ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT"

Transcript

1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT «ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ» Το δάσος καίγεται καίγεται η ζωή Το πρόγραμμα «Το δάσος καίγεται καίγεται η ζωή» απευθύνεται σε μαθητές των δύο τελευταίων τάξεων, Ε και ΣΤ του δημοτικού σχολείου και είναι σχεδιασμένο σύμφωνα με τη μέθοδο Project. Οι μαθητές κάτω από αυτά τα δεδομένα, αναλαμβάνουν τον κυρίαρχο ρόλο τόσο στην εφαρμογή όσο και στο σχεδιασμό των ειδικών στοιχείων κάθε δραστηριότητας. Το πρόγραμμα στήνεται βήμα βήμα από τους ίδιους τους μαθητές όπως ακριβώς κατακτάται και η γνώση των ιδιαίτερων πτυχών του θέματος. Τα παιδιά συνεργάζονται, ερευνούν, ανακαλύπτουν, βιώνουν, δρουν, έχοντας ως βοηθό και συνεργάτη τον εκπαιδευτικό, ο οποίος αναλαμβάνει να καθοδηγεί με διακριτικές παρεμβάσεις σε ολόκληρη την πορεία της διαδικασίας. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Το θέμα είναι επίκαιρο μετά από τις πυρκαγιές του Κατά συνέπεια υπάρχει πλούσιο υλικό προς άντληση και διερεύνηση, καθώς επίσης πρόσφατες παραστάσεις στα παιδιά πράγμα που σημαίνει πρόσφορο έδαφος ευαισθητοποίησης τους. 3. Επιπλέον η αντιμετώπιση του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών έχει γίνει τώρα εξαιρετικά επείγουσα και η ευαισθητοποίηση όλων και ειδικά των παιδιών είναι η αρχή προς αυτή την κατεύθυνση. 4. Σε πολλές περιοχές τις Ελλάδας παιδιά ζουν πολύ κοντά σε ζωογόνα δασικά οικοσυστήματα χωρίς να συνειδητοποιούν τη σημασία, την πραγματική σχέση αλληλεξάρτησης μαζί τους και την ανάγκη προστασίας τους. 5. Πολλά παιδιά είναι πλέον αναγκασμένα να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες από την καταστροφή των δασών της περιοχής τους από πυρκαγιές.

2 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ Να ευαισθητοποιηθούν τα παιδιά, απέναντι στο πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών. ΓΝΩΣΗ Να γνωρίσουν το δασικό οικοσύστημα (δομικά στοιχεία βιοτικά, αβιοτικά/αλληλεπιδράσεις εξαρτήσεις/τροφικές αλυσίδες και πλέγματα) και να συνειδητοποιήσουν τη σχέση αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης του με το ανθρωπογενές και το ευρύτερο φυσικό περιβάλλον. Να συνειδητοποιήσουν τα οφέλη που απορρέουν από το δάσος Να γνωρίσουν την απειλή των δασικών οικοσυστημάτων που λέγετε πυρκαγιά και να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος που έχει πάρει παγκοσμίως και ειδικότερα στη χώρα μας μετά το Να διερευνήσουν τα αίτια των δασικών πυρκαγιών. Να γνωρίσουν τις επιπτώσεις από τις δασικές πυρκαγιές τόσο για το φυσικό όσο και για το ανθρωπογενές περιβάλλον. Να γνωρίσουν τους τρόπους αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών ΣΤΑΣΗ ΑΞΙΕΣ Να αναγνωρίσουν το δάσος ως ζωντανό και ισότιμο κομμάτι του φυσικού συνόλου, αναπτύσσοντας στάσεις ισοτιμίας, σεβασμού, και προστασίας απέναντι του. Να αποβάλλουν την αποκλειστικά ωφελιμιστική στάση του ανθρώπου απέναντι στο δάσος και να αναγνωρίσουν την αυταξία του. Να αναπτύξουν στάσεις υπευθυνότητας απέναντι στο ίδιο το δασικό οικοσύστημα αλλά και αλληλεγγύης απέναντι σε όλους όσους ωφελούνται και θα ωφεληθούν

3 στο μέλλον από την υγιή παρουσία του και όσους πλήττονται από την καταστροφή του (ζώα φυτά και ανθρώπους). Να νοιάζονται και να ανησυχούν για την ασφάλεια των δασικών οικοσυστημάτων από τον κίνδυνο των πυρκαγιών. Να συνειδητοποιήσουν ότι από τα μικρά καθημερινά πράγματα αλλάζει ο κόσμος και να ενσωματώσουν αυτή την ιδέα στη δική τους στάση ζωής και συμπεριφορά. ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Να αναπτύξουν κριτική σκέψη αναλύοντας αιτίες, δράσεις και προτάσεις που σχετίζονται με την προστασία των δασών και τις δασικές πυρκαγιές. Να ασκηθούν στην συλλογή πληροφοριών από διάφορες πηγές και με διάφορους τρόπους,στην ανάλυση και τη δόμηση τους σε ολοκληρωμένα νοήματα. Να ασκηθούν στη συνεργασία και τη δουλειά μέσα σε ομάδες. ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ Να είναι πρόθυμοι και να συμμετέχουν σε δράσεις αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών (στους τρόπους αντιμετώπισης συμπεριλαμβάνεται και η αποκατάσταση). Να προτείνουν και να πραγματοποιούν δικές τους δράσεις. Να ενεργοποιούν και άλλους προς δράση.

4 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Οι δραστηριότητες του προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης «Το δάσος καίγεται καίγεται η ζωή» είναι, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, σχεδιασμένες με τη μέθοδο project με βασική επιδίωξη την επεξεργασία τους από τα παιδιά κατά κύριο λόγο μέσα από ομαδική εργασία. Η ομαδική εργασία και η ανάπτυξη των δεξιοτήτων που σχετίζονται με αυτήν είναι ένας από τους βασικούς στόχους τόσο του συγκεκριμένου πονήματος όσο και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης γενικότερα. Tο πρώτο βήμα κατά την έναρξη της διαδικασίας είναι να καθοριστεί η σύνθεση των ομάδων που θα συνεργαστούν στα επιμέρους σημεία όπως ορίζονται από τις δραστηριότητες. Προτείνεται λοιπόν ο εκπαιδευτικός να οργανώσει τα παιδιά σε μικρές ομάδες των τριών μελών φροντίζοντας να είναι ισοδύναμες να αποτελούνται από παιδιά διαφόρων επιδόσεων να ευνοείται η ανάπτυξη συνεργασίας. Η δομή των δραστηριοτήτων διαρθρώνεται στα παρακάτω μέρη: ΤΙΤΛΟΣ: Αναφορικά η δραστηριότητα με μία φράση ή λέξη ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Περιλαμβάνονται οι επιμέρους στόχοι κάθε δραστηριότητας. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Τις συναντάμε μόνο στις περιπτώσεις που υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι που πρέπει να διερευνηθούν από τα παιδιά. ΥΛΙΚΑ: Πρόκειται για μια λίστα από υλικά και φακέλους με το παρεχόμενο υλικό (άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο, φύλλα εργασίας, χάρτες εννοιών, έντυπα διερεύνησης, παραδείγματα, παρουσιάσεις, διαφάνειες κ.λπ.) που θα χρειαστούν στη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Όλοι οι Φάκελοι (1 11, Γενικά, Βίντεο) υ πάρχουν σε ένα ξεχωριστό αρχείο με το όνομα ΥΛΙΚΟ. Στον Φάκελο Γενικά υ πάρχουν κάποια άρθρα που περιέχουν χρήσιμες πληροφορίες αλλά και ιδέες που μπορούν να ενδιαφέρουν τα παιδιά και τον δάσκαλο και πέρα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Δίνεται μια συνοπτική περιγραφή της κάθε δραστηριότητας. Θα πρέπει να αναφερθεί σε αυτό το σημείο ότι έγινε μια προσπάθεια μέσα από την περιγραφή να αφήνονται, όπου ήταν δυνατόν, αρκετά περιθώρια για δια

5 φοροποίηση και πρωτοβουλία από την μεριά τόσο του εκπαιδευτικού όσο και των παιδιών. Οπότε τα κείμενα αυτά είναι προτιμότερο να λαμβάνονται υπόψη περισσότερο ως ένα περίγραμμα το οποίο κάθε εκπαιδευτικός μπορεί ευέλικτα να χρησιμοποιήσει για να πετύχει τους στόχους της δραστηριότητας παρά ως ένας οδηγός που πρέπει να τηρηθεί κατά γράμμα. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Παρέχονται σε μερικά σημεία της διαδικασίας ως εναλλακτική λύση ή συμπλήρωμα στην ήδη υπάρχουσα βασική δραστηριότητα. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Παρέχονται συμπληρωματικές διευκρινίσεις, συμβουλές και ιδέες που μπορούν να φανούν χρήσιμές. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: α) Στο τέλος κάποιων δραστηριοτήτων, για τις περιπτώσεις που προτείνεται έρευνα στο διαδίκτυο ή υπάρχουν πέρα από το παρεχόμενο υλικό και κάποιες ιστοσελίδες που αφορούν άμεσα το θέμα της δραστηριότητας. β) Στο τέλος του προγράμματος, για τις περιπτώσεις που το περιεχόμενο των ιστοσελίδων μπορεί να φανεί χρήσιμο σε περισσότερες από μία δραστηριότητες και είναι στην ευχέρεια του εκπαιδευτικού να το χρησιμοποιήσει όπως και όπου αυτός κρίνει αναγκαίο. Σε γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να πούμε ότι στα πλαίσια του προγράμματος «Το δάσος καίγεται καίγεται η ζωή» τα παιδιά δραστηριοποιούνται στα παρακάτω αλληλένδετα και πολλές φορές αδιάκριτα πεδία : δημοσιογραφικό : οι μαθητές αναλαμβάνουν το ρόλο μικρών δημοσιογράφων με σκοπό να εντοπίσουν την αλήθεια ερευνητικό: (στο πεδίο, σφυγμομέτρηση, πείραμα κ.λπ.) καλλιτεχνικό: οι μαθητές αναλαμβάνουν να αξιοποιήσουν καλλιτεχνικά το υλικό που θα προκύψει από την έρευνα (ντοκιμαντέρ, κολάζ, μακέτες, θεατρική παράσταση κ.λπ.) παιχνιδιού και διασκέδασης: ο δάσκαλος αναλαμβάνει να εμπλουτίσει την ερευνητική δουλειά των μαθητών με παιχνίδια, βίντεο, ταινίες κ.λπ. δράσης: οι μαθητές μετά την έρευνα, αναλαμβάνουν να οργανώσουν συγκεκριμένη δράση προστασίας, αντιμετώπισης, και ενεργοποίησης πολιτών προς αυτήν την κατεύθυνση. Αρκετές από τις δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα ε φαρμόζονται ή χρησιμοποιούν σε κάποιες από τις φάσεις τους, ένα τεχνολογικά

6 εμπλουτισμένο περιβάλλον. Το διαδίκτυο, και διάφορα προγράμματα εφαρμογών των windows, διευκολύνουν σε διάφορα σημεία της πορείας των εργασιών την διαδικασία, χωρίς όμως να επιβάλλεται η χρήση τους όταν δεν υπάρχει εργαστήριο υπολογιστών. Σε κάποιες περιπτώσεις (π.χ. προβολών) ένας τουλάχιστον υπολογιστής ίσως να θεωρείται απαραίτητος, αλλά η ανάγκη αυτή μπορεί εύκολα να καλυφθεί από έναν φορητό. Όπου το εργαστήριο υπολογιστών υπάρχει και είναι οργανωμένο, κρίνεται χρήσιμο, να δουλέψουν τα παιδιά ψηφιακά το πρόγραμμα, όσο το δυνατόν περισσότερο.

7 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1. ΤΙΤΛΟΣ : Τα πρώτα βήματα. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να γίνει μια πρώτη γνωριμία και προβληματισμός των παιδιών με το θέμα. Να διερευνηθούν οι προηγούμενες γνώσεις τους. Να συμμετάσχουν τα παιδιά στην οργάνωση της έρευνας. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Περιβαλλοντικό πρόβλημα/ Δασικό οικοσύστημα/ Φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον/ Δασικές πυρκαγιές. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 1/χαρτόνι/μαρκαδόρους/ντοσιέ/ κόλα/ καρφίτσες. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ο δάσκαλος μετά τον καθορισμό του θέματος προβάλει στην τάξη μια σειρά διαφανειών (Φάκελος 1) με θέμα το δάσος και τις δασικές πυρκαγιές και στη συνέχεια δίνει στα παιδιά το ερωτηματολόγιο διερεύνησης προηγούμενων γνώσεων (Φάκελος 1). Έπειτα ακολουθεί συζήτηση κατά την οποία ο δάσκαλος καταγράφει τις απορίες, ερωτήσεις και απόψεις των παιδιών στον πίνακα. Αναζητούνται οι πτυχές που δεν γνωρίζουμε και πρέπει να διερευνηθούν τόσο για το δάσος όσο και για τις δασικές πυρκαγιές. Γενικότερα σκοπεύουμε στην δημιουργία ενός βασικού δομικού προσχέδιου, που θα οδηγήσει τις ομάδες από εδώ και μπρος. Ο εκπαιδευτικός με την βοήθεια των παιδιών θα κατασκευάσει έναν αρχικό χάρτη εννοιών (υπόδειγμα σε Φάκελο 1) στον οποίο θα βασιστούν τα επόμενα βήματα της έρευνας, εξηγώντας ταυτόχρονα στα παιδιά τα μέρη και τον τρόπο κατασκευής ενός τέτοιου χάρτη. Ο αρχικός χάρτης εννοιών μπορεί να κατασκευαστεί σε μεγάλο χαρτόνι ή σε ειδικό πίνακα με φελλό. Μπορεί επίσης να εμπλουτίζεται στην πορεία κάθε δραστηριότητας με νέες διακλαδώσεις ή νέους ειδικότερους χάρτες εννοιών.

8 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Μπορεί επίσης να οργανωθεί μια πρώτη ερευνητική δουλειά από τα παιδιά, όσον αφορά την συλλογή φωτογραφιών από δάση και είδη που συναντάμε σε δασικά οικοσυστήματα. Τα παιδιά μπορούν να εργαστούν ομαδικά και να ψάξουν σε περιοδικά και εφημερίδες ή και από το internet. Η παρουσίαση του υλικού από τις ομάδες θα γίνει στην τάξη και θα ακολουθήσει συζήτηση σε σχέση με το περιεχόμενο των φωτογραφιών. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Συγκεντρώνουμε τις φωτογραφίες σε ένα ντοσιέ με σκοπό τη δημιουργία ενός μεγάλου κολάζ στην τελική φάση. Τα παιδιά καθόλη τη διάρκεια του προγράμματος είναι χρήσιμο να υιοθετήσουν συμπεριφορές γενικότερου σεβασμού του περιβάλλοντος που θα εκδηλώνονται σε κάθε ευκαιρία όπως: χρήση οικολογικών υλικών σε κατασκευές, μετακινήσεις με φιλικά για το περιβάλλον μέσα κ.α. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: (αναζητηση:δάσος)

9 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2. ΤΙΤΛΟΣ: Συνέντευξη από Δασολόγο ή υπεύθυνο Δασαρχείου. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να γνωρίσουν τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται το δασικό οικοσύστημα. Να διακρίνουν τα άβια από τα έμβια στοιχεία. Να αναγνωρίζουν τα είδη των δασών που συναντάμε στην Ελλάδα. Να συνειδητοποιήσουν την ιδιαίτερη σχέση των Μεσογειακών δασών με τις πυρκαγιές. Να γνωρίσουν τις ευεργετικές λειτουργίες του δάσους. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Μεσογειακά δάση/ Πυρόφιλα είδη / Ξυλοπαραγωγικά δάση/εθνικοί δρυμοί ΥΛΙΚΑ: Φάκελος Γενικά/ Μπλοκάκια σημειώσεων/ ψηφιακή βιντεοκάμερα/ ψηφιακή φωτογραφική μηχανή/ δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τα παιδιά παίρνουν συνέντευξη από δασολόγο ο οποίος προσκαλείτε στο σχολείο (ή οργανώνεται επίσκεψη στο δασαρχείο) ως ο κατεξοχήν ειδικός να τους προσφέρει πληροφορίες σχετικά με τα δάση και τα δασικά οικοσυστήματα. Αναζητούνται πληροφορίες για: τα είδη των δασών τα είδη φυτών και ζώων που συναντάμε στα δασικά οικοσυστήματα της περιοχής τα στοιχεία του δασικού οικοσυστήματος το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δασών τις κατηγορίες δασών τη σχέση των δασών με την πυρκαγιά το καθεστώς προστασίας τους

10 τους υπεύθυνους προστασίας ή φύλαξης των δασών τα οφέλη από το δάσος για τον άνθρωπο και το γύρω φυσικό περιβάλλον στοιχεία και πληροφορίες που θα χρειαστούν στην επόμενη δραστηριότητα (βλ. Φάκελος 2/Ερωτηματολόγιο έρευνας πεδίου) Πριν τη συνέντευξη οι ομάδες προτείνουν τις ερωτήσεις που θα ήθελαν να ρωτήσουν τον δασολόγο, τις καταγράφουν και τις επεξεργάζονται με τη βοήθεια του δασκάλου. Οι ερωτήσεις που θα επιλεγούν στην τελική τους μορφή θα μοιραστούν και κατά την διάρκεια της συνέντευξης κάθε ομάδα θα αναλάβει να ρωτήσει τις δικές της. Τα μέλη των ομάδων αναλαμβάνουν ρόλους που εναλλάσσονται, αυτός για παράδειγμα που θα κάνει την ερώτηση και αυτός που θα σημειώνει τα κύρια σημεία της απάντησης. Επειδή τα παιδιά είναι δύσκολο να προλαβαίνουν όλα όσα λέει ο δασολόγος, πρέπει να γίνεται ταυτόχρονη καταγραφή από δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Πριν επιλεγούν οι ερωτήσεις της συνέντευξης τα παιδιά και ο δάσκαλος μπορούν να εξερευνήσουν τον Φάκελο Γενικά/ Ένθετο δασικές πυρκαγιές (Δάσος και φωτιά και Είδη δασικών πυρκαγιών), για ενδιαφέρουσες,σχετικές πληροφορίες. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Οι πληροφορίες από αυτήν τη συνέντευξη θα φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες κατά την επίσκεψη στο πεδίο. Έπειτα από κάθε χρήση του δημοσιογραφικού μαγνητοφώνου, πρέπει να ακολουθεί απομαγνητοφώνηση της καταγραφής (μια ενδιαφέρουσα διαδικασία που μερικές φορές μπορεί να αποδειχτεί και αστεία). ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ:

11 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 3. ΤΙΤΛΟΣ: Επίσκεψη στο δάσος ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να έρθουν σε επαφή με το δάσος μέσω των αισθήσεων Να γνωρίσουν επί τόπου το δασικό οικοσύστημα Να αναγνωρίσουν τα δομικά στοιχεία του και τις σχέσεις αλληλεξάρτησης μεταξύ των ειδών. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Δασικό οικοσύστημα/ Τροφική αλυσίδα/ Οικολογική ισορροπία/ Αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση/ Δασικές πυρκαγιές. ΥΛΙΚΑ : Φάκελος 2 / σχοινί / κορδέλες/ μεγεθυντικό φακό/ ψηφιακή φωτογραφική/ ψηφιακή βιντεοκάμερα/ φαρμακείο/θερμόμετρο/ μετροταινία. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πριν την επίσκεψη. Επιλέγουμε κατά προτίμηση ένα δάσος της περιοχής αν υπάρχει που να μπορούμε να πάμε με τα πόδια ή με ποδήλατα (κάθε μας δραστηριότητα επηρεάζει και αλλάζει τον κόσμο που ζούμε). Είναι απαραίτητο να προηγηθεί μια συζήτηση σχετικά με το : τι περιμένουν τα παιδιά να συναντήσουν σε αυτήν την επίσκεψη στο δάσος τι στοιχεία θα ήταν χρήσιμο να ερευνήσουν και να συλλέξουν τι συμπεριφορά είναι αναγκαίο να υιοθετήσουν τόσο για τη δική τους α σφάλεια, όσο και για το καλό του δάσους. Έτσι τα παιδιά φτιάχνουν μια λίστα απαραίτητων υλικών και έναν κανονισμό συμπεριφοράς και ο δάσκαλος παρουσιάζει το ερωτηματολόγιο έρευνας πεδίου (Φάκελος 2) και δίνει τις απαραίτητες εξηγήσεις γι αυτό.

12 Ο δάσκαλος 1 έχει ετοιμάσει επίσης και μια σειρά από παιχνίδια που θα διασκεδάσουν και θα διευκολύνουν την ερευνητική δουλειά. Κατά την επίσκεψη Μόλις φτάσουμε στον προορισμό μας, τακτοποιούμε τα πράγματα μας σε ένα μέρος όλοι μαζί και ο δάσκαλος λέει στα παιδιά να κάνουν απόλυτη ησυχία και να προσπαθήσουν να ανοίξουν τις αισθήσεις τους σε μια πρώτη αναγνώρισηφιλικό χαιρετισμό του δάσους. Ακούμε τα πουλιά, νιώθουμε τον αέρα πάνω μας και πάνω στα δέντρα, νιώθουμε την θερμοκρασία. Ο δάσκαλος μπορεί να χρησιμοποιήσει διάφορες ερωτήσεις και φράσεις όπως: «Πείτε μου λοιπόν νιώθετε το δάσος; Σας φαίνετε ζωντανό ή χωρίς ζωή, απλά δηλαδή μια τοποθεσία;» κ.λπ. με σκοπό από την αρχή να κάνει τα παιδιά, να θεωρήσουν τους εαυτούς τους ως επισκέπτες στο σπίτι κάποιου άλλου που δεν γνωρίζουμε και πολύ καλά και που οφείλουμε να σεβαστούμε και όχι ως ιδιοκτήτες της περιοχής. Γενικότερα ο δάσκαλος καθοδηγεί τα παιδιά με διάφορές ερωτήσεις και δράσεις όπως τα περιβαλλοντικά παιχνίδια 2 πού αναφέρονται ενδεικτικά παρακάτω : Περιβαλλοντικό μονοπάτι: τα παιδιά με δεμένα τα μάτια με μαντίλια ακολουθούν ένα μονοπάτι διαδρομή στο δάσος κρατώντας ένα σκοινί που το καθορίζει. Στη διαδρομή αυτή τα παιδιά «γεύονται» μια ποικιλία αισθητικών εμπειριών. Ένα παράδειγμα τέτοιου μονοπατιού μπορεί να είναι ένα σκιερό μονοπάτι που ξεκινά με σκαρφάλωμα πάνω σ έναν κορμό δέντρου με λειχήνες, μετά συνεχίζει σε ένα η λιόλουστο ξέφωτο με βουητό εντόμων, ξανά μέσα στο δάσος, περπατώντας με τα τέσσερα πάνω σε πευκοβελόνες ή άλλα φύλλα πεσμένα και καταλήγει σε ένα ρυάκι ή μια λίμνη όπου το άκουσμα του νερού θα διεγείρει την φαντασία και θα ξεκουράσει τα παιδιά (Γεωργόπουλος και Τσαλίκη, 2006). Παράθυρο στον ήλιο: τα παιδιά ξαπλώνουν ακίνητα στο έδαφος και τους ζητάμε να δουν τον ουρανό από μια άλλη οπτική γωνία να ακούσουν τους διάφορούς θορύ 1 Ο δάσκαλος πρέπει να έχει επισκεφθεί το δάσος κάποια από τις προηγούμενες μέρες και να έχει κατά κάποιο τρόπο προετοιμάσει την διαδικασία. 2 Για περισσότερα παιχνίδια (Γεωργόπουλος, Α., & Τσαλίκη, Ε (2006). Περιβαλλοντική εκπαίδευση: Αρχές, φιλοσοφία, μεθοδολογία, παιχνίδια και ασκήσεις. Αθήνα: Gutenberg.

13 βους (δέντρα πουλιά αέρας). Σκεπάζουμε το σώμα των παιδιών με φύλλα και τους λέμε να φανταστούν ότι αποτελούν μέρος της γης. Τους δίνουμε το σύνθημα της λήξης πριν βαρεθούν(γεωργόπουλος και Τσαλίκη, 2006). Στην συνέχεια ή και παράλληλα με τα παιχνίδια οι ομάδες κάνουν την επιτόπια έρευνά τους συμπληρώνοντας το ερωτηματολόγιο έρευνας πεδίου (Φάκελος 2) και συλλέγοντας με προσοχή διάφορα αντικείμενα από το δάσος (ξερά φύλλα, μικρές πέτρες, φλούδες από κορμούς που έχουν πέσει ή κοπεί κ.λπ.) 3. Επίσης ο δάσκαλος μπορεί να δοκιμάσει κάποια παιχνίδια που λειτουργούν επεξηγηματικά στα παιδιά όσον αφορά την ισορροπία του δασικού οικοσυστήματος και της φύσης γενικότερα. Φτιάξε ένα οικοσύστημα: Ζητάμε από τα παιδιά να μας γράψουν σε ένα χαρτί το όνομα του φυτού ή του ζώου που θέλουν να είναι. Αργότερα διαβάζουμε τα ονόματα των φυτών και βάζουμε τα αντίστοιχα παιδιά να σταθούν με τα τέσσερα στο έ δαφος. Λέμε πως θα χτίσουμε μια πυραμίδα και πως τα φυτά θα αποτελούν την βάση της γιατί όλα τα ζώα εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από αυτά για τροφή. Καθώς διαβάζουμε τα ονόματα των ζώων ζητάμε από τα παιδιά να μας πουν αν είναι φυτοφάγο ή σαρκοφάγο. Αν είναι φυτοφάγο του λέμε να ανέβει πάνω στα φυτά αν είναι σαρκοφάγο να σκαρφαλώσει πάνω στα φυτοφάγα. Συνήθως υπάρχουν πολύ περισσότερα παιδιά που προτιμούν να είναι ελάφια παρά ραδίκια με αποτέλεσμα η πυραμίδα να μην είναι στέρεα. Έτσι καλούμε τα παιδιά που έχουν ρόλο θηρευτών να αλλάξουν ρόλο και να γίνουν φυτά. Προκαλούμε τα παιδιά να συγκεντρώσουν όλες τις δυνάμεις τους ώστε να κάνουν την πυραμίδα να γίνει περισσότερο ευσταθής. Μπορούμε να δείξουμε την σπουδαιότητα των φυτών κάνοντας μια απόπειρα να αφαιρέσουμε ένα ή δύο από αυτά καταδεικνύοντας τα αποσταθεροποιητικά αποτελέσματα της πράξης αυτής (Γεωργόπουλος και Τσαλίκη,2006). 3 Προσπαθούμε να αποτρέψουμε τα παιδιά από το να συλλέξουν και να απομακρύνουν από το φυσικό οικοσύστημα υλικά που είναι «ζωντανά», καλλιεργώντας την αρχή: «απολαμβάνω τη φύση α φήνοντας πίσω μόνο τα χνάρια μου» («Δάση και δασικές πυρκαγιές» WWF)

14 Προς το τέλος της επίσκεψης ο δάσκαλος λέει στα παιδιά να κάνουν ησυχία και να αισθανθούν επικοινωνήσουν για άλλη μια φορά με το δάσος και να το ευχαριστήσουν για τη φιλοξενία που τους πρόσφερε και προτρέπει τα παιδιά να φανταστούν τώρα πως το δάσος αυτό καίγετε και πως έχει τελικά καταστραφεί εντελώς. Μετά την επίσκεψη Κατά την επεξεργασία του υλικού, που συγκεντρώθηκε μέσω των ερωτηματολογίων, μέσα στην τάξη είναι καλό να επακολουθήσει : Συζήτηση : ποια ερωτήματα απαντήθηκαν, ποια παραμένουν, ποια προέκυψαν στην κάθε ομάδα και στον καθένα ξεχωριστά. Τα παιδιά κάνουν μια συζήτηση όπου μεταξύ τους απαντούν και λύνουν απορίες καθώς επίσης σχεδιάζουν τα επόμενα βήματα της έρευνας τους. Συναισθήματα: Ο δάσκαλος με αφορμή το ερωτηματολόγιο και τη συζήτηση των παιδιών προσπαθεί να προτρέψει τα παιδιά να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματα τους και να εντοπίσουν τυχών εσωτερικές αλλαγές στη σχέση τους με το δάσος μετά την επίσκεψη ( πώς βλέπατε το δάσος πριν, πώς τώρα, τι αισθανθήκατε )

15 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4. ΤΙΤΛΟΣ: Δημιουργία μακέτας δασικού οικοσυστήματος και καμένου δάσους. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να εξωτερικεύσουν τις παραστάσεις που απόκτησαν τα παιδιά από το δάσος μετά την επίσκεψη. Να εφαρμόσουν τις γνώσεις που αποκτηθήκαν για το δασικό οικοσύστημα και τα στοιχεία του. Να αντιπαραβάλουν το υγιές με το καμένο δάσος. ΥΛΙΚΑ: Αντικείμενα που έχουν συλλέξει από την επίσκεψη στο δάσος /διάφορα «άχρηστα» υλικά με σκοπό τη δημιουργική ανακύκλωση τους (κομμάτια ξύλο, χαρτόνι, πλαστικό, κιμωλία κ.α.)/ υλικά οικολογικά αν χρειαστούν (μπογιές, κόλα, κ.λπ.). ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Με βάση τα υλικά από την επίσκεψη στο δάσος μπορούν τα παιδιά να φτιάξουν μια μακέτα του δασικού οικοσυστήματος και της γύρω περιοχής το οποίο να μοιράζεται σε δύο μέρη ένα υγειές και ένα καμένο. Τα παιδιά εκφράζουν ανοιχτά τις απόψεις και τις ιδέες τους πρώτα για το πώς περίπου φαντάζονται το αποτέλεσμα και στην συνέχεια για τις λεπτομέρειες : πώς θα γίνει η βάση; από τι υλικά, τα δέντρα πως θα φτιαχτούν, τα φυτά; τι θα βάλουμε που να μοιάζει με τα ζώα του δάσους, θα υπάρχει λίμνη; με τι θα τη χρωματίσουμε; κ.λπ. Η μακέτα μπορεί να δουλεύετε σε όλη τη διάρκεια της εργασίας. Επίσης ο δάσκαλος μπορεί να φέρει τα παιδιά σε επαφή με διάφορους τεχνίτες ή καλλιτέχνες για συμβουλές και βοήθεια.

16 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΙΤΛΟΣ: Ζωγραφίζουμε τις εντυπώσεις μας από το δάσος Θα μπορούσε επίσης να γίνει μια μεγάλη ομαδική ζωγραφιά κολάζ όπου ο καθένας να αποτυπώσει τις δικές του εντυπώσεις σε ένα μεγάλο, κοινό για όλους, κομμάτι χαρτί. Σε αυτό τα παιδιά θα χρησιμοποιήσουν και τα υλικά που είχαν μαζέψει από το δάσος.

17 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 5. ΤΙΤΛΟΣ: Συνεντεύξεις από κατοίκους ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να εντοπίσουν τους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος συνδέεται με το δάσος. Να εντοπίσουν τις επιδράσεις των δασικών πυρκαγιών στη ζωή των καθημερινών ανθρώπων. ΥΛΙΚΑ: Δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι/μπλοκάκια/ψηφιακή φωτογραφική μηχανή. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Οι ομάδες αναζητούν τη σχέση των καθημερινών ανθρώπων με το δάσος και τα στοιχεία του αλλά και τυχών επιπτώσεις στη ζωή τους από δασικές πυρκαγιές. Ξεκινώντας από τις ίδιες τις οικογένειες τους επεκτείνονται σε συγκεκριμένους κατοίκους και συγγενείς που μπορεί να θυμούνται τη σχέση των ανθρώπων προηγούμενων γενεών με το δάσος. Τα παιδιά αποσκοπούν στην συλλογή: πληροφοριών για τη χρήση των βοτάνων του δάσους τη σχέση με τα ζώα του δάσους ιστορίες ή παραμύθια για το δάσος αφηγήσεις πυρκαγιών του παρελθόντος και επιπτώσεων τους. Οι αφηγήσεις καταγράφονται από τα παιδιά σε μπλοκάκια σημειώσεων και όπου είναι δυνατόν με δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι. Στο τέλος της έρευνας κάθε ομάδα θα αναλάβει να παρουσιάσει τις αφηγήσεις που έχει συγκεντρώσει και να αναπαραστήσει μια από αυτές με θεατρικό τρόπο (παντομίμα ή και με τη χρήση λόγου). ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΙΤΛΟΣ: Προβολή ταινίας (Κινηματογράφος) «Πριν ή και μετά την κύρια δραστηριότητα: «Το παιδί και ή αλεπού» («Le renard et l enfant του Ζίλ Ζακέ),

18 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Οι ιστορίες, τα παραμύθια και οι αφηγήσεις αποτελούν άριστο υλικό έ μπνευσης για την τελική παρουσίαση. Κατά την επεξεργασία του υλικού, εάν είναι δυνατόν, μπορεί να γίνει μια σύγκριση της σχέσης του ανθρώπου με το δάσος στο παρελθόν και στο παρόν.

19 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 6. ΤΙΤΛΟΣ: Παίζω θέατρο με το δάσος ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματα τους για το δάσος και τα στοιχεία του. Να βιώσουν το δασικό οικοσύστημα σαν να είναι και τα ίδια τα παιδιά κάποια από τα στοιχεία του («από μέσα»). ΥΛΙΚΑ: Απλά μουσικά όργανα/ ραδιοκασετόφωνο/ μικροαντικείμενα/ υφάσματα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ο δάσκαλος ως εμψυχωτής εδώ προσπαθεί να αναπαραστήσει το κλίμα και τη γενικότερη αίσθηση που είχαν τα παιδιά κατά την επίσκεψη στο δάσος. Αρχικά ανακαλεί στις μνήμες των παιδιών τα συναισθήματα που είχαν τότε και στη συνέχεια προσπαθεί να ενεργοποιήσει καινούργια, εισάγοντας διάφορα σενάρια και ρόλους (ζώων, στοιχείων του δάσους). Μπορεί να αναπαρασταθεί ολόκληρο το δασικό οικοσύστημα με τα άβια και έμβια στοιχεία του και τις τροφικές αλυσίδες και πάνω σε αυτό να εξελιχθούν διάφορα σενάρια όπως : αντιδράσεις σε διάφορες καιρικές συνθήκες, αντιδράσεις σε περιπτώσεις ανθρώπινης παρουσίας ή επέμβασης και φυσικά αντιδράσεις σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η χρήση απαλής μουσικής υφασμάτων και μικροαντικειμένων είναι στοιχεία που θα βοηθήσουν πολύ τη διαδικασία. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Αυτό το παιχνίδι θα βοηθούσε τα παιδιά στη δημιουργία, στο τέλος του προγράμματος, μιας θεατρικής παράστασης. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ:

20 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 7. ΤΙΤΛΟΣ: Ερευνώ τα αίτια του προβλήματος ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να διακρίνουν τις φυσικές από τις ανθρωπογενή αιτίες. Να διακρίνουν τις εκ προθέσεως από τις εξ αμελείας αιτίες. Να Ιεραρχήσουν τις αιτίες σύμφωνα με τη συχνότητα εμφάνισης. Να συνδέσουν τις αιτίες των δασικών πυρκαγιών με βαθύτερα κοινωνικοπολιτικά αίτια. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Φυσικά και ανθρωπογενή αίτια/ Συμφέροντα/ Οικοπεδοποίηση/Ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς/ Αποχαρακτηρισμός/ Καταπάτηση. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 3/ Φάκελος Γενικά/ψαλιδάκι/ χαρτόνια/ χρώματα (μαρκαδόρους) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Οι ομάδες αναλαμβάνουν να επεξεργαστούν το διαθέσιμο υλικό: Περισσότερα στοιχεία, Στατιστικά Κύπρου, Άλλα στοιχεία (Φάκελος 3) και Αίτια Συνέπειες Πρόληψη, Ε.Ε.Π.Φ. «Που οφείλονται οι φωτιές» (Φάκελος Γενικά) ή και να ψάξουν στο διαδίκτυο για επιπλέον πληροφορίες, όσον αφορά τα αίτια του προβλήματος. Παράλληλα καλούνται να συμπληρώσουν τον χάρτη εννοιών 4 και το φύλλο εργασίας ( Φάκελος 3) που τους δίνετε. Θα ακολουθήσει παρουσίαση του αποτελέσματος και συζήτηση σχετικά με τη διαδικασία εξαγωγής των συμπερασμάτων κάθε ομάδας. Κατά την επεξεργασία των στοιχείων προκύπτουν διάφορα ερωτήματα 5 όπως : 4 Μια επιλογή είναι επίσης να δοθεί ένα υπόδειγμα από τον δάσκαλο και τα παιδιά να φτιάξουν τον δικό τους χάρτη αιτιών. 5 θα ήταν καλύτερο τα ερωτήματα, με τον κατάλληλο χειρισμό από το δάσκαλο, να προκύψουν από τα ίδια τα παιδιά.

21 για ποιόν λόγο γίνονται οι εμπρησμοί ; ποιος ωφελείτε από αυτούς ; αφού τα αίτια είναι γνωστά γιατί δεν έχει αντιμετωπιστεί το πρόβλημα τόσα χρόνια ; κ.α. Για κάποια από αυτά θα μπορούσαν να αναζητηθούν επιπλέον πληροφορίες και απαντήσεις. Έτσι τα παιδιά μπορούν να κάνουν μια λίστα από πήγες (και φορείς) που ίσως να τους βοηθήσουν π.χ. Νομαρχεία, Πυροσβεστική, Δασαρχείο, Δήμαρχος, Περιβαλλοντικές οργανώσεις, Γονείς, κ.λπ. Όπου είναι δυνατόν οργανώνονται επισκέψεις συνεντεύξεις, αποστέλλονται προσκλήσεις ή μπορεί επίσης να οργανωθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας μέσω διαδικτύου (e mail, msn).

22 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 8. ΤΙΤΛΟΣ: Επίσκεψη στην Πυροσβεστική Υπηρεσία της περιοχής μας. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να γνωρίσουν για τη φύση των δασικών πυρκαγιών. Να γνωρίσουν τους τρόπους αντιμετώπισης τους. Να γνωρίσουν τους τρόπους πρόληψης. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Επιφυλακή/ Πυροφυλάκια/ Αντιπυρικές ζώνες/ Πυρκαγιές εδάφους/επιφανείας/ Κόμης. ΥΛΙΚΑ: Μπλοκάκια/ Δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι/ Ψηφιακή φωτογραφική μηχανή/ Ψηφιακή βιντεοκάμερα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τα παιδιά οργανώνουν με τη βοήθεια του δασκάλου μια επίσκεψη συνέντευξη 6 στην πυροσβεστική υπηρεσία της περιοχής τους. Καθόλη τη διάρκεια της ξενάγησης ζητούν να μάθουν: τη φύση της δασικής πυρκαγιάς (τα είδη, τις διαφορές μεταξύ τους, κ.λπ.) για τον τρόπο που ενεργοποιείται η υπηρεσία σε περίπτωση πυρκαγιάς από ποιους παίρνουν εντολές και οδηγίες ποια είναι τα μέτρα πρόληψης ποια τα μέτρα αντιμετώπισης ποια η φύση της φωτιάς ποια τα αίτια ποιος ο εξοπλισμός πόσο δύσκολα αντιμετωπίζετε ποια τα συνήθη προβλήματα κατά το έργο τους ποιο το ιστορικό πυρκαγιών στην περιοχή μας 6 βλ. Δραστηριότητα 2 «Πριν τη συνέντευξη»

23 ποιάς χώρας η οργάνωση για την αντιμετώπιση πυρκαγιών θεωρείται πρότυπο ζητάμε χρήσιμες οδηγίες και συμβουλές τηλέφωνα φυλλάδια με ποιο τρόπο μπορούμε να βοηθήσουμε το έργο τους. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Προτείνετε στα παιδιά ως γνήσιοι δημοσιογράφοι να συμπεριλαμβάνουν στις συνεντεύξεις τους και «ενοχλητικές» ερωτήσεις όπως για παράδειγμα: «Μήπως τα πυροφυλάκια επανδρώνονται από άπειρους και ανειδίκευτους άνδρες;». ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ:

24 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 9. ΤΙΤΛΟΣ: Τι έγινε στην περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας ; ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να συνδέσουν τα στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει ως τώρα για το πρόβλημα, με την πραγματικότητα. Να εντοπίσουν τις ελλείψεις ή παραβλέψεις που κάνουν το πρόβλημα δύσκολα αντιμετωπίσιμο. Να γνωρίσουν κάποιες από τις συνέπειες των δασικών πυρκαγιών για το δασικό οικοσύστημα, τις γύρω περιοχές και τον άνθρωπο. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Μεικτή πυρκαγιά/εθνικός Δρυμός/ Χλωρίδα και Πανίδα/ Μικροκλίμα/ Διάβρωση εδάφους/ Φυσικός πνεύμονας. ΥΛΙΚΑ : Φάκελος 4 /Φάκελος Γενικά/Φάκελος βίντεο/ Μπλοκάκια σημειώσεων ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ο δάσκαλος προβάλει το βίντεο: «Τι χάθηκε στην Πάρνηθα» (Φάκελος Βίντεο) και στην συνέχεια δίνει στα παιδιά να διαβάσουν τα σχετικά άρθρα: Πάρνηθα (Φάκελος 4) με σκοπό την ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος. Οι ομάδες αναλαμβάνουν να συγκεντρώσουν πληροφορίες μέσω του διαδικτύου [Προτεινόμενες Ιστοσελίδες και Χρήσιμες Ιστοσελίδες (Φάκελος Γενικά)] από την πρόσφατη περίπτωση της δασικής πυρκαγιάς της Πάρνηθας: για τα αίτια τις συνέπειες στο δασικό οικοσύστημα, τον άνθρωπο και τις γύρω περιοχές τις παραβλέψεις που οδήγησαν εκεί

25 τις αντιδράσεις μετά από αυτήν. Ο δάσκαλος καλό θα ήταν να παροτρύνει τα παιδιά στην αναζήτηση των βαθύτερων κοινωνικοπολιτικών αιτιών και συνεπειών. Η αναζήτηση μπορεί, να γίνει αν υπάρχει τέτοια δυνατότητα, μέσα στην τάξη, οπού ο δάσκαλος θα εστιάσει την προσοχή των παιδιών σε προεπιλεγμένα σημεία. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θα μπορούσε επίσης να ερευνηθεί από τα παιδιά, τι συμβαίνει σε άλλες χώρες σχετικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών (πρότυπα μίμησης και αποφυγής). (Παράδειγμα δίνεται στον Φάκελο 4). ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Μέσα από τη μελέτη της ειδικής περίπτωσης είναι δυνατόν να αντληθούν και γενικές πληροφορίες για το θέμα. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: www. wwf.gr/ παρατηρητήριο Πάρνηθα, np.gr

26 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 10. ΤΙΤΛΟΣ: Επικοινωνία με σχολεία που βρίσκονται σε πυρόπληκτες περιοχές. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να γνωρίσουν τις επιπτώσεις των δασικών πυρκαγιών στη ζωή των καθημερινών ανθρώπων και κυρίως των παιδιών. Να ενεργοποιήσουν αισθήματα αλληλεγγύης απέναντι σε συνανθρώπους τους που έχουν πληγεί από δασικές πυρκαγιές. Να ανακαλύψουν τις συνέπειες των δασικών πυρκαγιών. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Πλημμυρικά φαινόμενα/ Διάβρωση εδάφους/ Ατμοσφαιρική ρύπανση/ Λειψυδρία/ Οικονομία. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 5/ Φάκελος Γενικά ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Μέσα από την παρεχόμενη λίστα: «Πυρόπληκτες περιοχές 2007» (Φάκελος 5 )και τις τοπικές διευθύνσεις πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης συλλέγονται πληροφορίες και επιλέγονται σχολεία με τα οποία θα έρθουν σε επαφή τα παιδιά. Η επικοινωνία με σχολεία η μεμονωμένα παιδιά τα οποία βρίσκονται σε πυρόπληκτες περιοχές θα βοηθήσει πολύ την έρευνα. Τα παιδιά των περιοχών αυτών θα μεταφέρουν συναισθήματα, εντυπώσεις και πληροφορίες τόσο για την περίοδο που η φωτιά ξέσπασε όσο και για μετά την κατάσβεσή της έως σήμερα (συνέπειες κ.α.). Είναι χρήσιμο να τονιστούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά και όλη η περιοχή μετά την καταστροφή και να γίνουν προτάσεις συνεργασίας και βοήθειας όπου είναι δυνατόν (π.χ. αποστολή βιβλίων για τη βιβλιοθήκη του σχολείου που κάηκε). Στην συνέχεια (την επόμενη μέρα) μπορούν να δοθούν στις ομάδες τα άρθρα: «Συνέπειες» και «Οδοιπορικό» (Φάκελος 5), καθώς και «Ένθετο δασικές πυρκαγιές», «Αίτια Συνέπειες Πρόληψη» «Ε.Ε.Π.Φ./Οι φωτιές στα Μεσογειακά δάση»(φάκελος Γενικά) τα οποία σε συνδυασμό με τα στοιχεία που έ χουν συγκεντρωθεί για τις συνέπειες των δασικών πυρκαγιών θα βοηθήσουν

27 τα παιδιά στη συμπλήρωση του σχετικού Φύλλου Εργασίας Συνέπειες (Φάκελος 5). ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Η επικοινωνία με ψηφιακά μέσα, MSN, E MAIL, προτιμάτε εδώ ως επιλογή.

28 ΤΙΤΛΟΣ: Πείραμα διάβρωσης του εδάφους ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 11. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να συνδέσουν τη διάβρωση του εδάφους με τη φυτοκάλυψη. Να συσχετίσουν τα αποτελέσματα του πειράματος με το καμμένο δάσος. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Διάβρωση/ Αποψίλωση. ΥΛΙΚΑ: Μολύβια/ σημειωματάρια/ σφουγγάρι/ κλαδιά/ μικρό ποτιστήρι ή πλαστικό βάζο μαρμελάδας με τρύπες στον πάτο/ μεγάλοι δίσκοι επενδυμένοι με λευκό χαρτί/ μικρότεροι βαθιοί δίσκοι με χώμα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τα μέλη κάθε ομάδας κατασκευάζουν το μοντέλο του ζωντανού δάσους και του γυμνού εδάφους όπως φαίνεται στα σχήματα της επόμενης σελίδας. Ρίχνουν σιγά σιγά δύο λίτρα νερού από ένα σταθερό ύψος πάνω από κάθε μοντέλο. Παρατηρούν με προσοχή την ποσότητα του εδάφους που πετάγεται στο άσπρο χαρτί σε κάθε μοντέλο. Συσχετίζουν, συγκρίνουν, καταγράφουν και διατυπώνουν τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα τους. (Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Δημοτικό Σχολείο : Δάσος» WWF Ίδρυμα Μποδοσάκη 1995)

29

30 ΔΡΑΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 12. ΤΙΤΛΟΣ : Πείραμα ρύθμισης της θερμοκρασίας του αέρα. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να συνδέσουν τη θερμοκρασία του αέρα με τη φυτοκάλυψη και το δάσος. Να συσχετίσουν τα αποτελέσματα του πειράματος με το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών. ΥΛΙΚΑ: Μολύβια/ σημειωματάρια/ θερμόμετρα/ πλαστικά φύλλα/ λεπτά υγρά σφουγγάρια/ ρηχοί δίσκοι/ λάμπες (αν η ημέρα δεν έχει ήλιο). ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τα μέλη κάθε ομάδας κατασκευάζουν δύο μοντέλα: ζωντανού δάσους και αποψιλωμένου (καμένου) όπως φαίνεται στο σχήμα. Αφήνουν τα μοντέλα σε μια ηλιόλουστη θέση, ή τα τοποθετούν κάτω από μία λάμπα. Μετά από κάποιο χρόνο μετρούν τη θερμοκρασία στον κάθε δίσκο. Σημειώνουν τις μετρήσεις, καταγράφουν και διατυπώνουν τα συμπεράσματα τους. Οι ομάδες συγκρίνουν τα συμπεράσματα τους και συζητούν σχετικά. Ο δάσκαλος κινεί τη σκέψη των μαθητών με ερωτήσεις όπως: «γιατί η θερμοκρασία των δύο μοντέλων είναι διαφορετική;», «που οφείλεται η διαφορά της θερμοκρασίας στα δυο μοντέλα;». (Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Δημοτικό Σχολείο : Δάσος» WWF Ίδρυμα Μποδοσάκη 1995)

31 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Τα παιδιά να λάβουν υπόψη τους ως στοιχεία του πειράματος και τις μετρήσεις τους από την επίσκεψη στο δάσος.

32 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 13. ΤΙΤΛΟΣ: Φτιάχνω το δικό μου επιτραπέζιο παιχνίδι: «Δασικές Πυρκαγιές» ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να επεξεργαστούν και να οργανώσουν τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει συνολικά ως τώρα. Να εφαρμόσουν τις γνώσεις που έχουν αποκτήσει ως τώρα ( μέσα από την κατασκευή του παιχνιδιού). ΥΛΙΚΑ: Φωτογραφίες/χαρτόνια/ψαλίδια/μαρκαδόρους/ζάρι. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τα παιδιά συγκεντρώνουν φωτογραφίες από διάφορα είδη δασών της Ελλάδας καθώς και από φυτά και ζώα του δασικού οικοσυστήματος 7. Σε ένα σκληρό χαρτόνι κολλάνε τις φωτογραφίες (ή και ζωγραφιές) των ειδών δάσους και των ζώων και στη συνέχεια σχεδιάζουν μια διαδρομή με βοηθό την φαντασία τους και τις παραστάσεις που έχουν από την επίσκεψη τους στο δάσος. Η διαδρομή θα είναι σε στυλ «φιδάκι» με σημεία που σε ανεβάζουν (υγειές δάσος μεγάλα πράσινα δέντρα) και σημεία που σε κατεβάζουν (καμένο δάσος καμένοι πεσμένοι κορμοί), αλλά και σημεία με εντολές («τράβηξε μια κάρτα»). Σε μικρότερα χαρτόνια κάρτες γράφονται αποστολές σενάρια, για παράδειγμα : «το δάσος που μένεις καίγετε, εάν βρίσκεσαι σε μεσογειακό δάσος αναγεννήσου και πήγαινε τρία τετράγωνα μπροστά εάν βρίσκεσαι σε δάσος ελάτων πήγαινε τρία τετράγωνα πίσω» «τα ζώα σε ευχαριστούν που βοήθησες να σβηστεί έγκαιρα η φωτιά προχώρησε» «στο δάσος που είχε σχεδόν αναγεννηθεί από πυρκαγιά του παρελθόντος ξέσπασε ξανά πυρκαγιά, πήγαινε πίσω στην αρχή. 7 βλ και Δραστηριότητα 1/ Συμπληρωματικές δραστηριότητες.

33 «μπράβο σου που βοήθησες να καθαριστεί από τα ξερά χόρτα το δασικό οδικό δίκτυο, πήγαινε μπροστά.» κ.λπ. Για την κατασκευή των καρτών μπορούν να βοηθήσουν οι παρακάτω λέξεις κλειδιά: συχνές πυρκαγιές, υπερβόσκηση, εκχερσώσεις, οικοπεδοποιήσεις, είδη φωτιάς, ε πεμβάσεις, δράσεις, αντιμετώπιση.

34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 14. ΤΙΤΛΟΣ: Μετά την πυρκαγιά αναγέννηση. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να διακρίνουν τη φυσική αναγέννηση από αύτη που γίνεται μέσω ανθρώπινης παρέμβασης. Να γνωρίσουν τους τρόπους αντίδρασης αναγέννησης της φύσης μετά από μια πυρκαγιά. Να διαπιστώσουν τη σημασία της φυσικής αναγέννησης και της προστασίας της. Να γνωρίσουν τους κινδύνους που υπάρχουν σε ένα δάσος μετά από πυρκαγιά. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Φυσική Αναγέννηση/ Προστασία. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 6/Φάκελος 7/ Φάκελος Γενικά/ Φάκελος βίντεο/ Η/Υ / ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Με την βοήθεια του διαδικτύου τα παιδιά επισκέπτονται το κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακράτας για να παρακολουθήσουν την παρουσίαση του προγράμματος Φυσική Αναγέννηση «Εκπαίδευση ζωής στα καμένα» (Α και Β μέρος). Αν η σύνδεση δεν είναι δυνατή για διάφορους λόγους, η παρουσίαση διατίθεται στον Φάκελο 6 καθώς και το βίντεο «Φυσική Αναγέννηση» στον Φάκελο Βίντεο τα οποία προτείνεται να συνοδευτούν από το κείμενο Προστασία και αποκατάσταση (Φάκελος 8) και Ε.Ε.Π.Φ./ Η φωτιά στα Μεσογειακά οικοσυστήματα (Φάκελος Γενικά). Τα παιδιά μπορούν να δουν τον τρόπο που η φύση καταφέρνει να αναγεννιέται μετά από μια πυρκαγιά και να πάρουν μηνύματα αισιοδοξίας. Μετά την παρουσίαση κάθε παιδί εκφράζει τις απορίες του και αναζητείται από τις ομάδες το κεντρικό νόημα( ή τα κεντρικά σημεία) της παρουσίασης (προστασία της φυσικής αναγέννησης αντί της ανεξέλεγκτης και αδιάκριτης ανθρώπινης παρέμβασης). Οι εντυπώσεις γενικότερα των παιδιών από την παρουσίαση μπορούν να εκφραστούν

35 και με μια ζωγραφιά η οποία θα περιέχει και ένα μήνυμα σχετικό με την αναγέννηση. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: kpe akrat.ach.sch.gr

36 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 15. ΤΙΤΛΟΣ: Σφυγμομέτρηση ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να ανακαλύψουν τις γνώσεις, τον βαθμό ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, τις στάσεις, των κατοίκων της γύρω περιοχής σε σχέση με το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών. Να επεξεργαστούν στοιχεία και να εξάγουν συμπεράσματα. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Σφυγμομέτρηση/ Στατιστική/ Ευαισθητοποίηση/ Στάση. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 7 / μπλοκάκια/ πρόγραμμα excel, ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τα παιδιά κάνουν μια στατιστική έρευνα στους κατοίκους των γύρω περιοχών ίσως για να πετύχουν μεγαλύτερο δείγμα και σε συνεργασία με άλλα σχολεία με θέμα τις δασικές πυρκαγιές. Θα χρησιμοποιήσουν το Ερωτηματολόγιο Σφυγμομέτρησης (Φάκελος 7) αφού πρώτα συμπληρώσουν κάποια βασικά στοιχεία που λείπουν (πράσινο χρώμα). Είναι χρήσιμο να προηγηθεί μια μικρή συζήτηση γύρω από το περιεχόμενο του ερωτηματολογίου που θα βοηθήσει τα παιδιά στον σχηματισμό μιας όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένης εικόνας σχετικά με τις πληροφορίες και τα συμπεράσματα που θέλουμε να συλλέξουμε. Είναι προτιμότερο οι ομάδες να ξεκινήσουν την έρευνα από τα οικεία τους πρόσωπά. Όσον αφορά τα αποτελέσματα της έρευνας, θα τα επεξεργαστούν τα παιδιά στο λογιστικό πρόγραμμα excel. Έτσι μπορούν να δημιουργηθούν διαγράμματα και στατιστικοί πίνακες που θα βοηθήσουν στη διεξαγωγή συμπερασμάτων από τα ίδια τα παιδιά. Μπορεί επίσης να γίνει ένας πίνακας με όλο το υλικό ο οποίος θα εκτεθεί στην τελική παρουσίαση ή ακόμα να δημοσιευθεί στην εφημερίδα του σχολείου (εάν υπάρχει) ή τον τοπικό τύπο.

37 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Προσέχουμε οι εκτυπώσεις μας να είναι και στις δύο όψεις της σελίδας. Δίνουμε σύμφωνα με την αρχική μας συμφωνία προσοχή σε κάθε μας κίνηση ώστε να δηλώνει μια στάση σεβασμού του περιβάλλοντος.

38 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 16. ΤΙΤΛΟΣ: Παιχνίδι ρόλων ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να εκφράσουν τα παιδιά αιτιολογημένες θέσεις και απόψεις. Να αναγνωρίσουν την πολυπλοκότητα του συγκεκριμένου αλλά και κάθε προβλήματος. Να συνδέσουν το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών με βαθύτερα οικονομικοκοινωνικά αίτια. ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Κοινωνικοί φορείς/ Αντικρουόμενα συμφέροντα/ Διαλογική αντιπαράθεση. ΥΛΙΚΑ: Στοιχεία και πληροφορίες που έχουν συλλέγει κατά την διάρκεια του προγράμματος/ μπλοκάκια/ χρονόμετρο. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Τίθεται ως θέμα από τον δάσκαλο ο αποχαρακτηρισμός μιας γνωστής στα παιδιά περιοχής από δασική, με σκοπό την προσέλκυση επενδυτών και την τουριστική ανάπτυξη. Οι ομάδες αναλαμβάνουν να κάνουν μια λίστα με εμπλεκομένους κοινωνικούς φορείς (κάτοικοι περιοχής, κατασκευαστική, δημοτική αρχή, περιβαλλοντικές οργανώσεις, ξενοδόχους, άλλους επενδυτές κ.λπ.) και στη συνέχεια να αντιπροσωπεύσουν έναν από αυτούς. Ετοιμάζουν τα επιχειρήματα τους και ένας εκπρόσωπος από κάθε ομάδα θα παίξει τον ρόλο του ομιλητή βοηθούμενος από τα υπόλοιπα μέλη της. Χρησιμοποιούνται υλικό, στοιχεία και επιχειρήματα και κάθε φορέας εκθέτει τις απόψεις του σε έναν πραγματικό διάλογο με συγκεκριμένους

39 κανόνες που τίθενται εκ των προτέρων. Στο τέλος γίνεται προσπάθεια να εξευρεθεί κοινά αποδεχτή λύση. Αφού τελειώσει η διαδικασία ακολουθεί συζήτηση αποτίμησης (Γεωργόπουλος Τσαλίκη) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Θα μπορούσε ίσως, με τη βοήθεια του δασκάλου, τον ρόλο του ρυθμιστή της συζήτησης να τον αναλάβει ένα από τα παιδιά.

40 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 17. ΤΙΤΛΟΣ: Επίσκεψη στο δάσος ΙΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να ενεργοποιηθούν σε δράσεις πρόληψης προστασίας του δάσους από τις πυρκαγιές Να εφαρμόσουν τις γνώσεις που έχουν αποκτήσει για την πρόληψη και προστασία των δασών, εντοπίζοντας μόνα τους ελλείψεις και παραλήψεις. Να επεξεργαστούν τα στοιχεία για την πρόληψη και προστασία και να εξάγουν συμπεράσματα. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 8/ Φάκελος Γενικά/ Έντυπο παρατήρησης/ ψηφιακή φωτογραφική μηχανή/ ψηφιακή βιντεοκάμερα, ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πριν την επίσκεψη 8 Οι ομάδες καλούνται να συντάξουν ένα Έντυπο παρατήρησης με τη βοήθεια του οποίου στοχεύουν να εντοπίσουν στοιχεία (ελλείψεις, παραβλέψεις, κ.λπ.) που μπορεί στο μέλλον να προκαλέσουν μια πυρκαγιά, αλλά και στοιχεία που μαρτυρούν τα μέτρα πρόληψης που έχουν παρθεί για το συγκεκριμένο δάσος. Θα δοθούν στις ομάδες τα άρθρα: «civilprotection», «οδηγίες αυτοπροστασίας», «προστασία και αποκατάσταση» (Φάκελος 8 ) και «Αίτια Συνέπειες Πρόληψη» τα ο ποία θα βοηθήσουν στη δημιουργία του εντύπου. Κατά την επίσκεψη Ακολουθείτε το πρόγραμμα όπως αυτό σχεδιάστηκε προσεχτική έρευνα και παρατήρηση από μέρους τους. από τα παιδιά με 8 Τηρούνται οι κανονισμοί συμπεριφοράς καθώς και ο τρόπος μετακίνησης της πρώτης επίσκεψης.

41 Μετά την επίσκεψη Τα συμπληρωμένα έντυπα διαβάζονται από τις ομάδες μέσα στην τάξη και καταγράφονται τα ευρήματα στον πίνακα. Ακολουθεί μια συζήτηση όπου κάθε παιδί εκφράζει την άποψη του πάνω στα εξής ερωτήματα: τα μέτρα που εντοπίστηκαν είναι αρκετά ή όχι για την προστασία του δάσους; οι ελλείψεις που εντοπίστηκαν κάτω από ποιες συνθήκες θα μπορούσαν να είναι επικίνδυνες για την πρόκληση πυρκαγιάς; ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Ο εμπλουτισμός της επίσκεψης με στοιχεία ενεργοποίησης των αισθήσεων όπως και την πρώτη φορά, θα βοηθήσει αρκετά την διαδικασία.

42 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 18. ΤΙΤΛΟΣ: Τα παιδιά στέλνουν επιστολές ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να εντοπίσουν τους συνυπεύθυνους κοινωνικούς φορείς, που μπορούν να βοηθήσουν. Να τους ενεργοποιήσουν σε μια κοινή προσπάθεια πρόληψης και προστασίας. ΥΛΙΚΑ: Η/Υ/ πρόγραμμα Word/ επιστολόχαρτα/ φάκελοι. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Με βάση τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από την προηγούμενη δραστηριότητα, συντάσσονται από τα παιδιά επιστολές (διαμαρτυρίας/επισήμανσης ελλείψεων/ ευαισθητοποίησης κ.λπ.) και λίστα παραληπτών: επιστολές προς Νομάρχη, Δήμαρχο, Πυροσβεστική υπηρεσία, Περιβαλλοντικές οργανώσεις, κατοίκους γύρω περιοχών, Μ.Μ.Ε. κ.λπ. Μετά τη δημιουργία και της λίστας παραληπτών, κάθε ομάδα επιλέγει τον παραλήπτη για τον οποίο θα γράψει επιστολή και αρχίζει τη σύνταξη. Μπορεί να δοθούν «αστείοι» τίτλοι στις ομάδες, ανάλογα με το είδος της επιστολής: π.χ. «οι ενοχλητικοί» αν πρόκειται για επιστολή διαμαρτυρίας «οι ευαίσθητοι» αν πρόκειται για επιστολή ευαισθητοποίησης «οι ανήσυχοι» αν πρόκειται για επιστολή ενημέρωσης κ.α. και να μοιραστούν ρόλοι στα παιδιά: ο αρχισυντάκτης, ο γραμματέας, ο υ πεύθυνος εκφράσεων κ.λπ. Αυτό θα κάνει τη διαδικασία, πιο ευχάριστη. Στην αρχή οι επιστολές συντάσσονται στο χαρτί και στη συνέχεια, αν είναι δυνατόν αποκτούν ηλεκτρονική μορφή. Κατά τη σύνταξη, εκτός των άλλων θα πρέπει οι ομάδες: να προσέξουν τις παγιωμένες τυπικές εκφράσεις που χρησιμοποιεί κανείς σε τέτοιου είδους επιστολές να θέτουν ερωτήματα και να ζητούν απαντήσεις εξηγήσεις.

43 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Στις επιστολές, ο δάσκαλος μπορεί να παροτρύνει τα παιδιά να προσφέρουν εθελοντικά τη βοήθεια τους με εκφράσεις όπως: «Το σχολείο μας είναι διαθέσιμο να σας βοηθήσει σε ότι χρειάζεστε για την προστασία των δασών». Η επιστολές σε ηλεκτρονική μορφή, προτιμούνται εδώ κυρίως λόγω της ταχύτερης μεταβίβασης και ανταπόκρισης.

44 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 19. ΤΙΤΛΟΣ: Το ενημερωτικό μας φυλλάδιο ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να οργανώσουν τις γνώσεις που έχουν αποκτηθεί ως τώρα συνολικά. Να ενημερώσουν τους συμπολίτες τους για το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 9/Η/Υ/ Προγράμματα office/ Εκτυπωτής/ φωτογραφίες/ μαρκαδόρους (χρώματα)/ κόλα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Οι ομάδες με αφορμή τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει για τις γνώσεις, τον βαθμό ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των κατοίκων της περιοχής τους, μπορούν να φτιάξουν ένα δικό τους ενημερωτικό φυλλάδιο ή να ζητήσουν την αποστολή φυλλαδίων από φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις και να τα μοιράσουν εκ μέρους τους. Η κατασκευή ενός ενημερωτικού φυλλαδίου μπορεί να γίνει αρκετά εύκολη, ακόμα και για τα παιδιά, με τη χρήση των προγραμμάτων του office, ενός σκάνερ και ενός εκτυπωτή. Αρχικά τα παιδιά επιλέγουν ένα κεντρικό τίτλο μήνυμα για το φυλλάδιο και κάνουν μια λίστα με τα μηνύματα και τις πληροφορίες που θέλουν να περιέχει. Στην συνέχεια αναζητούν φωτογραφίες και κάνουν ζωγραφιές με τις οποίες θα το διακοσμήσουν. Οι ζωγραφιές μπορούν να «περάσουν» σε ηλεκτρονική μορφή με το σκάνερ και να δουλευτούν μαζί με τα κείμενα και τις φωτογραφίες. Το φυλλάδιο είναι προτιμότερο να είναι μικρό και να εκφράζει τα παιδιά (χρώματα ζωγραφιές, μικρές προτάσεις, και φράσεις). Τα φυλλάδια που υπάρχουν στον Φάκελο 9, θα τους δώσουν μια ιδέα, για το τι θέλουμε περίπου να φτιάξουμε.

45 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Μπορεί να οργανωθεί μια συγκεκριμένη ημέρα διανομής, οπού τα παιδιά θα κάνουν μια μικρή πορεία διαμαρτυρίας κρατώντας αυτοσχέδιες σημαίες ή πανό, με μηνύματα. Φυσικά και εδώ μπορεί να ζητηθεί, η βοήθεια και συνεργασία των γειτονικών σχολείων. Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων διευκολύνει πολύ την κατασκευή του φυλλαδίου, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η παραδοσιακή μέθοδος με ζωγραφιές και κολάζ των παιδιών.

46 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 20. ΤΙΤΛΟΣ: Μηνύματα προστασίας για όλους ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να αναλύσουν το θέμα στα κύρια σημεία του. Να μεταφράσουν αυτά τα σημεία σε συμπυκνωμένα νοήματα (μηνύματα) που θα λειτουργήσουν προληπτικά σε σχέση με το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών. ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 10 / Χαρτόνια/ψαλίδια/ σχοινάκια ή κορδέλες/μαρκαδόροι/μπογιές/ κομμάτια ξύλο/ υφάσματα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Ο δάσκαλος δίνει στα παιδιά το άρθρο «Μηνύματα προστασίας» (Φάκελος 10) που περιλαμβάνει μηνύματα προστασίας του δάσους και του δασικού οικοσυστήματος από τις πυρκαγιές. Ακολουθεί συζήτηση και ο δάσκαλος ενθαρρύνει τα παιδιά να σκεφτούν : σε ποιους μπορεί να απευθύνεται κάθε μήνυμα τι στόχο μπορεί να έχει το κάθε ένα από αυτά αν πιστεύουν ότι μπορούν τέτοια μηνύματα να είναι αποτελεσματικά τι αποτέλεσμα πιστεύουν ότι θα έχει το καθένα με τι έλλειψη ή ανάγκη σχετίζεται καθένα από αυτά κ.α. Στην συνέχεια οι ομάδες γράφουν τα δικά τους μηνύματα προστασίας του δάσους σε χαρτί τα οποία διαβάζονται φωναχτά μέσα στην τάξη και επιλέγονται μερικά από αυτά ή ακόμα και όλα. Γίνετε μια λίστα αξιοποίησης τους (π.χ. πανό στην είσοδο του σχολείου, μηνύματα σε μικρά κομμάτια ξύλο ή χαρτονιού που θα κρεμαστούν σε ένα δέντρο σε κεντρικό σημείο, ξύλινα πλακάτ σε μονοπάτια που οδηγούν προς το δάσος)και ξεκινάει η δημιουργική διαδικασία της υλοποίησης. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Κάποιες από τις ιδέες των παιδιών μπορεί να απαιτούν την έγκριση,τη βοήθεια ή τη συνεργασία, από κάποιο φορέα.

47

48 Τελική εκδήλωση ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 21. ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Να προβάλουν την προσπάθεια τους στο ευρύ κοινό. Να ευαισθητοποιήσουν και να πληροφορήσουν για το πρόβλημα και άλλους συμπολίτες τους. Να εκφράσουν τις απόψεις και στάσεις τους για το πρόβλημα. Να εκφραστούν δημιουργικά. ΤΙΤΛΟΣ: Παρουσίαση της δουλείας των παιδιών στα τοπικά Μ.Μ.Ε. ΥΛΙΚΑ: Φωτογραφίες από τις δραστηριότητες/ Η/Υ/πρόγραμμα word/χαρτί/φάκελοι. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Είναι σημαντική για τα ίδια τα παιδιά, αλλά και για την επιτυχία του προγράμματος η παρουσίαση του προς τον κόσμο και την τοπική κοινωνία. Έτσι τα παιδιά με τη βοήθεια του δασκάλου μπορούν να προβάλλουν και να παρουσιάσουν την δουλειά τους μέσω του τοπικού τύπου, αλλά κυρίως αν είναι δυνατόν μέσω ραδιοφωνικών εκπομπών. Φτιάχνονται και στέλνονται δελτία τύπου και προσκλήσεις για την τελική παρουσίαση, σε περιοδικά και εφημερίδες και γίνεται προσπάθεια για μια συνέντευξη των παιδιών σε κάποιον από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς της περιοχής.

49 ΤΙΤΛΟΣ: Θεατρική παράσταση ΥΛΙΚΑ: Φάκελος 11/ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Σε αυτή την τελική φάση του προγράμματος, η καλλιτεχνική δημιουργία έ χει τον πρώτο λόγο. Η θεατρική παράσταση και η έκφραση των παιδιών μέσα από τη δραματοποίηση καταστάσεων είναι μια μέθοδος που ενδείκνυται σε κάθε περίπτωση. Τα παιδιά μπορούν να πάρουν ιδέες από λογοτεχνικά βιβλία με ανάλογο περιεχόμενο, παραμύθια, άλλες θεατρικές παραστάσεις καθώς και να εκμεταλλευτούν το υλικό που έχουν συγκεντρώσει 9. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Στον φάκελο 11 δίνεται ένα θεατρικό σαν παράδειγμα. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: 9 βλ. Θεατρικό παιχνίδι, Συνεντεύξεις από κατοίκους, κ.α.

50 ΤΙΤΛΟΣ: Δημιουργία ντοκιμαντέρ ΥΛΙΚΑ: Φάκελος Γενικά/ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Με το υλικό που έχει καταγραφεί με την ψηφιακή βιντεοκάμερα από τις δραστηριότητες, τα παιδιά μπορούν να κάνουν ένα είδος ντοκιμαντέρ, το οποίο θα προβληθεί στην τελική παρουσίαση. Αρχικά επιλέγεται ο τίτλος θέμα του ντοκιμαντέρ και στη συνέχεια με την βοήθεια του προγράμματος windows movie maker (οδηγίες για τη χρήση του προγράμματος θα βρείτε στο Ένθετο δασικές πυρκαγιές Φάκελος Γενικά) αρχίζει, η διαδικασία του μοντάζ των εικόνων. Τα παιδιά θα επιλέξουν μουσικά κομμάτια και θα ηχογραφήσουν ως αφηγητές διάφορα μικρά κείμενα (περιγραφές, ποιήματα, μηνύματα) με τα οποία θα επενδύσουν το ντοκιμαντέρ. Αυτά θα προκύψουν μέσα από μια μικρή έρευνα των ομάδων, σε συνεργασία με το δάσκαλο. Ίσως για το καλό της διαδικασίας να χρειαστεί να διανεμηθούν συγκεκριμένοι ρόλοι, τόσο στις ομάδες, όσο και σε κάθε παιδί ξεχωριστά. ΤΙΤΛΟΣ: Έκθεση καλλιτεχνικών και λοιπών δημιουργιών. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Στην τελική εκδήλωση, τα παιδιά μπορούν να εκθέσουν καλλιτεχνικές δημιουργίες τους με θέμα τις δασικές πυρκαγιές και δείγματα της δουλειάς που έκαναν κατά τη διάρκεια ολόκληρου του προγράμματος, όπως: Το κολάζ με τις φωτογραφίες της πρώτης δραστηριότητας. Τις φωτογραφίες από όλη την πορεία του προγράμματος. (αυτό μπορεί να γίνει και σε μορφή προβολής διαφανειών, ανάλογα με το πρόγραμμα της εκδήλωσης) Η μακέτα με το υγειές και το καμμένο δάσος ή η ζωγραφιά κολάζ. Άλλες ζωγραφιές των παιδιών (π.χ. δραστηριότητα αναγέννηση ) Κάποια πλακάτ(ή το πανό κ.λπ.) με μηνύματα προστασίας του δάσους. Τα ταμπλό με τους χάρτες εννοιών.

51 Ταμπλό με αποκόμματα από τυχών δημοσιεύσεις της δουλειάς των παιδιών στον τοπικό τύπο. Τα ενημερωτικά φυλλάδια. Τα στατιστικά στοιχεία της σφυγμομέτρησης των παιδιών (πίνακες, διαγράμματα κ.λπ.)

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ο μικρόκοσμος μας Βαθμίδα: 3 Τάξη: Στ Διάρκεια: 3 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον κόσμο γύρω τους.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ομάδα Εικαστικής Αγωγής 2014 Σκιαγραφώντας το σχολείο/τη γειτονιά μου Τάξεις: Γ Στ Περιγραφή ενότητας: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 1/4/2013: ΦΙΛΙΚΟΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙΑΝΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΟΑΓΓΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Οι μαθητές των Ε και ΣΤ τάξεων συμμετείχαν σε φιλικό αγώνα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα 21 22 2.1 Δέντρα, θάμνοι, πόες Προσέγγιση των φυτών του δάσους, διαπίστωση της παρουσίας διαφορετικών φυτικών ειδών και διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Hot potatoes. Revelation Natural Arts

Hot potatoes. Revelation Natural Arts ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Μέσα µαζικής ενηµέρωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΟΡΙΝΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ. ατύχημα μην έχω >> Νοέμβριος Φεβρουάριος Σχολικό Έτος 2010 11

1 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΟΡΙΝΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ. ατύχημα μην έχω >> Νοέμβριος Φεβρουάριος Σχολικό Έτος 2010 11 1 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΟΡΙΝΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ > Υπεύθυνες νηπιαγωγοί: Κοκοβίδου Ελένη, Μακρίδου Μαρία Νοέμβριος Φεβρουάριος Σχολικό Έτος 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Στόχοι: Να εκφραστεί ο μαθητής μέσω των χρωμάτων, να γνωρίσει ότι υπάρχουν αγριοκάτσικα και να ενεργοποιηθεί συναισθηματικά προς αυτά. Παράλληλα να αναπτύξει

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΜΗΜΑ Β2 : ΤΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΑΚΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ PROJECT «ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ» ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΠΕΤΕΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ ΚΑΜΟΥΤΣΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο.

Πιο αναλυτικά, δημιουργήθηκε, μια ιστοσελίδα τύπου wiki όπου προστέθηκαν οι ανάλογες αναφορές σε δραστηριότητες από το Φωτόδεντρο. ΣΧΟΛΕΙΟ Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης, με θέμα την διατροφή, οι μαθητές με την χρήση των Τ.Π.Ε, εξερευνούν, πειραματίζονται και δοκιμάζουν τις γνώσεις τους σε μια σειρά από ψηφιακές δραστηριότητες. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Συνοπτική παρουσίαση του σεναρίου 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Ακολουθώντας. το λύκο και τη μέλισσα. Από τη δασκάλα: Πονηρού Άννα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο)

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) - Με πόσους τρόπους μπορούμε να διηγηθούμε μια ιστορία; - Μπορούμε να την πούμε ο ένας στον άλλο. - Μπορούμε να την γράψουμε. - Μπορούμε να τη ζωγραφίσουμε κομμάτι-κομμάτι.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Με κόκκινο έχει προστεθεί, µε πράσινο έιναι εντάξει Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης 3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Διαχείριση απορριμμάτων Τα απομεινάρια μιας ημέρας» Μαθητικές Ομάδες των Τμημάτων Ε1, Ε2, Ε3 Παιδαγωγική Ομάδα: Καραναστάση Άννα, Χαϊλατζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε!

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Το εργαστήρι αυτό βασίζεται σε ένα απλό και οικείο επιτραπέζιο παιχνίδι. Σκοπός του είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Πανηγύρι Τεχνολογίας

Πανεπιστήμιο Κύπρου. Πανηγύρι Τεχνολογίας Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Προγραμματισμός για το μάθημα ΕΠΑ 238: Σχεδιασμός και τεχνολογία Πανηγύρι Τεχνολογίας Προγραμματισμός εργασίας: Συνάντηση 1 η : Στάδιο 1: Κατάσταση πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ: «Αριθμοί στην καθημερινή ζωή»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ: «Αριθμοί στην καθημερινή ζωή» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΙΙ ΘΕΜΑ: «Αριθμοί στην καθημερινή ζωή» Βόκα Δέσποινα & Δούρου

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή ενδυμασία και χορός, μέσα από δραστηριότητες Εκπαιδευτικής Ρομποτικής

Παραδοσιακή ενδυμασία και χορός, μέσα από δραστηριότητες Εκπαιδευτικής Ρομποτικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παραδοσιακή ενδυμασία και χορός, μέσα από δραστηριότητες Εκπαιδευτικής Ρομποτικής Σεπτέμβριος 2012 Η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων»

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Η ανάπτυξη των φυτών Τάξη: Ε Δημοτικού Μάθημα: Φυσικές Επιστήμες (το βιβλίο του κ. Κόκκοτα Παναγιώτη) Ενότητα: «Τι χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ

ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΟ ΡΟΔΙ ΠΗΓΗ ΥΓΕΙΑΣ 14 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΚΤΕΣΟΓΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ -ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΑΚΗ ΜΑΡΙΑ Το πρόγραμμα μας είχε ποικίλους γνωστικούς, συναισθηματικούς και ψυχοκινητικούς στόχους. Εμπλέξαμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Κινηματογράφος και Φωτογραφίες:

Κινηματογράφος και Φωτογραφίες: Κινηματογράφος και Φωτογραφίες: ακόμα και με μια απλή ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ μπορείς: να φτιάξεις μια προσεκτική «οπτική καταγραφή», δηλαδή μια σειρά από φωτογραφίες πουν περιγράφουν ένα γεγονός (όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς «Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς Το «Ειρήνη» αποτελεί ένα εκπαιδευτικό υλικό απευθυνόμενο σε παιδιά ηλικίας 5 έως 8 ετών. Περιλαμβάνει: Μια ταινία κινουμένων σχεδίων (διάρκειας 7 λεπτών) Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΤΟΤΕ

ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΤΟΤΕ ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΤΟΤΕ Στόχος(οι): Να ενημερωθούν οι μαθητές για τις ταξιδιωτικές συνήθειες της δικής τους γενιάς αλλά και των προηγούμενων, από τη σκοπιά των διανυόμενων αποστάσεων, της

Διαβάστε περισσότερα

Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά. 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015

Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά. 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015 Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015 Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί: Μαριγώ Βιδάλη, Χριστίνα Φλώρου Σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Αφηγηματική προσέγγιση: Αποτελεί τη βασική μορφή των δασκαλοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας. Ο δάσκαλος δίνει τις πληροφορίες, ενώ οι μαθητές του παρακολουθούν μένοντας αμέτοχοι και κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Interactive Power Point

Interactive Power Point Interactive Power Point Οι περισσότεροι χρήστες γνωρίζουν τη χρήση του Microsoft Power Point για τη δημιουργία παρουσιάσεων. Αυτό όμως που λίγοι γνωρίζουν, είναι ότι το πρόγραμμα αυτό, έχει δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα