Προσδιορισμός και Οριοθέτηση της Μεταλιγνιτικής Εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προσδιορισμός και Οριοθέτηση της Μεταλιγνιτικής Εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας"

Transcript

1 Προσδιορισμός και Οριοθέτηση της Μεταλιγνιτικής Εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2012

2 1 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η έναρξη της μεταλιγνιτικής εποχής δεν εξαρτάται μονοσήμαντα από το μέγεθος των λιγνιτικών αποθεμάτων, αλλά συνδιαμορφώνεται από μια σειρά παραγόντων, όπως: τις εθνικές προτεραιότητες στον τομέα της ενέργειας και κύρια στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, την ελκυστικότητα των επενδύσεων σε νέες λιγνιτικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, τις νομικά δεσμευτικές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις της Χώρας μας, τις ερευνητικές εξελίξεις στην ενέργεια και τις τεχνολογικές εφαρμογές τους, το διεθνές ενεργειακό περιβάλλον Η κλιμακούμενη μείωση της εγχώριας λιγνιτικής παραγωγής, η δυστοκία της βιομηχανίας λιγνίτη να επενδύσει σε σύγχρονες λιγνιτικές μονάδες, οι συνθήκες αναπτυξιακής ασφυξίας στην περιοχή μας και η ανυπαρξία ξεκάθαρης εθνικής ενεργειακής πολιτικής αναφορικά με τα στερεά ορυκτά καύσιμα, αποτελούν σαφείς ενδείξεις ότι η περιοχή μας έχει εισέλθει ήδη σε μια εποχή, με έντονα μεταλιγνιτικά χαρακτηριστικά. Η επένδυση σε λιγνιτικές μονάδες με υψηλές αποδόσεις και με τις πλέον σύγχρονες αντιρρυπαντικές τεχνολογίες, η στροφή σε πρακτικές και τεχνολογίες αξιοποίησης και ορθολογικής εκμετάλλευσης των λιγνιτών, μαζί με τη σταθερή επιδίωξη έλευσης του φυσικού αερίου στη Δυτική Μακεδονία, αποτελούν πρωταρχικούς άξονες, τόσο προς την κατεύθυνση διατήρησης των ελληνικών λιγνιτών ως κυρίαρχη ενεργειακή πηγή, όσο και στήριξης του κοινωνικοοικονομικού ιστού της Περιφέρειάς μας.

3 2 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή Μοντέλα εκτίμησης του ρυθμού εξάντλησης των μη ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών Η «Θεωρία Κορύφωσης» για τα στερεά ορυκτά καύσιμα Εφαρμογή της «Θεωρίας Κορύφωσης» για τους λιγνίτες της Δυτικής Μακεδονίας Κορύφωση της παραγωγής λιγνίτη Οριοθέτηση και τεκμηρίωση του όρου «Μεταλιγνιτική Εποχή» για τη Δυτική Μακεδονία Μέτρα και πολιτικές επιβράδυνσης της μεταλιγνιτικής περιόδου Συμπεράσματα Παράρτημα I Αναφορές... 22

4 3 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας 1. Εισαγωγή Η μετάβαση της Ανθρωπότητας από τη Λίθινη εποχή σε εκείνη του Χαλκού, πραγματοποιήθηκε σαφώς προτού εξαντληθούν τα παγκόσμια αποθέματα λίθου. Είναι περισσότερο από προφανές, ότι η μετάβαση από μια ιστορική εποχή στην αμέσως επόμενη, δεν καθορίζεται μονοδιάστατα από το μέγεθος των διαθέσιμων αποθεμάτων αναφοράς, αλλά κυρίαρχα από τις τεχνολογικές εξελίξεις, την εμφάνιση ανταγωνιστικών πηγών και τις οικονομικά βιώσιμες δυνατότητες υποκατάστασης. Στη διεθνή βιβλιογραφία, δεν υπάρχουν σαφείς αναφορές σχετικά με τον προσδιορισμό του όρου «Μεταλιγνιτική Εποχή», όπως σε αυτήν αναφερόμαστε και βιωματικά την αντιλαμβανόμαστε, σε επίπεδο Δυτικής Μακεδονίας. Βεβαίως, οι περισσότερες χώρες οι οποίες στηρίζονται σημαντικά στα στερεά ορυκτά καύσιμα, έχουν προσδιορίσει πολιτικές και έχουν εκπονήσει στρατηγικές ήπιας μετάβασης σε καθεστώς χαμηλής εξάρτησης από την εξόρυξη και αξιοποίηση των στερεών ορυκτών καυσίμων. Κοινό σημείο των πολιτικών αυτών αποτελεί η μακροχρόνια πνοή τους, η ευελιξία προσαρμογής τους σε αναδυόμενες τεχνολογίες, η ευρεία κλίμακα μέτρων και παρεμβάσεων και πρωτίστως, ο έγκαιρος σχεδιασμός και η διασφάλιση μιας διαχρονικά αποδεκτής κεντρικής και περιφερειακής πολιτικής. Πρακτικά, οι περισσότερες Περιφέρειες ακολουθούν τη στρατηγική της «αναπτυξιακής σφήνας», προκειμένου να σταθεροποιήσουν την τοπική τους οικονομία από την ισοπεδωτική και εκ των πραγμάτων, μεγάλου οικονομικού εκτοπίσματος, παρουσία της βιομηχανίας των στερεών ορυκτών καυσίμων. Ουσιαστικά, αποφεύγουν ή αντιμετωπίζουν έγκαιρα την αναπτυξιακή μονοκαλλιέργεια και τη μονοδιάστατη εξάρτησή τους από τις επιχειρηματικές επιλογές των καθετοποιημένων εταιρειών αξιοποίησης των ορυκτών ενεργειακών πηγών. Για την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι έχουμε εισέλθει σε συνθήκες μεταλιγνιτικής εποχής. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα είναι ευδιάκριτα. Οι λιγνίτες χάνουν - σταθερά - μερίδιο στο εθνικό ενεργειακό μίγμα, ενώ η βιομηχανία λιγνίτη δυσκολεύεται ή αδυνατεί να χρηματοδοτήσει νέες επενδύσεις σε λιγνιτική παραγωγή. Επίσης, σταθερά δημιουργείται πλεονάζον τοπικό εργατικό δυναμικό, το οποίο εμφανίζει κλιμακούμενη κινητικότητα προς άλλες γεωγραφικές περιοχές.

5 4 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Ουσιαστικά, η εικόνα της περιοχής μας, εμφανίζει αντίθετη τάση, συγκριτικά με τις δεκαετίες του 70 και 80. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η ανάλυση των δεδομένων που σχετίζονται με την παραγωγή λιγνίτη στο Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας, η παρουσίαση των διαχρονικών και διαδραστικών σχέσεων μεταξύ της λιγνιτικής βιομηχανίας και της τοπικής κοινωνίας, καθώς και η αξιολόγηση των ανταγωνιστικών καυσίμων, των αναδυόμενων τεχνολογιών, αλλά και των περιβαλλοντικών πολιτικών, οι οποίες επιβραδύνουν ή επιταχύνουν τη μετάβαση της περιοχής μας σε εποχή χαμηλής λιγνιτικής παραγωγής. 2. Μοντέλα εκτίμησης του ρυθμού εξάντλησης των μη ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών Οι λιγνίτες, όπως και το σύνολο των ορυκτών καυσίμων, ανήκουν στις μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με πεπερασμένα αποθέματα. Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν θεωρίες και μαθηματικά μοντέλα τα οποία περιγράφουν και αποτυπώνουν ποσοτικά το ρυθμό εξάντλησης των μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ιδιαίτερη θέση μεταξύ αυτών κατέχει η «Θεωρία Κορύφωσης του Hubbert», η οποία πέραν των άλλων υποστηρίζει ότι ο ρυθμός παραγωγής ενός ορυκτού καυσίμου τείνει να ακολουθεί μία καμπύλη κανονικής κατανομής. Έτσι, σύμφωνα με την εν λόγω «Θεωρία Κορύφωσης»: Η παραγωγή ξεκινάει προφανώς από το μηδέν. Η παραγωγή αυξάνει συνεχώς, μέχρις ότου φθάσει σε ένα μέγιστο σημείο, το οποίο δεν πρόκειται ποτέ να ξεπεραστεί. Μετά το μέγιστο σημείο, η παραγωγή φθίνει μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων. Οι απλοί αυτοί κανόνες παρουσιάστηκαν αρχικά τη δεκαετία του 1950 από τον Dr. Hubbert και εφαρμόστηκαν κυρίως για την πρόβλεψη παραγωγής του αργού πετρελαίου. Ο Dr. Hubbert παρατήρησε ότι η ανακάλυψη των αποθεμάτων πετρελαίου και η εκμετάλλευσή τους, ακολουθεί μία «κωδωνοειδή» καμπύλη (σχήμα καμπάνας), γνωστή ως καμπύλη Hubbert. Η θεωρία βασίστηκε στο γεγονός ότι, ενώ υπάρχουν περιορισμένα κοιτάσματα πετρελαίου στο υπέδαφος, ο ρυθμός με τον οποίο αυτά ανακαλύπτονται, στην

6 5 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας αρχή είναι ιδιαίτερα αυξημένος, στη συνέχεια αγγίζει ένα μέγιστο επίπεδο παραγωγής και προς το τέλος μειώνεται δραστικά, όπως περιγράφεται στο Σχήμα 2.1. [1]. Όπως φαίνεται στο συγκεκριμένο σχήμα, η καμπύλη παρουσιάζει μόνο ένα μέγιστο, το σημείο κορύφωσης. Μετά από το σημείο αυτό, η παραγωγή αρχικά φθίνει με γοργούς ρυθμούς. Στη συνέχεια, η φθίνουσα αυτή πορεία αποκτά ένα σταθερό ρυθμό, ενώ με την πάροδο του χρόνου, ο ρυθμός αυτός ολοένα και μειώνεται, μέχρις ότου μηδενιστεί η παραγωγή. Σχήμα 2.1 : Καμπύλη Hubbert [2] Αρχικά, η θεωρία του Hubbert προκάλεσε έντονες αμφισβητήσεις, καθώς βασίστηκε σε απλές εξισώσεις λογιστικής και φαινόταν ιδιαίτερα απλοϊκή στη σύλληψή της. Ωστόσο, 40 χρόνια αργότερα επαληθεύτηκε από πολλούς ερευνητές, με πιο πρόσφατη την έρευνα του Brandt, A.R. (2007). Μέσα από τη συγκεκριμένη έρευνα και χρησιμοποιώντας δεδομένα από 139 περιοχές που παράγουν πετρέλαιο, προέκυψε ότι η θεωρία του Hubbert αποτυπώνει ικανοποιητικά και επαληθεύει με αποδεκτή ακρίβεια τα ιστορικά δεδομένα και αποτελέσματα [3], [4]. 2.1 Η «Θεωρία Κορύφωσης» για τα στερεά ορυκτά καύσιμα Η διαθεσιμότητα των στερεών ορυκτών καυσίμων και ιδιαίτερα του άνθρακα, απασχόλησε τους επιστήμονες από τα πρώτα χρόνια της βιομηχανικής επανάστασης. Το 1865, ο William Stanley Jevons ήταν ο πρώτος που προσπάθησε να προσδιορίσει το

7 6 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας χρονικό διάστημα στο οποίο θα εξαντληθούν τα αποθέματα άνθρακα μέσα από την εργασία του «The Coal Question». Σχήμα 2.2 : Πρώιμο μαθηματικό μοντέλο εκτίμησης των αποθεμάτων άνθρακα από τον W. S. Jevons [2]. Ο W.S. Jevons, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο άνθρακας είναι μια πεπερασμένη και μη ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη δυσκολία εξόρυξής του και την κλιμακούμενη ζήτηση, έθεσε το ζήτημα της αειφορίας. Στην προσπάθειά του να δώσει απαντήσεις, παρατήρησε ότι η αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης άνθρακα δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Μάλιστα, ανέδειξε το παράδοξο να προκληθεί αύξηση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Πιο συγκεκριμένα, διαπίστωσε ότι η αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης άνθρακα οδηγεί σε μείωση του κόστους, γεγονός που τον καθιστά ελκυστικό για τους παραγωγούς ενέργειας, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επενδύσεις στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούν άνθρακα και συνδέεται με την αύξηση της ζήτησης, η οποία με τη σειρά της είναι πιθανό να οδηγήσει σε αύξηση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Το 1956, ο Dr. Hubbert υποστήριξε ότι η «Θεωρία της Κορύφωσης» ισχύει για όλα τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένων και των λιγνιτών. Υπέθεσε ότι μετά την ανακάλυψη των αποθεμάτων των ορυκτών στερεών καυσίμων, αρχικά η παραγωγή αυξάνεται σχεδόν εκθετικά, καθώς ξεκινάει η εξόρυξη μεγάλης κλίμακας. Στη συνέχεια, η μέγιστη παραγωγή φτάνει στο ανώτερο σημείο της και ακολουθεί η μείωση της παραγωγής, η οποία πραγματοποιείται επίσης εκθετικά. Η καμπύλη αυτή είναι περίπου συμμετρική, παρατηρώντας την κορύφωσή της, όταν η παραγωγή του ορυκτού καυσίμου έχει πραγματοποιηθεί κατά το ήμισυ. Σημειώνεται ότι στην καμπύλη αυτή υπάρχει μόνο μία κορυφή.

8 7 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Στο παρακάτω διάγραμμα, αποτυπώνεται η παραγωγή άνθρακα στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιαπωνία και τη Γερμανία για την περίοδο Η ανάλυση των δεδομένων του διαγράμματος, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η παραγωγή άνθρακα στις συγκεκριμένες χώρες, ακολουθεί ξεκάθαρα φθίνουσα πορεία μετά τη χρονική στιγμή επίτευξης του μέγιστου σημείου παραγωγής (σημείο κορύφωσης). Επίσης, είναι απόλυτα ευδιάκριτο ότι η μέγιστη παραγωγή άνθρακα στο Ηνωμένο Βασίλειο σημειώθηκε το 1913, λίγο πριν τον 1 ο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αντίστοιχα, η μέγιστη παραγωγή άνθρακα στη Γερμανία σημειώθηκε το 1958, ενώ στην Ιαπωνία το Σχήμα 2.3 : Εξέλιξη της παραγωγής άνθρακα στη Γερμανία, Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, για την περίοδο [5] Παρατηρώντας τα γραφήματα, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι γεγονότα μεγάλης ιστορικής σημασίας, όπως οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, αποτυπώνονται με έντονες εξάρσεις στη γραμμή εξέλιξης της παραγωγής άνθρακα. Ταυτόχρονα, παρατηρείται ότι η γραμμή παραγωγής προσεγγίζει μία καμπύλη κανονικής κατανομής, γεγονός που επιβεβαιώνει τη θεωρία κορύφωσης του Hubbert, μη λαμβάνοντας βέβαια υπόψη τις έκτροπες τιμές οι οποίες προκύπτουν από γεγονότα μοναδικής σημασίας, όπως ο 1 ος και 2 ος Παγκόσμιος πόλεμος.

9 8 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας 3. Εφαρμογή της «Θεωρίας Κορύφωσης», για τους λιγνίτες της Δυτικής Μακεδονίας Μέχρι το 1938, η χρήση των λιγνιτών στη Δυτική Μακεδονία παρουσίαζε ενδιαφέρον μόνο για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής, ως υποκατάστατο του ξύλου και κυρίως για ανάγκες οικιακής θέρμανσης. Το 1939, με τη δημοσίευση της έκθεσης του Γερμανού καθηγητή F. Kegel, εκδηλώνεται η πρώτη σοβαρή προσπάθεια αξιοποίησης των λιγνιτών σε βιομηχανική κλίμακα. Ο Γερμανός καθηγητής, με τα πενιχρά τεχνικά μέσα εκείνης της εποχής, εκτίμησε το μέγεθος των λιγνιτικών αποθεμάτων σε έξι (6) δισεκατομμύρια τόνους. Την περίοδο εκείνη, η χώρα μας κάλυπτε το 95% των ενεργειακών της αναγκών από εισαγωγές. Τη δεκαετία του 1950 ξεκινά εκτεταμένη μεταλλευτική έρευνα, με στόχο την αναζήτηση και αξιολόγηση των λιγνιτικών κοιτασμάτων και το 1956 οριοθετείται επίσημα η έναρξη της λιγνιτικής εποχής για τη Δυτική Μακεδονία. Το Σεπτέμβριο του 1956, η εταιρεία ΛΙΠΤΟΛ ΑΕ (ΛΙγνιτωρυχεία ΠΤΟΛεμαΐδας) με πρόεδρο τον κ. Μποδοσάκη, υπογράφει σύμβαση με τη γερμανική εταιρεία KHD Industrieanlagen AG, για την κατασκευή του πρώτου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο λιγνίτη, ισχύος 10MW. Στη συνέχεια και ενώ επιχειρείται ο εξηλεκτρισμός της Χώρας μας, όλο και περισσότεροι Ατμοηλεκτρικοί Σταθμοί (ΑΗΣ) κατασκευάζονται με ταχείς ρυθμούς, οπότε νέα ορυχεία διανοίγονται συνεχώς στον άξονα Αμυνταίου Πτολεμαΐδας Κοζάνης. Σήμερα, στον εν λόγω Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας, εξορύσσονται ετησίως περίπου πενήντα (50) εκατομμύρια τόνοι λιγνίτη, οι οποίοι τροφοδοτούν τους δεκαπέντε (15) ατμοηλεκτρικούς σταθμούς του λεκανοπεδίου, συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 4.270MW. 3.1 Κορύφωση της παραγωγής λιγνίτη Λαμβάνοντας υπόψη τα ιστορικά δεδομένα εξόρυξης λιγνίτη στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, για τη χρονική περίοδο από το 1960 μέχρι σήμερα, προκύπτει το ακόλουθο διάγραμμα παραγωγής.

10 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας 60 Σημείο Κορύφωσης 50 ΕΤΗΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (tn/year) Ι ΙΙ Σχήμα 3.1 : Παραγωγή λιγνίτη στον ενεργειακό άξονα της Δυτικής Μακεδονίας, [8] Για την περίοδο , η παραγωγή λιγνίτη εκτιμήθηκε με βάση το Πρόγραμμα της ΔΕΗ Α.Ε. [7], αναφορικά με την απόσυρση ή/και ένταξη λιγνιτικών μονάδων στο σύστημα. Όπως φαίνεται στο Σχήμα 3.1, το σημείο κορύφωσης της λιγνιτικής παραγωγής εμφανίστηκε το έτος 2002, που αγγίζει τους 55,8 εκατομμύρια τόνους. Το σημείο κορύφωσης χωρίζει τη λιγνιτική παραγωγή σε δύο, σχεδόν ισομεγέθεις περιοχές, προσεγγίζοντας ικανοποιητικά τη Θεωρία Hubbert, σύμφωνα με την οποία η κορύφωση πραγματοποιείται όταν έχει εξορυχτεί το μισό περίπου από τα διαθέσιμα και οικονομικά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα. Οι δύο όμως δημιουργούμενες περιοχές (I και ΙΙ) του Σχήματος 3.1, πριν και μετά το σημείο κορύφωσης, περικλείουν μεν τις ίδιες σχεδόν ποσότητες λιγνίτη, αλλά σε εντελώς διαφορετικό περιβάλλον εκμετάλλευσης: Α. Συνθήκες εκμετάλλευσης λιγνίτη την περίοδο Συνεχώς αυξανόμενη συμμετοχή του λιγνίτη στο εθνικό ενεργειακό μίγμα. Μηδενική έως ελάχιστη συμμετοχή ανταγωνιστικών καυσίμων (π.χ. φυσικό αέριο). Ελάχιστη έως χαμηλή συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Αξιοποίηση του λιγνίτη από καθετοποιημένη κρατική εταιρεία, σε συνθήκες φυσικού μονοπωλίου.

11 10 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Απουσία ανταγωνισμού, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε ελεγχόμενο περιβάλλον, έλλειψη οικονομικού ρίσκου. Απουσία περιβαλλοντικών δεσμεύσεων και ενσωμάτωσης των δικαιωμάτων εκπομπών CO 2, στο κόστος της λιγνιτικής kwh. Β. Συνθήκες εκμετάλλευσης λιγνίτη την περίοδο Κλιμακούμενη μείωση του ποσοστού συμμετοχής του λιγνίτη στο εθνικό ενεργειακό μίγμα. Αυξημένη συμμετοχή του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή. Αυξημένη συμμετοχή των στοχαστικών ΑΠΕ (κυρίως των αιολικών), δυσκολία συνεργασίας των εγκατεστημένων μονάδων λιγνίτη σε αυξομειώσεις της ζήτησης. Υψηλό ποσοστό υπέργηρων λιγνιτικών μονάδων χαμηλής απόδοσης, αλλά με μηδενικό κόστος απόσβεσης. Μη ρυθμιζόμενα τιμολόγια, συνθήκες ανταγωνισμού των παραγωγών ενέργειας. Επιβάρυνση της λιγνιτικής kwh με τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων. Συνθήκες και οικονομικό περιβάλλον ασφυκτικής δημοσιονομικής πίεσης. Συμμετοχή ιδιωτών στην εξόρυξη λιγνίτη και στη λειτουργία λιγνιτικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Απ όλα τα παραπάνω, αναδύεται το εύλογο ερώτημα, του κατά πόσο οι συνθήκες αυτές θα διαμορφώσουν ένα θετικό περιβάλλον, το οποίο θα επιτρέψει μια ομαλή μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας σε καθεστώς χαμηλής λιγνιτικής εξάρτησης, κυρίως μετά το 2021, όταν και θα έχει μειωθεί σημαντικά η λιγνιτική παραγωγή στην περιοχή μας. Ιδιαίτερα μάλιστα, όταν οι επενδύσεις στο χώρο της ενέργειας και η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού δεν θα αποτελούν πλέον υπόθεση των κρατικών μονοπωλίων, αλλά πεδίο ανταγωνισμού των αγορών. Επιπλέον αυτών, τα παραπάνω δεδομένα υπογραμμίζουν την αρχική υπόθεση εργασίας, ότι το μέγεθος των λιγνιτικών αποθεμάτων αποτελεί αναγκαία αλλά μη ικανή συνθήκη στην προσπάθεια οριοθέτησης της μεταλιγνιτικής εποχής.

12 11 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας 4. Οριοθέτηση και τεκμηρίωση του όρου «Μεταλιγνιτική Εποχή», για τη Δυτική Μακεδονία Η προσπάθεια ορισμού αλλά και χρονικής οριοθέτησης της μεταλιγνιτικής εποχής στον ενεργειακό άξονα της Δυτικής Μακεδονίας, είναι σίγουρα μια πολυδιάστατη και πολύπλευρη υπόθεση. Υπάρχουν μια σειρά από κρίσιμους παράγοντες, οι οποίοι συνδιαμορφώνουν το πλαίσιο της συζήτησης, αναφορικά με το πως προσδιορίζεται, πως εξελίσσεται χρονικά και πως αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η μεταλιγνιτική εποχή. Η ανάπτυξη της λιγνιτικής βιομηχανίας στη Δυτική Μακεδονία, ακολούθησε μια συγκεκριμένη διαδρομή, η οποία σε γενικές γραμμές δεν διαφέρει από αυτή των άλλων χωρών παραγωγών στερεών ορυκτών καυσίμων. Φάση 1 Φάση 2 Φάση 3 Χαρακτηριστικά Αρχή της μονοδιάστατης ανάπτυξης. Αλλοίωση των χαρακτηριστικών τοπικού συγκριτικού πλεονεκτήματος. Συνθήκες αναπτυξιακής παθογένειας. Ενδεικτικός χρονικός προσδιορισμός για τη Δυτική Μακεδονία ΧΧ Πίνακας 1: Φάσεις συμβίωσης λιγνιτικής βιομηχανίας και τοπικών κοινωνίας Αναλυτικά, η εξέλιξη των τριών φάσεων για την περιοχή μας, έχει ως ακολούθως: Φάση 1: Αρχή της μονοδιάστατης ανάπτυξης Στη φάση αυτή, τα λιγνιτικά αποθέματα εξορύσσονται με ταχείς ρυθμούς, το εγχείρημα εκβιομηχάνισης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, διαμορφώνοντας για την ευρύτερη περιοχή συνθήκες σημαντικού συγκριτικού πλεονεκτήματος, το οποίο καθορίζει το σύνολο σχεδόν της περιφερειακής αναπτυξιακής πορείας.

13 12 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Λιγνιτικά Αποθέματα Εγχείρημα Εκβιομηχάνισης ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Ραγδαία επαγγελματική κινητικότητα τοπικού πληθυσμού. Επέκταση της χωρικής εμβέλειας σε γειτνιάζοντες πληθυσμούς. Περιορισμός ή εξάλειψη παραδοσιακών επαγγελμάτων, δεξιοτήτων και ειδικεύσεων. Σχήμα 4.1 : Αρχή της μονοδιάστατης ανάπτυξης (Φάση 1). Περιορίζονται σημαντικά παραδοσιακές επαγγελματικές δραστηριότητες (π.χ. αγρότες γίνονται ανειδίκευτοι βιομηχανικοί εργάτες). Το τοπικό εργατικό δυναμικό δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της λιγνιτικής βιομηχανίας. Εμφανίζεται σημαντική κινητικότητα εργατικού δυναμικού από όμορες και μη περιοχές. Διαμορφώνονται συνθήκες υψηλού βιοτικού επιπέδου, οι οποίες συμπαρασύρουν όλες τις οικονομικές δραστηριότητες της περιοχής (ενοίκια, κόστος ακινήτων, παροχή υπηρεσιών κλπ). Η αναπτυξιακή εξειδίκευση εδραιώνεται. Φάση 2: Αλλοίωση των χαρακτηριστικών του τοπικού συγκριτικού πλεονεκτήματος Στη δεύτερη φάση, εξωτερικοί αλλά και εσωτερικοί παράγοντες, αλλοιώνουν τα χαρακτηριστικά του συγκριτικού τοπικού πλεονεκτήματος. Η χρόνια εξειδίκευση γύρω από τη λιγνιτική βιομηχανία, χωρίς εναλλακτικούς διεξόδους, δημιουργεί ασφυκτικό πλαίσιο στην αναπτυξιακή πορεία της ευρύτερης περιοχής. Η είσοδος ανταγωνιστικών καυσίμων στο εθνικό ενεργειακό μίγμα και η αδυναμία της δεσπόζουσας εταιρείας να παρακολουθήσει και να προσαρμοστεί έγκαιρα τις εξελίξεις, διευρύνουν το πρόβλημα και αποδυναμώνουν τις προοπτικές [7].

14 13 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Ισχυρή εξάρτηση της τοπικής αγοράς εργασίας από τη λιγνιτική βιομηχανία Ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στο κόστος παραγωγής Είσοδος ανταγωνιστικών καυσίμων στο εθνικό ενεργειακό μίγμα Αδυναμία προσαρμογής στις σύγχρονες απαιτήσεις Δημιουργία ασφυκτικού πλαισίου στην αναπτυξιακή πορεία της περιοχής Έλλειψη Επιχειρηματικής Καινοτομίας και Στοχευμένης Έρευνας Συνθήκες Μονοκαλλιέργειας και Μονοειδίκευσης Συνθήκες Αναπτυξιακής Παθογένειας Έλλειψη Εθνικής Πολιτικής για τους Λιγνίτες Σχήμα 4.2 : Αλλοίωση των χαρακτηριστικών του τοπικού συγκριτικού πλεονεκτήματος Συνθήκες Αναπτυξιακής Παθογένειας (Φάσεις 2 & 3). Η αγορά εργασίας εμφανίζεται τρομερά ευάλωτη στις επιλογές της λιγνιτικής βιομηχανίας, ενώ η έλλειψη καινοτομίας και το μακροχρόνιο περιβάλλον χαμηλής ανταγωνιστικότητας εντείνουν το πρόβλημα. Το τοπικό συγκριτικό πλεονέκτημα έχει αλλοιωθεί σε σημαντικό βαθμό. Φάση 3: Συνθήκες Αναπτυξιακής Παθογένειας Στη φάση αυτή, το συγκριτικό τοπικό πλεονέκτημα έχει μετατραπεί σχεδόν πλήρως, σε αναπτυξιακή παθογένεια. Έτσι, με έντονους ρυθμούς δημιουργείται πλεονάζον εργατικό δυναμικό, το οποίο κινείται προς εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση. Η βιομηχανία λιγνίτη μάλλον αδυνατεί να χρηματοδοτήσει νέες λιγνιτικές μονάδες, αδυνατεί να δώσει ρυθμό και ώθηση στην αναπτυξιακή προοπτική

15 14 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας της τοπικής οικονομίας. Η βιομηχανία λιγνίτη στερείται ΟΡΑΜΑΤΟΣ και δεν αποτελεί πλέον ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ. Η αναπτυξιακή παθογένεια έχει εδραιωθεί, οπότε η Μεταλιγνιτική Εποχή γίνεται ανιχνεύσιμη με τον πλέον βιωματικό τρόπο. Σύμφωνα επομένως με τα μέχρι τώρα δεδομένα, το 2002 αποτέλεσε κομβικό σημείο στη λιγνιτική παραγωγή της περιοχής μας. Έκτοτε, η παραγωγή βαίνει μειούμενη, ενώ το 2021 (σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα απόσυρσης των λιγνιτικών μονάδων), αναμένεται μια σχεδόν κάθετη μείωση της παραγωγής με ισχυρή επίπτωση στην απώλεια θέσεων εργασίας και εισοδημάτων. Παράλληλα, αποτελεί πραγματικότητα για την περιοχή μας, το γεγονός ότι η λιγνιτική βιομηχανία συνεισφέρει όλο και λιγότερο καθοριστικά στην τοπική απασχόληση και κυρίως σε νέες θέσεις εργασίας, ακόμη και εποχιακής απασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν ληφθούν μέτρα και δεν ασκηθούν πολιτικές, που το 2021 να είναι σε πλήρη εξέλιξη, έτσι ώστε να δράσουν ως αναπτυξιακές σφήνες οι οποίες θα σταθεροποιήσουν την τοπική οικονομία λόγω της ισχυρής μείωσης της λιγνιτικής παραγωγής, τότε η περιοχή μας θα οδηγηθεί σε μη αναστρέψιμη αναπτυξιακή παθογένεια. Έστω και κατά συνθήκη, εκτιμάται ότι η έναρξη της μεταλιγνιτικής εποχής οριοθετείται στο έτος 2002 και ολοκληρώνεται το Θεωρώντας βέβαια ως μεταλιγνιτική εποχή, το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η εκμετάλλευση του λιγνίτη διατηρεί την απαραίτητη δυναμική, προκειμένου να στηρίξει βιώσιμα και κατά τον ομαλότερο δυνατό τρόπο [7], την είσοδο της Δυτικής Μακεδονίας σε καθεστώς χαμηλής λιγνιτικής εξάρτησης. 5. Μέτρα και πολιτικές επιβράδυνσης της μεταλιγνιτικής περιόδου Τα αποθέματα λιγνίτη και κυρίως τα οικονομικά απολήψιμα, αποτελούν έναν κρίσιμο, αλλά όχι τον κυρίαρχο παράγοντα στην προσπάθεια οριοθέτησης της μεταλιγνιτικής εποχής. Οι αναδυόμενες τεχνολογικές εξελίξεις και πρακτικές, όπως για παράδειγμα η εκτεταμένη μικτή καύση λιγνίτη βιομάζας και κυρίως η λειτουργία θερμοηλεκτρικών μονάδων με υψηλό βαθμό απόδοσης, μπορούν να παρατείνουν το συνολικό χρόνο αξιοποίησης των δεδομένων οικονομικά εκμεταλλεύσιμων λιγνιτικών αποθεμάτων.

16 15 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Από την άλλη πλευρά, η εκτεταμένη είσοδος ανταγωνιστικών καυσίμων στην ηλεκτροπαραγωγή και η πίεση των αυστηρών περιβαλλοντικών περιορισμών, με παράλληλη οικονομική αδυναμία τεχνολογικής προσαρμογής και αναβάθμισης των λιγνιτικών μονάδων, θα οδηγήσει σαφέστατα σε μια πρώιμη έως και βίαια κλιμακούμενη μεταλιγνιτική εποχή, πολύ πριν εξαντληθούν τα απολήψιμα αποθέματα [7]. Σε κάθε περίπτωση όμως, υπάρχουν διαθέσιμα μια σειρά από μέτρα, παρεμβάσεις και πρακτικές, οι οποίες μπορούν να μετατοπίσουν σημαντικά τα χρονικά όρια εισόδου της περιοχής μας σε καθεστώς χαμηλής λιγνιτικής εξάρτησης, αλλά και να διασφαλίσουν μια ομαλή και βιώσιμη μετάβαση σε καθεστώς μεταλιγνιτικής εποχής. Ενδεικτικά, αναφέρονται τα εξής: 1) ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΛΙΓΝΙΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Οι βαθμοί απόδοσης των λιγνιτικών μονάδων στον ενεργειακό άξονα της Δυτικής Μακεδονίας βρίσκονται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα (25-34%), συγκριτικά με μονάδες σύγχρονης τεχνολογίας, οι οποίες επιτυγχάνουν αποδόσεις 38-40% [7]. Το 2013, περίπου το 40% της εγκατεστημένης ισχύος στην περιοχή θα έχει ξεπεράσει τα 30 χρόνια λειτουργίας. Επιπλέον, πέραν της χαμηλής απόδοσης των εγκατεστημένων λιγνιτικών μονάδων, η οποία αντανακλά σε μια αυξημένη κατανάλωση καυσίμου αλλά και υψηλών επιπέδων εκπομπών ρύπων, οι υπάρχουσες μονάδες εμφανίζουν αυξημένη τεχνική δυσκολία να προσαρμόζονται σε αυξομειώσεις των φορτίων ζήτησης. Σε βάθος δεκαετίας, με δεδομένη την αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα, αλλά και την τάση για αποκεντρωμένη παραγωγή, η κατασκευή σύγχρονων λιγνιτικών μονάδων διαγράφεται περισσότερο από επιτακτική. Οι υπάρχουσες λιγνιτικές μονάδες μπορούν να μεταβάλουν το φορτίο τους σε ένα πολύ μικρό εύρος ισχύος, αλλά και με έναν ρυθμό, ο οποίος δεν ξεπερνά τα 10-12MW ανά λεπτό. Αντίθετα, οι σύγχρονες μονάδες έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν μέσα σε ένα μεγάλο εύρος της εγκατεστημένης ισχύος τους και κυρίως, να το μεταβάλουν με ρυθμό που ξεπερνά τα 30MW ανά λεπτό [9]. Αυτό τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές σε ένα περιβάλλον με υψηλή διαφοροποίηση σε ηλεκτροπαραγωγικές πηγές και έντονου ανταγωνισμού. 2) ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ ΛΙΓΝΙΤΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

17 16 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Η αξιοποίηση του φυσικού αερίου στους υπάρχοντες θερμικούς λιγνιτικούς σταθμούς μπορεί να γίνεται πρωτίστως κατά τη φάση εκκίνησης των μονάδων, υποκαθιστώντας με τον τρόπο αυτό το σημαντικά ακριβότερο και ρυπογόνο πετρέλαιο. Παράλληλα, μπορεί να υποκαθίσταται λιγνίτης σε ποσοστό 15-20%, όταν η ποιότητα του λιγνίτη είναι χαμηλή, αλλά και σε περιπτώσεις που εκδηλώνονται εκτεταμένα περιβαλλοντικά επεισόδια. Επιπλέον, για τις νεότερες μονάδες της περιοχής υπάρχει η τεχνική δυνατότητα προένταξης αεροστροβίλου με καύσιμο φυσικό αέριο, λειτουργώντας συνδυαστικά με το υπάρχον κύκλωμα ατμοστροβίλου. Βέβαια, βασική προϋπόθεση είναι η έλευση φυσικού αερίου στη Δυτική Μακεδονία [6]. 3) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CCS) Λόγω της γενικότερης οικονομικής ύφεσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) κινούνται σήμερα σε σχετικά χαμηλά επίπεδα και αναμένεται να αυξηθούν με χαμηλό ρυθμό, μέχρι τα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας. Μετά όμως το 2020 και κυρίως λόγω της κλιμακούμενης μείωσης των αδειών εκπομπών που θα προσφέρονται προς δημοπράτηση, οι τιμές θα αυξηθούν σημαντικά και προβλέπεται να διαμορφωθούν στα ευρώ ανά τόνο CO 2. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει ακόμη και τη σειρά με την οποία θα γίνεται η φόρτιση των μονάδων στην Ημερήσια Αγορά, να μειώσει σημαντικά την κερδοφορία των λιγνιτικών μονάδων και κυρίως να δράσει αποτρεπτικά σε κάθε επιχειρηματική σκέψη για επένδυση σε καινούργιο λιγνιτικό δυναμικό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας το σημαντικό ρόλο των ορυκτών στερεών καυσίμων στην ηλεκτροπαραγωγή, προωθεί και επενδύει σε υποδομές μεταφοράς CO 2. Προβλέπεται η δημιουργία υποδομών μεταφοράς, οι οποίες το 2030 εκτιμάται ότι θα έχουν τη δυνατότητα μεταφοράς 50 εκατομμυρίων τόνων CO 2 σε ένα δίκτυο μήκους χιλιομέτρων. Η Χώρα μας, μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που στηρίζεται σημαντικά στα ορυκτά στερεά καύσιμα, δεν πρέπει να μείνει εκτός των εξελίξεων. Η διατήρηση του λιγνίτη ως κυρίαρχου καυσίμου στην εθνική ηλεκτροπαραγωγή, προϋποθέτει την υιοθέτηση των τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS).

18 17 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας 4) ΣΤΡΟΦΗ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CCU) Πέραν των τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης του CO 2, ιδιαίτερα ελκυστικές εμφανίζονται οι αναδυόμενες τεχνολογίες που στοχεύουν στη δέσμευση και αξιοποίησή του, γνωστές διεθνώς ως Carbon Capture and Utilization (CCU). H συγκεκριμένη τεχνολογία προσφέρει δυνατότητες και εφαρμογές προστιθέμενης αξίας του CO 2, που δεσμεύεται σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Είναι μάλιστα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό ότι άκρως ανταγωνιστικές πρακτικές έχουν αναπτυχθεί από ελληνικά ερευνητικά ινστιτούτα. Η ερευνητική ομάδα του Καθηγητή Αθανάσιου Κωνσταντόπουλου, προέδρου του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), πέτυχε τη διάσπαση νερού και διοξειδίου του άνθρακα με τη χρήση του ηλιακού αντιδραστήρα HYDROSOL, παράγοντας υδρογόνο (Η 2 ) και μονοξείδιο του άνθρακα (CO). Τα δύο τελευταία, αποτελούν πρώτες ύλες για την παραγωγή υδρογονανθράκων, βασικού συστατικού ορισμένων καυσίμων, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Τα νέα «ηλιακά καύσιμα» θεωρούνται τα καύσιμα του μέλλοντος, καθώς λειτουργούν όπως το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο, ωστόσο, έχουν ανεξάντλητη ενεργειακή δυνατότητα και δεν δημιουργούν καυσαέρια. Αυτοί είναι και μερικοί από τους λόγους για τους οποίους η ερευνητική ομάδα του κ. Κωνσταντόπουλου, έλαβε το 2007 το Βραβείο Ντεκάρτ (Descartes), το σπουδαιότερο ευρωπαϊκό επιστημονικό βραβείο. 5) ΕΞΩΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΙΓΝΙΤΗ ΣΕ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ Η αναδυόμενη τάση στην αξιοποίηση των στερεών ορυκτών καυσίμων, κάτω από το βάρος των περιβαλλοντικών πιέσεων αλλά και της στενότητας των αποθεμάτων πετρελαίου, οδηγεί πολλές χώρες στην αξιοποίηση του άνθρακα και του λιγνίτη για παραγωγή καυσίμων κίνησης. Ιδιαίτερα για την περιοχή μας, συνδυάζοντας μια μονάδα ρευστοποιημένης κλίνης της τάξης των 50MW, η οποία θα τροφοδοτείται κυρίως με λιγνίτη αλλά και με βιομαζικά καύσιμα, η μονάδα πολυπαραγωγής (poly-generation) θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια, μεθανόλη, καύσιμα κίνησης και υδρογόνο, με ένα πολύ χαμηλό συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ακόμη και όταν εξαντληθούν τα αποθέματα

19 18 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας λιγνίτη της Δυτικής Μακεδονίας, μέσα στα επόμενα 40 περίπου χρόνια, η υψηλή προστιθέμενη αξία των προϊόντων που θα παράγονται, η απόκτηση τεχνογνωσίας, καθώς και η μετάβαση σε παραγωγή μεγάλης κλίμακας, δικαιολογούν την οικονομικότητα της μεταφοράς λιγνιτών μέσω σιδηροδρόμων από τις γειτονικές χώρες (Σκόπια, Αλβανία, Σερβία) και σίγουρα από Ελασσόνα και Δράμα. Όλα τα παραπάνω απαιτούν μια ξεκάθαρη και συνεκτική εθνική ενεργειακή πολιτική. Δεν μπορούν να υλοποιηθούν με «ήξεις - αφίξεις» και με γνώμονα τις προσωπικές προσλαμβάνουσες των εκάστοτε Υπουργών, αναφορικά με τη σημασία των εθνικών ενεργειακών πόρων. Απαιτούν και προϋποθέτουν προγραμματισμό και συμπληρωματικότητα δράσεων από την πλευρά των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών. Απαιτούν αναπτυξιακό όραμα, εξωστρέφεια και τεκμηριωμένη διάθεση ανάληψης των ευθυνών μας απέναντι στο μέλλον.

20 19 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας 6. Συμπεράσματα Υπάρχουν ευδιάκριτα χαρακτηριστικά και σαφείς ενδείξεις ότι η Δυτική Μακεδονία έχει εισέλθει σε καθεστώς μεταλιγνιτικής εποχής. Με σημείο κορύφωσης το έτος 2002, η παραγωγή λιγνίτη βαίνει έκτοτε συνεχώς μειούμενη. Εμφανίζεται δυστοκία στην κατασκευή σύγχρονων λιγνιτικών μονάδων, ο λιγνίτης δεν αποτελεί κυρίαρχη εθνική ενεργειακή επιλογή, προγραμματίζεται η απόσυρση σημαντικού μέρους της εγκατεστημένης λιγνιτικής ισχύος, η λιγνιτική βιομηχανία επιδρά όλο και λιγότερο καθοριστικά στην τοπική απασχόληση. Το μέγεθος των λιγνιτικών αποθεμάτων αποτελεί αναγκαία αλλά μη ικανή συνθήκη στην προσπάθεια οριοθέτησης της μεταλιγνιτικής εποχής. Η εκμετάλλευση των διαθέσιμων οικονομικά εκμεταλλεύσιμων αποθεμάτων, θα πραγματοποιηθεί στο μέλλον σε συνθήκες εντελώς διαφορετικές από αυτές των προηγούμενων δεκαετιών. Το περιβάλλον αυτό θα χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη είσοδο ανταγωνιστικών καυσίμων, μεγάλη διείσδυση των στοχαστικών ΑΠΕ, επιβάρυνση της λιγνιτικής παραγωγής με τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων, υψηλό ποσοστό υπέργηρων λιγνιτικών μονάδων και ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον. Επιπλέον, οι όποιες μελλοντικές επενδύσεις σε λιγνιτική παραγωγή, δεν θα είναι πλέον υπόθεση των κρατικών καθετοποιημένων εταιρειών, αλλά πεδίο ανταγωνισμού των αγορών και των επενδυτικών ρίσκων που θα κληθούν να αναλάβουν οι ιδιώτες επενδυτές. Βάσει αυτών των δεδομένων, η έναρξη της μεταλιγνιτικής εποχής οριοθετείται στο έτος 2002 και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2021, όταν και αναμένεται μια σχεδόν κάθετη μείωση της παραγωγής, με ισχυρή επίπτωση στην απώλεια θέσεων εργασίας και εισοδημάτων για την τοπική κοινωνία. Θεωρώντας βέβαια ως μεταλιγνιτική εποχή, το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η εκμετάλλευση του λιγνίτη διατηρεί την απαραίτητη δυναμική, έτσι ώστε να στηρίξει βιώσιμα την είσοδο της Δυτικής Μακεδονίας σε καθεστώς χαμηλής λιγνιτικής εξάρτησης και εναλλακτικών αναπτυξιακών διεξόδων. Η κατασκευή σύγχρονων λιγνιτικών μονάδων, η έλευση του φυσικού αερίου στη Δυτική Μακεδονία, η αξιοποίηση των τεχνολογιών δέσμευσης, αποθήκευσης και αξιοποίησης του CO 2, αλλά και η εκμετάλλευση του λιγνίτη σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, αποτελούν αναγκαία και ικανή συνθήκη, όχι μόνο να διασφαλίσουν

21 20 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας την παραμονή του ως κυρίαρχου καυσίμου στην ηλεκτροπαραγωγή, αλλά να οριοθετήσουν μια νέα ενεργειακή εποχή για τη Δυτική Μακεδονία. Κοζάνη, Οκτώβριος 2012 Για τη Δ.Ε. του ΤΕΕ/Τμήματος Δυτικής Μακεδονίας Ο Πρόεδρος Κακάλης Αθανάσιος Σημείωση: Το παρόν κείμενο αποτελεί απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του Τμήματος Δυτικής Μακεδονίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Αποτελεί το πρώτο παραδοτέο της Ομάδας Εργασίας που αφορά τη διαδικασία αντιμετώπισης και προσαρμογής στη μεταλιγνιτική περίοδο της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, το οποίο επιμελήθηκαν οι παρακάτω συνάδελφοι Διπλωματούχοι Μηχανικοί: 1. Κακάλης Αθανάσιος 2. Μαυροματίδης Δημήτρης 3. Καρλόπουλος Ευάγγελος 4. Μουταφίδου Σουλτάνα

22 21 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Παράρτημα I Σχέδιο απόσυρσης των λιγνιτικών μονάδων, στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Ημερομηνία Απόσυρσης Μονάδα ΑΗΣ Καθαρή Δυναμικότητα [MW] Ημερομηνία Έναρξης Λειτουργίας Αρχική (παλιά) Σύμφωνα με το στόχο: Νέα (χωρίς επένδυση) Παρατηρήσεις - Σχόλια ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 1 274, ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 2 274, ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 3 283, Περιορίζονται στις ώρες λειτουργίας , λόγω των περιορισμών των λιγνιτικών μονάδων (IPPC). Καμινάδα 1 Μονάδες 1 & 2. Καμινάδα 2 Μονάδες 3 & 4. ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 4 283, ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 5 342, Μετά το Υπόκεινται σε διερεύνηση για αποθείωση. ΑΜΥΝΤΑΙΟ 1 273, Περιορίζονται στις ώρες λειτουργίας 2016 ΑΜΥΝΤΑΙΟ 2 273, (μονή καμινάδα). ΜΕΛΙΤΗ 289, Μετά το 2040 Μετά το 2040 ΚΑΡΔΙΑ 1 275, ΚΑΡΔΙΑ 2 275, ΚΑΡΔΙΑ 3 280, Περιορίζονται στις ώρες λειτουργίας (4 ξεχωριστές καμινάδες). ΚΑΡΔΙΑ 4 280, ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 1 64, Αποσύρθηκε. ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 2 116, ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 3 116, ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 4 274, ΛΙΠΤΟΛ 1 30, ΛΙΠΤΟΛ 2 8,

23 22 Προσδιορισμός και οριοθέτηση της μεταλιγνιτικής εποχής, για το Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας Αναφορές [1] Hubbert's Peak Oil Theory, [2] The Hubbert Peak for World Oil, [3] Brandt, A. R., «Τesting Hubbert», Energy Policy 35 (5): , [4] Tariel Mórrígan, «Peak energy, climate change, and the collapse of global civilisation: the current peak oil crisis, Global Climate Change», Human Security & Democracy, UCSB, [5] Global coal production outlooks based on a logistic model, Mikael Höök1, Werner Zittel, Jörg Schindler, Kjell Aleklett1,2010. [6] «Παρόν και μέλλον της ηλεκτροπαραγωγής στο Ενεργειακό Κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας», ΤΕΕ / Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας, Ιούνιος [7] «Ο ρόλος και η προοπτική της Δυτικής Μακεδονίας στην ηλεκτροπαραγωγή της Χώρας, στα πλαίσια του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού», ΤΕΕ / Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας, Μάρτιος [8] «Εκτίμηση του κόστους μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας σε καθεστώς χαμηλής λιγνιτικής παραγωγής», ΤΕΕ / Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας, Ιούλιος [9] EURACOAL, «Coal industry across Europe 2001», ISSN [10] Προτεραιότητες για την ενεργειακή υποδομή για το 2020 και μετέπειτα - Προσχέδιο για ενοποιημένο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο, COM (2010) 677 τελικό, Βρυξέλλες, 2010.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες. Λιγνίτης Εθνικό Καύσιμο. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης

Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες. Λιγνίτης Εθνικό Καύσιμο. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες Εισήγηση του Νομάρχη Κοζάνης Γιώργου Δακή Λιγνίτης Εθνικό Καύσιμο Νομός Κοζάνης η Ενεργειακή Καρδιά της Ελλάδος Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης Λιγνίτης Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΠΌ ΤΗ ΔΕΗ Α.Ε. ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΔΙΟΝ. Γ. ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΩΝ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΔΕΗ Α.Ε. Αύγουστος 09

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των στερεών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια αγορά ενέργειας τον 21 ο αιώνα

Ο ρόλος των στερεών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια αγορά ενέργειας τον 21 ο αιώνα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Ο ρόλος των στερεών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια αγορά ενέργειας τον 21 ο αιώνα Κ. Β. ΚΑΒΟΥΡΙΔΗΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης, Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λ ιγνιτικό Κ έντρο υτικής Μ ακεδονίας Χρήστος Δαβάκος Διευθυντής ΛΚΔΜ ΔEH A.E./ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΥΧΕΙΩΝ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λιγνιτικών Κοιτασμάτων Δυτική Μακεδονία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050

Μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός: Όραμα βιωσιμότητας για την Ε λλάδα τ ου 2050 Μακροχρόνιος σχεδιασμός: ενεργειακός Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα Πλαίσιο Το ενεργειακό μίγμα της χώρας να χαρακτηριστεί ιδανικό απέχει από Οιπολιτικέςγιατηνενέργειαδιαχρονικά απέτυχαν Στόχος WWF

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΑΣΙΣ ΑΕ: «ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΣΤΟΧΕΥΣΕΙΣ» ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (Η/Ε). Σύμφωνα με μελέτη που εκπόνησε η ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Πίνακας Αποδεκτών

Προς: Πίνακας Αποδεκτών Κοζάνη, 31-7-2015 Αρ. Πρωτ. : 605 Πληροφορίες : Πέτρος Αλμπάνης Προς: Πίνακας Αποδεκτών Θέμα : Παρέμβαση ΤΕΕ/ΤΔΜ για την τηλεθέρμανση Πτολεμαΐδας Πριν από πενήντα χρόνια, το έτος 1965, ξεκίνησε την λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΛΙΓΝΙΤΙΚΗΠΕΡΙΟΔΟ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΛΙΓΝΙΤΙΚΗΠΕΡΙΟΔΟ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΛΙΓΝΙΤΙΚΗΠΕΡΙΟΔΟ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Γιώργος Αμανατίδης Γενικός Διευθυντής Αναπτυξιακής Δυτικής Μακεδονίας Α.Ε. - ΑΝΚΟ Αθήνα, Πολιτιστικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές κινήσεις του ΔΕΣΦΑ για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας

Στρατηγικές κινήσεις του ΔΕΣΦΑ για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας Στρατηγικές κινήσεις του ΔΕΣΦΑ για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας Γράφει η Ευσταθία Χρυσοβέργη, Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου 2014 Το epixeiro.gr εξασφάλισε μια επίσκεψη στα γραφεία ενός από τους καίριους

Διαβάστε περισσότερα

Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης. στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του

Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης. στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του 14/2/2012 Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ-ΤΔΜ σχετικά με το κόστος θέρμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στην Ενέργεια και στις Μεταφορές

Νέες Τεχνολογίες στην Ενέργεια και στις Μεταφορές Νέες Τεχνολογίες στην Ενέργεια και στις Μεταφορές Δρ. Σπύρος Κιαρτζής Διευθυντής Εναλλακτικών Πηγών Ενέργειας & Νέων Τεχνολογιών Αθήνα 13 Νοεμβρίου 2014 Μία ματιά προς τα εμπρός... Η πρόκληση της κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμιζόμενα τιμολόγια σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας

Ρυθμιζόμενα τιμολόγια σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Ρυθμιζόμενα τιμολόγια σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας Καθ. Νίκος Χατζηαργυρίου Αντιπρόεδρος και Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος ΙΕΝΕ, 2 η Εβδομάδα Ενέργειας 13 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής

Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Ανάπτυξη νέας γενιάς σταθµών Ηλεκτροπαραγωγής υνατότητες προσαρµογής υφιστάµενων Μονάδων ΕΗ I. ΚΟΠΑΝΑΚΗΣ Α. ΚΑΣΤΑΝΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δ. Παπακωνσταντίνου, Δρ. Δ. Κανελλόπουλος. Αθήνα 31 Μαρτίου 2006 Δ/ΝΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1

Δρ. Δ. Παπακωνσταντίνου, Δρ. Δ. Κανελλόπουλος. Αθήνα 31 Μαρτίου 2006 Δ/ΝΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1 Δρ. Δ. Παπακωνσταντίνου, Δρ. Δ. Κανελλόπουλος Διευθυντής ΔΣΠ Τομεάρχης ΔΣΠ Αθήνα 31 Μαρτίου 2006 Δ/ΝΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 1 Περιεχόμενο παρουσίασης Στρατηγική της ΔΕΗ για την Κλιματική Αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικά την Εθνική Οικονομία. Δευτέρα 13 Ιανουαρίου 2014, Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια, Αθήνα

Δυναμικά την Εθνική Οικονομία. Δευτέρα 13 Ιανουαρίου 2014, Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετάνια, Αθήνα ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ «INVESTING IN ENERGY 2014», REGIONAL ENERGY OUTLOOK: REGIONAL COOPERATION, SECURITY OF SUPPLY Τίτλος Ομιλίας : ΔΕΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά

Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Νομοθετικές ρυθμίσεις για φωτοβολταϊκά Ποιος υποσκάπτει την ανάπτυξη; Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Πρόεδρος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών 19 Δεκεμβρίου 2012 ΣΕΦ: το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΧΑΛΚΙ Α 10/04/2009 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΡΑΧΙΩΤΗΣ ΜΕΛΟΣ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝ ΕΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΠΕ Σε ολόκληρο τον κόσµο

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

Καθαρές εναλλακτικές στην Πτολεμαΐδα V

Καθαρές εναλλακτικές στην Πτολεμαΐδα V ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Καθαρές εναλλακτικές στην Πτολεμαΐδα V Eναλλακτικές λύσεις στη σχεδιαζόμενη μονάδα της ΔΕΗ Πτολεμαΐδα V ΣΥΝΟΨΗ Το αντικείμενο της παρούσας έκθεσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟ ΕΜΠ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟ ΕΜΠ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟ ΕΜΠ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΤΜΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΩΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΤΟΥ ΕΜΠ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ε. Κακαράς,

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ

2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ 1. Τηλεθέρμανση / Τηλεψύξη: Ευρωπαϊκή οδηγία 2. Γεωθερμία Χαμ. Ενθ.: Πρόταση αξιοποίησης ΔΗΜ. ΜΟΙΡΑΣ, ΗΛ/ΓΟΣ ΜΗΧ/ΚΟΣ ΕΜΠ ΔΝΤΗΣ ΤΟΜΕΑ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΟΜΙΛΟΣ Περιοχή τηλεθέρμανσης 2009 ΣΗΘΥΑ: : 16

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

BIGPOWER ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΕΡΓΑ

BIGPOWER ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΕΡΓΑ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία δραστηριοποιείται στο χώρο των ΑΠΕ και διαθέτει επιστημονικό προσωπικό καταρτισμένο πάνω σε όλες τις τεχνολογίες παραγωγής. Είναι σε θέση να αναλάβει ενεργειακά έργα όλων των τεχνολογιών,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 2001-2010 Σε εφαρµογή του άρθρου 3 του νόµου 2773/1999 (ΦΕΚ Α 286-22/12/99) περί «Απελευθέρωσης αγοράς ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικό Πρόγραμμα της Γενικής Διεύθυνσης Παραγωγής Φώτιος Ε. Καραγιάννης Διευθυντής ΔΜΚΘ

Επενδυτικό Πρόγραμμα της Γενικής Διεύθυνσης Παραγωγής Φώτιος Ε. Καραγιάννης Διευθυντής ΔΜΚΘ Επενδυτικό Πρόγραμμα της Γενικής Διεύθυνσης Παραγωγής Φώτιος Ε. Καραγιάννης Διευθυντής ΔΜΚΘ Αθήνα, 24 1 2013 Αποστολή της Γενικής Διεύθυνσης Παραγωγής (ΓΔ/Π) Η λειτουργία και συντήρηση των Θερμοηλεκτρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ηλεκτροπαραγωγής και χρησιμοποίησης εναλλακτικών καυσίμων στη Δυτική Μακεδονία

Προοπτικές ηλεκτροπαραγωγής και χρησιμοποίησης εναλλακτικών καυσίμων στη Δυτική Μακεδονία Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε. Προοπτικές ηλεκτροπαραγωγής και χρησιμοποίησης εναλλακτικών καυσίμων στη Δυτική Μακεδονία Φλώρινα, 26 Μαΐου 2010 Χ. Παπαπαύλου, Σ. Τζιβένης, Δ. Παγουλάτος, Φ. Καραγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ENERGYRES 2009 FORUM ΑΠΕ/ΕΞΕ Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009 ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΣΣΗΘ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ.Σ. ΙΤΑ α.ε. Τί είναι η Συμπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών Σοφοκλής Πιταροκοίλης Μέλος ΔΣ ΣΕΦ 1 Ιουλίου 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το ενεργειακό πρόβλημα συνειδητοποιήθηκε όταν εμφανίστηκε η ενεργειακή κρίση του 1973.

Το ενεργειακό πρόβλημα συνειδητοποιήθηκε όταν εμφανίστηκε η ενεργειακή κρίση του 1973. Το ενεργειακό πρόβλημα συνειδητοποιήθηκε όταν εμφανίστηκε η ενεργειακή κρίση του 1973. Η συνειδητοποίηση του προβλήματος ήταν αποτέλεσμα : - του περιορισμού άντλησης και συνεπώς των ποσοτήτων διάθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 1: Εισαγωγή Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΤΕΕ, 8/11/2013 Ηλεκτρική ενέργεια, βιομηχανία, ανταγωνισμός,ανάπτυξη. Εισηγητής : Ζητούνης Θεόδωρος, MMM Tεχνικός διευθυντής ομίλου ΓΙΟΥΛΑ

Ημερίδα ΤΕΕ, 8/11/2013 Ηλεκτρική ενέργεια, βιομηχανία, ανταγωνισμός,ανάπτυξη. Εισηγητής : Ζητούνης Θεόδωρος, MMM Tεχνικός διευθυντής ομίλου ΓΙΟΥΛΑ Ημερίδα ΤΕΕ, 8/11/2013 Ηλεκτρική ενέργεια, βιομηχανία, ανταγωνισμός,ανάπτυξη Εισηγητής : Ζητούνης Θεόδωρος, MMM Tεχνικός διευθυντής ομίλου ΓΙΟΥΛΑ 1 Εισαγωγή θέματα 1. Εξέλιξη της Ελληνικής βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗMOΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ (ΔΕΦΑ) 2 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 14-15 ΜΑΡΤΊΟΥ 2013

ΔΗMOΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ (ΔΕΦΑ) 2 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 14-15 ΜΑΡΤΊΟΥ 2013 ΔΗMOΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ (ΔΕΦΑ) 2 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 14-15 ΜΑΡΤΊΟΥ 2013 ΔΕΦΑ Η Δημόσια Επιχείρηση Φυσικού Αερίου άρχισε τις εργασίες της τον Νοέμβριο του 2009. Το 100% των μετοχών της

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Σχεδίο Δράσης Αειφορικής Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η εμπειρία του Δήμου Αλεξανδρούπολης Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ραφαήλ Μωυσής Sc.D. Αντιπρόεδρος ΙΟΒΕ

Ραφαήλ Μωυσής Sc.D. Αντιπρόεδρος ΙΟΒΕ Η Ενέργεια και ο ρόλος της στο νέο αναπτυξιακό πρότυπο Ραφαήλ Μωυσής Sc.D. Αντιπρόεδρος ΙΟΒΕ Παρέμβαση στην Ημερίδα που συνδιοργανώνουν Το ΕΛΙΑΜΕΠ, η Κίνηση Πολιτών, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, το ΙΟΒΕ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. www.pvtrin.eu

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. www.pvtrin.eu ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία www.pvtrin.eu Με την πιστοποίηση PVTRIN μπορείτε να αποκτήσετε ανταγωνιστικό επαγγελματικό πλεονέκτημα σε μια διαρκώς αναπτυσσόμενη αγορά και να διακριθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Ζήσης Σαμαράς, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ Δημήτρης Μερτζής, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ

Καθ. Ζήσης Σαμαράς, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ Δημήτρης Μερτζής, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ Επιδεικτική λειτουργία μικρής κλίμακας κινητής μονάδας αεριοποίησης αγροτικών υπολειμμάτων για την αποκεντρωμένη συμπαραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού Καθ. Ζήσης Σαμαράς, Τμ. Μηχ. Μηχ. ΑΠΘ Δημήτρης Μερτζής,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

O Ρόλος του Άνθρακα στη Στρατηγική Παραγωγής της ΔΕΗ

O Ρόλος του Άνθρακα στη Στρατηγική Παραγωγής της ΔΕΗ 1 O Ρόλος του Άνθρακα στη Στρατηγική Παραγωγής της ΔΕΗ 1. Σύνοψη Κατά το τελευταίο διάστημα η ΔΕΗ δέχεται κριτική από διάφορες πλευρές για τη στρατηγική της να αναπτύξει ανθρακικές μονάδες εμπλουτίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος των λιγνιτικών Μονάδων στην. περαιτέρω ανάπτυξη του ηλεκτρικού συστήματος. στη χώρα μας

Ο Ρόλος των λιγνιτικών Μονάδων στην. περαιτέρω ανάπτυξη του ηλεκτρικού συστήματος. στη χώρα μας Ο Ρόλος των λιγνιτικών Μονάδων στην περαιτέρω ανάπτυξη του ηλεκτρικού συστήματος στη χώρα μας Κυρίες και Κύριοι, Ξεκινώντας θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά το ΙΕΝΕ που μου έδωσε την ευκαιρία να μπορέσω να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ. Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ. Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΣΧΥΣ Έξυπνος σχεδιασμός αρθρωτών UPS Με την απόκτηση της εταιρείας Newave Energy, καινοτόμος εταιρεία στον τομέα της αδιάλειπτης παροχής ισχύος (UPS) με βάση της την Ελβετία, η ΑΒΒ έχει

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης,

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης, ΙΕΝΕ : Ετήσιο 13ο Εθνικό Συνέδριο - «Ενέργεια & Ανάπτυξη 08» (12-13/11-Ίδρυμα Ευγενίδου) Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε Λεβητοστάσια και Εγκαταστάσεις Κλιματισμού Α. Ευθυμιάδης, ρ. Μηχανικός, ιπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

EXPOLINK 07. «Το. φυσικό αέριο στην Ελλάδα» ΗΜΕΡΙΔΑ. επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007

EXPOLINK 07. «Το. φυσικό αέριο στην Ελλάδα» ΗΜΕΡΙΔΑ. επιπτώσεις στο περιβάλλον. Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007 EXPOLINK 07 ΗΜΕΡΙΔΑ Σύγχρονες εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και επιπτώσεις στο περιβάλλον Θεσσαλονίκη 21 Απριλίου 2007 «Το φυσικό αέριο στην Ελλάδα» Σπύρος Παλαιογιάννης Χημικός, ΜΒΑ Αντιπρόεδρος ΙΕΝΕ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Draft for discussion purposes only

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Draft for discussion purposes only ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Draft for discussion purposes only 1 2 3 4 Οι κύριες αρµοδιότητες της ενδυναµωµένης Ρυθµιστικής Αρχής συνοψίζονται ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ

Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Εθνικοί Στόχοι και Πολιτική για την Προώθηση των ΑΠΕ Κωνσταντίνος Ξήχειλος Αν. Διευθυντής Υπηρεσίας Ενέργειας Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2015 Γραφεία

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Regional 2014-2020 1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015 Δράσεις Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης ΕΠ ΠΔΜ 2014-2020 Δρ Μουρατίδης Ηλίας Προϊστάμενος Μον. Α1 Προγρ/σμούκαι Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟΥ ΣΤΟΝ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Μιχάλης Παπαδόπουλος Ομ. Καθ. ΕΜΠ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟΥ ΣΤΟΝ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Μιχάλης Παπαδόπουλος Ομ. Καθ. ΕΜΠ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟΥ ΣΤΟΝ ΕΞΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μιχάλης Παπαδόπουλος Ομ. Καθ. ΕΜΠ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η συμβολή του ΕΜΠ στον εξηλεκτρισμό της χώρας: - Στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΗ ΚΑΙ CCS

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΗ ΚΑΙ CCS Γενική ιεύθυνση Παραγωγής ιεύθυνση Περιβάλλοντος «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΗ ΚΑΙ CCS» ΗΜΕΡΙ Α ΙΕΝΕ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΚΟΖΑΝΗΣ Β. ΤΣΑ ΑΡΗ ιευθύντρια Περιβάλλοντος Παραγωγής Πέµπτη 17 εκεµβρίου 2009, Κοζάνη 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΙΑΚΗ Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα βρίσκεται στο προσκήνιο ραγδαίων εξελίξεων προσελκύοντας επενδυτές από όλο τον κόσμο. Επένδυση στην Ηλιακή Ενέργεια Ένα Μέλλον Φωτεινό Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης Το γεωθερμικό πεδίο της Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του 21 Ιουνίου, 2008 Θόδωρος. Τσετσέρης Τι είναι η Γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια δημιουργείται από την αποθηκευμένη θερμότητα στο εσωτερικό της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα