηνπ CFL ζην ειεθηξηθφ θχθισκα, ξεχκα ξέεη ζηα ειεθηξφδηα δηαπεξλφληαο ην κεηαιιηθφ λήκα ζην εζσηεξηθφ ηνπ ζσιήλα εθηφλσζεο. Λφγσ ηεο ηάζεο πνπ δεκηνπξγείηαη θνληά ζην λήκα θάπνηα ειεθηξφληα αξρίδνπλ λα θηλνχληαη θαηά κήθνο ηνπ ζσιήλα. Ζ ελέξγεηα απηή κεηαηξέπεη ηκήκα ηνπ ζηεξενχ πδξαξγχξνπ ζε αηκφ. Όζν ε θίλεζε ησλ ειεθηξνλίσλ ζπλερίδεηαη, θάπνηα απφ απηά ζπγθξνχνληαη κε ηα άηνκα ηνπ αηκνπνηεκέλνπ πδξαξγχξνπ. Οη ζπγθξνχζεηο απηέο δηεγείξνπλ ηα άηνκα αλαγθάδνληαο ηα ειεθηξφληά ηνπο λα κεηαβνχλ ζε πςειφηεξεο ελεξγεηαθέο ζηάζκεο. Όηαλ ηα ειεθηξφληα επηζηξέθνπλ ζηελ αξρηθή ηνπο θαηάζηαζε, απειεπζεξψλνπλ ελέξγεηα κε ηε κνξθή θσηνλίσλ. Τα ειεθηξφληα ζηα άηνκα πδξαξγχξνπ είλαη δηαηεηαγκέλα θαηά ηέηνηνλ ηξφπν ψζηε ηα πεξηζζφηεξα θσηφληα πνπ απειεπζεξψλνληαη έρνπλ κήθνο θχκαηνο αληίζηνηρν ηεο ππεξηψδνπο αθηηλνβνιίαο. Τα θσηφληα ηεο ππεξηψδνπο αθηηλνβνιίαο δελ είλαη νξαηά ζην αλζξψπηλν κάηη. Γηα ην ιφγν απηφλ, ζα πξέπεη ε παξαγφκελε ππεξηψδεο αθηηλνβνιία λα κεηαηξαπεί ζε νξαηφ θσο ψζηε ν ιακπηήξαο λα είλαη ζε ζέζε λα θσηίζεη ηνλ πεξηβάιινληα ρψξν. 100

101 Τε «ιχζε» ζην πξφβιεκα απηφ δίλνπλ νη θζνξίδνπζεο νπζίεο πνπ επηθαιχπηνπλ ηελ εζσηεξηθή επηθάλεηα ηνπ ζσιήλα. Φζνξίδνπζα νλνκάδεηαη ε νπζία εθείλε ε νπνία απειεπζεξψλεη θσηεηλή αθηηλνβνιία κφιηο εθηεζεί ζην θσο. Μφιηο έλα θσηφληα ζπγθξνπζηεί κε έλα άηνκν θζνξίδνπζαο νπζίαο, έλα απφ ηα ειεθηξφληα ηνπ θσζθφξνπ κεηαβαίλεη ζε πςειφηεξε ελεξγεηαθή ζηάζκε θαη ην άηνκφ ηνπ ζεξκαίλεηαη. Όηαλ ην ειεθηξφλην επηζηξέθεη ζηε θπζηνινγηθή ηνπ θαηάζηαζε, απειεπζεξψλεη ηελ ελέξγεηα κε ηε κνξθή ελφο άιινπ θσηνλίνπ. Απηφ ην θσηφλην έρεη ιηγφηεξε ελέξγεηα απφ φηη ην αξρηθφ θσηφλην, επεηδή νξηζκέλε ελέξγεηα ράζεθε σο ζεξκφηεηα θαηά ηε δηαδηθαζία. Έηζη ην λέν θσηφληα αλήθεη ζην νξαηφ θσο. Φξεζηκνπνηψληαο θψζθνξν ζαλ θζνξίδνπζα νπζία, ν CFL απειεπζεξψλεη ιεπθφ νξαηφ θσο. Γεληθφηεξα φκσο, νη θαηαζθεπαζηέο κπνξνχλ λα δηαθνξνπνηήζνπλ ην ρξψκα ηνπ θσηφο ρξεζηκνπνηψληαο δηαθνξεηηθνχο ζπλδπαζκνχο θσζθφξσλ. 101

102 *20 Coleman, G. H.; Leeper, R. W.; Schulze, C. C. "Cyanogen Chloride" Inorganic Syntheses McGraw-Hill: New York, 1946; *21 Elliot R., Should There be a Ban on Incandescent Lamps?, ESP, 16 January 2010 <http://sound.westhost.com/articles/incandescent.htm#in4 > *22 Acton, J.,How Products Are Made, Volume 1, Light Bulb, <http://www.madehow.com/volume-1/light- Bulb.html> *23 Friedel, R., Edison's Electric Light: Biography of an Invention. Rutgers University Press, 1987 *24 Παιιαζίδεο Ν., Σπκπαγείο Λακπηήξεο Φζνξηζκνύ CFL, Φσηνδηάπιαζε,2008 <http://fotodiaplassi.com/content/lighting/np_nov_08/cfls_web.pdf> *25 Δπξσπατθή Δπηηξνπή, Τη πξέπεη λα πξνζέρνπκε ζηε ζπζθεπαζία, Οηθνλνκηθνί Λακπηήξεο, ΔΔ, 2009 < 102

103 5 Μειέηε Λακπηήξσλ Σην θεθάιαην απηφ ζα παξνπζηαζηνχλ ηα δηάθνξα ζεκεία ζηελ θαηαζθεπή, ηε ιεηηνπξγία, ηε ρξήζε αιιά θαη ηελ αλαθχθισζε ή απφζπξζε ησλ ιακπηήξσλ, ηα νπνία δπζρεξαίλνπλ ηελ εθαξκνγή ηνπο θαη ρξήδνπλ επαλεμέηαζεο. Ζ αλάδεημε ησλ ζεκείσλ απηψλ είλαη αλαγθαία γηα ηελ εθαξκνγή ησλ κεζφδσλ αλακφξθσζεο ζρεδίσλ ηνπ Κεθαιαίνπ 6. Παξφηη ε ζπγθεθξηκέλε εξγαζία εζηηάδεη ζηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο, ζην παξφλ θεθάιαην δελ ζα αλαιπζνχλ κφλνλ απηέο. Κάηη ηέηνην θξίλεηαη απαξαίηεην κηαο ε κειέηε ηνπ θχθινπ δσήο ζε έλα ηφζν αλαγθαίν ζηελ θαζεκεξηλφηεηα πξντφλ ζα πξέπεη λα ιακβάλεη ππφςε φιεο ηηο πηπρέο ηεο αιιειεπίδξαζεο πξντφληνο ρξήζηε αιιά θαη θαηαζθεπαζηή. Δπίζεο, ζα ήηαλ ειιηπήο θαη κνλφπιεπξε ε εθαξκνγή ησλ κεζφδσλ αλακφξθσζεο έρνληαο θαηά λνπ κφλν πιεξνθνξίεο πεξί ησλ πεξηβαιινληηθψλ ζεκάησλ. Τα επαίζζεηα ζεκεία πνπ παξαηεξήζεθαλ θαηά ηε κειέηε ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο θαη θζνξηζκνχ κηθξνχ κεγέζνπο ρσξίδνληαη ζε ηξεηο βαζηθέο θαηεγνξίεο : 1. Πεξηβαιινληηθά ζέκαηα Θέκαηα πνπ αθνξνχλ ζηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο. 103

104 2. Θέκαηα πγείαο Θέκαηα πνπ αθνξνχλ ζηα πξνβιήκαηα πγείαο πνπ δεκηνπξγνχληαη θαηά ηε ρξήζε ηνπ πξντφληνο ή ηελ επαθή κε ηα πιηθά πνπ πεξηέρεη. 3. Θέκαηα ζρεδηαζκνύ θαη εθαξκνγήο Θέκαηα ζρεηηθά κε πξνβιήκαηα ιφγσ ζρεδηαζκνχ, ηδηνηήησλ, ηξφπνπ ιεηηνπξγίαο θηι. ηνπ πξντφληνο. Τα παξαπάλσ αλαθέξνληαη ζε πξνβιήκαηα ηα νπνία δπζρεξαίλνπλ ηελ εθαξκνγή ή / θαη θαζηζηνχλ επηβιαβή ηε ρξήζε ησλ ιακπηήξσλ γηα δηάθνξνπο ιφγνπο. Παξαθάησ παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθφηεξα. 5.1 Πεξηβαιινληηθά Θέκαηα Γηα ηνλ εληνπηζκφ ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ απφ ηνλ θάζε ηχπν ιακπηήξα, ζα πξνζεγγηζηεί πξνζεθηηθά ν θχθινο δσήο θαζψο θαη ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ θάπνηα δεδνκέλα απφ πξνεγνχκελεο LCA κειέηεο. 104

105 5.1.1 Πεξηβαιινληηθά Θέκαηα ζηνπο Λακπηήξεο Ππξάθησζεο Δμόξπμε πιηθώλ Τα πιηθά πνπ ζπλζέηνπλ έλαλ ιακπηήξα ππξάθησζεο δελ ρξεηάδνληαη θάπνηα ηδηαίηεξα ελεξγνβφξα δηαδηθαζία γηα λα εμνξπρηνχλ. Τν γεγνλφο απηφ θαζηζηά ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο θηιηθνχο σο πξνο ην πεξηβάιινλ θαηά ην ζηάδην ηεο εμφξπμεο ησλ πιηθψλ. Καηαζθεπή Καηά ην ζηάδην ηεο θαηαζθεπήο ηνπο ηα πνζά ελέξγεηαο πνπ θαηαλαιψλνληαη βξίζθνληαη ζε θπζηνινγηθά πιαίζηα. Μεηαθνξά θαη δηαλνκή Όζνλ αθνξά ηελ κεηαθνξά, ηε δηαλνκή αιιά θαη ηελ ζπζθεπαζία, ραξαθηεξηζηηθφ πξνηέξεκα ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο είλαη ε ειαθξηά θαηαζθεπή ηνπο. Επγίδνληαο ειάρηζηα, αθφκα θαη ζε κεγάιεο πνζφηεηεο, ε κεηαθνξά απνδεηθλχεηαη ελεξγεηαθά νηθνλνκηθή. Υξήζε Καηά ηε ρξήζε, νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο δελ είλαη ηδηαίηεξα απνδνηηθνί. Καηαλαιψλνπλ ζεκαληηθά πνζά ελέξγεηαο, κεηαηξέπνληαο ζρεδφλ ην 70% ηεο νπνίαο ζε ζεξκφηεηα θαη αμηνπνηψληαο ην ππφινηπν πνζνζηφ γηα θσηηζκφ. 105

106 Σέινο δσήο Όπσο παξνπζηάζηεθαλ θαη ζην Κεθάιαην 3, νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο απνηεινχληαη απφ ζπγθεθξηκέλα πιηθά ηα νπνία είλαη αλαθπθιψζηκα. Τν εάλ αλαθπθιψλνληαη ζηελ πξάμε είλαη θάηη ην νπνίν εμαξηάηαη απφ πνιινχο παξάγνληεο. Αθξηβψο επεηδή νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο είλαη ηδηαίηεξα θζελνί θαηαζθεπαζηηθά αιιά θαη ράξε ζην γεγνλφο φηη ηα πιηθά απφ ηα νπνία απνηεινχληαη δελ είλαη βιαβεξά πξνο ην πεξηβάιινλ ή πξνο ηελ αλζξψπηλε πγεία, ζχκθσλα κε ζχγρξνλεο κειέηεο, ε αλαθχθισζή ηνπο θαζίζηαηαη νηθνλνκηθά αζχκθνξε *26. Παξφηη δελ αλαθπθιψλνληαη, ζπρλά νη ιακπηήξεο ππξάθησζεο απνζπλαξκνινγνχληαη θαη επαλαρξεζηκνπνηνχληαη Πεξηβαιινληηθά Θέκαηα ζηνπο CFL Δμόξπμε πιηθώλ Ζ εμφξπμε ησλ πιηθψλ πνπ ζπλζέηνπλ έλαλ CFL είλαη κία αξθεηά ελεξγνβφξα δηαδηθαζία. Δηδηθά ε εμφξπμε ηνπ πδξαξγχξνπ θαη ηνπ θσζθφξνπ. Πην ζπγθεθξηκέλα, γηα πνζφηεηα θαζαξνχ πδξαξγχξνπ ίζε κε εθείλε πνπ πεξηέρεηαη ζε έλαλ CFL, δειαδή 4 mg (ην ιηγφηεξν), ε δηαδηθαζία εμφξπμεο απειεπζεξψλεη ζηηο πδάηηλεο αξηεξίεο, ζηελ αηκφζθαηξα θαη ζην έδαθνο 0,4 mg πδξαξγχξνπ ζαλ απφβιεηα, γηα θάζε mg πνπ παξάγεηαη. Τα λνχκεξα απηά αληηπξνζσπεχνπλ ηελ ππάξρνπζα θαηάζηαζε αθφκα θαη γηα ηηο πην εμειηγκέλεο κεζφδνπο εμφξπμεο. Απηφ ζεκαίλεη φηη ηα 0,4 mg πδξαξγχξνπ πνπ πεξηέρνληαη ζηνλ CFL αληηζηνηρνχλ ζε 5,6 mg πδξαξγχξνπ νπνία εηζέξρνληαη ζην πεξηβάιινλ. Δπηπξφζζεηα, νη εθπνκπέο CO 2 θαηά ηελ εμφξπμε είλαη εμίζνπ απμεκέλεο. 106

107 Καηαζθεπή Οη CFL έρνπλ κία θαηαζθεπαζηηθά ζχλζεηε κνξθή, ε νπνία αθνινπζεί κία πεξίπινθε παξαγσγηθή δηαδηθαζία. Έηζη, φιεο νη κνλάδεο παξαγσγήο εθηφο απφ απμεκέλεο εθπνκπέο CO 2, απειεπζεξψλνπλ βαξέα κέηαιια, ζείν αιιά θαη άιιεο βιαβεξέο νπζίεο. Δθπνκπέο Αξζεληθνχ (mg) Δθπνκπέο Μνιχβδνπ (mg) Ππξάθησζεο 100W CFL 23W Αέξηεο Υδάηηλεο Δδαθηθέο Αέξηεο Υδάηηλεο Δδαθηθέο 0,639 1,002 0, ,091 0,073 0,507 7,19 0,002 1,434 34,6 0,012 Πίλαθαο 6 : Δθπνκπέο επηθίλδπλσλ νπζηώλ θαηά ηελ παξαγσγή ιακπηήξσλ *27 Μεηαθνξά θαη δηαλνκή Σχκθσλα κε κειέηεο ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο *28 νη CFL, ζε αληίζεζε κε ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο, θαηαζθεπάδνληαη απνθιεηζηηθά ζε ρψξεο ηεο Αζίαο, θπξίσο Κίλα θαη Ηλδία, θαη δηαλέκνληαη ζε νιφθιεξν ηνλ θφζκν. Έλαο βαζηθφο ιφγνο γηα ηνλ νπνίνλ απηφ ζπκβαίλεη, είλαη φηη δηα λφκνπ, ε θαηαζθεπή CFL απαγνξεχεηαη ζε νιφθιεξε ηελ Ακεξηθή γηαηί ζεσξείηαη εμαηξεηηθά βιαβεξή πξνο ην πεξηβάιινλ αιιά θαη ηελ αλζξψπηλε πγεία δηαδηθαζία *28. Σε αληίζεζε κε ηελ Ακεξηθή, ζε Κίλα θαη Ηλδία ηέηνηνπ είδνπο λνκνζεζία δελ ππάξρεη, δίλνληαο έηζη ηελ επθαηξία ζηηο θαηαζθεπάζηξηεο εηαηξίεο έδαθνο γηα ρξήζε. Σε ζπλδπαζκφ κε ην απμεκέλν βάξνο ηνπο έλαληη ησλ ππξάθησζεο, θαηά ηε κεηαθνξά θαη δηαλνκή θαηαλαιψλνληαη κεγάια πνζά ελέξγεηαο. 107

108 ρήκα 4 : Παξάδεηγκα εθνδηαζηηθήο αιπζίδαο CFL *27 Υξήζε Βαζηθφ επηρείξεκα γηα ηηο εηαηξίεο νη νπνίεο θαηαζθεπάδνπλ ηνπο CFL, αιιά θαη γηα νξγαληζκνχο πνπ ππνζηεξίδνπλ ηελ εγθαζίδξπζή ηνπο, είλαη ε ελεξγεηαθή απνδνηηθφηεηα θαηά ηε ρξήζε θαη ε κεγάιε δηάξθεηα δσήο έλαληη ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο. Όζνλ αθνξά ηε δηάξθεηα δσήο ηα πξάγκαηα δελ είλαη θαη ηφζν απφιπηα, ιφγσ δηαθφξσλ παξαγφλησλ, φπσο ε ρξήζε ηνπ ballast, ε πνηφηεηα ηνπ ξεχκαηνο, ε ζπρλφηεηα ησλ ρξήζεσλ θαη πνιιά άιια ηα νπνία ζα αλαιπζνχλ ζην

109 Σέινο δσήο Σηελ πεξίπησζε απιήο απφξξηςεο ηνπ CFL ν πγξφο πδξάξγπξνο, νη αηκνί πδξαξγχξνπ θαη ν θψζθνξνο πνπ πεξηέρεη, ζα απειεπζεξσζνχλ ζην πεξηβάιινλ κνιχλνληάο είηε απηφο απνξξηθζεί ζε ρψξν πγηεηλήο ηαθήο απνξξηκκάησλ, είηε απνηεθξσζεί. Σηελ πεξίπησζε πνπ αλαθπθισζεί, κε ζηφρν ηελ επαλαρξεζηκνπνίεζε ησλ πεξηζζφηεξσλ πιηθψλ πνπ ηνλ απαξηίδνπλ, εηδηθά ησλ ηνμηθψλ, ηα δεδνκέλα αιιάδνπλ. Δηδηθά ν πδξάξγπξνο γηα λα αλαθπθισζεί, αθνινπζεί κηα ζχλζεηε θαη ηδηαίηεξα ελεξγνβφξα δηαδηθαζία. Γηα ηελ αθξίβεηα, ζε έλα απφ ηα πνιιά ζηάδηα ηεο δηαδηθαζίαο απηήο, νη ιακπηήξεο ζπλζιίβνληαη ζε κία θιεηζηή εγθαηάζηαζε ελψ «ζνπξψλεηαη» γηα λα ζπγθεληξσζνχλ ηα πιηθά. Τα ηκήκαηα πνπ κεηαμχ άιισλ πεξηέρνπλ πδξάξγπξν πθίζηαληαη κία κνξθή απφζηαμεο θαζψο ζεξκαίλνληαη ζηνπο 600 ν C κε ζηφρν ην δηαρσξηζκφ ηνπ πδξαξγχξνπ απφ ηηο ππφινηπεο νπζίεο. Ο θαζαξφο πδξάξγπξνο κπνξεί λα επαλαρξεζηκνπνηεζεί. Ζ δηαδηθαζία παξνπζηάδεηαη παξαθάησ ζρεκαηηθά: 109

110 ρήκα 5 : Ρνή θαη αλαθύθισζε πδξαξγύξνπ (Nomura Kohsan Co. Ltd.,, 2007) 110

111 ρήκα 6: Αλαθύθισζε πδξαξγύξνπ, δηαδηθαζία ζύλζιηςεο (Nomura Kohsan Co. Ltd., 2007) 111

112 ρήκα 7 : Αλαιπηηθή απεηθόληζε εθπνκπώλ πδξαξγύξνπ *27 112

113 Απφ πξνεγνχκελεο LCA κειέηεο πξνθχπηνπλ ηα αθφινπζα ζπλδπαζηηθά απνηειέζκαηα: Δλεξγεηαθφ Δλεξγεηαθφ Δλεξγεηαθφ Υιηθφ πεξηερφκελν πιηθνχ Βάξνο CFL (g) πεξηερφκελν CFL Βάξνο ππξάθησζεο πεξηερφκελν ππξάθησζεο (Wh/g) (kwh/g) (kwh/g) Γπαιί 5,2 33 0, ,11 Πιαζηηθφ , Ζιεθηξνληθά , Μπξνχηδνο ,18 9 0,18 πλνιηθά 1,7 0,29 Πίλαθαο 7: Τιηθά θαη ελεξγεηαθό πεξηερόκελν CFL θαη ιακπηήξσλ ππξάθησζεο * Θέκαηα Τγείαο Θέ καηα Τγείαο ζηνπο Λακπηήξεο Ππξάθησζεο Μέρξη ζήκεξα δελ έρεη παξαηεξεζεί θάπνην πξφβιεκα ζρεηηθφ κε ηελ αλζξψπηλε πγεία ην νπνίν λα είλαη απνηέιεζκα θάπνηαο δηαδηθαζίαο ζηνλ θχθιν δσήο ηνπ ιακπηήξα ππξάθησζεο ή λα νθείιεηαη ζε αιιειεπίδξαζε κε θάπνην απφ ηα ζπζηαηηθά ηνπ. 113

114 5.2.2 Θέ καηα Τγείαο ζηνπο CFL Τνμηθά πιηθά, πεξίπινθνο κεραληζκφο, ηδηφκνξθε ιεηηνπξγία είλαη θάπνηα απφ ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ CFL. Όια απηά έρνπλ θάπνηεο αξλεηηθέο επηπηψζεηο ζηελ πγεία. Οη πεξηζζφηεξεο παξνπζηάδνληαη παξαθάησ. Τδξάξγπξνο Δάλ ν πδξάξγπξνο, ζε φπνηα θαηάζηαζε θη αλ βξίζθεηαη, έξζεη ζε επαθή κε ην δέξκα, φπσο ζηελ πεξίπησζε θάπνηνπ ζπαζκέλνπ ή θαηεζηξακκέλνπ CFL, ην δηαπεξλάεη θαη εηζάγεηαη ζην αίκα (Aucott et. Al., 2003). Ζ απνξξφθεζε ηνπ πδξαξγχξνπ απφ ην αίκα δεκηνπξγεί πνιιέο επηπινθέο, φπσο αθξνδπλία. Ζ αθξνδπλία είλαη ε πην ζπλεζηζκέλε αζζέλεηα πνπ πξνθαιείηαη απφ ηελ επαθή κε ηνλ πδξάξγπξν. Πξνζβάιεη θπξίσο παηδηά αιιά θαη ελήιηθεο θαη ραξαθηεξίδεηαη απφ έληνλν πφλν θαη δεξκαηηθέο δηαηαξαρέο. Ζ ζεξαπεία ηεο είλαη καθξνρξφληα ελψ δελ έρεη πάληα ζεηηθά απνηειέζκαηα. Καηά ηελ απειεπζέξσζε ηνπ πδξαξγχξνπ απφ ηνπο CFL ζε πεξίπησζε αηπρήκαηνο to ακεξηθαληθφ ηκήκα πεξηβαιινληηθήο πξνζηαζίαο DEP (Department of Environmental Protection) πξνεηδνπνηεί γηα ηα κέηξα πνπ πξέπεη λα ιεθζνχλ ζε ηέηνηα πεξίπησζε. Σχκθσλα κε αλαθνίλσζε ηνπ DEP, γηα ηνλ πιήξε θαζαξηζκφ ελφο κέζνπ δσκαηίνπ κεηά απφ ηελ θαηαζηξνθή ελφο CFL, ν θαηαλαισηήο πξέπεη λα θαηαβάιιεη πνζφ χςνπο $2.000 ζε ζπλεξγείν πγεηνλνκηθνχ θαζαξηζκνχ *29. Γηα ηε δειεηεξίαζε απφ πδξάξγπξν δελ είλαη αλαγθαία ε άκεζε επαθή κε ηελ νπζία, αθφκα θαη αλ ηα νξαηά ππνιείκκαηα απνκαθξπλζνχλ θαη ν ρψξνο αεξηζηεί, ππάξρεη αθφκα θίλδπλνο κφιπλζεο 114

115 Τπεξηώδεο Αθηηλνβνιία Σχκθσλα κε έξεπλα ηεο ΝΔΜΑ (National Electrical Manufacturer's Association) είλαη απνδεδεηγκέλν φηη νη CFL απειεπζεξψλνπλ έλα πνζφ ππεξηψδνπο αθηηλνβνιίαο ηεο ηάμεσο ησλ 50 έσο 140 mwatt / lumen. Πνιιέο θνξέο φκσο, ιφγσ θαθήο ρξήζεο (πηάζηκν κε γπκλά ρέξηα, ιάζνο ζέζε εθαξκνγήο, θιπ.) ή αζηνρίαο πιηθνχ ε εζσηεξηθή θσζθνξηθή επίζηξσζε ελδέρεηαη λα αιινησζεί κε απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία αθάιππησλ ηκεκάησλ γπαιηνχ ηνπ ζσιήλα εθηφλσζεο. Απηφ έρεη σο απνηέιεζκα ηελ απειεπζέξσζε ππεξηψδνπο αθηηλνβνιίαο. Κάηη ηέηνην ζπκβαίλεη δηφηη ηα θσηφληα ππεξηψδνπο αθηηλνβνιίαο πνπ απειεπζεξψλνληαη απφ ηα δηεγεξκέλα άηνκα πδξαξγχξνπ δελ ζπγθξνχνληαη κε άηνκα θσζθφξνπ θη έηζη δελ κεηαηξέπνληαη ζε νξαηφ θσο. Ζ ππεξηψδεο αθηηλνβνιία πνπ απειεπζεξψλεηαη απφ ηνπο CFL ζπκβάιιεη ζηελ αλάπηπμε θαξθίλνπ ηνπ δέξκαηνο θαη άιισλ θηλδχλσλ γηα ηελ πγεία *31. Σην ζεκείν απηφ ζεκαληηθή είλαη κία παξαηήξεζε πνπ πξνέθπςε απφ ηελ έξεπλα γηα ηελ εθπεκπφκελε ππεξηψδε αθηηλνβνιία ησλ CFL. Σχκθσλα κε ηεο θαηαζθεπάζηξηεο εηαηξίεο ν ρξφλνο δσήο ησλ CFL θαη θαηά ζπλέπεηα ν ρξφλνο ρξήζεο θαζνξίδεηαη απφ ην ρξνληθφ δηάζηεκα θαηά ην νπνίν ν ιακπηήξαο θσηνβνιεί. Αληίζεηα, πνπζελά δελ αλαθέξεηαη ν ρξφλνο αζθαινχο ιεηηνπξγίαο, δειαδή ην ρξνληθφ δηάζηεκα ν ιακπηήξαο ιεηηνπξγεί ρσξίο αξλεηηθέο επηπηψζεηο ζηελ πγεία θαη ην πεξηβάιινλ. Γηα παξάδεηγκα, αθφκα θαη φηαλ ε εζσηεξηθή επίζηξσζε θσζθφξνπ έρεη θζαξεί, δειαδή έρεη μεπεξαζηεί ν ρξφλνο αζθαινχο ιεηηνπξγίαο, ν ιακπηήξαο εμαθνινπζεί λα θσηνβνιεί, επνκέλσο βξίζθεηαη αθφκα ζηα ρξνληθά πιαίζηα ηνπ ρξφλνπ δσήο. Έλα απφ ηα ζπκπεξάζκαηα ηεο ζπγθεθξηκέλεο εξγαζίαο είλαη ε απαξαίηεηε πεξεηαίξσ δηεξεχλεζε κε ζηφρν ηνλ αθξηβή πξνζδηνξηζκφ ηνπ ρξφλνπ αζθαινχο ιεηηνπξγίαο ζηνπο CFL. 115

116 Ballast Όπσο αλαθέξζεθε θαη ζην Κεθάιαην 4, ηα ειεθηξνληθά ballast κεηαηξέπνπλ ηελ ζπρλφηεηα ηνπ ξεχκαηνο απφ ηηο θαλνληθέο ηηκέο. Γειαδή, φηαλ ν CFL ιεηηνπξγεί θαλνληθά, ε ζπρλφηεηα ηνπ ηξεκνπαημίκαηνο είλαη κεγαιχηεξε, ζρεδφλ δηπιάζηα απφ ην θαλνληθφ. Παξφια απηά, έλαο ειαηησκαηηθφο ιακπηήξαο κπνξεί λα ηξεκνπαίδεη κε ρακειφηεξε ζπρλφηεηα, γεγνλφο πνπ απνδεδεηγκέλα κπνξεί λα πξνθαιέζεη επηιεπηηθέο θξίζεηο. Τν ακεξηθαληθφ Job Accommodation Network (JAN) φπσο θαη ην Canadian Department of Labor, ζπληζηά ηελ ειάηησζε ηεο ρξήζεο ιακπηήξσλ ηερλνινγίαο θζνξηζκνχ, γηα ηνλ πεξηνξηζκφ θξνπζκάησλ επηιεςίαο ιφγσ θσηνεπαηζζεζίαο (photosensitive epilepsy). Τν ηξεκνπαίμηκν πνπ νθείιεηαη ζηε ιεηηνπξγία ηνπ ειεθηξνληθνχ ballast πξνθαιεί επίζεο εκηθξαλίεο θαζψο θαη ηελ αζζέλεηα ηνπ Meniere ε νπνία ζρεηίδεηαη κε δηαηαξαρέο ησλ πγξψλ ζην εζσηεξηθφ ηνπ απηηνχ θαη πξνθαιεί έληνλε δάιε * Θέκαηα ρεδηαζκνύ θαη Δθαξκνγήο Θέ καηα ρεδηαζκνύ θαη Δθαξκνγήο ζηνπο Λακπηήξεο Ππξάθησζεο Λφγσ ηεο καθξνρξφληαο πνξείαο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο ζαλ κέζσ θσηηζκνχ, αιιά θαη ηεο απιήο ηνπο κνξθήο έρνπλ κειεηεζεί φζν θαλέλαο ηχπνο ιακπηήξα. Μπνξνχλ αλ παξαρζνχλ ζε πάξα πνιιά κεγέζε θαη ζρήκαηα, γεγνλφο πνπ ηνπο θαζηζηά ηδαληθνχο γηα νπνηαδήπνηε εθαξκνγή. Παξφια απηά έλα ζεκείν ζην νπνίν κεηνλεθηνχλ θαηά ηελ εθαξκνγή είλαη ε αχμεζε ηεο ζεξκνθξαζίαο ηνπο 116

117 θαηά ηελ ρξήζε ψζηε λα κελ είλαη δπλαηφο ν άκεζνο ρεηξηζκφο ηνπο. Απηφ βέβαηα δελ είλαη απαξαίηεηα έλα κεηνλέθηεκα εάλ ζθεθηεί θαλείο φηη απαγνξεχεηαη ην πηάζηκν ησλ CFL κε γπκλά ρέξηα ζε θάζε πεξίπησζε Θέ καηα ρεδηαζκνύ θαη Δθαξκνγήο ζηνπο CFL Οη πξσηαξρηθνί ζηφρνη ηνπ ζρεδηαζκνχ ησλ CFL είλαη ην πςειφ επίπεδν ειεθηξηθήο απφδνζεο θαη αληνρήο. Ο πεξίπινθνο κεραληζκφο ηνπο θαη νη αλάγθεο ηνπο γηα ζσζηή ιεηηνπξγία δεκηνπξγνχλ δηάθνξνπο πεξηνξηζκνχο θαηά ηνλ ζρεδηαζκφ, ηελ εθαξκνγή θαη θαηά ζπλέπεηα ηε ρξήζε ηνπο *32. Κάπνηα απφ ηα επαίζζεηα απηά ζεκεία αλαθέξνληαη ζην παξφλ ππνθεθάιαην. Μέγεζνο Τν κέγεζνο ελφο CFL είλαη πεξίπνπ αλάινγν κε ηελ θαιππηφκελε κε θζνξίδνπζεο νπζίεο επηθάλεηα θαη ζπλήζσο νη CFL είλαη κεγαιχηεξνη απφ ηνπο αληίζηνηρνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο κε απνηέιεζκα λα κελ ηαηξηάδνπλ πάληα ζηα πθηζηάκελα θσηηζηηθά. 117

118 Δηθόλα 28 : Αληηζηνηρία κεγέζνπο ιακπηήξσλ (Phillips Hellas) ύγρπζε γηα ηελ αληηθαηάζηαζε ηεο ηζρύνο ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο Δπεηδή κέρξη πξφζθαηα ζηηο ζπζθεπαζίεο ησλ CFL αλαγξάθνληαλ κφλν ηα Watt ηζρχνο θαη φρη ηα lumen, πξνθιήζεθε θαη ζπλερίδεη λα πθίζηαηαη κία κεγάιε ζχγρπζε γχξσ απφ ηε ζσζηή αληηζηνηρία ηζρχνο ιακπηήξσλ ππξάθησζεο θαη CFL, κε απνηέιεζκα ηε θζνξά θαη θαηαζηξνθή πνιιψλ ζπζθεπψλ θσηηζκνχ αιιά θαη γεληθφηεξε νηθνλνκηθή επηβάξπλζε ησλ θαηαλαισηψλ *33. Σέινο δσήο Δθηφο απφ ηηο θνηλέο ζηνπο CFL αζηνρίεο πνπ κπνξεί λα νδεγήζνπλ ζε πξφσξε θζνξά ηνπ, ε χπαξμε ηνπ ballast θαζψο θαη ε γεληθφηεξε ζχλζεηε δνκή ησλ πνιιψλ εμαξηεκάησλ ηνπ ζπληνκεχεη ην ρξφλν δσήο ηνπ ιακπηήξα. Σ απηφ ζπκβάιιεη θαη ε κεησκέλε πιεξνθφξεζε ησλ πειαηψλ γχξσ απφ ηνπο θαλφλεο ζσζηήο ρξήζεο αιιά θαη ε παξαηεηακέλε πεξίνδνο ζπκκφξθσζεο κε έλα λέν πξντφλ φπσο νη CFL. Λφγσ ηεο θαηαζθεπήο ηνπο, νη CFL ηίλνπλ λα παξνπζηάδνπλ φιν θαη πεξηζζφηεξεο αζηνρίεο (θαπλφο, ππεξβνιηθή ζέξκαλζε, θ.α.) πιεζηάδνληαο ζην ηέινο δσήο ηνπο *

119 Θέζε εθαξκνγήο Ζ δπλαηφηεηα ρξήζεο ησλ CFL εμαξηάηαη άκεζα απφ ηε ζέζε θαη ηνλ ηχπν ηνπ θσηηζηηθνχ. Απηφ απνθιείεη ηε ρξήζε ησλ CFL ζε ρσλεπηά θσηηζηηθά κεγάινπ βάζνπο, ζε θιεηζηά θσηηζηηθά θαη αξθεηά ζηεγαλά ή εμσηεξηθνχ ρψξνπ θσηηζηηθά ζψκαηα φπσο θαίλεηαη ζηελ Δηθφλα 29. Δηθόλα 29 : Γπλαηόηεηεο εθαξκνγήο CFL *35 Αηηία είλαη ε ζεξκνθξαζία. Δπηθξαηεί ε εζθαικέλε αληίιεςε φηη νη ιακπηήξεο CFL δελ εθπέκπνπλ ζεξκφηεηα. Πξάγκαηη, ε επηθάλεηα πνπ θσηνβνιεί δελ εθπέκπεη ζεξκφηεηα, εθπέκπεη φκσο ε βάζε ηνπ ιακπηήξα ζηελ νπνία πεξηέρνληαη ηα ειεθηξνληθά εμαξηήκαηα. Απηφο είλαη θαη ν ιφγνο γηα ηνλ νπνίν ν εθάζηνηε «επψλπκνο» θαηαζθεπαζηήο ζπλήζσο επηζεκαίλεη ηελ αλαγθαηφηεηα θαινχ εμαεξηζκνχ. Έλα θιεηζηφ θσηηζηηθφ ή θάπνην κε θαθφ εμαεξηζκφ, κπνξεί λα νδεγήζεη ζηε κείσζε ηνπ πξνζδνθψκελνπ ρξφλνπ δσήο ηνπ ιακπηήξα ή ζηελ θαηαζηξνθή ηνπ, φπσο θαίλεηαη ζηελ Δηθφλα 30 *

120 Δηθόλα 30 : Βάζε θαηεζηξακκέλνπ CFL ιόγσ ππεξζέξκαλζεο *35 Πνηόηεηα ηζρύνο Ζ εηζαγσγή ησλ CFL εηδηθά ζε κεγάιεο θιίκαθαο εγθαηαζηάζεηο ελδέρεηαη λα επεξεάζνπλ ηελ πνηφηεηα ηεο πξνζθεξφκελεο ηζρχνο *39. Σηηο πεξηπηψζεηο απηέο πξέπεη λα ρξεζηκνπνηνχληαη εηδηθήο κνξθήο CFL. Λεηηνπξγία Dimming Σήκεξα ππάξρνπλ θάπνηνη εηδηθά ζρεδηαζκέλνη CFL κε δπλαηφηεηα dimming. Σεκαληηθφ είλαη λα αλαθέξνπκε φηη νη θνηλνί CFL δελ έρνπλ ηέηνηα δπλαηφηεηα θαη θαηαζηξέθνληαη ζε πεξίπησζε πνπ 120

121 ρξεζηκνπνηεζνχλ ζε ζπλδπαζκφ κε θάπνην dimmer ρσξίο θπζηθά απηφ λα θαιχπηεηαη απφ θάπνηα εγγχεζε θαηαζθεπαζηή *36. Δμσηεξηθή Υξήζε Γεληθά, νη CFL δελ είλαη ζρεδηαζκέλνη γηα ρξήζε ζε εμσηεξηθνχο ρψξνπο. Αθφκα, θάπνηνη δελ ιεηηνπξγνχλ ζε ρακειέο ζεξκνθξαζίεο. Ζ επηινγή ησλ ιακπηήξσλ γηα θξχν πεξηβάιινλ πξέπεη λα γίλεηαη πξνζεθηηθά, επηιέγνληαο CFL πνπ δηαζέηνπλ ballast ςπρξψλ ζπλζεθψλ. ήκαηα Τπέξπζξεο Αθηηλνβνιίαο Ζιεθηξνληθέο ζπζθεπέο πνπ ιεηηνπξγνχλ κε ηειερεηξηζηήξην ππεξχζξσλ κπνξεί λα εξκελεχζνπλ ην ππέξπζξν θσο πνπ εθπέκπεηαη απφ ηηο CFL σο έλδεημε, απηφ πεξηνξίδεη ηε ρξήζε ηνπο θνληά ζε ηειενξάζεηο, ξαδηφθσλα, ηειερεηξηζηήξηα, ή θηλεηά ηειέθσλα *37. Ηξηδηζκόο Πνιιέο θνξέο νη CFL πξνθαινχλ ζην film πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζηα ηδάκηα ησλ παξαζχξσλ ηξηδηζκφ. Τν θάλνπλ δειαδή λα αιιάμεη ρξψκα. Ζ αιιαγή απηή κπνξεί λα είλαη αλεπαίζζεηε έσο ηδηαίηεξα εκθαλήο. Τν θαηλφκελν απηφ πνπ δεκηνπξγείηαη θπξίσο ηηο βξαδηλέο ψξεο επηδξά θαη ζηηο κε αλαθιαζηηθέο ηαηλίεο. Υξήζε ζε ζπλδπαζκό κε ειεθηξνληθά ζπζηήκαηα ειέγρνπ Πνιιέο ειεθηξνληθέο ζπζθεπέο, φπσο ρξνλνδηαθφπηεο, αηζζεηήξεο θίλεζεο, θαζψο θαη άιια ειεθηξνληθά ζπζηήκαηα ειέγρνπ αιιειεπηδξνχλ κε ην ballast θαη πεξηνξίδνπλ ην ρξφλν δσήο ηνπ ιακπηήξα. 121

122 Κίλδπλνο Ππξθαγηάο Όηαλ γηα ηελ θαηαζθεπή ηεο βάζεο ηνπ δελ ρξεζηκνπνηεζνχλ πιηθά κε επηβξαδπληηθέο ηδηφηεηεο απέλαληη ζηελ αλάπηπμε θιφγαο, φπσο πξνβιέπεηαη απφ εζεινληηθά πξφηππα, ηφηε ηα ειεθηξηθά εμαξηήκαηα ηνπ ιακπηήξα κπνξεί λα ππεξζεξκαλζνχλ δεκηνπξγψληαο θίλδπλν ππξθαγηάο. Οη ηειεπηαίεο πξνδηαγξαθέο ENERGY STAR πνπ ηέζεθαλ ζε ηζρχ απφ ηηο 2 Γεθεκβξίνπ ηνπ 2008, πξνυπνζέηνπλ βειηίσζε ησλ απαηηήζεσλ ηνπ ηέινπο δσήο, θαζψο θαη πςειφηεξα επίπεδα αζθαιείαο θαηά ηε ρξήζε *38. Φσηεηλόηεηα Καηά ηε Γηάξθεηα Εσήο Ζ θσηεηλφηεηα ησλ CFL κεηψλεηαη κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ ηεο δηάξθεηαο δσήο. Έηζη, πνιιέο θνξέο ε θσηεηλφηεηα κεηά απφ θάπνηα πεξίνδν δελ είλαη πιένλ αξθεηή. Σε κία δνθηκή ηνπ Υπνπξγείνπ Δλέξγεηαο ησλ ΖΠΑ ησλ ιακπηήξσλ «Energy Star», ην , ην έλα ηέηαξην ησλ CFL πνπ δνθηκάζηεθαλ δελ πιεξνχζαλ πιένλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηηο νλνκαζηηθήο ηζρχνο ηνπο κεηά απφ ην 40% ηεο νλνκαζηηθήο δηάξθεηαο δσήο ηνπο. Γηαθνξέο Μεηαμύ Καηαζθεπαζηώλ Υπάξρνπλ πνιιέο δηαθνξέο αλάκεζα ζηνπο CFL απφ δηαθνξεηηθνχο θαηαζθεπαζηέο. Κάπνηεο απφ απηέο είλαη ε πνηφηεηα ηνπ θσηφο, ην θφζηνο, ν ρξφλνο εθθίλεζεο (ρξφλνο απφ ηε ζηηγκή πνπ παηάκε ην δηαθφπηε κέρξη ηε ζηηγκή πνπ ν ρψξνο θσηίδεηαη επαξθψο) θαη άιια. 122

123 *26 Bly S., No Recycling For Incandescent Light Bulbs, There Are Options To Reduce and Reuse The Electric Bulb. < *27 Rammroth, L., Comparison of Life-Cycle Analyses of Compact Fluorescent and Incandescent Lamps Based on Rated Life of Compact Fluorescent Lamp, Rocky Mountain Istitute, Φεβξνπάξηνο *28 Toth, A. e.a., Preparatory Studies for Eco-design Requirements of EuPs, Study for European Commission DGTREN unit D3, Οθηώβξηνο *29 Milloy, S., Junk Science Light Bulb Lunacy. Junk Science, 29 Απξηιίνπ 2007 < *30 Gydesen, A. Maimann, D., Life Cycle Analysis of Integral CFL Versus Incandescent Lamps, Energy and Emmissions, Technical University of Denmark, 2000 *31 Smith, B., Can fluorescent lamps worsen health conditions not related to the skin?, Green Facts, 2008 <http://copublications.greenfacts.org/en/energy-saving-lamps/l-2/4-cfl-non-skin-diseases.htm#0> *32 Fassbinder, S., How Efficient are Compact Fluorescent Lamps?, Leonardo Energy Global Community for Sustainable Energy Proffecionals, < 123

124 *33 Gray, R., McWatt, J., Energy Saving Light Bulbs Offer Dim Future, UK Telegraph, < *34 Toderian, A., CSA Standards, <http://www.csa.ca/cm/ca/en/news/article/new-householdlight-standard-addresses-consumer-concerns> *35 Παιιαζίδεο Ν., Σπκπαγείο Λακπηήξεο Φζνξηζκνύ CFL, Φσηνδηάπιαζε,2008 <http://fotodiaplassi.com/content/lighting/np_nov_08/cfls_web.pdf> *36 Yau, E.K.F.; Wing-Hung Ki; Mok, P.K.T.; Sin, J.K.O.; Phase-controlled dimmable CFL with PPFC and switching frequency modulation, Integrated Power Electron. Lab., Hong Kong University of Science & Technology, Power Electronics Specialists Conference, PESC IEEE 32nd Annual *37 Janeway, K., Can CFLs Interfere With Electronic Equipment?, Consumer Reports, <http://consumerreports.org/home/2007/11/cfl-problems.html> *38 CPSC, Teng Fei Trading Inc. Announce Recall of Energy Saving Light Bulbs, U.S. Consumer Product Safety Commission, Washington DC, <http://www.cpsc.gov/cpscpub/prerel/prhtml05/05005.html> 124

125 *39 Ph. N. Korovesis e.a., Influence of Large-Scale Installation of Energy Saving Lamps on the Line Voltage Distortion of a Weak Network Supplied by Photovoltaic Station, IEEE Transactions on Power Delivery, Vol. 19, NO. 4, Oktober

126 126

127 6 Δθαξκνγή Μεζόδσλ Αλακόξθσζεο ρεδίσλ Σην παξφλ θεθάιαην ζα παξνπζηαζηνχλ ε δηαδηθαζία θαζψο θαη ηα απνηειέζκαηα ηεο εθαξκνγήο ησλ κεζφδσλ πνπ αλαθέξζεθαλ ζην Κεθάιαην 3. Σεκαληηθά γηα ηελ εθαξκνγή ησλ κεζφδσλ αλακφξθσζεο ζρεδίσλ είλαη ηα δεδνκέλα ηνπ Κεθαιαίνπ 5, αιιά θαη ηνπ Κεθαιαίνπ Δθαξκνγή Μεζόδσλ Product Design Matrix θαη Environmental Effect Analysis Ζ ιεπηνκεξήο εθαξκνγή ησλ κεζφδσλ PDM θαη ΔΔΑ δελ ήηαλ εθηθηή γηα δχν βαζηθνχο ιφγνπο. Πξψησλ, ζηε δηάζεζή καο δελ ππήξραλ ιεπηνκεξή ζηνηρεία πνπ αθνξνχλ θπξίσο ηα ζηεξεά, ηα πγξά θαη ηα αέξηα ππνιείκκαηα. Γεχηεξνλ, κε ηα ζεκεξηλά δηαζέζηκα δεδνκέλα δελ ήηαλ εθηθηφο ν επαθξηβήο πξνζδηνξηζκφο θαη ππνινγηζκφο ησλ κεηαβιεηψλ ηεο κεζφδνπ EEA. Απηφ ζπκβαίλεη δηφηη ηέηνηνπ είδνπο δεδνκέλα ζα ήηαλ δηαζέζηκα κφλν κέζσ ηεο εθαξκνγήο θάπνηαο πεηξακαηηθήο δηαδηθαζίαο θαηά ηελ νπνία ζα πξαγκαηνπνηνχληαλ ε πξνζνκνίσζε ηεο ιεηηνπξγίαο αιιά θαη νιφθιεξνπ ηνπ θχθινπ δσήο θαζελφο απφ ηνπο ηχπνπο ησλ ιακπηήξσλ πνπ κειεηήζεθαλ. Παξφια απηά, ε έξεπλα γχξσ απφ ηελ εθαξκνγή ησλ κεζφδσλ απηψλ βνήζεζε ηδηαίηεξα ζηνλ θαιχηεξν πξνζδηνξηζκφ ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηνηρείσλ ηεο έξεπλαο. Αθφκα, ε ηξηβή κε ηηο PDM θαη ΔΔΑ θαζφξηζε ηελ ζσζηφηεξε θαη πην αληηθεηκεληθή εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ Strategy Wheel, κηαο θαη παξά ηα εκπφδηα θαηά ηελ εθαξκνγή, θαλέξσζε κία λέα νπηηθή ζηελ πεξηβαιινληηθή ζχγθξηζε ησλ ιακπηήξσλ ππξάθησζεο θαη CFL. 127

128 6.2 Δθαξκνγή Μεζόδνπ Strategy Wheel Ζ κέζνδνο Strategy Wheel εμεηάδεη θπξίσο ηηο δπλαηφηεηεο ηνπ πξντφληνο γηα βειηίσζε, νπηηθνπνηφληαο ηελ ηξέρνπζα πεξηβαιινληηθή ηνπ επίδνζε. Αθφκα, θηλεηνπνηεί ηε δεκηνπξγηθή δηαδηθαζία παξαγσγήο. Σηελ εξγαζία απηή, ε κέζνδνο Strategy Wheel εθαξκφζηεθε κε ηε βνήζεηα ηνπ ινγηζκηθνχ EcoStrat. Γηα ηελ εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ ν ρξήζηεο έξρεηαη ζε επαθή κε ηξία επίπεδα αλάιπζεο, ηα νπνία είλαη: Αλάιπζε πξντφληνο ζε επίπεδν εμαξηεκάησλ, Αλάιπζε πξντφληνο ζε επίπεδν δνκήο θαη Αλάιπζε πξντφληνο ζε επίπεδν ζπζηήκαηνο Σε θάζε έλα απφ ηα επίπεδα ν ρξήζηεο θαιείηαη λα αμηνινγήζεη ηα επηκέξνπο ραξαθηεξηζηηθά ηα νπνία ζπλζέηνπλ ηνλ έιεγρν βειηίσζεο αλά επίπεδν, κε βάζε κία θιίκαθα ηξηψλ βαζκίδσλ: Φακειφ, Μέηξην θαη Υςειφ (Low, Medium, High). Τν θάζε έλα απφ απηά αληηζηνηρεί ζην επίπεδν βειηίσζεο πνπ επηδέρεηαη ην θάζε ραξαθηεξηζηηθφ, δειαδή ην Υςειφ ζεκαίλεη φηη ην ζπγθεθξηκέλν ραξαθηεξηζηηθφ έρεη κεγάια πεξηζψξηα βειηίσζεο ζε ζρέζε κε ηελ πεξηβαιινληηθά επαίζζεηε ζρεδίαζε θιπ. Ζ κέζνδνο Strategy Wheel εθαξκφζηεθε αξρηθά γηα ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο θαη χζηεξα γηα ηνπο CFL. Παξαθάησ παξνπζηάδεηαη αλαιπηηθά νη εθαξκνγή. 128

129 5.2.1 Δθ αξκνγή Μεζόδνπ Strategy Wheel ζηνπο Λακπηήξεο Ππξάθησζεο Τα δεδνκέλα θαη ηα απνηειέζκαηα φπσο εθαξκφζηεθαλ ζην ινγηζκηθφ EcoStrat γηα ηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο ζρνιηάδνληαη παξαθάησ: Δηθόλα 31: Αλάιπζε ιακπηήξα ππξάθησζεο ζε επίπεδν εμαξηεκάησλ Γεληθά, επεηδή ηα πιηθά πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηνπο ιακπηήξεο ππξάθησζεο δελ είλαη νχηε βιαβεξά, νχηε ελεξγνβφξα θαηά ηελ εμφξπμε, αιιά νχηε θνζηίδνπλ ηδηαίηεξα, ε αλαθχθισζή ηνπο δελ ζεσξείηαη αλαγθαία. Σπγθεθξηκέλα, ζηηο πεξηζζφηεξεο πεξηπηψζεηο ιακπηήξσλ ππξάθησζεο ε αλαθχθισζε ηνπο 129

130 ζεσξείηαη νηθνλνκηθά αζχκθνξε. Απηφ φκσο δελ πεξηνξίδεη ηελ ρξήζε αλαθπθισκέλσλ πξψησλ πιψλ, φπνπ απηή είλαη δπλαηή. Όζνλ αθνξά ηελ κείσζε ησλ ρξεζηκνπνηνχκελσλ πιηθψλ (αιιά θαη εμαξηεκάησλ) ππάξρνπλ κάιινλ κηθξά πεξηζψξηα βειηίσζεο. Απηφ ζπκβαίλεη δηφηη ε κνξθή ηνπ ιακπηήξαο ππξάθησζεο παξακέλεη ε ίδηα γηα πνιχ κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα. Καηά ζπλέπεηα ηα πιηθά πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη είλαη επηζηεκνληθά ηεθκεξησκέλα ζε κεγάιν βάζνο ρξφλνπ. Όκσο αλακθίβνια κπνξεί θαλείο λα πεη πσο ρξήζηκε ζα ήηαλ ε πεξεηαίξσ δηεξεχλεζε γηα ρξήζε λέσλ πιηθψλ, ηα νπνία ζα ήηαλ πεξηζζφηεξν απνδνηηθά θπξίσο θαηά ηε ρξήζε (κεγαιχηεξε δηάξθεηα δσήο, θιπ.). 130

131 Δηθόλα 32: Αλάιπζε ιακπηήξα ππξάθησζεο ζε επίπεδν δνκήο Οη ηερληθέο θαηαζθεπήο νη νπνίεο ρξεζηκνπνηνχληαη παξφηη ζεσξεηηθά είλαη νη βέιηηζηεο, ζίγνπξα ε εχξεζε λέσλ ηερλνινγηψλ κπνξεί λα ηηο θάλεη αθφκα απνδνηηθφηεξεο, θπξίσο ζην θνκκάηη ησλ απνβιήησλ θαη ησλ αλαιψζηκσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη θαηά ηελ παξαγσγή. Με ηελ ίδηα ινγηθή ζα κπνξνχζαλ λα βειηησζνχλ ηα ζπζηήκαηα ζπζθεπαζίαο, κεηαθνξάο θαη δηαλνκήο. 131

132 Δηθόλα 33: Αλάιπζε ιακπηήξα ππξάθησζεο ζε επίπεδν ζπζηήκαηνο Σην θνκκάηη ηεο ρξήζεο, επείγνπζα είλαη ε αλάγθε γηα ειαρηζηνπνίεζε ηεο θαηαλαιηζθφκελεο ελέξγεηαο θαη θαηά ζπλέπεηα ηεο απφδνζεο θαηά ηε ρξήζε. Όζνλ αθνξά ηε βειηηζηνπνίεζε ησλ δηαδηθαζηψλ πνπ αθνξνχλ ζηε κεγηζηνπνίεζε ηεο δηάξθεηαο δσήο αιιά θαη ησλ ζπζηεκάησλ αμηνπνίεζεο κεηά ην ηέινο δσήο ηνπ ιακπηήξα, βαζηθή είλαη ε αλάγθε επαλαπξνζδηνξηζκνχ ηνπ θιαζηθνχ ζρεδηαζκνχ αιιά θαη ηεο αμηνπηζηίαο ηνπ πξντφληνο. 132

133 Δηθόλα 34: Γξαθηθή αλαπαξάζηαζε απνηειεζκάησλ αλάιπζεο ιακπηήξσλ ππξάθησζεο Σπλνιηθά, ν ιακπηήξαο ππξάθησζεο είλαη έλα πξντφλ ην νπνίν έρεη απνδείμεη ηελ αμία ηνπ ζηαζεξά κέζα ζην ρξφλν. Απνηειεί κία αμηφπηζηε θαη ζηαζεξή ιχζε γηα ηνλ νηθηαθφ θαη φρη κφλν θσηηζκφ, κε βαζηθφ κεηνλέθηεκα ηα ρακειά επίπεδα απνδνηηθφηεηαο. Καηά ζπλέπεηα αλαγθαία είλαη ε πεξεηαίξσ δηεξεχλεζε γηα ηε βειηίσζε ηνπ ζαλ πξντφλ, θαη φρη απαξαίηεηα ε απφζπξζή ηνπ. 133

134 5.2.2 Δθ αξκνγή Μεζόδνπ Strategy Wheel ζηνπο CFL Τα δεδνκέλα θαη ηα απνηειέζκαηα φπσο εθαξκφζηεθαλ ζην ινγηζκηθφ EcoStrat γηα ηνπο CFL είλαη ηα αθφινπζα: Δηθόλα 35: Αλάιπζε CFL ζε επίπεδν εμαξηεκάησλ Βαζηθφ πξφβιεκα γηα ηελ θαζηέξσζε ηνπ CFL ζαλ έλα θηιηθφ πξνο ην πεξηβάιινλ πξντφλ είλαη αλακθίβνια ηα επηθίλδπλα πιηθά ηα νπνία είλαη απαξαίηεηα γηα ηελ ιεηηνπξγία ηνπ. Υιηθά ηα νπνία είλαη ηνμηθά ή ελ δπλάκεη ηνμηθά (πδξάξγπξνο, θζνξίδνπζεο νπζίεο, αηκφο πδξαξγχξνπ), κε αλαθπθιψζηκα ή 134

135 αλαθπθιψζηκα ππφ ζπγθεθξηκέλεο - φρη θαη ηφζν θηιηθέο πξνο ην πεξηβάιινλ πξνυπνζέζεηο θαη εμαηξεηηθά ελεξγνβφξα θαηά ηελ εμφξπμή ηνπο (πδξάξγπξνο θ.α.), ρξήδνπλ πεξεηαίξσ κειέηεο θαη επαλαπξνζδηνξηζκνχ. Δηθόλα 36: Αλάιπζε CFL ζε επίπεδν δνκήο Οη ηερληθέο θαη γεληθφηεξε δηαδηθαζία παξαγσγήο θαίλνληαη ηθαλνπνηεηηθέο. Απαξαίηεηε είλαη φκσο ε εχξεζε λέσλ ηερληθψλ γηα ηελ απνηειεζκαηηθφηεξε παξαγσγή ιηγφηεξσλ απνβιήησλ αιιά θαη αλαιψζηκσλ. 135

136 Ζ ζπζθεπαζία, δηαλνκή θαη δηάζεζε ησλ CFL ρξεηάδεηαη κειέηε, κηαο θαη νη ιακπηήξεο απηνί πξέπεη κεηαθέξνληαη θαη γεληθφηεξα λα αληηκεησπίδνληαη κφλν ζαλ εχζξαπζηα αληηθείκελα, ηα νπνία απειεπζεξψλνπλ εμαηξεηηθά βιαβεξέο νπζίεο θαηά ηελ θπζηθή ηνπο θαηαζηξνθή (ζπάζηκν, ιηψζηκν, θ.α.). Δηθόλα 37: Αλάιπζε CFL ζε επίπεδν ζπζηήκαηνο Σεκαληηθή πηπρή ζηελ αλάιπζε ηνπ CFL είλαη ε αζθάιεηα θαηά ηε ρξήζε. Λφγσ ηεο απνπζίαο ζπγθεθξηκέλσλ νδεγηψλ (πνπ λα αλαγξάθνληαη ηνπιάρηζηνλ ζηε ζπζθεπαζία) ε ζσζηή ρξήζε ησλ 136

137 ζπκπαγψλ ιακπηήξσλ θζνξηζκνχ ζπαλίδεη θαη έρεη σο απνηέιεζκα ηελ αχμεζε ηεο επηθηλδπλφηεηαο ηνπο ζαλ πξντφληα. Σρεηηθά κε ηελ αλάιπζε ησλ CFL ζε επίπεδν ζπζηήκαηνο, ε δνκή ηνπ πξντφληνο, ιφγσ πιηθψλ θαη ιεηηνπξγίαο, αιιά θαη ε ζρέζε κε ην αγνξαζηηθφ θνηλφ, κηαο θαη είλαη έλα ζρεηηθά λέν πξντφλ, ρξεηάδεηαη αξθεηή βειηίσζε. Αθφκα, θαηά ην ηέινο ηεο δσήο ηνπ CFL αλαγθαίνο είλαη ν θαζνξηζκφο λέσλ, επθνιφηεξσλ πξνο ηνλ ρξήζηε δηαδηθαζηψλ. Δηθόλα 38: Γξαθηθή αλαπαξάζηαζε απνηειεζκάησλ αλάιπζεο CFL 137

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010

Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010 Μέζνδνη ραξαθηεξηζκνύ πιηθώλ Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 8: Μαγλεηηθέο Μεηξήζεηο Ηκεξνκελία δηεμαγσγήο: 26/5/2010 ΕΙΑΓΩΓΗ: Τα δηάθνξα πιηθά, αλάινγα κε ηε ζπκπεξηθνξά ηνπο εληόο καγλεηηθνύ πεδίνπ δηαθξίλνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ ΣΜΖΜΑ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΣΔΥΝΗΚΖ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΜΑΘΖΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΓΗΓΑΚΟΝΣΔ: Β. ΥΡΖΣΑΡΑ, Καθ. ΔΞΑΜΖΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΗΝΟ, Δπ.Καθ. Φεβροσάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX Σηότοι εργαζηηρίοσ Σην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ, νη θνηηεηέο ζα εμνηθεησζνύλ κε βαζηθέο εληνιέο δηθηπαθώλ πξσηνθόιισλ νη νπνίεο βξίζθνπλ εθαξκνγή ζε πεξηβάιινληα Windows

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΝΚΑΓΑ Α ΔΡΩΣΖΔΗ ΩΣΟΤ- ΙΑΘΟΤ 1. Γηα έλα αγαζό όηαλ ε ζηαζεξά γ είλαη ίζε κε ην κεδέλ ηόηε ε θακπύιε πξνζθνξάο δηέξρεηαη από ηελ αξρή ηωλ αμόλωλ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο

Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Διάλεξη 2 Εηζαγωγή ζηελ Επεμεξγαζία Υγξώλ Απνβιήηωλ Σηάδηα Επεμεξγαζίαο Σηάδηα επεμεξγαζίαο πγξψλ απνβιήησλ Πξσηνβάζκηα ή Μεραληθή Δπεμεξγαζία Γεπηεξνβάζκηα ή Βηνινγηθή Δπεμεξγαζία Τξηηνβάζκηα ή Χεκηθή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY

ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΓΙΑ TH BIOMHXANIA ΕΠΙΠΛΟΥ / FOR THE FURNITURE INDUSTRY ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη ΛΤΜΔΝΔ ΑΚΖΔΗ ΣΖΝ ΔΤΡΔΖ ΑΡΥΗΚΖ ΦΑΖ 1. Η αιή αξκνληθή ηαιάλησζε ν εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη ιάηνο Α = cm θαη ζρλόηεηα f = 5 Hz. Τε ρξνληθή ζηηγκή = ην κηθξό ζώκα δηέξρεηαη αό ηε ζέζε ανκάθξλζεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ / FOR ALUMINIUM FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ

Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ Σα βασικότεπα σαπακτηπιστικά τος αθλητισμού ωρ ςπηπεσία Είναι: άπιε βησκαηηθή δελ απνζεθεχεηαη επεξεάδεηαη θαηαλαιψλεηαη ηαπηφρξνλα κε ηελ παξαγσγή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ

ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ ΣΟ ΤΣΖΜΑ ΔΛΑΣΖΡΗΟ - ΩΜΑ Σε όια ηα πξνβιήκαηα πνπ ζα αληηκεηωπίζνπκε, ην ειαηήξην ζα είλαη αβαξέο θαη ζα ηθαλνπνηεί ην λόκν ηνπ Hooke (ηδαληθό ειαηήξην), δειαδή ε δύλακε πνπ αζθεί έλα ηδαληθό ειαηήξην έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΓΙΑ ΣΔΛΔΥΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ EXECUTIVE MBA ΓΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΙΓΗΡΟΠΟΤΛΟΤ ΔΤΣΤΥΙΑ Δπηβιέπνπζα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET)

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) 1 Έλλνηα ηνπ Ιζνινγηζκνύ Ο Ιζνινγηζκόο είλαη έλαο πίλαθαο πνπ δείρλεη ηελ νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο ζε κηα δεδνκέλε ζηηγκή Σηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα