Η ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ"

Transcript

1 3 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ι Η ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΧΑΤΖΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ 17 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008

2 «Η πρώϊμη βυζαντινή πόλη». Με αφετηρία τη διοικητική οργάνωση και την οικονομική και κοινωνική ζωή των πόλεων της πρώιμης βυζαντινής περιόδου (4 ος έως μέσα 7 ου αι.μ.χ.): α) να περιγράψετε τα παραδοσιακά και τα νέα στοιχεία που σηματοδοτούν την πόλη της ύστερης αρχαιότητας, και β) να δείξετε με επιχειρήματα ότι η Κωνσταντινούπολη αποτελεί την ιδεατή σύνοψη των αρχών που διέπουν μία πρωτοβυζαντινή πόλη, αλλά και να εντοπίσετε τα χαρακτηριστικά που την κάνουν να διαφέρει από τις υπόλοιπες επαρχιακές πόλεις. 1

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΠΡΩΙΜΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ...4 ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ, Η ΤΡΥΦΩΣΑ ΠΟΛΙΣ...9 ΕΠΙΛΟΓΟΣ...12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 Ὦ γῆ Βυζαντίς, ὦ πόλις τρισολβία ὀφθαλμὲ τῆς γῆς, κόσμε τῆς οἰκουμένης, τηλαυγὲς ἄστρον, τοῦ κάτω κόσμου λύχνε, ἐν σοὶ γενοίμην, κατατρυφήσαιμί σου σὺ καὶ περιθάλποις με καὶ διεξάγοις, καὶ μητρικῶν σῶν ἀγκαλῶν μὴ χωρίσαις. από «Το οδοιπορικό του Κωνσταντίνου Μανασή» 3

5 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΠΡΩΙΜΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ίδρυση της Κωνσταντινούπολης υιοθετήθηκε ως απαρχή της βυζαντινής αυτοκρατορίας από τους περισσότερους ιστορικούς για πρακτικούς λόγους, με τον ίδιο τρόπο που η βυζαντινή ιστορία διαχωρίστηκε συμβατικά σε τρεις μεγάλες περιόδους. Εστιάζοντας στην πρώτη από αυτές, την πρώιμη, θα παρακολουθήσουμε τις αλλαγές που μπορούν να εντοπισθούν στο πλαίσιο της πόλης μέχρι τα μέσα περίπου του 7 ου αιώνα, όταν με την άνοδο του Ισλαμισμού παρατηρείται η οριστική εγκατάσταση των Αράβων στις ανατολικές και νότιες ακτές της Μεσογείου. Είναι μια εποχή που κλείνει την περίοδο της αρχαιότητας, με το πρώιμο βυζαντινό κράτος ασύγκριτα μεγαλύτερο από το μέσο και το ύστερο, τόσο σε γεωγραφική έκταση, όσο και σε πολιτική δύναμη. 1 Σε αυτή την περίοδο το μεγαλύτερο μέρος των πόλεων έχει μια αρχαία καταγωγή με συνεχή ιστορία. Αρκετές είχαν ιδρυθεί από βασιλείς της ελληνιστικής εποχής, ενώ είναι μικρός ο αριθμός όσων συγκροτήθηκαν στη ρωμαϊκή περίοδο. Η αρχή της βυζαντινής περιόδου, όποτε και αν την τοποθετήσουμε, δεν σηματοδότησε άμεσες και σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα των κατοίκων, τόσο των αστικών όσο και των αγροτικών περιοχών. Η ζωή τους συνεχίστηκε το ίδιο όπως και πριν με τις μεταβολές να γίνονται βαθμιαία χωρίς αιφνιδιασμούς. Οι πόλεις αποτέλεσαν με αυτόν τον τρόπο ένα συγκερασμό παραδοσιακών και νέων στοιχείων. Διατήρησαν τη βασική ρωμαϊκή δομή με δυο κύριες λεωφόρους, την cardo και decumanus, που διασταυρώνονταν κάθετα, καταλήγοντας όμως στις εντυπωσιακές πύλες της τειχισμένης πλέον πόλης. Δεξιά και αριστερά των φαρδιών αυτών οδών υπήρχαν σκεπαστές κιονοστοιχίες που στέγαζαν καταστήματα τα οποία μαζί με την κεντρική αγορά, που κληροδότησε η αρχαία ελληνική πόλη, κάλυπταν τις αυξημένες οικονομικές δραστηριότητες των μικροεμπόρων. Το σχέδιο των οδών παρέμενε κανονικό, όσο βέβαια αυτό ήταν επιτρεπτό από τη διαμόρφωση του εδάφους. 2 Τα καταστήματα, συνήθως διώροφα, διατηρούσαν το ισόγειο για βιοτεχνικό χώρο ή μαγαζί ενώ στον πρώτο όροφο διέμενε ο τεχνίτης ή ο μεταπράτης. Η βαθμιαία συγχώνευση των δραστηριοτήτων αυτών στην αγορά και στους δρόμους, δημιούργησαν μια νέα εικόνα στη βυζαντινή πόλη που σήμερα θα θύμιζε ανατολίτικο παζάρι. 3 Τα δημόσια κτήρια συνέχιζαν να αποτελούν τον πυρήνα της πόλης. Συνήθως υπήρχε ένα θέατρο, σπάνια ένα αμφιθέατρο και στις μεγαλύτερες πόλεις ένας ιππόδρομος. Πάντα όμως υπήρχαν κτήρια που εξυπηρετούσαν βασικές ανάγκες, όπως σιταποθήκες, υδραγωγεία, δεξαμενές, λουτρά, αίθουσες των Συμβουλίων και θρησκευτικά κέντρα. Η διακόσμηση των δημόσιων χώρων και κτηρίων παρέμενε σημαντική και για αυτό, όσο τουλάχιστον επέτρεπαν οι περιστάσεις, ήταν πλουσιοπάροχη, ακολουθώντας όμως μια νέα αισθητική που έδινε λιγότερη έμφαση στην κλασική συμμετρία. 4 1 Magno C., Βυζάντιο Η αυτοκρατορία της Νέας Ρώµης, µτφρ. Τσουγκαράκης., εκδ. Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2002, σ Στο ίδιο, σ Foss C., «Η ζωή στην πόλη και στην ύπαιθρο», Ιστορία του Βυζαντίου, επιµ. Magno C., µτφρ. Καραγιώργου Όλγα, εκδ. Νεφέλης, Αθήνα 2006, σσ Magno C., Βυζάντιο ό.π., σ.78. 4

6 Έτσι παρά την εμμονή στη χρήση αγαλμάτων, τοιχογραφιών και σιντριβανιών, η πόλη απέκτησε τελικά μια εντελώς νέα όψη. Ο νέος τρόπος δόμησης με παλαιότερο υλικό, έδινε ως αποτέλεσμα ανώμαλες και ετερογενείς επιφάνειες, που καλύπτονταν από στρώσεις σοβά με εγχάρακτα ορθογώνια στην εξωτερική επιφάνεια του τοίχου, ώστε να προκαλείται η ψευδαίσθηση του ισόδομου συστήματος τοιχοποιίας. Οι έντονοι χρωματισμοί τους όμως μαζί με τα γεωμετρικά διακοσμητικά σχέδια, σε συνδυασμό με τα ψηφιδωτά δάπεδα και τη χρήση πολύχρωμων κιόνων διαφορετικού ύψους, δημιούργησαν ένα αποτέλεσμα που χαρακτηρίζεται από ασυμμετρία και χρώμα. 5 Η μετάβαση από την ειδωλολατρία στο χριστιανισμό μετατρέπει έστω και με αργό ρυθμό κάποιους ειδωλολατρικούς ναούς σε εκκλησίες. Η κύρια όμως εκκλησία χτίζεται συχνά μακριά από το κέντρο της πόλης, ενώ γύρω της αναπτύσσεται ένα σύμπλεγμα διοικητικών κτηρίων και κατοικιών που χρησιμοποιούσε ο επίσκοπος. Όσο η νέα θρησκεία εκτοπίζει τις παλαιές ο αριθμός των εκκλησιών αυξάνεται, ενώ τα αστικά μοναστήρια, έστω και δειλά, άρχισαν να εισβάλουν και αυτά στην πόλη από τη γύρω ύπαιθρο. 6 Η οχύρωση των ατείχιστων ρωμαϊκών πόλεων, απαραίτητη για να αντιμετωπισθούν οι βαρβαρικές απειλές του 3 ου αιώνα, περιέκλειε πια ολόκληρη την αρχαία αστική περιοχή. Ακολουθώντας ακανόνιστη συχνά πορεία, ώστε να συμπεριλάβει τα ήδη υπάρχοντα οικοδομήματα και τα σημαντικά κτήρια, αποτέλεσε εκτός από μέσο προστασίας, μια έντονη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην πόλη και την ενδοχώρα της. Ο αυστηρότερος έλεγχος του πληθυσμού ήταν πλέον εφικτός, περιορίζοντας την είσοδο και την έξοδο στην πόλη σε συγκεκριμένα σημεία. Έξω από τα τείχη υπήρχαν εκτεταμένα κοιμητήρια, επαύλεις και περιβόλια, ενώ κάποιες φορές εκεί βρισκόταν και μια εβραϊκή συνοικία με τη συναγωγή της. 7 Με τα δικά μας κριτήρια οι πόλεις της Πρώιμης βυζαντινής εποχής ήταν αρκετά μικρές. Δυστυχώς δεν υπάρχει τρόπος να μετατρέψουμε την επιφάνεια μιας πόλης, που είναι συχνά γνωστή σε εμάς από αρχαιολογικά ευρήματα, σε πληθυσμό. Μπορούμε όμως να υποθέσουμε, χωρίς να απομακρυνόμαστε πολύ από την αλήθεια, ότι αν η Κωνσταντινούπολη έχει τον 5 ο αιώνα πάνω από τριάκοσους χιλιάδες κατοίκους, μια μεγάλη επαρχιακή πόλη έχει πληθυσμό γύρω στους πενήντα χιλιάδες και οι μεσαίες πόλεις από πέντε έως είκοσι χιλιάδες. 8 Από τις γραπτές πηγές και ειδικότερα από κείμενα όπως οι βίοι αγίων, έχουμε την εικόνα μιας πόλης με τοπικούς αξιωματούχους, μικρούς και μεγάλους επιχειρηματίες, αλλά και με δούλους, αργόσχολους, ζητιάνους και πόρνες. Εξέχουσα θέση στα αναφερόμενα επαγγέλματα έχουν οι έμποροι και οι τεχνίτες, ενώ η μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων περιλαμβάνει εκκλησιαστικούς αξιωματούχους, τραπεζίτες, αρχιτέκτονες, δικηγόρους, ράφτες, χορευτές, κουρείς, και καθαριστές. Άνθρωποι κατεργάζονταν χρυσό, πέτρα ή μάρμαρο, μεταπωλούσαν τρόφιμα ή διατηρούσαν καπηλειά, εστιατόρια και πανδοχεία. 9 5 Foss, ό.π., σ Magno, Βυζάντιο ό.π., σσ Foss., ό.π., σ Magno, Βυζάντιο ό.π., σσ Foss, ό.π., σσ.109,123. 5

7 Όλοι αυτοί, προστατευμένοι εντός των τειχών, επιθυμούσαν να απολαύσουν ορισμένες ανέσεις που η πόλη παρείχε ως θεμελιώδη στοιχεία της πολιτισμένης ζωής. Μπορεί να είναι πολύ μικρότερο το ποσοστό αυτών που ξόδευαν πλέον το χρόνο τους σε ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος, αλλά γνωρίζουμε ότι άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ακόμα και κληρικοί, επισκέπτονταν συχνά τα λουτρά, σε εργάσιμες μάλιστα ώρες. Ο ιππόδρομος και το θέατρο ήταν επίσης εξαιρετικά δημοφιλή. Οι θηριομαχίες και οι θεατρικές παραστάσεις που άρχιζαν το μεσημέρι και κρατούσαν ως το βράδυ, ιδιαίτερα αγαπητές, ικανοποιούσαν τη λαϊκή ανάγκη για θέαμα, ενώ επιδεικτικοί λόγοι ρητόρων με τη μορφή διαλέξεων, έθελγαν τους πιο καλλιεργημένους. Η αστική ζωή μπορεί να χαρακτηρισθεί εξαιρετικά δημόσια και φιλικές συντροφιές διασκέδαζαν συζητώντας στη σκιά των κιονοστοιχιών ή συχνάζοντας σε ταβέρνες. 10 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στην πραγματικότητα αποτελούσε ένα συνονθύλευμα πολυάριθμων πόλεων που ήταν λίγο πολύ αυτόνομες. Αυτές οι πόλεις οι civitates, λειτουργώντας ως ο θεμέλιος λίθος της αυτοκρατορίας, παρείχαν τις διοικητικές τους αρχές, για τη διατήρηση της τοπικής ευταξίας και τη συλλογή των φόρων. Ο δημόσιος αστικός ρωμαϊκός βίος λειτούργησε αποτελεσματικά για δυο αιώνες με τα μέλη της αριστοκρατίας των γαιοκτημόνων να διοικούν την πόλη. Χρηματοδοτώντας οι ίδιοι, σε ένα μίγμα εθελοντισμού και σύμπραξης, τα απαραίτητα δημόσια έργα, προσφέρουν όλες τις αναγκαίες υπηρεσίες σε τοπικό και κρατικό επίπεδο. Το σύστημα αυτό της εκχώρησης εξουσιών στην περιφέρεια, διευκόλυνε τη διακυβέρνηση μιας τόσο εκτεταμένης αυτοκρατορίας. Παρουσίασε όμως αξεπέραστα προβλήματα και δυσλειτουργίες τον 3 ο αιώνα, όταν το πολιτικό χάος, οι εμφύλιοι πόλεμοι, οι επιδρομές και οι τεράστιες οικονομικές απαιτήσεις, ανάλωσαν το ανθρώπινο δυναμικό που ήταν πρόθυμο να αναλάβει τα υψηλά δημοτικά αξιώματα. Οι αλλαγές που σταδιακά γίνονταν όλο και εντονότερες, οδήγησαν την κεντρική διοίκηση να καταφύγει σε εξαναγκασμό των κοινωνικών τάξεων από τις οποίες προέρχονταν συνήθως οι δημοτικοί άρχοντες, ώστε να αναλάβουν τα καθήκοντά τους. Καθήκοντα όμως που έχουν πλέον μεταβληθεί σε δυσβάσταχτες υποχρεώσεις και που με κάθε δυνατή προσπάθεια αυτοί πασχίζουν να αποφύγουν. 11 Η αύξηση του στρατού και της ανώτατης αυτοκρατορικής γραφειοκρατίας από την άλλη πλευρά, δημιούργησε ένα μεγάλο αριθμό αξιωματούχων που διορίζονταν απ ευθείας από την κεντρική αυτοκρατορική αρχή. Η δυνατότητα πρόσβασής τους πλέον στη συγκλητική τάξη δημιούργησε μια νέα αριστοκρατία αυτοκρατορικών υπαλλήλων. Σε αυτή την αριστοκρατία, που εδραίωσε την πολιτική της δύναμη με την ίδρυση συγκλήτου στην Κωνσταντινούπολη, στηρίχθηκε ο αυτοκράτορας για να συγκεντρώσει μια ενιαία πολιτική κοινότητα. Η αίσθηση κοινών ενδιαφερόντων και κοινής ταυτότητας που διακρίνει την ανώτατη συγκλητική τάξη, έμελλε να ενοποιήσει τον πρώιμο βυζαντινό κόσμο. Η ανάδειξη στα αξιώματα της κεντρικής εξουσίας άλλωστε, αποτελούσε προσφιλές μέσο διαφυγής από τα 10 Magno, Βυζάντιο ό.π., σ Foss, ό.π., σσ

8 επαχθή καθήκοντα της δημοτικής αρχής. 12 Οι κοινωνικές δομές του πρώιμου Βυζαντίου, βασισμένες σε μια αυστηρή ιεράρχηση ομάδων, καθορίστηκαν με κρατική νομοθετική παρέμβαση. Η ιεράρχηση αυτή λοιπόν, έφερε σε πρώτη θέση τη διευρυμένη τάξη των συγκλητικών. Στα παλαιά μέλη της ρωμαϊκής συγκλήτου, εκτός από τους υψηλόβαθμους κρατικούς λειτουργούς και τα άλλα καταξιωμένα άτομα, είχε προστεθεί και μεγάλο μέρος της παλαιάς ρωμαϊκής τάξης των ιππέων, ενώ είχαν διεισδύσει και βουλευτές των επαρχιών. Με στόχο να περιφρουρηθεί το κύρος του θεσμού διαμορφώθηκε μια εσωτερική διαστρωμάτωση αυτής της τάξης, με τα ενεργά μέλη της να διαμένουν στην πρωτεύουσα και τα υπόλοιπα στην επαρχία. Από τους συγκλητικούς της επαρχίας επιλέγονταν τα μέλη της επαρχιακής διοίκησης της αυτοκρατορίας. 13 Η σύγκλητος λειτουργώντας ως αυτοκρατορικό σώμα, ενσωματώθηκε στην τελετουργία του αυτοκρατορικού θεσμού όχι ως παρασιτικός και άχρηστος οργανισμός, αλλά ως βασικό στοιχείο της αυτοκρατορικής παράδοσης. Ασκώντας μια πολιτική με ρωμαϊκό χαρακτήρα, εκμεταλλευόμενη τη διπλή της διάσταση, κοινωνική και ιδεολογική, λειτούργησε ως μέσο μεταμόρφωσης των κοινωνικών δομών της ανατολικής αυτοκρατορίας, συμβάλλοντας στη γέννηση των «δυνατών» για τον προσδιορισμό των οποίων ήταν αναγκαίες τόσο μια πολιτική αναφορά στην πρωτεύουσα, όσο και μια οικονομική σε διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας. 14 Αν λοιπόν τα μέλη της ανώτερης τάξης ανήκαν στην κατηγορία των honestories, των εντιμοτέρων, ο αστικός πληθυσμός και οι αγρότες υπάγονταν στους humiliores, την ομάδα των ταπεινοτέρων. Σε αυτή την κοινωνική ομάδα αναγνωρίζουμε μια κάποια ενότητα όσο αφορά τον αγροτικό πληθυσμό, σε αντίθεση με τον αστικό που το χαρακτήριζε μια επιμέρους εσωτερική διαφοροποίηση. Έτσι συχνά μέλη διαφόρων επαγγελματικών συντεχνιών ανήκαν στην ανώτερη βαθμίδα της κοινωνικής τους ομάδας απολαμβάνοντας προνόμια ενώ αντιδρώντας στην καθεστηκυία τάξη προκαλούσαν την προσοχή της κεντρικής εξουσίας. 15 Η ακαμψία άλλωστε των κοινωνικών δομών στο πρώιμο Βυζάντιο μπορούσε να ξεπεραστεί με πλάγια μέσα. Αναγνωρισμένοι και διαδεδομένοι τρόποι κοινωνικής ανόδου ήταν η στρατιωτική καριέρα και οι δημόσιες υπηρεσίες, αφού τα αξιώματα έφερναν χρήματα και τα χρήματα εξασφάλιζαν κυβερνητικές θέσεις. 16 Στις κατώτερες βαθμίδες των humiliores αντιθέτως βρίσκονταν εγκλωβισμένοι άτομα με ακαθόριστες και ευκαιριακές ασχολίες. Στο χαμηλότερο σκαλί της κοινωνικής κλίμακας παρέμεναν οι δούλοι αφού παρά τη νέα χριστιανική ηθική ο θεσμός της δουλείας ήταν ενεργός. 17 Σε ολόκληρη την πρωτοβυζαντινή περίοδο, η πόλη μοιάζει να βιώνει μια 12 Στο ίδιο, σσ.49, Πέννα Β., «Ο δηµόσιος, οικονοµικός και κοινωνικός βίος των Βυζαντινών», ηµόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα Ι : Από την Αρχαιότητα έως και τα Μεταβυζαντινά Χρόνια, τοµ. Β, εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα 2001, σσ Dagron G., Η γέννηση µιας πρωτεύουσας, η Κωνσταντινούπολη και οι θεσµοί της από το 330 ως το 451, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2000, σσ.168, Πέννα, ό.π., σσ Magno, Βυζάντιο ό.π., σ Πέννα, ό.π., σ

9 δική της ζωή πλάι στην αυτοκρατορική διοίκηση. Η στρατιωτική εξουσία είναι διαχωρισμένη από την πολιτική, αν και προς το τέλος του 6 ου αιώνα αρχίζουν να ενοποιούνται στις επισφαλείς επαρχίες. Η επαρχιακή διοίκηση λοιπόν βρίσκεται στα χέρια των έπαρχων των πραιτωρίων (praefectus praetorio) και κατεβαίνει ιεραρχικά στους βικάριους (vicarii) των διοικήσεων και τους διοικητές των επαρχιών. Οι έπαρχοι ως πανίσχυροι αντιπρόσωποι του αυτοκράτορα, μαζί με την υπόλοιπη πολιτική ιεραρχία, ασχολούνται με την απονομή δικαιοσύνης, τα οικονομικά, τη διεκπεραίωση υπηρεσιών, την αστυνόμευση, τα δημόσια έργα καθώς επίσης με την πληρωμή και τον ανεφοδιασμό του στρατού. 18 Έτσι οι διοικητές, στις σχετικά σύντομες θητείες τους, αναγείρουν μνημεία για να κερδίσουν την αποδοχή και να αποκτήσουν υψηλότερα αξιώματα. Με την ευχέρεια της διαχείρισης των δημόσιων εσόδων γίνονται κύριοι χορηγοί σε μια εποχή που οι ιδιωτικές δωρεές του ρωμαϊκού παρελθόντος δεν υφίσταντο πλέον. 19 Αυτή η μορφή διοίκησης κάλυψε το κενό που δημιουργήθηκε στο επαρχιακό επίπεδο από τη διάλυση της βουλευτικής τάξης. Συγχρόνως, ένας νέος θεσμικός παράγοντας που αναδύεται μέσα από τη χριστιανική θρησκεία, συμμετέχει κι αυτός συμπληρωματικά αναλαμβάνοντας ποικίλες εξωθρησκευτικές λειτουργίες. Οι επίσκοποι, ισότιμοι με τον επαρχιακό διοικητή, λειτουργούν και ως μέλη της διοίκησης αποδίδοντας δικαιοσύνη, επιβλέποντας την αγορά, ρυθμίζοντας μέτρα και σταθμά, ενώ αναλαμβάνουν και δημόσια κοινωφελή έργα. Η ξεχωριστή τους θέση στην κοινωνία και η όλο και μεγαλύτερη οικονομική σημασία, τους εξασφαλίζει αργότερα επί Ιουστινιανού το διακριτικό δικαίωμα να εποπτεύουν τις τοπικές αρχές. Ο πληθυσμός των πόλεων προτιμά να ευθυγραμμίζεται με τους επισκόπους και αυτό έμμεσα ενισχύει την ιδέα της αυτοκρατορίας. 20 Η Εκκλησία άλλωστε ήδη αποκτά τεράστια πλούτη από κρατικές επιχορηγήσεις, κτηματικά κληροδοτήματα και δωρεές. Χρησιμοποιώντας τα μεγάλα της έσοδα επιτελεί σημαντική κοινωνική αποστολή, συντελώντας στην ανακατανομή του πλούτου, περισσότερο αποτελεσματικά από ότι θα μπορούσε το κράτος ή οι αστικές αρχές. Βέβαια στη διαδρομή από τους πλούσιους που προσδοκούν τη σωτηρία τους, προς τους αναξιοπαθούντες των κατώτερων κοινωνικών βαθμίδων, ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων τροφοδοτεί τον εκκλησιαστικό μηχανισμό, εξασφαλίζοντας άνετη ζωή και επιπλέον κοινωνικό κύρος για τους κληρικούς που ο αριθμός τους συνεχώς αυξανόταν. 21 Η κραυγαλέα ανισότητα ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς είναι εξάλλου εμφανής στη βυζαντινή πόλη. Ενώ κυβερνητικές και διοικητικές θέσεις συνήθως απέφεραν μεγάλα πλούτη, πάρα πολλοί άνθρωποι μόλις επιβίωναν με τις χαμηλότατες αμοιβές των ανειδίκευτων ή ημιειδικευμένων εργατών. 22 Οι επαγγελματίες και οι τεχνίτες δεν κέρδιζαν αρκετά χρήματα παρότι οι τιμές των βιοτεχνικών αγαθών και των ενδυμάτων ήταν συγκριτικά 18 Magno, Βυζάντιο ό.π., σ Foss, ό.π., σ Beck H. - G., Η Βυζαντινή χιλιετία, µτφρ. Κούρτοβικ., εκδ. Μορφωτικό Ίδρυµα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2005, σ Magno, Βυζάντιο ό.π., σ Στο ίδιο, σ.53. 8

10 πολύ υψηλές. Η ιδιόκτητη κατοικία, η αγορά ενός δούλου, τα αξιοπρεπή κλινοσκεπάσματα και μερικά μπρούτζινα σκεύη αποτελούσαν τα στοιχεία που πρόσδιδαν κύρος, αυτό που οι βυζαντινοί ονόμαζαν σχῆμα, και συχνά τα αποκτούσαν με αιματηρές οικονομίες, θυσιάζοντας άλλα είδη πρώτης ανάγκης, ώστε να ικανοποιήσουν την κοινωνική τους ανάγκη. 23 Συνοψίζοντας, η πρώιμη βυζαντινή πόλη διατηρώντας βασικά χαρακτηριστικά που κληρονομεί από τη ρωμαϊκή, εμπλουτίζεται και με νέα στοιχεία όπως τα τείχη και τις εκκλησίες, αλλά και με νέα αισθητική που την απομακρύνει από το αρχαίο αστικό ύφος. Η δημόσια ζωή δεν είναι πλέον περιορισμένη στην κεντρική αγορά και η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας δίνει διαφορετικό ρυθμό στην καθημερινότητα. Θυσιάζοντας την αυτονομία της παραδίδει τη διοίκησή της στην κεντρική κρατική εξουσία, η οποία προσπαθεί να διαμορφώσει ένα νέο μηχανισμό ώστε να ενοποιήσει την αυτοκρατορία αποβάλλοντας τον αποσπασματικό της χαρακτήρα. ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ, Η ΤΡΥΦΩΣΑ ΠΟΛΙΣ Η Κωνσταντινούπολη αποτελεί μοναδική περίπτωση στην ιστορία φέροντας τους θεσμούς της πριν ακόμα αποκτήσει μια πολιτική, κοινωνική ή οικονομική πραγματικότητα, σαν ένα παράδοξο στοίχημα αφού τα τείχη της προηγήθηκαν των σπιτιών και τα σπίτια των κατοίκων της. 24 Η φυσιογνωμία της καθορίστηκε από την ιδρυτική της πράξη ακολουθώντας το πρότυπο της Ρώμης και οι πηγές προχωρούν στις περιγραφές της νέας πρωτεύουσας σε ταυτίσεις με τη ρωμαϊκή τοπογραφία. Οι λόφοι της πόλης που έγιναν επτά επί Θεοδοσίου, οι δεκατέσσερις συνοικίες που δημιουργήθηκαν από τον Κωνσταντίνο, το Μίλιον του Αυγουσταίου που είναι αντίγραφο του χρυσού μιλιοδείκτη της Ρώμης δηλώνουν ότι η Κωνσταντινούπολη, όπως παλιότερα η Ρώμη, προορίζεται να γίνει το κέντρο του κόσμου. 25 Ο Κωνσταντίνος οριοθέτησε την πόλη του σε εμβαδόν υπερτριπλάσιο από αυτό του Βυζαντίου, της πόλης πάνω στην οποία διαμόρφωσε τη δική του. Ο πυρήνας της βρισκόταν γύρω από μια αγορά που σήμερα αντιστοιχεί στον ανοικτό χώρο μπροστά στην Αγία Σοφία. Η αγορά ήταν αντίγραφο του forum της Ρώμης σε μικρογραφία και στο κέντρο της μια στήλη από πορφυρίτη αντέγραφε αυτήν του Τραϊανού. Εκεί ο ρωμαϊκός ιππόδρομος αναμορφώθηκε ώστε να μοιάζει στον ιππόδρομο της Ρώμης και η προσθήκη του αυτοκρατορικού καθίσματος και ενός διαδρόμου, επέτρεπε την απευθείας επικοινωνία με το παλάτι που αναγέρθηκε δίπλα του. Το ζευγάρωμα του Παλατινού λόφου και του Circus Maximus στη Ρώμη αντικατοπτρίζεται σε αυτήν τη γειτνίαση, που μπορεί να ερμηνευθεί και ως επικοινωνία ενός λαϊκού θεσμού με τον αυτοκρατορικό. 26 Το Ιερό Παλάτι αποτελούσε ένα ακανόνιστο ανομοιογενές σύνολο κτηρίων, διαφόρων χρονολογιών με πλούσια διακοσμημένες αίθουσες και πολυτελέστατα ιδιωτικά διαμερίσματα. Εκεί διεξαγόταν η επίσημη ζωή με πολυάριθμες τελετές, που σηματοδοτούσαν 23 Στο ίδιο, σ Dagron, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Magno C., «Κωνσταντινούπολη», Ιστορία του Βυζαντίου, επιµ. Magno C., µτφρ. Καραγιώργου Όλγα, εκδ. Νεφέλης, Αθήνα 2006, σσ

11 κάθε σημαντική κρατική ή θρησκευτική υπόθεση. 27 Από την αγορά στην οποία υπήρχαν και τα δημόσια λουτρά του Ζεύξιπου, εκτεινόταν μια πλατιά οδός που περιστοιχιζόταν από κιονοστοιχίες, με δυτική κατεύθυνση προς την πύλη της πόλης. Αυτή η οδός, η Μέση, έγινε η κύρια αρτηρία της πόλης, με δημόσιους χώρους κατά διαστήματα. Οι ευθείες λεωφόροι πλαισιωμένες από σκεπαστές κιονοστοιχίες που στέγαζαν μαγαζιά και οι οποίες διακόπτονταν από πλατείες, αποτέλεσαν το βασικό χαρακτηριστικό του αστικού σχεδιασμού της νέας πρωτεύουσας, όπως άλλωστε και σε κάθε άλλη βυζαντινή πόλη. 28 Η βασιλεύουσα είχε επίσης δύο οχυρωμένα λιμάνια στην πλευρά προς τον Κεράτιο κόλπο καθώς επίσης και γιγάντια έργα οχύρωσης, το τριπλό θεοδοσιανό χερσαίο τείχος, αλλά και τα Μακρά τείχη από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι την Προποντίδα, που την προστάτευσαν μέχρι και το Όσο αφορά τα δημόσια μνημεία της, η Κωνσταντινούπολη διέθετε ένα οίκημα της συγκλήτου, θέατρο, αμφιθέατρο και ναούς, ενώ σιντριβάνια, αψίδες και πλήθος αρχαίων αγαλμάτων στόλιζαν δρόμους και πλατείες, δίνοντάς της σύμφωνα με τις πηγές, την εικόνα μουσείου της ελληνικής Ανατολής. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι στην προσπάθεια να δηλωθεί η Ρώμη της Ανατολής ως κληρονόμος της δόξας και του πλούτου του ελληνισμού, η Κωνσταντινούπολη αφήνει γυμνές όλες σχεδόν τις πόλεις. 30 Η νέα θρησκεία έχει και αυτή περίοπτη θέση στο οικοδομικό πρόγραμμα, ώστε η εμφάνιση των χριστιανικών ναών να εκτοπίσει γρήγορα τους ειδωλολατρικούς. Η παράδοση απέδωσε στον Κωνσταντίνο την κατασκευή περισσοτέρων εκκλησιών από όσες πράγματι κατασκεύασε, αλλά το 360 ο επίσκοπος της Κωνσταντινούπολης έχει πλέον ως έδρα του τον αποπερατωμένο ναό της Αγίας Σοφίας και ξεπερνά ήδη σε επιρροή και πλούτο τους προκαθήμενους των αρχαιότερων αποστολικών επισκοπών. Ο ηγετικός ρόλος που σύντομα ανέλαβε δεν οφείλεται σε κάποιο νόμιμο τίτλο, αλλά στο προνόμιο της γειτνίασης του με το παλάτι. Η ανάπτυξη της πόλης είναι τόση ώστε να δικαιολογεί την ύπαρξη έπαρχου όπως είχε και η Ρώμη. Το στοίχημα του Κωνσταντίνου είχε κερδισθεί. Παρουσιάζεται εξαιρετική δημογραφική αύξηση, συρροή κοσμοπολίτικου πληθυσμού και ξέφρενος ρυθμός στην οικοδομική δραστηριότητα, με ανταγωνισμό για την κατασκευή αρχοντικότερων κατοικιών. Η νέα πόλη στον 4 ο αιώνα ήταν μεγαλύτερη από την παρακμάζουσα Ρώμη, την Αλεξάνδρεια ή την Αντιόχεια. 31 Η έλλειψη νερού αντιμετωπίζεται με την κατασκευή ενός αξιόπιστου συστήματος ύδρευσης. Αποτελούμενο από ένα τεράστιο δίκτυο υδραγωγείων μεταφέρει το νερό, διανέμοντάς το σε ολόκληρη την πόλη είτε ως πόσιμο μέσω δημόσιων κρηνών, είτε για τη λειτουργία των λουτρών. Η αποθήκευση του πολύτιμου αγαθού εξασφαλίζεται από την ύπαρξη πληθώρας δεξαμενών εντός των τειχών. 32 Από την άλλη πλευρά, η κάλυψη 27 Πέννα, ό.π., σ.33, Magno, Βυζάντιο ό.π., σσ Magno, Κωνσταντινούπολη, ό.π., σσ Dagron, ό.π., σ Magno, Βυζάντιο ό.π., σσ Magno, Κωνσταντινούπολη, ό.π., σ

12 των διατροφικών αναγκών ενός τόσο απαιτητικού καταναλωτή, αντιμετωπίσθηκε από την εποχή του Κωνσταντίνου ήδη, με την αιγυπτιακή παραγωγή σιταριού, που μεταφέρεται πλέον στη νέα πρωτεύουσα αντί της παλαιάς. 33 Η αυτοκρατορική προσφορά δωρεάν διανομής άρτου και θεαμάτων, πέρα από βελτίωση στην τροφοδοσία σιτηρών απαιτεί και την αύξηση της αννώνας, ενός από τους κυριότερους φόρους που εισπράττεται από κάθε επαρχία, παλαιότερα για τον επισιτισμό της Ρώμης και τώρα για τη νέα πρωτεύουσα. Η συγκρότηση της νέας πόλης σε ρωμαϊκή πρωτεύουσα έγινε με τρεις τρόπους, με την απόσπαση ως έδρα του αυτοκράτορα από την επαρχιακή διοίκηση, κληρονομώντας από τη Ρώμη τους θεσμούς που την χαρακτηρίζουν και με τις γιγάντιες διαστάσεις που απόκτησε έχοντας μετατραπεί στην πιο πλούσια πόλη, το χωνευτήρι των ετερόκλητων στοιχείων ενός πολιτισμού χλιδής και ένδειας. Η ανεξαρτησία της εξασφαλίσθηκε με την παραχώρηση του νομικού καθεστώτος της ιταλικής πόλης, jus italicum, ενός ειδικού αστικού καθεστώτος που συνοδευόταν από φορολογική ατέλεια. Η μεταφορά του συγκλητικού θεσμού σε συνδυασμό με την ανάπτυξη όπως είδαμε της γραφειοκρατικής αριστοκρατίας, απέδωσαν στην πόλη το προνόμιο αλλά και τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως σπονδυλική στήλη στην άσκηση της αυτοκρατορικής εξουσίας. Ως τόπος μόνιμης διαμονής του αυτοκράτορα λειτούργησε σαν έδρα της αυτοκρατορίας και ως πόλη άνηκε στη διοικητική αρμοδιότητα του ανεξάρτητου έπαρχου, του praefectus urbi, που ενεργούσε ως ο αυτοκρατορικός εκπρόσωπος στην πρωτεύουσα. Άμεσα εξαρτημένη πολιτικά από τον αυτοκράτορα, συμμετείχε στην εξουσία του, αποκτώντας την αλαζονεία της μητρόπολης και μαζί με αυτήν μια έλξη που είχε συνέπεια την αφαίμαξη και το μαρασμό των άλλων πόλεων. Η Κωνσταντινούπολη απορροφούσε όλο τον πλούτο της αυτοκρατορίας, τον οποίο συγκέντρωνε, κατανάλωνε και επαναδιένεμε. Αυτά τα χαρακτηριστικά στοιχεία την διαφοροποιούν από τις υπόλοιπες πόλεις σκιαγραφώντας τον αμφίσημο χαρακτήρα της Κωνσταντινούπολης, ως πόλη ανάμεσα σε πόλεις και πρωτεύουσα μέσα στην αυτοκρατορία. 34 Μια άλλη διαφορά όμως ανάμεσα στην πρωτεύουσα και τις υπόλοιπες βυζαντινές πόλεις είναι ο αστικός πληθυσμός της που χάρη στην παρουσία του αυτοκράτορα μπορεί να προαχθεί σε populus romanus. Στον ιππόδρομο της βασιλεύουσας ο λαός έχει σύμφωνα με το νόμο την εξουσία, να επευφημεί τους καλούς αξιωματούχους και να αποδοκιμάζει τους κακούς, εκφράζοντας την κρίση του, την οποία ο αυτοκράτωρ υπόσχεται να λάβει υπόψη του. Με αυτόν τον τρόπο ο δήμος αποκτά πολιτική χροιά. Στον ιππόδρομο άλλωστε παρεμβαίνει άμεσα κατά την αναγόρευση του αυτοκράτορα. Στον ίδιο χώρο επίσης, σε περιόδους πολιτικής κρίσης αντιπαρατίθεται δοκιμάζοντας την αυτοκρατορική νομιμότητα. Ο δήμος λοιπόν στη νέα πόλη δεν αντλεί τη θεσμική του θέση απευθείας από τη ρωμαϊκή κληρονομιά αλλά από το γεγονός ότι συμμετέχει στην αυτοκρατορική τελετουργία. Η θεσμική ζωή του ιππόδρομου εξάλλου συγκεντρώνει όλες τις πλευρές της πολιτικής και 33 Magno, Βυζάντιο ό.π., σ Dagron, ό.π., σσ.53,

13 διοικητικής ζωής, αφού εκεί εκτός από αγώνες και επίσημες τελετές, εκτελείται μεγάλος αριθμός διοικητικών και δικαστικών πράξεων, καθώς επίσης και εκτελέσεων. 35 Αξιοπρόσεκτη είναι και η διαίρεση του πληθυσμού της πρωτεύουσας στον ιππόδρομο σε αντίπαλους δήμους, τους Πράσινους και τους Βένετους, η οποία προσλαμβάνει διαστάσεις κοινωνικού φαινόμενου. Πολλές πηγές επιβεβαιώνουν ότι η κινητοποίηση των δήμων παίρνει πολιτικές εκφάνσεις συχνά αιματηρές, ιδιαίτερα τις περιόδους με μεγάλες θρησκευτικές κρίσεις, με σοβαρούς εξωτερικούς κινδύνους και με δημογραφικές μετακινήσεις τεράστιας έκτασης. 36 Η κλιμάκωση της βίας μας δίνει ένα μακρύ κατάλογο ταραχών που ενώ ξεκινούσαν ως τακτικές συγκρούσεις με κέντρο τον ιππόδρομο, μπορούσαν να καταλήξουν σε τεράστιες καταστροφές. Τέλος μια άλλη ιδιαιτερότητα της βασιλεύουσας είναι η έλλειψη στρατοπέδων μέσα στην πόλη αφού δεν υπάρχει και μόνιμη στρατιωτική διοίκηση που να αναλαμβάνει την άμυνά της. Σε περίπτωση κινδύνου η Κωνσταντινούπολη επαφίεται στην προστασία που προσφέρουν τα τείχη της ή στη βοήθεια διερχομένων εκστρατευτικών στρατευμάτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις λοιπόν δημόσια μνημεία μαζί με τους πύργους των θεοδοσιανών τειχών, μετατρέπονται σε προσωρινούς καταυλισμούς. 37 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Στην πρώιμη βυζαντινή περίοδο η ελληνιστική πόλη μετασχηματίζεται σε βυζαντινή. Η αυτοκρατορία αποκτά νέα μητρόπολη η οποία από altera Roma μεταβάλλεται σε πρώτη των πόλεων και από πόλη του αυτοκράτορα σε βασιλεύουσα πόλη. Στη νέα φυσιογνωμία που αποκτούν οι βυζαντινές πόλεις αναγνωρίζουμε τις ιστορικές ανάγκες, τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που τις διαμορφώνουν. Στο νέο τρόπο διοίκησής τους διακρίνουμε την προσπάθεια σύστασης μιας νέας κρατικής οντότητας. Το σύστημα ανανεώνεται δημιουργώντας τον επόμενο κρίκο μιας ιστορικής αλυσίδας που ξεκίνησε από την πόλη κράτος, πέρασε στην ελληνιστική πόλη, από εκεί στη ρωμαϊκή, για να καταλήξει αμέσως μετά τη βυζαντινή πόλη στη μεσαιωνική πολίχνη και αργότερα στην πόλη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Πλησιάζοντας στην εκπνοή της περιόδου που μελετήσαμε, παρατηρείται κατάρρευση του αστικού τρόπου ζωής. Πολλές πόλεις εξαφανίστηκαν από το χάρτη, ενώ άλλες συρρικνώθηκαν σε μια οχυρωμένη ακρόπολη. Οι βυζαντινές πόλεις υπέφεραν από τις επιπτώσεις της έλλειψης τροφίμων, των φυσικών καταστροφών και των βίαιων συγκρούσεων. Σχεδόν όλες υπέκυψαν στις εισβολές και τις οικονομικές αλλαγές των αρχών του 7 ου αιώνα. Η βυζαντινή αυτοκρατορία από ένα σύνολο πόλεων μπορεί να χαρακτηρισθεί στη μέση περίοδο ως ένα σύνολο κάστρων. Στο καθημερινό λεξιλόγιο άλλωστε η λέξη πόλις περιοριζόταν όλο και περισσότερο στην Κωνσταντινούπολη η οποία παρέμεινε το κυρίαρχο αστικό κέντρο εμπορικής και επαγγελματικής δραστηριότητας, έστω και σε περιορισμένη, για αρκετό καιρό, κλίμακα. 35 Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σσ

14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Beck Hans-Georg, Η Βυζαντινή χιλιετία, μτφρ. Κούρτοβικ Δ., εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Dagron Gilbert, Η γέννηση μιας πρωτεύουσας, η Κωνσταντινούπολη και οι θεσμοί της από το 330 ως το 451, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Foss Clive, «Η ζωή στην πόλη και στην ύπαιθρο», Ιστορία του Βυζαντίου, επιμ. Magno C., μτφρ. Καραγιώργου Όλγα, εκδ. Νεφέλης, Αθήνα 2006, σσ Magno Cyril, «Κωνσταντινούπολη», Ιστορία του Βυζαντίου, επιμ. Magno C., μτφρ. Καραγιώργου Όλγα, εκδ. Νεφέλης, Αθήνα 2006, σσ Magno Cyril, Βυζάντιο Η αυτοκρατορία της Νέας Ρώμης, μτφρ. Τσουγκαράκης Δ., εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Πέννα Βασιλική, «Ο δημόσιος, οικονομικός και κοινωνικός βίος των Βυζαντινών», Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Ελλάδα Ι : Από την Αρχαιότητα έως και τα Μεταβυζαντινά Χρόνια, τομ. Β, εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα 2001, σσ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ένα µοναδικό σταυροδρόµι πολιτισµών και ηπείρων. Βυζαντινά µνηµεία, παλάτια σουλτάνων, γραφικά παζάρια µε µεθυστικά αρώµατα Ανατολής, θαλασσινές µυρωδιές στις όχθες του Βόσπορου & της θάλασσας του Μαρµαρά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ. Τι γνωρίζετε για την πνευματική ιδιοσυγκρασία του Βυζαντινού ανθρώπου;

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ. Τι γνωρίζετε για την πνευματική ιδιοσυγκρασία του Βυζαντινού ανθρώπου; ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Τι γνωρίζετε για την πνευματική ιδιοσυγκρασία του Βυζαντινού ανθρώπου; Ο Βυζαντινός διακρινόταν για το ανεπτυγμένο θρησκευτικό αίσθημα, που τον βοήθησε να

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΑΘΗΝΑ 2009 ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ το παρελθόν 1 6 Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

112 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ ' 1 1 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 113

112 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ ' 1 1 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 113 Ρετιρέ ο παράδεισος ΣΕ ΜΙΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΠΛΟΥΣΙΕΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ ΤΟΥ ΓΙΟΧΑΝΕΣ- ΜΠΟΥΡΓΚ, ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΝΑ ΖΟΥΝ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΨΗΛΟΥΣ ΦΡΑΚΤΕΣ, ΠΕΡΙΚΛΕΙΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΟΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία Στάδιο Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου Παραλία Λιµανάκι Σφαγείων Καρνάγιο Το Περιγιάλι όπως είναι σήμερα. Η γραμμή περιγράφει τη περιοχή που διαμορφώνεται σε μια νέα, πρότυπη πόλη στα ανατολικά της Καβάλας. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ανταποκρινόμενη στην διεθνή τάση για διεύρυνση και διαφοροποίηση του τουριστικού της προϊόντος, τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προσφέρει ελκυστικά πακέτα και υπηρεσίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΕΝΑ ΧΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) κερδοσκοπικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΒΟΣΠΟΡΟΣ -ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΗΣΑ 7 ημέρες οδικώς 14-20/11/2014 1η μέρα: ΑΘΗΝΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗ (790 ΧΛΜ) Αναχώρηση από το λιμάνι του Πειραιά στις 06:00 πμ. Στάση στην περιοχή της Λαμίας για ξεκούραση &

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ

ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ 395 μ.χ 1453 μ.χ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ Βασιλεύς Βασιλεύων Βασιλέων Βασιλεύσιν ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 565 μ.χ Το κέντρο διοίκησης είναι το ιερό ανάκτορο στην Κωνσταντινούπολη. ΤΟ ΙΕΡΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ Το

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ»

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΣΤΟ 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΚΤΟΥ 9 ΟΥ ΣΠ Αγαπητέ Κύριε-α Συνάδελφε. Με διαταγή του ΓΕΣ μετατίθεστε στο

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Τ.1.2. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 1. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ Συνολική άποψη της πλατείας Σολωμού από ψηλά Απόψεις της πλατείας Σολωμού

Διαβάστε περισσότερα

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης

Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα. Σημειώσεις Έκδοσης Khan Wars 7: Αίμα και Δόξα Σημειώσεις Έκδοσης Αναβαθμίσεις Επιλογών Όλα τα μενού επιλογών έχουν popup με νεα σχέδια και περιγραφές. Εξομοιωτής Μάχης Αποτελεί την οπτική αναπαράσταση της μάχης και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Αναφέρεται σε ένα διευρυµένο γεωγραφικό πλαίσιο που περιλαµβάνει τον ενιαίο πολιτισµικό χώρο των Βαλκανίων και της Μικράς Ασίας κατά την περίοδο της οθωµανικής κυριαρχίας Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 3: Ιστορική Ανασκόπηση των Ισλαμικών Αυτοκρατοριών Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ Ο αρχιτέκτονας Τάσος Ζέππος. Το φωτιστικό «Great 1» της Luxit ισορροπεί με τα έργα του Takis. Στην απέναντι σελίδα: Ο διάδρομος στο πρώτο επίπεδο ενώνει το καθιστικό με την τραπεζαρία.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών.

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών. BΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΟΥΡΑΚΗ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Συντηρήτρια έργων τέχνης και αρχαιοτήτων Ζωγράφος Καθηγήτρια εφαρμογών στο τμήμα συντήρηση Αρχαιοτήτων και έργων τέχνης στο Τ.Ε.Ι/Αθηνών Κυδαντιδών 33 11851 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΡΝΑΓΙΟΥ) ΔΗΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ο Λ Ο Κ Λ Η Ρ Ω Μ Ε Ν Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ Β Α Σ Ε Ω Ν Α Σ Τ ΙΙ Κ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Ε.. Τ.. Π.. Α.. & Ε.. Κ.. Τ.. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος: Η οικονοµική, πολιτική και πολιτισµική κατάσταση του ελληνισµού στην Ο Γ

Α Μέρος: Η οικονοµική, πολιτική και πολιτισµική κατάσταση του ελληνισµού στην Ο Γ Αποτελεί προτεινόµενη ενδεικτική λύση Μελετήστε και δώστε τη δική σας προσωπική µατιά Σε περίπτωση αντιγραφής ή τυπογραφικών λαθών δε φέρουµε καµία ευθύνη. ΕΛΠ 43 Σχεδιάγραµµα δεύτερης γραπτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ»

«ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ» «ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ» Εισηγητής: Πρεζαλής Ελευθέριος Δήμαρχος Καμιζάνο H Ιταλία είναι ένα ενιαίο κράτος γιατί έχει ένα μοναδικό λαό, ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πύλη Κερύνειας Ηλικίες 14-16

Πύλη Κερύνειας Ηλικίες 14-16 Η Λευκωσία σάς Καλεί... Πύλη Κερύνειας Ηλικίες 14-16 Η Λευκωσία σάς Καλεί Αγαπητοί φίλοι, αγαπητές φίλες, Χαιρόμαστε πολύ που σας συναντούμε! Στα χέρια σας έχετε ένα από τα πρώτα τέσσερα τετράδια εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

3 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΑΣΙΖΗ ΓΚΟΥΜΠΙΟ. 4 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΣΙΕΝΑ ΣΑΝ ΤΖΙΜΙΝΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ. 5η µέρα: ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ ΛΟΥΚΑ ΠΙΖΑ

3 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΑΣΙΖΗ ΓΚΟΥΜΠΙΟ. 4 η µέρα: ΠΕΡΟΥΤΖΙΑ ΣΙΕΝΑ ΣΑΝ ΤΖΙΜΙΝΙΑΝΟ ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ. 5η µέρα: ΜΟΝΤΕΚΑΤΙΝΙ ΛΟΥΚΑ ΠΙΖΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΤΟΣΚΑΝΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΟΥΜΒΡΙΑ 8 µέρες / 7 νύχτες Περούτζια * Ασίζη * Γκούµπιο * Σιένα * Σαν Τζιµινιάνο * Μοντεκατίνι * Λούκα * Πίζα * Φλωρεντία * 1η µέρα: ΑΘΗΝΑ ΠΑΤΡΑ (ΘΕΣ/ΝΙΚΗ) ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου

Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου Το Γραφείο Τουριστικής Ανάπτυξης στόχο έχει: την συλλογή προτάσεων για την αναβάθμιση της εικόνας της πόλης και την υλοποίηση αυτών, δημιουργώντας μία τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προκήρυξη του 3 ου «ΕΝ ΝΙΚΟΠΟΛΕΙ ΑΚΤΙΑ» ΑΓΩΝΑ ΔΡΟΜΟΥ

Προκήρυξη του 3 ου «ΕΝ ΝΙΚΟΠΟΛΕΙ ΑΚΤΙΑ» ΑΓΩΝΑ ΔΡΟΜΟΥ Προκήρυξη του 3 ου «ΕΝ ΝΙΚΟΠΟΛΕΙ ΑΚΤΙΑ» ΑΓΩΝΑ ΔΡΟΜΟΥ Ο Σύλλογος Δρομέων Πρέβεζας σε συνεργασία με τον Δήμο Πρέβεζας, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πρέβεζας και την υποστήριξη της Περιφερειακής Ενότητας Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

: 26 2013 ΠΡΑΓΑ-ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ

: 26 2013 ΠΡΑΓΑ-ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ 1η μέρα: 25 Αυγούστου 2013 ΑΘΗΝΑ- ΠΡΑΓΑ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο και πτήση για τη Χρυσή Πόλη των 100 Πύργων, την Πράγα. Ακολουθεί πεζή ξενάγηση στην παλιά πόλη. Θα δούμε το συγκρότημα κτιρίων που απαρτίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Τήνος 3 ηµέρες. Οδική εκδροµή στην Τήνο 3 ηµέρες

Τήνος 3 ηµέρες. Οδική εκδροµή στην Τήνο 3 ηµέρες Τήνος 3 ηµέρες Οδική εκδροµή στην Τήνο 3 ηµέρες 1η ηµέρα: Ραφήνα - Τήνος Συγκέντρωση στα γραφεία µας στις 07:30 και αναχώρηση µε ενδιάµεσες στάσεις για Ραφήνα απ όπου θα πάρουµε το πλοίο για την Τήνο.

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Εκδηλώσεις Μνήμης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1943 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Σας προσκαλούμε να τιμήσετε, τους Καλαβρυτινούς που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στην περιοχή του Δήμου Καλαβρύτων, και

Διαβάστε περισσότερα

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας.

Το χωριό της Κασσιόπης βρίσκεται 38χμ βόρεια της πόλης της Κέρκυρας, απέναντι από τα παράλια της Αλβανίας. Η Κασσιόπη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς περιοχές της βορειοανατολικής ακτής της Κέρκυρας. Αυτό το μικρό γραφικό ψαράδικο χωριό έχει πληθυσμό περίπου 1200 κατοίκους. Η Κασσιόπη είναι το μεγαλύτερο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό

Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό ΙΣΟΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΕΝΟΙΚΙΑΣΗ Λ. ΚΗΦΙΣΙΑΣ 342 & ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ, Ν. ΨΥΧΙΚΟ Παρουσίαση καταστηµάτων Περιγραφή κτιρίου Φωτογραφικό υλικό ΘΕΜΕΛΙΑ ΧΟΥΒΑΡ ΑΣ Α.Τ.Ε. Οδός Πεντέλης 110 Μαρούσι, 151 26

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΠ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 ΕΝΤΑΓΜΕΝΑ ΕΡΓΑ Α/Α ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟ (ΥΠΟ) ΕΡΓΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΧΠ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 ΕΝΤΑΓΜΕΝΑ ΕΡΓΑ Α/Α ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟ (ΥΠΟ) ΕΡΓΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α/Α ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟ (ΥΠΟ) ΕΡΓΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 1 Συντήρηση και αναβάθμιση υπάρχοντος δικτύου 15.000,00 2 ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΩΦΟΡΟΥ ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΟΛΓΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα