ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ"

Transcript

1

2 Hector Garcia-Molina Jeffrey D. Ullman Jennifer Widom Department of Computer Science, Stanford University ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ένα πλήρες εγχειρίδιο Μετάϕραση: κεϕ. 1-12: Γεώργιος Φρ. Γεωργακόπουλος - Θεόδωρος Δρίτσας κεϕ : Θεόδωρος Δρίτσας Επιμέλεια (κεϕ ): Αλέξανδρος Χορταράς Επιστημονική επιμέλεια: κεϕ. 1-12: Γεώργιος Φρ. Γεωργακόπουλος - Θεόδωρος Δρίτσας κεϕ : Θεόδωρος Δρίτσας - Αλέξανδρος Χορταράς Επιστημονικός και ορολογικός έλεγχος: Ιωάννης Παπαδόγγονας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Ιδρυτική δωρεά Παγκρητικής Ενώσεως Αμερικής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012

3 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Ίδρυµα Τεχνολογίας & Έρευνας Αθήνα: Κλεισόβης 3, Τηλ , Fax Ηράκλειο: Νικ. Πλαστήρα 100, Βασιλικά Βουτών , Ηράκλειο Κρήτης. Τηλ Fax ΣΕΙΡΑ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ / ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ιευθυντές σειράς: Γεώργιος Φρ. Γεωργακόπουλος, Ιωάννης Παπαδόγγονας Τίτλος πρωτοτύπου: Database Systems: The Complete Book, 2nd Edition c : 2009, 2002 by Pearson Education Inc. c για την ελληνική γλώσσα: 2007 Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης Πρώτη έκδοση σε ενιαίο τόµο: Σεπτέµβριος 2012 Μετάϕραση: Γεώργιος Φρ. Γεωργακόπουλος - Θεόδωρος ρίτσας (κεϕ. 1-12) Θεόδωρος ρίτσας (κεϕ ) Επιµέλεια: Αλέξανδρος Χορταράς (κεϕ ) Επιστηµονική επιµέλεια: Γεώργιος Φρ. Γεωργακόπουλος - Θεόδωρος ρίτσας (κεϕ. 1-12) Θεόδωρος ρίτσας - Αλέξανδρος Χορταράς (κεϕ ) Επιστηµονικός και ορολογικός έλεγχος: Ιωάννης Παπαδόγγονας Προσαρµογή L A TEX, σελιδοποίηση: David J. McClurkin Μακέτα εξωϕύλλου: Βάσω Αβραµοπούλου Εκτύπωση - βιβλιοδεσία: ΛΥΧΝΙΑ ISBN

4 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό καλύπτει το κύριο μέρος της ύλης που διδάσκεται στο Πανεπιστήμιο Stanford, στον κύκλο μαθημάτων για τις βάσεις δεδομένων. Το εισαγωγικό μάθημα, που έχει τον κωδικό CS145, χρησιμοποιεί τα πρώτα δώδεκα κεϕάλαια και είναι σχεδιασμένο για όλους τους ϕοιτητές τόσο για αυτούς που θέλουν απλώς να χρησιμοποιούν συστήματα βάσεων δεδομένων όσο και για εκείνους που θέλουν να ασχοληθούν με την υλοποίησή τους. Στο δεύτερο μάθημα, που έχει τον κωδικό CS245 και αϕορά την υλοποίηση των βάσεων δεδομένων, καλύπτεται το μεγαλύτερο τμήμα της υπόλοιπης ύλης του βιβλίου. Ωστόσο, κάποια τμήματα παρουσιάζονται λεπτομερέστερα σε μαθήματα που αϕορούν ειδικά θέματα. Σε αυτά συγκαταλέγεται το CS346 (έργο υλοποίησης), που επικεντρώνεται στην βελτιστοποίηση ερωτημάτων, όπως αυτή παρουσιάζεται στα Κεϕάλαια 15 και 16. Τέλος, στο μάθημα CS345A, που αϕορά την εξόρυξη δεδομένων και την ιστοεξόρυξη, καλύπτεται η ύλη των τελευταίων δύο κεϕαλαίων. Τι έχει αλλάξει στη δεύτερη έκδοση Μετά από μια σύντομη εισαγωγή, που καταλαμβάνει το Κεϕάλαιο 1, στα Κεϕάλαια 2 και 3 θα περιγράψουμε το σχεσιακό πρότυπο. Το Κεϕάλαιο 4 είναι αϕιερωμένο στα πρότυπα υψηλού επιπέδου. Εκεί, πέραν του Ο/Σ προτύπου, καλύπτεται η ύλη που αϕορά την UML (ενοποιημένη γλώσσα προτυποποίησης). Στο Κεϕάλαιο 4 έχει επίσης μεταϕερθεί μια πιο συνοπτική παρουσίαση της ύλης που αϕορά την ODL, την οποία αντιμετωπίζουμε ως γλώσσα σχεδιασμού σχημάτων σχεσιακών βάσεων δεδομένων. Το κομμάτι που αϕορά τις συναρτησιακές και τις πλειότιμες εξαρτήσεις έχει τροποποιηθεί, αλλά παραμένει στο Κεϕάλαιο 3. Έχουμε αλλάξει οπτική γωνία, και πλέον θεωρούμε ότι μια συναρτησιακή εξάρτηση έχει στο δεξί της μέλος ένα σύνολο γνωρισμάτων. Παρουσιάζουμε επίσης αναλυτικά ορισμένους αλγορίθμους για τον χειρισμό των εξαρτήσεων. σε αυτούς περιλαμβάνεται και ο αλγόριθμος της «λάξευσης». Έχουμε επεκτείνει τη συζήτηση σχετικά με την τρίτη κανονική μορϕή συμπεριλαμβάνοντας τον αλγόριθμο σύνθεσης σχέσεων σε 3ΚΜ και καθιστώντας σαϕές ποια είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της 3ΚΜ και της κανονικής μορϕής BC. Το Κεϕάλαιο 5 περιέχει όλη την ύλη περί σχεσιακής άλγεβρας από την προηγούμενη έκδοση, και τμήμα της παρουσίασης της Datalog από το παλαιό Κεϕάλαιο 10. Η παρουσίαση της αναδρομής στη Datalog έχει μετακινηθεί στον ιστότοπο του βιβλίου ή παρουσιάζεται στο Κεϕάλαιο 10 της παρούσας έκδοσης, μαζί με την αναδρομική SQL. Τα Κεϕάλαια 6 ώς 10 είναι αϕιερωμένα σε πτυχές του προγραμματισμού SQL, και συνιστούν μια επανεπεξεργασμένη και επαυξημένηεκδοχήτωνκεϕαλαίων6,7,

5 vi ΠΡΟΛΟΓΟΣ 8, καθώς και τμημάτων του Κεϕαλαίου 10 της προηγούμενης έκδοσης του βιβλίου. Έχουμε αϕιερώσει ένα κεϕάλαιο, το Κεϕάλαιο 8, για να καλύψουμε την ύλη που αϕορά τις όψεις και τα ευρετήρια. στην ύλη αυτή έχει προστεθεί η παρουσίαση κάποιων σημαντικών νέων θεμάτων, όπως είναι οι υλοποιημένες όψεις και η αυτόματη επιλογή ευρετηρίων. Το νέο Κεϕάλαιο 9 στηρίζεται στο παλαιό Κεϕάλαιο 8 (ενσωματωμένη SQL). Έχει προστεθεί μια νέα εισαγωγική ενότητα για την αρχιτεκτονική τριών στρωμάτων. Περιλαμβάνει επίσης μια πιο αναλυτική παρουσίαση του JDBC, ενώ καλύπτεται πλέον και ηphp. Στο Κεϕάλαιο 10 έχουμε συμπεριλάβει κάποια προχωρημένα θέματα SQL. Εδώ έχει μεταϕερθεί η εξέταση της εξουσιοδότησης από το παλαιό Κεϕάλαιο 8, όπως επίσης και η συζήτηση για την αναδρομική SQL, από το παλαιό Κεϕάλαιο 10. Εδώ παρουσιάζονται και οι κύβοι δεδομένων, από το παλαιό Κεϕάλαιο 20. Το υπόλοιπο αυτού του κεϕαλαίουείναιαϕιερωμένοστοένθετο-σχεσιακόπρότυπο(απότοπαλαιόκεϕάλαιο 4) και στα οντοσχεσιακά χαρακτηριστικά της SQL (από το παλαιό Κεϕάλαιο 9). Στη συνέχεια, στα Κεϕάλαια 11 και 12 παρουσιάζεται η XML και τα συστήματα που στηρίζονται σε αυτήν. Εκτός από κάποια ύλη που προέρχεται από το τέλος του παλαιού Κεϕαλαίου 4, το οποίο έχει μεταϕερθεί στο Κεϕάλαιο 11, όλη η υπόλοιπη ύλη είναι καινούργια. Στο Κεϕάλαιο 11 παρουσιάζεται το πρότυπο των ημιδομημένων δεδομένων. παρουσιάζονται αναλυτικά οι DTD, μαζί με καινούργια ύλη για την XML Schema. Το Κεϕάλαιο 12 είναι αϕιερωμένο στον προγραμματισμό και περιλαμβάνει ενότητες για την XPath, την XQuery και την XSLT. Στο Κεϕάλαιο 13 ξεκινάμε τη μελέτη της υλοποίησης των βάσεων δεδομένων. Παρουσιάζουμε την αποθήκευση στον δίσκο και τις αρχειακές δομές που κατασκευάζονται στους δίσκους. Στο κεϕάλαιο αυτό έχουμε συμπυκνώσει την ύλη που στην πρώτη έκδοση καταλάμβανε τα Κεϕάλαια 11 και 12. Στο Κεϕάλαιο 14 παρουσιάζονται οι ευρετηριακές δομές, συμπεριλαμβανομένων των δέντρων Β, της διασποράς και των δομών για πολυδιάστατα ευρετήρια. Το υλικό αυτό αποτελεί επίσης συμπύκνωση, αυτή τη ϕορά των Κεϕαλαίων 13 και 14 της πρώτης έκδοσης. Στα Κεϕάλαια 15 και 16 καλύπτεται η ύλη που αϕορά την εκτέλεση και τη βελτιστοποίηση των ερωτημάτων, αντίστοιχα. Τα κεϕάλαια αυτά είναι παρόμοια με τα Κεϕάλαια 15 και 16 της πρώτης έκδοσης. Το Κεϕάλαιο 17 καλύπτει την πρακτικογράϕηση, και το Κεϕάλαιο 18 τον έλεγχο συγχρονικότητας. και αυτά τα κεϕάλαια είναι παρόμοια με τα κεϕάλαια που είχαν τον ίδιο αριθμό στην παλαιά έκδοση. Στο Κεϕάλαιο 19 πραγματευόμαστε κάποια επιπλέον ζητήματα συγχρονικότητας: αποκατάσταση, αδιέξοδα και μακρές δοσοληψίες. Το υλικό αυτό είναι τμήμα του παλαιού Κεϕαλαίου 19. Το Κεϕάλαιο 20 αϕορά τις παράλληλες και τις κατανεμημένες βάσεις δεδομένων. Εκτός από την ύλη για την παράλληλη εκτέλεση ερωτημάτων, που προέρχεται από το παλαιό Κεϕάλαιο 15, και την ύλη για την κατανεμημένη επιβολή ϕραγμών και την οριστικοποίηση, που προέρχεται από το παλαιό Κεϕάλαιο 19, υπάρχουν πολλές νέες ενότητες για την κατανεμημένη εκτέλεση ερωτημάτων: το απεικονιστικό-αναγωγικό πλαίσιο για παράλληλο υπολογισμό, οι βάσεις δεδομένων «ίσος προς ίσον» και ο τρόπος που αυτές υλοποιούν κατανεμημένους πίνακες διασποράς. Το Κεϕάλαιο 21 είναι αϕιερωμένο στο ζήτημα της ενοποίησης των πληροϕοριών. Εκτός από τη σχετική ύλη που υπήρχε και στο Κεϕάλαιο 20 της προηγούμενης έκδοσης, έχουμε προσθέσει μια ενότητα για τους «τοπικά οψιόμορϕους» μεσολαβητές

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ vii και μια ενότητα για την αποσαϕήνιση οντοτήτων (την εύρεση δελτίων που αϕορούν την ίδια οντότητα, π.χ., ένα συγκεκριμένο άτομο, και βρίσκονται σε πολλές βάσεις δεδομένων). Στο Κεϕάλαιο 22 εξετάζουμε την εξόρυξη δεδομένων. Παρότι υπήρχε κάποια ύλη σχετικά με αυτό το θέμα στο Κεϕάλαιο 20 της προηγούμενης έκδοσης, σχεδόν ολόκληροτοκεϕάλαιοαυτόέχειγραϕτείαπότηναρχή.καλύπτειθέματαόπωςτους κανόνεςσύζευξηςκαιτηνεξόρυξησυχνώνειδοσυνόλων,παρουσιάζονταςμεταξύάλλων και τον περίϕημο αλγόριθμο A-Priori, καθώς και πολλές τεχνικές για τη βελτίωση της αποδοτικότητας. Στο Κεϕάλαιο 22 παρουσιάζονται οι σημαντικές τεχνικές της «ϕολίδωσης», της ελαχιστοδιασποράς, και της τοποεξαρτώμενης διασποράς για την εύρεση παρόμοιων αντικειμένων σε βάσεις δεδομένων πολύ μεγάλου μεγέθους, π.χ., σε ιστοσελίδες που περιέχουν εκτενή παραθέματα από άλλες ιστοσελίδες. Το κεϕάλαιο ολοκληρώνεται με μια μελέτη της συσταδοποίησης, ειδικά για σύνολα δεδομένων πολύ μεγάλου όγκου. Το Κεϕάλαιο 23 είναι εξ ολοκλήρου καινούργιο, και σε αυτό εξετάζονται δύο σημαντικές εξελίξεις μέσω των οποίων το Διαδίκτυο έχει επηρεάσει την τεχνολογία των βάσεων δεδομένων. Η πρώτη είναι οι μηχανές αναζήτησης, όπου εξετάζουμε τους αλγορίθμους που χρησιμοποιούνται για τον ερπυσμό στον ιστό, τον πασίγνωστο αλγόριθμο PageRank που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της σημαντικότητας ιστοσελίδων, καθώς και τις επεκτάσεις του. Στο κεϕάλαιο αυτό παρουσιάζονται επίσης τα συστήματα διαχείρισης ρεύματος δεδομένων. Εξετάζουμε το πρότυπο του ρεύματος δεδομένων και τις επεκτάσεις της SQL και ολοκληρώνουμε το κεϕάλαιο παρουσιάζοντας κάποιους ενδιαϕέροντες αλγορίθμους για την εκτέλεση ερωτημάτων σε ρεύματα. Προαπαιτούμενα Έχουμε χρησιμοποιήσει το εγχειρίδιο αυτό σε ένα ενδιάμεσο επίπεδο, σε έναν κύκλο μαθημάτων τα οποία παρακολουθούν τόσο προπτυχιακοί ϕοιτητές όσο και ϕοιτητές του πρώτου έτους των μεταπτυχιακών σπουδών. Τα τυπικά προαπαιτούμενα για το μάθημα είναι η γνώση των ακόλουθων αντικειμένων σε επίπεδο δεύτερου έτους προπτυχιακών σπουδών: 1. Δομές δεδομένων, αλγόριθμοι και διακριτά μαθηματικά, καθώς και 2. Συστήματα λογισμικού, τεχνολογία λογισμικού και γλώσσες προγραμματισμού. Από το σύνολο αυτής της ύλης, είναι σημαντικό οι ϕοιτητές να κατανοούν σε στοιχειώδες επίπεδο θέματα όπως: αλγεβρικές εκϕράσεις και αλγεβρικοί νόμοι, λογική, βασικές δομές δεδομένων, έννοιες οντοστρεϕούς προγραμματισμού και προγραμματιστικά περιβάλλοντα. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι ένα επαρκές υπόβαθρο αποκτάται στο τρίτο έτος των πανεπιστημιακών σπουδών επιστήμης υπολογιστών. Ασκήσεις Το βιβλίο περιέχει πολλές ασκήσεις, που καλύπτουν σχεδόν όλες τις ενότητες. Έχουμε σημειώσει με ένα θαυμαστικό όσες ασκήσεις ή υποερωτήματα ασκήσεων είναι δυσκολότερα από τα άλλα. Οι ακόμα πιο δύσκολες ασκήσεις σημειώνονται με δύο θαυμαστικά.

7 viii Υποστήριξη στον Παγκόσμιο Ιστό Η οικοσελίδα του βιβλίου είναι η ullman/dscb.html ΠΡΟΛΟΓΟΣ Εκεί μπορεί κανείς να βρει όσα παροράματα του βιβλίου έχουν εντοπιστεί, καθώς και βοηθητικό υλικό, όπως ασκήσεις για το σπίτι, μικρές εργασίες και διαγωνίσματα. Σε αυτήν τη ιστοσελίδα θα αναρτηθούν επίσης οι ενότητες της πρώτης έκδοσης που αϕαιρέθηκαν από τη δεύτερη έκδοση. Επιπλέον, στην παραπάνω ιστοσελίδα διατίθεται συνοδευτικό υλικό με on-line ασκήσεις για το σπίτι και εργαστήρια προγραμματισμού, που βασίζεται σε τεχνολογία που αναπτύχθηκε από την Gradiance Corp. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το σύστημα GOAL, βλ. την ενότητα που ακολουθεί τον Πρόλογο. Την υπηρεσία GOAL μπορεί να την προμηθευτεί κανείς από την ιστοσελίδα Οι διδάσκοντες που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το σύστημα στις παραδόσεις τους θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τον τοπικό αντιπρόσωπο της Prentice-Hall ή να ζητήσουν την ειδική άδεια χρήσης για διδάσκοντες μέσω του παραπάνω ιστοτόπου. Εγχειρίδιο με τις λύσεις των ασκήσεων μπορούν να βρουν οι διδάσκοντες στη σελίδα Στη σελίδα αυτή παρέχεται επίσης πρόσβαση στο σύστημα GOAL και σε όλο το συνοδευτικό υλικό του βιβλίου. Ευχαριστίες Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Donald Kossmann για τις πολύ χρήσιμες συζητήσεις που είχαμε μαζί του, ειδικά όσον αϕορά την XML και τα σχετικά συστήματα προγραμματισμού. Ο Bobbie Cochrane μας βοήθησε επίσης να κατανοήσουμε τη σημασιολογία των πυροδοτών σε μια παλαιότερη έκδοση του βιβλίου. Πολλοί ήταν αυτοί που μας βοήθησαν, είτε στη συγγραϕή αυτού του βιβλίου και των προηγούμενων εκδοχών του, είτε γνωστοποιώντας μας λάθη στα βιβλία και/ή στο συνοδευτικό υλικό που βρίσκεται στο Διαδίκτυο. Με μεγάλη χαρά θα θέλαμε να τους αναϕέρουμε όλους εδώ. Marc Abromowitz, Joseph H. Adamski, Brad Adelberg, Gleb Ashimov, Donald Aingworth, Teresa Almeida, Brian Babcock, Bruce Baker, Yunfan Bao, Jonathan Becker, Margaret Benitez, Eberhard Bertsch, Larry Bonham, Phillip Bonnet, David Brokaw, Ed Burns, Alex Butler, Karen Butler, Mike Carey, Christopher Chan, Sudarshan Chawathe. Επίσης οι Per Christensen, Ed Chang, Surajit Chaudhuri, Ken Chen, Rada Chirkova, Nitin Chopra, Lewis Church, Jr., Bobbie Cochrane, Michael Cole, Alissa Cooper, Arturo Crespo, Linda DeMichiel, Matthew F. Dennis, Tom Dienstbier, Pearl D Souza, Oliver Duschka, Xavier Faz, Greg Fichtenholtz, Bart Fisher, Simon Frettloeh, Jarl Friis. Επίσης οι John Fry, Chiping Fu, Tracy Fujieda, Prasanna Ganesan, Suzanne Garcia, Mark Gjol, Manish Godara, Seth Goldberg, Jeff Goldblat, Meredith Goldsmith, Luis Gravano, Gerard Guillemette, Himanshu Gupta, Petri Gynther, Zoltan Gyongyi, Jon Heggland, Rafael Hernandez, Masanori Higashihara, Antti Hjelt, Ben Holtzman, Steve Huntsberry.

8 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ix Επίσης οι Sajid Hussain, Leonard Jacobson, Thulasiraman Jeyaraman, Dwight Joe, Brian Jorgensen, Mathew P. Johnson, Sameh Kamel, Jawed Karim, Seth Katz, Pedram Keyani, Victor Kimeli, Ed Knorr, Yeong-Ping Koh, David Koller, Gyorgy Kovacs, Phillip Koza, Brian Kulman, Bill Labiosa, Sang Ho Lee, Younghan Lee, Miguel Licona. Επίσης οι Olivier Lobry, Chao-Jun Lu, Waynn Lue, John Manz, Arun Marathe, Philip Minami, Le-Wei Mo, Fabian Modoux, Peter Mork, Mark Mortensen, Ramprakash Narayanaswami, Hankyung Na, Mor Naaman, Mayur Naik, Marie Nilsson, Torbjorn Norbye, Chang-Min Oh, Mehul Patel, Soren Peen, Jian Pei. Επίσης οι Xiaobo Peng, Bert Porter, Limbek Reka, Prahash Ramanan, Nisheeth Ranjan, Suzanne Rivoire, Ken Ross, Tim Roughgarten, Mema Roussopoulos, Richard Scherl, Loren Shevitz, Shrikrishna Shrin, June Yoshiko Sison, Man Cho A. So, Elizabeth Stinson, Qi Su, Ed Swierk, Catherine Tornabene, Anders Uhl, Jonathan Ullman, Mayank Upadhyay. Τέλος οι Anatoly Varakin, Vassilis Vassalos, Krishna Venuturimilli, Vikram Vijayaraghavan, Terje Viken, Qiang Wang, Steven Whang, Mike Wiacek, Kristian Widjaja, Janet Wu, Sundar Yamunachari, Takeshi Yokukawa, Bing Yu, Min-Sig Yun, Torben Zahle, Sandy Zhang. Τα τυχόν λάθη που έχουν απομείνει βαρύνουν, όπως είναι ϕυσικό, αποκλειστικά εμάς. H. G.-M. J. D. U. J. W. Stanford, CA Μάρτιος, 2008

9 x GOAL Το Gradiance Online Accelerated Learning - (GOAL) είναι το κύριο on-line σύστημα του εκδοτικού οίκου Pearson για ασκήσεις στο σπίτι και για αξιολόγηση. Το σύστημα GOAL έχει σχεδιαστεί με βάση τις ανάγκες των ϕοιτητών, προκειμένου να τους προσϕέρει μια διαδραστική εμπειρία μαθήματος εκτός των ορίων του πανεπιστημιακού αμϕιθεάτρου. (Για μια επίδειξη του συστήματος και για επιπλέον πληροϕορίες, επισκεϕτείτε την ιστοσελίδα Με την άμεση ανάδραση που παρέχει το σύστημα GOAL, και τις υποδείξεις για συγκεκριμένα σημεία του βιβλίου, η γνωστική διαδικασία καθίσταται πιο αποτελεσματική και πιο ουσιαστική. Το σύστημα GOAL προσϕέρει άμεση αξιολόγηση, χρησιμοποιώντας δύο είδη εργασιών: ασκήσεις πολλαπλής επιλογής για το σπίτι και διαδραστικές εργαστηριακές ασκήσεις. Οι ασκήσεις για το σπίτι περιλαμβάνουν ένα σύνολο ερωτήσεων πολλαπλής επιλογήςπουείναισχεδιασμένεςέτσιώστεναελέγχουντιςγνώσειςτωνϕοιτητώνσχετικά με κάποια λυμένα προβλήματα. Όταν οι απαντήσεις τους χαρακτηρίζονται λανθασμένες, τότε τους δίνεται κάποια συμβουλή και τους υποδεικνύεται μια συγκεκριμένη ενότητα του διδακτικού εγχειριδίου, όπου θα μπορέσουν να βρουν χρήσιμες πληρο- ϕορίες. Σημείωση: Οι ϕοιτητές που δεν έχουν δηλώσει ένα μάθημα, μπορούν αν θέλουν να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα «αυτοδιδασκαλίας», που θα τους επιτρέψει να ολοκληρώσουν τις ασκήσεις μόνοι τους. Σε αντίθεση με τους συντακτικούς ελεγκτές και τους μεταϕραστές, στις εργαστηριακές εργασίες του συστήματος GOAL ελέγχονται τόσο τα συντακτικά όσο και τα σημασιολογικά λάθη. Το GOAL ελέγχει αν το πρόγραμμα που υποβάλλει ένας ϕοιτητής μπορεί να εκτελεστεί, αλλά, πράγμα ακόμη πιο σημαντικό, επιβεβαιώνει ότι επιστρέϕει το σωστό αποτέλεσμα ως προς ένα κρυϕό σύνολο δεδομένων. Ελέγχοντας τον κώδικα και παρέχοντας άμεση πληροϕόρηση στους ϕοιτητές, το GOAL τους καθιστά σαϕές ακριβώς ποιες έννοιες έχουν κατανοήσει ορθά και ποιες θα ήταν καλό να μελετήσουν εκ νέου. Επιπλέον, στο πακέτο GOAL που αϕορά το συγκεκριμένο εγχειρίδιο περιλαμβάνονται ασκήσεις προγραμματισμού σε SQL και XQuery. Ελέγχεται η ορθότητα των υποβαλλόμενων ερωτημάτων, και όταν εντοπίζονται σϕάλματα υποδεικνύονται στους ϕοιτητές ενδεικτικά δεδομένα για τα οποία το ερώτημα δεν λειτουργεί σωστά. Οι ϕοιτητές μπορούν να δοκιμάσουν οσεσδήποτε ϕορές, αλλά για να τους πιστωθεί η επιτυχής λύση του προβλήματος δεν αρκεί το ερώτημά τους να αποκρίνεται ορθά στα ενδεικτικά δεδομένα που τους παρουσιάζονται. Για αγορά και για πληροϕορίες σχετικά με παραγγελία του οικονομικού πακέτου που περιλαμβάνει το διδακτικό εγχειρίδιο και τον ϕοιτητικό κωδικό πρόσβασης στο σύστημαgoal,οιδιδάσκοντεςθαπρέπειναεπικοινωνήσουνμετοντοπικόεμπορικό αντιπρόσωπο της Pearson.

10 xi Οι συγγραϕείς Ο HECTOR GARCIA-MOLINA είναι καθηγητής επιστήμης υπολογιστών και ηλεκτρικής μηχανολογίας στο Πανεπιστήμιο Stanford, στην έδρα L. Bosack και S. Lerner. Στα ερευνητικά του ενδιαϕέροντα περιλαμβάνονται οι ψηϕιακές βιβλιοθήκες, η ενοποίηση των πληροϕοριών και οι εϕαρμογές των βάσεων δεδομένων στο Διαδίκτυο. Έχει λάβει στο παρελθόν το βραβείο καινοτομίας SIGMOD ενώ έχει διατελέσει και μέλος του PITAC (President s Information-Technology Advisory Council = Συμβουλευτική Επιτροπή του Προέδρου των ΗΠΑ για ζητήματα τεχνολογίας της πληροϕορίας). Είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Oracle Corp. Ο JEFFREY D. ULLMAN είναι (επίτιμος) καθηγητής επιστήμης υπολογιστών στο ΠανεπιστήμιοStanford,στηνέδραW.Ascherman.Έχειγράψει,μόνοςήμεάλλους συγγραϕείς, 16 βιβλία, μεταξύ των οποίων το Elements of ML Programming (Prentice Hall 1998). Στα ερευνητικά του ενδιαϕέροντα περιλαμβάνεται η εξόρυξη δεδομένων, η ενοποίηση των πληροϕοριών και η ηλεκτρονική εκπαίδευση. Είναι μέλος της National Academy of Engineering, και του έχει απονεμηθεί η υποτροϕία του ιδρύματος Guggenheim, το βραβείο εξαίρετης διδασκαλίας Karl V. Karlstrom, τα βραβεία καινοτομίας SIGMOD και Edgar F. Codd, και το βραβείο Knuth. Η JENNIFER WIDOM είναι καθηγήτρια επιστήμης υπολογιστών και ηλεκτρικής μηχανολογίας στο πανεπιστήμιο Stanford. Τα ερευνητικά της ενδιαϕέροντα περιλαμβάνουν πολλές πτυχές της μη παραδοσιακής διαχείρισης πληροϕοριών. Είναι εταίρος της ACM και μέλος της National Academy of Engineering. Έχει λάβει το βραβείο καινοτομίας ACM SIGMOD Edgar F. Codd το 2007 και υποτροϕία του ιδρύματος Guggenheim το Έχει επίσης διατελέσει μέλος πολλών επιτροπών προγραμμάτων, συμβουλευτικών και συντακτικών επιτροπών.

11 Περιεχόμενα 1 Οι κόσμοι των συστημάτων βάσεων δεδομένων Ηεξέλιξητωνσυστημάτωνβάσεωνδεδομένων Πρώιμα συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων Σχεσιακάσυστήματαβάσεωνδεδομένων Ολοένακαιπιομικράσυστήματα Ολοένακαιπιομεγάλασυστήματα Ενοποίησητωνπληροϕοριών Επισκόπηση των συστημάτων διαχείρισης βάσεων δεδομένων Εντολέςτωνγλωσσώνορισμούδεδομένων Επισκόπησητηςεπεξεργασίαςτωνερωτημάτων Η διαχείριση της αποθήκευσης και της ενταμίευσης Επεξεργασίαδοσοληψιών Οεπεξεργαστήςτωνερωτημάτων Περίγραμματηςμελέτηςτωνβάσεωνδεδομένων ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο I Το πρότυπο των σχεσιακών βάσεων δεδομένων 15 2 Τοσχεσιακόπρότυποδεδομένων Γενικήεπισκόπησητωνπροτύπωνδεδομένων Τιείναιταπρότυπαδεδομένων; Ταπιοσημαντικάπρότυπαδεδομένων Συνοπτική παρουσίαση του σχεσιακού προτύπου Συνοπτική παρουσίαση του προτύπου των ημιδομημένων δεδομένων Άλλαπρότυπαδεδομένων Σύγκρισητωνδιαϕόρωνπροτύπων Οιβασικέςαρχέςτουσχεσιακούπροτύπου Γνωρίσματα Σχήματα Πλειάδες Πεδίατιμών Ισοδύναμεςαναπαραστάσειςμιαςσχέσης... 23

12 xiv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Στιγμιότυπασχέσεων Τακλειδιάτωνσχέσεων Έναπαράδειγμασχήματοςβάσηςδεδομένων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΟορισμόςτουσχήματοςμιαςσχέσηςστηνSQL ΣχέσειςστηνSQL Τύποιδεδομένων Απλέςδηλώσειςπινάκων Η τροποποίηση του σχήματος μιας σχέσης Προεπιλεγμένεςτιμές Ηδήλωσητωνκλειδιών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Μιααλγεβρικήγλώσσαερωτημάτων Για ποιο λόγο χρειαζόμαστε μια ειδική γλώσσα ερωτημάτων; Τιείναιμιαάλγεβρα; Γενικήεπισκόπησητηςσχεσιακήςάλγεβρας Πράξειςσυνόλωνσεσχέσεις Προβολή Επιλογή Καρτεσιανόγινόμενο Φυσικέςσυνενώσεις Συνενώσεις θ Ο συνδυασμός τελεστών για τη διατύπωση ερωτημάτων Ονοματοδοσίακαιμετονομασία Συσχετισμοίμεταξύτωνπράξεων Ένας γραμμικός συμβολισμός για τις αλγεβρικές εκϕράσεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Περιορισμοίσεσχέσεις Η σχεσιακή άλγεβρα ως γλώσσα διατύπωσης περιορισμών Περιορισμοίπαραπεμπτικήςακεραιότητας Περιορισμοίκλειδιού Κάποιαεπιπλέονπαραδείγματαπεριορισμών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Θεωρία σχεδίασης σχεσιακών βάσεων δεδομένων Συναρτησιακέςεξαρτήσεις Οορισμόςτηςσυναρτησιακήςεξάρτησης Τακλειδιάτωνσχέσεων Υπερκλειδιά ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Κανόνεςγιατιςσυναρτησιακέςεξαρτήσεις Εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις συναρτησιακές εξαρτήσεις Οκανόναςκατάτμησης/συσσωμάτωσης Τετριμμένεςσυναρτησιακέςεξαρτήσεις... 72

13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xv Ουπολογισμόςτουπληρώματοςγνωρισμάτων Γιατί ο αλγόριθμος υπολογισμού του πληρώματος λειτουργείσωστά Οκανόναςμεταβατικότητας Πλήρωμα συνόλων συναρτησιακών εξαρτήσεων Προβολήσυναρτησιακώνεξαρτήσεων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Η σχεδίαση σχεσιακών σχημάτων βάσεων δεδομένων Ανωμαλίες Ηδιάσπασητωνσχέσεων ΗκανονικήμορϕήBoyce-Codd Διάσπαση μιας σχέσης προκειμένου να αποκτήσει μορϕή BC ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Διάσπαση:Οκαλός,οκακόςκαιοάσχημος Η αποκατάσταση των πληροϕοριών μετά από μια διάσπαση Ο «έλεγχος της λάξευσης» για τις διατηρητικές συνενώσεις Για ποιο λόγο ο αλγόριθμος της λάξευσης δίνει σωστά αποτελέσματα; Διατήρησητωνεξαρτήσεων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Τρίτηκανονικήμορϕή Ορισμόςτηςτρίτηςκανονικήςμορϕής Ο αλγόριθμος της σύνθεσης σχέσεων σε 3ΚΜ Γιατί ο αλγόριθμος σύνθεσης σχέσεων σε 3ΚΜ δίνει σωστά αποτελέσματα; ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πλειότιμεςεξαρτήσεις Η ανεξαρτησία των γνωρισμάτων καιηπλεονασματικότηταπουαυτήσυνεπάγεται Οορισμόςτωνπλειότιμωνεξαρτήσεων Εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις πλειότιμες εξαρτήσεις Ητέταρτηκανονικήμορϕή Διάσπασησεσχέσειςμε4ΚΜ Συσχετισμοίμεταξύτωνκανονικώνμορϕών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΈναςαλγόριθμοςγιατηνεύρεσηΠΕ Ο αλγόριθμος του πληρώματος και ο αλγόριθμος της λάξευσης Η επέκταση του αλγορίθμου της λάξευσης για τον έλεγχο ΠΕ Γιατί η λάξευση δίνει τα σωστά αποτελέσματα για τις ΠΕ ΗπροβολήΠΕ ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο

14 xvi ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 4 Υψηλού επιπέδου πρότυπα βάσεων δεδομένων Τοοντοσυσχετιστικόπρότυπο Οντοσύνολα Γνωρίσματα Συσχετίσεις Οντοσυσχετιστικάδιαγράμματα ΣτιγμιότυπαενόςΟ/Σδιαγράμματος Πολλαπλότητα των διμελών Ο/Σ συσχετίσεων Πολυμελείςσυσχετίσεις Οιρόλοιστιςσυσχετίσεις Γνωρίσματασυσχετίσεων Η μετατροπή πολυμελών συσχετίσεων σε διμελείς ΥποκλάσειςστοΟ/Σπρότυπο ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Σχεδιαστικέςαρχές Πιστότητα Αποϕυγήτηςπλεονασματικότητας Ηαπλότηταέχεισημασία Ηεπιλογήτωνσωστώνσυσχετίσεων Ηεπιλογήτουσωστούείδουςστοιχείων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠεριορισμοίστοΟ/Σπρότυπο ΚλειδιάστοΟ/Σπρότυπο Η αναπαράσταση των κλειδιών στο Ο/Σ πρότυπο Παραπεμπτικήακεραιότητα Περιορισμοίβαθμού ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ασθενήοντοσύνολα Αιτίεςύπαρξηςτωνασθενώνοντοσυνόλων Απαιτήσειςγιαταασθενήοντοσύνολα Συμβολισμόςγιαταασθενήοντοσύνολα ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΑπόταΟ/Σδιαγράμματαστασχεσιακάσχέδια Απόοντοσύνολασεσχέσεις ΑπόΟ/Σσυσχετίσειςσεσχέσεις Ησυσσωμάτωσησχέσεων Ο χειρισμός των ασθενών οντοσυνόλων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ημετατροπήδομώνμευποκλάσειςσεσχέσεις ΗΟ/Σπροσέγγισηγιατημετατροπή Μιαοντοστρεϕήςπροσέγγιση Η χρήση κενών τιμών για τη συσσωμάτωση σχέσεων Σύγκρισητωνδιαϕορετικώνπροσεγγίσεων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα UML ΚλάσειςτηςUML ΤακλειδιάτωνκλάσεωνUML Συζεύξεις

15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xvii Αυτοσυζεύξεις Κλάσειςσύζευξης ΥποκλάσειςστηUML Συγκεντρώσειςκαισυνθέσεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΑπόταδιαγράμματαUMLστιςσχέσεις Τα βασικά στοιχεία της μετατροπής από διαγράμματα UML σεσχέσεις ΑπόυποκλάσειςUMLσεσχέσεις Από συγκεντρώσεις και συνθέσεις σε σχέσεις Το αντίστοιχο των ασθενών οντοσυνόλων σε UML ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ODL Δηλώσειςκλάσεων ΓνωρίσματαστηνODL ΣυσχετίσειςστηνODL Αντίστροϕεςσυσχετίσεις Πολλαπλότητατωνσυσχετίσεων ΤύποιστηνODL ΥποκλάσειςστηνODL ΗδήλωσηκλειδιώνστηνODL ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΑπότασχέδιαODLστασχεσιακάσχέδια ΑπόκλάσειςODLσεσχέσεις Κλάσειςμεσύνθεταγνωρίσματα Ηαναπαράστασησυνολότιμωνγνωρισμάτων Η αναπαράσταση άλλων τυποκατασκευαστών ΗαναπαράστασησυσχετίσεωντηςODL ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο II Προγραμματισμός σχεσιακών βάσεων δεδομένων Αλγεβρικές και λογικές γλώσσες ερωτημάτων Σχεσιακέςπράξειςσεσάκους Γιατίχρησιμοποιούμεσάκους; Ένωση,τομήκαιδιαϕοράσάκων Προβολήσάκων Επιλογήσεσάκους Γινόμενοσάκων Συνένωσησάκων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Επεκτεταμένοιτελεστέςτηςσχεσιακήςάλγεβρας Απαλοιϕήδιπλοεγγραϕών Συγκεντρωτικοίτελεστές

16 xviii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ομαδοποίηση Οτελεστήςομαδοποίησης Ηεπέκτασητουτελεστήπροβολής Οτελεστήςταξινόμησης Εξωτερικέςσυνενώσεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Μιαλογικήγιασχέσεις Κατηγορήματακαιάτομα Αριθμητικάάτομα ΚανόνεςκαιερωτήματαDatalog ΤονόηματωνκανόνωνDatalog Εκτασιακάκαιπροθεσιακάκατηγορήματα ΗεϕαρμογήκανόνωνDatalogσεσάκους ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΣχεσιακήάλγεβρακαιDatalog Λογικέςπράξεις Προβολή Επιλογή Γινόμενα Συνενώσεις Η προσομοίωση σύνθετων πράξεων με τη γλώσσα Datalog Σύγκριση της Datalog και της σχεσιακής άλγεβρας ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Η γλώσσα βάσεων δεδομένων SQL ΑπλάερωτήματαστηνSQL ΗπροβολήστηνSQL ΗεπιλογήστηνSQL Σύγκρισησυμβολοσειρών ΣυμμόρϕωσημορϕοτύπωνστηνSQL Ημερομηνίεςκαιώρες Κενές τιμές και συγκρίσεις που χρησιμοποιούν την τιμή NULL Η τιμή αληθείας UNKNOWN Ηταξινόμησητουαποτελέσματος ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ερωτήματα που αϕορούν περισσότερες από μία σχέσεις ΓινόμενακαισυνενώσειςστηνSQL Η άρση αμϕισημιών σχετικά με τα γνωρίσματα Πλειαδικέςμεταβλητές Ηερμηνείατωνπολυσχεσιακώνερωτημάτων Ένωση,τομήκαιδιαϕοράερωτημάτωνSQL ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Υποερωτήματα Υποερωτήματα που παράγουν βαθμωτές τιμές Συνθήκεςπουπεριλαμβάνουνσχέσεις

17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xix Συνθήκεςπουπεριλαμβάνουνπλειάδες Συναρτημέναυποερωτήματα Υποερωτήματα σε ϕράσεις FROM ΣυνενωτικέςεκϕράσειςστηνSQL Φυσικέςσυνενώσεις Εξωτερικέςσυνενώσεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πράξειςπουαϕορούνολόκληρεςσχέσεις Ηαπαλοιϕήτωνδιπλοεγγραϕών Διπλοεγγραϕές σε ενώσεις, τομές και διαϕορές Ομαδοποίηση και υπολογισμός συγκεντρωτικών στοιχείων στηνsql Συγκεντρωτικοίτελεστές Ομαδοποίηση Ομαδοποίηση, συγκεντρωτικά στοιχεία και κενές τιμές Οι ϕράσεις HAVING ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Τροποποιήσειςμιαςβάσηςδεδομένων Εισαγωγή Διαγραϕή Ενημέρωση ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΔοσοληψίεςστηνSQL Σειριόμορϕεςπράξεις Ολομέρεια Δοσοληψίες Αμιγώςαναγνωστικέςδοσοληψίες Ακάθαρτεςαναγνώσεις Άλλαεπίπεδαμόνωσης ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Περιορισμοί και πυροδότες Κλειδιάκαιεξωτερικάκλειδιά Ηδήλωσηπεριορισμώνεξωτερικούκλειδιού Ητήρησητηςπαραπεμπτικήςακεραιότητας Ηαναβολήελέγχουτωνπεριορισμών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Περιορισμοίσεγνωρίσματακαισεπλειάδες Περιορισμοίμηκενήςτιμής Γνωρισματικοί περιορισμοί CHECK Πλειαδικοί περιορισμοί CHECK Σύγκριση των πλειαδικών και των γνωρισματικών περιορισμών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Τροποποιήσειςτωνπεριορισμών

18 xx ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ηαπόδοσηονόματοςστουςπεριορισμούς Η μεταβολή των περιορισμών που αϕορούν πίνακες ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αξιώσεις Ηδημιουργίααξιώσεων Ηχρήσητωναξιώσεων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πυροδότες ΠυροδότεςστηνSQL Οιεπιλογέςκατάτησχεδίασηενόςπυροδότη ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Όψεις και ευρετήρια Εικονικέςόψεις Ηδήλωσητωνόψεων Υποβολήερωτημάτωνστιςόψεις Ημετονομασίατωνγνωρισμάτων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Τροποποίησηόψεων Διαγραϕήόψεων Ενημερώσιμεςόψεις Πυροδότες«αντίτου»σεόψεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΕυρετήριαστηνSQL Ολόγοςύπαρξηςτωνευρετηρίων Ηδήλωσηευρετηρίων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ηεπιλογήευρετηρίων Ένααπλόμοντέλουπολογιστικούκόστους Ορισμέναχρήσιμαευρετήρια Ουπολογισμόςτωνβέλτιστωνευρετηρίων Αυτόματηεπιλογήευρετηρίων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Υλοποιημένεςόψεις Συντήρησητωνυλοποιημένωνόψεων Περιοδική συντήρηση των υλοποιημένων όψεων Η αναδιατύπωση ερωτημάτων προκειμένου να χρησιμοποιούν υλοποιημένεςόψεις Αυτόματηδημιουργίαυλοποιημένωνόψεων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο

19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xxi 9 Η SQL σε περιβάλλον διακομιστή Ηαρχιτεκτονικήτριώνστρωμάτων Τοστρώματωνδιακομιστώνιστού Τοστρώματωνεϕαρμογών ΤοστρώματηςΒΔ ΤοπεριβάλλονSQL Περιβάλλοντα Σχήματα Κατάλογοι ΠελάτεςκαιδιακομιστέςστοπεριβάλλονSQL Συνδέσεις Συνεδρίες Αρθρώματα ΗδιεπαϕήSQLκαιϕιλοξενούσαςγλώσσας Τοπρόβληματηςδομικήςαναντιστοιχίας Η σύνδεση της SQL με τη ϕιλοξενούσα γλώσσα Τοτμήματωνδηλώσεων Ηχρήσητωνκοινόχρηστωνμεταβλητών Μονοπλειαδικές εντολές select Δρομείς Τροποποιήσειςμέσωδρομέων Η προστασία έναντι συγχρονικών ενημερώσεων ΔυναμικήSQL ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αποθηκευμένεςδιαδικασίες Η δημιουργία συναρτήσεων και διαδικασιών PSM ΑπλέςμορϕέςεντολώντουπροτύπουPSM Διακλαδωτικέςεντολές ΕρωτήματαστοPSM ΒρόχοιστοPSM Βρόχοιfor ΕξαιρέσειςστοPSM ΗχρήσησυναρτήσεωνκαιδιαδικασιώνPSM ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ηχρήσηδιεπαϕώνκλητικούεπιπέδου ΕισαγωγήστηνSQL/CLI Ηεπεξεργασίατωνεντολών Η προσαγωγή των δεδομένων από το αποτέλεσμα ενός ερωτήματος Ηδιαβίβασηπαραμέτρωνσεερωτήματα ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα JDBC ΕισαγωγήστοJDBC ΗδημιουργίαεντολώνστοJDBC ΠράξειςδρομέωνστοJDBC Διαβίβασηπαραμέτρων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα PHP

20 xxii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤαβασικάτηςPHP Συστοιχίες ΗβιβλιοθήκηPEARDB Η δημιουργία μιας σύνδεσης με μια ΒΔ με χρήση της βιβλιοθήκηςdb ΗεκτέλεσηεντολώνSQL ΛειτουργίεςδρομέωνστηνPHP ΔυναμικήSQLστηνPHP ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Προχωρημένα θέματα σχεσιακών βάσεων δεδομένων ΑσϕάλειακαιεξουσιοδότησηχρηστώνστηνSQL Δικαιώματα Ηδημιουργίαδικαιωμάτων Ηδιαδικασίαελέγχουτωνδικαιωμάτων Ηχορήγησηδικαιωμάτων Διαγράμματαχορηγήσεων Ηακύρωσητωνδικαιωμάτων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΑναδρομήστηνSQL ΟορισμόςαναδρομικώνσχέσεωνστηνSQL Προβληματικές εκϕράσεις στην αναδρομική SQL ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Τοοντοσχεσιακόπρότυπο Απότιςσχέσειςστιςοντοσχέσεις Ενθετομερείςσχέσεις Παραπομπές Οντοστρέϕειακαιοντοσχεσιακότητα ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΙδιοκατασκευασμένοιτύποιστηνSQL ΟορισμόςτύπωνστηνSQL ΟιδηλώσειςμεθόδωνστουςΙ/Κτύπους Οιορισμοίτωνμεθόδων ΗδήλωσησχέσεωνμεΙ/Κτύπους Παραπομπές Η δημιουργία ταυτοτήτων για τις οντότητες στους πίνακες ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πράξειςεπίοντοσχεσιακώνδεδομένων Παρακολούθησηπαραπομπών Η προσπέλαση συνιστωσών πλειάδων με Ι/Κ τύπο Γεννήτριεςκαιμεταλλάκτριεςσυναρτήσεις ΗδιάταξησυσχετίσεωνσεένανΙ/Κτύπο ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα OLAP ΗOLAPκαιοιαποθήκεςδεδομένων

21 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xxiii ΕϕαρμογέςOLAP Μια πολυδιάστατη απεικόνιση των δεδομένων OLAP Αστεροειδήσχήματα Διαμήκηςκαιπλήρηςκατάτμηση ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Κύβοιδεδομένων Οτελεστήςεπικυβισμού ΟτελεστήςεπικυβισμούστηνSQL ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο III Τα πρότυπα και ο προγραμματισμός των ημιδομημένων δεδομένων Το πρότυπο των ημιδομημένων δεδομένων Ημιδομημέναδεδομένα Για ποιο λόγο χρησιμοποιούμε το πρότυπο των ημιδομημένωνδεδομένων; Ηαναπαράστασηημιδομημένωνδεδομένων Ενοποίηση πληροϕοριών με τη χρήση ημιδομημένων δεδομένων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα XML Σημασιολογικέςετικέτες ΗXMLμεκαιχωρίςσχήμα ΟρθάσυντεταγμένηXML Γνωρίσματα Γνωρίσματαπουσυνδέουνστοιχεία Ονοματόχωροι XMLκαιβάσειςδεδομένων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα DTD ΗμορϕήενόςDTD ΠώςχρησιμοποιούνταιταDTD; Κατάλογοιγνωρισμάτων Αναγνωριστικάκαιπαραπομπές ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα XMLSchema ΗμορϕήεγγράϕωνXMLSchema Στοιχεία Σύνθετοιτύποι Γνωρίσματα Απλοίτύποιμεπεριορισμούς ΚλειδιάστηνXMLSchema ΕξωτερικάκλειδιάστηνXMLSchema

22 xxiv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Γλώσσες προγραμματισμού για την XML XPath ΤοπρότυποδεδομένωντηςXPath Κόμβοιεγγράϕων Διαδρομικέςεκϕράσεις Σχετικέςδιαδρομικέςεκϕράσεις Γνωρίσματαστιςδιαδρομικέςεκϕράσεις Άξονες Τοπλαίσιοαναϕοράςτωνεκϕράσεων Μπαλαντέρ Συνθήκεςστιςδιαδρομικέςεκϕράσεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα XQuery ΒασικάστοιχείατηςXQuery ΕκϕράσειςFLWR Αντικατάσταση των μεταβλητών από τις τιμές τους ΣυνενώσειςστηνXQuery ΟιτελεστέςσύγκρισηςτηςXQuery Απαλοιϕήτωνδιπλοεγγραϕών ΠοσοδείκτεςστηνXQuery Συγκεντρωτικάστοιχεία ΔιακλαδώσειςστιςεκϕράσειςXQuery Η ταξινόμηση του αποτελέσματος των ερωτημάτων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα XSLT ΒασικάστοιχείατηςXSLT Εκμαγεία ΗλήψητιμώναπόδεδομέναXML Ηαναδρομικήχρήσητωνεκμαγείων ΕπαναλήψειςστηνXSLT ΣυνθήκεςστηνXSLT ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο IV Υλοποίηση των Συστημάτων Βάσεων Δεδομένων Διαχείριση των δευτερευόντων αποθηκευτικών μέσων Ηιεραρχίατηςμνήμης Ηιεραρχίατηςμνήμης Μεταϕορά δεδομένων μεταξύ διαϕορετικών επιπέδων Μέσα προσωρινής και μη προσωρινής αποθήκευσης

23 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xxv Εικονικήμνήμη ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Δίσκοι Μηχανικάχαρακτηριστικάτωνδίσκων Οδισκοελεγκτής Χαρακτηριστικάτηςπροσπέλασηςδίσκου ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Επιτάχυνση της προσπέλασης στα δευτερεύοντα αποθηκευτικά μέσα Το μοντέλο υπολογισμού βάσει των ενεργειών E/E Συγκρότηση των δεδομένων κατά κυλίνδρους Χρήσηπολλώνδίσκων Κατοπτρικοίδίσκοι Χρονοδιαγραμματισμός των δίσκων και ο αλγόριθμος του ανελκυστήρα Προπροσαγωγή δεδομένων και ενταμίευση μεγάλης κλίμακας ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αστοχίεςδίσκων Παροδικέςαστοχίες Αθροίσματαελέγχου Ευσταθήςαποθήκευση Δυνατότητες χειρισμού σϕαλμάτων στη μέθοδο της ευσταθούςαποθήκευσης Αποκατάστασημετάαπόθραύσειςδίσκων Ο κατοπτρισμός ως τεχνική πλεονασματικότητας Δισκοσέλιδαισοτιμίας Μιαβελτίωση:τοεπίπεδοRAID Αντιμετώπισηπολλαπλήςθραύσηςδίσκων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Διευθέτησητωνδεδομένωνστονδίσκο Δελτίασταθερούμήκους Αποθήκευση δελτίων σταθερού μήκους σε δισκοσέλιδα ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αναπαράσταση των διευθύνσεων των δισκοσέλιδων και των δελτίων Διευθύνσεις στα πελατοδιακομιστικά συστήματα Λογικέςκαιδομημένεςδιευθύνσεις Μεταμϕίεσηδεικτών Επαναϕοράτωνδισκοσέλιδωνστονδίσκο Καθηλωμέναδελτίακαιδισκοσέλιδα ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Δεδομένακαιδελτίαμεταβλητούμήκους Δελτίαμεπεδίαμεταβλητούμήκους Δελτίαμεεπαναλαμβανόμεναπεδία Δελτίαμεταβλητήςμορϕολογίας Δελτίαπουδενχωρούνσεέναδισκοσέλιδο BLOB Αποθήκευσηκατάστήλες ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Τροποποιήσειςδελτίων

24 xxvi ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγές Διαγραϕές Ενημερώσεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Ευρετηριακές δομές Βασικάστοιχείατωνευρετηριακώνδομών Ακολουθιακάαρχεία Πυκνάευρετήρια Αραιάευρετήρια Πολλαπλάεπίπεδαευρετηρίασης Δευτερεύονταευρετήρια Εϕαρμογές των δευτερευόντων ευρετηρίων Χρήση έμμεσης παραπομπής στα δευτερεύοντα ευρετήρια Ανάσυρση εγγράϕων και αντίστροϕα ευρετήρια ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΔέντραΒ ΗδομήτωνδέντρωνΒ ΕϕαρμογέςτωνδέντρωνΒ ΑναζήτησησταδέντραΒ Εκτασιακάερωτήματα ΕισαγωγέςσταδέντραΒ ΔιαγραϕέςαπόταδέντραΒ ΑποτελεσματικότητατωνδέντρωνΒ ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πίνακεςδιασποράς Πίνακες διασποράς για δευτερεύοντα αποθηκευτικά μέσα Εισαγωγέςστουςπίνακεςδιασποράς Διαγραϕέςαπότουςπίνακεςδιασποράς Αποτελεσματικότητα των ευρετηρίων που χρησιμοποιούν πίνακεςδιασποράς Επεκτάσιμοιπίνακεςδιασποράς Εισαγωγές στους επεκτάσιμους πίνακες διασποράς Γραμμικοίπίνακεςδιασποράς Εισαγωγές στους γραμμικούς πίνακες διασποράς ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πολυδιάσταταευρετήρια Εϕαρμογέςτωνπολυδιάστατωνευρετηρίων Εκτέλεση εκτασιακών ερωτημάτων μέσω συμβατικών ευρετηρίων Εκτέλεση ερωτημάτων πλησιέστερου γείτονα μέσω συμβατικώνευρετηρίων Γενική επισκόπηση των πολυδιάστατων ευρετηριακών δομών Δομέςδιασποράςγιαπολυδιάσταταδεδομένα Πλεγματικάαρχεία

25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xxvii Αναζήτησησταπλεγματικάαρχεία Εισαγωγέςσταπλεγματικάαρχεία Επιδόσειςτωνπλεγματικώναρχείων Διαμερισμένεςσυναρτήσειςδιασποράς Σύγκριση των πλεγματικών αρχείων και της διαμερισμένης διασποράς ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Δενδρικέςδομέςγιαπολυδιάσταταδεδομένα Πολυκλειδικάευρετήρια Επιδόσειςτωνπολυκλειδικώνευρετηρίων kd-δέντρα Πράξειςσταkd-δέντρα Προσαρμογή των kd-δέντρων στα δευτερεύοντα αποθηκευτικάμέσα ΤετραδικάΔέντρα ΔέντραR ΠράξειςσταδέντραR ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ευρετήρια-δυϕιοχάρτες Χρησιμότητατωνευρετηρίων-δυϕιοχαρτών Συμπιεσμένοιδυϕιοχάρτες Πράξεις με μακροσειριακά κωδικοποιημένα δυϕιοδιανύσματα Διαχείρισητωνευρετηρίων-δυϕιοχαρτών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Εκτέλεση των ερωτημάτων Εισαγωγή στους τελεστές των ϕυσικών απαντητικών σχεδίων Σάρωσηενόςπίνακα Ταξινόμηση παράλληλα με τη σάρωση ενός πίνακα Το υπολογιστικό πρότυπο για τους ϕυσικούς τελεστές Παράμετροιγιατημέτρησητουκόστους ΚόστοςΕ/Εγιατουςτελεστέςσάρωσης Χρήση διανυτών για την υλοποίηση των ϕυσικών τελεστών Μονοδιελευσιακοίαλγόριθμοι Μονοδιελευσιακοί αλγόριθμοι για πράξεις τύπου «πλειάδα προςπλειάδα» Μονοδιελευσιακοί αλγόριθμοι για μονομελείς, ολοσχεσιακέςπράξεις Μονοδιελευσιακοί αλγόριθμοι για διμελείς πράξεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Συνενώσειςμεένθετουςβρόχους Πλειαδικήσυνένωσημεένθετουςβρόχους Ένας διανυτής για την πλειαδική συνένωση με ένθετους βρόχους

26 xxviii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ο αλγόριθμος της δισκοσελιδικής συνένωσης με ένθετους βρόχους Ανάλυση της συνένωσης με ένθετους βρόχους Περίληψη των αλγορίθμων που έχουν παρουσιαστεί ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Διδιελευσιακοίαλγόριθμοιταξινομητικούτύπου Διϕασική πολυμερής συγχωνευτική ταξινόμηση Απαλοιϕήδιπλοεγγραϕώνμέσωταξινόμησης Ομαδοποίηση και υπολογισμός συγκεντρωτικών στοιχείων μέσωταξινόμησης Ένας ταξινομητικού τύπου αλγόριθμος ένωσης Ταξινομητικού τύπου αλγόριθμοι τομής και διαϕοράς Ένας απλός αλγόριθμος συνένωσης ταξινομητικού τύπου Ανάλυση της απλής ταξινομητικής συνένωσης Ένας πιο αποτελεσματικός αλγόριθμος συνένωσης ταξινομητικούτύπου Περίληψη των αλγορίθμων ταξινομητικού τύπου ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Διδιελευσιακοίαλγόριθμοιδιασπαρτικούτύπου Διαμέρισησχέσεωνμέσωδιασποράς Ένας αλγόριθμος διασπαρτικού τύπου για την απαλοιϕή διπλοεγγραϕών Αλγόριθμος διασπαρτικού τύπου για την ομαδοποίηση και τονυπολογισμόσυγκεντρωτικώνστοιχείων Αλγόριθμος διασπαρτικού τύπου για την ένωση, την τομή καιτηδιαϕορά Οαλγόριθμοςδιασπαρτικήςσυνένωσης ΕξοικονόμησηενεργειώνΕ/Εστονδίσκο Περίληψη των αλγορίθμων διασπαρτικού τύπου ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αλγόριθμοιευρετηριακούτύπου Συσταδικάκαιμησυσταδικάευρετήρια Ευρετηριακήεπιλογή Ευρετηριακήσυνένωση Συνενώσεις με χρήση ταξινομημένων ευρετηρίων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Διαχείρισηενταμίευσης Αρχιτεκτονικήτωνδιαχειριστώνενταμίευσης Στρατηγικέςγιατηδιαχείρισηςενταμίευσης Η σχέση ανάμεσα στην επιλογή ϕυσικού τελεστή και τη διαχείρισηενταμίευσης ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αλγόριθμοι που χρησιμοποιούν περισσότερες από δύο διελεύσεις Πολυδιελευσιακοί αλγόριθμοι ταξινομητικού τύπου Επιδόσεις των πολυδιελευσιακών αλγορίθμων ταξινομητικούτύπου Πολυδιελευσιακοί αλγόριθμοι διασπαρτικού τύπου

27 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xxix Επίδοση των πολυδιελευσιακών αλγορίθμων διασπαρτικού τύπου ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Ο μεταϕραστής ερωτημάτων Συντακτικήανάλυσηκαιπροεπεξεργασία Ανάλυση της σύνταξης και συντακτικά δέντρα Μια γραμματική για ένα απλό υποσύνολο της SQL Οπροεπεξεργαστής Προεπεξεργασία ερωτημάτων που περιλαμβάνουν όψεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Αλγεβρικοί νόμοι για τη βελτίωση των απαντητικών σχεδίων Αντιμεταθετικοίκαιπροσεταιριστικοίνόμοι Νόμοιγιατιςεπιλογές Ώθησητωνεπιλογών Νόμοιγιατηνπροβολή Νόμοιγιατιςσυνενώσειςκαιταγινόμενα Νόμοι για την απαλοιϕή διπλοεγγραϕών Νόμοι για την ομαδοποίηση και τη συγκέντρωση ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Από τα συντακτικά δέντρα στα λογικά απαντητικά σχέδια Μετατροπήσεσχεσιακήάλγεβρα Απομάκρυνση υποερωτημάτων από τις συνθήκες Βελτίωσητουλογικούαπαντητικούσχεδίου Ομαδοποίηση των προσεταιριστικών και αντιμεταθετικών τελεστών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Εκτίμησητουκόστουςτωνπράξεων Εκτίμηση του μεγέθους των ενδιάμεσων σχέσεων Εκτίμησητουμεγέθουςμιαςπροβολής Εκτίμησητουμεγέθουςμιαςεπιλογής Εκτίμησητουμεγέθουςμιαςσυνένωσης Φυσικές συνενώσεις με πολλά συνενωσιακά γνωρίσματα Συνενώσειςπολλώνσχέσεων Εκτίμησημεγέθουςγιαάλλεςπράξεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Εισαγωγήστηνκοστολογικούτύπουεπιλογήσχεδίου Λήψη εκτιμήσεων για τις παραμέτρους μεγέθους Υπολογισμόςστατιστικώνστοιχείων Ευρετικά τεχνάσματα για τη μείωση του κόστους των λογικώναπαντητικώνσχεδίων Προσεγγίσεις για την απαρίθμηση των ϕυσικών σχεδίων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Επιλογήτηςδιάταξηςτωνσυνενώσεων

28 xxx ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σημασία του αριστερού και του δεξιού ορίσματος μιας συνένωσης Συνενωσιακάδέντρα Αριστεροβαθήσυνενωσιακάδέντρα Δυναμικός προγραμματισμός για την επιλογή της διάταξης τωνσυνενώσεωνκαιτηνομαδοποίηση Δυναμικός προγραμματισμός με πιο λεπτομερείς συναρτήσειςκόστους Ένας άπληστος αλγόριθμος για την επιλογή της διάταξης τωνσυνενώσεων ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Ολοκλήρωσητουϕυσικούαπαντητικούσχεδίου Εκλογήμιαςμεθόδουεπιλογής Εκλογήμιαςμεθόδουσυνένωσης Διοχέτευσηέναντιπλήρουςυλοποίησης Διοχετευτικέςμονομελείςπράξεις Διοχετευτικέςδιμελείςπράξεις Συμβολισμός για τα ϕυσικά απαντητικά σχέδια Επιλογή μιας διάταξης για τις ϕυσικές πράξεις ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα ΠερίληψητουΚεϕαλαίου ΒιβλιογραϕίαγιατοΚεϕάλαιο Αντιμετώπιση αστοχιών του συστήματος Πιθανάπροβλήματακαιπρότυπαανθεκτικήςλειτουργίας Τύποιαστοχιών Περισσότεραγιατιςδοσοληψίες Ορθήεκτέλεσητωνδοσοληψιών Οιπρωταρχικέςπράξειςτωνδοσοληψιών ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πρακτικογράϕησηαναίρεσης Δελτίαπρακτικών Οι κανόνες της πρακτικογράϕησης αναίρεσης Αποκατάσταση με χρήση της πρακτικογράϕησης αναίρεσης Δημιουργίασημείωνελέγχου Δημιουργίαμηαδρανώνσημείωνελέγχου ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πρακτικογράϕησηεπανάληψης Ο κανόνας της πρακτικογράϕησης επανάληψης Αποκατάσταση με χρήση της πρακτικογράϕησης επανάληψης Δημιουργία σημείων ελέγχου στα πρακτικά επανάληψης Αποκατάσταση με χρήση πρακτικών επανάληψης που περιέχουνσημείαελέγχου ΑσκήσειςγιατηνΕνότητα Πρακτικογράϕησηαναίρεσης/επανάληψης Οικανόνεςτηςαναίρεσης/επανάληψης

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Hector Garcia-Molina Jeffrey D. Ullman Jennifer Widom Departmentof Computer Science, Stanford University ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Ένα πλήρες εγχειρίδιο ΤΟΜΟΣ Ι Μετάϕραση - Επιστηµονικήεπιµέλεια: Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

BΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005

BΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ BΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2005 ΛΥΣΕΙΣ Ι. Βασιλείου -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Περιεχόμενα

Περιεχόμενα. Περιεχόμενα Περιεχόμενα xv Περιεχόμενα 1 Αρχές της Java... 1 1.1 Προκαταρκτικά: Κλάσεις, Τύποι και Αντικείμενα... 2 1.1.1 Βασικοί Τύποι... 5 1.1.2 Αντικείμενα... 7 1.1.3 Τύποι Enum... 14 1.2 Μέθοδοι... 15 1.3 Εκφράσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων 1 Εισαγωγή Σχεδιασμός μιας εφαρμογής ΒΔ: Βήματα 1. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα, η χρήση του MATLAB προσφέρει τα ακόλουθα πλεονεκτήματα.

Πιο συγκεκριμένα, η χρήση του MATLAB προσφέρει τα ακόλουθα πλεονεκτήματα. i Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια εισαγωγή στα βασικά προβλήματα των αριθμητικών μεθόδων της υπολογιστικής γραμμικής άλγεβρας (computational linear algebra) και της αριθμητικής ανάλυσης (numerical

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΟΣ Α : Συμβολικός Προγραμματισμός

ΤΟΜΟΣ Α : Συμβολικός Προγραμματισμός 2 ΤΟΜΟΣ Α : Συμβολικός Προγραμματισμός 3 ΟΔΗΓΟΣ στη ΧΡΗΣΗ του ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 4 ΤΟΜΟΣ Α : Συμβολικός Προγραμματισμός 5 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Καθηγητής Α.Π.Θ. ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Μαθηματικός ΟΔΗΓΟΣ στη ΧΡΗΣΗ του ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε.

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. Παραδοτέα 1. Το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων σας σε ACCESS 2. Ένα CD που θα αναγράφει το ονοματεπώνυμο του σπουδαστή και το ΑΕΜ και θα περιέχει το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων καθώς και το εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό 1 Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό Προσοχή είτε αυτά που ακολουθούν ως παράδειγμα Μην τα ακολουθείτε τυφλά ως «μαγική συνταγή» 2 : Μετατροπή Μοντέλου ΟΣ σε Σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομα περιεχόμενα. xvii xxii xxv xxvii xxix. Πώς θα χρησιμοποιήσετε το βιβλίο Ξενάγηση Πρόλογος Συντελεστές Ευχαριστίες του εκδότη

Σύντομα περιεχόμενα. xvii xxii xxv xxvii xxix. Πώς θα χρησιμοποιήσετε το βιβλίο Ξενάγηση Πρόλογος Συντελεστές Ευχαριστίες του εκδότη Σύντομα περιεχόμενα Πώς θα χρησιμοποιήσετε το βιβλίο Ξενάγηση Πρόλογος Συντελεστές Ευχαριστίες του εκδότη xvii xxii xxv xxvii xxix 1 Έρευνα στις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και την οικονομία, ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΛΥΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: 7 Α1. Κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ)

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α. ΑΝΔΡΕΑΤΟΣ Ιούλιος 2011 Βασικές έννοιες Δεδομένα: τυποποιημένα στοιχεία σε προκαθορισμένη μορφή κατάλληλη για περαιτέρω

Διαβάστε περισσότερα

Λογικός Σχεδιασμός Σχεσιακών Σχημάτων: Αποσύνθεση

Λογικός Σχεδιασμός Σχεσιακών Σχημάτων: Αποσύνθεση Λογικός Σχεδιασμός Σχεσιακών Σχημάτων: Αποσύνθεση Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή Θα εξετάσουμε πότε ένα σχεσιακό σχήμα για μια βάση δεδομένων είναι «καλό» Γενικές Οδηγίες Η Μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ Α ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Certified Data Base Designer (CDBD)

Certified Data Base Designer (CDBD) Certified Data Base Designer (CDBD) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 1. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 1.1. Ορισµός εγγράφου, προτύπου, πρωτεύοντος και δευτερεύοντος εγγράφου 1.2. Πρότυπα 1.2.1. Δηµιουργία, µεταβολή, χρήση και διαγραφή προτύπων εγγράφων 1.2.2.

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σεσχεσιακό

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σεσχεσιακό Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό Προσοχή είτε αυτά που ακολουθούν ως παράδειγμα Μην τα ακολουθείτε τυφλά ως «μαγική συνταγή» 1 2 Οντότητες Για κάθε τύπο οντοτήτων και για κάθε τύπο συσχετίσεων δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης Περιεχόμενα Δομές δεδομένων 37. Δομές δεδομένων (θεωρητικά στοιχεία)...11 38. Εισαγωγή στους μονοδιάστατους πίνακες...16 39. Βασικές επεξεργασίες στους μονοδιάστατους πίνακες...25 40. Ασκήσεις στους μονοδιάστατους

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Γώγουλος Γ., Κοτσιφάκης Γ., Κυριακάκη Γ., Παπαγιάννης Α., Φραγκονικολάκης Μ., Χίνου Π. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1 Ο ΚΕΦ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1 Ο ΚΕΦ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑ 1 Ο ΚΕΦ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Να αναφέρετε ποιες από τις επόμενες ενώσεις θεωρούνται οργανικές και ποιες ανόργανες. α) Κ 2 CO 3, β) CH 4, γ) CH 2 CH 2, δ) H 2 O 2. Να γράψετε τους

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθητές μελετούν ένα συγκεκριμένο κείμενο από το εγχειρίδιο της Ιστορίας και

Οι μαθητές μελετούν ένα συγκεκριμένο κείμενο από το εγχειρίδιο της Ιστορίας και Τίτλος Η στάση του Νίκα Περίληψη Οι μαθητές μελετούν ένα συγκεκριμένο κείμενο από το εγχειρίδιο της Ιστορίας και προσπαθούν να προσδιορίσουν και να οργανώσουν τις αξιομνημόνευτες πληροφορίες που περιέχει.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ενότητα 7: Βάσεις Δεδομένων (Θεωρία) Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4. Μαθήματα Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικά. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Παραδόσεις 4. Μαθήματα Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικά. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DP1021 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρώτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μαθηματικά ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Εισαγωγικά ΘΕ ΠΛΗ 204-5 ONLINE ΕΡΓΑΣΙΑ E2- Η Online Εργασία Ε2- αποτελεί (όπως περιγράφεται αναλυτικότερα και στον Οδηγό Σπουδών της Θ.Ε. που σας έχει διατεθεί) συμπληρωματική άσκηση στα πλαίσια της Γραπτής

Διαβάστε περισσότερα

Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση, ίαυλος

Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση, ίαυλος ιαφάνεια 10-1 Κεφάλαιο 10 Συναρτησιακές Εξαρτήσεις και Κανονικοποίηση για Σχεσιακές Βάσεις εδοµένων Copyright 2007 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley, ΕλληνικήΈκδοση ίαυλος ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Κανονικοποίησης

Θεωρία Κανονικοποίησης Θεωρία Κανονικοποίησης Πρώτη Κανονική Μορφή (1NF) Αποσύνθεση Συναρτησιακές Εξαρτήσεις Δεύτερη (2NF) και Τρίτη Κανονική Μορφή (3NF) Boyce Codd Κανονική Μορφή (BCNF) Καθολική Διαδικασία Σχεδίασης ΒΔ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Δεδομένων

Διαχείριση Δεδομένων Διαχείριση Δεδομένων Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1 Εαρινό Εξάμηνο 2012-13 Περιεχόμενο σημερινής διάλεξης Βάσεις Δεδομένων Ορισμοί Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Στασινός. ουλεύοντας με τη. Microsoft Access ΑΘΗΝΑ

Χρήστος Στασινός. ουλεύοντας με τη. Microsoft Access ΑΘΗΝΑ Χρήστος Στασινός ουλεύοντας με τη Microsoft Access ΑΘΗΝΑ Κάθε γνήσιο αντίγραφο έχει την υπογραφή του συγγραφέα Έκδοση 1η, Copyright 1998 Έκδοση 2η, Copyright 2007 ISBN: 978-960-8105-97-3 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εισαγωγή Η μεγάλη ανάπτυξη και ο ρόλος που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Σαράντος Καπιδάκης 0_CONT_Ω.indd iii τίτλος: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ συγγραφέας: Καπιδάκης Σαράντος 2014 Εκδόσεις Δίσιγμα Για την ελληνική γλώσσα σε όλον τον

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 1: Εισαγωγή

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 1: Εισαγωγή K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 1: Εισαγωγή Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Πληροφορίες για το μάθημα Περιεχόμενα 1 Πληροφορίες για το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... ιάγραμμα περιεχομένων... Πίνακας περιεχομένων... Συντομογραφίες... Βιβλιογραφία... ΙΧ ΧΙ XV LI LV ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έννοια και σημασία του κληρονομικού δικαίου... 1 2. Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα Αστικού, Αστικού Δικονομικού και Εργατικού Δικαίου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Εικόνες και γραφικά Περιγραφή στατικών εικόνων Αναπαράσταση γραφικών Υλικό γραφικών Dithering και anti-aliasing Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Μετάδοση εικόνας Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Περιγραφή στατικών

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 2. Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων εδομένων (με χρήση του Μοντέλου Οντοτήτων/Συσχετίσεων)

Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 2. Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων εδομένων (με χρήση του Μοντέλου Οντοτήτων/Συσχετίσεων) Σχεσιακή Άλγεβρα Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή Στα προηγούμενα μαθήματα: Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων εδομένων (με χρήση του Μοντέλου Οντοτήτων/Συσχετίσεων) Λογικός Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Εισαγωγή στη C - Αλγόριθμοι Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα

Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Βασίζεται σε διαφάνειες του Κ Παναγιωτάκη Πρατικάκης (CSD) Αλγόριθμοι και Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Ε. ΞΕΚΑΛΑΚΗ Καθηγήτριας του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

Ε. ΞΕΚΑΛΑΚΗ Καθηγήτριας του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Ε. ΞΕΚΑΛΑΚΗ Καθηγήτριας του Τμήματος Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΜΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ, 2001 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ iii ix ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Πληροφορικής

Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Πληροφορικής Ακαδημαϊκό έτος 2009-10 ΣΥΓΦΡΟΝΑ ΘΔΜΑΤΑ ΒΑΣΔΩΝ ΓΔΓΟΜΔΝΩΝ 1 η ΔΡΓΑΣΙΑ ΔΞΑΜΗΝΟΥ ομάδες των 2-3 ατόμων Εισαγωγή Έστω η βάση δεδομένων μιας επιχείρησης (θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων Ευαγγελία Πιτουρά 1 Τι θα δούμε σήμερα I. Σύντομη εισαγωγή στις ΒΔ II. Περιγραφή σκοπού και περιεχομένου μαθήματος III. Ιστορία των ΣΔΒΔ IV. Διαδικαστικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικής Υποδομής Υποχρεωτικό

Ειδικής Υποδομής Υποχρεωτικό ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD650 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Λειτουργικά Συστήματα ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ A N A K O I N Ω Σ Η

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ A N A K O I N Ω Σ Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Θεσσαλονίκη 1-2013 A N A K O I N Ω Σ Η Τα μαθήματα του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στο Τμήμα Μαθηματικών για το εαρινό

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Chris Fehily Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2010 www.mgiurdas.gr Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP Εισαγωγή... 1 Σε Ποιους Απευθύνεται το Βιβλίο... 1 Η Οργάνωση του Βιβλίου... 2 Ο Πηγαίος Κώδικας του Βιβλίου... 3 Συμβάσεις που Χρησιμοποιούνται σε Αυτό το Βιβλίο... 3 Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές χρήσεις της Matlab

Τυπικές χρήσεις της Matlab Matlab Μάθημα 1 Τι είναι η Matlab Ολοκληρωμένο Περιβάλλον Περιβάλλον ανάπτυξης Διερμηνευμένη γλώσσα Υψηλή επίδοση Ευρύτητα εφαρμογών Ευκολία διατύπωσης Cross platform (Wintel, Unix, Mac) Τυπικές χρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΕΞΑΜΗΝΑ

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΕΞΑΜΗΝΑ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΕΞΑΜΗΝΑ Θ = ΘΕΩΡΙΑ Ε = ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Σ = ΣΥΝΟΛΟ ΔΜ = ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS = ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 1 ο ΕΞΑΜΗΝΟ Α ΕΤΟΣ 1ΚΠ01 Μαθηματική Ανάλυση Ι 4 1 5 5 5 1ΚΠ02 Γραμμική Άλγεβρα 4 5

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ. Θέμα 1 ο Σύμφωνα με τους παραπάνω πίνακες και τη θέση που έχουν τα ξένα κλειδιά βρείτε τους

ΘΕΜΑΤΑ. Θέμα 1 ο Σύμφωνα με τους παραπάνω πίνακες και τη θέση που έχουν τα ξένα κλειδιά βρείτε τους ΘΕΜΑΤΑ A Οι παρακάτω πίνακες αποτελούνται από τα εξής πεδία : ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ : ΑΦΜ, ΕΠΙΘΕΤΟ, ΟΝΟΜΑ, ΤΗΛ, ΟΔΟΣ, ΠΟΛΗ,ΜΙΣΘΟΣ, ΚΤ ΤΜΗΜΑ : ΚΤ, ΑΦΜ, ΤΙΤΛΟΣ_ΤΜΗΜΑΤΟΣ, ΤΗΛ ΕΡΓΑ : ΚΕΡ, ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ, ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων- Σημειώσεις έτους 2007-2008 Καθηγητής Γεώργιος Βούρος Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων

K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων K15 Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση 7-8: Ανάλυση και σύνθεση συνδυαστικών λογικών κυκλωμάτων Γιάννης Λιαπέρδος TEI Πελοποννήσου Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Η έννοια του συνδυαστικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β.

ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β. ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, Καθηγητής Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Λέκτορας ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ 1 ης ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 351 ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ Τζουμάκας Βασίλης Καθηγητής Πληροφορικής στο Παπαστράτειο Γυμνάσιο Αγρινίου vtzoum@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ A (ΕΞΑΜΗΝΟ 1 ο )

ΕΤΟΣ A (ΕΞΑΜΗΝΟ 1 ο ) (ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ) ΕΤΟΣ A (ΕΞΑΜΗΝΟ 1 ο ) 19-01-2015 Δευτέρα 08:00-11:00 ΑΦΕ-ΒΣ-Β4-Β3 Μαθηματικά Ι Χ. Ντούσκος 27-01-2015 Τρίτη 17:00-20:00 ΒΑ-Β4-Β3 Διακριτά Μαθηματικά ** Χ. Μπούρας 31-01-2015

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικοποίηση. Σημασιολογία Γνωρισμάτων. Άτυπες Οδηγίες. Παράδειγμα. Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ. Περιττές Τιμές και Ανωμαλίες Ενημέρωσης

Κανονικοποίηση. Σημασιολογία Γνωρισμάτων. Άτυπες Οδηγίες. Παράδειγμα. Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ. Περιττές Τιμές και Ανωμαλίες Ενημέρωσης Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ Κανονικοποίηση Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Κανονικοποίηση 1 Πως μπορούμε να κρίνουμε εάν ένα Σχεσιακό Σχήμα είναι καλό ή αποδοτικό ή αν έχει λάθη; Σε γενικές γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επιλέγει όλες τις πλειάδες, από μια σχέση R, που ικανοποιούν τη συνθήκη επιλογής.

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επιλέγει όλες τις πλειάδες, από μια σχέση R, που ικανοποιούν τη συνθήκη επιλογής. ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2012 SQL Structured Query Language Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Πράξεις της σχεσιακής άλγεβρας ΠΡΑΞΗ ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT Εισαγωγή Τα ερωτήματα (queries) είναι μία από τις πιο σημαντικές δυνατότητες που προφέρει ένα Σ%Β% αφού επιτρέπουν: Ανάκτηση και ανάλυση των δεδομένων στην επιθυμητή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1 Το Σχεσιακό Μοντέλο Ευαγγελία Πιτουρά 1 Μοντελοποίηση Σχήμα (database schema): η περιγραφή της δομής της πληροφορίας που είναι αποθηκευμένη στη βδ με τη χρήση ενός μοντέλου δεδομένων Μοντέλο Δεδομένων:

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική Περίοδος 2007 2013

Προγραμματική Περίοδος 2007 2013 Προγραμματική Περίοδος 2007 2013 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Τίτλος: ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Κωδικός Ε.Π.: 9 CCI: 2007GR161PO008 ΕΠΙΣΗΜΗ ΥΠΟΒΟΛΗ Αθήνα, Μάρτιος 2006 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ActionScript 3.0 για το Adobe Flash. CS5 Professional ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Χρυσούλα Απ. Κουτρούμπα Ηλεκτρ.

ActionScript 3.0 για το Adobe Flash. CS5 Professional ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ. Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας. Απόδοση: Χρυσούλα Απ. Κουτρούμπα Ηλεκτρ. ActionScript 3.0 για το Adobe Flash CS5 Professional ΒHΜΑ ΠΡΟΣ ΒHΜΑ Απόδοση: Χρυσούλα Απ. Κουτρούμπα Ηλεκτρ. Μηχανικός Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο. Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012

ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο. Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ & ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ UML UML Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις ιαγράµµατα Παραδείγματα Ορισμός του μοντέλου Αποτελεί µια αφηρηµένη περιγραφή ενός Φυσικού συστήµατος. Αποτελεί ένα σχέδιο για την

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Μιχάλης Τζούμας Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών. Διδάσκοντας στην τάξη με το Geogebra

Δρ Μιχάλης Τζούμας Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών. Διδάσκοντας στην τάξη με το Geogebra Δρ Μιχάλης Τζούμας Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Διδάσκοντας στην τάξη με το Geogebra Αγρίνιο, 2015 Διδάσκοντας στην τάξη με το Geogebra 3 Μιχάλης Τζούμας Αγρίνιο 2015 ISBN: 978-960-85583-7-3 Εκδόσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: 1 - ΠΑΙ ΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΡΟ: 1.3 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων Ι Εξεταστική Περίοδος Φεβρουαρίου 2006

Βάσεις Δεδομένων Ι Εξεταστική Περίοδος Φεβρουαρίου 2006 Βάσεις Δεδομένων Ι Εξεταστική Περίοδος Φεβρουαρίου 2006 A Θέμα 1 ο (30%) 1. (10%) α) Ποια τα πλεονεκτήματα ενός B + -tree ευρετηρίου; β) Αναφέρετε τις διαφορές ανάμεσα στα αραιά και τα πυκνά ευρετήρια.

Διαβάστε περισσότερα

Δύο λόγια από τη συγγραφέα

Δύο λόγια από τη συγγραφέα Δύο λόγια από τη συγγραφέα Τα μαθηματικά ή τα λατρεύεις ή τα μισείς! Για να λατρέψεις κάτι πρέπει να το κατανοήσεις, για τη δεύτερη περίπτωση τα πράγματα μάλλον είναι λίγο πιο απλά. Στόχος αυτού του βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο #10 (Ε10) 1

Εργαστήριο #10 (Ε10) 1 Εργαστήριο #10 Από τα προηγούμενα εργαστήρια......θα χρειαστείτε ορισμένες από τις οδηγίες μορφοποίησης CSS (ανατρέξτε στις εκφωνήσεις του 8 ου και 9 ου εργαστηρίου).! Οδηγίες Στη δυναμική δημιουργία ιστοσελίδων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός για το Web

Προγραμματισμός για το Web Πίνακας Περιεχομένων iii Προγραμματισμός για το Web Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε Randy Connolly Mount Royal University, Calgary Ricardo Hoar Mount Royal University, Calgary Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 Επιμέλεια: Ομάδα Διαγωνισμάτων από το Στέκι των Πληροφορικών Θέμα Α A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους

Διαβάστε περισσότερα

μαθηματικά β γυμνασίου

μαθηματικά β γυμνασίου μαθηματικά β γυμνασίου Κάθε αντίτυπο φέρει την υπογραφή ενός εκ των συγγραφέων Σειρά: Γυμνάσιο, Θετικές Επιστήμες Μαθηματικά Β Γυμνασίου, Βασίλης Διολίτσης Ιωάννα Κοσκινά Νικολέττα Μπάκου Θεώρηση Κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. επ. 11:15-13:15 336 6 ΠΛΠΛΗ49-ΔΙΚΤΥΑ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ (ΔΥΣ) Α - Ω ΠΛΠΛΗ49

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. επ. 11:15-13:15 336 6 ΠΛΠΛΗ49-ΔΙΚΤΥΑ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ (ΔΥΣ) Α - Ω ΠΛΠΛΗ49 Διεύθυνση Σπουδών http://www.unipi.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΟΥΝ - ΙΟΥΛ 2015 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Πειραιάς:26/5/2015

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται απαιτήσεις. Ελληνική/Αγγλική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ DF8201 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Έκτο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Διοίκηση Ποιότητας στον Τουρισμό ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Έκθεση Προόδου Υλοποίησης του Μαθήματος Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Διδάσκοντες: Θ.Ανδρόνικος - Μ.Στεφανιδάκης Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002628326 2015-03-10

15PROC002628326 2015-03-10 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΗΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΗΣ Διεύθυνση: Καπλάνη 7 (3 ος όροφος) Πληροφορίες: Δεσ. Μπαλωμένου Τηλ. 26513-61332

Διαβάστε περισσότερα

Α.2 Μαθησιακά Αποτελέσματα Έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το μάθημα οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να:

Α.2 Μαθησιακά Αποτελέσματα Έχοντας ολοκληρώσει επιτυχώς το μάθημα οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να: ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μεθοδολογίες και Συστήματα Βιομηχανικής Αυτοματοποίησης Κωδικός Μαθήματος Μ3 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε Τρόπος/Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0

Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 5.0 Πνευματικά Δικαιώματα 2007 Ίδρυμα ECDL (ECDL Foundation www.ecdl.org) Όλα τα δικαιώματα είναι κατοχυρωμένα. Κανένα μέρος αυτού του εγγράφου δεν μπορεί να αναπαραχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα