Θεωρια Αριθµων. Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θεωρια Αριθµων. Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος"

Transcript

1 Θεωρια Αριθµων Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος Ακαδηµαϊκο Ετος ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : 25 Μαιου 2013

2 2 Περιεχόµενα Μέρος 1. Ασκήσεις Προς Λύση 3 Μέρος 2. Προτεινόµενες Ασκήσεις Προς Λύση 27 Μέρος 3. Επίλυση Επιλεγµένων Ασκήσεων 52 Μέρος 4. Θεωρητικά Θέµατα 156 I. ιαιρετότητα Ακεραίων Αρχή Καλής ιάταξης και Μαθηµατική Επαγωγή Η m-αδική αναπαράσταση ενός ϕυσικού αριθµού Κριτήρια ιαιρετότητας Η Εικασία του Bertrand και η Κατανοµή των Πρώτων Αριθµών Η Εικασία του Bertrand Η Κατανοµή των πρώτων αριθµών Ο Αλγόριθµος του Ευκλείδη και το Θεώρηµα του Lamé 172 II. Αριθµητικές Συναρτήσεις 175 III. Ισοτιµίες 176 Βρίσκοντας την ηµέρα της εβδοµάδας γνωρίζοντας την ηµεροµηνία 176 IV. Πρωταρχικές Ρίζες 178 V. Τετραγωνικά Υπόλοιπα 179 Μέρος 5. Ενδεικτική Βιβλιογραφία 180 VI. Πίνακες 181

3 3 Μέρος 1. Ασκήσεις Προς Λύση ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2013 Ασκηση 1. είξτε ότι : n N : n! n n Ασκηση 2. είξτε ότι για κάθε n N ισχύουν τα ακόλουθα : (2n 1) = n 2 και (3n 2) = n(3n 1) 2 Ασκηση 3. Να δείξετε ότι υπάρχει ϕυσικός αριθµός N N έτσι ώστε : n N : 2 n > n 3 Ασκηση 4. Να δείξετε ότι : 1. n ( n(n + 1) k 3 = n 3 = 2 k=1 2. n k k! = 1 1! + 2 2! + + n n! = (n + 1)! 1 k=1 ) 2 { Ασκηση 5. Υπενθυµίζουµε ότι η ακολουθία Fibonacci Fn N n N } είναι η ακολουθία ϕυσικών αριθµών η οποία ορίζεται αναδροµικά ως εξής : F 1 = 1, F 2 = 1, και F n = F n 1 + F n 2, n 3 είξτε ότι ισχύουν τα ακόλουθα για κάθε n, m N:

4 n F k = F 1 + F F n = F n+2 1 k=1 F n = an b n όπου a = Τέλος να υπολογισθεί το άθροισµα n k=1 F 2k & b = Ασκηση Να εκτελεσθεί η Ευκλείδεια ιαίρεση µεταξύ των ακεραίων a και b, όταν : a = και b = 22 & a = και b = Εστω a, b Z, b 0. Να δείξετε ότι υπάρχουν µοναδικοί ακέραιοι q, r έτσι ώστε : Ασκηση 7. Να δείξετε ότι : a = bq + r, b 2 < r b 2 1. το γινόµενο δύο διαδοχικών ακεραίων είναι άρτιος αριθµός. 2. το γινόµενο τριών διαδοχικών ακεραίων είναι πολλαπλάσιο του 3. Επιπλέον να εξετασθεί αν : 3. το γινόµενο n το πλήθος διαδοχικών ακεραίων είναι πολλαπλάσιο του n. Ασκηση είξτε ότι για κάθε περιττό ϕυσικό αριθµό n: n είξτε ότι για κάθε άρτιο ϕυσικό αριθµό n: n 1 3. Εστω a i Z, 0 i m, και a = a 0 + a a a m 10 m είξτε ότι : 11 a 11 a 0 a 1 + a 2 a ( 1) m a m Εφαρµογή: Εξετάστε αν ο 11 διαιρεί τον αριθµό n = Ασκηση 9. Εστω p 1 = 2, p 2 = 3, p 3, p 4, p 5,, p n, p n+1,, η αύξουσα ακολουθία των πρώτων αριθµών. είξτε ότι για κάθε n 1: p n+1 p 1 p 2 p n + 1 και p n+1 2 2n Ασκηση είξτε ότι κάθε ϕυσικός αριθµός της µορφής 6k + 5 έχει έναν πρώτο διαιρέτη της µορφής 6k + 5.

5 5 2. είξτε ότι υπάρχουν άπειροι πρώτοι της µορφής 6k + 5. Ασκηση 11. είξτε ότι αν p > 1 και ο p διαιρεί τον (p 1)! + 1 τότε ο p είναι πρώτος. Ασκηση 12. (1) Να εξετασθεί αν ένας ϕυσικός αριθµός της µορφής 3n 2 1, n N, είναι τετράγωνο ακεραίου αριθµού. (2) ύο πρώτοι αριθµοί p και q, όπου p < q, καλούνται δίδυµοι αν q = p + 2. Αν p και q είναι δίδυµοι πρώτοι αριθµοί, όπου p > 3, τότε να δείξετε ότι : 12 p + q Ασκηση 13. Εστω a, b, p, q N, όπου οι αριθµοί p, q είναι πρώτοι. (1) Να δείξετε ότι : pb = a 2 = p b. (2) Αν p q, να εξετασθεί αν ο αριθµός pq είναι τέλειο τετράγωνο. (3) Να προσδιορισθούν όλοι οι πρώτοι αριθµοί της µορφής a ή b Ασκηση 14. Να δείξετε ότι δεν υπάρχει πολυώνυµο f(t) = a 0 + a 1 t + a 2 t a n t n µε ακέραιους συντελεστές έτσι ώστε ο ακέραιος f(m) να είναι είναι πρώτος αριθµός, για κάθε m Z. Ασκηση 15. είξτε ότι ο πραγµατικός αριθµός είναι άρρητος, δηλαδή δεν µπορεί να γραφεί στην µορφή a/b όπου a, b ακέραιοι και b 0. e = n=0 1 n!

6 6 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 2 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 6 Μαρτίου 2013 Ασκηση 16. Βρείτε όλους τους ϕυσικούς διαιρέτες των αριθµών : 140, 2013, 1001, 9999, , 10!, ( ) Ασκηση 17. Να ϐρεθεί η πρωτογενής ανάλυση των ϕυσικών αριθµών : (α) , (β) , (γ) Ασκηση 18. Εστω a, b, n, m N έτσι ώστε : n m. είξτε ότι : Ισχύει η παραπάνω συνεπαγωγή αν n < m ; a n b m = a b Ασκηση 19. Να ϐρεθούν όλες οι ϑετικές ακέραιες λύσεις της εξίσωσης m n = n m δηλαδή να ϐρεθούν όλα τα Ϲεύγη ϑετικών ακεραίων αριθµών (n, m) τα οποία ικανοποιούν την παραπάνω εξίσωση. Ασκηση 20. Ενας εκδοτικός οίκος από τις πωλήσεις ενός ϐιβλίου είχε έσοδα Μπορείτε να εκτιµήσετε πόσα ϐιβλία πούλησε ο εκδοτικός οίκος αν η τιµή του ϐιβλίου είναι ακέραιος και πάνω από ένα ευρώ ; Ασκηση είξτε ότι ο 2 είναι άρρητος. 2. Να δείξετε ότι αν ο ϕυσικός αριθµός n δεν είναι τετράγωνο ακεραίου, τότε ο αριθµός n είναι άρρητος. 3. Αν n, m N όπου n, m > 1, και ο αριθµός n m είναι ϱητός, τότε να δείξετε ότι ο αριθµός n m είναι ακέραιος.

7 7 Ασκηση 22. (1) Να δείξετε ότι ο ϕυσικός αριθµός n είναι τέλειο τετράγωνο αν και µόνον αν οι δυνάµεις στην πρωτογενή ανάλυση του n είναι άρτιοι αριθµοί. (2) Εστω n 2 και a = p a 1 1 pa 2 2 pam m η πρωτογενής ανάλυση του ϕυσικού αριθµού a. είξτε ότι η n-στή ϱίζα του a είναι ϱητός αριθµός αν και µόνο αν το n διαιρεί το a i για κάθε i = 1, 2,, m: n a Q n ai, 1 i m Ασκηση 23. Να ϐρεθούν όλοι οι ϕυσικοί αριθµοί οι οποίοι έχουν ακριβώς (α) 3, και (β) 4, ϑετικούς διαιρέτες. Ασκηση 24. Ενα µη-σταθερό πολυώνυµο f(t) Z[t] µε ακέραιους συντελεστές καλείται ανάγωγο αν δεν υπάρχουν πολυώνυµα g(t), h(t) Z[t] µικρότερου ϐαθµού µε f(t) = g(t)h(t). είξτε το ακόλουθο Κριτηριο Eisenstein: Θεωρούµε ένα πολυώνυµο µε ακέραιους συντελεστές f(t) = a 0 + a 1 t + + a n t n, n > 0, a i Z, 0 i n και a n 0 και έστω p ένας πρώτος αριθµός. Τότε : p a 0, p a 1,, p a n 1 & p a n & p 2 a 0 = f(t) : ανάγωγο Ασκηση 25. Θεωρούµε ένα πολυώνυµο µε ακέραιους συντελεστές f(t) = t n + c n 1 t n 1 + c 1 t + c 0, Αν ρ είναι µια πραγµατική ϱίζα του f(t), να δείξετε ότι : είτε ο ρ είναι ακέραιος ή ο ρ είναι άρρητος. Συµβολισµός : Εστω p πρώτος. Αν n είναι ένας ϕυσικός αριθµός και k N 0, τότε ϑα γράφουµε : p k n p k n και p k+1 n δηλαδή p k είναι η µεγαλύτερη δύναµη του p η οποία διαιρεί τον n, και όπου k = 0 αν p n. Ασκηση 26. Εστω p πρώτος. Ορίζουµε συνάρτηση v p : N N 0, v p (n) = max { k N 0 p k n } Αν P = {p N p : πρώτος} είναι το σύνολο των πρώτων αριθµών, να δείξετε ότι : (1) v p (n) = 0, p P n = 1. (2) v p (mn) = v p (m) + v p (n), p P. (3) m n v p (m) v p (n), p P.

8 8 (4) v p (m) = v p (n), p P m = n. Ασκηση 27. Εστω p ένας πρώτος αριθµός και n, m, a, b N. Να δειχθούν τα ακόλουθα : (1) p n a & p m b = p n+m ab. (2) p n a = p nk a k. (3) n m & p n a & p m b = p min{n,m} (a + b).

9 9 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 3 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 13 Μαρτίου 2013 Ασκηση 28. Αφού ϐρείτε την πρωτογενή ανάλυση των αριθµών 130 και 2275, να υπολογίσετε τον µέγιστο κοινό διαιρέτη (130, 2275). Ασκηση 29. ώστε : (1) Να δείξετε ότι ( 1147, 851 ) = 37 και ακολούθως να ϐρεθούν ακέραιοι x και y έτσι 37 = 1147x + 851y (2) Να υπολογίσετε τον Μέγιστο Κοινό ιαιρέτη d και το Ελάχιστο Κοινό Πολλαπλάσιο δ των αριθµών 1485 και Στη συνέχεια να ϐρεθούν ακέραιοι x και y έτσι ώστε : d = 1485x y Ασκηση 30. είξτε ότι για κάθε ακέραιο k ισχύει (2k + 1, 9k + 4) = 1 Ασκηση 31. Αν n, m N όπου n m, να δείξετε ότι : ( 2 2 n + 1, 2 2m + 1 ) = 1 Με τη ϐοήθεια της παραπάνω σχέσης να δείξετε ότι υπάρχουν άπειροι πρώτοι αριθµοί. Ασκηση 32. Εστω a, b ϑετικοί ακέραιοι και p ένας πρώτος αριθµός. αληθείς ή ψευδείς; Για κάθε µια δώστε απόδειξη ή αντιπαράδειγµα : (1) Αν (a, p 2 ) = p, τότε : (a 2, p 2 ) = p 2. (2) Αν (a, p 2 ) = p και (b, p 2 ) = p 2, τότε : (ab, p 4 ) = p 3. (3) Αν (a, p 2 ) = p και (b, p 2 ) = p, τότε : (ab, p 4 ) = p 2. (4) Αν (a, p 2 ) = p, τότε : (a + p, p 2 ) = p. Είναι οι ακόλουθες προτάσεις

10 10 Ασκηση είξτε ότι αν b, c είναι µη µηδενικοί ακέραιοι µε (b, c) = 1 τότε (b, c m ) = 1 για κάθε m N. 2. Θεωρούµε το πολυώνυµο µε ακέραιους συντελεστές f(x) = a 0 + a 1 x + + a n x n, a i Z, 0 i n, n > 0, & a 0, a n 0 Αν b/c είναι ϱητή ϱίζα του f(x), όπου b, c µη µηδενικοί ακέραιοι πρώτοι µεταξύ τους, δείξτε ότι : b a 0 & c a n Ασκηση 34. Εστω k ένας ακέραιος. Να δείξετε ότι οι αριθµοί είναι σχετικά πρώτοι µεταξύ τους. 6k 1, 6k + 1, 6k + 2, 6k + 3, 6k + 5 Ασκηση 35. Εστω a, b N, και υποθέτουµε ότι : (a, b) = 1. Να δείξετε ότι : ( ) (1) ( a + b, a b = ) 1 ή 2. (2) ( 2a + b, a + 2b ) = 1 ή 3. (3) a + b, a b, ab = 1 ή 2. Μπορείτε να προσδιορίσετε, στις παραπάνω περιπτώσεις (1), (2), (3), πότε ακριβώς ο µέγιστος διαιρέτης έχει την τιµή 1, 2, ή 3; Ασκηση 36. Αν a, b είναι ϕυσικοί αριθµοί, να δείξετε ότι : (a, b) = ( a + b, [a, b] ) Ως εφαρµογή, ϐρείτε δύο ϕυσικούς αριθµούς έτσι ώστε το άθροισµά τους να είναι 798 και το ελάχιστο κοινό τους πολλαπλάσιο να είναι Ασκηση 37. Αν a, b, c είναι ϕυσικοί αριθµοί, να δείξετε ότι : (a, b, c)[ab, ac, bc] = abc & [a, b, c](ab, ac, bc) = abc Ασκηση 38. Εστω F n και F n+1 δύο διαδοχικοί όροι της ακολουθίας Fibonacci, όπου n N. είξτε ότι ( Fn, F n+1 ) = 1, n N και επιπλέον δείξτε ότι στον Ευκλείδειο Αλγόριθµο για την εύρεση του µέγιστου κοινού διαιρέτη (F n+1, F n+2 ) = 1, n > 1, απαιτούνται ακριβώς n διαιρέσεις. { Ασκηση 39. Εστω F n η ακολουθία Fibonacci. Να δείξετε ότι : }n 1 (1) F n+m = F m F n+1 + F m 1 F n

11 11 (2) (3) n m = F n F m (F n, F m ) = F (n,m)

12 12 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 4 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013 Ασκηση 40. Εστω a 1,..., a n ϑετικοί ακέραιοι. είξτε ότι αν και µόνο αν (a i, a j ) = 1 για κάθε i j. [a 1, a 2,..., a n ] = a 1 a 2... a n Ασκηση 41. Βρείτε όλες τις ακέραιες λύσεις ή αποδείξτε ότι δεν υπάρχουν ακέραιες λύσεις, για τις ακόλουθες διοφαντικές εξισώσεις x y = x y = x + 18y = 97 Ασκηση 42. Εστω η διοφαντική εξίσωση ax + by = c όπου a, b, c N και (a, b) = 1. Να δείξετε ότι το σύνολο των ϑετικών λύσεων της παραπάνω διοφαντικής εξίσωσης είναι πεπερασµένο. Να εξετασθεί αν η διοφαντική εξίσωση έχει ϑετικές λύσεις. 31x + 43y = 5 Ασκηση 43. Εστω a 1,..., a n ακέραιοι όχι όλοι µηδέν και c ακέραιος. Πότε έχει η ιοφαντική εξίσωση ακέραιες λύσεις; a 1 x 1 + a 2 x a n x n = c Ασκηση 44. Βρείτε όλες τις ακέραιες λύσεις ή αποδείξτε ότι δεν υπάρχουν ακέραιες λύσεις, για τις ακόλουθες διοφαντικές εξισώσεις

13 x + 3y + 4z = x + 21y + 35z = x + 102y + 103z = 1 Ασκηση 45. Ενας Αµερικάνος ϕοιτητής επιστρέφει στην Νέα Υόρκη απο διακοπές στη Ελλάδα και την Αγγλία. Στην Νέα Υόρκη αλλάζει τις λίρες Αγγλίας και τα ευρώ τα οποία έχει σε δολλάρια και µετά την αλλαγή λαµβάνει συνολικά δολλάρια. Αν παίρνει 1.11 δολλάρια για κάθε ευρώ και 1.67 δολλάρια για κάθε λίρα Αγγλίας, πόσα ευρώ και πόσες λίρες Αγγλίας είχε πρίν την αλλαγή συναλλάγµατος ; Ασκηση 46. είξτε ότι για κάθε ϕυσικό n 1 ισχύει όπου µ η συνάρτηση του Möbius. µ(n)µ(n + 1)µ(n + 2)µ(n + 3) = 0 Ασκηση 47. είξτε ότι για κάθε ϕυσικό n 3 ισχύει n µ(k!) = 1 Ασκηση 48. Εστω n > 1 ϕυσικός, και k=1 n = p a 1 1 pa par r η πρωτογενής ανάλυση του, δηλ. p i είναι διακεκριµένοι πρώτοι και a i > 0 για κάθε i. είξτε ότι µ(d) = 2 r. d n Ασκηση 49. Εστω m, n N. Τότε για κάθε πολλαπλασιαστική συνάρτηση f : N C, ισχύει ότι : f ( (m, n) ) f ( [m, n] ) = f(m)f(n) Ασκηση 50. Εστω λ: N C, η συνάρτηση του Liouville, όπου λ(1) = 1, και λ(n) = ( 1) k 1+ k r, αν n = p k 1 1 pkr r είναι η πρωτογενής ανάλυση του n > 1. (1) Να δείξετε ότι η συνάρτηση λ είναι πολλαπλασιαστική. (2) Να υπολογισθεί το άθροισµα λ(d) d n Ασκηση 51. Εστω Λ: N C, η συνάρτηση του Magnoldt, όπου Λ(n) = log p, αν n = p m, όπου p είναι πρώτος αριθµός και m 1, και Λ(n) = 0, σε κάθε άλλη περίπτωση. (1) Είναι η συνάρτηση Λ πολλαπλασιαστική ή ενελικτικά αντιστρεπτή ;

14 14 (2) Να δείξετε ότι, n N: Λ(d) = log n d n Ασκηση 52. Εστω a N, και έστω η αριθµητική συνάρτηση (a, ) : N C, (a, )(b) = (a, b) = ΜΚ (a, b) είξτε ότι η συνάρτηση (a, ) είναι πολλαπλασιαστική. Ασκηση 53. Να ϐρεθεί η ενελικτική αντίστροφη µ 1 της συνάρτησης µ του Möbius.

15 15 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 5 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 10 Απριλίου 2013 Ασκηση 54. Θεωρούµε τις αριθµητικές συναρτήσεις : φ, ν, σ, τ, ɛ, και I, όπου I(n) = n, n N. Να δείξετε τις ακόλουθες σχέσεις : µ 1 = ν, τ = ν ν, φ = µ I, σ = ν I, σ = φ τ, σ φ = I I Ασκηση 55. Να δείξετε ότι : τ(d)µ( n d ) = 1 & σ(d)µ( n d ) = n d n d n Επιπρόσθετα αν ο n είναι ελεύθερος τετραγώνου, τότε δείξτε ότι : σ(d k 1 )φ(d) = n k, k 2 d n Ασκηση 56. Να υπολογισθούν τα αθροίσµατα : µ(d) d, µ(d)τ(d), d n d n µ(d)σ(d), d n dµ(d) d n Ασκηση 57. Εστω f και g δύο αριθµητικές συναρτήσεις, και έστω f(n) = d n g(d) Θεωρούµε τον n n πίνακα ϕυσικών αριθµών M = (m ij ), όπου m ij = f((i, j)), δηλαδή f((1, 1)) f((1, 2)) f((1, n)) f((2, 1)) f((2, 2)) f((2, n)) M = f((n, 1)) f((n, 2)) f((n, n))

16 16 και f((i, j)) είναι η τιµή της f στον µέγιστο κοινό διαιρέτη (i, j) των i και j. Να δείξετε ότι : n Det(M) = g(k) Επιπρόσθετα, αν η f είναι πλήρως πολλαπλασιαστική και f(p) 0, για κάθε πρώτο p, τότε : n Det(M) = f(j) (1 1 f(p) ) j=1 p j k=1 Ασκηση 58. Να δείξετε ότι : (1, 1) (1, 2) (1, n) (2, 1) (2, 2) (2, n) (n, 1) (n, 2) (n, n) = φ(1)φ(2) φ(n) Ασκηση 59. Να δείξετε ότι : [1, 1] [1, 2] [1, n] [2, 1] [2, 2] [2, n] [n, 1] [n, 2] [n, n] n = φ(k) ( p) k=1 p k Ασκηση 60. Να δείξετε ότι αν m N, τότε το σύνολο των ϑετικών ακέραιων λύσεων της εξίσωσης είναι πεπερασµένο. φ(x) = m Ασκηση 61. (1) Για ποιές τιµές του n N ο αριθµός φ(n) είναι περιττός ; (2) Να δείξετε ότι υπάρχουν ϑετικοί ακέραιοι n έτσι ώστε φ(n) = 2, 4, 6, 8, 10, 12. (3) Να δείξετε ότι η εξίσωση φ(n) = 14 δεν έχει λύση. Ασκηση 62. Να δείξετε ότι d, n N : d n = φ(d) φ(n). Ασκηση 63. Να δείξετε ότι : d n µ 2 (d) φ(d) = n φ(n)

17 17 Ασκηση 64. είξτε ότι : 0, n: άρτιος ( 1) n d φ(d) = n, n: περιττός d n Ασκηση 65. Υπενθυµίζουµε ότι ένας ϕυσικός αριθµός n καλείται τέλειος, αν είναι ίσος µε το άθροισµα των γνησίων διαιρετών του. Αν ο n είναι ένας τέλειος άρτιος αριθµός, να δείξετε ότι : 1 d = 2 d n Ασκηση 66. Γνωρίζοντας ότι ένας τέλειος άρτιος αριθµός είναι της µορφής όπου 2 k 1 είναι πρώτος και k > 1, να δείξετε ότι : (1) n = (2 k 1). (2) φ(n) = 2 k 1 (2 k 1 1). n = 2 k 1 (2 k 1)

18 18 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 6 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Σάββατο 20 Απριλίου 2013 Ασκηση 67. (1) είξτε ότι η κλάση υπολοίπων [10] 21 είναι αντιστρέψιµη ως στοιχείο του Z 21, και ϐρείτε την αντίστροφη κλάση της. (2) είξτε ότι η κλάση [62] 155 δεν είναι αντιστρέψιµη ως στοιχείο του Z 155. Ασκηση 68. είξτε ότι αν a, n Z µε n 1 τότε το σύνολο αποτελεί ένα πλήρες σύστηµα υπολοίπων mod n. {a, a + 1,..., a + n 1} Ασκηση 69. Εστω {a 1, a 2,, a p } και {b 1, b 2, b p } δύο πλήρη συστήµατα υπολοίπων mod p, όπου p είναι ένα πρώτος. Να δείξετε ότι αν p > 2, τότε το σύνολο { a1 b 1, a 2 b 2,, a p b p } δεν είναι ποτέ πλήρες σύστηµα υπολοίπων mod p. Ασκηση 70. (1) είξετε ότι : a b (mod n 1 ) & b c (mod n 2 ) = a c (mod(n 1, n 2 )) (2) είξτε ότι αν a, b, n 1,..., n k Z µε n i 1 για κάθε i, τότε a b (mod n i ), για κάθε i = 1, 2,, k a b (mod[n 1,..., n k ]) Ασκηση 71. είξτε ότι (1) (2) mod mod 7

19 19 (3) (4) (5) mod 7 1! + 2! + 3! ! 9 mod mod 4 Ασκηση 72. Εαν οι a, b είναι ακέραιοι και p είναι ένας πρώτος αριθµός δείξτε ότι (a + b) p a p + b p (mod p) Ασκηση 73. Εαν ο m είναι σύνθετος ακέραιος µε m > 4 δείξτε ότι (m 1)! 0 (mod m) Ασκηση 74. Εστω X = { } x 1, x 2,, x k ένα πλήρες σύστηµα υπολοίπων mod k, όπου k > 1 είναι περιττός ϕυσικός. είξτε ότι : k x i 0 (mod k) i=1 Ασκηση 75. Εστω X = { x 0, x 2,, x m 1 } ένα πλήρες σύστηµα υπολοίπων mod m και έστω Y = { y0, y 2,, y n 1 } ένα πλήρες σύστηµα υπολοίπων mod n. Αν (n, m) = 1, δείξτε ότι το σύνολο Z = { nx i + my j N 0 i m 1 & 0 j n 1 } ένα πλήρες σύστηµα υπολοίπων mod mn. Ασκηση 76. Εστω X = { } x 1, x 2,, x φ(m) ένα περιορισµένο σύστηµα υπολοίπων mod m και έστω Y = { } y 1, y 2,, y φ(n) ένα περιορισµένο σύστηµα υπολοίπων mod n. Αν (n, m) = 1, δείξτε ότι το σύνολο Z = { nx i + my j N 1 i φ(m) & 1 j φ(n) } ένα περιορισµένο σύστηµα υπολοίπων mod mn. Ασκηση 77. (1) Εστω m, n δύο ϕυσικοί αριθµοί έτσι ώστε : (m, n) = 1. είξτε ότι : m φ(n) + n φ(m) 1 (mod mn) (2) Εστω p, q δύο πρώτοι, όπου p q. είξτε ότι : (α ) p q 1 + q p 1 1 (mod pq) (ϐ ) p 1 q 1 & (a, pq) = 1 = a q 1 1(mod pq)

20 20 Ασκηση 78. είξτε ότι για κάθε n N, ο αριθµός 1 5 n n n είναι ακέραιος. Ασκηση 79. (1) είξτε ότι : 11 10! + 1 και 13 12! + 1 (2) Να ϐρεθούν τα υπόλοιπα των διαιρέσων : 16! 19 & 5!25! 31 & & & Ασκηση 80. είξτε ότι : (mod 7) & (mod 17) Ασκηση 81. είξτε ότι, n N: 42 n 7 n & 30 n 9 n

21 21 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 7 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 15 Μαΐου 2013 Ασκηση 82. Εστω n 3 ακέραιος. είξτε ότι Σαν συνέπεια να συµπεράνετε ότι : 2 φ(n). (n 1, n) = 1 & ord n (n 1) = 2 Ασκηση 83. Εστω n 2 ακέραιος και a, b ακέραιοι µε ab 1 (mod n). είξτε ότι : (a, n) = (b, n) = 1 & ord n (a) = ord n (b) Ασκηση 84. Βρείτε τις τάξεις mod 16 των ακεραίων 3, 5, 7 και 9. Ασκηση 85. Να ϐρεθούν όλες οι λυσεις των παρακάτω ισοτιµιών : (1) 2 x 5 (mod 7) (2) 3 x 6 (mod 9). (3) 19 x 30 (mod 40) Ασκηση 86. Βρείτε έναν αριθµό ο οποίος είναι πολλαπλάσιο του 11 και δίνει υπόλοιπο 1 όταν διαιρεθεί µε τους αριθµούς 2, 3, 5, και 7. Ασκηση 87. είξτε ότι για κάθε k 2, υπάρχουν k το πλήθος διαδοχικοί ακέραιοι, κάθε ένας από τους οποίους διαιρείται από τετράγωνο αριθµού > 1.

22 22 Ασκηση 88. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z για το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών x 32 (mod 21) (Σ) x 6 (mod 10) x 2 (mod 12) Ασκηση 89. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z για το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών 2x 4 (mod 6) (Σ) 4x 8 (mod 12) 5x 10 (mod 25) Ασκηση 90. Να ϐρεθεί το υπόλοιπο της διαίρεσης του αριθµού µε τον αριθµό 7. A = Ασκηση 91. Να δείξετε ότι : Ασκηση 92. (Πρόβληµα του Branmagupta, 7ος αιώνας µ.χ.) Οταν παίρνουµε αυγά από ένα καλάθι ανά : 2, 3, 4, 5, 6 κάθε ϕορά, τότε µένουν αντίστοιχα 1, 2, 3, 4, 5 αυγά στο καλάθι. Οταν όµως παίρνουµε ανά 7 τότε δεν µένει κανένα. Να υπολογισθεί ο ελάχιστος αριθµός αυγών που ϑα πρέπει να περιέχει το καλάθι. Ασκηση 93. Σε ένα πάρτυ, κάποιος Ϲητάει από έναν γνωστό του να διαλέξει στην τύχη έναν αριθµό από το 1 µέχρι το 100, και ακολούθως χωρίς να του αναφέρει το αριθµό, του Ϲητάει να του πει τα υπόλοιπα των διαιρέσεων του αριθµού µε τους αριθµούς 3, 5, και 7. Γνωρίζοντας τα υπόλοιπα αυτών των διαιρέσεων, µπορείτε να ϐρείτε τον κρυφό αριθµό ; Ασκηση 94. Επτά ληστές προσπαθούν να µοιράσουν δίκαια τα κλοπιµαία τα οποία αποτελούνται από ϱάβδους χρυσού. Μετά τη µοιρασιά 6 ϱάβδοι χρυσού περίσσεψαν και στη διαµάχη που ακολούθησε ένας ληστής σκοτώθηκε. Οι υπόλοιποι έξι ληστές δοκίµασαν να µοιράσουν πάλι τους ϱάβδους, αλλά πάλι δεν τα κατάφεραν διότι αυτή τη ϕορά περίσσεψαν 2 ϱάβδοι. Στη διαµάχη που ακολούθησε ένας ακόµα ληστής σκοτώθηκε. Στη νέα µοιρασιά που ακολούθησε περίσσεψε µια ϱάβδος χρυσού και µετά τον ϑάνατο ενός ακόµα ληστή, τελικά οι εναποµείναντες ληστές κατάφεραν να µοιράσουν στα ίσια τους ϱάβδους χρυσού. Ποιός είναι ο ελάχιστος αριθµός ϱάβδων χρυσού που έκλεψαν οι ληστές ;

23 23 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 8 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 22 Μαΐου 2013 Ασκηση 95. Βρείτε τις τάξεις των στοιχείων του U(Z 9 ) και U(Z 10 ), όπου U(Z n ) = U n είναι το σύνολο των αντιστρεψίµων στοιχείων του Z n. Ασκηση 96. είξτε ότι αν a, n είναι ϑετικοί ακέραιοι, τότε : και ακολούθως να συµπεράνετε ότι : n φ(a n 1). ord a n 1(a) = n Ασκηση 97. Βρείτε αρχικές ϱίζες mod n για n = 23 και n = 31. Ασκηση 98. είξτε ότι αν υπάρχει µια πρωταρχική ϱίζα mod n τότε υπάρχουν ακριβώς φ(φ(n)) (ανισότιµες) πρωταρχικές ϱίζες mod n. Μπορείτε να περιγράψετε το σύνολο P n των πρωταρχικών ϱιζών mod n ; Ασκηση 99. Βρείτε όλες τις πρωταρχικές ϱίζες mod 23. Ασκηση 100. Εστω n ένας ϕυσικός ακέραιος και a ένας ϑετικός ακέραιος έτσι ώστε : δείξετε ότι τα ακόλουθα είναι ισοδύναµα : (1) Ο αριθµός a είναι µια πρωταρχική ϱίζα mod n. (2) Για κάθε πρώτο διαιρέτη p του φ(n), ισχύει ότι : Ως εφαρµογή, να εξετάσετε αν οι αριθµοί 2, 3 είναι : (1) πρωταρχικές ϱίζες mod 11, και (2) πρωταρχικές ϱίζες mod 9. a φ(n) p 1 (mod n) (a, n) = 1. Να Ασκηση 101. (1) είξτε ότι το 3 είναι αρχική ϱίζα mod 17. (2) Για δοθέντα ακέραιο a µε (a, 17) = 1 υπολογίστε τον ελάχιστο ϑετικό ακέραιο k ώστε a 3 k (mod 17). (3) Λύστε την ισοτιµία x 4 13 (mod 17)

24 24 Ασκηση 102. Εστω n = 2, 4, p m ή 2p m, όπου p περιττός πρώτος και m 1 ακέραιος. Αν a είναι µια αρχική ϱίζα mod n, δείξτε ότι a φ(n)/2 1 (mod n) Ασκηση 103. Εστω p περιττός πρώτος και a ένας ακέραιος µε (a, n) = 1. είξτε ότι : (1) Αν p 1 mod 4, τότε ο a είναι πρωταρχική ϱίζα mod p αν και µόνο αν ο ακέραιος a είναι επίσης πρωταρχική ϱίζα mod p. (2) Αν p 3 mod 4, τότε ο a είναι πρωταρχική ϱίζα mod p αν και µόνο αν ord p ( a) = p 1 2.

25 25 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις Επαναληψης ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 22 Μαΐου 2013 Ασκηση 104. (1) Να λυθεί η γραµµική ιοφαντική εξίσωση : 13521x + 732y = (2) Να ϐρεθούν : (α) όλες οι λύσεις, και (β) όλες οι ϑετικές λύσεις, της γραµµικής ιοφαντικής εξίσωσης 17x + 19y = 23 Ασκηση 105. Να ϐρεθούν τα υπόλοιπα των διαιρέσεων : & n 257 n, n Z 255 Ασκηση 106. Αν n > 1 είναι ένας ϑετικός ακέραιος µε πρωτογενή ανάλυση n = p a 1 1 par r, δείξτε ότι : µ 2 (d) τ(d) = 3r 2 r d n Ασκηση 107. Εστω m, n ϕυσικοί αριθµοί, όπου m > 2. Αν να δείξετε ότι ο n είναι πρώτος και n = m 1. (m 1) σ(n) = n m Ασκηση 108. Αν n > 1 είναι ένας ϕυσικός αριθµός, να υπολογισθεί το άθροισµα : k 1 k<n & (k,n)=1 Ασκηση 109. (1) Αν ο n είναι περιττός και 3 n, τότε : n 2 1 (mod 24).

26 26 (2) Αν (a, 35) = 1, δείξτε ότι : 35 a Ασκηση 110. Αν p είναι ένας πρώτος µε p > 5, δείξτε ότι ο αριθµός έχει τουλάχιστον δύο πρώτους διαιρέτες. (p 1)! + 1 Ασκηση 111. Να ϐρεθεί το υπόλοιπο της διαίρεσης του αριθµού k k=1 µε τον αριθµό 100. Ασκηση 112. Αν n 2 είναι ένας ϑετικός ακέραιος, δείξτε ότι : n 2 n 1 Ασκηση 113. Να λυθεί το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών x 3 (mod 34) x 5 (mod 107) (Σ) x 3 (mod 1111) x 8 (mod 38) Ασκηση 114. Εστω m 1, m 2,, m n ϑετικοί ακέραιοι οι οποίοι είναι πρώτοι µεταξύ τους ανα δύο. Να δείξετε ότι η µοναδική λύση (mod m 1 m 2 m n ) του συστήµατος γραµµικών ισοτιµιών x a 1 (mod m 1 ) x a 2 (mod m 2 ) (Σ). x a n (mod m n ) είναι : όπου x a 1 M φ(m 1) 1 + a 2 M φ(m 2) a n M φ(mn) n (mod M) M = m 1 m 2 m n & M i = M m i, 1 i n

27 27 Μέρος 2. Προτεινόµενες Ασκήσεις Προς Λύση ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2013 Ασκηση 115. Να υπολογίσετε το γινόµενο n k=1 2 k Ασκηση 116. Για κάθε n N, ο n-οστός τριγωνικός αριθµός T n ορίζεται να είναι : T n = n Ο n-οστός πυραµιδικός αριθµός ορίζεται ως το άθροισµα των πρώτων n τριγωνικών αριθµών : n Π n = T k = T 1 + T T n Να δείξετε ότι, n N: k=1 Π n = n(n + 1)(n + 2) 6 Ασκηση 117. Να δείξετε ότι : n k 2 = n 2 = k=1 n k(k + 1) = n (n + 1) = k=1 n(n + 1)(2n + 1) 6 n(n + 1)(n + 2) 3

28 28 Ασκηση 118. Από την παραπάνω Ασκηση 3. καθώς και την Ασκηση 4. του Φυλλαδίου 1. των Ασκήσεων προς Λύση, έχουµε ότι : n 1 = n(n + 1) n 2 = n(n + 1)(2n + 1) 6 & n 3 = Προσπαθήστε να ϐρείτε και να αποδείξετε 1 έναν ανάλογο τύπο για το άθροισµα : για κάθε ϕυσικό αριθµό d 1. 1 d + 2 d + + n d ( n(n + 1) 2 ) 2 Ασκηση 119. Να δείξετε ότι για κάθε ϕυσικό αριθµό n ισχύει ότι : 1 + n 2n 2 1 k 1 + n k=1 { Ασκηση 120. Υπενθυµίζουµε ότι η ακολουθία Fibonacci Fn N n N } είναι η ακολουθία ϕυσικών αριθµών η οποία ορίζεται αναδροµικά ως εξής : F 1 = 1, F 2 = 1, και F n = F n 1 + F n 2, n 3 είξτε ότι ισχύουν τα ακόλουθα για κάθε n, m N: 1. F n+1 F n 1 Fn 2 = ( 1) n 2. F n+m = F m F n+1 + F n F m 1 Τέλος να υπολογισθεί το άθροισµα n k=1 F 2k 1 Ασκηση 121. Να δείξετε ότι, n N: 9 10 n n Ασκηση 122. Είναι δυνατόν το γινόµενο τριών διαδοχικών ϕυσικών αριθµών να ισούται µε τον κύβο ενός ϕυσικού αριθµού; Ασκηση 123. Εστω F n ο n-οστός όρος της ακολουθίας Fibonacci. είξτε ότι : 1. 3 n 2 F n n 3 F n. 1 πρόβληµα εξαιρετικά αυξηµένης δυσκολίας!

29 n 4 F n. 4. n m = F n F m. Ασκηση Να δείξετε ότι : 2 k 1 2 k m 1, k, m N. 2. Αν k, m N και k > 2, να δείξετε ότι : 2 k 1 2 m Αν n N, να δείξετε ότι : n 2 (n + 1) n Αν n N, να δείξετε ότι : (2 n 1) 2 2 (2n 1)n 1. Ασκηση 125. Ενας πρώτος αριθµός p καλείται πρώτος του Fermat αν είναι της µορφής p = 2 2r +1, r 0. Ενας πρώτος αριθµός p καλείται πρώτος του Mersenne αν είναι της µορφής p = 2 q 1, q : πρώτος. 1. Να δείξετε ότι αν n N και ο αριθµός 2 n + 1 είναι πρώτος, τότε ο n είναι δύναµη του 2 και άρα ο αριθµός 2 n + 1 είναι πρώτος του Fermat. 2. Να δείξετε ότι αν ο αριθµός 2 n 1 είναι πρώτος, n N, τότε ο αριθµός n είναι πρώτος και άρα ο 2 n 1 είναι πρώτος του Mersenne. Ασκηση 126. Εστω n 2 ένας ϕυσικός αριθµός. 1. Αν ο n είναι περιττός, τότε να δείξετε ότι : 2. είξτε ότι : n(n + 1) 2 n(n + 1) 2 n! n! = n : πρώτος Ασκηση 127. Εστω a > 1 ένας ϕυσικός αριθµός και έστω η παράσταση του a = a k 10 k + a k 1 10 k a a 0, a k 0 και 0 a i 9, 0 i k στο δεκαδικό σύστηµα. Να δείξετε ότι : (1) 4 a 4 a a 0 (2) 25 a 25 a a 0 (3) 3 a 3 a k + + a 1 + a 0 (4) 9 a 9 a k + + a 1 + a 0 (5) 7 a 7 2a 0 a όπου : a = a k 10 k 1 + a k 1 10 k a a 1

30 30 Ασκηση 128. είξτε ότι κάθε ϕυσικός αριθµός µπορεί να γραφεί ως άθροισµα πεπερασµένου πλήθους διακεκριµµένων δυνάµεων του 2. Ως εφαρµογή γράψτε τον αριθµό ως άθροισµα διακεκριµµένων δυνάµεων του 2. Ασκηση 129. Να γραφεί ο αριθµός (1) ( ) 2 στο δεκαδικό σύστηµα αριθµήσης. (2) (999) 10, δηλαδή ο αριθµός 999, στο δυαδικό σύστηµα αρίθµησης. (3) ( ) 2 στο 16-αδικό σύστηµα αρίθµησης.

31 31 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 2 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 6 Μαρτίου 2013 Ασκηση 130. Να ϐρεθούν όλοι οι πρώτοι διαρέτες των αριθµών : 289, 515, 9555, , , 20!, ( ) Ασκηση 131. Να ϐρεθεί η πρωτογενής ανάλυση των αριθµών : , , Ασκηση 132. Εστω n > 1 ένας ϕυσικός αριθµός. Να δείξετε ότι ο αριθµός δεν είναι ακέραιος n Ασκηση 133. Χρησιµοποιώντας κατάλληλα το Κριτηριο Eisenstein, ϐλέπε Ασκηση 8. του Φυλλαδίου 2., να δείξετε ότι το πολυώνυµο µε ακέραιους συντελεστές είναι ανάγωγο. Φ p (t) = 1 + t + t t p, p : πρώτος (p-οστό κυκλοτοµικό πολυώνυµο) Ασκηση 134. Να επεκτείνετε κατάλληλα το Θεµελιώδες Θεώρηµα της Αριθµητικής έτσι ώστε να ισχύει για κάθε ϑετικό ϱητό αριθµό. Ασκηση 135. Εστω a, b N τέτοιοι ώστε είξτε ότι a = b. a b 2, b 2 a 3, a 3 b 4, b 4 a 5,

32 32 Ασκηση 136. Εστω A, B, C ϕυσικοί αριθµοί µε πρωτογενείς αναλύσεις A = p a 1 1 pa 2 2 pan n & B = p b 1 1 p b 2 2 p bn n & C = p c 1 1 pc 2 2 pcn n όπου : a i < b i < c i, 1 < i < n. Να ϐρεθεί το πλήθος και το άθροισµα των ϕυσικών διαρετών των A, B, C. Ασκηση 137. Εστω a > 1 ένας ϕυσικός αριθµός και έστω η παράσταση του a = a k 10 k + a k 1 10 k a a 0, a k 0 και 0 a i 9, 0 i k στο δεκαδικό σύστηµα. Να δείξετε ότι : 13 a 13 9a 0 a όπου : a = a k 10 k 1 + a k 1 10 k a a 1 Ασκηση 138. Ενας κατάστηµα ηλεκτρονικών ειδών από την πώληση ενός συγκεκριµένου τύπου κινητού τηλεφώνου είχε έσοδα Αν η τιµή του κινητού τηλεφώνου είναι ακέραιος µεγαλύτερος του 1 και µικρότερος του 300, να ϐρεθεί ο αριθµός των κινητών τηλεφώνων που πούλησε το κατάστηµα. Ασκηση 139. Εστω H το σύνολο όλων των ϕυσικών αριθµών της µορφής 4k +1. Ενας αριθµός h H καλείται πρώτος του Hilbert αν οι µοναδικές παραγοντοποιήσεις του h µε αριθµούς από το σύνολο H είναι οι τετριµµένες : h = h 1 και h = 1 h. (1) Να δείξετε ότι το σύνολο H είναι κλειστό στον πολλαπλασιασµό ϕυσικών αριθµών. (2) Βρείτε του 20 µικρότερους πρώτους του Hilbert. (3) είξτε ότι κάθε αριθµός από το σύνολο H µπορεί να γραφεί ως γινόµενο πρώτων του Hilbert. (4) είξτε ότι η παραγοντοποίηση αριθµών από το σύνολο H ως γινόµενο πρώτων του Hilbert δεν είναι µοναδική, γράφοντας τον αριθµό 693 H µε δύο διαφορετικούς τρόπους ως γινόµενα πρώτων του HHilbert.

33 33 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 3 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 13 Μαρτίου 2013 Ασκηση 140. έτσι ώστε : (1) Να δείξετε ότι ( 112, 96, 24 ) = 8 και ακολούθως να ϐρεθούν ακέραιοι x, y και z 8 = 112x + 96y + 24z (2) Να υπολογίσετε τον Μέγιστο Κοινό ιαιρέτη d = (1092, 1155, 2002) και στη συνέχεια να ϐρείτε ακέραιους x, y και z έτσι ώστε : d = 1092x y z Ασκηση 141. Εστω a 1,..., a n ακέραιοι όχι όλοι µηδέν και b ένας ακέραιος. είξτε ότι ο b διαιρεί τον a i για κάθε i = 1,..., n αν και µόνο αν ο b διαιρεί τον Μέγιστο Κοινό ιαιρέτη των a i. Επίσης δείξτε ότι ο b είναι κοινό πολλαπλάσιο των a i, αν και µόνο αν ο b διαιρείται από το Ελάχιστο Κοινό Πολλαπλάσιο των a i. Ασκηση 142. Για κάθε ϕυσικό αριθµό m να δείξετε ότι : ( 2 m + 3 m, 2 m m+1) = 1 Ασκηση 143. Εστω {a n } n 0 η ακολουθία ακεραίων αριθµών η οποία ορίζεται µέσω της αναδροµικής σχέσης : a 0 = 2 & a n+1 = a 2 n a n + 1, n 0 Να δείξετε ότι : ( an, a m ) = 1, n m Με τη ϐοήθεια της παραπάνω σχέσης να δείξετε ότι υπάρχουν άπειροι πρώτοι αριθµοί. Ασκηση 144. (1) είξτε ότι : (a + kb, a) = (a, b).

34 34 (2) είξτε ότι : (x, b) = 1 = (ax + by, b) = (a, b). (3) είξτε ότι : (y, a) = 1 = (a, ax + by) = (a, b). (4) Εστω x, y Z και έστω ( ) a1 b M = 1 M a 2 b 2 (Z) 2 ένας 2 2 πίνακας µε στοιχεία ακεραίους αριθµούς. Αν Det(M) = ±1, να δείξετε ότι : ( a1 x + b 1 y, a 2 x + b 2 y ) = (x, y) Ασκηση 145. Εστω a, b N, και υποθέτουµε ότι : (a, b) = 1. Να δείξετε ότι : ( (1) a 2 + b 2, a + b ) = 1 ή 2. ( (2) a + b, a 2 ab + b 2) = 1 ή 3. ( (3) a 3 + b 3, a 2 + b 2) (a b). Μπορείτε να προσδιορίσετε, στις παραπάνω περιπτώσεις (1), (2), πότε ακριβώς ο µέγιστος κοινός διαιρέτης έχει την τιµή 1, 2, ή 3; Ασκηση 146. Εστω k ένας ακέραιος. (1) Να δείξετε ότι οι αριθµοί είναι σχετικά πρώτοι µεταξύ τους. (2) Αν k > 0, να δείξετε ότι οι αριθµοί είναι σχετικά πρώτοι µεταξύ τους. 8k + 3, 5k + 2 3k + 2, 5k + 3 Ασκηση 147. Εστω n ένας ϕυσικός αριθµός και έστω ότι i και j είναι ακέραιοι αριθµοί. Να δείξετε ότι : 1 i < j n = ( n! i + 1, n! j + 1 ) = 1 Ασκηση 148. Αν a, b είναι δύο µη µηδενικοί ακέραιοι, δείξτε ότι (a 2, ab, b 2 ) = (a, b) 2 & [a 2, ab, b 2 ] = [a, b] 2 Ασκηση 149. Αν a, b, c είναι ϕυσικοί αριθµοί, να δείξετε ότι : ( [a, b], c ) = [(a, c), (b, c)] & [(a, b), c] = ( [a, c], [b, c] ) Ασκηση 150. Αν a, b, c είναι ϕυσικοί αριθµοί, να δείξετε ότι : ( [a, b], [a, c], [b, c] ) = [(a, b), (a, c), (b, c)] Ασκηση 151. Εστω a, n, m N, όπου a 2 και n m. Να δείξετε ότι :

35 (1) m n = (a n 1, a m 1) = a m 1. (2) n = mq + r, 1 r < m = (a n 1, a m 1) = (a r 1, a m 1). (3) (a n 1, a m 1) = a (n,m) 1. 35

36 36 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 4 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013 Ασκηση 152. Βρείτε όλες τις ακέραιες λύσεις ή αποδείξτε ότι δεν υπάρχουν ακέραιες λύσεις, για τις ακόλουθες διοφαντικές εξισώσεις 1. 33x + 77y = x + 77y = x y = 1 Ασκηση 153. είξτε ότι η διοφαντική εξίσωση έχει µια ϑετική λύση. 101x + 37y = 3819 Ασκηση 154. Αν (a, b) = 1 και οι ακέραιοι a, b είναι ετερόσηµοι, να δείξετε ότι η διοφαντική εξίσωση έχει άπειρες ϑετικές λύσεις, για κάθε ακέραιο c. ax + by = c Ασκηση 155. Αν a, b, c N και a + b > c, να δείξετε ότι η διοφαντική εξίσωση δεν έχει ϑετικές λύσεις. ax + by = c Ασκηση 156. Να ϐρεθούν, αν υπάρχουν, όλες οι ϑετικές λύσεις για τις ακόλουθες διοφαντικές εξισώσεις 1. 3x + 4y = x + 47y = x + 501y = 1

37 37 Ασκηση 157. Ενας ιδιοκτήτης ϐιβλιοπωλείου παραγγέλνει µολύβια και ξύστρες και το συνολικό ποσό της παραγγελίας του είναι Αν το κάθε µολύβι του κοστίζει 25 λεπτά και η κάθε ξύστρα του κοστίζει 18 λεπτά, να ϐρεθεί πόσα µολύβια και πόσες ξύστρες παρήγγειλε. Ασκηση 158. Να ϐρεθούν όλες οι ακέραιες λύσεις της διοφαντικής εξίσωσης : 1 x + 1 y = 1 14 Ασκηση 159. Για κάθε m N 0 = N {0}, ϑεωρούµε την αριθµητική συνάρτηση σ m : N C, σ m (n) = d n d m Να δείξετε ότι η σ m είναι πολλαπλασιαστική, και ακολούθως να δείξετε ότι αν n = p a 1 1 pa k k πρωτογενής ανάλυση του n, τότε : k p m(a i+1) i 1 σ m (n) = p m i 1 i=1 είναι η Ασκηση 160. Θεωρούµε τις αριθµητικές συναρτήσεις γ, τ : N C όπου γ(n) είναι το γινόµενο των ϕυσικών διαιρετών του n και τ(n) είναι το πλήθος των ϕυσικών διαιρετών του n. Να δείξετε ότι : γ(n) = n τ(n) 2 Αν n > 1 είναι ένας ϕυσικός αριθµός, τότε να δείξετε ότι τα ακόλουθα είναι ισοδύναµα : (1) γ(n) = n 2. (2) Είτε (α) n = p 3, όπου p: πρώτος, ή (β) n = pq, όπου p, q είναι διακεκριµµένοι πρώτοι. Ασκηση 161. Θεωρούµε την αριθµητική συνάρτηση τ : N C, όπου τ(n) είναι το πλήθος των ϕυσικών διαιρετών του n. Να δείξετε ότι τα ακόλουθα είναι ισοδύναµα : (1) Ο αριθµός τ(n) είναι περιττός. (2) Ο αριθµός n είναι τέλειο τετράγωνο. Ασκηση 162. Θεωρούµε την αριθµητική συνάρτηση σ : N C, όπου σ(n) είναι το άθροισµα των ϕυσικών διαιρετών του n. Να δείξετε ότι τα ακόλουθα είναι ισοδύναµα : (1) Ο αριθµός σ(n) είναι περιττός. (2) Ο αριθµός n είναι : είτε (α) τέλειο τετράγωνο, ή (β) διπλάσιο τέλειου τετραγώνου. Ασκηση 163. Υποθέτουµε ότι f, g : N C είναι πολλαπλασιαστικές αριθµητικές συναρτήσεις.

38 38 (1) Να δείξετε ότι το συνηθισµένο γινόµενο συναρτήσεων f g : N C, (f g)(n) = f(n) g(n) είναι επίσης πολλαπλασιαστική συνάρτηση. (2) Αν g(n) 0, n N, τότε το συνηθισµένο πηλίκο συναρτήσεων f/g : N C, είναι επίσης πολλαπλασιαστική συνάρτηση. (f/g)(n) = f(n) g(n)

39 39 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 5 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 10 Απριλίου 2013 Ασκηση 164. Για n N, ένας µιγαδικός αριθµός z C λέγεται πρωταρχική n-ϱίζα της µονάδος αν : z n = 1 και z m 1 για 1 m < n είξτε ότι µ(n) είναι το άθροισµα των πρωταρχικών µιγαδικών n-ϱιζών της µονάδος. Ασκηση 165. Να δείξετε ότι : σ(d) = d n d n n d τ(d), d n n d σ(d) = dτ(d), d n όπου n = p a 1 1 par r είναι η πρωτογενής ανάλυση του n > 1. Ασκηση 166. Να δείξετε ότι : d n µ 2 (d) τ(d) = 3r 2 r και d n µ 2 (d) r σ(d) = p i + 2 p i + 1 i=1 όπου n = p a 1 1 par r είναι η πρωτογενής ανάλυση του n > 1. Ασκηση 167. Να δείξετε ότι : d n µ 2 (d) φ(d) = n φ(n)

40 40 Ασκηση 168. Να δείξετε ότι : τ((1, 1)) τ((1, 2)) τ((1, n)) τ((2, 1)) τ((2, 2) τ((2, n)) τ((n, 1)) τ((n, 2)) τ((n, n)) = 1 Ασκηση 169. Να δείξετε ότι : σ((1, 1)) σ((1, 2)) σ((1, n)) σ((2, 1)) σ((2, 2) σ((2, n)) σ((n, 1)) σ((n, 2)) σ((n, n)) = n! Ασκηση 170. Να δείξετε ότι : µ((1, 1)) µ((1, 2)) µ((1, n)) µ((2, 1)) µ((2, 2) µ((2, n)) = 0, n 8 µ((n, 1)) µ((n, 2)) µ((n, n)) και η ορίζουσα είναι ίση µε 1, 2, 4, 4, 8, 32, 64 όταν n = 1, 2, 3, 4, 5, 6 και 7 αντίστοιχα. Ασκηση 171. Αν a R, να δείξετε ότι : (1, 1) a (1, 2) a (1, n) a (2, 1) a (2, 2) a (2, n) a (n, 1) a (n, 2) a (n, n) a n = (n!) a (1 1 p a ) j=1 p j Ασκηση 172. Να ϐρεθεί ο µικρότερος ϑετικός ακέραιος n έτσι ώστε : φ(n) n < 1 4 Ασκηση 173. Υπενθυµίζουµε ότι δύο διαδοχικοί περιττοί αριθµοί p και p + 2 οι οποίοι είναι πρώτοι, καλούνται δίδυµοι πρώτοι. Αν οι αριθµοί n και n + 2 είναι δίδυµοι πρώτοι, να δείξετε ότι : (1) σ(n) = σ(n) + 2. (2) φ(n + 2) = φ(n) + 2. Ασκηση 174. Υπενθυµίζουµε ότι δύο ϕυσικοί αριθµοί n και m καλούνται ϕίλιοι, αν : σ(n) = n + m = σ(m)

41 41 Αν οι αριθµοί n και m είναι ϕίλιοι, να δείξετε ότι : ( 1 ) 1 ( 1 ) 1 + = 1 d d d n d m

42 42 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 6 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Σάββατο 20 Απριλίου 2013 Ασκηση 175. είξτε ότι για κάθε ϕυσικό n ισχύουν τα εξής : (1) 2 2n 1 (mod 3) (2) 2 3n 1 (mod 7) (3) 2 4n 1 (mod 15) Ασκηση 176. είξτε ότι για κάθε περιττό ακέραιο αριθµό a ισχύει ότι : a 2n 1 (mod 2 n+2 ) Ασκηση 177. (1) είξτε ότι : (mod 11 2 ), και n 2 1 (mod 24), αν n είναι περιττός και 3 n. (2) Να ϐρεθούν τα υπόλοιπα των διαιρέσων : 18! 437 & 40! 1763 & Ασκηση 178. είξτε ότι : (1) (a, 35) = 1 = 35 a (2) (a, 42) = 1 = 168 a 6 1. Ασκηση 179. Εστω p ένας περιττός πρώτος, και k N έτισς ώστε : 1 k p 1. είξτε ότι : ( ) p 1 ( 1) k (mod p) k

43 43 Ασκηση 180. Εστω n, m δύο ϕυσικοί αριθµοί. είξτε ότι : (m + n 1)! ( 1) n n!(m 1)! (mod(n + m)) Ασκηση 181. Εστω p ένας περιττός πρώτος. είξτε ότι ( ( p 1 2 )! ) 2 = { 1 mod p, αν p 1 (mod 4) 1 mod p, αν p 3 (mod 4) Ασκηση 182. Εστω p ένας περιττός πρώτος. είξτε ότι (p 1)! p 1 ( mod( (p 1)) ) Ασκηση 183. Αν p, q δύο πρώτοι, όπου p q, δείξτε ότι : a p a (mod q) & a q a (mod p) = a pq a (mod pq) Ασκηση 184. Εστω p ένας περιττός πρώτος αριθµός. είξτε ότι : (1) 1 p p (p 1) p 1 ( 1) (mod p) (2) 1 p + 2 p + + (p 1) p 0 (mod p) Ασκηση 185. Εστω p, q δύο πρώτοι, όπου p q. είξτε ότι : pq (a p+q a p+1 a q+1 + a 2 ) & pq (a pq a p a q + a) Ασκηση 186. Εστω p, q δύο πρώτοι, όπου p q. Αν a είναι ακέραιος και (a, pq) = 1, δείξτε ότι : a φ(pq) 2 1 (mod pq) Ασκηση 187. Εστω a, n δύο ακέραιοι, όπου n 1, έτσι ώστε : (a, n) = 1 = (a 1, n). είξτε ότι : 1 + a + a a φ(n) 1 0 (mod n) Ασκηση 188. Αν p είναι ένας πρώτος αριθµός, και a Z, δείξτε ότι : p a p + (p 1)!a & p (p 1)!a p + a Ασκηση 189. Αν p είναι ένας περιττός πρώτος αριθµός, δείξτε ότι : (p 2) 2 ( 1) p+1 2 (mod p) & (p 1) 2 ( 1) p+1 2 (mod p)

44 44 Ασκηση 190. Αν p είναι πρώτος, δείξτε ότι : ( ) 2p 2 (mod p) p Ασκηση 191. Αν n 2 είναι ένας ϑετικός ακέραιος, δείξτε ότι : n 2 n 1

45 45 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 7 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 15 Μαΐου 2013 Ασκηση 192. Εστω n > 1 ένας ϕυσικός, και a, b δύο ακέραιοι πρώτοι προς τον n έτσιο ώστε : (ord n (a), ord n (b)) = 1. είξτε ότι : ord n (ab) = ord n (a) ord n (b) Αν (ord n (a), ord n (b)) 1, δείξτε ότι : [ord n (a), ord n (b)] (ord n (a), ord n (b)) ord n(ab) [ord n (a), ord n (b)] Ασκηση 193. Εστω m > 1 ένας ϕυσικός και a Z ένας ακέραιος ο οποίος είναι πρώτος προς τον m, έτσι ώστε ord m (a) = m 1. είξτε ότι ο m είναι πρώτος. Ασκηση 194. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z, ή αποδείξτε ότι δεν υπάρχουν ακέραιες λύσεις, για τις ισοτιµίες : (1) 5x 2(mod 8) (2) 13x 6(mod 26), (3) 3x 9(mod 30) Ασκηση 195. Να ϐρεθούν όλες οι λυσεις των παρακάτω ισοτιµιών : (1) 15 x 9 (mod 25) (2) 128 x 833 (mod 1001). (3) 987 x 610 (mod 1597) Ασκηση 196. Να ϐρεθούν όλες οι λύσεις της ισοτιµίας : x (mod )

46 46 Ασκηση 197. Για ποιές τιµές του c, όπου 0 c 30, έχει λύσεις η ισοτιµία 12 x c (mod 30); Οταν υπάρχουν λύσεις, πόσες ανισότιµες λύσεις υπάρχουν ; Ασκηση 198. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z για το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών { x 2 (mod 8) (Σ) x 4 (mod 11) Ασκηση 199. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z για το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών x 2 (mod 11) x 3 (mod 12) (Σ) x 4 (mod 13) x 5 (mod 17) x 6 (mod 19) Ασκηση 200. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z για το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών x 1 (mod 2) (Σ) x 2 (mod 3) x 3 (mod 5) Ασκηση 201. Βρείτε όλες τις λύσεις στο Z για το σύστηµα γραµµικών ισοτιµιών 3x 1 (mod 2) (Σ) x 2 (mod 3) x 3 (mod 5) Ασκηση 202. Τι µέρα της εβδοµάδας ήταν οι ακόλουθες ηµεροµηνίες ; (1) 25 Μαρτίου (2) 21 Φεβρουαρίου (3) 28 Οκτωβρίου (4) 17 Νοεµβρίου Ασκηση 203. Να δείξετε ότι (mod 100) Ασκηση 204. Αν k = 0, 1, 2, 3,, να δείξετε ότι k Ασκηση 205. Αν n N, να δείξετε ότι 7 3 2n n+2

47 47 Ασκηση 206. Αν p είναι ένας περιττός πρώτος και n N έτσι ώστε 2 n 1 (mod p), να δείξετε ότι 1 n + 2 n + + (p 1) n 0 (mod p)

48 48 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις - Φυλλαδιο 8 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 22 Μαΐου 2013 Ασκηση 207. Εστω F n = 2 2n + 1 ο n-οστός πρώτος του Fermat. είξτε ότι ord Fn (2) 2 n+1 Επιπλέον δείξτε ότι ο αριθµός 2 δεν είναι πρωταρχική ϱίζα mod F n. Ασκηση 208. Βρείτε αρχικές ϱίζες mod n για n = 18 και n = 27. Ασκηση 209. Βρείτε όλες τις πρωταρχικές ϱίζες mod 98. Ασκηση 210. είξτε ότι δεν υπάρχουν πρωταρχικές ϱίζες mod 105. Ασκηση 211. είξτε ότι το 5 είναι αρχική ϱίζα mod 23. Μετά, λύστε την ισοτιµία x 6 4 mod 23. Ασκηση 212. Γνωρίζοντας ότι το 6 είναι µια πρωταρχική ϱίζα mod 41, να ϐρείτε όλες τις λύσεις της ισοτιµίας : x (mod 31) Ασκηση 213. Εστω p ένας περιττός πρώτος και r µια πρωταρχική ϱίζα mod p, όπου (r, p) = 1. είξτε ότι r p 1 q 1 (mod p) για κάθε πρώτο διαιρέτη q του p 1.

49 49 Ασκηση 214. Εστω ότι g µια πρωταρχική ϱίζα mod n, και εποµένως U(Z n ) = { 1, g, g 2,, g φ(n) 1} Αν a U(Z n ), δηλαδή (a, n) = 1, τότε a g k (mod n), για έναν µοναδικό µη-αρνητικό ακέραιο k έτσι ώστε : 0 k φ(n) 1, ο οποίος καλείται δείκτης του a ως προς ϐάση g, και συµβολίζεται µε ind g (a), δηλαδή : ind g (a) = k a g k (mod n) είξτε ότι αν a, b Z, είναι τέτοιοι ώστε (a, n) = 1 = (b, n), τότε : a b (mod n) ind g (a) = ind g (b) Ασκηση 215. Εστω ότι g είναι µια πρωταρχική ϱίζα mod n. είξτε ότι : (1) ind g (ab) = ind g (a) + ind g (b) (mod φ(n)). (2) ind g (1) = 0 και ind g (g) = 1. Ασκηση 216. είξτε ότι το 3 είναι µια πρωταρχική ϱίζα mod 31. Ακολούθως να ϐρείτε όλες τις λύσεις της ισοτιµίας : 36 5x 1 (mod 41) Ασκηση 217. Αφού δείξετε ότι το 2 είναι µια πρωταρχική ϱίζα mod 13, να ϐρεθούν οι δείκτες ind 2 (a) ως προς ϐάση 2 των στοιχείων του συνόλου U(Z 13 ). Ποιός είναι ο δείκτης ind 2 (2013);

50 50 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Προτεινοµενες Ασκησεις Επαναληψης ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 22 Μαΐου 2013 Ασκηση 218. Να ϐρεθούν : (α) όλες οι λύσεις, και (β) όλες οι ϑετικές λύσεις, των γραµµικών ιοφαντικών εξίσώσεων : (1) 7x + 11y = 13. (2) 143x + 308y = 191. Ασκηση 219. Να ϐρεθούν τα υπόλοιπα των διαιρέσεων : & & Ασκηση 220. Αν (a, 42) = 1, δείξτε ότι : 168 a 6 1. Ασκηση 221. είξτε ότι για κάθε περιττό ϕυσικό αριθµό n ισχύει Ισχύει το αντίστροφο; φ(n) = φ(2n) Ασκηση 222. Αν n > 1 είναι ένας ϑετικός ακέραιος µε πρωτογενή ανάλυση n = p a 1 1 par r, τότε : d n µ 2 (d) r σ(d) = p i + 2 p i + 1 i=1 Ασκηση 223. Βρείτε δύο αριθµούς µεγαλύτερους από το 100 οι οποίοι έχουν ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο 7056 και το γινόµενο των οποίων είναι

51 51 Ασκηση 224. Να ϐρεθεί το υπόλοιπο της διαίρεσης του αριθµού k k=1 µε τον αριθµό 100. Ασκηση 225. Να δείξετε ότι, n N: 5 3 3n n+4 Ασκηση 226. Να λυθούν τα συστήµατα γραµµικών ισοτιµιών x 6 (mod 20) (Σ) x 7 (mod 21) x 8 (mod 35) και (Σ ) x 0 (mod 7) x 0 (mod 22) x 0 (mod 8) x 0 (mod 77) Ασκηση 227. Βρείτε όλους τους ακεραίους x, y για τους οποίους ισχύει : x(y 1) = y + 1 Ασκηση 228. Πόσοι ακέραιοι µικρότεροι του 72 και µεγαλύτεροι του 35 είναι πρώτοι µε τον αριθµό 36 ; Με τον 23;

52 52 Μέρος 3. Επίλυση Επιλεγµένων Ασκήσεων ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Λυσεις Ασκησεων - Φυλλαδιο 1 ιδασκοντες: Α. Μπεληγιάννης - Σ. Παπαδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2013 Λυµένη Ασκηση 1. είξτε ότι : n N : n! n n Λύση. Θα χρησιµοποιήσουµε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής. Ορίζουµε P (n) να είναι η Πρόταση n! n n Θα δείξουµε οτι η P (1) ισχύει και ότι, υποθέτοντας n 1 και P (n) ισχύει ότι η P (n + 1) ισχύει. Για n = 1 έχουµε ότι η P (1) είναι 1 1 που ισχύει. Υποθέτουµε ότι n 1 και η P (n) ισχύει, δηλαδή n! n n. Θα δείξουµε ότι η P (n + 1) ισχύει, δηλαδή ότι (n + 1)! (n + 1) (n+1). Πράγµατι, έχουµε µε χρήση στην πρώτη ανισότητα της επαγωγικής υπόθεσης P (n): (n + 1)! = (n + 1)(n!) (n + 1)n n (n + 1)(n + 1) n = (n + 1) n+1 Συνεπώς η P (n + 1) ισχύει. Εποµένως σύµφωνα µε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής αυτό που ϑέλουµε να δείξουµε ισχύει για κάθε n N. Λυµένη Ασκηση 2. είξτε ότι για κάθε n N ισχύουν τα ακόλουθα : (2n 1) = n 2 και (3n 2) = Λύση. 1. Θα δείξουµε την Ϲητούµενη σχέση µε χρήση Αρχής Μαθηµατικής Επαγωγής. n(3n 1) (2n 1) = n 2, n 1 ( )

53 53 Για n = 1 έχουµε 1 = 1 2 και για n = 2, έχουµε = 4 = 2 2. Εποµένως η Ϲητούµενη σχέση ( ) αληθεύει, όταν n = 1, 2. Επαγωγικη Υποθεση: Υποθέτουµε ότι για n > 2 ισχύει : (2n 1) = n 2 Για την περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 πρώτων περιττών αριθµών, ϑα έχουµε, µε χρήση της Επαγωγικής Υπόθεσης : (2n 1) + 2n + 1 = n 2 + 2n + 1 = (n + 1) 2 Εποµένως η Ϲητούµενη σχέση ( ) ισχύει και στην περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 περιττών αριθµών. Εποµένως σύµφωνα µε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής η σχέση ( ) ισχύει για κάθε n N. 2. Θα δείξουµε την Ϲητούµενη σχέση (3n 2) = µε χρήση Αρχής Μαθηµατικής Επαγωγής. n(3n 1), n 1 ( ) 2 Για n = 1 έχουµε 1 = 1 (3 1 1) 2 και για n = 2, έχουµε = 5 = 2 (3 2 1) 2. Εποµένως η Ϲητούµενη σχέση ( ) αληθεύει, όταν n = 1, 2. Επαγωγικη Υποθεση: Υποθέτουµε ότι για n > 2 ισχύει : n(3n 1) (3n 2) = 2 Για την περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 όρων, ϑα έχουµε, µε χρήση της Επαγωγικής Υπόθεσης : (3n 2) + (3(n + 1) 2) = (3n 2) + (3n + 1) = n (3n 1) + 3n (πράξεις). = 3n(n + 1) + 2(n + 1) 2 (3n + 2)(n + 1) = 2 = (n + 1)( 3(n + 1) 1 ) Εποµένως η σχέση ( ) ισχύει και στην περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 όρων. Σύµφωνα µε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής η σχέση ( ) ισχύει για κάθε n N. 2

54 54 Λυµένη Ασκηση 3. Να δείξετε ότι υπάρχει ϕυσικός αριθµός N N έτσι ώστε : n N : 2 n > n 3 Λύση. Πρώτα δοκιµάζουµε µικρές ϕυσικές τιµές του n σε αναζήτηση υποψήφιου N. Για n = 1 η ανισότητα 2 n > n 3 ισχύει, όχι όµως και για n = 2 γιατί 2 2 = 4 < 2 3. Με δοκιµές παρτηρούµε ότι η ανισότητα δεν ισχύει και για n = 2, 3,..., 9, ενώ ισχύει για n = 10, αφού 2 10 = 1024 > 1000 = Ορίζουµε P (n) την Πρόταση 2 n > n 3 και ϑέτουµε N = 10. Θα δείξουµε ότι η P (n) ισχύει για κάθε n N µε χρήση της Αρχής Μαθηµατικής Επαγωγής. Εποµένως πρέπει να δείξουµε οτι η P (10) ισχύει και ότι, υποθέτοντας n 10 και P (n) ισχύει ότι η P (n + 1) ισχύει. Για n = 10 είδαµε ότι η P (10) ισχύει. Υποθέτουµε ότι n 10 και η P (n) ισχύει, δηλαδή 2 n > n 3. Θα δείξουµε ότι η P (n + 1) ισχύει, δηλαδή ότι 2 n+1 > (n + 1) 3. Εχουµε µε χρήση της επαγωγικής υπόθεσης P (n): 2 n+1 = 2 2 n > 2n 3 Εποµένως αρκεί να δείξουµε οτι για n 10 έχουµε 2n 3 (n + 1) 3. Εχουµε 2n 3 (n + 1) 3 = ( 3 2n) 3 (n + 1) 3 = ( 3 2n (n + 1))( n n(n + 1) + (n + 1) 2 ) το οποίο είναι µη αρνητικό όταν 3 2n (n + 1) 0, δηλαδή όταν n 3 1. Αφού = < 2, έχουµε > 1.2, άρα 3 < = 5. Εποµένως για n 5, άρα και για n 10, ισχύει 2n 3 (n + 1) 3. Ετσι δείξαµε ότι η P (n + 1) ισχύει. Εποµένως σύµφωνα µε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής η ανισότητα 2 n > n 3 ισχύει για κάθε n 10. Σχόλιο. Η ανισότητα 2n 3 > (n + 1) 3 για n 5 µπορεί να δειχτεί και ως εξής. Εστω f : R R η συνάρτηση µε f(x) = 2x 3 (x + 1) 3. Εχουµε f (x) = 3x 2 6x 3 = 3(x 2 2x 1) = 3(x 2 2x + 1 2) = 3((x 1) 2 2) Εποµένως f (x) > 0 για x > 3. Αρα η f είναι γνησίως αύξουσα στο (3, + ). Επιπλέον f(5) = 34 > 0, άρα για κάθε x R µε x 5 έχουµε f(x) > f(5) > 0. Λυµένη Ασκηση 4. Να δείξετε ότι : n ( n(n + 1) k 3 = n 3 = 2 k=1 n k k! = 1 1! + 2 2! + + n n! = (n + 1)! 1 k=1 ) 2

55 55 Λύση. 1. Θα δείξουµε την Ϲητούµενη σχέση ( n(n + 1) ) 2, n 3 = 2 n 1 ( ) µε χρήση Αρχής Μαθηµατικής Επαγωγής. Για n = 1 έχουµε ( 1(1 + 1) 1 3 = 1 = 1 2 = 2 Εποµένως η Ϲητούµενη σχέση ( ) αληθεύει, όταν n = 1. Επαγωγικη Υποθεση: Υποθέτουµε ότι για n 2 ισχύει : ( n(n + 1) n 3 = 2 Για την περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 όρων, ϑα έχουµε, µε χρήση της Επαγωγικής Υπόθεσης : ) 2 ) 2 (1) n 3 + (n + 1) 3 = ( n(n + 1) ) 2 + (n + 1) 3 2 = (n + 1) 2 n2 + (n + 1)3 4 = (n + 1) 2( n 2 ) 4 + n + 1 = (n + 1) 2 n2 + 4n (n + 2)2 = (n + 1) 4 ( (n + 1)(n + 2) = 2 Εποµένως η Ϲητούµενη σχέση ( ) ισχύει και στην περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 όρων. Εποµένως σύµφωνα µε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής η σχέση ( ) ισχύει για κάθε n N. 2. Θα δείξουµε την Ϲητούµενη σχέση µε χρήση Αρχής Μαθηµατικής Επαγωγής. 1 1! + 2 2! + + n n! = (n + 1)! 1, n 1 ( ) Για n = 1 έχουµε 1 1! = 1 = 2 1 = (1 + 1)! 1. Εποµένως η Ϲητούµενη σχέση ( ) αληθεύει, όταν n = 1. Επαγωγικη Υποθεση: Υποθέτουµε ότι για n > 2 ισχύει : 1 1! + 2 2! + + n n! = (n + 1)! 1 Για την περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 όρων, ϑα έχουµε, µε χρήση της Επαγωγικής Υπόθεσης : ) 2

56 56 1 1! + 2 2! + + n n! + (n + 1) (n + 1)! = (n + 1)! 1 + (n + 1) (n + 1)! = (n + 1)! 1 + n (n + 1)! + (n + 1)! = (1 + n + 1)(n + 1)! 1 = (n + 2)(n + 1)! 1 = (n + 2)! 1 Εποµένως η σχέση ( ) ισχύει και στην περίπτωση του αθροίσµατος των n + 1 όρων. Σύµφωνα µε την Αρχή Μαθηµατικής Επαγωγής η σχέση ( ) ισχύει για κάθε n N. Σχόλιο. Από γνωστό παράδειγµα, την παραπάνω Ασκηση 4. καθώς και την Ασκηση 3. του Φυλλαδίου 1. των Προτεινοµένων Ασκήσεων προς Λύση, έχουµε ότι : n 1 n(n + 1) = n 2 n(n + 1)(2n + 1) ( n(n + 1) = & n 3 = 6 2 Γενικότερα, για κάθε d 1, υπάρχει ανάλογος τύπος για το άθροισµα : 1 d + 2 d + + n d Αποδεικνύεται 2, µε διάφορους µη-τετριµµένους τρόπους οι οποίοι ξεφεύγουν από τα πλαίσια του µαθήµατος (για παράδειγµα µε χρήση Απειροστικού Λογισµού), ότι : 1 d + 2 d + + n d = 1 d ( ) d + 1 B j (n + 1) d+1 j d + 1 j j=0 όπου B j είναι ο j-οστός αριθµός του Bernoulli. Οι αριθµοί του Bernoulli, B m, m 0, ορίζονται µοναδικά από τις αναδροµικές σχέσεις B m = 1 m 1 ( ) m + 1 B k, B 0 = 1 m + 1 k k=0 και εµφανίζονται σε πολλές περιπτώσεις και σε πολλούς µαθηµατικούς τύπους, για παράδειγµα στο ανάπτυγµα : x e x 1 = x n B n n! n=0 Οι 16 πρώτοι αριθµοί του Bernoulli είναι οι εξής : B 0 = 1, B 1 = 1 2, B 2 = 1 6, B 3 = 0, B 4 = 1 30, B 5 = 0 ) 2 B 6 = 1 42, B 7 = 0, B 8 = 1 30, B 9 = 0, B 10 = 3 66 B 11 = 0, B 12 = 7 6, B 13 = 0, B 14 = , B 15 = 0 2 Ισως δούµε µια απόδειξη στα πλαίσια των Θεωρητικών Θεµάτων.

Θεωρια Αριθµων. Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος

Θεωρια Αριθµων. Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος Θεωρια Αριθµων Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος Ακαδηµαϊκο Ετος 2013-2014 ιδασκοντες: Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/numbertheory/nt2014/nt2014.html https://sites.google.com/site/maths4edu/home/14

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 8

ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 8 ΘΕΩΡΙΑ ΑΡΙΘΜΩΝ Ασκησεις - Φυλλαδιο 8 ιδασκοντες: Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/numbertheory/nt2014/nt2014.html https://sites.google.com/site/maths4edu/home/14

Διαβάστε περισσότερα

3 o Καλοκαιρινό Μαθηµατικό σχολείο Ε.Μ.Ε. Λεπτοκαρυά Πιερίας 2009

3 o Καλοκαιρινό Μαθηµατικό σχολείο Ε.Μ.Ε. Λεπτοκαρυά Πιερίας 2009 3 o Καλοκαιρινό Μαθηµατικό σχολείο Ε.Μ.Ε. Λεπτοκαρυά Πιερίας 2009 ιαιρετότητα και Ισοτιµίες Β και Γ Λυκείου Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης ags@math.uoc.gr Ιούλιος 2009 1 ιαιρετοτητα και Ισοτιµιες ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 4

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 4 Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 4 ιδασκοντες: Ν Μαρµαρίδης - Α Μπεληγιάννης Βοηθος Ασκησεων: Χ Ψαρουδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://wwwmathuoigr/ abeligia/linearalgebrai/laihtml

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµοθεωρητικοί Αλγόριθµοι και το. To Κρυπτοσύστηµα RSA

Αριθµοθεωρητικοί Αλγόριθµοι και το. To Κρυπτοσύστηµα RSA Αριθµοθεωρητικοί Αλγόριθµοι και το Κρυπτοσύστηµα RSA Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής θέµατα: Υπολογισµός Μέγιστου Κοινού ιαιρέτη Αλγόριθµος του Ευκλείδη Κλάσεις Ισοδυναµίας και Αριθµητική modulo

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 3

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 3 Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου ιδασκοντες: Ν Μαρµαρίδης - Α Μπεληγιάννης Βοηθος Ασκησεων: Χ Ψαρουδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://wwwmathuoigr/ abeligia/linearalgebrai/laihtml

Διαβάστε περισσότερα

4.2 4.3 ΕΥΚΛΕΙ ΕΙΑ ΙΑΙΡΕΣΗ ΙΑΙΡΕΤΟΤΗΤΑ

4.2 4.3 ΕΥΚΛΕΙ ΕΙΑ ΙΑΙΡΕΣΗ ΙΑΙΡΕΤΟΤΗΤΑ 1 4.2 4.3 ΕΥΚΛΕΙ ΕΙΑ ΙΑΙΡΕΣΗ ΙΑΙΡΕΤΟΤΗΤΑ ΘΕΩΡΙΑ 1. Θεώρηµα Αν α, β ακέραιοι µε β 0, τότε υπάρχουν µοναδικοί ακέραιοι κ και υ, έτσι ώστε α = κβ + υ µε 0 υ < β. 2. Τέλεια διαίρεση Αν το υπόλοιπο υ της Ευκλείδειας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών... 37 3.1 Αριθμητικά σύνολα... 37 3.2 Ιδιότητες... 37 3.3 Περισσότερες ιδιότητες...

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Οι ιδιότητες των αριθμών... 37 3.1 Αριθμητικά σύνολα... 37 3.2 Ιδιότητες... 37 3.3 Περισσότερες ιδιότητες... Περιεχόμενα Πρόλογος... 5 Κεφάλαιο Βασικές αριθμητικές πράξεις... 5. Τέσσερις πράξεις... 5. Σύστημα πραγματικών αριθμών... 5. Γραφική αναπαράσταση πραγματικών αριθμών... 6.4 Οι ιδιότητες της πρόσθεσης

Διαβάστε περισσότερα

2 o Καλοκαιρινό σχολείο Μαθηµατικών Νάουσα 2008

2 o Καλοκαιρινό σχολείο Μαθηµατικών Νάουσα 2008 2 o Καλοκαιρινό σχολείο Μαθηµατικών Νάουσα 2008 Μικρό Θεώρηµα του Fermat, η συνάρτηση του Euler και Μαθηµατικοί ιαγωνισµοί Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης ags@math.uoc.gr Αύγουστος 2008 Αλεξανδρος Γ. Συγκελακης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Κεφάλαιο 1. Μαθηματικό Υπόβαθρο 23, 26 Ιανουαρίου 2007 Δρ. Παπαδοπούλου Βίκη 1 1.1. Σύνολα Ορισμός : Σύνολο μια συλλογή από αντικείμενα Στοιχεία: Μέλη συνόλου Τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 7

Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 7 Γραµµικη Αλγεβρα Ι Επιλυση Επιλεγµενων Ασκησεων Φυλλαδιου 7 ιδασκοντες: Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Βοηθος Ασκησεων: Χ. Ψαρουδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://www.math.uoi.gr/ abeligia/linearalgebrai/lai.html

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά. Γ'Γυμνασίου. Μαρίνος Παπαδόπουλος

Μαθηματικά. Γ'Γυμνασίου. Μαρίνος Παπαδόπουλος Μαθηματικά Γ'Γυμνασίου Μαρίνος Παπαδόπουλος ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σας καλωσορίζω στον όµορφο κόσµο των Μαθηµατικών της Γ Γυµνασίου. Τα µαθηµατικά της συγκεκριµένης τάξης αποτελούν ίσως το αποκορύφωµα των

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου

Μαθηματικά Γ Γυμνασίου Α λ γ ε β ρ ι κ έ ς π α ρ α σ τ ά σ ε ι ς 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς (επαναλήψεις συμπληρώσεις) A. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Διδακτικοί στόχοι Θυμάμαι ποιοι αριθμοί λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

(Γραμμικές) Αναδρομικές Σχέσεις

(Γραμμικές) Αναδρομικές Σχέσεις (Γραμμικές) Αναδρομικές Σχέσεις ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αναδρομικές Σχέσεις Αναπαράσταση

Διαβάστε περισσότερα

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Κεφάλαιο Πραγματικοί αριθμοί. Οι πράξεις και οι ιδιότητές τους Κατανόηση εννοιών - Θεωρία. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος και να δικαιολογήσετε την απάντησή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθείς; Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθείς; Δικαιολογήστε την απάντησή σας. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθείς; Δικαιολογήστε την απάντησή σας. 1. Κάθε πολυώνυμο ανάγωγο επί του Z είναι ανάγωγο επί του Q. Σωστό. 2. Κάθε πολυώνυμο ανάγωγο επί του Q είναι ανάγωγο επί

Διαβάστε περισσότερα

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac Σημειώσεις μαθήματος Μ1212 Γραμμική Άλγεβρα ΙΙ Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2014 Κεφάλαιο 1 Διανυσματικοί Χώροι Στο εισαγωγικό μάθημα Γραμμικής Άλγεβρας ξεκινήσαμε μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η εξίσωση του Fermat για τον εκθέτη n=3. Μία στοιχειώδης προσέγγιση

Η εξίσωση του Fermat για τον εκθέτη n=3. Μία στοιχειώδης προσέγγιση Η εξίσωση του Fermat για τον εκθέτη n=3. Μία στοιχειώδης προσέγγιση Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης 6 Απριλίου 2006 Περίληψη Θέµα της εργασίας αυτής, είναι η απόδειξη οτι η εξίσωση x 3 + y 3 = z 3 όπου xyz 0,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Κρυπτογραφία Ι

Εφαρμοσμένη Κρυπτογραφία Ι Εφαρμοσμένη Κρυπτογραφία Ι Κωνσταντίνου Ελισάβετ ekonstantinou@aegean.gr http://www.icsd.aegean.gr/ekonstantinou Ησυνάρτησηφ(.) του Euler Για κάθε ακέραιο n> 0, έστω φ(n) το πλήθος των ακεραίων στο διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 10

Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 10 Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 10 ιδασκοντες: Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html Τετάρτη 16 Ιανουαρίου 2013 Ασκηση

Διαβάστε περισσότερα

II. Συναρτήσεις. math-gr

II. Συναρτήσεις. math-gr II Συναρτήσεις Παντελής Μπουμπούλης, MSc, PhD σελ blogspotcom, bouboulismyschgr ΜΕΡΟΣ 1 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ Α Βασικές Έννοιες Ορισμός: Έστω Α ένα υποσύνολο του συνόλου των πραγματικών αριθμών R Ονομάζουμε πραγματική

Διαβάστε περισσότερα

1. στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι αβελιανή οµάδα, δηλαδή

1. στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι αβελιανή οµάδα, δηλαδή KΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ιατεταγµένα σώµατα-αξίωµα πληρότητας Ένα σύνολο Σ καλείται διατεταγµένο σώµα όταν στο σύνολο Σ έχει ορισθεί η πράξη της πρόσθεσης ως προς την οποία το Σ είναι

Διαβάστε περισσότερα

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Παράδειγµα άµεσης απόδειξης. Μέθοδοι αποδείξεως για προτάσεις της µορφής εάν-τότε. 08 - Αποδείξεις

HY118- ιακριτά Μαθηµατικά. Παράδειγµα άµεσης απόδειξης. Μέθοδοι αποδείξεως για προτάσεις της µορφής εάν-τότε. 08 - Αποδείξεις HY118- ιακριτά Μαθηµατικά Παρασκευή, 06/03/2015 Αντώνης Α. Αργυρός e-mail: argyros@csd.uoc.gr Το υλικό των διαφανειών έχει βασιστεί σε διαφάνειες του Kees van Deemter, από το University of Aberdeen 3/8/2015

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις Θεωρίας Αριθµών. Θ. Θεοχάρη-Αποστολίδη

Σηµειώσεις Θεωρίας Αριθµών. Θ. Θεοχάρη-Αποστολίδη Σηµειώσεις Θεωρίας Αριθµών Θ. Θεοχάρη-Αποστολίδη Ευχαριστώ ιδιαίτερα τη ϕοιτήτριά µου Μαρίνα Παλαιστή για τη µεταφορά του χειρογράφου µου σε κείµενο "tex" Κεφάλαιο 1 Βασικές Ιδιότητες Ισοδυναµιών Η ϑεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ι. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Τοµέας Φυσικών Επιστηµών Σχολή Ναυτικών οκίµων ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ. Ιδιότητες & Εφαρµογές

Κ. Ι. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Τοµέας Φυσικών Επιστηµών Σχολή Ναυτικών οκίµων ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ. Ιδιότητες & Εφαρµογές Κ Ι ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ Τοµέας Φυσικών Επιστηµών Σχολή Ναυτικών οκίµων ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ Ιδιότητες & Εφαρµογές ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2013 ΟΡΙΖΟΥΣΕΣ Έστω 2 2 πίνακας: a b A= c d Όπως γνωρίζουµε, η ορίζουσα του Α είναι ο αριθµός a

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΝΕΧΗ ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

«ΣΥΝΕΧΗ ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ» Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο «ΣΥΝΕΧΗ ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ» ΜΠΙΘΗΜΗΤΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΕΛΛΑ Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ. 3.1 Η έννοια της παραγώγου. y = f(x) f(x 0 ), = f(x 0 + x) f(x 0 )

Κεφάλαιο 3 ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ. 3.1 Η έννοια της παραγώγου. y = f(x) f(x 0 ), = f(x 0 + x) f(x 0 ) Κεφάλαιο 3 ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ 3.1 Η έννοια της παραγώγου Εστω y = f(x) µία συνάρτηση, που συνδέει τις µεταβλητές ποσότητες x και y. Ενα ερώτηµα που µπορεί να προκύψει καθώς µελετούµε τις δύο αυτές ποσοτήτες είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης

1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης 1 Αριθμητική κινητής υποδιαστολής και σφάλματα στρογγύλευσης Στη συγκεκριμένη ενότητα εξετάζουμε θέματα σχετικά με την αριθμητική πεπερασμένης ακρίβειας που χρησιμοποιούν οι σημερινοί υπολογιστές και τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ι (2006-07)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ι (2006-07) ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ι (2006-07) Επιµέλεια Σηµειώσεων : Βασιλειάδης Γεώργιος Καστοριά, εκέµβριος 2006

Διαβάστε περισσότερα

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση:

Θεώρημα Βolzano. Κατηγορία 1 η. 11.1 Δίνεται η συνάρτηση: Κατηγορία η Θεώρημα Βolzano Τρόπος αντιμετώπισης:. Όταν μας ζητούν να εξετάσουμε αν ισχύει το θεώρημα Bolzano για μια συνάρτηση f σε ένα διάστημα [, ] τότε: Εξετάζουμε την συνέχεια της f στο [, ] (αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ...

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ. Σύμφωνα με τα παραπάνω, για μια αριθμητική πρόοδο που έχει πρώτο όρο τον ... ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ Ορισμός : Μία ακολουθία ονομάζεται αριθμητική πρόοδος, όταν ο κάθε όρος της, δημιουργείται από τον προηγούμενο με πρόσθεση του ίδιου πάντοτε αριθμού. Ο σταθερός αριθμός που προστίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 0 Ε_3.ΜλΑ(ε) ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α A.. Α.. Α.3. ΘΕΜΑ Β Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

13 Μονοτονία Ακρότατα συνάρτησης

13 Μονοτονία Ακρότατα συνάρτησης 3 Μονοτονία Ακρότατα συνάρτησης Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Θεώρημα Αν μια συνάρτηση f είναι συνεχής σ ένα διάστημα Δ, τότε: Αν f ( ) > 0για κάθε εσωτερικό του Δ, η f είναι γνησίως αύξουσα στο Δ. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικη Αλγεβρα ΙΙ. Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος

Γραµµικη Αλγεβρα ΙΙ. Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος Γραµµικη Αλγεβρα ΙΙ Εκπαιδευτικο Υλικο Μαθηµατος Ακαδηµαϊκο Ετος 011-01 ιδασκοντες: Ν Μαρµαρίδης - Α Μπεληγιάννης Βοηθος Ασκησεων: Χ Ψαρουδάκης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://wwwmathuoigr/ abeligia/linearalgebrai/laiihtml

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46

Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο... 7. 3. Δειγματικός χώρος Ενδεχόμενα... 42 Εύρεση δειγματικού χώρου... 46 ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο................................................ 7 1. Το Λεξιλόγιο της Λογικής.............................................. 11. Σύνολα..............................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ 1 ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Β ΜΕΡΟΣ (ΑΝΑΛΥΣΗ) ΚΕΦ ο : Όριο Συνέχεια Συνάρτησης Φυλλάδιο Φυλλάδι555 4 ο ο.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ.α) ΕΝΝΟΙΑ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ - ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 3 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 12 Ιανουαρίου 2009

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ 12) ΕΡΓΑΣΙΑ 3 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 12 Ιανουαρίου 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: Ιανουαρίου 009 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: Φεβρουαρίου 009. Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 1: Εισαγωγή- Χαρακτηριστικά Παραδείγματα Αλγορίθμων Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβληµα 2 (15 µονάδες)

Πρόβληµα 2 (15 µονάδες) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ, 2013-2014 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Ε. Μαρκάκης Πρόβληµα 1 (5 µονάδες) 2 η Σειρά Ασκήσεων Προθεσµία Παράδοσης: 19/1/2014 Υπολογίστε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÔÑÉÐÔÕ Ï

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ÔÑÉÐÔÕ Ï ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 3 Ε_3.Μλ3ΘΤ(ε) ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 1 Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα

Κεφάλαιο 9 1 Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα Σελίδα από 58 Κεφάλαιο 9 Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα 9. Ορισμοί... 9. Ιδιότητες... 9. Θεώρημα Cayley-Hamlto...9 9.. Εφαρμογές του Θεωρήματος Cayley-Hamlto... 9.4 Ελάχιστο Πολυώνυμο...40 Ασκήσεις του Κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια

Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Κωνσταντίνος Παπασταματίου Μαθηματικά Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Συνοπτική Θεωρία Μεθοδολογίες Λυμένα Παραδείγματα Επιμέλεια: Μαθηματικός Φροντιστήριο Μ.Ε. «ΑΙΧΜΗ» Κ. Καρτάλη 8 (με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής:

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: p( ) = a + a + a + a + + a, όπου οι συντελεστές α i θα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων

Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Παράρτημα Α Μεταθέσεις και πίνακες μεταθέσεων Το παρόν παράρτημα βασίζεται στις σελίδες 671 8 του βιβλίου: Γ. Χ. Ψαλτάκης, Κβαντικά Συστήματα Πολλών Σωματιδίων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο,

Διαβάστε περισσότερα

sup B, τότε υπάρχουν στοιχεία α A και β B µε α < β.

sup B, τότε υπάρχουν στοιχεία α A και β B µε α < β. ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Εξετάσεις στη Μαθηµατική Ανάλυση Ι Φεβρουαρίου, 3 Θ. (α ) Εστω A, B µη κενά ϕραγµένα σύνολα πραγµατικών αριθµών. είξτε ότι αν inf A

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Πίνακες - Ορίζουσες

Κεφάλαιο 2 Πίνακες - Ορίζουσες Κεφάλαιο Πίνακες - Ορίζουσες Βασικοί ορισμοί και πίνακες Πίνακες Παραδείγματα: Ο πίνακας πωλήσεων ανά τρίμηνο μίας εταιρείας για τρία είδη που εμπορεύεται: ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο 3 ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι Κεφάλαιο Διανυσματικοί Χώροι Διανυσματικοί χώροι - Βασικοί ορισμοί και ιδιότητες Θεωρούμε τρία διαφορετικά σύνολα: Διανυσματικοί Χώροι α) Το σύνολο διανυσμάτων (πινάκων με μία στήλη) με στοιχεία το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΧ1004 Μαθηματικά για Οικονομολόγους

ΛΧ1004 Μαθηματικά για Οικονομολόγους ΛΧ1004 Μαθηματικά για Οικονομολόγους Μάθημα 1 ου Εξαμήνου 2Θ+2Φ(ΑΠ) Ι. Δημοτίκαλης, Επίκουρος Καθηγητής 1 ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ-ΤΜΗΜΑ Λ&Χ: jdim@staff.teicrete.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Ψωμόπουλος Ευάγγελος, Eκδόσεις Zήτη, Γ έκδοση: Μάρτιος 2012, Θεσσαλονίκη

Copyright: Ψωμόπουλος Ευάγγελος, Eκδόσεις Zήτη, Γ έκδοση: Μάρτιος 2012, Θεσσαλονίκη Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-314-2 Copyright: Ψωμόπουλος Ευάγγελος, Eκδόσεις Zήτη, Γ έκδοση: Μάρτιος 2012, Θεσσαλονίκη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων

Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Αριθμητική εύρεση ριζών μη γραμμικών εξισώσεων Με τον όρο μη γραμμικές εξισώσεις εννοούμε εξισώσεις της μορφής: f( ) 0 που προέρχονται από συναρτήσεις f () που είναι μη γραμμικές ως προς. Περιέχουν δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

5.2 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟ ΟΣ

5.2 ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟ ΟΣ 5. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΟ ΟΣ ΘΕΩΡΙΑ. Ορισµός Μια ακολουθία λέγεται αριθµητική πρόοδος, αν και µόνο αν κάθε όρος της προκύπτει από τον προηγούµενο του µε πρόσθεση του ίδιου πάντοτε αριθµού.. Μαθηµατική έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑ 6. Βέλτιστες προσεγγίσεις σε ευκλείδειους χώρους Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε προσεγγίσεις που ελαχιστοποιούν αποστάσεις σε διανυσµατικούς χώρους, µε νόρµα που προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο ο Αλγεβρικές Παραστάσεις ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ Γυμνάσιο Αμυνταίου ΜΑΘΗΜΑ Α. Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΑΣΚΗΣΕΙΣ ) ) Να συμπληρώσετε τα κενά ώστε στην κατακόρυφη στήλη

Διαβάστε περισσότερα

4.6 Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΙΟΦΑΝΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ

4.6 Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΙΟΦΑΝΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ 174 46 Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΙΟΦΑΝΤΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ Εισαγωγή Ένα από τα αρχαιότερα προβλήματα της Θεωρίας Αριθμών είναι η αναζήτηση των ακέραιων αριθμών που ικανοποιούν κάποιες δεδομένες σχέσεις Με σύγχρονη ορολογία

Διαβάστε περισσότερα

QR είναι ˆx τότε x ˆx. 10 ρ. Ποιά είναι η τιµή του ρ και γιατί (σύντοµη εξήγηση). P = [X. 0, X,..., X. (n 1), X. n] a(n + 1 : 1 : 1)

QR είναι ˆx τότε x ˆx. 10 ρ. Ποιά είναι η τιµή του ρ και γιατί (σύντοµη εξήγηση). P = [X. 0, X,..., X. (n 1), X. n] a(n + 1 : 1 : 1) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ I (22 Σεπτεµβρίου) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1ο ΘΕΜΑ 1. Αφού ορίσετε ακριβώς τι σηµαίνει πίσω ευσταθής υπολογισµός, να εξηγήσετε αν ο υ- πολογισµός του εσωτερικού γινοµένου δύο διανυσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μονοτονία - Ακρότατα - 1 1 Αντίστροφη Συνάρτηση

Μονοτονία - Ακρότατα - 1 1 Αντίστροφη Συνάρτηση 4 Μονοτονία - Ακρότατα - Αντίστροφη Συνάρτηση Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Μονοτονία συνάρτησης Μια συνάρτηση f λέγεται: Γνησίως αύξουσα σ' ένα διάστημα Δ του πεδίου ορισμού της, όταν για οποιαδήποτε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 76 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 14 Νοεμβρίου 2015. Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 76 ος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ο ΘΑΛΗΣ 14 Νοεμβρίου 2015. Ενδεικτικές λύσεις Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 06 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 36653-367784 - Fax: 36405 e-mail : info@hms.gr www.hms.gr GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου

Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου Βασικές Γνώσεις Μαθηματικών Α - Β Λυκείου Αριθμοί 1. ΑΡΙΘΜΟΙ Σύνολο Φυσικών αριθμών: Σύνολο Ακέραιων αριθμών: Σύνολο Ρητών αριθμών: ακέραιοι με Άρρητοι αριθμοί: είναι οι μη ρητοί π.χ. Το σύνολο Πραγματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 2 η ΕΚΑ Α

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 2 η ΕΚΑ Α 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 2 η ΕΚΑ Α 11. Έστω η παράσταση Α = [(30 : 6) 2] 2 [(15 5) : 3 + 2 2 6] 3 (2 5 3 3 + 2 1 ) Να υπολογίσετε την τιµή της παράστασης Α Αν Α = 30, i) να αναλύσετε τον αριθµό Α σε γινόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Ασκήσεις και Θέµατα στη Μαθηµατική Ανάλυση Ι

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Ασκήσεις και Θέµατα στη Μαθηµατική Ανάλυση Ι ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Ασκήσεις και Θέµατα στη Μαθηµατική Ανάλυση Ι Γιάννης Σαραντόπουλος Αθήνα 7 Οκτωβρίου 5 Περιεχόµενα Συµβολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Συνέχεια συνάρτησης σε κλειστό διάστημα

Συνέχεια συνάρτησης σε κλειστό διάστημα 8 Συνέχεια συνάρτησης σε κλειστό διάστημα Α ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 Μια συνάρτηση f θα λέμε ότι είναι: i Συνεχής σε ένα ανοιχτό διάστημα (α,β) όταν είναι συνεχής σε κάθε σημείο του διαστήματος (α,β)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η Ημερομηνία Αποστολής στον Φοιτητή: 5 Φεβρουαρίου 008 Ημερομηνία παράδοσης της Εργασίας: 4 Μαρτίου 008

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση Β /θµιας Εκπ/σης Φλώρινας Κέντρο ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Λογάριθµοι ΛΟΓΑΡΙΘΜΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΘΜΟΥΣ

Δ/νση Β /θµιας Εκπ/σης Φλώρινας Κέντρο ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Λογάριθµοι ΛΟΓΑΡΙΘΜΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΘΜΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΘΜΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΛΟΓΑΡΙΘΜΟΥΣ Παραθέτουµε αρχικά τις βασικές ιδιότητες των δυνάµεων µε βάση έ- ναν θετικό πραγµατικό αριθµό και εκθέτη έναν ρητό αριθµό. α x.α y = α x+y (α.β) x = α x.β x α x :α

Διαβάστε περισσότερα

µηδενικό πολυώνυµο; Τι ονοµάζουµε βαθµό του πολυωνύµου; Πότε δύο πολυώνυµα είναι ίσα;

µηδενικό πολυώνυµο; Τι ονοµάζουµε βαθµό του πολυωνύµου; Πότε δύο πολυώνυµα είναι ίσα; ΘΕΩΡΙΑ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ 1. Τι ονοµάζουµε µονώνυµο Μονώνυµο ονοµάζεται κάθε γινόµενο το οποίο αποτελείται από γνωστούς και αγνώστους (µεταβλητές ) πραγµατικούς αριθµούς. Ο γνωστός πραγµατικός αριθµός ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

3 η δεκάδα θεµάτων επανάληψης

3 η δεκάδα θεµάτων επανάληψης η δεκάδα θεµάτων επανάληψης. Έστω η συνάρτηση f() = 80 αν < < 0 αν 0 αν i ) Να υπολογιστεί η τιµή της παράστασης Α = f( ) + f(0) 5f() f + f( ) Αν Μ(, ) και Ν(, 0) να βρείτε την εξίσωση της ευθείας ΜΝ i

Διαβάστε περισσότερα

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο

1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ΘΕΜΑ 1 ο α) Αν χ 1, χ ρίζες της εξίσωσης αχ +βχ+γ=0, 0 να δείξετε ότι S 1 και P 1 Μον. 10 β) Έστω η συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

= k. n! k! (n k)!, k=0

= k. n! k! (n k)!, k=0 ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ Συμπληρωματικές Ασκήσεις Χειμερινό Εξάμηνο 2015 Χρήστος Α Αθανασιάδης Συμβολίζουμε με O το μηδενικό πίνακα καταλλήλων διαστάσεων, με I (ορισμένες φορές, με I n τον n n ταυτοτικό πίνακα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ o A. Να αποδείξετε ότι, αν µία συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη σ ένα σηµείο x, τότε είναι και συνεχής στο σηµείο αυτό. Β. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ

ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ Θα ξεκινήσουµε την παρουσίαση των γραµµικών συστηµάτων µε ένα απλό παράδειγµα από τη Γεωµετρία, το οποίο ϑα µας ϐοηθήσει στην κατανόηση των συστηµάτων αυτών και των συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. ικανοποιούν την ανίσωση 2x 3 < 11; (E) µεταξύ των απαντήσεων Α D δεν υπάρχει

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. ικανοποιούν την ανίσωση 2x 3 < 11; (E) µεταξύ των απαντήσεων Α D δεν υπάρχει ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ. Αν α =β, τότε η τιµή της παράστασης κ= α β +β α είναι: ( ) 4 ( Β )0, ( )4 δίνονται. Α, C, ( D ), (Ε) δεν µπορεί να προσδιοριστεί από τις πληροφορίες που. Πόσα στοιχεία του συνόλου { 5,,0,4,6,7}

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικά θέματα στα Μαθηματικά προσανατολισμού-ψηφιακό σχολείο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Επαναληπτικά θέματα στα Μαθηματικά προσανατολισμού-ψηφιακό σχολείο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο -ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Απο το Ψηφιακό Σχολείο του ΥΠΠΕΘ Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα mathpgr Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282

Συνεχή Κλάσματα. Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 Συνεχή Κλάσματα Εμμανουήλ Καπνόπουλος Α.Μ 282 5 Νοεμβρίου 204 Ορισμός και ιδιότητες: Ορισμός: Έστω a 0, a, a 2,...a n ανεξάρτητες μεταβλητές, n N σχηματίζουν την ακολουθία {[a 0, a,..., a n ] : n N} όπου

Διαβάστε περισσότερα

, 1 0 9 1, 2. A a και το στοιχείο της i γραμμής και j

, 1 0 9 1, 2. A a και το στοιχείο της i γραμμής και j Κεφάλαιο Πίνακες Βασικοί ορισμοί και πίνακες Πίνακες Παραδείγματα: Ο πίνακας πωλήσεων ανά τρίμηνο μίας εταιρείας για τρία είδη που εμπορεύεται: ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο ο Τρίμηνο Είδος Α 56 Είδος

Διαβάστε περισσότερα

O n+2 = O n+1 + N n+1 = α n+1 N n+2 = O n+1. α n+2 = O n+2 + N n+2 = (O n+1 + N n+1 ) + (O n + N n ) = α n+1 + α n

O n+2 = O n+1 + N n+1 = α n+1 N n+2 = O n+1. α n+2 = O n+2 + N n+2 = (O n+1 + N n+1 ) + (O n + N n ) = α n+1 + α n Η ύλη συνοπτικά... Στοιχειώδης συνδυαστική Γεννήτριες συναρτήσεις Σχέσεις αναδρομής Θεωρία Μέτρησης Polyá Αρχή Εγκλεισμού - Αποκλεισμού Σχέσεις Αναδρομής Γραμμικές Σχέσεις Αναδρομής με σταθερούς συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο Z των Ακεραίων : Z = {... 2, 1, 0, 1, 2, 3,... } Να σηµειώσουµε ότι οι φυσικοί αριθµοί είναι και ακέραιοι.

Το σύνολο Z των Ακεραίων : Z = {... 2, 1, 0, 1, 2, 3,... } Να σηµειώσουµε ότι οι φυσικοί αριθµοί είναι και ακέραιοι. 1 E. ΣΥΝΟΛΑ ΘΕΩΡΙΑ 1. Ορισµός του συνόλου Σύνολο λέγεται κάθε συλλογή πραγµατικών ή φανταστικών αντικειµένων, που είναι καλά ορισµένα και διακρίνονται το ένα από το άλλο. Τα παραπάνω αντικείµενα λέγονται

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Το αόριστο ολοκλήρωµα - Βασικά ολοκληρώ-

4.1 Το αόριστο ολοκλήρωµα - Βασικά ολοκληρώ- Κεφάλαιο 4 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΑ 4.1 Το αόριστο ολοκλήρωµα - Βασικά ολοκληρώ- µατα Ορισµός 4.1.1. Αρχική ή παράγουσα συνάρτηση ή αντιπαράγωγος µιας συνάρτησης f(x), x [, b], λέγεται κάθε συνάρτηση F (x) που επαληθεύει

Διαβάστε περισσότερα

16 Ασύμπτωτες. όπως φαίνεται στα παρακάτω σχήματα. 1. Κατακόρυφη ασύμπτωτη. Η ευθεία x = x0

16 Ασύμπτωτες. όπως φαίνεται στα παρακάτω σχήματα. 1. Κατακόρυφη ασύμπτωτη. Η ευθεία x = x0 6 Ασύμπτωτες Α. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Ορίζουμε μια ευθεία ( ε ) ως ασύμπτωτη της γραφικής παράστασης της αν η απόσταση ενός μεταβλητού σημείου Ρ της γραφικής παράστασης από την ευθεία ( ε ) γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 14 1.3 ΜΟΝΟΤΟΝΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ 14 1.3 ΜΟΝΟΤΟΝΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ 4. ΜΟΝΟΤΟΝΕΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ Μονοτονία συνάρτησης Ακρότατα συνάρτησης Θεωρία Σχόλια Μέθοδοι Ασκήσεις ΘΕΩΡΙΑ. Ορισµός Συνάρτηση f λέγεται γνησίως αύξουσα σε διάστηµα, όταν για οποιαδήποτε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ε.1 I. 1. α 2 = 9 α = 3 ψ p: α 2 = 9, q: α = 3 Σύνολο αλήθειας της p: Α = {-3,3}, Σύνολο αλήθειας της q: B = {3} A B 2. α 2 = α α = 1 ψ p: α 2 = α, q: α = 1 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4 ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ α + β + γ = 0 α 0 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΝΟΥΣΑΣ 1. Να λυθούν οι παρακάτω εξισώσεις ως προς ή y: α) - 4 = 0 β) 3 = 4 γ) + - 15 = 0 δ) 5-18 -

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΠΡΑΞΕΙΣ. Ορισµός 2 A. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Έστω E ένα µη κενό σύνολο. Κάθε απεικόνιση f: E x E E λέγεται εσωτερική πράξη επί του E.

Ι. ΠΡΑΞΕΙΣ. Ορισµός 2 A. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Έστω E ένα µη κενό σύνολο. Κάθε απεικόνιση f: E x E E λέγεται εσωτερική πράξη επί του E. Ι. ΠΡΑΞΕΙΣ A. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Ορισµός Έστω E ένα µη κενό σύνολο. Κάθε απεικόνιση f: E x E E λέγεται εσωτερική πράξη επί του E. Παραδείγµατα:. Η ισότητα x y = x y είναι µια πράξη επί του *. 2. Η ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

1.4 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

1.4 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ 1 1. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΘΕΩΡΙΑ 1. Θεώρηµα γνησίως αύξουσας Αν µία συνάρτηση είναι παραγωγίσιµη σ ένα διάστηµα και για κάθε εσωτερικό σηµείο του ισχύει f () > 0 τότε η f είναι γνησίως αύξουσα στο.

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήτριες Συναρτήσεις

Γεννήτριες Συναρτήσεις Γεννήτριες Συναρτήσεις ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αναπαράσταση Ακολουθιών Ακολουθία:

Διαβάστε περισσότερα

4.2. ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ

4.2. ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ 4.. Η ταυτότητα της διαίρεσης A. Όπως στους ακέραιους αριθμούς, έτσι και στα πολυώνυμα ισχύει η ταυτότητα της διαίρεσης. Πιο συγκεκριμένα ισχύει ότι: Για κάθε ζεύγος πολυωνύμων Δ(x) και δ(x), με δ(x) 0

Διαβάστε περισσότερα

Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 4

Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο 4 Αλγεβρικες οµες Ι Ασκησεις - Φυλλαδιο ιδασκοντες: Ν. Μαρµαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html Τρίτη 6 Νοεµβρίου 0 Ασκηση. Θεωρούµε

Διαβάστε περισσότερα

x 2 = x 2 1 + x 2 2. x 2 = u 2 + x 2 3 Χρησιµοποιώντας το συµβολισµό του ανάστροφου, αυτό γράφεται x 2 = x T x. = x T x.

x 2 = x 2 1 + x 2 2. x 2 = u 2 + x 2 3 Χρησιµοποιώντας το συµβολισµό του ανάστροφου, αυτό γράφεται x 2 = x T x. = x T x. Κεφάλαιο 4 Μήκη και ορθές γωνίες Μήκος διανύσµατος Στο επίπεδο, R 2, ϐρίσκουµε το µήκος ενός διανύσµατος x = (x 1, x 2 ) χρησιµοποιώντας το Πυθαγόρειο ϑεώρηµα : x 2 = x 2 1 + x 2 2. Στο χώρο R 3, εφαρµόζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ακρότατα πραγματικών συναρτήσεων

Ακρότατα πραγματικών συναρτήσεων Ακρότατα πραγματικών συναρτήσεων Ορισμός Έστω U R, U και f : U R R συνάρτηση τότε: )Το λέγεται τοπικό ελάχιστο της f αν υπάρχει περιοχή V του ώστε f f για κάθε V U Το λέγεται τοπικό μέγιστο της f αν υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) TEΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 4 Ιουνίου 7 Από τα κάτωθι Θέµατα καλείστε να λύσετε το ο που περιλαµβάνει ερωτήµατα από όλη την ύλη

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 23/04/2015

Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 23/04/2015 Φροντιστήριο #5 Ασκήσεις σε Συναρτήσεις Αρχή του Περιστερώνα 23/04/2015 Άσκηση Φ5.1: (α) Έστω οι συναρτήσεις διάγραμμα. f : A B, : g B C και h: C D που ορίζονται στο παρακάτω Υπολογίστε την συνάρτηση h

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος.

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος. ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Πριν περιγράψουµε πως µπορούµε να µελετήσουµε µια συνάρτηση είναι αναγκαίο να δώσουµε µερικούς ορισµούς. Άρτια και περιττή συνάρτηση Ορισµός : Μια συνάρτηση fµε πεδίο ορισµού Α λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο. Πίνακας διερεύνησης της εξίσωσης Εξίσωση: αx 2 +βx+γ=0 (α 0) (Ε) Έχει ΥΟ ρίζες άνισες που δίνονται από τους τύπους x 1,2 =

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο. Πίνακας διερεύνησης της εξίσωσης Εξίσωση: αx 2 +βx+γ=0 (α 0) (Ε) Έχει ΥΟ ρίζες άνισες που δίνονται από τους τύπους x 1,2 = ΕΞΙΩΕΙ-ΑΝΙΩΕΙ ου ΒΑΘΜΟΥ - 38 - ΚΕΦΑΑΙΟ 4 ΚΕΦΑΑΙΟ 4 ο Εξισώσεις - Ανισώσεις β βαθµού 5.1. Μορφή και διερεύνηση της εξίσωσης β βαθµού Άθροισµα και γινόµενο των ριζών της Κάθε εξίσωση β βαθµού πριν τη λύσουµε,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Προσανατολισμού Γ Λυκείου Κανιστράς Δημήτριος. Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Μια πρώτη επανάληψη Απαντήσεις των ασκήσεων.

Μαθηματικά Προσανατολισμού Γ Λυκείου Κανιστράς Δημήτριος. Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Μια πρώτη επανάληψη Απαντήσεις των ασκήσεων. Άσκηση Μαθηματικά Προσανατολισμού Γ Λυκείου Κανιστράς Δημήτριος Συναρτήσεις Όρια Συνέχεια Μια πρώτη επανάληψη Απαντήσεις των ασκήσεων Μέρος ο i. Δίνεται η γνησίως μονότονη συνάρτηση f : A IR. Να αποδείξετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Οι χώροι. Περιεχόµενα 5.1 Ο Χώρος. 5.3 Ο Χώρος C Βάσεις Το Σύνηθες Εσωτερικό Γινόµενο Ασκήσεις

Κεφάλαιο 5 Οι χώροι. Περιεχόµενα 5.1 Ο Χώρος. 5.3 Ο Χώρος C Βάσεις Το Σύνηθες Εσωτερικό Γινόµενο Ασκήσεις Σελίδα 1 από 6 Κεφάλαιο 5 Οι χώροι R και C Περιεχόµενα 5.1 Ο Χώρος R Πράξεις Βάσεις Επεξεργασµένα Παραδείγµατα Ασκήσεις 5. Το Σύνηθες Εσωτερικό Γινόµενο στο Ορισµοί Ιδιότητες Επεξεργασµένα Παραδείγµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 0 ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΘΟΔΟΙ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βαγγέλης Α Νικολακάκης Μαθηματικός . ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΒΑΣΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΟΜΟΣΗΜΩΝ- ΕΤΕΡΟΣΗΜΩΝ Σε ομόσημους κάνω πρόσθεση και βάζω το κοινό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικα Γ Γυμνασιου

Μαθηματικα Γ Γυμνασιου Μαθηματικα Γ Γυμνασιου Θεωρια και παραδειγματα livemath.eu σελ. απο 9 Περιεχομενα Α ΜΕΡΟΣ: ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 4 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χ 4 ΜΟΝΩΝΥΜΑ & ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 5 ΜΟΝΩΝΥΜΑ 5 ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 5 ΡΙΖΑ ΠΟΛΥΩΝΥΜΟΥ 5 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

τέτοιες συναρτήσεις «πραγµατικές συναρτήσεις µε µία πραγµατική µεταβλητή». Σε αυτή

τέτοιες συναρτήσεις «πραγµατικές συναρτήσεις µε µία πραγµατική µεταβλητή». Σε αυτή Κεφάλαιο Ορίζουσες Η Συνάρτηση Ορίζουσα Είµαστε όλοι εξοικειωµένοι µε συναρτήσεις όπως η f(x) sin x και η f(x) x οι οποίες αντιστοιχίζουν έναν πραγµατικό αριθµό f(x) σε κάθε πραγµατική τιµή της µετα- ϐλητής

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους

Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ. Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους Α ΜΕΡΟΣ - ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 ο ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 1.1 Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς Α. Οι πραγματικοί αριθμοί και οι πράξεις τους 1. Ποιοι αριθμοί ονομάζονται: α) ρητοί β) άρρητοι γ) πραγματικοί;

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Πίνακες. χρησιµοποιώντας µόνο την ακόλουθη διάταξη αριθµών 1 1 2 1 2 5 1 0

Κεφάλαιο 3 Πίνακες. χρησιµοποιώντας µόνο την ακόλουθη διάταξη αριθµών 1 1 2 1 2 5 1 0 Σελίδα από 53 Κεφάλαιο 3 Πίνακες Περιεχόµενα 3 Ορισµοί Επεξεργασµένα Παραδείγµατα Ασκήσεις 3 3 Πράξεις µε Πίνακες Πρόσθεση Πινάκων Πολλαπλασιασµός Πίνακα µε Αριθµό Πολλαπλασιασµός Πινάκων ιωνυµικό Ανάπτυγµα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Σ.Α.Ε στο χώρο κατάστασης

Ανάλυση Σ.Α.Ε στο χώρο κατάστασης ΚΕΣ : Αυτόµατος Έλεγχος ΚΕΣ Αυτόµατος Έλεγχος Ανάλυση Σ.Α.Ε στο χώρο 6 Nicola Tapaouli Λύση εξισώσεων ΚΕΣ : Αυτόµατος Έλεγχος Βιβλιογραφία Ενότητας Παρασκευόπουλος [4]: Κεφάλαιο 5: Ενότητες 5.-5. Παρασκευόπουλος

Διαβάστε περισσότερα