Μακεδονική δυναστεία ( )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μακεδονική δυναστεία ( )"

Transcript

1 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, Περίληψη : Η περίοδος διακυβέρνησης της λεγόμενης Μακεδονικής δυναστείας ( ) ήταν εποχή ακμής για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, κύρια χαρακτηριστικά της οποίας υπήρξαν, μεταξύ άλλων, η παλινόρθωση της βυζαντινής εξουσίας στα Βαλκάνια και στα ανατολικά της Μικράς Ασίας, η μάχη των αυτοκρατόρων εναντίον των «δυνατών» και η εξέλιξη της αυτοκρατορικής ιδεολογίας. 1. Ίδρυση της δυναστείας: Βασίλειος Α ( ) Ιδρυτής της Μακεδονικής δυναστείας ήταν ο Βασίλειος Α, ο οποίος γεννήθηκε περίπου το 835 στη δυτική Θράκη, στα περίχωρα της Αδριανούπολης. Ο Βασίλειος, γνωστός με την προσωνυμία Μακεδόνας λόγω της καταγωγής του (αλλά και Κεφαλάς), καταγόταν από οικογένεια χωρικών. Χάρη στις ικανότητες και τη ρώμη του, όταν ήρθε στην Κωνσταντινούπολη γύρω στο , προσέλκυσε γρήγορα την προσοχή ισχυρών ανθρώπων, από ιπποκόμος (του πατρίκιου Θεόφιλου) έγινε προσωπικός υπηρέτης του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ, του οποίου το 856 έγινε παρακοιμώμενος. Ο Βασίλειος βοήθησε το Μιχαήλ Γ να απαλλαγεί από το θείο του, τον καίσαρα Βάρδα, το 866, γεγονός που οδήγησε στη στέψη του σε συναυτοκράτορα τον ίδιο χρόνο, ενώ προηγουμένως ο αυτοκράτορας τον είχε παντρέψει με την πρώην ερωμένη του Ευδοκία Ιγγερινή. Στις 24 Σεπτεμβρίου 867, στο παλάτι του Αγίου Μάμα στο Πέρα, άνθρωποι του Βασίλειου Μακεδόνα (μεταξύ των οποίων και ο αδελφός του Συμβάτιος) δολοφόνησαν το Μιχαήλ Γ. Kατόπιν τούτου ο Βασίλειος απέμεινε ο μοναδικός αυτοκράτορας. Ως επιβεβαίωση της νέας, απόλυτης εξουσίας του, ο Βασίλειος ανακηρύχθηκε επίσημα αυτοκράτορας στο ναό της Αγίας Σοφίας. Ο Βασίλειος Α ο Μακεδόνας κυβέρνησε την αυτοκρατορία επί 19 έτη ( ). Ενεργητικός και φιλόδοξος, από την κατάληψη ήδη της εξουσίας έπρεπε να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα και αφοσιώθηκε στην επίλυσή τους. Καθαίρεσε τον πατριάρχη Φώτιο ( , ) και στη θέση του αποκατέστησε τον Ιγνάτιο ( , ), προσπαθώντας με τον τρόπο αυτό να εξομαλύνει τη σύγκρουση με τη Ρώμη (την οποία ο Φώτιος δεν αναγνώριζε), αλλά και την εσωτερική διαίρεση στην εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Με τον τρόπο αυτό, ο Βασίλειος απέκτησε τη σημαντική υποστήριξη της Ρώμης, η οποία διήρκεσε πολλά έτη, έως ότου ο αυτοκράτορας επανέφερε τον πατριάρχη Φώτιο στην πρωτεύουσα και το παλάτι (περ. 873), διορίζοντάς τον διδάσκαλο των γιων του. Σύντομα μετά την κατάληψη της εξουσίας, ο Βασίλειος έστεψε συναυτοκράτορα τον πρεσβύτερο γιο του Κωνσταντίνο (ο οποίος γεννήθηκε από το γάμο με την πρώτη, άγνωστη σε εμάς, σύζυγό του), τον δε Λέοντα (ο οποίος γεννήθηκε το 866 από το γάμο του με την Ευδοκία Ιγγερινή) τον έστεψε το 870. Ο τρίτος γιος του Βασιλείου, ο πορφυρογέννητος Στέφανος, γεννήθηκε λίγο μετά την ανάρρηση του πατέρα του στο θρόνο (πιθανώς στα τέλη του 867), 1 ο δε τέταρτος γιος του Αλέξανδρος γεννήθηκε δύο χρόνια αργότερα και στέφθηκε το 879, μετά το θάνατο του πρεσβύτερου Κωνσταντίνου. Ο Στέφανος, ο οποίος ευνουχίστηκε, καθώς προοριζόταν για εκκλησιαστική σταδιοδρομία, έγινε πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον αδελφό του Λέοντα το 886. Ο Βασίλειος απέκτησε επίσης τέσσερις κόρες, οι οποίες έγιναν μοναχές (στη μονή της Αγίας Ευφημίας στην Κωνσταντινούπολη), διότι ο αυτοκράτορας δεν ήθελε φιλόδοξοι γαμπροί να απειλήσουν τη διαδοχή των γιων του. Ο Βασίλειος Α είχε πολιτικό πρόγραμμα με μεγαλεπήβολους στόχους, το οποίο διαπνεόταν από την ιδέα της παλινόρθωσης της ισχύος της αυτοκρατορίας μετά την Εικονομαχία και την «αδύναμη» βασιλεία του Μιχαήλ Γ. Η πολύπλευρη δραστηριότητά του συνδεόταν με τη μεγάλη πνευματική ακμή του Βυζαντίου, τις ιεραποστολικές επιτυχίες των προηγούμενων ετών και την ισχυρή ιδεολογία της νέας μετά την Εικονομαχία εποχής, την οποία διακήρυσσε ο πατριάρχης Φώτιος. Ο Βασίλειος ο Μακεδόνας οικοδόμησε ή ανακαίνισε περισσότερες από τριάντα εκκλησίες ή μονές, όλες στην Κωνσταντινούπολη ή στα περίχωρα, το δε κύριο ίδρυμά του, η Νέα Εκκλησία στο Μεγάλο Παλάτι, μαζί με το Καινούργιον (παλάτι) που βρισκόταν στην περιοχή, συνιστούσε τη σαφέστερη έκφραση αυτής της νέας ιδέας της ανακαίνισης της Κωνσταντινούπολης, καθώς και της αυτοκρατορίας. Η Νέα Εκκλησία αποτελούσε έκφραση της υπεροχής του αυτοκράτορα επί της πνευματικής εξουσίας, η δε ημερομηνία των εγκαινίων, η 1η Μαΐου (880), καθιερώθηκε ως νέα επίσημη εορτή στην πρωτεύουσα, θυμίζοντας έντονα την 11η Μαΐου, ημέρα των εγκαινίων της πόλης το 330. Στο ίδιο πνεύμα της ριζικής αναδιοργάνωσης (που διαπνεόταν και από έναν ορισμένο κλασικισμό), ο Βασίλειος επιδόθηκε στο μεγάλο πρόγραμμα της κωδικοποίησης της νομοθεσίας. Ο Βασίλειος κατόρθωσε να εκδώσει πριν από το θάνατό του μόνο την Εισαγωγή, κώδικα αποτελούμενο από 40 κεφάλαια, την εισαγωγή του οποίου σχετικά με τη θέση και το ρόλο του αυτοκράτορα και του πατριάρχη έγραψε ο Φώτιος, τον οποίο ο Βασίλειος είχε επαναφέρει από το 877 στον πατριαρχικό θρόνο. Στις νομοθετικές διατάξεις περιλαμβάνονταν και ορισμένες που αφορούσαν στους Ιουδαίους, τον οποίων τον εκχριστιανισμό προωθούσε ο αυτοκράτορας, με τρόπο που προκάλεσε και κάποιες επικρίσεις Λέων Στ ( ) Ο Λέων Στ ο Σοφός ( ) ήταν σύνθετη προσωπικότητα, με υψηλή μόρφωση και μεγάλες φιλοδοξίες, αλλά επηρεαζόταν εύκολα: από την αρχή της βασιλείας του βρισκόταν υπό την ισχυρή επιρροή του Στυλιανού Ζαούση, πατέρα της ερωμένης του Ζωής, για τον οποίο μάλιστα καθιέρωσε το νέο τίτλο του βασιλεοπάτορος. Το μεγαλύτερο πρόβλημα του Λέοντα ήταν ότι δεν αποκτούσε γιο που θα τον διαδεχόταν: Η πρώτη του σύζυγος Θεοφανώ μελλοντική αγία πέθανε το 895/896 χωρίς να γεννήσει γιο, όπως και η Ζωή Ζαούση λίγο αργότερα. Η τρίτη σύζυγός του Άννα χάρισε στο Λέοντα γιο, ο οποίος ονομάστηκε Βασίλειος, ωστόσο πέθανε λίγο μετά τη γέννα μαζί με τη μητέρα του. Η νέα ερωμένη του Λέοντα, η Ζωή Καρβονοψίνα, γέννησε στον αυτοκράτορα γιο, ο οποίος ονομάστηκε Κωνσταντίνος. Ο Λέων βρέθηκε ενώπιον διλήμματος για τον τρόπο με τον οποίο θα εξασφάλιζε στο γιο του τη νομιμότητα. Κατόπιν συμφωνίας με τον πατριάρχη Νικόλαο Μυστικό ( , ), ο αυτοκράτορας εξασφάλισε την αναγνώριση του Κωνσταντίνου ως νόμιμου γιου, ωστόσο προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και παραβίασε τη συμφωνία νυμφευόμενος τη Ζωή. Με τον τρόπο αυτό άρχισε η έριδα γύρω από την τεταρτογαμία, τον τέταρτο παράνομο γάμο του Λέοντα, ο οποίος συγκλόνισε τη βυζαντινή κοινωνία και επανέφερε την παλαιά διαίρεση μεταξύ των οπαδών του Φωτίου και του Ιγνατίου. Ο Λέων αναγκάστηκε να καθαιρέσει το Νικόλαο Μυστικό, τοποθετώντας στον πατριαρχικό θρόνο τον Ευθύμιο (907), ενώ ζήτησε και τη βοήθεια της Ρώμης. Εντούτοις, πριν από το θάνατό του επανέφερε το Νικόλαο στον εκκλησιαστικό θρόνο ως πράξη μετάνοιας. Ο Λέων Στ συνέχισε τη νομοθετική δραστηριότητα του πατέρα του: εξέδωσε νέο κώδικα, το Πρόχειρον 3 από αυτόν φρόντισε να αφαιρέσει την εισαγωγή του Φωτίου, ο οποίος τοποθετούσε τον πατριάρχη υπεράνω του βασιλέως. Σημειωτέον ότι, με την ανάρρησή του στο θρόνο, ο Λέων αντικατέστησε αμέσως τον Φώτιο με τον αδελφό του Στέφανο στον πατριαρχικό θρόνο ( ). Εκτός από το Πρόχειρον, εξέδωσε επίσης συλλογή 113 Νεαρών, οι οποίες απευθύνονταν κυρίως προς το Στυλιανό Ζαούση και τον πατριάρχη Στέφανο, καθώς και συλλογή βασιλικών νόμων, τα λεγόμενα Βασιλικά, σε 60 τόμους, που περιείχαν όλες τις παλαιές διατάξεις των νόμων και αποτέλεσαν τη βάση του βυζαντινού νομικού συστήματος έως το τέλος της αυτοκρατορίας. Με την πρόθεση να προβάλλει την αυτοκρατορική μεγαλοπρέπεια, ο Λέων ανακαίνισε στην πρωτεύουσα την αφιερωμένη στον άγιο Λάζαρο μονή, ενώ ανήγειρε λουτρό που κοσμήθηκε με μωσαϊκά με ειδωλολατρικά μοτίβα. Έγραψε μάλιστα πολλές ομιλίες τις οποίες εκφωνούσε επ ευκαιρία των εγκαινίων εκκλησιών που ίδρυαν οικείοι του στην Κωνσταντινούπολη. Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 1/9

2 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, 3. Ρωμανός Α Λεκαπηνός ( ) Μετά το θάνατο του Λέοντα το Μάιο του 912 και τη σύντομη ανεξάρτητη βασιλεία του αδελφού του Αλεξάνδρου (πέθανε τον Ιούνιο του 913), ο οκταετής γιος του Λέοντα Κωνσταντίνος απέμεινε μονοκράτορας. Το Βυζάντιο εισήλθε σε περίοδο κρίσης, κατά τη διάρκεια της οποίας εναλλασσόταν η επιρροή του πατριάρχη Νικολάου Μυστικού, της βασιλομήτορος Ζωής και ισχυρών ανδρών από μεγάλες οικογένειες, ενώ παράλληλα μαίνονταν οι πόλεμοι με τους Βουλγάρους και η προσπάθεια του Βούλγαρου ηγεμόνα Συμεών να κατακτήσει το αυτοκρατορικό στέμμα. Μετά την ήττα των Βυζαντινών από το Συμεών στην Αγχίαλο (20 Αυγούστου 917), ο δρουγγάριος του στόλου Ρωμανός Λεκαπηνός κατέφθασε μπροστά στην Κωνσταντινούπολη και, κατόπιν συμφωνίας με τον πατριάρχη Νικόλαο Μυστικό, ανέλαβε την εξουσία, ενώ πάντρεψε την κόρη του Ελένη με τον Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο. Ο Ρωμανός Λεκαπηνός έλαβε τον τίτλο του βασιλεοπάτορος, στη συνέχεια του καίσαρα και το Δεκέμβριο του 920 στέφθηκε βασιλιάς από το Νικόλαο Μυστικό. Η βασιλεία του Ρωμανού ( ) χαρακτηρίζεται από τις επιτυχίες του βυζαντινού στρατού στην Ανατολή υπό την ηγεσία του Ιωάννη Κουρκούα, του δομέστικου των σχολών, τη σύναψη ειρήνης με τους Βουλγάρους μετά το θάνατο του Συμεών το 927, 4 την προσπάθεια του αυτοκράτορα να θέσει τέρμα στην ισχυροποίηση της αριστοκρατίας με την καθιέρωση του δικαιώματος της προτίμησης 5 για τα αγροτικά ακίνητα μέσω της έκδοσης Νεαρών (928 και 934) 6 και, τέλος, τη στέψη των γιων του Χριστοφόρου, Στεφάνου και Κωνσταντίνου Κωνσταντίνος Ζ Πορφυρογέννητος (913/ ), Ρωμανός Β ( ) Ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος κατόρθωσε να ανακτήσει την εξουσία από το Στέφανο και τον Κωνσταντίνο Λεκαπηνό το Φεβρουάριο του 945, τοποθετώντας αμέσως στις σημαντικότερες θέσεις στο βυζαντινό στρατό μέλη της οικογένειας των Φωκάδων. Επιπλέον, έστρεψε την προσοχή του στην οργάνωση της μεγάλης ιστοριογραφικής και λογοτεχνικής δραστηριότητας στην Κωνσταντινούπολη, χάρη στην οποία η περίοδος της βασιλείας του (έως το 959) ονομάστηκε εποχή εγκυκλοπαιδισμού. 8 Ο γιος του Ρωμανός Β κυβέρνησε μόλις τέσσερα χρόνια ( ), στη διάρκεια των οποίων το Βυζάντιο υπό την ηγεσία του Νικηφόρου Φωκά ανέκτησε την Κρήτη (961) και συνέχισε τους νικηφόρους πολέμους με τους Άραβες στην Ανατολή. 5. Νικηφόρος Β Φωκάς ( ) Η δόξα του Νικηφόρου Φωκά συνέβαλε ώστε ο επιτυχημένος στρατηγός να κατορθώσει να επικρατήσει επί της ελίτ της Κωνσταντινούπολης (Αύγουστος 963), της οποίας ηγούνταν ο παρακοιμώμενος Ιωσήφ Βρίγγας, να νυμφευτεί τη χήρα του Ρωμανού Θεοφανώ και να γίνει αυτοκράτορας η οικογένεια των Φωκάδων έφθασε έτσι στο απόγειο της επιρροής της. Ο Νικηφόρος Φωκάς συνέχισε τις επιτυχημένες εκστρατείες του στην Ανατολή, επαναφέροντας την Κύπρο υπό βυζαντινή κυριαρχία (965), ενώ ταυτόχρονα εφάρμοσε αυστηρή πολιτική έναντι των μοναστηριών, περιορίζοντας την αύξηση της περιουσίας τους. 9 Ωστόσο, ο συγγενής του και ένας από τους καλύτερους διοικητές του βυζαντινού στρατού Ιωάννης Τσιμισκής συνδέθηκε ερωτικά με την αυτοκράτειρα Θεοφανώ, με την οποία συνωμότησε κατά του Νικηφόρου Φωκά. Τελικά, ο Τσιμισκής δολοφόνησε το Νικηφόρο Φωκά στο αυτοκρατορικό παλάτι στις 11 Δεκεμβρίου 969, λίγες μόνο εβδομάδες αφότου τα βυζαντινά στρατεύματα είχαν επαναφέρει την Αντιόχεια στην εξουσία της Κωνσταντινούπολης. 6. Ιωάννης Α Τσιμισκής ( ) Ο νέος αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής ( ) αναγκάστηκε, έπειτα από απαίτηση του πατριάρχη Πολυεύκτου ( ), να εκδιώξει την αυτοκράτειρα Θεοφανώ από το παλάτι ως ένδειξη μετάνοιας για τη δολοφονία του προκατόχου του, εμφανιζόμενος και ο ίδιος ως προστάτης των νεαρών πορφυρογέννητων πριγκίπων, των γιων του Ρωμανού Β, Βασιλείου (γένν. 958) και Κωνσταντίνου (γένν. 960). Ο Ιωάννης Τσιμισκής συνέχισε τους πολέμους στην Ανατολή, αλλά αναγκάστηκε να στρέψει την προσοχή του στα Βαλκάνια. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του ο Νικηφόρος Φωκάς, μη θέλοντας να καταβάλει τις χρηματικές χορηγίες που απαιτούσαν οι Βούλγαροι, κάλεσε το Ρώσο ηγεμόνα Σβιατοσλάβο να τους επιτεθεί. Ο Σβιατοσλάβος, όμως, αυτοανακηρύχθηκε κύριος της Βουλγαρίας, με αποτέλεσμα το Βυζάντιο να έχει να αντιμετωπίσει στη θέση του ασθενούς βουλγαρικού κράτους τον φιλόδοξο Ρώσο ηγεμόνα. Το 971, ο αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής ξεκίνησε από την Αδριανούπολη επικεφαλής του βυζαντινού στρατού, ο οποίος έπειτα από μεγάλη μάχη νίκησε τον Σβιατοσλάβο στο Δορόστολον (Σιλίστρια). Ο Τσιμισκής αφαίρεσε από τον τσάρο των Βουλγάρων, τον Βόρι, το αυτοκρατορικό στέμμα, το οποίο μετά το θρίαμβό του το τοποθέτησε στο Ιερό Βήμα της Αγίας Σοφίας, ενώ στο χώρο της πρώην Βουλγαρίας καθιέρωσε το βυζαντινό σύστημα εξουσίας και ίδρυσε σειρά θεμάτων. 7. Βασίλειος Β ( ) Μετά το θάνατο του Τσιμισκή από τύφο τον Ιανουάριο του 976, η εξουσία στην αυτοκρατορία τυπικά πέρασε στα χέρια των νεαρών αυτοκρατόρων Βασιλείου Β ( ) και Κωνσταντίνου Η (διακυβέρνησε ανεξάρτητα το ), ωστόσο ο ισχυρότερος άνδρας στην αυτοκρατορία έως το 985 ήταν ο παρακοιμώμενος Βασίλειος, εξώγαμος γιος του Ρωμανού Λεκαπηνού. Ταυτόχρονα, στην αυτοκρατορία ξέσπασαν εξεγέρσεις των στρατιωτικών διοικητών Βάρδα Φωκά και Βάρδα Σκληρού (οι οποίες οδήγησαν σε σειρά εμφύλιων πολέμων έως το 988), ενώ οι Βούλγαροι εξεγέρθηκαν με επικεφαλής το Σαμουήλ, ο οποίος κατέλαβε μέσα σε μερικά μόνο χρόνια τα εδάφη από τις όχθες του Δούναβη έως τη Μακεδονία και την Αλβανία. Ο Βασίλειος Β υπήρξε ένας από τους ισχυρότερους Βυζαντινούς αυτοκράτορες. Αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην ενίσχυση του αυτοκρατορικού κύρους και στη διεξαγωγή πολέμων σε όλα τα μέτωπα της αυτοκρατορίας. Μετά την οριστική επικράτησή του στους εμφύλιους πολέμους με τη βοήθεια του ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρου, 10 ο Βασίλειος κατόρθωσε με τις συνεχείς εκστρατείες του έως τα τελευταία έτη του 10ου αιώνα να συντρίψει το κράτος του Σαμουήλ. Στην αποφασιστική μάχη στο Κλειδί (1014) κατατρόπωσε το βουλγαρικό στρατό και τύφλωσε Βουλγάρους 11 ο Σαμουήλ έπαθε αποπληξία όταν αντίκρισε τους τυφλωμένους στρατιώτες του και απεβίωσε. Ο Βασίλειος Β υπέταξε το 1018 ολόκληρο το βουλγαρικό κράτος και επανέφερε τα σύνορα της αυτοκρατορίας στους ποταμούς Σάββα και Δούναβη επιπλέον ίδρυσε την αρχιεπισκοπή Αχρίδας και καθιέρωσε το σύστημα των θεμάτων στο χώρο όλης της Βαλκανικής. Τα επόμενα χρόνια, το Βυζάντιο έφθασε στο απόγειο της επέκτασής του στη μετά τον Ιουστινιανό εποχή, όταν ο Βασίλειος προσάρτησε στην αυτοκρατορία τμήματα των υποτελών αρμενικών ηγεμονιών. Σύμφωνα με την πολιτική του, ο Βασίλειος αποπειράθηκε να περιορίσει την ισχύ των μεγάλων αριστοκρατικών οικογενειών της Μικράς Ασίας και προσπάθησε να συνεχίσει την πολιτική του Ρωμανού Λεκαπηνού, διατηρώντας τα έσοδα από τους φόρους στα χέρια του κράτους και εφαρμόζοντας το αλληλέγγυον, το οποίο πλήρωναν οι πλούσιοι αντί των φτωχών χωρικών. 8. Η περίοδος από το 1025 έως Κωνσταντίνος Η ( ) Η βραχύχρονη βασιλεία του αδελφού του Βασιλείου, Κωνσταντίνου Η, επέφερε την οριστική νίκη της αριστοκρατίας, η δε επιλογή του Ρωμανού Αργυρού ( ) Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 2/9

3 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, ως διαδόχου και συζύγου της κόρης του Κωνσταντίνου Ζωής απλώς επιβεβαίωσε την υπεροχή των ισχυρών οικογενειών επί της κεντρικής εξουσίας Ρωμανός Γ ( ) Με το Ρωμανό Γ άρχισε η περίοδος του αγώνα της βυζαντινής αριστοκρατίας για την εύνοια των πορφυρογέννητων θυγατέρων του Κωνσταντίνου Η, της Ζωής και της Θεοδώρας. Έως το 1056, αρχικά η Ζωή και στη συνέχεια η Θεοδώρα παρείχαν, χάρη στην καταγωγή τους από τη Μακεδονική δυναστεία, τη νομιμότητα σε όλους τους αυτοκράτορες μέσω γάμου ή υιοθεσίας. Ο Ζωή παντρεύτηκε δεύτερη φορά στις 11 Απριλίου 1034 το Μιχαήλ Δ Παφλαγόνα ( ), ο οποίος μαζί με τον πρεσβύτερο αδελφό του, τον ευνούχο Ιωάννη Ορφανοτρόφο, στραγγάλισε το Ρωμανό Αργυρό στο λουτρό των ανακτόρων Οι αυτοκράτορες Μιχαήλ Δ ( ) και Μιχαήλ Ε ( ) και οι αυτοκράτειρες Ζωή και Θεοδώρα Σε αντίθεση προς τον πλούσιο αριστοκράτη Ρωμανό Αργυρό, ο οποίος ήδη από την αρχή της βασιλείας του είχε καταργήσει το αλληλέγγυον, που δυσαρεστούσε τους Βυζαντινούς λαϊκούς και εκκλησιαστικούς γαιοκτήμονες, ο Μιχαήλ Δ Παφλαγόνας καταγόταν από τα μεσαία στρώματα. Περιβαλλόμενος από τους τέσσερις αδελφούς του, τους οποίους τοποθέτησε στις σημαντικότερες θέσεις, η εποχή της βασιλείας του υπήρξε η αρχή ενός νέου, οικογενειακού τρόπου διακυβέρνησης με τη βοήθεια ενός διακλαδωμένου δικτύου συγγενών αυτό στη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών θα ενισχυόταν, ενώ θα καθίστατο η κυρίαρχη μορφή διακυβέρνησης από την εποχή της ανόδου στην εξουσία του Αλεξίου Α Κομνηνού (1081). Ο Μιχαήλ Δ, σύμφωνα με την εκτίμηση του Μιχαήλ Ψελλού, υπήρξε καλός ηγεμόνας και έντιμος άνθρωπος, αλλά βρισκόταν υπό την αρνητική επιρροή των αδελφών του. 12 Η ασθένεια του Μιχαήλ Δ (επιληψία) και η ενδοοικογενειακή διχόνοια που ξέσπασε προκάλεσε την κατάρρευση της οικογένειας των Παφλαγόνων μετά τη σύντομη διακυβέρνηση του Μιχαήλ Ε Καλαφάτη (γιου της αδελφής του Μιχαήλ Δ ). Η αυτοκράτειρα Ζωή υιοθέτησε το Μιχαήλ Ε, ωστόσο αυτός διέταξε την εκδίωξή της από την Κωνσταντινούπολη, γεγονός που οδήγησε τον Απρίλιο του 1042 σε εξέγερση του λαού της Κωνσταντινούπολης εναντίον του. Κατόπιν τούτου, η αδελφή της Ζωής, η Θεοδώρα, επανήλθε από το μοναστήρι και στέφθηκε αυτοκράτειρα. Μετά την επιστροφή της Ζωής από τα Πριγκιποννήσια, οι δύο αδελφές κυβέρνησαν μαζί τους επόμενους τέσσερις μήνες, ωσότου η Ζωή προέβη σε τρίτο γάμο με τον Κωνσταντίνο Μονομάχο, ο οποίος στέφθηκε αυτοκράτορας ( ). Ήταν η εποχή που η συνείδηση για το δικαίωμα επί του αυτοκρατορικού στέμματος και τη νομιμότητα των τελευταίων εκπροσώπων της Μακεδονικής δυναστείας βρισκόταν στο αποκορύφωμά της, πρωτίστως στη βυζαντινή πρωτεύουσα. Την περίοδο αυτή προβαλλόταν η απευθείας καταγωγή των πορφυρογέννητων θυγατέρων του Κωνσταντίνου Η από μια γραμμή πέντε αυτοκρατόρων ως το ισχυρότερο επιχείρημα για το δικαίωμά τους να φέρουν το αυτοκρατορικό στέμμα και να κυβερνούν την αυτοκρατορία. 9. Κωνσταντίνος Θ Μονομάχος ( ) Όπως και τους προκατόχους του, έτσι και τον Κωνσταντίνο Μονομάχο τον κάλυπτε η νομιμότητα της βασιλείας της Ζωής, ακόμα και μετά το θάνατό της το Ωστόσο, η Ζωή, αμέσως μετά τη στέψη του Μονομάχου, εκτοπίστηκε πλήρως και αντικαταστάθηκε από τις ερωμένες του αυτοκράτορα, ιδιαίτερα από τη φημισμένη Σκλήραινα, για την οποία χτίστηκε ανάκτορο κοντά στο Μεγάλο Παλάτι. Η βραχύχρονη πνευματική άνοδος στις αρχές της κυβέρνησης του Μονομάχου, η ίδρυση «πανεπιστημίου», επικεφαλής του οποίου τοποθετήθηκε ο Μιχαήλ Ψελλός ως ύπατος των φιλοσόφων και ο Ιωάννης Ξιφιλίνος ως νομοφύλακας, δεν είχε καμία σχέση με τους τελευταίους εκπροσώπους της Μακεδονικής δυναστείας, όπως δεν είχε και η εκκλησιαστική ρήξη μεταξύ της Κωνσταντινούπολης και της Ρώμης το 1054, η οποία στο Βυζάντιο πέρασε τελείως απαρατήρητη. 10. Θεοδώρα ( ): Το τέλος της δυναστείας Η καλά εδραιωμένη νομιμότητα της Μακεδονικής δυναστείας συνέβαλε ώστε μετά το θάνατο του Μονομάχου να αναλάβει το θρόνο η αυτοκράτειρα Θεοδώρα ( ), καθώς ο αυτοκράτορας δεν είχε αποκτήσει διάδοχο. Κυβερνώντας με τη βοήθεια ενός μικρού κύκλου στενών συνεργατών, από τους οποίους οι ισχυρότεροι ήταν ο Λέων Παρασπόνδυλος και ο μετέπειτα αυτοκράτορας Μιχαήλ Στ Στρατιωτικός (1056), η σύντομη ανεξάρτητη βασιλεία της Θεοδώρας αποτέλεσε το τέλος μιας ολόκληρης εποχής και τον προάγγελο μιας νέας σε αυτήν κάποιες νέες οικογένειες θα αγωνίζονταν για την εγκαθίδρυση της νομιμότητας της δικής τους εξουσίας και του δικαιώματος επί του αυτοκρατορικού στέμματος. Με το θάνατο της Θεοδώρας, το 1056, εξέλιπε και η τελευταία εκπρόσωπος της οικογένειας του Βασιλείου του Μακεδόνα, της πιο μακροχρόνιας δυναστείας που γνώρισε μέχρι τότε η βυζαντινή ιστορία. 11. Τα σύνορα Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατά τη μακρόχρονη περίοδο της Μακεδονικής δυναστείας έφτασε σταδιακά στο αποκορύφωμα της εξάπλωσής της στους αιώνες που ακολούθησαν την ιουστινιάνεια ανάκτηση. Στην Ανατολή, ειδικότερα, κύριο μέλημα υπήρξε η σταθεροποίηση της εσωτερικής περιοχής του Ευφράτη με τις εκστρατείες του Βασιλείου Α στην Τεφρική, στη Μελιτηνή και στα Σαμόσατα (9ος αι.), καθώς και με τις εκστρατείες του Ιωάννη Κουρκούα στον Ευφράτη (αρχές 10ου αι.), ενώ το Βυζάντιο υπό τους αυτοκράτορες Κωνσταντίνο Ζ, Νικηφόρο Β και Ιωάννη Α επεκτάθηκε προς την Κιλικία και τη βόρεια Συρία. Η εξάπλωση αυτή συνεχίστηκε στις αρχές του 11ου αιώνα, τόσο μέσω πολεμικών συγκρούσεων όσο και μέσω διπλωματικών πρακτικών: έτσι, κυριεύτηκαν η Έδεσσα (1031), το Καρς (μετά το 1000), το Βασπουρακάν (1021) και το Άνιο (1045), τα οποία επέκτειναν τα ανατολικά σύνορα σε μεγάλο βαθμό. 13 Στη Βαλκανική οι εξελίξεις σχετίζονται με τους πολέμους με τους Βουλγάρους, καθώς και με τις σκλαβηνίες. Όσον αφορά τις δεύτερες, συνέβησαν δύο εξελίξεις: οι σκλαβηνίες είτε ενσωματώθηκαν στο Βυζάντιο ή στη Βουλγαρία, είτε σταδιακά εξελίχθηκαν σε ημικρατικές ενώσεις και τελικά σε κρατίδια. Έτσι, στις αρχές της βασιλείας του Βασιλείου Α δημιουργήθηκε το θέμα Δελματίας στις Δαλματικές ακτές, αφού οι Σλάβοι που κατοικούσαν στα ορεινά της περιοχής είχαν αποδεχτεί τη βυζαντινή επικυριαρχία. Το εκχριστιανισμένο (865/866) βουλγαρικό βασίλειο υπό την ηγεσία του Συμεών αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες απειλές κατά του Βυζαντίου. Από το 913 και εξής, οι Βυζαντινοί επιδόθηκαν σε έναν απελπισμένο αγώνα κατά του Συμεών, ο οποίος στην προσπάθειά του να κατακτήσει το αυτοκρατορικό στέμμα έφτασε μέχρι τη Θεσσαλονίκη, το Δυρράχιο και την Κόρινθο, ενώ επιχείρησε δύο φορές να κυριεύσει την Κωνσταντινούπολη (913 και 924). Ο θάνατος του Συμεών σηματοδότησε την αρχή μιας ειρηνικής περιόδου, η οποία έληξε με την κατάλυση του πρώτου βουλγαρικού κράτους από το Νικηφόρο Β Φωκά, χάρη και στη σημαντική βοήθεια των Ρώσων. Ωστόσο, ο ηγεμόνας των Ρώσων Σβιατοσλάβος επιχείρησε να οικειοποιηθεί βουλγαρικά εδάφη, αλλά ο Ιωάννης Α Τσιμισκής τον υποχρέωσε σε συνθηκολόγηση μετά τη μάχη στο Δωρόστολον (971). Το 976, ως αποτέλεσμα της επανάστασης των Κομητόπουλων (των γιων του κόμητος Νικολάου), ιδρύθηκε ένα δυτικοβουλγαρικό κράτος, με πρωτεύουσα αρχικά την Πρέσπα και στη συνέχεια την Αχρίδα. Η μεγαλύτερη εξάπλωση του κράτους αυτού σημειώθηκε επί Σαμουήλ, από την Αδριατική έως το Δούναβη και έως την κεντρική Ελλάδα στα νότια. Τελικά, έπειτα από μακροχρόνιους πολέμους το κράτος αυτό καταλύθηκε από το Βασίλειο Β και στα βουλγαρικά εδάφη δημιουργήθηκε το καπετανάτο Βουλγαρίας και τα θέματα Παρίστριον (Παραδουνάβιον) και Σίρμιον. 14 Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 3/9

4 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, Στην Ιταλία και τη Σικελία οι Βυζαντινοί αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν τους Άραβες και, μετά το 962, τις φιλοδοξίες της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, καθώς και την παπική πολιτική. Τον 9ο αιώνα, οι Άραβες κατέκτησαν κάποια εδάφη, ωστόσο το 876 οι Βυζαντινοί ανακατέλαβαν τη Βάρη (Μπάρι). Επί Βασιλείου Β σταθεροποιήθηκαν οι βυζαντινές κτήσεις στη νότια Ιταλία, ενώ στα χρόνια των διαδόχων του ανακτήθηκε η δυτική ακτή της Σικελίας. Όσον αφορά τη διοικητική οργάνωση, από το 10ο αιώνα και εξής τα θέματα συρρικνώνονται, οδηγώντας στη συνένωση κάποιων νέων θεμάτων (κυρίως παραμεθόριων περιοχών) σε ανώτερες στρατιωτικές μονάδες υπό την ηγεσία ενός δούκα ή κατεπάνω. Ενδεικτικά, στο τελευταίο τρίτο του 10ου αιώνα, τα θέματα των ανατολικών συνόρων υπάγονταν στους δούκες Αντιοχείας, Μεσοποταμίας και Χαλδίας, ενώ στα Βαλκάνια υπάρχουν οι δούκες Θεσσαλονίκης, Αδριανούπολης και των εκβολών του Δούναβη Αποτίμηση Το Βυζάντιο την περίοδο της Μακεδονικής δυναστείας εξελίσσεται σε συγκεντρωτικό κράτος με αυστηρή δομή, το οποίο διοικείται από μια αυστηρά ιεραρχημένη αυτοκρατορική αυλή και τους διοικητικούς μηχανισμούς της Κωνσταντινούπολης. 16 Στο εξωτερικό, η ηγεσία ικανών αυτοκρατόρων επιτρέπει στην αυτοκρατορία να αναχαιτίσει τις αραβικές επιθέσεις και να περάσει στην αντεπίθεση, να εξαλείψει τη βουλγαρική απειλή για μεγάλο χρονικό διάστημα και να καταστήσει τους Ρώσους συμμάχους. Έτσι, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία επί Μακεδόνων αποτελεί ένα ισχυρό κράτος που έχει επεκταθεί σε μεγάλο βαθμό σε σύγκριση με το παρελθόν. Στο εσωτερικό, η αυτοκρατορία είναι εξίσου εύρωστη. Η οικονομία παρουσιάζει ανοδικές τάσεις, με την αύξηση του μεγέθους και του αριθμού των πόλεων, καθώς και του πληθυσμού, να οδηγεί στην άνοδο των εμπορικών δραστηριοτήτων. Στο γεγονός αυτό συμβάλλει και η αποκατάσταση του βυζαντινού ελέγχου στις θαλάσσιες επικοινωνίες, ιδιαίτερα μετά την ανάκτηση της Κρήτης από τους Άραβες (961). Το κράτος αντλεί τους πόρους του υπό μορφή φόρων από τον αγροτικό πληθυσμό και κατά συνέπεια προσπαθεί να προστατεύσει τους ελεύθερους αγρότες και να περιορίσει την εξάπλωση της μεγάλης ιδιοκτησίας, την οποία συνιστούν η Εκκλησία και η αριστοκρατία. Η αυτοκρατορική εξουσία ενισχύεται την περίοδο αυτή έναντι της Εκκλησίας, ενώ καταφέρνει προσωρινά να επιβληθεί και στη δύναμη των αριστοκρατικών οικογενειών, περιορίζοντας την επεκτατικότητά τους με μέτρα όπως η αρχή της προτίμησης. Ωστόσο, η πολιτική των αυτοκρατόρων σε αυτό τον τομέα είναι ασυνεπής, και μοιραία η αντίσταση του ελεύθερου αγροτικού πληθυσμού θα υποχωρήσει μπροστά στην πίεση της μεγάλης εγγείου ιδιοκτησίας. 17 Οι αριστοκρατικές οικογένειες συνήθως υπηρετούν πιστά τον αυτοκράτορα και οι γόνοι τους ως στρατηγοί είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνοι για τις σημαντικές νίκες της εποχής. Αυτό οφείλεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι, αρχικά τουλάχιστον, οι διοικητικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι οφείλουν τη θέση τους και την οικονομική τους ισχύ στο αδιαφιλονίκητο επίκεντρο του κράτους, στον αυτοκράτορα. Ακόμα και όταν επαναστατούν, επιζητούν την υποστήριξη της Κωνσταντινούπολης και την κατάκτηση του θρόνου και όχι την ίδρυση μιας ανεξάρτητης ηγεμονίας. Στον πνευματικό τομέα σημειώνεται μεγάλη πρόοδος, ιδιαίτερα αισθητή όσον αφορά την αναγέννηση του δικαίου. Συγχρόνως, αποδίδεται ιδιαίτερη έμφαση στη δικαιοσύνη, στη φορολογία και στις συναλλαγές, καθώς και στην προστασία των αδυνάτων, τάση που αντανακλούν και δημοσιονομικές ρυθμίσεις (π.χ. περιορισμοί στο ανώτατο ύψος επιτοκίου). Όσα σκιαγραφήθηκαν προβάλλουν την ισχύ, την ευημερία και την ευμάρεια που απολάμβανε το βυζαντινό κράτος κατά τη διακυβέρνηση της Μακεδονικής δυναστείας. 1. Παλαιότερα (και επί χρόνια) θεωρείτο ότι ο Στέφανος είναι ο νεότερος γιος, πρωτίστως λόγω του θρύλου για την προφητεία ΒΕΚΛΑΣ (η οποία έπρεπε να αποτελεί τα ονόματα του Βασιλείου, της Ευδοκίας, του Κωνσταντίνου, του Λέοντος, του Αλεξάνδρου και του Στεφάνου), όμως οι νεότερες έρευνες έδειξαν ότι ο Στέφανος είναι ο τρίτος γιος του Βασιλείου Α. Βλ. Αγγελίδη, Χ., Ο βίος του οσίου Βασιλείου του νέου (Ιωάννινα 1980), σελ. 112 κ.ε. πρβλ. Jenkins, R.J.H., The Chronological Accuracy of the ''Logothete'' for the Years A.D , Dumbarton Oaks Papers 19 (1965), σελ [= Studies on Byzantine History of the 9th and 10th Centuries (London, Variorum Reprints, 1970), III]. 2. Dagron, G., Le traité de Grégoire de Nicèe sur le baptême des Juifs, Travaux et Mémoires 11 (1991), σελ Schminck, A., Studien zu mittelbyzantinischen Rechtsbüchern (Frankfurt am Main 1986). 4. Σταυρίδου-Ζαφράκα, Α., «Ο ανώνυμος λόγος Επί τη των Βουλγάρων συμβάσει», Βυζαντινά 8 (1976), σελ Dujčev, I., On the Treaty of 927 with the Bulgarians, Dumbarton Oaks Papers 32 (1978), σελ Για την προτίμηση, βλ. Παπαγιάννη, Ε., «Η βυζαντινή προτίμησις», στο Λαΐου, Α.Ε. (επιμ.), Οικονομική ιστορία του Βυζαντίου: Από τον 7ο έως τον 15ο αιώνα (Αθήνα 2006), σελ Svoronos, N., Les novélles des empereurs de la dynastie Macédoine (Paris 1994). 7. Σήμερα έχει αποδειχτεί ότι ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος καταλάμβανε την τρίτη θέση στο «προεδρείο» των αυτοκρατόρων, μετά το Ρωμανό και το Χριστόφορο Λεκαπηνό, οι δε νεότεροι γιοι του Ρωμανού ήταν κατώτεροί του στην ιεραρχία και όχι ανώτεροι, όπως παλαιότερα πιστευόταν. Βλ. Kresten, O. Müller, A., Sammtherrschaft, Legitimationsprinzip, und kaiserlicher Urkundentitel in Byzanz in der ersten Hälfte des 10. Jahrhunderts (Wien 1995). 8. Lemerle, P., Le prémier humanisme byzantin (Paris 1971). 9. Φαίνεται ότι ο Νικηφόρος Φωκάς ποτέ δεν εξέδωσε Νεαρά με την οποία δήθεν τριπλασίαζε την αξία των στρατιωτικών κτημάτων, όπως πιστευόταν επί μακρόν. Βλ. Κόλιας, Τ., Νικηφόρος Φωκάς ( ). Ο στρατηγός αυτοκράτωρ και το μεταρρυθμιστικό του έργο (Αθήνα 1993). 10. Ο Βασίλειος αναγκάστηκε να δώσει στο Βλαδίμηρο ως σύζυγο την αδελφή του Άννα, ενώ επί Βλαδίμηρου οι Ρώσοι ασπάστηκαν το χριστιανισμό και βρίσκονταν υπό την ισχυρή επιρροή της Κωνσταντινούπολης. 11. Ioannis Scylitzae, Synopsis Historiarum, Thurn, I. (επιμ.), (Berolini et Novi Eboraci 1973). Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 4/9

5 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, 12. Ο Μιχαήλ Ψελλός χρωστούσε σε αυτό τον αυτοκράτορα ευγνωμοσύνη διότι τον δέχτηκε στην αυτοκρατορική γραμματεία. Ωστόσο, γνώριζε ότι η θετική άποψή του για το Μιχαήλ Δ είναι αντίθετη με την αρνητική θέση των περισσότερων Βυζαντινών για το συγκεκριμένο αυτοκράτορα, Michele Psello, Imperatori di Bisanzio (Cronografia), Impellizzeri, S. (επιμ.), (Vicenza 1984), Ι, 160 Michaelis Pselli Orationes panegyricae, Dennis G.T. (επιμ.), (Stutgardiae et Lipsiae 1994), αρ. 2, σελ Koder, J., Το Βυζάντιο ως χώρος. Εισαγωγή στην ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου στη βυζαντινή εποχή, μτφρ. Δ.Χ. Σταθακόπουλος (Θεσσαλονίκη 2005), σελ Koder, J., Το Βυζάντιο ως χώρος. Εισαγωγή στην ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου στη βυζαντινή εποχή, μτφρ. Δ.Χ. Σταθακόπουλος (Θεσσαλονίκη 2005), σελ Koder, J., Το Βυζάντιο ως χώρος. Εισαγωγή στην ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου στη βυζαντινή εποχή, μτφρ. Δ.Χ. Σταθακόπουλος (Θεσσαλονίκη 2005), σελ Πρβλ. Kazhdan, A.P. Epstein, A.W., Αλλαγές στον Βυζαντινό πολιτισμό κατά τον 11ο και 12ο αιώνα (Αθήνα 1997), σελ Βλ. Λαΐου, Α.Ε., «Επισκόπηση της βυζαντινής οικονομίας», στο Λαΐου, Α.Ε. (επιμ.), Οικονομική ιστορία του Βυζαντίου: Από τον 7ο έως τον 15ο αιώνα (Αθήνα 2006), σελ , κυρίως Βιβλιογραφία : Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, Περί θεμάτων, Pertusi A. (ed.), Constantino Porfirogenito, De thematibus, Studi e Testi 160, Città del Vaticano 1952 Delehaye H., Synaxarium Ecclesiae Constantinopolitanae. Propylaeum ad Acta Sanctorum Novembris, Bruxelles 1902 Γρηγορίου-Ιωαννίδου Μ., Παρακμή και πτώση του θεματικού θεσμού, Θεσσαλονίκη 1985 Μιχαήλ Ατταλειάτης, Ιστορία, Bekker, I. (ed.), Michaelis Attaliotae Historia, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn 1853 Mango C., The Brazen House. A Study of the Vestibule of the Imperial Palace of Constantinople, Kopenhagen 1959, Arkæologisk-kunsthistoriske Meddelelser edgivet af Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, 4.4 Ιωάννης Ζωναράς, Επιτομή Ιστοριών, Büttner-Wobst, T. (ed.), Ioannis Zonarae epitomae historiarum libri XVIII 1-3, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn Mango C., Byzantine Architecture, London 1986 Συμεών Μάγιστρος, Χρονικόν, Wahlgren, S. (ed.), Symeonis Magistri et Logothetae Chronicon, Corpus Fontium Historiae Byzantinae 44:1, Berlin New York 2006 Cheynet J.-C., Pouvoir et contestations à Byzance ( ), Paris 1990, Byzantina Sorbonensia 9 Darrouzès J., Recherches sur les ΟΦΦΙΚΙΑ de l Église Byzantine, Paris 1970 Lemerle P., Ο πρώτος βυζαντινός ουμανισμός. Σημειώσεις και παρατηρήσεις για την εκπαίδευση και την παιδεία στο Βυζάντιο από τις αρχές ως τον 10ο αιώνα, ΜΙΕΤ, Αθήνα 1985, Νυσταζοπούλου-Πελεκίδου, Μ. (μτφρ.) Jenkins R.J.H., "A Note on Nicetas David Paphlago and the Vita Ignatii", Dumbarton Oaks Papers, 19, 1965, Lemerle P., Cinq études sur le XIe siècle byzantin, Paris 1977 Lefort J., "Rhétorique et politique. Trois discours de Jean Mauropous en 1047", Travaux et Memoires, 6, 1976, Karlin-Hayter P., "Vita Euthymii Patriarchae CP (BHG 651)", Byzantion, 25-27, , Μιχαήλ Ψελλός, Orationes panegyricae, Dennis, G.T. (ed.), Michaelis Pselli, Orationes panegyricae, Stutgard-Lipsia 1994 Striker C., The Myrelaion (Bodrum Camii) in Istanbul, Princeton 1981 Svoronos J.N., Les Novelles des empereurs Macédoniens concernant la terre et les stratiotes, Athènes 1994 Runciman S., The Emperor Romanus Lecapenus and His Reign, Cambridge 1929 Les régestes des actes du Patriarcat de Constantinople, vol. I:2-3: Les Regestes de 715 à 1206, Darrouzès, J. Grumel, V. (eds), Paris 1989 Dagron G., Constantinople imaginaire. Études sur le recueil des Patria, Paris 1984 Markopoulos A., "Le témoignage du Vaticanus gr. 163 pour la période entre ", Σύμμεικτα, 3, 1979, Majeska G.P., "The Body of St. Theophano the Empress and the Convent of St. Constantine", BSl, 38, 1977, Müller A. E., "Das Testament des Romanos I. Lakapenos", Byzantinische Zeitschrift, 92, 1999, Janin R., La géographie ecclésiastique de l'empire byzantin 3. Les églises et les monastères, Paris 1953 Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 5/9

6 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, Λαΐου Α., "Επισκόπηση της βυζαντινής οικονομίας", Λαΐ ου, Α.Ε. (επιμ.), Οικονομική ιστορία του Βυζαντίου από τον 7ο έως τον 15ο αιώνα, τόμ. 3, Αθήνα 2006, Oikonomides N., "St. George of Mangana, Maria Skleraina, and the "Malyj Sion" of Novgorod", Dumbarton Oaks Papers, 34-35, , Mango C., "Les monuments de l architecture du XIème siècle et leur signification historique et sociale", Travaux et Mémoires, 6, 1976, Dagron G., Paramelle J., "Un text patriographique. Le 'récit merveilleux, très beau et profitable sur la colonne du Xérolophos' (Vindob. Suppl. Gr. 172, fol. 43v-63v)", Travaux et Mémoires, 7, 1979, Berger A., Untersuchungen zu den Patria Konstantinupoleos, Bonn 1988, Ποικίλα Βυζαντινά 8 Grierson P., "Tombs and Obits of the Byzantine Emperors ( )", Dumbarton Oaks Papers, 16, 1962, 1-65 Mango C., Megaw A.H.S., Macridy T., Hawkins E.J.W., "The Monastery of Lips (Fenari Isa Cami) at Istanbul", Dumbarton Oaks Papers, 18, 1964, Mango C., Materials for the Study of the Mosaics of Saint Sophia at Istanbul, Washington D.C Koder J., Το Βυζάντιο ως χώρος. Εισαγωγή στην ιστορική γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου στη βυζαντινή εποχή, Θεσσαλονίκη 2005, Σταθακόπουλος, Δ.Χ. (μτφρ.) Magdalino P., "Observations on the Nea Ekklesia of Basil I", Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik, 37, 1987, Runciman S., The Eastern Schism. A Study of the Papacy and the Eastern Churches during the XIth and XIIth Centuries, Oxford 1955 Magdalino P., Constantinople médiévale: études sur l'évolution des structures urbaines, Paris 1996 Schminck A., Studien zu mittelbyzantinischen Rechtsbüchern, Frankfurt am Main 1986 Magdalino P., "Aristocratic Oikoi in the Tenth and Eleventh Regions of Constantinople", Necipoglou, N. (ed.), Byzantine Constantinople. Monuments, Topography and Everyday Life, Leiden Brill 2001, Oikonomides N., "L evolution de l organisation administrative de l Empire byzantin au XIe siècle ( )", Travaux et Memoires, 6, 1976, Oikonomidès N., Les listes de préséance Byzantines des IXe et Xe siècles, Paris 1972 Cheynet J.-C., "Le patriarche "tyrranos": le cas de Cérulaire", M. Th. Fögen, Ordnung und Aufruhr im Mittelalter, Frankfurt am Main 1995, 1-16 Dagron G., Empereur et prêtre Étude sur le césaropapisme byzantin, Paris 1996 Dagron G., "Le traité de Grégoire de Nicée sur le baptême des juifs", Travaux et mémoires, 11, 1991, Dagron G., "Théophanô, les Saint-Apôtres et l'église de Tous-les-Saints", Σύμμεικτα, 9Α: Μνήμη Δ. Α. Ζακυθηνού, 1994, Darrouzès J., "Sur la chronologie du Patriarche Antoine III Stoudite", Revue des Études Byzantines, 46, 1986, Dvornik F., Le schisme de Photius: histoire et légende, Paris 1950 Frolow A., "Deux eglises byzantines d'apres des sermons peu connus de Leon VI le Sage", Etudes byzantines, 3, 1945, Grosdidier de Matons J., "Trois études sur Léon VI", Travaux et Mémoires, 5, 1973, Hergenröther J., Photius, Patriarch von Constantinopel, I-III, Regensburg Kolias G., Léon Choerosphactès. Magistre, proconsul et patrice, Athènes 1939 Крсмановић Б., Успон војног племства у Византији XI века, Београд 2001 Stanković V., Carigradski patrijarsi i carevi Makedonski dinastije, Beograd 2003 Mango C., "The Liquidation of Iconoclasm and the Patriarch Photios", Bryer, A. Herrin, J. (eds), Iconoclasm, London 1984 Markopoulos A., "The Rehabilitation of the Emperor Theophilos", Brubaker L. (ed.), Byzantium in the Ninth Century: Dead or Alive?, Aldershot 1998, Michel Α., Humbert und Kerullarios I-II, Paderborn Μαρκόπουλος Α. Φ., Η Χρονογραφία του Ψευδο-Συμεών και οι πηγές της, Ιωάννινα 1978 Oikonomidès N., "Leo VI and the Narthex Mosaic of Saint Sophia", Dumbarton Oaks Papers, 30, 1976, Treitinger O., Die oströmische Kaiser- und Reichsidee, 2 ed., Darmstadt 1956 Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 6/9

7 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, Turdeanu É. (επιμ.), Le dit de l'empereur Nicéphore II Phocas et de son épouse Théophano, Thessalonique 1976 Vogt A., Basile Ier, Paris 1908 Ševčenko I., "Re-reading Constantine Porphyrogenitus", Shepard J. - Franklin S. (eds), Byzantine Diplomacy, Aldershot 1992, Müller A. E., Kresten O., Samtherrschaft, Legitiomationsprinzip und kaiserlicher Urkundentitel in Byzanz in der ersten Hälfte des 10. Jahrhunderts, Wien 1995 Kresten O., "Zur angeblichen Heirat Annas, der Tochter Kaiser Leons VI., mit Ludwig III. 'dem Blinden'", Römische Historische Mitteilungen, 42, 2000, Pratsch T., "Leon (*um 939; vor 6. April 945): Der zweite Sohn Konstantins VII. Porphyrogenetos", Byzantinische Zeitschrift, 98, 2005, Kresten O., "Nochmals zu den Söhnen des Kaisers Konstantinos VII.", Belke, K. et al. (ed.), Byzantina Mediterranea (Festschrift für Johannes Koder zum 65. Geburtstag), Wien Köln Weimar 2007, Magdalino P., "The Bath of Leo the Wise and the "Macedonian Renaissance" Revisited: Topography, Iconography, Ceremonial, Ideology", Dumbarton Oaks Papers, 48, 1988, Magdalino P., "Basil I, Leo VI, and the Feast of the Prophet Elijah", Jahrbuch der Österreichischen Byzantinistik, 38, 1988, Δικτυογραφία : Basil II and the governance of Empire ( ) Google Books &source=bl&ots=sxbpwvvp3t&sig=kap7vodlsxcbuuwtq7eksdv20zu&hl=el&ei=roestdn1ls7qobmtqfe&sa=x&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0ccs Byzantium in the Year Nea Ecclesia Renaissances before the Renaissance... - The Macedonian Renaissance GSTYbwLMfqOazZtVo&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CGMQ6AEwCQ#v=onepage&q&f=false The Macedonian epoch ( ), Education, learning, literature, and art Γλωσσάριo : αλληλέγγυον, το Βυζαντινός δημοσιονομικός όρος, ο οποίος υποδηλώνει τη συλλογική ευθύνη που βαρύνει μια φορολογική μονάδα για την καταβολή των φόρων που αντιστοιχούν σε αυτή. βασιλεοπάτωρ, ο Ανώτατος τιμητικός τίτλος της βυζαντινής αυλής που δημιουργήθηκε στα τέλη του 9ου αιώνα από τον αυτοκράτορα Λέοντα Στ, για να δοθεί στο Στυλιανό Ζαούτζη, και προοριζόταν για τον πεθερό του αυτοκράτορα. Μετά το 10ο αιώνα δε μαρτυρείται. δομέστικος των σχολών, ο Διοικητής του τάγματος των σχολών. Ο πρώτος γνωστός αξιωματούχος εμφανίστηκε το 767/768. Το 10ο αιώνα απέκτησε μεγάλη δύναμη στο στρατό των θεμάτων. Κατά τα μέσα του 10ου αιώνα το αξίωμα του δομέστικου των σχολών χωρίστηκε σε δύο: στο δομέστικο των σχολών της Ανατολής και στο δομέστικο των σχολών της Δύσης, τον ανώτατο δηλαδή στρατιωτικό διοικητή του στρατού των ανατολικών και των δυτικών επαρχιών αντίστοιχα. δούκας, ο (λατ. dux) Αρχαιότητα: Ρωμαίος στρατιωτικός αξιωματούχος ο οποίος σε ορισμένες επαρχίες είχε και διοικητικές αρμοδιότητες. Βυζάντιο: Κατά κανόνα ανώτατος στρατιωτικός αξιωματούχος. Από το β μισό του 10ου αιώνα ο όρος δηλώνει το στρατιωτικό διοικητή μεγάλης περιφέρειας. Μετά το 12ο αιώνα οι δούκες εμφανίζονται ως διοικητές μικρών θεμάτων. θέμα, το Ο όρος αναφέρεται στα ευμεγέθη στρατιωτικά σώματα που πραγματοποιούσαν επιχειρήσεις σε ευρείες περιοχές υπό τη διοίκηση στρατηγού αναφέρεται όμως και στις ίδιες τις περιοχές. Ο θεσμός των θεμάτων εδραιώθηκε κατά τον 7ο αιώνα και ακολούθως χαρακτήριζε τη διοικητική διαίρεση της αυτοκρατορίας της Μέσης περιόδου. Αρχικά η λέξη σήμαινε το στρατιωτικό σώμα που ήταν υπεύθυνο για την άμυνα περιοχής στην οποία έμελλε να εγκατασταθεί, και ακολούθως σήμαινε και την περιοχή. Στις κατώτερες βαθμίδες της στρατιωτικής ιεραρχίας το θέμα στελεχωνόταν από γεωργούς-στρατιώτες. Το σύστημα των θεμάτων, που διατηρήθηκε έως το τέλος της Βυζαντινής περιόδου, στην Ύστερη Βυζαντινή περίοδο χρησιμοποιούνταν για να δηλωθούν φορολογικές κυρίως ενότητες. καίσαρας, ο Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ο τίτλος του καίσαρα απονεμόταν στον αυτοκράτορα. Επί Διοκλητιανού ( ) και μετέπειτα, καίσαρας αναγορευόταν ο νεαρός συναυτοκράτορας. Ήταν ο υψηλότερος τίτλος στην ιεραρχία της βυζαντινής αυλής, με διάσημα ένα στέμμα και ένα σταυρό. Τον 8ο αιώνα το αξίωμα του καίσαρα αποδιδόταν συνήθως στο διάδοχο του θρόνου. Τον ύστερο 11ο αιώνα, με τη μεταρρύθμιση του Αλεξίου Α Κομνηνού ( ), ο καίσαρας υποβαθμίστηκε, έγινε ο τρίτος στην ιεραρχία μετά τον αυτοκράτορα και το σεβαστοκράτορα. Από το 14ο αιώνα το αξίωμα αποδιδόταν κυρίως σε ξένους πρίγκιπες. κατεπάνω, ο Κυβερνήτης μιας ευρύτερης διοικητικής ενότητας. Ο όρος χρησιμοποιούνταν από τον 9ο αιώνα για να προσδιορίσει συγκεκριμένες διοικητικές θέσεις, όπως ο κατεπάνω των βασιλικών. Ο ίδιος όρος συχνά δήλωνε και το διοικητή στρατιωτικής μονάδας. Από τα τέλη του 10ου έως τα τέλη του 11ου αιώνα προσδιόριζε κατά κύριο λόγο τους διοικητές μεγάλων επαρχιών, όπως της Ιταλίας και της Αντιόχειας. Ο όρος με την έννοια του διοικητή-δούκα εγκαταλείφθηκε μετά το 1100, ωστόσο συνέχισε να υφίσταται και να αποδίδεται σε άτομα τα οποία καταλάμβαναν τοπικές διοικητικές θέσεις. Νεαρά, η (novella, θηλ.) Όρος που σημαίνει κατά λέξη νέο διάταγμα και χρησιμοποιείται από τον 4ο αιώνα και εξής για να δηλώσει τις διατάξεις των αυτοκρατόρων εκτός των οργανωμένων κωδίκων. Ήταν γραμμένες κυρίως στα ελληνικά και χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς στη Μέση Βυζαντινή περίοδο. Από τα χρόνια των Κομνηνών όμως και μετά, αντικαταστάθηκαν από άλλους, ειδικότερους όρους και σπάνια συναντώνται στην Ύστερη Βυζαντινή περίοδο. Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 7/9

8 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, νομοφύλαξ, ο Υπάλληλος εντεταλμένος να επιβλέπει την τήρηση των νόμων και τη δημοσίευση των ψηφισμάτων μιας πόλης. Πολλές φορές το κόστος το αναλάμβανε ο ίδιος ο κάτοχος του αξιώματος. Στο Βυζάντιο δήλωνε το νομοδιδάσκαλο και μάλιστα το διορισμένο αξιωματούχο που επέβλεπε τη λειτουργία μιας νομικής σχολής ως επικεφαλής της. παρακοιμώμενος, ο Αξιωματούχος υπεύθυνος για το βασιλικό κοιτώνα και συνήθως ο πλέον έμπιστος συνεργάτης του αυτοκράτορα στη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων. προτίμηση, η Το δικαίωμα ορισμένων κατηγοριών προσώπων να προηγούνται σε περίπτωση συναλλαγών που σχετίζονταν με γη. Με Νεαρά του Ρωμανού Α' Λεκαπηνού (934), οι φτωχοί χωρικοί που είχαν πουλήσει τα κτήματά τους σε καιρό ένδειας μπορούσαν, κάνοντας χρήση της προτίμησης, να αγοράσουν ξανά τα κτήματά τους σε χαμηλή τιμή. Το δικαίωμα αυτό των μικροκτηματιών καταργήθηκε επί Νικηφόρου Β' Φωκά. σκλαβηνία, η Χώρος εγκατάστασης Σλάβων, με τη μορφή αυτόνομης κοινότητας. Οι σκλαβηνίες αναπτύχθηκαν αρχικά στην περιοχή του Δούναβη για να επεκταθούν σε ολόκληρη τη Βαλκανική αργότερα. τεταρτογαμία, η Η πολιτικοεκκλησιαστική έριδα που ξέσπασε γύρω από τον τέταρτο γάμο του αυτοκράτορα Λέοντα Στ ( ). Καθώς από το γάμο αυτόν είχε προκύψει ο μόνος του διάδοχος, η αναγνώρισή του ήταν ζωτικής σημασίας για το Λέοντα, ενώ από την άλλη η Εκκλησία δεν μπορούσε να τον αποδεχτεί. Το ζήτημα διευθετήθηκε οριστικά στη Σύνοδο Κωνσταντινουπόλεως το 920. ύπατος των φιλοσόφων, ο Ο διορισμένος από το κράτος λόγιος αξιωματούχος που επέβλεπε τη λειτουργία των σχολών φιλοσοφίας. Ο πρώτος που έφερε τον τίτλο ήταν ο Μιχαήλ Ψελλός, τον 11ο αιώνα, ως επικεφαλής της Σχολής της Φιλοσοφίας στην Κωνσταντινούπολη, την οποία ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Θ Μονομάχος. Ύπατοι των φιλοσόφων υπήρξαν επίσης ο Ιωάννης Ιταλός, ο Θεόδωρος Σμύρνης κ.ά. Πηγές Συνεχισταί Θεοφάνους, επιμ. Ι. Bekker, Theophanes Continuatus (Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn 1838), Βίος Βασιλείου, Bekker, I. (επιμ.), Theophanes Continuatus [βιβλίο V] (Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn 1838), σελ Svoronos, N. Gounaridis, P. (επιμ.), Les Novelles des empereurs macédoniens concernant la terre et les stratiotes (Athènes 1994). Κωνσταντίνος Ζ Πορφυρογέννητος, Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν, Moravcsik, G. (επιμ.), Jenkins, R.J.H. (αγγλ. μτφρ.), Constantine Porphyrogenitus, De administrando imperio (Corpus Fontium Historiae Byzantinae 1, Washington, D.C. 1967). Ιωάννης Σκυλίτζης, Σύνοψις Ιστοριών, Thurn, I. (επιμ.), Ioannis Scylitzae Synopsis historiarum (Corpus Fontium Historiae Byzantinae 5, Berolini Novi Eboraci 1973). Παραθέματα Τα προφητικά όνειρα της μητέρας του μελλοντικού αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνα την πείθουν να προτρέψει το γιο της να αναζητήσει τη λαμπρή τύχη του στην Κωνσταντινούπολη Ἐπεὶ δὲ κυριωτέραν ἔδει τὴν θείαν γενέσθαι βουλὴν καὶ τοῦτον πρὸς ὅπερ ἀφώριστο κατὰ μικρὸν ὁδῷ βαδίζοντα ἀνελθεῖν, ὀνειράτων ὄψεις πείθουσι τὴν μητέρα ὑπενδοῦναι αὐτῷ καὶ ὑπεῖξαι τῆς πρὸς τὴν πόλιν ὁρμῆς, μᾶλλον δὲ αὐτὴν ἐκείνην παρορμῆσαι αὐτὸν καὶ προτρέψασθαι τὴν βασιλεύουσαν πόλιν καταλαβεῖν καὶ ἐπιδείξασθαι τὸν τῆς ψυχῆς λειμῶνα καὶ τὰ τοῦ γενναίου φρονήματος προτερήματα. ἔδοξε γάρ ποτε ὄναρ ἡ μήτηρ ὁρᾶν μέγιστον ἐξ αὐτῆς ἀναβλαστῆσαι φυτόν, ὡς ἡ Κύρου μήτηρ εἶδε τὴν ἄμπελον, καὶ τοῦτο ἐπὶ τῆς οἰκίας αὐτῆς ἑστάναι ἄνθεσί τε κομῶν καὶ καρπῷ βρῖθον, χρυσοῦν τε εἶναι τὸ ἀπὸ γῆς τούτου μέγα στέλεχος, καὶ τὸ κλάδος καὶ τὰ φύλλα χρυσοειδῆ. τοῦτο δὲ πρός τινα τῶν συνήθων καὶ περὶ τὰ τοιαῦτα κατευστοχεῖν δοκούντων διηγησαμένη ἐπὶ λαμπρᾶς καὶ μεγάλης τύχης ἔσεσθαι δηλοῦν τὸν υἱὸν αὐτῆς ἤκουσε. καὶ αὖθις δὲ μετά τινα χρόνον ὀλίγον ὁρᾷ κατὰ τοὺς ὕπνους ἄνδρα τινὰ γηραιόν, οὗ πῦρ ἐξῄει ἀπὸ τοῦ στόματος, διαρρήδην λέγοντα πρὸς αὐτὴν ὅτι ὁ ἀγαπώμενος ὑπὸ σοῦ ὁ υἱός σου Βασίλειος τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας παρὰ θεοῦ τὰ σκῆπτρα ἐγχειρισθήσεται, καὶ δεῖ σε προτρέψασθαι τοῦτον πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολιν εἰσελθεῖν. ἡ δὲ πρὸς τὴν χαρμόσυνον ταύτην ἀγγελίαν διαχυθεῖσα καὶ πλήρης γενομένη χαρμόσυνον ταύτην ἀγγελίαν διαχυθεῖσα καὶ πλήρης γενομένη χαρᾶς προσεκύνησέ τε τὸν γηραιὸν ἐκεῖνον καὶ «τίς εἶ» εἶπεν αὐτῷ, «ὦ κύριέ μου, ὁ μὴ ἀπαξιώσας ἐποφθῆναι τῇ δούλῃ σου, ἀλλ οὕτως εὐφρόσυνα εὐαγγέλια προσκομίσας μοι;» ὁ δὲ «Ἠλίας» φησίν «ὁ Θεσβίτης εἰμί», καὶ ἀπέπτη τῶν ὀφθαλμῶν. διυπνισθεῖσα οὖν ἐκείνη, καὶ ταῖς δεξιαῖς ταύταις ὄψεσι, μᾶλλον δὲ θείαις ἀποκαλύψεσιν οἷον ἀναπτερωθεῖσα καὶ ζωπυρήσασα, προθύμως αὐτὴ παρώρμα καὶ ἐξέπεμπε τὸν υἱὸν πρὸς τὴν βασιλεύουσαν, καὶ οἷα μήτηρ ἐνουθέτει καὶ παρεκάλει τόν τε θεῖον φόβον διηνεκῶς ἔχειν ἐν τῇ ψυχῇ, καὶ νομίζειν ἀεὶ τὸν τῆς προνοίας ὀφθαλμὸν πᾶσαν πρᾶξιν αὐτοῦ καὶ πᾶν νόημα ἐφορᾶν καὶ μηδὲν ἀνάξιον τῆς τοιαύτης ἐφορείας σπουδάζειν, ἀλλὰ τῷ προσήκοντι καταστήματι τὰς οἰκείας ἀρετὰς ἐπιδείξασθαι καὶ ἐν μηδενὶ τὴν προγονικὴν καταισχῦναι εὐγένειαν. Βίος Βασιλείου, Bekker, I. (επιμ.), Theophanes Continuatus (CSHB, Bonn 1838), σελ Χωρίο από Νεαρά (934) του Ρωμανού Α Λεκαπηνού, η οποία επιβάλλει την αρχή της προτιμήσεως, αποσκοπώντας στην προστασία της μικρής ιδιοκτησίας από τις αρπακτικές διαθέσεις των ισχυρών Θεσπίζομεν τοιγαροῦν τοὺς ἐν πάσῃ χώρᾳ καὶ πολιτείᾳ, ἣν μετὰ θεὸν ἡ ὑφ ἡμᾶς διέπει ἀρχή, διάγοντας ἐλευθέραν καὶ ἀνενόχλητον τὴν λαχοῦσαν ἔχειν κατοίκησιν. Ἀλλ εἰ μὲν τοῦτο μένει φυλάττων ὁ χρόνος, ἔστω τῆς τῶν τέκνων ἢ συγγενῶν κληροδοσίας τὸ ἐπίκτημα, ἢ τῆς τοῦ κατέχοντος προαιρέσεως τὸ βούλημα συμπληρούμενον. Εἰ δέ, οἷα τῆς ἀνθρωπίνης βιώσεως καὶ τῆς τοῦ χρόνου παλιῤῥοίας, ἀνάγκης ἐπικειμένης ἢ καὶ θελήσεως τυχὸν μόνης ὑποτιθεμένης, τὴν τῶν οἰκείων τόπων ὑπεισάγει ἢ μερικῶς ἢ καθόλου ἐκποίησιν, τοῖς τῶν αὐτῶν ἢ καὶ τῶν ὁμορούντων ἀγρῶν ἢ χωρίων οἰκήτορσιν ἡ ἐξώνησις προκείσθω. Οὐ μίσει δὲ καὶ φθόνῳ τῶν ἰσχυροτέρων ταῦτα θεσμοθετοῦμεν, ἀλλ εὐνοίᾳ καὶ προστασίᾳ τῶν πενήτων καὶ κοινῇ σωτηρίᾳ τοῦτο διοριζόμεθα. Ἀνθ ὧν γὰρ ἐχρῆν τοὺς ἄρχειν ἐκ θεοῦ λαχόντας, τοὺς δόξῃ καὶ πλούτῳ τῶν πολλῶν ὑπερανεστηκότας, περὶ πολλοῦ τὴν τῶν πενήτων ποιεῖσθαι προμήθειαν, οὗτοι κατάβρωμα τούτους ἔχοντες, ὅτι μὴ τάχιον ταῦτα κατέχουσι δυσχεραίνουσιν. Εἰ δὲ καὶ μὴ πάντων τὸ τοιοῦτον ἀνοσιούργημα, ἀλλ ἔστω πᾶσι κοινὸν τὸ τοῦ νόμου συντήρημα, ὡς ἂν μὴ λάθῃ τῷ σίτῳ συνεισφερόμενον τὸ ζιζάνιον. Νεαρά Ρωμανού Α (934), Svoronos, N. Gounaridis, P. (επιμ.), Les Novelles des empereurs macédoniens concernant la terre et les stratiotes (Athènes 1994), σελ Οι αντιλήψεις του Κωνσταντίνου Ζ για την αυτοκρατορική εξουσία Καί σου ὁ Παντοκράτωρ ὑπερασπιεῖ, καὶ συνετιεῖ σε ὁ πλάσας σε κατευθυνεῖ σου τὰ διαβήματα, καὶ ἑδράσει σε ἐπὶ βάσιν ἀσάλευτον. Ὁ θρόνος σου ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἔσονται βλέποντες ἐπί σε, καὶ οὐδὲν οὐ μὴ ἅψηταί σου τῶν χαλεπῶν, καθότι αὐτός σε ἐξελέξατο καὶ ἀπὸ μήτρας ἀφώρισεν, καὶ τὴν αὐτοῦ βασιλείαν ὡς ἀγαθῷ ὑπὲρ πάντας σοι ἔδωκεν, καὶ τέθεικεν ὡς σκέπην ἐπὶ βουνοῦ καὶ ὡς χρυσοῦν ἀνδριάντα ἐφ ὑψηλοῦ, καὶ ὡς πόλιν ἐπ ὄρους ἀνύψωσεν, ὥστε δωροφορεῖσθαι ὑπὸ ἐθνῶν Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 8/9

9 Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2008, καὶ προσκυνεῖσθαι ὑπὸ τῶν κατοικούντων τὴν γῆν. Ἀλλὰ σύ, Κύριε ὁ Θεός μου, οὗ ἡ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἀνώλεθρος, εἴης κατευοδῶν τὸν διὰ σοῦ ἐξ ἐμοῦ γεννηθέντα, καὶ ἔστω ἡ ἐπισκοπὴ τοῦ προσώπου σου ἐπ αὐτόν, καὶ τὸ οὖς σου ἐπικλινέσθω ταῖς τούτου δεήσεσιν. Σκεπασάτω αὐτὸν ἡ χείρ σου, καὶ βασιλευέτω ἕνεκεν ἀληθείας, καὶ ὁδηγήσει αὐτὸν ἡ δεξία σου κατευθυνθείησαν αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ἐνώπιόν σου τοῦ φυλάξασθαι τὰ δικαιώματά σου. Πρὸ προσώπου αὐτοῦ πεσοῦνται πολέμιοι, καὶ λείξουσι χοῦν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ. Κατασκιασθείη τὸ στέλεχος τοῦ γένους αὐτοῦ πολυγονίας φύλλοις, καὶ ἡ σκιὰ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἐπικαλύψαι ὄρη βασίλεια, ὅτι διὰ σοῦ βασιλεύουσι βασιλεῖς δοξάζοντές σε εἰς τὸν αἰῶνα. Κωνσταντίνος Ζ Πορφυρογέννητος, Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν, Moravcsik, G. (επιμ.), Jenkins, R.J.H. (αγγλ. μτφρ.), Constantine Porphyrogenitus, De administrando imperio (CFHB 1, Washington, D.C. 1967), σελ. 46. Επίσκεψη του Βασιλείου Β στην Αθήνα μετά τη νίκη του επί των Βουλγάρων (1019) και προσφορά αναθημάτων στον Παρθενώνα ἐν Ἀθήναις δὲ γενόμενος [= Βασίλειος Β ], καὶ τῇ θεοτόκῳ τὰ τῆς νίκης εὐχαριστήρια δοὺς καὶ ἀναθήμασι λαμπροῖς καὶ πολυτελέσι κοσμήσας τὸν ναόν, ὑπέστρεψεν εἰς Κωνσταντινούπολιν. Ιωάννης Σκυλίτζης, Σύνοψις Ιστοριών, Thurn, I. (επιμ.), Ioannis Scylitzae Synopsis historiarum (CFHB 5, Berolini Novi Eboraci 1973), σελ Δημιουργήθηκε στις 19/5/2017 Σελίδα 9/9

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ (976-1025) 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν η Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 12 Ενδέκατος Αιώνας (α μισό): Βασίλειος Β Βουλγαροκτόνος (976-1025) Κων/νος Η (1025-1028) - Ρωμανός Γ Αργυρός (1028-1034) - Μιχαήλ Δ Παφλαγών (1034-1041) - Μιχαήλ Ε Καλαφάτης

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντινούπολη την εποχή των Μακεδόνων

Κωνσταντινούπολη την εποχή των Μακεδόνων Περίληψη : Η περίοδος της μακεδονικής δυναστείας (867-1056) αποτελεί εποχή μεγάλης ακμής για την Κωνσταντινούπολη, στη διάρκεια της οποίας προβάλλεται τόσο η γενικότερη ανανέωση της Αυτοκρατορίας και η

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 10 O Δέκατος Αιώνας (α μισό): Λέων Ϛ Σοφός (886-912) - Αλέξανδρος Α (912-913) Κων/νος Ζ Πορφυρογέννητος 913-959 (Ρωμανός Α Λεκαπηνός 920-944) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Χρονολόγηση Γεωγραφικός εντοπισμός Constantinople IΔΡΥΜA ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ. 1. Introduction

Χρονολόγηση Γεωγραφικός εντοπισμός Constantinople IΔΡΥΜA ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ. 1. Introduction Περίληψη : The times of the Macedonian dynasty (867-1056) constitute a period of Constantinople s great prosperity, during which the general revival of the empire and the return to the old values, as well

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι

Ανασκόπηση Στο προηγούμενο μάθημα είδαμε πως μετά το θάνατο του Βασιλείου Β : το Βυζάντιο έδειχνε ακμαίο, αλλά είχαν τεθεί οι βάσεις της κρίσης στρατι Εσωτερική κρίση εξωτερικοί κίνδυνοι 1054-10811081 Στο σημερινό μάθημα θα δούμε: 1. τα εσωτερικά προβλήματα 2. τους εξωτερικούς κινδύνους 3. κυρίως τη μάχη στο Ματζικέρτ και τις συνέπειές της Ανασκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος

Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους Α. Οι Βούλγαροι α μέρος Βούλγαροι Αρχικά ζουν σε εδάφη του Βυζαντίου εμποδίζουν άλλους λαούς να μετακινηθούν Αργότερα ιδρύουν κράτος προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας/Φιλοσοφική Σχολή/ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων/ Τ.Κ. 45110. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Αγγελική Παναγοπούλου Πατρώνυμο: Γεώργιος Τόπος γέννησης: Αθήνα Οικογενειακή κατάσταση: Άγαμη Θέση: Λέκτορας Γνωστικό Αντικείμενο: Βυζαντινή Ιστορία Διεύθυνση αλληλογραφίας:

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 14

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 14 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 14 Ο Δωδέκατος Αιώνας (α μέρος): Αλέξιος Α Κομνηνός (1081-1118) - Ιωάννης Β Κομνηνός (1118-1143) - Μανουήλ Α Κομνηνός (1143-1180) - Αλέξιος Β Κομνηνός (1180-1183) - Ανδρόνικος

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Τα Πανεπιστίμια του Βυζαντίου Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση, παρ' όλο που στην αυτοκρατορία υπήρχαν πολλοί αναλφάβητοι. Γενικά στο Βυζάντιο η παιδεία δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία:

1 η Αιτία: 2 η Αιτία: 3 η Αιτία: Εικονομαχία Αιτίες Συνέπειες Ορισμός: η θρησκευτική και πολιτική διαμάχη για τη λατρεία των εικόνων. 1 η Αιτία: 1η Συνέπεια: Αντίπαλες πλευρές: εικονομάχοι > το επίσημο κράτος και τμήμα του πληθυσμού εικονόφιλοι

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ

H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ H ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ Στο θρόνο βρίσκεται ο Αλέξιος Α Κομνηνός 1081 1118 (ιδρυτής δυναστείας Κομνηνών) Ο Αλέξιος Α Κομνηνός μπροστά στο Χριστό Ο Αλέξιος Α διαπραγματεύεται με τους σταυροφόρους

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους

4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους I. ΠΑΓΙΩΣΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ Μ. ΑΣΙΑ 4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (σελ. 39-40) Ο Μιχαήλ Γ ως αρματοδρόμος στα ανάκτορα του Αγίου Μάμαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) Ενότητα #2: H Δ Σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους Σχόλια για τα γεγονότα της προηγούμενης ενότητας Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα;

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα; Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 2 ο : Η εποχή της ακμής: Από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο Εκκλησιών (843 1054) Ενότητα 2.1. Προοίμιο της ακμής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα Αρχαία Ρώμη Ιφιγένεια Λιούπα Η αρχαία Ρώμη ξεκίνησε από την ιταλική χερσόνησο κατά τον 8ο αιώνα π.χ. Με επίκεντρο την πόλη της Ρώμης εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του αρχαίου κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. Η εποχή της ακμής: από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο εκκλησιών ( ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

ΙΙ. Η εποχή της ακμής: από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο εκκλησιών ( ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 1. Προοίμιο της ακμής του Βυζαντινού Κράτους (843-867) ακόλουθες λέξεις (τρεις περισσεύουν): Σερβία, Μοραβία, Μεθόδιος, Νικόλαος, Ρατισλάβος, Βόρης, Φώτιος, Σέργιος. Οι Βυζαντινοί ιεραπόστολοι Κωνσταντίνος-Κύριλλος

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/6/2015 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 6 Προσοχή! Όλες οι ερωτήσεις να

Διαβάστε περισσότερα

Το χρονικό κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 1025-1461 μ.χ. Λευκή σελίδα

Το χρονικό κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 1025-1461 μ.χ. Λευκή σελίδα Δημήτρης Σπυρόπουλος Το χρονικό κατάρρευσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 1025-1461 μ.χ. Λευκή σελίδα http://www.lefkiselida.gr Αυτό το κείμενο που δημοσιεύεται από τις εκδόσεις «Λευκή σελίδα», προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο

Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο Τα αυτοκρατορικά εγκώμια στην παλαιολόγεια περίοδο Οι προϋποθέσεις για την άνθηση του είδους Οι εκπρόσωποι Οι περιστάσεις συγγραφής και εκφώνησης Η παράδοση των κειμένων Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το είδος του αυτοκρατορικού

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο.

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 11: 13ος - μέσα 15ου αι.: Ιστορικό πλαίσιο και Ιστοριογραφία. Γεώργιος Ακροπολίτης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Τα πολύ παλιά χρόνια, όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν οικισμούς, άρχισαν να καλλιεργούν τη γη και να εκτρέφουν ζώα. Επειδή τα μέταλλα δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, οι συναλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Πρόγραμμα Υποτροφιών (Τροφεία) προς Αλλοδαπούς (ΕΣΠΑ )

Πρώτο Πρόγραμμα Υποτροφιών (Τροφεία) προς Αλλοδαπούς (ΕΣΠΑ ) Πρώτο Πρόγραμμα Υποτροφιών (Τροφεία) προς Αλλοδαπούς (ΕΣΠΑ 2007-2013) Eka Tchkoidze, Ilia State University (Τιφλίδα, Γεωργία), Μεταδιδάκτωρ Τίτλος της έρευνας: «Ο Βασίλειος Β στη μεσαιωνική γεωργιανή γραμματεία»

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #8: Χρονολόγιο Ι Χρονολόγιο 253 507 μ. Χ. Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές.

Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 2: Βυζαντινή Ιστοριογραφία: κείμενα, συγγραφείς, στόχοι και συγγραφικές αρχές. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Μια πρώτη επαφή με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΜΑΔΑ Α Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ : 717 1025 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΜΑΔΑ Α 1.α. Τι ήταν οι στρατιώτες αγρότες και ποιες οι υποχρεώσεις τους ; Β. Ποιες συνέπειες είχε η ανάπτυξη των θεματικών στρατών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Εισαγωγή Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ANDREAS SCHMINCK ( )

ANDREAS SCHMINCK ( ) ANDREAS SCHMINCK (26.08.1947-15.12.2015) Στις 15 Δεκεμβρίου, το απομεσήμερο, έφυγε από κοντά μας ο Andreas Schminck, ένας άνθρωπος που στη ζωή του μόνο έρευνα έμαθε να κάνει και της αφιερώθηκε με πάθος.

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής)

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Χρονολόγιο 1893 Πτώχευση 1897 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1909 (15 Αυγούστου) Κίνημα στο Γουδί 1910 Ο Βενιζέλος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ )

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 17 Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ. 138 141) Ο Ιωάννης Καποδίστριας καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Κέρκυρας.

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ Α1 Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας 2-5-2017 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: ΘΕΜΑ Α2 Α) «Συλλογική ασφάλεια» Β) Δίκη της Νυρεμβέργης Γ) Ψυχρός πόλεμος Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Κωνσταντίνος Λιάκος Β2 49 ο Γυμνάσιο Αθηνών 2011-2012 Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Όπως και στον σύγχρονο κόσμο, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ Το Χρονολόγιο της Εικονομαχίας αναφέρεται στην θεολογική και πολιτική διαμάχη που ξέσπασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία τον 8 ο και 9 ο αιώνα, γύρω από τη λατρεία των χριστιανικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 9: Συνέχεια του Θεοφάνη. Λέων Διάκονος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας

Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 9: Συνέχεια του Θεοφάνη. Λέων Διάκονος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Bυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι Ενότητα 9: Συνέχεια του Θεοφάνη. Λέων Διάκονος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα συνεχίσουν την επεξεργασία του έργου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΑΤΙΝΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (13ος - 18ος αι.) Ενότητα #1: H Δ Σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους Γεγονότα Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΦΩΚΑ (961)

Η ΑΝΑΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΦΩΚΑ (961) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Η ΑΝΑΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 9 Ο Ένατος Αιώνας: Νικηφόρος Α (802-811) - Μιχαήλ Α Ραγκαβές (811-813) Λέων Ε Αρμένιος (813-820) - Φρυγική Δυναστεία (ή του Αμορίου) 820-867: Μιχαήλ Β Τραυλός (820-829) - Θεόφιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 30 π.χ. Θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου Έλλειψη διαδόχου (νόμιμου και ικανού) διασπαστικές τάσεις: 1. Εξεγέρσεις (Αθηναίων και Αιτωλών) εναντίον των Μακεδόνων υποταγή των Αθηναίων 2. Εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ Β Ο Φίλιππος της Μακεδονίας ή Φίλιππος Β o Μακεδών (382 336 π.χ.)ήταν ο βασιλιάς που έκανε τη Μακεδονία ισχυρό κράτος, ένωσε υπό την ηγεμονία του τα

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις /φράσεις (τρεις περισσεύουν): αυτοκράτορας, διπλωματία,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #3: Βασικές Γνώσεις II Τα βαρβαρικά βασίλεια Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008 2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26 Μαΐου 2009 ΩΡΑ: 07:45-10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από πέντε (5) σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρος Φωκάς (ο Παλαιός)

Νικηφόρος Φωκάς (ο Παλαιός) Για παραπομπή : Stankovic Vlada,, 2003, Περίληψη : Ο Νικηφόρος Φωκάς ο Παλαιός, παππούς του ομώνυμου αυτοκράτορα (963-969), έθεσε τις βάσεις για τη μεγάλη άνοδο ολόκληρης της οικογένειας των Φωκάδων, η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ TOT KOTPKOTA ΣΤΟ «ΒΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ»

Η ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ TOT KOTPKOTA ΣΤΟ «ΒΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ» Η ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ TOT KOTPKOTA ΣΤΟ «ΒΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ» Μετά το θάνατο του πατριάρχη 'Ιγνατίου στις 23 'Οκτωβρίου 877 καΐ τήν επάνοδο τοΰ Φωτίου στον πατριαρχικό θρόνο στις 28 'Οκτωβρίου τοϋ ΐδιου έτους, δ Βασίλειος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:..

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Βαθμός: Ολογράφως:.. ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5-6 -2015 ΤΑΞΗ: Β Χρόνος: 2 ώρες Βαθμός: Ολογράφως:.. Υπογραφή καθηγητή:.. Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 1η: Εισαγωγή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

συνέχεια Πτολεμαίος Α Σωτήρ Αρσινόη Β Βερενίκη Αρσινόη Γ Κλεοπάτρα Τρύφαινα Κλεοπάτρα Δ Πτολεμαίος Θ Λάθυρος Κλεοπάτρα Θεά Κλεοπάτρα Γ

συνέχεια Πτολεμαίος Α Σωτήρ Αρσινόη Β Βερενίκη Αρσινόη Γ Κλεοπάτρα Τρύφαινα Κλεοπάτρα Δ Πτολεμαίος Θ Λάθυρος Κλεοπάτρα Θεά Κλεοπάτρα Γ Πτολεμαίος Α Σωτήρ Πτολεμαίος Β Φιλάδερφος Αρσινόη Β Βερενίκη Πτολεμαίος Γ Ευεργέτης Πτολεμαίος Δ Φιλοπάτωρ Αρσινόη Γ Πτολεμαίος Ε Επιφανής Πτολεμαίος ΣΤ Β Φιλομήτωρ Πτολεμαίος Η Φύσκων Θεά συνέχεια Πτολεμαίος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610 641) ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ εσωτερική αναδιοργάνωση θέματα δημιουργία θεμάτων: αρχικά στρατιωτικές μονάδες μετακινούμενες ανά την επικράτεια οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΠΟ 10-1 η Γραπτή Εργασία 2008-2009 Εξετάστε τις σχέσεις κοσμικής και εκκλησιαστικής εξουσίας στην Καθολική Δύση από τον 5ο έως και τον 13ο αιώνα. Ενισχύεται ή αποδυναμώνεται η εκκλησιαστική εξουσία σε

Διαβάστε περισσότερα