Διάλεξη 6. Ορισμός. Εξωτερικές επιδράσεις ή Εξωτερικότητες. Η φύση των εξωτερικών επιδράσεων. Εξωτερικές επιδράσεις: παραδείγματα

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διάλεξη 6. Ορισμός. Εξωτερικές επιδράσεις ή Εξωτερικότητες. Η φύση των εξωτερικών επιδράσεων. Εξωτερικές επιδράσεις: παραδείγματα"

Transcript

1 Μεταβολή Global Average της μέσης Temperature παγκόσμιας θερμοκρασίας Over Time Διάλεξη 6 58, ,5 Εξωτερικές επιδράσεις ή Εξωτερικότητες 57 56, Year Έτος Ορισμός Εξωτερικές επιδράσεις ανακύπτουν όταν οι δράσεις ενός φορέα (ατόμου ή επιχείρησης) προκαλούν θετική ή αρνητική επίδραση σε έναν άλλο φορέα (άτομο ή επιχείρηση) και ο πρώτος φορέας ούτε υφίσταται το κόστος της αρνητικής επίδρασης, αλλά ούτε και απολαμβάνει το όφελος της θετικής επίδρασης, που προκαλεί. Αρνητική εξωτερικότητα: Όταν μια δραστηριότητα επιδρά αρνητικά σε άλλο φορέα Θετική εξωτερικότητα: Όταν μια δραστηριότητα επιδρά θετικά σε άλλο φορέα παραδείγματα Αρνητικές εξωτερικότητες: Όξινη βροχή, ρύπανση; Φαινόμενο θερμοκηπίου. Δυνατή μουσική του γείτονα, κάπνισμα στο εστιατόριο. Οδήγηση μετά από ποτό, μποτιλιάρισμα στην κυκλοφορία. Χτύπημα κινητού στο θέατρο Θετικές εξωτερικότητες: Έρευνα και ανάπτυξη; Εμβολιασμοί; Το να κάνεις καλές ερωτήσεις στην τάξη. Ο περιποιημένος κήπος του γείτονα Το να ζεις κοντά σε αστυνομικό τμήμα Δημόσια αγαθά. 3 4 Διάφορα είδη Η φύση των εξωτερικών Μπορούμε να διακρίνουμε 4 είδη εξωτερικών : Από. καταναλωτή σε καταναλωτή 2. παραγωγό σε παραγωγό 3. καταναλωτή σε παραγωγό 4. παραγωγό σε καταναλωτή Το γεγονός ότι η η συμπεριφορά κάποιου επηρεάζει την ευημερία κάποιου άλλου δεν συνεπάγεται αυτόματα εξωτερικότητα. Εξωτερικότητα ανακύπτει όταν αυτή η επίδραση δεν λαμβάνεται υπόψη από την αγορά. Γιατί; Επειδή δεν υπάρχει αγορά για να λάβει υπόψη της αυτή την επίδραση. Με απλά λόγια η αγορά γι αυτή τη δραστηριότητα απουσιάζει. π.χ. ποια είναι η αγορά που υπολογίζει την τιμή της όξινης βροχής, ή του καπνίσματος σε ένα εστιατόριο; 5 6

2 7 Παράδειγμα: οι εξωτερικές επιδράσεις των SUV Η οδήγηση μεγάλων αυτοκινήτων όπως τα SUV παράγουν τρία είδη αρνητικών εξωτερικοτήτων:. Αρνητική εξωτερικότητα στο περιβάλλον: κανονικά αυτοκίνητα διανύουν 25μίλια/γαλόνι, όμως τα SUV μόνο Αρνητική εξωτερικότητα στο οδικό δίκτυο: το μεγαλύτερα αυτοκίνητα καταστρέφουν το οδόστρωμα περισσότερο. 3. Αρνητική εξωτερικότητα σχετικά με την ασφάλεια: η πιθανότητα θανατηφόρου ατυχήματος τετραπλασσιάζεται σε σχέση με τα συμβατικά οχήματα. 8 Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών Ας πάρουμε ένα παράδειγμα: Ένα ιδιωτικό εργοστάσιο ρίχνει τα απόβλητα του σ ένα ποτάμι. Ο αγρότης που ποτίζει τα χωράφια του από το ποτάμι βλέπει την παραγωγή του να επηρεάζεται αρνητικά, λόγω του μολυσμένου νερού. Το εργοστάσιο έχει μια αρνητική εξωτερική επίδραση επειδή: Ο αγρότης υφίσταται ζημιά, Και το εργοστάσιο δεν τον αποζημιώνει για τη ζημιά που του προκαλεί. Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών Σε ανταγωνιστικές αγορές οι ιδιώτες, εργοστάσιο και αγρότης, επιδιώκουν τη μεγιστοποίηση των κερδών τους. Ας προχωρήσουμε σε κάποιους ορισμούς: Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών S = = οριακό όφελος του εργοστασίου με το να αποβάλλει τα απόβλητα PMC = ιδιωτικό οριακό κόστος του εργοστασίου MD = οριακή ζημιά στον αγρότη SMC = PMC+MD = κοινωνικό οριακό κόστος Βλέπε διάγραμμα πιο κάτω P E D = MSB 9 0 E Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών MSC = + MEC S = S = P E P E MEC MEC D = MSB D = MSB E 2 E 2

3 Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών A P P E 0 3 Γ Β Δ E MSC = + MEC S = MEC D = MSB Είναι σαφές ότι η αγορά ισορροπεί στο σημείο Β, παράγεται ποσότητα Ε, η τιμή είναι P Ε ίση με το οριακό ιδιωτικό κόστος. Όταν όμως παράγεται Ε, ο αγρότης έχει ζημιά και αν αυτή προστεθεί στο ιδιωτικό κόστος, τότε το οριακό κοινωνικό κόστος στο σημείο αυτό είναι 0P = Ε Α. Το άριστο όμως για την κοινωνία είναι στο σημείο όπου το οριακό κοινωνικό όφελος (MSB) είναι ίσο με το οριακό κοινωνικό κόστος (MSC), δηλαδή στο σημείο Γ. Άρα η άριστη παραγόμενη ποσότητα είναι, η οποία είναι μικρότερη από εκείνη που πράγματι παράγεται την Ε 4 Οικονομική ανάλυση των εξωτερικών Οικονομική ευημερία και διόρθωση των εξωτερικών Από την ανάλυση αυτή καταλήγουμε στα εξής συμπεράσματα: Το εργοστάσιο παράγει ποσότητα ( E ) μεγαλύτερη από την άριστη ( ) Ο αγρότης θα προτιμούσε μηδενική παραγωγή του εργοστασίου, επειδή εκεί η οριακή του ζημιά (MD) είναι μηδέν. Η άριστη ποσότητα δεν είναι η επιθυμητή από καμιά πλευρά, αλλά μπορεί να θεωρηθεί ως συμβιβασμός μεταξύ εργοστασίου και αγρότη. Από κοινωνική άποψη κάποιο επίπεδο ρύπανσης είναι επιθυμητό. 5 6 P Γ P E Δ γ δ 0 A Β α β E MSC = + MEC S = MEC D = MSB Οικονομική ευημερία και διόρθωση των εξωτερικών Η μετακίνηση από το Ε στο μειώνει τη ζημιά κατά την περιοχή αβδγ, η οποία είναι ίση με την περιοχή ΑΒΔΓ. Άρα ο αγρότης έχει ένα όφελος (μείωση ζημιάς) ίσο με την περιοχή αβδγ. Το εργοστάσιο, από την άλλη πλευρά, βλέπει να μειώνεται η παραγωγή του από το E στο, να έχει δηλαδή απώλεια πλεονάσματος ίση με την περιοχή βδγ. Οικονομική ευημερία και διόρθωση των εξωτερικών Συγκρίνοντας συνολικά απώλειες και οφέλη βλέπουμε ότι η μετακίνηση στο άριστο επίπεδο παραγωγής, έχει ένα όφελος για την κοινωνία ίσο με την περιοχή αβγ

4 Ας υποθέσουμε ότι το εργοστάσιο έχει καμπύλη ζήτησης (), η οποία δίνεται από τη σχέση 300 Και καμπύλη οριακού (ιδιωτικού) κόστους η οποία είναι 20 Το εργοστάσιο μεγιστοποιώντας τα κέρδη του επιλέγει Η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα όμως είναι MSC MD Ας θεωρήσουμε επίσης ότι η καμπύλη οριακής ζημιάς του αγρότη δίνεται από τη σχέση MD * Η απώλεια ευημερίας επειδή το εργοστάσιο επιλέγει =40 είναι το τρίγωνο μεταξύ της καμπύλης και της MSC από το στο *. Ο Μπάρτ χάνει dcg H Λίζα κερδίζει cdhg * DWL MSC 2 DWL=(/2) (40-60)(480-60)= Η περιοχή αυτή είναι η dhg στο διάγραμμα Αν πάμε στο * ο αγρότης μειώνει τη ζημιά του κατά το τραπέζιο που είναι κάτω από την καμπύλη MD από το στο *. ' 2 ' 2 * MD * MD Παράγοντας στο * το εργοστάσιο χάνει κέρδος ίσο με το τρίγωνο μεταξύ των καμπυλών και από το στο *. Άρα, το καθαρό όφελος της κοινωνίας είναι ώ ώ 2 2 * * * MC

5 Αρνητικές εξωτερικότητες στην κατανάλωση Ας δούμε τώρα περίπτωση αρνητικής εξωτερικότητας στην κατανάλωση. Ας πάρουμε το εξής παράδειγμα : Ένα άτομο καπνίζει σ ένα εστιατόριο. Το κάπνισμα έχει μια αρνητική επίδραση στην απόλαυση του γεύματος σου. Έτσι η κατανάλωση ενός αγαθού μειώνει την ευημερία κάποιου άλλου. Το πιο κάτω διάγραμμα διευκρινίζει την περίπτωση αυτή. Τιμή τσιγάρων p p 2 Το κίτρινο τρίγωνο είναι το πλεόνασμα των καπνιστών S=PMC=SMC (και παραγωγών) Ο καπνιστής στο θέτει Η καμπύλη MD δείχνει τη. P=PMC για να βρει την ζημιά των μη καπνιστών ανά ιδιωτική του άριστη Αυτό πακέτο ποσότητα το πλαίσιο τσιγάρων. Το κοινωνικό τσιγάρων οριακό δεν όφελος. συλλαμβάνει είναι η διαφορά τη ζημιά μεταξύ που P Το και κόκκινο τρίγωνο είναι η γίνεται στους μη καπνιστές. MD. απώλεια ευημερίας από την Το Ο κοινωνικά καπνιστής παραγωγή άριστο καπνίζει στο επίπεδο ιδιωτικό υπερβολικά επίπεδο. καπνίσματος πολλά είναι τσιγάρα στο από 2, κοινωνική η τομή MD του SMC και άποψη. S. D=P S=P-MD 0 2 Τσιγάρα Αρνητικές εξωτερικότητες στην κατανάλωση Η άριστη λύση για τον καπνιστή είναι εκεί όπου: P PMC Αυτή ηλύση δίνει ποσότητα τσιγάρων στην τιμή P. Αρνητικές εξωτερικότητες στην κατανάλωση Η κατανάλωση τσιγάρων από τον καπνιστή προκαλεί ζημιά σε άλλους θαμώνες του εστιατορίου. Αυτοί θα προτιμούσαν: MD 0 Αυτό συνεπάγεται μηδενική κατανάλωση τσιγάρων, κάτι που μειώνει την ευημερία των καπνιστών Αρνητικές εξωτερικότητες στην κατανάλωση Το κοινωνικό οριακό όφελος περιλαμβάνει τόσο το άμεσο όφελος του καπνιστή. Όσο και την έμμεση βλάβη στους άλλους θαμώνες: Βρίσκουμε την κοινωνικά άριστη ποσότητα τσιγάρων 2 στην τιμή P 2, με το να λύσουμε τη σχέση: 29 S P MD SMC S Αρνητικές εξωτερικότητες στην κατανάλωση Η κοινωνικά άριστη ποσότητα συνεπάγεται λιγότερο κάπνισμα. Έτσι ο καπνιστής είναι σε χειρότερη κατάσταση, αλλά οι θαμώνες σε καλύτερη. Το πλεόνασμα του καπνιστή (και των εταιρειών παραγωγής τσιγάρων) μειώνεται. Διαγραμματικά είανι το τρίγωνο μεταξύ των καμπυλών P και PMC από 2 σε. Η ζημιά στους θαμώνες μειώνεται επίσης. Διαγραμματικά αυτό είναι η περιοχή κάτω από την καμπύλη MD από 2 σε. 30 5

6 Αρνητικές εξωτερικότητες στην κατανάλωση Η απώλεια ευημερίας από την αρχική κατανάλωση φαίνεται διαγραμματικά από το τρίγωνο μεταξύ των καμπυλών SMC και S από 2 σε. Σε αυτή την περίπτωση η καμπύλη SMC ισούται με την PMC. Ιδιωτικές αντιδράσεις Οι εξωτερικές επιδράσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν, χωρίς την παρέμβαση του κράτους με τρεις τρόπους: Το θεώρημα του Coase Συγχωνεύσεις Κοινωνικές συμβάσεις 3 32 το θεώρημα του Coase Πηγή της αναποτελεσματικότητας από τις εξωτερικότητες είναι η απουσία δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Το θεώρημα του Coase υποστηρίζει ότι όταν καθιερωθούν δικαιώματα ιδιοκτησίας και τα συναλλακτικά κόστη είναι μικρά, τότε τα εμπλεκόμενα σε μια εξωτερικότητα μέρη, εκουσίως, θα βρουν λύση που είναι κοινωνικά αποτελεσματική. Η κοινωνικά επιθυμητή ποσότητα θα επιτευχθεί ανεξάρτητα από το σε ποιο μέρος δίνονται τα δικαιώματα ιδιοκτησίας.. το θεώρημα του Coase Ας πάρουμε πάλι την περίπτωση του εργοστασίου και του αγρότη. Αν τα δικαιώματα ιδιοκτησίας του ποταμού δοθούν στο εργοστάσιο, αυτό θα παράγει αρχικά την ποσότητα, η οποία μεγιστοποιεί τα κέρδη του. Αν πάλι τα δικαιώματα ιδιοκτησίας του ποταμού δοθούν στον αγρότη, τότε αρχικά η παραγωγή του εργοστασίου θα είναι μηδενική, επειδή στο επίπεδο αυτό ελαχιστοποιείται η ζημιά του αγρότη Οριακό όφελος Κόστος οριακής ζημιάς 35 Ζ Ε Η το θεώρημα του Coase Β Γ Δ Ε * - β α Α MSC = + MD Κόστος οριακής ζημιάς MD 36 Θεώρημα του Coase Δικαιώματα ιδιοκτησίας στο εργοστάσιο Στο το εργοστάσιο μεγιστοποιεί τα κέρδη του, αλλά ο αγρότης έχει οριακή ζημιά ίση με ΑΒ=αβ. Άρα ο αγρότης έχει συμφέρον να προσφέρει στο εργοστάσιο ένα ποσό το οποίο στο όριο θα είναι ίσο με το ΑΒ, για να μειώσει την παραγωγή του κατά μια μονάδα. (-<MD) Αν η παραγωγή πάει στο -, τότε η οριακή ζημιά του αγρότη είναι ΓΕ και η απώλεια κέρδους του εργοστασίου ΔΕ. Άρα και πάλι ο αγρότης μπορεί να δωροδοκήσει το εργοστάσιο για να μειώσει την παραγωγή του. (-<MD) Αυτό θα συνεχιστεί μέχρι το σημείο *, όπου -=MD 6

7 37 Θεώρημα του Coase Δικαιώματα ιδιοκτησίας στον αγρότη Ο αγρότης θέλει να έχει μηδέν ζημιά και άρα το εργοστάσιο να έχει μηδενική παραγωγή. Το εργοστάσιο όμως αν παράγει θα έχει οριακό κέρδος ΗΕ= Ε- H, ενώ η οριακή ζημιά του αγρότη είναι ΗΖ. Άρα το εργοστάσιο έχει συμφέρον να δώσει αποζημίωση στον αγρότη, τουλάχιστον ίση με ΗΖ για να του επιτρέψει να παράγει. Αυτή η διαδικασία θα συνεχιστεί για όσο - >MD. Στο σημείο *, -=MD, όπου και παράγει το εργοστάσιο την άριστη ποσότητα 38 Θεώρημα του Coase Από την πιο πάνω ανάλυση είδαμε ότι ανεξάρτητα από το σε ποιον δίνονται τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, οι εκούσιες και ελεύθερες διαπραγματεύσεις μεταξύ των εμπλεκομένων μερών οδηγούν στην κοινωνικά άριστη ποσότητα παραγωγής. Πολλοί ισχυρίζονται ότι ακόμη και αν δεν δοθούν δικαιώματα ιδιοκτησίας σε κανένα, τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν κίνητρα να έρθουν σε διαπραγματεύσεις για να βρουν λύση και η οποία στο τέλος είναι η κοινωνικά άριστη. Θεώρημα του Coase Πότε είναι στην πράξη εφαρμόσιμο το θεώρημα του Coase; Όταν:. ο αριθμός των εμπλεκομένων μερών είναι μικρός και τα συναλλακτικά κόστη δεν είναι μεγάλα. 2. η πηγή της εξωτερικότητας είναι σαφώς προσδιορισμένη. 3. είναι γνωστές οι καμπύλες κόστους και οφέλους των εμπλεκομένων μερών. 4. τα εμπλεκόμενα μέρη είναι ειλικρινή στις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις. Συγχωνεύσεις Οι συγχωνεύσεις μεταξύ επιχειρήσεων προκαλούν εσωτερίκευση της εξωτερικότητας Μια επιχείρηση που περιλαμβάνει και το εργοστάσιο και το αγρόκτημα ενδιαφέρεται για την από κοινού μεγιστοποίηση των κερδών των δύο επιχειρήσεων και όχι της κάθε μιας χωριστά. Με τον τρόπο αυτό η επιχείρηση που προέρχεται από συγχώνευση θα λάβει υπόψη της τη ζημιά που προκαλεί το εργοστάσιο στην αγροτική παραγωγή Κοινωνικές συμβάσεις Κρατικές αντιδράσεις Πολλές φορές έχουν καθιερωθεί κάποιες κοινωνικές συμβάσεις, οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως προσπάθειες που αναγκάζουν τους ανθρώπους να λαμβάνουν υπόψη τους τις εξωτερικότητες που δημιουργούν. Μερικά παραδείγματα τέτοιων συμβάσεων μπορούν να θεωρηθούν οι συνήθειες να μη μιλούμε στο θέατρο, να μην πετούμε σκουπίδια στο δρόμο, να μην κάνουμε υπερβολικό θόρυβο γιατί ενοχλούμε τους διπλανούς μας, κ.λ.π. Οι πιο συνηθισμένοι τρόποι αντίδρασης του κράτους για αντιμετώπιση των εξωτερικών είναι οι εξής: Φόροι Επιδοτήσεις Δημιουργία αγοράς Διοικητικές ρυθμίσεις

8 43 Φόροι Ας πάρουμε ξανά την περίπτωση του εργοστασίου και του αγρότη. Το εργοστάσιο παράγει σε αναποτελεσματικό επίπεδο επειδή οι τιμές των συντελεστών δεν αντανακλούν τα πραγματικά κοινωνικά κόστη. Οι τιμές των συντελεστών είναι πολύ χαμηλές και επομένως ο πιο φυσικός τρόπος για να τις αυξήσουμε είναι να επιβάλουμε ένα φόρο. O φόρος κατά Pigou είναι ένας φόρος που επιβάλλεται σε κάθε μονάδα του προϊόντος του ρυπαίνοντος και είναι ίσος με την οριακή ζημιά που προκαλεί στο αποτελεσματικό επίπεδο προϊόντος * Φόροι Συχνά η οριακή ζημιά (MD) λέγεται και οριακό εξωτερικό κόστος (MEC) MSC=+MD Οριακή Ζημιά (MD) Φόροι Φόροι Η μείωση της παραγωγής στο κοινωνικά άριστο επίπεδο έχει τις εξής συνέπειες από άποψη κοινωνικής ευημερίας:. Μειώνει το κέρδος του εργοστασίου κατά την περιοχή γδζ. 2. Μειώνει την οριακή ζημιά κατά την περιοχή αβεθ. 3. Το καθαρό όφελος για την κοινωνία είναι η περιοχή δηζ. Με ποιο τρόπο μπορούμε να επιβάλουμε ένα φόρο στο εργοστάσιο για να μειώσει την παραγωγή του από το στο *; 45 Απώλεια κέρδους λόγω μείωσης παραγωγής 46 γ β α δ * η ζ θ ε MSC M D δ Φόροι η MSC Καθαρό όφελος Φόροι: Φόρος Pigou δ MSC + t Φόρος=t = γδ = MD στο αποτελεσματικό επίπεδο προϊόντος γ β α MD 47 * θ ε ζ Μείωση οριακής ζημιάς 48 γ * M D 8

9 Φόροι: Φόρος Pigou 49 Έσοδα από το Φόρο Pigou δ γ MSC + t M D * 50 Ας υποθέσουμε ότι το εργοστάσιο έχει καμπύλη ζήτησης (), η οποία δίνεται από τη σχέση 300 Και καμπύλη οριακού (ιδιωτικού) κόστους η οποία είναι 20 Ας θεωρήσουμε επίσης ότι η καμπύλη οριακής ζημιάς του αγρότη δίνεται από τη σχέση MD Το εργοστάσιο μεγιστοποιώντας τα κέρδη του επιλέγει Η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα όμως είναι MSC MD * 60 Φόρος Pigou: Αριθμητικό παράδειγμα Με βάση το αριθμητικό παράδειγμα που αναφέραμε πιο πάνω έχουμε. Θέτοντας t=md(60) δίνει t=60. Το εργοστάσιο τώρα χρεώνει =+t, που μας δίνει *. 52 t t Επιδοτήσεις Pigou Αντί να επιβάλουμε φόρο στο εργοστάσιο που ρυπαίνει, θα μπορούσαμε να δώσουμε μια επιδότηση στο εργοστάσιο για να μειώσει την παραγωγή του στο κοινωνικά αποτελεσματικό επίπεδο. Πώς μπορούμε να δώσουμε μια τέτοια επιδότηση; 54 Επιδοτήσεις Pigou Ας υποθέσουμε ότι η επιδότηση είναι ίση με την οριακή ζημιά στο κοινωνικά αποτελεσματικό επίπεδο. Το εργοστάσιο θα μειώσει την παραγωγή του μέχρις ότου η απώλεια στο κέρδος να είναι ίση με την επιδότηση. Και αυτή η πολιτική οδηγεί σε στο *. Η επιδότηση όμως θα δώσει κίνητρα για είσοδο νέων επιχειρήσεων. 9

10 Επιδοτήσεις Pigou Επιδοτήσεις Pigou MSC + επιδότηση MSC + επιδότηση Οριακό Κόστος στο = κ κ ε Οριακό όφελος στο = ε Έσοδα για το εργοστάσιο Επιδότηση Pigou * Δημιουργία αγοράς: Εμπορεύσιμες άδειες Ένας άλλος τρόπος για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής ρύπανσης είναι να πουλήσουμε δικαιώματα ρύπανσης. Αυτό δημιουργεί μιαν αγορά η οποία από μόνη της δεν θα προέκυπτε. Διαδικασία: Δημιουργία αγοράς: Εμπορεύσιμες άδειες Η κυβέρνηση πουλά άδειες σε επιχειρήσεις για να ρυπαίνουν μέχρι την ποσότητα Ζ *. Οι επιχειρήσεις συμμετέχουν σε διαγωνισμό για να αποκτήσουν δικαιώματα ρύπανσης και η τιμή για τα δικαιώματα αυτά οδηγεί την αγορά σε ισορροπία. Στην πράξη, η προσφορά αδειών ρύπανσης είναι ανελαστική Δημιουργία αγοράς: Εμπορεύσιμες άδειες Δημιουργία αγοράς: Εμπορεύσιμες άδειες 59 ανά έτος P Ζ* S Z D Z Η διαδικασία θα είχε τα ίδια αποτελέσματα αν η κυβέρνηση αρχικά έδινε άδειες στις επιχειρήσεις και μετά τις άφηνε να τις πουλήσουν. Οι διανεμητικές επιπτώσεις είναι διαφορετικές ωφελούνται οι επιχειρήσεις που αποκτούν τα αρχικά δικαιώματα. Ένα πλεονέκτημα των αδειών σε σχέση με το φόρο Pigou είναι ότι οι άδειες μειώνουν την αβεβαιότητα σε σχέση με το τελικό επίπεδο ρύπανσης, όταν οι τιμές των,, και MD δεν είναι γνωστές. 60 0

11 Διοικητικές ρυθμίσεις Με το καθεστώς των διοικητικών ρυθμίσεων οι ρυπαίνοντες υποχρεώνονται να μειώσουν τη ρύπανση κατά ένα ορισμένο ποσό ή ποσοστό. Όσοι δεν συμμορφώνονται υφίστανται νομικές κυρώσεις. Οι διοικητικές ρυθμίσεις μπορεί να προκαλούν αναποτελεσματικότητες όταν υπάρχουν περισσότερες από μια επιχειρήσεις με διαφορετικά κόστη. Η αποτελεσματικότητα δεν προϋποθέτει ίσες μειώσεις στις εκπομπές ρύπων. Εξαρτάται μάλλον από τα σχήματα των καμπυλών και. Διοικητικές ρυθμίσεις x + d = z + d x = z z x 6 62 Z op X op X = Z Ένας τρόπος για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα ρύπανσης είναι να επιβληθεί ένας φόρος Pigou σε κάθε μονάδα εκπομπής ρύπανσης και όχι σε κάθε μονάδα προϊόντος. Ο φόρος αυτός ονομάζεται τέλος στην εκπομπή ρύπων (emissions fee). Ένας τέτοιος φόρος εξετάζεται στο επόμενο Διάγραμμα στον οριζόντιο άξονα του οποίου μετράται η ποσότητα κατά την οποία ο Μπαρτ μειώνει τη ρύπανση σε ετήσια βάση. Η ΜSB δείχνει τη μείωση στο κόστος παραγωγής της Λίζας για κάθε μονάδα μείωσης της ρύπανσης που προκαλεί ο Μπαρτ. Η καμπύλη αυτή έχει καθοδική κλίση, γεγονός που αντανακλά την υπόθεση που κάναμε προηγουμένως ότι κάθε πρόσθετη μονάδα ρύπανσης μειώνει την ευημερία της Λίζας με αυξανόμενο ρυθμό. Η καμπύλη MC απεικονίζει το οριακό κόστος μείωσης της ρύπανσης για τον Μπαρτ.(π.χ. μια νέα τεχνολογία) MC MSB 0 e* Μείωση ρύπανσης Αν δεν γίνουν διαπραγματεύσεις σύμφωνα με το θεώρημα του Coase και δεν παρέμβει το κράτος, ο Μπαρτ δεν θα έχει κανένα κίνητρο να μειώσει τη ρύπανση και θα επιλέξει το σημείο Ο. Το αποτελεσματικό σημείο είναι εκεί που το οριακό κόστος μείωσης της ρύπανσης για τον Μπαρτ ισούται με το οριακό όφελος από τη μείωση της ρύπανσης για την Λίζα, δηλαδή το σημείο e*. Σε κάθε σημείο αριστερά του e*, το όφελος από την περαιτέρω μείωση της ρύπανσης υπερβαίνει το αντίστοιχο κόστος. Σε κάθε σημείο δεξιά του e*, το όφελος από την τελευταία μονάδα ρύπανσης που μειώνεται δεν αντισταθμίζει το αντίστοιχο κόστος

12 f* 0 e* MSB MC Μείωση ρύπανσης Ας υποθέσουμε τώρα ότι το κράτος επιβάλει ένα τέλος στις εκπομπές ρύπων, το ύψος του οποίου είναι f* για κάθε μονάδα ρύπανσης, όπου το f* ισούται με το οριακό κοινωνικό όφελος από τη μείωση της ρύπανσης στο αποτελεσματικό επίπεδο e*. Αν f* > MC, ο Μπαρτ δημιουργεί λιγότερη ρύπανση. Στο Διάγραμμα φαίνεται ότι αυτή η συνθήκη ισχύει για όλα τα σημεία αριστερά του e*, επομένως ο Μπαρτ θα μειώσει τη ρύπανση μέχρι το αποτελεσματικό σημείο Ας υποθέσουμε ότι εκτός από τον Μπαρτ, ο Όμηρος επίσης ρυπαίνει το ποτάμι στο οποίο ψαρεύει η Λίζα. Ας υποθέσουμε ακόμα ότι το κόστος μείωσης της ρύπανσης είνι υψηλότερο για τον Όμηρο από ό,τι για τον Μπαρτ, οπότε η καμπύλη οριακού κόστους του Όμηρου βρίσκεται υψηλότερα. Το επόμενο Διάγραμμα απεικονίζει τις καμπύλες οριακού κόστους του Μπαρτ (καμπύλη MC M ) και του Όμηρου (καμπύλη MC O ). Ας υποθέσουμε ότι αρχικά ο καθένας δημιουργεί 90 μονάδες ρύπανσης ετησίως και ότι η κυβέρνηση έχει υπολογίσει ότι η αποτελεσματική ποσότητα μείωσης της ρύπανσης είναι 00 μονάδες το χρόνο συνολικά και για τους δύο παραγωγούς. Επομένως, η συνολική ρύπανση πρέπει να μειωθεί από 80 σε 80 μονάδες σε ετήσια βάση. 70 Πώς η μείωση αυτή πρέπει να κατανεμηθεί ανάμεσα στον Μπαρτ και στον Όμηρο; MC B Μείωση Ρύπανσης από τον Μπαρτ MC H Μείωση Ρύπανσης από τον Όμηρο Μια πρόταση θα ήταν να απαιτήσει η κυβέρνηση από τον καθένα να μειώσει τη ρύπανση που δημιουργεί κατά 50 μονάδες το χρόνο. Φορολογική επιβάρυνση Μπαρτ MC B f =50 f = 50 Φορολογική επιβάρυνση Όμηρου MC H Μια τέτοια λύση όντως θα οδηγούσε στην επιθυμητή μείωση της ρύπανσης, αυτό όμως θα γινόταν με άσκοπα υψηλό κόστος. το συνολικό κόστος περιορισμού των εκπομπών ρύπων ελαχιστοποιείται μόνο όταν εξισωθούν τα οριακά κόστη μεταξύ όλων των ρυπαινόντων. Ένα αποτέλεσμα αποκαλείται οικονομικά αποδοτικό (cost effective) όταν επιτυγχάνεται με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. Στο Διάγραμμα ο οικονομικά αποδοτικότερος τρόπος για να επιτευχθεί ο συνολικός περιορισμός της ρύπανσης κατά 00 μονάδες είναι να μειώσει ο Μπαρτ τη ρύπανση που δημιουργεί κατά 75 μονάδες και ο Όμηρος κατά 25 μονάδες Ποσότητα που μειώνει ο Μπαρτ Ποσότητα που μειώνει ο Όμηρος 72 2

13 Ανώτατα όρια και εμπορία (Cap-and-trade) Μια εναλλακτική πολιτική για την κυβέρνηση είναι να ζητήσει από τον Μπαρτ και τον Όμηρο να υποβάλουν για κάθε μονάδα ρύπανσης που παράγουν το χρόνο μία άδεια η οποία χορηγείται από το κράτος. Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να μοιραστούν οι άδειες ανάμεσα στον Μπαρτ και τον Όμηρο; Προκειμένου να διαπιστώσουμε γιατί το σύστημα αυτό είναι οικονομικά αποδοτικό, ας μελετήσουμε το πιο κάτω διάγραμμα. MC B f =50 f = 50 a 0 Ανώτατα όρια και εμπορία (Cap-and-trade) Ποσότητα που μειώνει ο Μπαρτ b MC H Ποσότητα που μειώνει ο Όμηρος Έστω ότι ο Μπαρτ παίρνει και τις 80 άδειες. Αφού ο Μπαρτ αρχικά παρήγαγε 90 μονάδες ρύπανσης το χρόνο, τώρα που έχει 80 άδειες θα πρέπει να μειώσει τις εκπομπές ρύπων μόνο κατά 0 μονάδες, και άρα θα βρεθεί στο σημείο α του Διαγράμματος Απεναντίας ο Όμηρος θα πρέπει να μειώσει όλη τη ρύπανση που παράγει αφού δεν διαθέτει καμία άδεια και άρα θα βρεθεί στο σημείο b του Διαγράμματος. Αφού το MC O υπερβαίνει κατά πολύ το MC M, το συνολικό κόστος είναι ασκόπως υψηλό και επομένως η κατανομή αυτήν δεν είναι οικονομικά αποδοτική. 75 Ανώτατα όρια και εμπορία (Cap-and-trade) Ο Μπαρτ παίρνει και τις 80 άδειες, αλλά υπάρχει περιθώριο διαπραγματεύσεων μεταξύ του Όμηρου και του Μπαρτ. Ο Μπαρτ θα πουλάει άδειες στον Όμηρο, μέχρις ότου εξισωθούν τα οριακά τους κόστη, το οποίο είναι οικονομικά αποδοτικό. Συνολικά η ρύπανση θα μειωθεί κατά την ίδια ποσότητα, ανεξάρτητα από το πώς κατανέμει αρχικά η κυβέρνηση τις άδειες. Φυσικά η κατανομή των αδειών επηρεάζει την διανομή του εισοδήματος, αφού ο καθένας θα προτιμούσε να είναι πωλητής αντί αγοραστής αδειών. 76 Ανώτατα όρια και εμπορία (Cap-and-trade) Ανώτατα όρια και εμπορία Αντίδραση στην αβεβαιότητα Όταν υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το πόσο κοστίζει η αντιμετώπιση πολλών σημαντικών περιβαλλοντικών προβλημάτων, το τέλος εκπομπών ρύπων και το πρόγραμμα ανώτατων ορίων και εμπορίας μπορεί να οδηγήσουν σε διαφορετικά αποτελέσματα. Ας πάρουμε την περίπτωση που υπάρχει μόνο ένας ρυπαίνων. Η κυβέρνηση πρέπει να επιλέξει αν θα θεσπίσει ένα τέλος εκπομπών ρύπων ή ένα σύστημα ανώτατων ορίων και εμπορίας. Ανώτατα όρια και εμπορία Αντίδραση στην αβεβαιότητα MSB ανελαστική, αβέβαιο κόστος f* 0 e f e e* MSB MC MC* Μείωση της ρύπανσης Πολύ μικρή μείωση Ράπανος - Καπλάνογλου της ρύπανσης 206/7 Πολύ μεγάλη μείωση της ρύπανσης 3

14 Ανώτατα όρια και εμπορία Αντίδραση στην αβεβαιότητα MSB ελαστική, αβέβαιο κόστος Θετικές εξωτερικότητες f* 0 e f e e* MC MC* MSB Μείωση της ρύπανσης Υπάρχουν αγαθά και υπηρεσίες τα οποία ωφελούν την κοινωνία πέρα και πάνω από τα οφέλη που αποφέρουν σε ένα άτομο. Οι θετικές εξωτερικές επιδράσεις δεν αντανακλώνται στις τιμές της αγοράς. Πώς εξηγείται το γεγονός ότι το κράτος επιδοτεί την απόκτηση πρώτης κατοικίας; Γιατί το κράτος παρέχει δωρεάν πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια και σε πολλές περιπτώσεις τριτοβάθμια εκπαίδευση. 79 Πολύ μικρή μείωση της ρύπανσης Πολύ μεγάλη μείωση της ρύπανσης 80 Θετικές εξωτερικότητες: Θετικές εξωτερικότητες: MC Επιδότηση Pigou στον παραγωγό MC MC + επιδότηση α MSB = MPB + MEB β MSB = MPB + MEB 8 E E op MPB MEB 82 E α β E op MPB MEB Θετικές εξωτερικότητες: Επιδότηση Pigou στον καταναλωτή α β MC MSB = MPB + MEB Θετικές εξωτερικότητες: Αν το Πανεπιστήμιο λειτουργούσε με ιδιωτικόοικονομικά κριτήρια, τότε θα μεγιστοποιούσε τα κέρδη του εκεί που MPB=MC. Στο σημείο δηλαδή Ε του διαγράμματος. Η κοινωνική ευημερία μεγιστοποιείται όταν MSB=MC, δηλαδή στο E op του διαγράμματος. 83 E α β E op MPB MEB 84 4

15 Θετικές εξωτερικότητες: Θετικές εξωτερικότητες: Αποτέλεσμα : Ε <Ε op Το Πανεπιστήμιο παράγει ιδιωτικά πολύ μικρή ποσότητα, επειδή δεν λαμβάνει υπόψη του τα οφέλη στις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Αποτέλεσμα 2: Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα προτιμούσαν η παραγωγή παιδείας να είναι εκεί όπου η καμπύλη MEB τέμνει τον οριζόντιο άξονα. Τα οφέλη των επιχειρήσεων μεγιστοποιούνται όταν MEB=0. Αποτέλεσμα 3: Ε op είναι σημείο στο οποίο η παραγόμενη ποσότητα δεν είναι η προτιμώμενη από κάθε πλευρά,αλλά είναι ο καλύτερος συμβιβασμός μεταξύ Πανεπιστημίου και ιδιωτικών επιχειρήσεων. 85 Στο Πανεπιστήμιο, η απώλεια της μετακίνησης στο Ε op είναι το τρίγωνο μεταξύ της καμπύλης MC και της καμπύλης MPB όταν πάμε από το Ε στο Ε op. Από την άλλη πλευρά οι ιδιωτικές επιχειρήσεις κερδίζουν την περιοχή κάτω από την καμπύλη MEB καθώς πάμε από το Ε στο Ε op. Η διαφορά μεταξύ οφέλους ιδιωτικών επιχειρήσεων και απώλειας του πανεπιστημίου είναι η απώλεια σε αποτελεσματικότητα από το να γίνεται η παραγωγή στο Ε αντί στο Ε op. 86 5

Διάλεξη 6. Ορισμός. Εξωτερικές επιδράσεις: ή Εξωτερικότητες. Η φύση των εξωτερικών επιδράσεων. παραδείγματα. Διάφορα είδη

Διάλεξη 6. Ορισμός. Εξωτερικές επιδράσεις: ή Εξωτερικότητες. Η φύση των εξωτερικών επιδράσεων. παραδείγματα. Διάφορα είδη Μεταβολή Global Average της μέσης Temperature παγκόσμιας θερμοκρασίας Over Time Διάλεξη 6 58,5 58 57,5 Εξωτερικές επιδράσεις ή Εξωτερικότητες 57 56,5 56 880 890 900 90 920 930 940 950 Year Έτος 960 970

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 5: Εξωτερικότητες Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου 2 ο Πακέτο Ασκήσεων Ημερομηνία παράδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 8

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 8 Εξωτερικότητες Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 8 Όταν η αγορά δουλεύει όπως θα έπρεπε Σύμφωνα με το «αόρατο χέρι» του Adam Smith οι παραγωγοί και οι καταναλωτές οδηγούνται στην αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα αγαθό το οποίο δημιουργεί κατά την παραγωγή ή την κατανάλωσή του έναν ρύπο, και ας υποθέσουμε ότι για κάθε μία μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η έννοια και πως ορίζεται το πλεόνασμα του καταναλωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές.

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Βασίλης Θ. Ράπανος Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου Η

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις 2. Ψ χ /Β χ = Ψ υ /Β υ 10 - ½ B X = 5 B X * = 10 Β Υ = 10

Λύσεις 2. Ψ χ /Β χ = Ψ υ /Β υ 10 - ½ B X = 5 B X * = 10 Β Υ = 10 Λύσεις 2 1. (α) Όταν η πρόσβαση στις λίµνες είναι ελεύθερη τότε ο κάθε ψαράς κοιτάζει την δικιά του σοδειά που είναι το µέσο προϊόν: Ψ χ /Β χ = 10 - ½ B X για την λίµνη Χ, και Ψ υ /Β υ = 5 για την λίµνη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (Παράδειγμα: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ)

ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (Παράδειγμα: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ) Θεωρήματα Οικονομικών της Ευημερίας (1) Οι ανταγωνιστικές αγορές συντονίζουν τις αποφάσεις των καταναλωτών και των παραγωγών εξασφαλίζοντας Pareto αποτελεσματικές κατανομές των παραγωγικών πόρων και των

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον προηγούμενο ορισμό οι εξωτερικές οικονομίες διακρίνονται σε :

Σύμφωνα με τον προηγούμενο ορισμό οι εξωτερικές οικονομίες διακρίνονται σε : Εξωτερικές Οικονομίες και Κοινωνική Ευημερία Ορισμός: Εξωτερικές Οικονομίες υπάρχουν στις περιπτώσεις εκείνες που οι δράσεις κάποιων οικονομικών μονάδων (ή υποκειμένων) επηρεάζουν, θετικά ή αρνητικά, την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές

Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές Ανταγωνιστική αγορά-εφαρμογές 1. Παρακίνηση: Στήριξη τιμών αγροτικών προϊόντων 2. Νεκρή ζημία: «Μία αγορά τέλειου ανταγωνισμού χωρίς παρέμβαση μεγιστοποιεί τι συνολικό πλεόνασμα» 3. Κυβερνητική παρέμβαση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #1: Εξωτερικότητες

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #1: Εξωτερικότητες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #1: Εξωτερικότητες Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι.

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2013-2014 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξεταστική περίοδος Απριλίου Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ. (Συνέχεια)

ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ. (Συνέχεια) ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΥΧΙΕΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ (Συνέχεια) Πηγές αποτυχίας των αγορών Δημόσια αγαθά Είναι τα αγαθά των οποίων η χρήση δεν μπορεί να αποκλειστεί και ως εκ τούτου είναι ελευθέρα για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου 2 ο Πακέτο Ασκήσεων Ημερομηνία παράδοσης: Πέμπτη 12

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστική περίοδος Σεπτεµβρίου

Εξεταστική περίοδος Σεπτεµβρίου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Σεπτεµβρίου Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ (welfare economics): Ο κλάδος της οικονομικής επιστήμης που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013 2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013 2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013 2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου 2 ο Πακέτο Ασκήσεων, Απαντήσεις Ημερομηνία παράδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

μηχανισμούς; ΚΟΙΝΟΚΤΗΜΟΣΥΝΗ

μηχανισμούς; ΚΟΙΝΟΚΤΗΜΟΣΥΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΡΩΝ Κάθε κοινωνική ομάδα θα πρέπει να διαθέτει μηχανισμούς κατανομής των πόρων που είναι διαθέσιμοι σε αυτήν. Ένας από τους πιθανούς μηχανισμούς κατανομής πόρων βασίζεται στην έννοια της ιδιοκτησίας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #7: Μονοπώλιο (II) Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης έχουν ληφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ. Ενότητα 4. Ευτύχιος Σαρτζετάκης Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ. Ενότητα 4. Ευτύχιος Σαρτζετάκης Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Ενότητα 4 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Στο Κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια το θέμα των περιβαλλοντικών εξωτερικοτήτων και θα αναλύσουμε την σπουδαιότητα την οποία έχει

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

Άριστο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας

Άριστο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας Άριστο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας Για να απαντήσουμε το αν υπάρχει άριστο επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας θα κάνουμε χρήση ενός θεμελιώδους κανόνα της οριακής ανάλυσης. Σύμφωνα μ αυτόν τον κανόνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών 1. Έστω ότι μία οικονομία, που βρίσκεται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων, παράγει σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή 10 τόνους υφάσματος και 00 τόνους τροφίμων.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Μίκρο 3. Market Failures. Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης. Εφαρμοσμένη Μικρο 3 - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Μ. Ζουμπουλάκης

Εφαρμοσμένη Μίκρο 3. Market Failures. Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης. Εφαρμοσμένη Μικρο 3 - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Μ. Ζουμπουλάκης Εφαρμοσμένη Μίκρο 3 Market Failures Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 Εφαρμοσμένη Μικρο 3 - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Μ. Ζουμπουλάκης Προβλήματα με το αόρατο χέρι (αποτυχίες της αγοράς) Οδηγούν οι ατομικές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10

Μονοπώλιο. Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 10 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 10 Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση διαμορφώνει τις τιμές. Μια επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εξετάσεις περιόδου Ιουνίου-Ιουλίου 011 1 Ιουλίου 011 Νίκος Θεοχαράκης

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α Ερώτηση Α1 Η ερώτηση Α.1 περιλαμβάνει 2 υπό-ερωτήσεις. α) Υποθέστε ότι η παραγωγική δραστηριότητα μιας επιχείρησης επηρεάζει αρνητικά την παραγωγική δραστηριότητα άλλων επιχειρήσεων. Εξηγήστε,

Διαβάστε περισσότερα

(α) Πόση ποσότητα θα επιµεριζόταν στην πρώτη περίοδο και πόση στη δεύτερη, όταν το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι 0,1;

(α) Πόση ποσότητα θα επιµεριζόταν στην πρώτη περίοδο και πόση στη δεύτερη, όταν το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι 0,1; Εξέταση: Οικονοµική του Περιβάλλοντος (ενδεικτικές απαντήσεις) Προσοχή: Η εξέταση έχει συνολικά 9 ερωτήσεις (υπολογίζοντας και τις υπό-ερωτήσεις) µε ίδια βαρύτητα στην βαθµολογία. Απαντήστε και τις 9.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός. Αρ. Διάλεξης: 12 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Αρ. Διάλεξης: 12 Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός Ο Μονοπωλιακός Ανταγωνισμός αναφέρεται στην διάρθρωση της αγοράς εκείνης η οποία βρίσκεται μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πότε και πως επιτυγχάνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα Θεωρήματα των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ Σάββατο Proslipsis.gr ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ 18 ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΕΙ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 11 Μονοπώλιο Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αρ. Διάλεξης: 11 Βασική αιτία δημιουργίας Μονοπωλίου Η πλήρως ανταγωνιστική επιχείρηση θεωρεί τις τιμές ως δεδομένες, ενώ αντίθετα η μονοπωλιακή επιχείρηση

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπώλιο. Μονοπώλιο Κλωνάρης Στάθης

Μονοπώλιο. Μονοπώλιο Κλωνάρης Στάθης Μονοπωλιακή επιχείρηση είναι μια επιχείρηση που είναι ο μοναδικός παραγωγός ενός προϊόντος, το οποίο δεν έχει στενά υποκατάστατα. Ένας κλάδος που ελέγχεται από μία μονοπωλιακή επιχείρηση είναι γνωστός

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 15. Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία

Διάλεξη 15. Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία Διάλεξη 15 Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία 1 Άριστη φορολογία αγαθών Ας υποθέσουμε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να εισπράξει κάποια έσοδα από ένα φόρο για να χρηματοδοτήσει κάποιες δαπάνες. Ποιος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β1) Υποθέστε ότι στη θέση ισορροπίας της αγοράς ενός αγαθού η ζήτησή του ως προς την τιμή του είναι ελαστική. Μία μείωση της προσφοράς του αγαθού, με όλους τους άλλους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Εφαρμογές Θεωρίας 1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Έστω ότι η συνάρτηση ζήτησης για την κατανάλωση του νερού ενός φράγματος (εκφρασμένη σε ευρώ) είναι q = 12-P και το οριακό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Διάλεξη 11

Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Διάλεξη 11 Γενικά Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικές έννοιες για το πως επιμερίζεται το φορολογικό βάρος: Νομική επίπτωση Με βάση το νόμο το βάρος του φόρου το φέρει εκείνος που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση. Εξετάσεις περιόδου Ιανουαρίου Ιανουαρίου Νίκος Θεοχαράκης Θανάσης Μανιάτης

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση. Εξετάσεις περιόδου Ιανουαρίου Ιανουαρίου Νίκος Θεοχαράκης Θανάσης Μανιάτης ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εξετάσεις περιόδου Ιανουαρίου 010 1 Ιανουαρίου 010 Νίκος Θεοχαράκης Θανάσης Μανιάτης Απαντήστε 6

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ [5 μονάδες (6+6+6+7)] www.onlineclassroom.gr Δίνεται η ακόλουθη συνάρτηση των οριακών εσόδων MR μιας μονοπωλιακής επιχείρησης: MR() = 100 + 16 όπου είναι η ποσότητα παραγωγής του προϊόντος. Επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23

Διάλεξη 3. Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Διάλεξη 3 Εφαρμοσμένη Ανάλυση, VA 16, 23 Φόροι επί της ποσότητας Ένας φόρος επί της ποσότητας, που αντιστοιχεί σε t ανά μονάδα προϊόντος, είναι ένας φόρος t, ο οποίος πληρώνεται ανά μονάδα αγοραζόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ - 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ - 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ - 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Α. 2. Έστω

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25

Διάλεξη 6. Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 Διάλεξη 6 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά VA 25 1 Πώς πρέπει να τιμολογεί ένα μονοπώλιο; Μέχρι στιγμής το μονοπώλιο έχει θεωρηθεί σαν μια επιχείρηση η οποία πωλεί το προϊόν της σε κάθε πελάτη στην ίδια τιμή. Δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως αποτυπώνεται η διανομή του εισοδήματος και τι είναι γραμμή φτώχειας. Με ποιους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης 3. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως προσφορά εργασίας ορίζεται το σύνολο των ωρών εργασίας που προσφέρονται προς εκμίσθωση μία δεδομένη χρονική στιγμή.

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά).

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ζήτηση και Προσφορά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ανταγωνιστικές Αγορές: Είναιοιαγορές,

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10. Γενική Ισορροπία VA 30

Διάλεξη 10. Γενική Ισορροπία VA 30 Διάλεξη 10 Γενική Ισορροπία V 30 1 Μερική & Γενική Ισορροπία Μέχρι τώρα εξετάζαμε γενικά την αγορά ενός αγαθού μεμονωμένα. Το πώς δηλαδή η προσφορά και η ζήτηση επηρεάζονται από την τιμή του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακά Μαθηματικά (1)

Επιχειρησιακά Μαθηματικά (1) Τηλ:10.93.4.450 ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΕΟ 13 ΤΟΜΟΣ Α Επιχειρησιακά Μαθηματικά (1) ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 Τηλ:10.93.4.450 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Συνάρτηση μιας πραγματικής μεταβλητής Ορισμός : Συνάρτηση f μιας πραγματικής

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων που σκοπό έχει το παραγόμενο προϊόν να προσφέρεται σε προσιτή τιμή και σε επαρκή ποσότητα λαμβανομένου υπόψη του κόστους παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Σωστό, Λάθος, Ο νόμος της φθίνουσας η μη ανάλογης απόδοσης:

ΘΕΜΑ 1ο Σωστό, Λάθος, Ο νόμος της φθίνουσας η μη ανάλογης απόδοσης: ΘΕΜΑ 1ο Για τις προτάσεις από 1 μέχρι και 15 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού - Σύμφωνα με την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, οι χώρες που αντιμετωπίζουν διαφορετικό κόστος ευκαιρίας στην παραγωγή τωναγαθώνμπορούνναωφεληθούναπότηνεξειδίκευσηκαιτο

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού.

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σηµειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιδίωξη της µέγιστης χρησιµότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συµπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος

Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος 1 Γενικά Υπάρχουν δύο βασικές έννοιες για το πως επιμερίζεται το φορολογικό βάρος: Νομική επίπτωση Με βάση το νόμο το βάρος του φόρου το φέρει εκείνος που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 03: Ζήτηση και προσφορά αγαθών Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών. p, MR, MC. p Μ Μ Ε. p *

Διάκριση Τιμών. p, MR, MC. p Μ Μ Ε. p * Διάκριση Τιμών - Μέχρι τώρα, υποθέσαμε ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση πουλάει όλες τις μονάδες του αγαθού σε μια ενιαία τιμή (uniform price) p. Μονοπωλιακή Ισορροπία: Σημείο Μ (q,p ). p, R, C Α p 0 Ζ C(

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών

ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ. Κεφάλαιο 12. Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Κεφάλαιο 12 Τα χαρακτηριστικά των µονοπωλιακών αγορών! Μονοπώλιο είναι η κατάσταση στην οποία µια µόνο επιχείρηση εξυπηρετεί ολόκληρη την αγορά! Ο µονοπωλητής σε αντίθεση µε την ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Ενέργειας

Οικονομικά της Ενέργειας Οικονομικά της Ενέργειας Ενότητα 1: Εισαγωγική διάλεξη για μηοικονομολόγους Ι Κωνσταντίνος Κουνετάς Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση βασικών οικονομικών εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές Οικονοµίες

Εξωτερικές Οικονοµίες Εξωτερικές Οικονοµίες Κώστας Ρουµανιάς Ο.Π.Α. Τµήµα. Ε. Ο. Σ. 31 Μαΐου 2013 Κώστας Ρουµανιάς (.Ε.Ο.Σ.) Εξωτερικές Οικονοµίες 31 Μαΐου 2013 1 / 31 Εξωτερικότητες. Εξωτερικότητες. Ορισµός (Εξωτερικότητα)

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11. Γενική Ισορροπία με Παραγωγή VA 31

Διάλεξη 11. Γενική Ισορροπία με Παραγωγή VA 31 Διάλεξη 11 Γενική Ισορροπία με Παραγωγή VA 31 1 Οικονομίες ανταλλαγής (ξανά) Καθόλου παραγωγή, μόνο αρχικά αποθέματα, οπότε δεν υπάρχει περιγραφή του πώς οι πόροι μετατρέπονται σε αγαθά. Γενική ισορροπία:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Προσφορά των Αγαθών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Προσφορά των Αγαθών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προσφορά των Αγαθών Καμπύλη Προσφοράς Υποθέσεις 1. Η επιχείρηση είναι αποδέκτης τιμών (price taker) και όχι διαμορφωτής τιμών (price maker). 2. H επιχείρηση στοχεύει στην μεγιστοποίηση του κέρδους.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυχίες της αγοράς

Αποτυχίες της αγοράς Αποτυχίες της αγοράς Σημειώσεις για εισαγωγή στο μάθημα οικονομικής πολιτικής Βασίλης Θ. Ράπανος Οι σημειώσεις αυτές είναι για τους φοιτητές του μαθήματος «Οικονομική Πολιτική». Δεν είναι σε τελική μορφή,

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε την αυτοαξιολόγησή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή: Το κόστος της φορολογίας. Copyright 2006 Thomson Learning

Εφαρμογή: Το κόστος της φορολογίας. Copyright 2006 Thomson Learning Εφαρμογή: Το κόστος της φορολογίας 8 Copyright 2006 Thomson Learning Copyright 2004 South-Western Εικόνα Οι επιπτώσεις ενός φόρου Τιμή Τιμή που πληρώνουν οι αγοραστές Μέγεθος (ύψος) του φόρου Προσφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Παραγωγή: είναι η διαδικασία με την οποία οι διάφοροι παραγωγικοί συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές Επιδράσεις. Καραγιάννη Στέλλα Καθηγήτρια Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Εξωτερικές Επιδράσεις. Καραγιάννη Στέλλα Καθηγήτρια Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου Μακεδονίας Εξωτερικές Επιδράσεις Καραγιάννη Στέλλα Καθηγήτρια Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου Μακεδονίας 1 Εξωτερικές Επιδράσεις: Έννοια, Φύση, Παραδείγματα, Διακρίσεις 2 ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ Έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Ημερομηνία παράδοσης: Ερωτήσεις πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα