ΥΠΕΡ. απάκι. Το της Κρήτης. Τα ζωντανά αγάλματα του σύγχρονου κόσμου. ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ. Το έθιμο που γοήτευσε τον Κονδυλάκη.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΕΡ. απάκι. Το της Κρήτης. Τα ζωντανά αγάλματα του σύγχρονου κόσμου. ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ. Το έθιμο που γοήτευσε τον Κονδυλάκη."

Transcript

1 ΥΠΕΡ TO ΠEPIOΔIKO TΩN SUPER MARKETS XAΛKIAΔAKH ΤΕΥΧΟΣ 64 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ απάκι Το της Κρήτης Τα ζωντανά αγάλματα του σύγχρονου κόσμου ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ. Το έθιμο που γοήτευσε τον Κονδυλάκη. Μια κραυγή διαμαρτυρίας από την Κρήτη του 1940 Μην κόβετε τα λιόδεντρα! Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες του Fred Boissonnas

2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΥΠΕΡ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ Παινάδια για το περιοδικό μας 8 Αλληλεγγύη 10 Χαλκιαδάκης. ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ 48 Η Κρήτη στις παραμονές της Ένωσης. Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες του Fred Boissonnas της Έφης Ψιλάκη 60 Τα ζωντανά αγάλματα του σύγχρονου κόσμου της Έφης Ψιλάκη 14 Φωτογραφήματα του Νίκου Ψιλάκη 22 Φωτοποιήματα της Έφης Ψιλάκη 30 Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Το έθιμο που γοήτευσε τον Κονδυλάκη του Νίκου Ψιλάκη 70 Μην κόβετε τα λιόδεντρα. Μια κραυγή διαμαρτυρίας από την Κρήτη του Χανιά: κρητικές βιομηχανίες μιας άλλης εποχής 36 Το απάκι της Κρήτης του Νίκου Ψιλάκη Tριμηνιαία έκδοση των Σ/M XAΛKIAΔAKH τηλ o χιλ. Γαζίου-Κρουσώνα 7005 Ηράκλειο Διανέμεται δωρεάν από τα καταστήματα της εταιρείας Yπεύθυνος σύμφωνα με το νόμο: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ Eκδοτική φροντίδα: Tμήμα Δημοσίων Σχέσεων της A.E. XAΛKIAΔAKH Φωτογραφία εξωφύλλου: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ Σύμβουλος έκδοσης: NIKOΣ ΨIΛAKHΣ Yπεύθυνοι Δημοσίων Σχέσεων της A.E. XAΛKIAΔAKH: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ Σχεδίαση εντύπου: NIKOΣ NTPETAKHΣ Φωτοστοιχειοθεσία Mακέτες - Eκτύπωση: TYΠΟΚΡΕΤΑ BI.ΠE. Hρακλείου Tηλ FAX: Tα κείμενα που δημοσιεύονται δεν εκφράζουν κατ ανάγκην και την άποψη της εταιρείας ή του περιοδικού.

4 ΥΠΕΡ Παινάδια για το περιοδικό μας! Πολύτιμο τεύχος, τεύχος απόκτημα! Έχοντας συμπληρώσει σχεδόν 22 χρόνια συνεχούς κυκλοφορίας σε όλα τα καταστήματα ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗΣ, το ΥΠΕΡ Χ, (το ΥΠΕΡ μας ) έχει αποκτήσει πολλούς φίλους κι έχει αποσπάσει πολλές φορές συγχαρητήρια από τους αναγνώστες του. Δεν συνηθίζομε να μεταφέρομε εδώ τα παινάδια και τα συγχαρητήρια που λαμβάνομε κάθε φορά, ακόμη και από σημαίνουσες προσωπικότητες, ιδρύματα, σχολεία, βιβλιοθήκες. Κι αν το κάνομε τώρα είναι για να πούμε κι εμείς ένα ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ! Ο κερδώος και ο λόγιος Ερμής Ε υχαριστούμε τον Μάνο που θεωρεί ότι «τέτοια περιοδικά μένουν στην ιστορία του Τύπου. Αλλά το ΥΠΕΡ θα μείνει για ένα πρόσθετο λόγο στην ιστορία: ενώ θα περίμενε κανείς να υπηρετεί τον Κερδώο Ερμή, υπηρετεί αποκλειστικά τον Λόγιο! Μοναδικό παράδειγμα στην ιστορία των κρητικών, αλλά και των ελληνικών επιχειρήσεων» Νιώθομε περηφάνια όταν βλέπομε δασκάλους και νηπιαγωγούς να ζητούν το περιοδικό. Πολλοί απ αυτούς το χρησιμοποιούν ως εποπτικό υλικό. Και επειδή μπορεί να μην το βρίσκουν πάντοτε θα θέλαμε να τους παρακαλέσομε να απευθύνονται από νωρίς στους υπευθύνους των καταστημάτων μας για να τους το κρατάνε. ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Ο δ/ρας και τ. δ/ντής του ΚΕΕΛ της Ακαδημίας Αθηνών κ. Γ.Ν. Αικατερινίδης συμμετέχει στο τεύχος με το θέμα: "Το παπούτσια του Ταξιάρχη" (σ ) οδηγώντας μας χαρισματικά στο ιερό προσκύνημα της Λέσβου. Ακολουθεί "Το αλφαβητάρι του Μηλιωτογιάννη - και του Γιώργη του Μαρκάκη", όπου ο αναγνώστης χαίρεται και τις 24 έμμετρες, σοφές, παροιμίες τους (σ ). "Στο παραθαλάσσιο κρίταμο" μας οδηγεί στη συνέχεια ο αγαπητός φίλος από τα παλιά Νίκος Ψιλάκης, με το ωραιότατο κείμενό του και βέβαια τις ανεπανάληπτες φωτογραφικές του επιτυχίες. Εκτός από τη φυτολογία του κρίταμου μας θυμίζει και τα της χρήσης του στην κουζίνα, "παλιά του τέχνη κόσκινο". Κι ακολουθεί, από τον ίδιο, η συνεργασία "Τα Χανιά εν περιλήψει - ένα κείμενο Ο ι συντελεστές του περιοδικού από την εταιρεία που είχε την ωραία ιδέα να δημιουργήσει ένα πολιτιστικό μετερίζι -προσφορά στον τόπο της- και επιβαρύνεται εξ ολοκλήρου με τα έξοδα της έκδοσής του, οι συνεργάτες και οι άνθρωποι που ασχολούνται με κάθε τρόπο με αυτό αισθάνονται την ανάγκη να ευχαριστήσουν όλους εσάς που το ζητάτε, το διαβάζετε, το αγαπήσατε. Όσοι το βλέπουν για πρώτη φορά στα ταμεία των Σ/Μ νομίζουν ότι είναι ένα ακόμη διαφημιστικό έντυπο. Από την αρχή δεν είχαμε αυτό τον στόχο. Αρκεί να το ξεφυλλίσει κανείς για να καταλάβει ότι δεν έχει καμιά σχέση με τα συνήθη έντυπα. Η αρχική ιδέα ανήκει στον κ. Μηνά Χαλκιαδάκη που ήθελε να προσφέρει ένα πολιτιστικό περιοδικό αντίδωρο στους Κρητικούς συμπατριώτες του. Στην προσπάθεια αυτή συστρατευτήκαμε όλοι, με πρώτο τον αείμνηστο Κωστή Φραγκούλη, συνεργάτη μας πολύτιμο: μέχρι τα 100 χρόνια του (ίσως και περισσότερο) έγραφε στο περιοδικό μας. Οι στόχοι μας ήταν από την αρχή ξεκαθαρισμένοι: θέλαμε να προβάλομε τις αξίες και τον πολιτισμό του τόπου μας, το ήθος και τις αρχές της κοινωνίας μας, θέλαμε να συμβάλομε στην προσπάθεια διατήρησης της ταυτότητάς μας, να υπηρετήσομε την Κρήτη, να αναδείξομε την τοπική παραγωγή που κι αυτή έχει αφήσει το πολιτισμικό αποτύπωμά της στον τόπο μας! Οι επιστολές και τα ηλεκτρονικά μηνύματα που λαμβάνομε κάθε φορά μας ενθαρρύνουν. Μια εμπορική επιχείρηση μπορεί να διατηρεί με τους φίλους της πολλαπλούς δεσμούς: μας ενώνει (μαζί με όλα τα άλλα) και ένας κοινός πολιτισμός, ο κρητικός, μας ενώνουν οι κοινές ανησυχίες, οι κοινές ρίζες. Μας ενώνει η Κρήτη μας! Εξώφυλλα του περιοδικού από παλαιότερα τεύχη. «Μακάρι να έβγαζαν και στην Αγγλία περιοδικά τέτοιας ποιότητας!» Η πιο ωραία έκπληξη μάς ήρθε φέτος από την Αγγλία, από τους κ.κ. Ben & Felitsa Birnberg, με το πολύ τιμητικό και ευγενικό μήνυμά τους. Μας γράφουν: «Έχομε εντυπωσιαστεί πολύ από την υψηλή ποιότητα των άρθρων στο τεύχος του φθινοπώρου και ιδιαίτερα από τις φωτογραφίες. Μακάρι να μπορούσαν τα βρετανικά σούπερ μάρκετ να βγάζουν περιοδικά τέτοιας ποιότητας. Σήμερα που η Ελλάδα περνά τις αγωνίες της, είναι αξιοσημείωτο το ότι μπορείτε να παρουσιάζετε μια τέτοια υπέροχη εικόνα της Κρήτης στους Έλληνες και τους επισκέπτες της. Συγχαρητήρια». Ben & Felitsa Birnberg (We are very impressed by the high quality of the articles in the autumn issue and particularly the photographs. If only British supermarkets could produce magazines of such quality. And, when Greece is going through its present agonies, it is quite remarkable that you should present such a superb image of Crete to Greeks and its visitors. Congratulations. Ben & Felitsa Birnberg) Τους ευχαριστούμε! Άλλωστε, πιστεύομε και εμείς ότι το βασικότερο εφόδιο για να πολεμήσομε την κρίση είναι ο πολιτισμός μας! Φυσικά και η αγάπη στον τόπο μας Οι στόχοι μας ήταν από την αρχή ξεκαθαρισμένοι: θέλαμε να προβάλομε τις αξίες και τον πολιτισμό του τόπου μας, το ήθος και τις αρχές της κοινωνίας μας, θέλαμε να συμβάλομε στην προσπάθεια διατήρησης της ταυτότητάς μας, να υπηρετήσομε την Κρήτη... Και ένα κείμενο του κ. Σταμάτη Αποστολάκη στα «Χανιώτικα Νέα» Στο φύλλο της 16ης Νοεμβρίου 2012 δημοσιεύτηκε στα Χανιώτικα Νέα το παρακάτω κείμενο: «Θα αναφερθούμε σε μια δωρεάν προσφερόμενη τριμηνιαία έκδοση των Σ/Μ Χαλκιαδάκη, το περιοδικό "ΥΠΕΡ Χ" που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες το υπ' αρ τεύχος του (φθινόπωρο του 2012) με 80 έγχρωμες πλουσιότατες σελίδες και προπάντων με εκλεκτές -όπως πάντα- συνεργασίες. Από τα όντως εκλεκτά περιεχόμενα του τεύχους ξεχωρίζουμε τα "Φωτογραφήματα" του χαρισματικού και πολυτάλαντου Νίκου Ψιλάκη όπου χαίρεται ο αναγνώστης τα θαύματα του φακού του δεξιοτέχνη χρήστη του καθώς και τα συνοδευτικά τους κείμενα, του ίδιου (σελ ). Ακολουθούν τα "φωτοποιήματα" της ταλαντούχου Έφης Ψιλάκη (σ ) όπου σ' αφήνουν άφωνο τα κατορθώματα, κι εδώ, του φακού της, αλλά και τα ανθολογημένα κείμενα που τα συνοδεύουν. Τα καμαρώνεις με θαυμασμό. Και συνεχίζεις με το "Ξενοδοχείο της Μαντάμ Ορτάνς στην Ιεράπετρα" της ίδιας δημιουργού δ/δας Έφης Ψιλάκη (σελ ) όπου χαίρεσαι κείμενο και σπάνιο φωτογρ. υλικό της εποχής εκείνης και βέβαια συγχαίρεις τον συντάκτη των. Της ίδιας και το επόμενο θέμα: "Πανδοχεία, καταγώγια και χάνια" (σ ) όπου κι εδώ χαίρεσαι την αναδρομή στο παρελθόν: της ανάπαυσης, φιλοξενίας, διασκέδασης κ.λ. συναφών στην Κρήτη μας, καθώς και το σχετικό σπάνιο φωτογρ. υλικό. Το εξώφυλλο και σελίδες από το φθινοπωρινό μας τεύχος. του 1885" (σ ), όπου "ο συγγραφέας -του ανακατεύει τις εποχές, το παρελθόν με το παρόν και δίνει μια σχετικά ολοκληρωμένη εικόνα της πόλης". Στον ίδιο συγγραφέα Νίκο Ψιλάκη ανήκει και η επόμενη συνεργασία του τεύχους με τίτλο: "Όταν οι Ναζί ακρωτηρίαζαν τους ήρωες της Κρήτης" (σ ), όπου μας ανατριχιάζει η απίστευτη ιστορία πόνου και Αντίστασης, από τα χρόνια της Κατοχής, στον Σοκαρά Κρήτης, που μας αθανατίζει ο συγγραφέας και μας καθηλώνει κυριολεκτικά! Πολύτιμο τεύχος, τεύχος απόκτημα, για την οργάνωση του οποίου πρώτιστα: θερμά συγχαρητήρια στους συνεργάτες και βέβαια στην επιχείρηση για την έκδοση του πολυδάπανου τεύχους. Χαλάλι όμως, γιατί τέτοιος μόχθος και τέτοια δαπάνη δεν πάνε χαμένα. Συγχαρητήρια!» Συντάκτης του κειμένου είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους πνευματικούς ανθρώπους της Κρήτης, ο κ. Σταμάτης Αποστολάκης, λαογράφος με πολυετή, πρωτότυπη, πολύτιμη και ανιδιοτελή προσφορά στο νησί μας. Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφέρεται στο ΥΠΕΡ Χ ο κ. Αποστολάκης, που για πολλά χρόνια διατηρεί μια ιδιαίτερα αξιόλογη στήλη στην εφημερίδα. Διαβάζομε κάθε φορά τα σχόλια του και τον ευχαριστούμε ο λόγος του μας γεμίζει με συγκίνηση και ευθύνες. Ευχαριστούμε και την καλή εφημερίδα με την οποία συνεργάζεται, τα Χανιώτικα Νέα, που σε πείσμα των καιρών επιμένουν να προβάλλουν ως αξία μοναδική και ακατάλυτη τον πολιτισμό του τόπου μας. X 6 7

5 Αλληλεγγύη! ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Τα κακά νέα: έντονα τα σημάδια της οικονομικής κρίσης και στο νησί μας. Τα καλά νέα: είναι συγκινητικό το πόσο ψηλά έχει ο Κρητικός το συναίσθημα της αλληλεγγύης. Επειδή εμείς δεν θέλουμε να μένουμε στα κακά και τα άσχημα (αρκούν οι τηλεοράσεις για να μας χαλάνε τη διάθεση καθημερινά) τονίζουμε με μεγάλη χαρά και συγκίνηση την προσπάθεια μερικών συντοπιτών μας που αθόρυβα και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας κάνουν ένα απίστευτο κοινωνικό έργο! παραπάνω ζυμαρικά» ή για τον «πεντάχρονο Μιχάλη που ξετρελάθηκε με τα σχολικά Spiderman που ονειρευόταν και οι εθελοντές του εξασφάλισαν» Χωρίς περίσσια λόγια φορτώνουν στο αμάξι του ή το μηχανάκι του ο καθένας ό,τι κατάφερε να μαζέψει από τους πάνω από εθελοντές του Give μέσω του Facebook και τα μοιράζουν πόρτα πόρτα ανάλογα με τις ανάγκες των οικογενειών. Tα κορίτσια του Give παραλαμβάνοντας τις τσάντες για τις οικογένειες. Αριστερά: Σπουδαστές της Kappa studies φτιάχνουν μυρωδάτους λουκουμάδες στο Χαλκιαδάκης ΜΑΧ στον Άγιο Ιωάννη". Δεξιά: "Μια γλυκιά έκπληξη στο γηροκομείο Αγίου Ιωάννη". Κάτω αριστερά: Από το συσσίτιο στην Αγία Τριάδα. Δεξιά και κάτω: Από το συσσίτιο στα Δειλινά. ταποκρίθηκαν με μεγάλη χαρά και έφτιαξαν πεντανόστιμα πιάτα για τα συσσίτια της Αγίας Τριάδας και των Δειλινών, που με περίσσια φροντίδα συντηρούν ο Πατήρ Κωνσταντίνος και ο κύριος Βαγγέλης με τους συμπαραστάτες τους. Επίσης οι ταλαντούχοι σπουδαστές της Kappa Foods ξάφνιασαν ευχάριστα τους πελάτες των Χαλκιαδάκης ΜΑΧ προσφέροντας λαχταριστούς λουκουμάδες, κρέπες και μπισκότα, για να γλυκάνουν τις γιορτινές μέρες που περνάμε. Επιπροσθέτως, το θαυμάσιο γεύμα αγάπης που οργανώνει χρόνια τώρα η καλόκαρδη ομάδα του κ. Καλαθάκη ανήμερα Χριστουγέννων στη Λότζια, «ζεσταίνει» την καρδιά πολλών ανθρώπων μία εξαιρετικά συμβολική μέρα του χρόνου. Θέλουμε επίσης να ευχαριστήσουμε όλους εκείνους τους πελάτες των καταστημάτων μας που αφήνουν καθημερινά στα κουτιά συγκέντρωσης τροφίμων των κατά τόπους φορέων σε όλη την Κρήτη ό,τι μπορούν από το υστέρημά τους. Μαζί με τα χιλιάδες τεμάχια ειδών πρώτης ανάγκης που αφήνετε όλοι σας στα κουτιά συγκέντρωσης, ειδικά για τις γιορτές, προσθέσαμε 10 τόνους ξηρά τρόφιμα (όσπρια, ζάχαρη, μακαρόνια, γάλα) και τα παραδώσαμε τον μήνα Δεκέμβριο σε φορείς, σχολεία και κοινωνικά παντοπωλεία σε όλη την Κρήτη. «Η ισχύς εν τη ενώσει», λοιπόν! Η κοινή δράση είναι η πιο αποτελεσματική λύση για τη μαζική αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, όχι μόνο την περίοδο των γιορτών αλλά όλη τη διάρκεια του χρόνου. X στη Χαλκιαδάκης Α.Ε. είχαμε τη χαρά να συνεργαστούμε με την Ομάδα Give. Η ομάδα Give είναι ένας εξαιρετικά δραστήριος μη κερδοσκοπικός οργανισμός που αποτελείται από νέα, μορφωμένα, χαρούμενα παιδιά που δεν το βάζουν κάτω: καθημερινά αφιερώνουν τον ελεύθερο χρόνο τους καταγράφοντας ανάγκες οικογενειών ή ανήμπορων ανθρώπων και συμπληρώνουν σαν κομμάτι σε παζλ ό,τι ακριβώς λείπει από καθένα από τα 90 σχεδόν σπίτια που έχουν «υιοθετήσει». Με περίσσευμα ανθρωπιάς και αλληλεγγύης μιλάνε για τα περιστατικά που καλύπτουν σαν να είναι η δική τους οικογένεια. Χωρίζοντας τα τρόφιμα που συγκεντρώσαμε στο Χαλκιαδάκης ΜΑΧ από την εκδήλωση με τον Λευτέρη Λαζάρου ακούσαμε τα κορίτσια του Give να μιλάνε με απεριόριστο σεβασμό και τρυφερότητα για την «κυρία Κούλα που θα κάνει χαρά με το χταποδάκι», για τον «κύριο Δημήτρη που έχει αδυνατίσει πολύ γι αυτό βάλε του λίγα Δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στην άλλη εξαιρετική συνεργασία μας με τη σχολή αρχιμαγείρων Kappa Studies και την Kappa Foods του κυρίου Καλαθάκη. Τόσο ο διευθυντής της σχολής κύριος Τριανταφύλλου όσο και οι καθηγητές και οι σπουδαστές, αν- «Η ισχύς εν τη ενώσει», λοιπόν! Η κοινή δράση είναι η πιο αποτελεσματική λύση για τη μαζική αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης

6 TA NEA MAσ facebook Η ιστοσελίδα μας Τώρα μπορείτε να βρείτε τα Σούπερ Μάρκετ Χαλκιαδάκης και στο Facebook! Επισκεφτείτε τη σελίδα μας στο Κάντε "Like", αφήστε το μήνυμά σας, πείτε μας τη γνώμη σας και ενημερωθείτε πρώτοι για ότι συμβαίνει στα καταστήματα μας. Σαν παιδική χαρά! Η παιδική χαρά στο Χαλκιαδάκης ΜΑΧ της Νέας Αλικαρνασσού γέμισε χαρούμενες παιδικές φωνές! Ειδικά για τις μέρες των εορτών η παιδική χαρά έχει φορτωμένο πρόγραμμα Παραμυθού, Ταχυδακτυλουργό, κυνήγι χαμένου καλαθιού, καραόκε, προβολές χριστουγεννιάτικων ταινιών Η πιο αθώα ρουλέτα! και ό,τι άλλο προκύψει! Ενημερωθείτε στο κατάστημα ή στο Facebook για τα events που ακολουθούν. Και τα μεγάλα παιδιά παίζουν στη ρουλέτα για το γούρι! Όχι, όχι δεν είμαστε υπέρ των τυχερών παιχνιδιών! Η δική μας ρουλέτα είναι αθώα! Ο γκρουπιέρης χαρίζει δώρα και δωροεπιταγές σε όλους. Επίσης, σε όλα τα καταστήματα Χαλκιαδάκης συνεχίζονται καθημερινά οι κληρώσεις του Τυχερού Λαχείου με νικητές συνολικής αξίας δωροεπιταγών ευρώ! Και μια ρίμα: Μας την έστειλε ο Αντιστράτηγος Γιώργος Συμεωνίδης. Τον ευχαριστούμε θερμά! Το τυχερό λαχείο θα το βρείτε σε όλα τα καταστήματα Χαλκιαδάκης. «Με την ποιότητα ψηλά παίρνεις βαθμό μεγάλο και ο Κρητικός για να τη βρει, στου Χαλκιαδάκη ευθύς θα μπει για ψώνια δίχως άλλο» 10 11

7 ΥΠΕΡ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2012

8 N ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Έλαμπε στο φως του απομεσήμερου, άστραφτε ο πελεκημένος πωρόλιθος, σκιάζονταν ελαφρά τα πλουμίδια της πέτρας Το φως της Ανατολής Δεν ξέρω κι εγώ πόσες φορές την έχω φωτογραφίσει τούτη την εκκλησιά! Χτισμένη στα χρόνια των Βενετσιάνων αντίκρυ στο Μεγάλο Μοναστήρι, την Κυρία την Ακρωτηριανή, μοιάζει με βιγλάτορα ριζωμένο στην πέτρα και στο λιγοστό χώμα της κρητικής Ανατολής. Εξυπηρέτησε λειτουργικούς ρόλους, ήταν πάντα το παρεκλήσι της μονής, δέθηκε με το τοπίο και έγινε μέρος ενός ιερού δικτύου μακριά από τον κατοικημένο χώρο. Τοπλού, Άγιος Ισίδωρος, Άι Νικόλας στο Σαμώνειο Ακρωτήρι, Άγιος Ανδρέας, αρχαίοι χριστιανικοί ναοί της Ιτάνου. Κι αν πάμε ακόμη πιο βαθιά στο χρόνο, ίσως δούμε την Αθηνά να αναδύεται από τα κύματα του Σαμωνείου εκεί βρισκόταν ο φημισμένος ναός της και από κει επόπτευε την απεραντοσύνη μιας θάλασσας που ξεκινούσε από τη φοινικοστόλιστη Σητεία κι έφτανε στα ακρογιάλια της Συρίας και της Παλαιστίνης. Τον γνωρίζουμε ως κοιμητηριακό τούτο το ναό, τον παρατηρούμε κάθε φορά λουσμένο στην πληθωρική γαλήνη της Ανατολής. Κοιτάζοντάς τον από πιο μακριά σκεφτόμουν ότι οι εμπειρικοί αρχιτέκτονες του κρητικού τοπίου δεν επέλεξαν τυχαία τη θέση. Όχι μόνο επειδή συντροφεύει το επιβλητικό φρουριακό σύνολο της Ακρωτηριανής, αλλά και επειδή δημιουργεί συνθήκες αισθητικής ισορροπίας στον χώρο. Νοτικά απλώνεται το βασίλειο της αμάλαγης άγριας βλάστησης, ανατολικά η απλωσιά του τοπίου. Κι ο μικρός καλαίσθητος ναός μένει σαν ορόσημο ανάμεσα στο ογκώδες του φρουρίου και το απέραντο της θαμνοσκέπαστης στειακής γης. Τον κοίταξα μέσα από το φωτογραφικό σκόπευτρο. Έλαμπε στο φως του απομεσήμερου, άστραφτε ο πελεκημένος πωρόλιθος, σκιάζονταν ελαφρά τα πλουμίδια της πέτρας. Κι ένα στεφάνι πλεγμένο με σύννεφα μαρτυρούσε το αέναο συνταίριασμα των έργων του ανθρώπου με τα έργα του Θεού

9 N ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ ΥΠΕΡ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2012 Τοπίο χειμωνιάτικο Ωδή στην κρητική πολυμορφία Στην εποχή της γεωργικής εκμηχάνισης οι κάθε λογής επιβιώσεις μπορούν να πυροδοτήσουν κάποιον υποβόσκοντα ρομαντισμό, ίσως και τη δικαιολογημένη νοσταλγία των ανθρώπων που περπάτησαν κάποτε κάτω από τις πορτοκαλιές, που γνώρισαν την ηρεμία μιας βόλτας με το αρχαιότερο μεταφορικό μέσο του κόσμου. Μπορεί, όμως, να το δει κανείς και σαν ένα τεκμήριο της κρητικής πολυμορφίας. Στο νησί μας συνυπάρχουν οι εποχές, η ταχύτητα της ασφάλτου μπορεί να συμβαδίζει με την αρχέγονη βραδύτητα της αγροτικής καθημερινότητας. Εικόνες από έναν κόσμο που επιμένει να δηλώνει την παρουσία του και να μας θυμίζει τον πολύμοχθο αγώνα του χτες. Του χτες που μπορεί να γίνεται σήμερα, ίσως και αύριο ποιος ξέρει! Ήταν αργά το απόγευμα, είχε κοπάσει ο μονότονος ήχος της ραβδιστήρας και του ελαιοραβδιστικού, είχε αρχίσει να αχνοφαίνεται η γαλήνη της χειμωνιάτικης νύχτας. Τον συνάντησα στο Μυλοπόταμο, στην Αξό, σε ένα εκπληκτικό τοπίο πλούσιο σε νερά, σε λιόδεντρα, πορτοκαλιές, λεμονιές. Πλούσιο σε χρώματα που κάνουν πιο όμορφο το χειμωνιάτικο φως, πλούσιο σε συναισθήματα που μαγεύουν! Όταν αλλάζουν τα χρώματα Προχωρημένο φθινόπωρο, χειμώνας σχεδόν. Η μεγάλη πινακοθήκη της φύσης έχει τα κέφια της. Πήρε ο χρόνος την παλέτα κι άρχισε να ρίχνει χρώμα και φως με τη σέσουλα. Ξαφνιάζει το πλήθος των χρωμάτων. Το πράσινο, το κίτρινο, το κόκκινο, αποχρώσεις που δεν μπορείς να τις μετρήσεις. Να τις θαυμάσεις μόνο! Στο νησί μας συνυπάρχουν οι εποχές, η ταχύτητα της ασφάλτου μπορεί να συμβαδίζει με την αρχέγονη βραδύτητα της αγροτικής καθημερινότητας 16

10 N ΦΩΤΟΓΡΑΦIΕΣ & ΚΕIΜΕΝΑ: ΝΙΚΟΣ ΨΙΛΑΚΗΣ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Η γλυπτική του χρόνου Διάσπαρτα ερείπια, σπαράγματα μιας άλλης ζωής, ξεχασμένης. Ανάμεσα στα χωράφια και στους ελαιώνες τα απομεινάρια μιας πόλης που κάποτε δέσποζε στο γεωπολιτικό σκηνικό. Κάποτε υπήρχαν δρόμοι εδώ, δημόσια οικοδομήματα, σπίτια, καταστήματα. Κι αγάλματα. Αμέτρητα αγάλματα που κοσμούσαν τον δημόσιο χώρο. Περπατώντας στα μικρά μονοπάτια ανάμεσα στα λιόφυτα σκέφτεσαι απλώς ότι τούτη η πόλη ήταν κάποτε πρωτεύουσα της Κρήτης! Κι όχι μόνο της Κρήτης διαφέντευε στη Μεσόγειο, υπάγονταν σ αυτήν εκτεταμένα κομμάτια της βόρειας Αφρικής! Είναι τα ερείπια της Γόρτυνας. Περπατώντας στα χωράφια και στα λιόφυτα παρατηρείς τους πεσμένους τοίχους με την αστρακάσβεστο μοιάζουν κι εκείνοι με μορφές στοιχειωμένες. Βλέπεις τα κομμάτια της μνήμης. Και κάποτε-κάποτε διαλέγεσαι με τη γλυπτική του χρόνου! Πρωτεύουσα στα χρόνια της ακμής, τόπος της μνήμης σήμερα. Είναι η Γόρτυνα. Διάσπαρτα ερείπια μέσα στα χωράφια και στους ελαιώνες. Τα τοπωνύμια μοιάζουν σαν ανεξίτηλες σημάνσεις του τοπίου, μένουν αμάλαγα όσο κρατιούνται αμάλαγοι οι κρίκοι της αλυσίδας, όσο αντέχει η συλλογική μας μνήμη... Η μαγεία των λέξεων, η απείκανση της ομορφιάς: ο Βαρβακόσπηλιος του Κουδουμά Οι λέξεις ηχούν σαν μηνύματα από το χτες Αβακόσπηλιος ή Βαρβακόσπηλιος. Τα τοπωνύμια μοιάζουν σαν ανεξίτηλες σημάνσεις του τοπίου, μένουν αμάλαγα όσο κρατιούνται αμάλαγοι οι κρίκοι της αλυσίδας, όσο αντέχει η συλλογική μας μνήμη. Δεν είναι κενά περιεχομένου τα τοπωνύμια. Αρκεί να ανασηκώσεις το πέπλο του χρόνου για να μάθεις τα μυστικά τους. Αβακόσπηλιος Σπήλαιο των Αβάδων. Των αναχωρητών που αναζήτησαν σε τούτο το απόμερο κομμάτι της Κρήτης το μυστικό διάλογο με τους εαυτούς τους. Το μυστικό διάλογο με τον Θεό. Και είναι, αλήθεια, τόπος ασκητών κι ερημιτών τούτες οι μοναχικές βραχώδεις ακτές των Αστερουσίων. Βαρβακόσπηλιος. Σπήλαιο των γερακιών που κατέφευγαν σ αυτές τις έρημες ακτές της Κρήτης. Δεν ξέρω τι να διαλέξω. Σίγουρα, όμως, ξέρω τι δεν μπορώ να απορρίψω! Η μαγεία των λέξεων με συνεπαίρνει σε ένα ταξίδι μακρινό, ταξίδι στο χρόνο. Αναπλάθω το τοπίο, κλείνω τα μάτια, καταργώ τον χρόνο, ανασταίνω τις μορφές που κάποτε περπατούσαν πάνω σε κακοτράχαλα μονοπάτια για να φτάσουν ως εδώ. Αναπλάθω και τα πετεινά τ ουρανού, τα βαρβάκια, έτσι τα λέμε στην Κρήτη! Το σπήλαιο βρίσκεται στα αγιοτόπια του Κουδουμά, στη νότια Κρήτη. Όσο κι αν είναι αδύνατο για έναν αδαή περί τα σπηλαιολογικά να καταγράψει διαστάσεις, μήκος-πλάτος-ύψος-εμβαδόν, είναι εύκολο για τον ταπεινό οδοιπόρο να προσδιορίσει το μέγεθος: τεράστιο! Όχι μόνο ως φυσικό μέγεθος, μα και ως απείκανση του φυσικού μεγαλείου. Όχι μόνο ως ιστορία αλλά και ως θρησκευτική παράδοση Κι αν δεν βλέπεις σήμερα τους παλιούς ερημίτες νομίζεις πως το αεράκι του Λιβυκού σου φέρνει στ αυτιά την ανάσα τους, νομίζεις πως ακούς τη νοερά προσευχή να απλώνεται δίπλα σε γλιστερούς βράχους και σε κοιλώματα. Το πλατύ και στενό στόμιο του βρίσκεται ακριβώς πάνω από τις βραχώδεις ακτές του Νότου. Και μπροστά στα μάτια του μαγεμένου επισκέπτη ξανοίγεται το απέραντο γαλάζιο Λιβυκό, βλέπεις μόνο την αρχή του, ποτέ το τέλος του. Το μάτι χάνεται στο βάθος ενός διάφανου ορίζοντα, εκεί που σμίγει ο ουρανός με τη θάλασσα Κάποτε υπήρχαν δρόμοι εδώ, δημόσια οικοδομήματα, σπίτια, καταστήματα. Κι αγάλματα. Αμέτρητα αγάλματα που κοσμούσαν τον δημόσιο χώρο. 18

11 ΤΑΝΕΑΜΑσ Λαζάρου Ο Λευτέρης στο Χαλκιαδάκης ΜΑΧ της Νέας Αλικαρνασσού Eπί 8 ώρες ο Λευτέρης Λαζάρου, παρέα με τους συνεργάτες του Γιάννη Μάργαρη και Κώστα Μπαμίχα, ετοίμαζαν μοσχομυριστό χταποδάκι με κρητικές χυλοπίττες για όλους όσους βρέθηκαν στο Χαλκιαδάκης ΜΑΧ. Οι θαυμαστές του κ. Λαζάρου, πολλοί και εγκάρδιοι, δε σταμάτησαν να του εύχονται για τη γιορτή του, να φωτογραφίζονται μαζί του και να τον καλωσορίζουν στο νησί μας. Κι εκείνος, πάντα γλυκός και καλοσυνάτος μαγείρεψε με μικρούς φίλους τη συνταγή του κάνοντας πάντα και την καλοπροαίρετη κριτική του αλά Master Chef! Χάρη και στη δική σας συμμετοχή συγκεντρώσαμε 100 τσάντες με τα υλικά της συνταγής του Λευτέρη Λαζάρου, οι οποίες παραδόθηκαν την ίδια μέρα στα κορίτσια της ομάδας GIVE. Πρωτοποριακό σύστημα για να ξέρουμε τι τρώμε Κηπευτικά χωρίς μυστικά! Σας το λέμε συχνά και το επαναλαμβάνουμε γιατί θέλουμε να είστε ήσυχοι για την ασφάλεια των τροφίμων στα ράφια μας και το ΕΝΝΟ- ΟΥΜΕ κοιτώντας σας στα μάτια. Εκτός από το πιστοποιημένο από τη DQS σύστημα ποιότητας κατά ISO 9001 και υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων κατά ISO που τηρούμε στην αλυσίδα Χαλκιαδάκης, το πρωτόκολλο ποιότητας Χαλκιαδάκη E-cert που υλοποιείται στο τμήμα μαναβικής μας συνεχίζει να είναι πρωτοπόρο και μοναδικό στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Είναι πιστοποιημένο από την TUV Hellas και εξασφαλίζει σε ΚΑΘΕ παρτίδα προϊόντων που συμμετέχουν στο E-cert την ασφάλεια του τροφίμου από την ώρα που φυτεύτηκε ως τη στιγμή που σας προσφέρεται στα μανάβικά μας. Μπείτε στο πληκτρολογήστε τον μοναδικό κωδικό παρτίδας που βρίσκεται πάνω στην ετικέτα της ζυγαριάς που υπάρχει στο φρούτο ή το λαχανικό που προμηθευτήκατε από οποιοδήποτε σούπερ μάρκετ Χαλκιαδάκης και περιηγηθείτε στο ταξίδι του κηπευτικού που έχετε στο πιάτο σας. Η επιστημονική ομάδα της MODUS ελέγχει τα προϊόντα ενδελεχώς για υπολείμματα φυτοπροστατευτικών ουσιών τόσο στο προϊόν αλλά ακόμα και στο χώμα που φύεται και το νερό με το οποίο ποτίζεται, έτσι ώστε να τρώμε άφοβα εμείς και τα παιδιά μας τα προϊόντα που προσφέρει απλόχερα η ελληνική γη. 20

12 ΦΩΤΟΠΟΙΗΜΑΤΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η ΕΦΗ ΨΙΛΑΚΗ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 ΦΩΤΟΠΟΙΗΜΑΤΑ Της Κυριακής τα βράδια Της Κυριακής τα βράδια, καθισμένοι στης αυλής το πεζούλι ειρηνεμένοι, αφουγκραζόμασταν εκστατικοί του τριζονιού τις τρίλλιες απ' το φράχτη και πλάι μου εσύ, σα Μοίρα φιλική, της στοργής σου ξετύλιγες τ' αδράχτι. Στον ουρανό ένα-ένα ανάβαν τ' άστρα κι άνθιζαν τ' άστρα στου νου μας τη γλάστρα κι όλα είταν γύρω αγνά, γλυκά, ιερά, και μου είταν η καρδιά τόσο καθάρια που ήθελα να χαϊδεύω τρυφερά τους ανθρώπους, τα ζώα και τα λιθάρια. Γιάννης Ρίτσος 22 23

13 N ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η ΕΦΗ ΨΙΛΑΚΗ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Στα πρόσωπά τους οι βαθιές ρυτίδες... Του μέλλοντος οι μέρες Του μέλλοντος οι μέρες στέκονται μπροστά μας σαν μια σειρά κεράκια αναμμένα χρυσά, ζεστά και ζωηρά κεράκια Κ.Π. Καβάφης Τ' αυλάκια που κυλάει ο χρόνος...η μοναξιά είναι τόσο απέραντη ώστε έρχονται δυο-δυο για να την υπομείνουν....σαν μια σειρά κεράκια αναμμένα Στα πρόσωπά τους οι βαθιές ρυτίδες είναι πέφτοντας αθόρυβα στην αιωνιότητα. Τάσος Λειβαδίτης 24 25

14 N ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΕΙ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΙ Η ΕΦΗ ΨΙΛΑΚΗ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Μια μέρα θα δεις θ ανταμωθούμε ξανά Αληθινοί ταξιδευτές εκείνοι είναι που φεύγουν Μα αληθινοί ταξιδευτές εκείνοι είναι που φεύγουν μονάχα για να φύγουνε, καρδιές λαφρές καθώς μπαλόνια, το μοιραίο τους ποτέ δεν τ αποφεύγουν χωρίς να ξέρουν το γιατί, πάντοτε λένε: Εμπρός! Charles Baudelaire, μτφ. Γ. Σημηριώτης Και χέρι-χέρι θα πάρουμε τους δρόμους! Μια μέρα θα δεις θ ανταμωθούμε ξανά. Δεν έχει σημασία πού, οδηγημένοι από την τύχη Θα κοιταχτούμε ξανά, και θα χαμογελάσει ξανά ο ένας στον άλλο και χέρι - χέρι θα πάρουμε τους δρόμους Marcel Mouloudji > 26 27

15

16 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ: Το έθιμο που γοήτευσε τον Κονδυλάκη Το 1914 ο Κρητικός λόγιος προέβλεπε ότι το χριστουγεννιάτικο δέντρο «θα ριζοβολήσει οριστικώς» του Νίκου Ψιλάκη 30 31

17 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 (Εμπρός ) με το ίδιο επιχείρημα: είναι ωραίο! Τώρα, όμως, τα επιχειρήματά του είναι πιο στέρεα. Μιλά για τα άχρωμα ελληνικά Χριστούγεννα, τα οποία χαρακτηρίζει μόνο ως θρησκευτική γιορτή και υποστηρίζει ότι το δέντρο δεν εκτοπίζει και δεν αντικαθιστά κανένα ελληνικό έθιμο. Μιλώντας, λοιπόν, για ελληνικά Χριστούγεννα δεν χάνει την ευκαιρία να στιγματίσει και να ειρωνευτεί ένα από τα δημοσιογραφικά έθιμα της εποχής του, τη χριστουγεννιάτικη λογοτεχνία. Και άλλες φορές επέκρινε τα διηγήματα που κατέκλυζαν τότε τις στήλες των εφημερίδων, ίσως και με πιο σκληρή γλώσσα. Δύσκολα θα μπορούσε να τα αποδεχτεί ως λογοτεχνία! Εκείνο που προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι η ανεκτικότητα του Κονδυλάκη, η διάθεσή του να αποδεχτεί ένα ξένο έθιμο. Το καλοδέχεται μάλιστα με το απλό επιχείρημα που αναφέραμε παραπάνω: επειδή είναι ωραίο! Από τα δυο χρονογραφήματα (του 1908 και του 1914) που και τα δυο είχαν τον ίδιο τίτλο, Το Δέντρον, επιλέγουμε να αναδημοσιεύσουμε το δεύτερο. Το παραθέτουμε αυτούσιο ως δείγμα γραφής μιας θαρραλέας πένας που μπορούσε να υποστηρίξει με σθένος ένα βασικό χαρακτηριστικό όλων των πολιτισμικών και των κοινωνικών φαινομένων: τον διάλογο! Πολλά έχουν γραφτεί στην Ελλάδα για το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Από την πρώτη εποχή που εμφανίστηκε στη σημερινή του μορφή βρέθηκε στο επίκεντρο οξύτατων συζητήσεων και κατηγορήθηκε ως απειλή για τα ελληνικά έθιμα. Πολλές φορές η πολεμική εναντίον του εμπλουτίστηκε με οικολογικά επιχειρήματα. Ήδη από τον 19ο αιώνα προβαλλόταν συστηματικά η ανάγκη προστασίας του δασικού πλούτου με την απαγόρευση κοπής των ελάτων που προορίζονταν για χριστουγεννιάτικη διακόσμηση. Μια έρευνα στον Τύπο των παλιότερων εποχών θα μπορούσε να μας δώσει ένα πλούσιο απάνθισμα των επιχειρημάτων και της πολεμικής εναντίον του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Για πολλές δεκαετίες επανερχόταν στις σχετικές συζητήσεις η εμμονή στην ελληνικότητα και ως απόλυτη έκφρασή της θεωρήθηκε το περίφημο χριστουγεννιάτικο καραβάκι. Άρθρα της μορφής «δέντρο ή καράβι;» δεν έλειψαν ποτέ από τις στήλες του Τύπου. Τα τελευταία χρόνια η πολεμική εναντίον των στολισμένων δέντρων έχει κοπάσει. Σ αυτό έχει συμβάλει ασφαλώς η Λαογραφία και η Αρχαιολογία, επιστήμες που απέδειξαν ότι το μοτίβο του λατρευτικού ή τελετουργικού δέντρου δεν είναι καθόλου ξένο προς τον ελληνικό πολιτισμό. Προχωρώντας ένα βήμα παρακάτω, μελετητές των παλαιότερων περιόδων του πολιτισμού μας έδειξαν ότι οι ρίζες του εθίμου του στολισμένου και φωτισμένου δέντρου είναι βυζαντινές (π.χ. Καλοκύρης). Κανείς, ωστόσο, δεν αμφισβητεί ότι το δέντρο, όπως τουλάχιστον το γνωρίζουμε σήμερα, ήρθε στον ελληνικό χώρο μόλις τον 19ο αιώνα. Σχετικά με τον τρόπο που ήρθε και καθιερώθηκε έχουν γραφτεί κατά καιρούς διάφορες εκδοχές (π.χ. το έφεραν οι Βαυαροί του Όθωνα). Στις αρχές του 20ού αιώνα, και ενώ η πολεμική εναντίον του χριστουγεννιάτικου δέντρου εκφραζόταν μέσα από τον Τύπο της εποχής, ένας σπουδαίος λόγιος, ο Ιωάννης Κονδυλάκης, δεν δίστασε να ταχθεί θαρραλέα υπέρ του δέντρου! Δημοσίευσε, μάλιστα και σχετικά χρονογραφήματα με τα οποία κατέρριπτε τα επιχειρήματα των διωκτών του εθίμου ως αβάσιμα. Ο Βιαννίτης χρονογράφος υπερασπίστηκε με δυναμισμό το «ξενόφερτο» έθιμο! Η επιχειρηματολογία του παρουσιάζει ενδιαφέρον. Υποστήριζε ότι αυτό το ξένο έθιμο μπορεί να δώσει χρώμα στα ελληνικά Χριστούγεννα! Πίστευε, μάλιστα, ότι τα ελληνικά Χριστούγεννα δεν παρουσίαζαν κανένα ενδιαφέρον και ότι το μόνο που θα μπορούσε να θυμάται κανείς από αυτή τη μεγάλη γιορτή ήταν τα βαρυστομαχιάσματα τα οποία προκαλούνταν από το πολύ φαγητό! Το δέντρο σύμφωνα με τον Κονδυλάκη θα μπορούσε να δώσει χρώμα στα ελληνικά Χριστούγεννα, να προσφέρει την οικογενειακή τελετουργία που χρειάζεται προκειμένου να γίνει μια ξεχωριστή γιορτή. Βέβαια, ελληνικά χριστουγεννιάτικα έθιμα υπήρχαν πάντα και πολλά απ αυτά είναι ενδιαφέροντα για τον συμβολισμό, το θρησκευτικό περιεχόμενο και την κοινωνική λειτουργία τους. Η ελληνική Λαογραφία τα ανάδειξε μάλιστα και αναζήτησε το συμβολικό και τον τελετουργικό ρόλο τους, ιδιαίτερα στα μεταγενέστερα χρόνια. Δεν πρέπει, όμως, να έχουμε την απαίτηση από τον Κονδυλάκη να γνωρίζει όλα τα έθιμα του ελληνικού χώρου, και μάλιστα σε μια εποχή που η Λαογραφία μόλις είχε αρχίσει να κάνει τα πρώτα βήματά της ως επιστήμη. Το πρώτο σχετικό χρονογράφημα που γνωρίζουμε γράφτηκε τη μέρα των Χριστουγέννων το Μετέφερε την άποψη κάποιου πολίτη που θα στόλιζε Χριστουγεννιάτικο δέντρο επειδή είναι ωραίο (εφημερίδα Εμπρός ). Έξι χρόνια αργότερα επανέρχεται στην ίδια εφημερίδα > 32 33

18 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ Το χρονογράφημα του Κονδυλάκη ΤΟ ΔΕΝ ΡΟΝ Ο Ιωάννης Κονδυλάκης...το έθιμον του δένδρου ίσως θα συντελέση εις το ν αγαπώμεν και να σεβώμεθα περισσότερον τα δένδρα και τα δάση T ο δένδρον των Χριστουγέννων εισχωρεί κατ έτος περισσότερον εις τα ελληνικά έθιμα, ώστε να δυνάμεθα να προΐδωμεν ότι θα ριζοβολήση οριστικώς εις την Ελλάδα. Τούτο σκανδαλίζει πολλούς και επί πολύ ακόμη θα υπάρχουν οι κατακρίνοντες ως ξενομανίαν αυτήν την απομίμησιν. Αλλ ότι το δένδρον των Χριστουγέννων είναι ξένον έθιμον δεν σημαίνει τίποτε, αφού είναι ωραίον. Αν επρόκειτο να εισαγάγη εις την ζωήν μας τίποτε το άσχημον ή τίποτε νοσηρόν, τότε η κατηγορία του ξένου και εθνείου θα ήτο σοβαρά και δικαιολογημένη. Αλλά δεν πιστεύω να ευρίσκεται κανείς ο οποίος να διατείνεται ότι το δένδρον των Χριστουγέννων δεν είναι από τα ωραιότερα και αθωώτερα συγχρόνως έθιμα, τελείως δε προσαρμοζόμενον εις την εορτήν την οποίαν συνοδεύει. Αλλ ούτε έρχεται ν αντικαταστήση και εκτοπίση ή διαστρέψη έθιμον ελληνικόν σχετικόν με τα Χριστούγεννα, ότε θα ήτο δικαιολογημένη η αντίδρασις εναντίον του παρεισάκτου. Τα Χριστούγεννα εις την Ελλάδα δεν έχουν κανένα χαρακτήρα ιδιαίτερον, εκτός εάν θεωρηθή ως χαρακτήρ η έλλειψις παντός ιδιαιτέρου χρωματισμού, παντός κοινωνικού χαρακτήρος. Είναι μόνον μεγάλη θρησκευτική εορτή, την οποίαν εορτάζομεν εις την εκκλησίαν, όπως πάσαν άλλην θρησκευτικήν εορτήν. Εάν δεν είχε τα Κάλανδα δεν θα είχε καμμίαν κοινωνικήν εκδήλωσιν, κανέν κοινωνικόν έθιμον. Αλλ ούτε οικογενειακόν χαρακτήρα έχει. Εάν η οικογένεια κατά την ημέραν αυτήν συνέρχεται περί πλουσιωτέραν τράπεζαν, τούτο και μόνον δεν αρκεί δια να την ονομάζωμεν οικογενειακήν εορτήν. Αφού δε θέλομεν και καλά να την κάμωμεν και οικογενειακήν και κοινωνικήν εορτήν, όπως την έχουν όχι μόνον οι καθολικοί και οι διαμαρτυρόμενοι, αλλά και οι ορθόδοξοι Ρώσσοι, διατί να μη δανεισθώμεν και όσα έθιμα συντελούν εις το να της δίδουν αυτόν τον χαρακτήρα; Όπως εορτάζομεν τώρα τα Χριστούγεννα περνούν ομοιόμορφα και μονότονα. Αν ανατρέξη η μνήμη μας εις το παρελθόν, δεν σταματά εις καμμίαν χρονολογίαν Χριστουγέννων, παρά δια να αναμνησθή ίσως καμμίαν δυσπεψίαν. Κατά τα άλλα η σειρά των Χριστουγέννων τα οποία επεράσαμεν αφήνει εις την μνήμην μας μόνον ομοιόμορφα θαμβά σημεία. Και είναι αξιοθαύμαστοι οι συγγραφείς μας οι οποίοι εδημιούργησαν ολόκληρον φιλολογίαν από αναμνήσεις σχετικά με τα Χριστούγεννα. Αλλ ο έχων το θάρρος και την υπομονήν ν αναγνώση αυτάς τας διηγήσεις θα ίδη ότι αναφέρουν πράγματα τα οποία ηδύναντο να συμβούν και καθ οιανδήποτε άλλην χρονολογίαν. Ο μόνος των πολλάκις χριστουγεννιάτικος χαρακτήρ είναι ότι οι συγγραφείς των εφρόντισαν να αναφέρουν ότι συνέβησαν κατά την εορτήν των Χριστουγέννων. Αλλά κατά του δένδρου των Χριστουγέννων αντιτάσσεται και η αιτίασις ότι γίνεται αφορμή να κόπτωνται τα έλατα και να καταστρέφωνται τα δάση. Αλλ εις τας χώρας όπου έχουν το έθιμον του δένδρου έχουν και την μεγαλυτέραν ευλάβειαν και αγάπην προς τα δένδρα και τα δάση. Εδώ δε όπου κατ έτος καίονται τόσαι εκτάσεις δασών, ο φόβος μας μήπως κοπούν ολίγα έλατα δια μίαν ωραίαν εορτήν καταντά κωμικός φαρισαϊσμός. Δύναται μάλιστα να υποστηριχθή ότι το έθιμον του δένδρου ίσως θα συντελέση εις το ν αγαπώμεν και να σεβώμεθα περισσότερον τα δένδρα και τα δάση, όπως γίνεται εις τας βορείους χώρας της Ευρώπης. Ίσως δε τούτο θα μας οδηγήση και εις το να διακόψωμεν την μονοτονίαν με την οποίαν γίνεται η αναδάσωσις και αντί διαρκώς και παντού να φυτεύωνται πεύκα, να σκεφθούν οι αναδασωταί ότι χρειάζονται και τα έλατα και ότι υπάρχουν και άλλα είδη δένδρων εκτός των πεύκων. Διαβάτης 34

19 Έχει τη ρίζα του στην ανάγκη για συντήρηση του κρέατος. Εξελίχτηκε σε σύμβολο διατροφικής ευμάρειας στην εποχή του Μεσαίωνα για να γίνει συνώνυμο της «ψαγμένης» γαστρονομίας στη σύγχρονη εποχή. Το απάκι της Κρήτης Οι χριστουγεννιάτικες τροφές των Κρητικών και οι παραδοσιακοί τρόποι συντήρησης του κρέατος Κείμενο - φωτογραφίες: Νίκος Ψιλάκης 37

20 ΤΟ ΑΠΑΚΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΥΠΕΡ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2012 Γάλα μυζήθρα και τυρί, λουκάνικο κι απάκι κι ό,τι άλλο θέλει βρίσκεται στο φτωχικό σπιτάκι Χοιροσφάγια στο Μαλεβίζι. K ι όμως, ένα «φτωχικό σπιτάκι» του παλιότερου καιρού μπορούσε να έχει όλα τούτα που περιγράφουν οι ωραίοι στίχοι της Πανώριας σε έναν διάλογο ανάμεσα στον Γύπαρη και στη Φροσύνη. Έννοιες σχετικές ο πλούτος και η φτώχεια κι ο ποιητής τις ταξινομεί προτάσσοντας τις ανάγκες μιας οικογένειας της κρητικής υπαίθρου όταν οι φαμίλιες τρέφονταν με ό,τι παρήγε η γη τους και ό,τι τους πρόσφερε η οικόσιτη κτηνοτροφία. Δεν διαλέγει τυχαία ο ποιητής τα λουκάνικα και τα απάκια για να δώσει την εικόνα της αφθονίας και του διατροφικού πλούτου. Ήταν η αποθηκευμένη τροφή, η διαθέσιμη σε κάθε ώρα και σε κάθε περίσταση. Ήταν η εκλεκτή τροφή Προβληματιζόμαστε σήμερα από τον καταιγισμό πληροφοριών που μας προσφέρει η κρητική λογοτεχνία της Αναγέννησης. Ένα «φτωχικό σπιτάκι» μπορούσε να έχει, όπως λέει ο ποιητής της Πανώριας, όλα τα καλούδια, όμως τα κελάρια των περισσότερων νοικοκυριών δεν ήταν παραφορτωμένα με τέτοια τρόφιμα. Τα λαϊκά στρώματα ζούσαν σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας, τόσο που τα κελάρια των αρχοντόσπιτων να αποτελούν την απόλυτη έκφραση της ευμάρειας και του πλούτου. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η οικόσιτη κτηνοτροφία, τα «λιανά» (αιγοπρόβατα) και ο χοίρος των Χριστουγέννων εξυπηρετούσαν βασικές ανάγκες επιβίωσης της κάθε οικογένειας. Το συντηρημένο κρέας T α τυριά, τα λουκάνικα και τα απάκια μπορεί να είναι σήμερα, όπως ήταν και στα χρόνια της Ενετοκρατίας, σύμβολα της αφθονίας, αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Ιδιαίτερα σήμερα οι τροφές αυτές έχουν μάλλον γαστρονομικό χαρακτήρα, δηλαδή ικανοποιούν περισσότερο την «ηδονή της κοιλίας» και λιγότερο διατροφικές ανάγκες. Κι ακόμη, χρησιμοποιούνται συχνά στις μέρες μας για να (απο)δείξουν εκλεκτά γούστα. Αν προσπαθήσομε να αναπλάσομε το μακρινό παρελθόν θα δούμε ότι στις απαρχές του διατροφικού πολιτισμού συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο: όλα αυτά -λουκάνικα, απάκια, χοιρομέρια, ακόμη και τα τυριά- ήταν δημιουργήματα της ανάγκης! Ήταν επινοήσεις που αποσκοπούσαν κυρίως στο να συντηρήσουν την τροφή, που μπορεί να περίσσευε σε περιόδους αφθονίας αλλά δεν επαρκούσε σε άλλες. Οι κοινωνίες είχαν πάντα την αγωνία της επάρκειας της τροφής. Όταν έσφαζαν ένα μεγάλο ζώο, ή όταν το πετύχαιναν στο κυνήγι, ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να το καταναλώσουν ολόκληρο. Κι επειδή τα αγαθά δεν περίσσευαν, οι άνθρωποι έπρεπε να βρουν ασφαλείς τρόπους να αποθηκεύσουν τμήματα του ζώου για μελλοντικές χρήσεις. Έτσι ανακάλυψαν με εμπειρικό τρόπο το αλάτισμα, το κάπνισμα, το στέγνωμα στον ήλιο. Δεν ήταν και τόσο εύκολο να καταφέρουν οι άνθρωποι να συντηρήσουν τις ευαίσθητες τροφές ζωικής προέλευσης. Χρειάστηκε εμπειρία αιώνων για να το καταφέρουν. Στα βόρεια ψυχρά κλίματα το πάγωμα της τροφής ήταν μια από τις πιο προσιτές μεθόδους. Παράχωναν τα τρόφιμα στο παγωμένο χιόνι έκαναν δηλαδή ότι ακριβώς κάνει και ο σημερινός άνθρωπος με τα ψυγεία και τους καταψύκτες του. Δεν φαίνεται, όμως, να είναι αυτή η αρχαιότερη μέθοδος συντήρησης του κρέατος. Τις αρχαιότερες μεθόδους πρέπει να τις αναζητήσουμε σε πολιτισμούς που είχαν αναπτυχθεί σε εύκρατες και ηλιόλουστες περιοχές. Άλλωστε, γνωρίζομε καλά τα επιτεύγματα των μεσογειακών λαών όσον αφορά στις μεθόδους συντήρησης των οργανικών υλών. Οι Αιγύπτιοι, για παράδειγμα, είχαν καταφέρει να προστατέψουν από τη φθορά ακόμη και την ανθρώπινη σάρκα με τις γνωστές μουμιοποιήσεις τους. Η πρώτη μέθοδος συντήρησης των τροφών ζωικής προέλευσης φαίνεται να ήταν η αφυδάτωση. Άφηναν το κρέας στη σκιά (ή και στον ήλιο) μέχρι να στεγνώσει εντελώς και να ξεραθεί. Στην πορεία του χρόνου, ύστερα και από αναμενόμενες αστοχίες, η μέθοδος αυτή εμπλουτίστηκε. Άρχισαν να προσθέτουν μπόλικο αλάτι στο κρέας πριν το κρεμάσουν σε κάποιο ευάερο σημείο για να στεγνώσει. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτές τις υποθέσεις. Είναι, όμως, φυσικό να συσχετίζομε τα τεχνολογικά επιτεύγματα μιας κοινωνίας με την πνευματική της ανάπτυξη. Οι λαοί των θερμών περιοχών εξελίχθηκαν πιο νωρίς από τους κατοίκους των ψυχρών κλιμάτων. Και οι λαοί αυτοί δεν είχαν την ευχέρεια να συντηρήσουν τις τροφές τους στο παγωμένο χιόνι. Από τα χρόνια του Ιπποκράτη γνωρίζομε ότι οι άνθρωποι συνήθιζαν να συντηρούν τα κρέατα στο ξίδι, στο κρασί, στο λίπος και στο αλάτι. Ακόμη και σε μέλι, όπως φαίνεται από ενδείξεις σε κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Άλλωστε, υπάρχουν αρκετές μεταγενέστερες πληροφορίες που το επιβεβαιώνουν. Το μέλι, όπως είναι γνωστό, αποτελούσε πάντα βασικό συντηρητικό υλικό. > Γάλα, μυζήθρα και τυρί λουκάνικο κι απάκι κι ό,τι άλλο θέλει βρίσκεται στο φτωχικό σπιτάκι

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΑΛΛΙΑ: Αν τα μαλλιά μας είναι λιπαρά, τα πλένουμε με δυο κρόκους αυγού και ξεπλένουμε με χαμομήλι. Μια καλή και θρεπτική μάσκα μαλλιών. Ανακατεύουμε δυο κουταλιές της

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 2 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Αρακάς με λαχανικά 1. Καθαρίζετε τον αρακά και τον πλένετε. 2. Σοτάρετε το κρεμμύδι στο ελαιόλαδο και όταν γίνει διάφανο προσθέτετε τον αρακά. Τον σοτάρετε για λίγο. 3. Ρίχνετε στην κατσαρόλα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Νόστιμα, απλά και υγιεινά! ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2011-2012 το σχολείο μας έθεσε ως ένα από τους στόχους του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή Άνσελ Κις

Μεσογειακή διατροφή Άνσελ Κις Μεσογειακή διατροφή Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακές συνταγές μέσα από τα ήθη και έθιμα του τόπου

Παραδοσιακές συνταγές μέσα από τα ήθη και έθιμα του τόπου Παραδοσιακές συνταγές μέσα από τα ήθη και έθιμα του τόπου Ξεκινώντας την προσπάθεια μας, να ενεργοποιήσουμε τους μαθητές μέσα από αυτό το νέο μάθημα, για τα Ελληνικά σχολεία, επιλέξαμε τον πιο «γλυκό»

Διαβάστε περισσότερα

Επιστροφήστηνκουζίνα καιστοσπιτικόφαγητό Μεοδηγότοβιβλίο 20 σεφ, 11 µαµάδεςκιεγώ 111 συνταγές και ιδέες διατροφής για παιδιά ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ Ιανουάριος 2011 Μαγειρεύοντας για τα παιδιά καιγιαόλητην οικογένεια!

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

To NostimeSyntages πάει μαζί σας διακοπές!!!

To NostimeSyntages πάει μαζί σας διακοπές!!! To NostimeSyntages πάει μαζί σας διακοπές!!! Φέτος το καλοκαίρι ξοδεύουμε λιγότερα λεφτά μαγειρεύοντας εύκολα και γρήγορα. Νόστιμες συνταγές Μπορείτε να τυπώσετε και να πάρετε μαζί σας αυτό το μικρό βιβλίο,

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Πίτα χωριάτικη με κιμά, μελιτζάνα και πράσο

Πίτα χωριάτικη με κιμά, μελιτζάνα και πράσο Πίτες Πίτα χωριάτικη με κιμά, μελιτζάνα και πράσο Υλικά (για 20 άτομα) Γέμιση ½ κιλό κιμά μοσχαρίσιο και χοιρινό ανάμεικτο 300 γρ μελιτζάνες 200 γρ πράσα αλάτι, πιπέρι, ρίγανη Ζύμη 800 γρ αλεύρι για όλες

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑ ΑΓΑΘΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑ ΑΓΑΘΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑ ΑΓΑΘΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΑΣ ΣΧ.ΕΤΟΣ 2013-2014 ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΟΜΑΔΑ Α ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΙΑ-ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΑΤΕΛΑΤΖΕ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΣΑΛΓΙΑΝΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Ο όρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 2 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης Καφάτος Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

DORIAN ZEST. Έτοιμες συνθέσεις και Προϊόντα

DORIAN ZEST. Έτοιμες συνθέσεις και Προϊόντα DORIAN ZEST Exclusive Business Gifts Έτοιμες συνθέσεις και Προϊόντα Σελίδα 2 Πίνακας περιεχομένων Έτοιμες Συνθέσεις Δώρων Lunch Break..4 Taste and Colour..5 Tomato the Antioxidant..6 A Big Mediterranean

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

πιατα με αρωμα μεσογειακο

πιατα με αρωμα μεσογειακο πιατα με αρωμα μεσογειακο Τι γινεται οταν δυο δυναμεις συναντιουνται σε μια κουζινα με «οπλο» τους το ελαιολαδο; Στην περιπτωση της ΑΝΕΚ LINES και του Chef s Club, το αποτελεσμα υπηρξε ακρως γευστικο και

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ:

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ: Παραδοσιακές Συνταγές της Λήμνου 1. Μελιτζανοσαλάτα 2. Κριθαρένιος ντάκος Λήμνου 3. Κολοκυθοκεφτέδες 4. Πιπεριές γεμιστές με καλαθάκι Λήμνου 5. Πετεινός με τα φλωμάρια 6. Ψευτοπετεινός

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγές γεμάτες νοστιμιά!

Συνταγές γεμάτες νοστιμιά! Συνταγές γεμάτες νοστιμιά! Πατατοσαλάτα με Tulip Chopped Ham 200 γρ. Tulip Chopped Ham κομμένο σε κύβους 2 μέτριου μεγέθους πατάτες, βρασμένες και ξεφλουδισμένες 50 γρ. βρασμένο μπιζέλι Χοντροκομμένα

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

1,98 1,10 1,00 1,19 1,84 5,49 9,90 2,98 22% 1,52 2,24 1,67 2,84 14,35 0,97. Οι προσφορές ισχύουν από 23/ 06/14 έως 05/07/14 1,14 0,70

1,98 1,10 1,00 1,19 1,84 5,49 9,90 2,98 22% 1,52 2,24 1,67 2,84 14,35 0,97. Οι προσφορές ισχύουν από 23/ 06/14 έως 05/07/14 1,14 0,70 10 Οι προσφορές ισχύουν από 23/ 06/14 έως 05/07/14 1,14 2,24 1,10 1,16 3,14 1,98 0,70 1,67 0,97 τα 100γρ.=0,99 τα 100γρ.=0,55 4,45 14,35 9,90 5,49 2,84 22% 1,52 3,72 6,70 1,84 1,19 2,98... και μην ξεχνάτε

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

1. Αγριογούρουνο πρασοσέλινο

1. Αγριογούρουνο πρασοσέλινο Αγαπητοί αναγνώστες μας γεια σας! Επειδή στην περιοχή μας αγαπημένη συνήθεια των κατοίκων είναι το κυνήγι, γι αυτό επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε στο ιστολόγιο του σχολείου μας συνταγές για κυνήγια, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 9 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Ντομάτες γεμιστές με ρύζι και μάραθο 90 λεπτά 15 λεπτά 12 άτομα 12 ντομάτες μεγάλες και ώριμες 16 κουταλιές ρύζι γλασέ 2 μεγάλα μάτσα μάραθα 4 καρότα τριμμένα 8 μεγάλα κρεμμύδια ψιλοκομμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Φρέσκες τυρομπουκιές. Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά Για 4 άτομα

Φρέσκες τυρομπουκιές. Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά Για 4 άτομα Φρέσκες τυρομπουκιές Χρόνος προετοιμασίας: 25 λεπτά 60 γραμμάρια φρυγανιά τριμμένη 100 γραμμάρια Philadelphia 70 γραμμάρια Arla το Aυθεντικό Δανέζικο Σκληρό τυρί 100 γραμμάρια φέτα τριμμένη 100 γραμμάρια

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία.

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΖΥΜΗΣ Ζύμη για γεμιστό πιτάκι 1,5 kg αλεύρι 15 g αλάτι 250 g βούτυρο ή λίπος 3/8 l νερό Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ρολάκια σπαγγάκια χοιρινά αλά κρεµ, µε µανιτάρι α

Ρολάκια σπαγγάκια χοιρινά αλά κρεµ, µε µανιτάρι α 1 Ρολάκια σπαγγάκια χοιρινά αλά κρεµ, µε µανιτάρι α Υλικά: 5 ρολάκια-σπαγγάκια, 250 γρ µανιτάρια, 50 γρ µπέικον, 200 ml κρέµα γάλακτος, ελαιόλαδο, µαϊντανός, αλάτι, πιπέρι. Προετοιµασία: Σε ζεστό λάδι

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ»

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» Κατασκευή : Καρανάτσιου Κυριακή Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές της Β τάξης του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων

Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015. 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων ΕΔΩ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Τίτλος και σύντομη περιγραφή των εκδηλώσεων της καλοκαιρινής εκστρατείας 2015 1. Εδώ δεν είναι βιβλιοθήκη είναι πικνίκ στη χώρα των θαυμάτων Για μια εβδομάδα τα παιδιά θα μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Ένα γιορτινό καράβι «έδεσε» στην πλατεία του Ορχομενού!

Ένα γιορτινό καράβι «έδεσε» στην πλατεία του Ορχομενού! Ένα γιορτινό καράβι «έδεσε» στην πλατεία του Ορχομενού! Για πρώτη φορά την κεντρική πλατεία του Ορχομενού δεν στολίζει για τις γιορτές ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο, αλλά ένα πραγματικά εντυπωσιακό χριστουγεννιάτικο

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

oι Aγαπηµένες µου Συνταγές

oι Aγαπηµένες µου Συνταγές oι Aγαπηµένες µου Συνταγές περιεχόµενα Εισαγωγή Βασικά υλικά Σούπες & σάλτσες Λαχανικά & σαλάτες Ζυμαρικά & ρύζι Κρέας & ψάρι Αυγά & τυριά Γλυκά Ιδέες για πάρτι Κομπόστες & τρόφιμα σε άλμη Πηγές Ευχαριστίες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΕΣ Σύγχρονη Λογοτεχνία Γιάννης Σκαραγκάς Επιμέλεια: Κατερίνα Σχινά ISBN: 978-960-218-942-9 Τιμή: 11.00 ευρώ Αριθμός σελίδων: 264 Διαστάσεις: 12,5x21 Γλώσσα: Ελληνικά Οκτωβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

συνταγεσ της στιγμήσ

συνταγεσ της στιγμήσ συνταγες της στιγμής ΣΟΥΠΕΣ Πικάντικη Κοτόσουπα με Φιδέ 250 γρ. φιδές 1 κιλό κοτόπουλο βρασμένο 4 φλιτζάνια ζωμού λαχανικών 1 κουταλιά της σούπας τζίντζερ φρεσκοτριμμένο 1 μικρή καυτερή πιπεριά 1 κουταλάκι

Διαβάστε περισσότερα

Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär

Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär Συνταγές του Chef Άκη Πετρετζίκη για την Schär Carrot Cake 140 γρ. βούτυρο μαλακωμένο, 200 γρ. ζάχαρη, 250 γρ. τριμμένο καρότo, 140 γρ. σταφίδα σουλτανίνα, 2 αυγά, 200 γρ. αλεύρι Schär Mix C, 1 κ.γ. κανέλα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα