Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου"

Transcript

1 Γραμματικά Φαινόμενα της Γ Δημοτικού ανά ενότητα Τα απίθανα μολύβια

2 Περιεχόμενα (ανά ενότητα) Ενότητα 1:... 4 Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα Ενότητα *Στις ενότητες όπου τα γραμματικά φαινόμενα επαναλαμβάνονται γίνεται αναφορά της σελίδας που θα τα βρείτε στην αρχή κάθε ενότητας. Περιεχόμενα (ανά φαινόμενο) Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές Λέξεις...7 Παράγραφος...8 Αλφαβητική σειρά...8 Τονισμός...8 Οικογένειες λέξεων...9 Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό ρήμα «είμαι»...13 Βοηθητικό ρήμα «έχω»...13 Ονομασία συλλαβών συλλαβισμός...14 Αντίθετες λέξεις...15 Σύνθετες λέξεις...16 Η απόστροφος

3 Αόριστο άρθρο...18 Αιτιατική πτώση ουσιαστικών...18 Κλητική πτώση ουσιαστικών...19 Σημεία στίξης: κόμμα αποσιωπητικά...19 Συνώνυμες λέξεις...19 Κυριολεξία Μεταφορά...20 Παρομοίωση Διάκριση από χρονικές προτάσεις...20 Ρήματα σε ίζω...21 Ρήματα σε ώνω...21 Ουδέτερα ουσιαστικά...22 Το τελικό -ν...23 Τονισμός μονοσύλλαβων λέξεων ή, πού, πώς...23 Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26 Ελλειπτικές προτάσεις...27 Αρκτικόλεξα...27 Προσωπικές αντωνυμίες...29 Κτητικές αντωνυμίες...30 Προσωποποίηση...30 Μελλοντικοί χρόνοι: Στιγμιαίος και Εξακολουθητικός Μέλλοντας...31 Προστακτική Ενεστώτα και Αορίστου...31 Σημεία στίξης: θαυμαστικό, ερωτηματικό, παύλα...32 Σύνδεση θέσης-επιχειρήματος...33 Επαυξημένες προτάσεις...33 Διάκριση οριστικού αόριστου άρθρου...34 Διάκριση προσωπικών αντωνυμιών άρθρων...34 Μετοχές Ενεργητικής Φωνής...35 Ομώνυμες λέξεις...36 Προστακτική αορίστου...36 Το επίθετο πολύς...37 Το επίρρημα πολύ...38 Ρήματα σε άβω...38 Θηλυκά ουσιαστικά σε ισσα...39 Ευθύς και πλάγιος λόγος...40 Επιφωνήματα...41 Ουδέτερα ουσιαστικά σε είο...41 Υποκοριστικά...42 Σημεία στίξης: διπλή τελεία-εισαγωγικά...42 Υπερθετικός βαθμός επιθέτων...43 Αριθμητικά επίθετα: απόλυτα και τακτικά

4 Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές Λέξεις...7 Παράγραφος...8 Αλφαβητική σειρά...8 Τονισμός...8 Οικογένειες λέξεων...9 Σημεία Στίξης Όταν γράφουμε, στο τέλος των λέξεων ή των προτάσεων βάζουμε κάποια σημάδια που μας βοηθούν να διαβάσουμε το κείμενο και να καταλάβουμε καλύτερα το νόημά του. Τα σημάδια αυτά λέγονται σημεία στίξης και είναι τα εξής: η τελεία (. ) τα αποσιωπητικά ( ) το ερωτηματικά ( ; ) τα εισαγωγικά ( ) το κόμμα (, ) η διπλή τελεία ( : ) το θαυμαστικό (! ) η παύλα ( - ) Η τελεία (. ) Η τελεία (. ) χρησιμοποιείται στο τέλος μίας πρότασης που έχει ολοκληρωμένο νόημα. Σ αυτό το σημείο σταματά για λίγο η φωνή μας. Μετά την τελεία αρχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα. Πχ: Ήρθε ο μπαμπάς. Είναι πολύ κουρασμένος. Το ερωτηματικό ( ; ) Το ερωτηματικό ( ; ) χρησιμοποιείται στο τέλος μιας πρότασης με την οποία ρωτάμε κάτι. Μετά το ερωτηματικό αρχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα αν το νόημα της πρότασης έχει ολοκληρωθεί. Πχ: Πού ήσουν όλη μέρα; Αν το νόημα δεν έχει ολοκληρωθεί, συνεχίζουμε με μικρό γράμμα. Πχ: Ποιος θα σβήσει τον πίνακα; ρώτησε η δασκάλα. 4

5 Η απλή πρόταση Μια ομάδα λέξεων που μας δίνει ένα ολοκληρωμένο νόημα λέγεται απλή πρόταση. πχ: Ο Γιώργος κοιμάται. Η γάτα πήδηξε από το δέντρο. Η σάκα μου είναι μεγάλη. Το Υποκείμενο Το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα που κάνει ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση λέγεται υποκείμενο. Για να βρούμε το υποκείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "ποιος;". πχ: Η γιαγιά πλέκει. (Ποιος πλέκει; - Η γιαγιά.) Το αυτοκίνητο χάλασε. (Ποιος χάλασε; Το αυτοκίνητο.) Το ρήμα Η λέξη που φανερώνει τι κάνει, τι παθαίνει ή σε ποια κατάσταση βρίσκεται το υποκείμενο λέγεται ρήμα. Για να βρούμε το ρήμα σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "τι κάνει;". πχ: Η Αργυρώ διαβάζει. (Τι κάνει η Αργυρώ; - Διαβάζει.) Το μωρό κλαίει. (Τι κάνει το μωρό; -Κλαίει.) Προσοχή: Το ρήμα συμφωνεί πάντα με το υποκείμενο ως προς το πρόσωπο και τον αριθμό. Το αντικείμενο Η λέξη που μας δείχνει πού πηγαίνει η ενέργεια του υποκειμένου λέγεται αντικείμενο. Για να βρούμε το αντικείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "τι;". πχ: Η Βάσω δένει τα κορδόνια της. (Τι δένει η Βάσω; - Τα κορδόνια της.) Ο κηπουρός ποτίζει τα λουλούδια. (Τι ποτίζει ο κηπουρός; - Τα λουλούδια.) Θυμάμαι ότι: - Γράφουμε πάντα με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης. - Βάζουμε πάντα τελεία (. ) στο τέλος μιας πρότασης. 5

6 Ουσιαστικά Οι λέξεις που φανερώνουν πρόσωπα, ζώα, πράγματα, ενέργεια, κατάσταση ή ιδιότητα λέγονται ουσιαστικά. Τα ουσιαστικά που φανερώνουν ένα ορισμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα λέγονται κύρια ονόματα, ενώ τα ουσιαστικά που φανερώνουν όλα τα πρόσωπα, τα ζώα ή τα πράγματα του ίδιου είδους λέγονται κοινά ουσιαστικά. Προσοχή: Τα κύρια ονόματα γράφονται με κεφαλαίο το αρχικό γράμμα. (πχ: Ανδρέας, Τετάρτη, Ελευσίνα, Ιούλιος, κ.α.) Τα γένη των ουσιαστικών Τα γένη των ουσιαστικών είναι τρία: το αρσενικό, το θηλυκό και το ουδέτερο. Το γένος ενός ουσιαστικού μπορούμε να το ξεχωρίσουμε από το άρθρο. ο ήλιος αρσενικό η σκάλα θηλυκό το νερό ουδέτερο Οι αριθμοί των ουσιαστικών Τα ουσιαστικά έχουν δύο αριθμούς: τον ενικό και τον πληθυντικό. Όταν μιλάμε για ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα χρησιμοποιούμε τον ενικό αριθμό, ενώ όταν μιλάμε για πολλά πρόσωπα, ζώα ή πράγματα χρησιμοποιούμε τον πληθυντικό αριθμό (ο αγρότης, οι αγρότες). Η ονομαστική πτώση Οι διάφορες μορφές που παίρνει το ουσιαστικό όταν κλίνεται λέγονται πτώσεις και είναι τέσσερις: η ονομαστική, η γενική, η αιτιατική και η κλητική. Για να βρεις τα ουσιαστικά που είναι σε ονομαστική πτώση, απάντησε στην ερώτηση «ποιος; ποια; ποιοι; ποιες;» Πχ: Ποιος γαβγίζει; Ο σκύλος. Ποια τραγουδάει; Η αδερφή μου. Ποιοι παίζουν; Τα παιδιά. Τα άρθρα της ονομαστικής Γένος Ενικός Αριθμός Πληθυντικός Αριθμός αρσενικό θηλυκό ουδέτερο ο δρόμος η θάλασσα το μολύβι οι δρόμοι οι θάλασσες τα μολύβια 6

7 Το οριστικό άρθρο Οι λεξούλες ο, η, το,οι,τα που μπαίνουν μπροστά από τα ουσιαστικά για να δείξουν το γένος τους λέγονται οριστικά άρθρα. Τα οριστικά άρθρα δηλώνουν ένα ορισμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ή κάτι άλλο γνωστό. πχ: Ο δρόμος είναι στενός. (ο συγκεκριμένος δρόμος) Κλίση οριστικού άρθρου Πτώσεις Ενικός Αριθμός Πληθυντικός αριθμός Ονομαστική ο η το οι οι τα Γενική του της του των των των Αιτιατική το(ν) τη(ν) το τους τις τα Κλητική Προσοχή: η - οι Βάζουμε "η" όταν μιλάμε για ένα αντικείμενο (πχ: η τσάντα). Βάζουμε "οι" όταν μιλάμε για πολλά αντικείμενα (πχ: οι τσάντες, οι δρόμοι). Προσοχή: της - τις Βάζουμε "της" όταν μιλάμε για ένα αντικείμενο (πχ: της τσάντας). Βάζουμε "τις" όταν μιλάμε για πολλά αντικείμενα (πχ: τις τσάντες). Προσοχή: Τα άρθρα το(ν) και τη(ν) διατηρούν το τελικό -ν όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή από κ, π, τ, ξ, ψ, μπ, ντ, γκ, τσ, τζ. πχ: τον κήπο, την μπάλα αλλά: το χρόνο, τη ζυγαριά Ερωτηματικές Λέξεις Όταν θέλουμε να ρωτήσουμε κάτι, γράφουμε πάντα με κεφαλαίο το αρχικό γράμμα και βάζουμε ερωτηματικό στο τέλος της ερώτησης. Οι πιο συνηθισμένες ερωτηματικές λέξεις είναι οι εξής: - ποιος; - πόσος; - πόσο; - πώς; - πού; - πότε; - τι; - γιατί; 7

8 Παράγραφος Όταν θέλουμε να μιλήσουμε για κάτι διαφορετικό, όταν δηλαδή αλλάζει το νόημα του κειμένου, αλλάζουμε παράγραφο. Για να αλλάξουμε παράγραφο, αρχίζουμε να γράφουμε σε ξεχωριστή σειρά, και μάλιστα λίγο πιο μέσα, αφήνοντας ένα μικρό κενό (όσο είναι το δαχτυλάκι μας) στην αρχή της νέας παραγράφου. Το σύμβολο της παραγράφου είναι. Αλφαβητική Σειρά Στα λεξικά, στις εγκυκλοπαίδειες, στις ατζέντες, στους καταλόγους κ.α. οι λέξεις ή τα ονόματα δε γράφονται τυχαία αλλά κατά αλφαβητική σειρά, δηλαδή σύμφωνα με τη σειρά των γραμμάτων του ελληνικού αλφαβήτου. Πρώτα γράφονται οι λέξεις που αρχίζουν από άλφα, μετά αυτές που αρχίζουν από βήτα κ.λπ. πχ: αγόρι, βιβλίο, γόμα, δέντρο Τονισμός Σε κάθε λέξη που έχει δύο ή περισσότερες συλλαβές υπάρχει μια συλλαβή που προφέρεται πιο δυνατά από τις άλλες. Η συλλαβή αυτή παίρνει ένα σημαδάκι που λέγεται τόνος ( ). Ποιες λέξεις τονίζονται; Κάθε λέξη που έχει δύο η περισσότερες συλλαβές παίρνει τόνο. Πχ: δένω, παραμύθι Καμιά πολυσύλλαβη λέξη δεν τονίζεται πιο πάνω από την προπαραλήγουσα. Πχ: ερώτηση Προσοχή: Οι λέξεις που τονίζονται στην προπαραλήγουσα παίρνουν δύο τόνους όταν συνοδεύονται από τους αδύνατους τύπους της προσωπικής αντωνυμίας. (βλ. ενότ. 6 ) Πχ: Πήγαινε στο δωμάτιό σου. 8

9 Ποιες λέξεις δεν τονίζονται; Οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν τονίζονται. Πχ: και, τι, το,θα, για, φως Εξαιρούνται: Οι ερωτηματικές λέξεις «πού» και «πώς», οι φράσεις «πού και πού» και «πώς και πώς» και ο διαζευκτικός σύνδεσμος «ή». Οι λέξεις που έχουν δύο φωνήεντα αλλά προφέρονται σε μία συλλαβή. Πχ: μια, πια, πιο, ποιος, γιος Οι λέξεις που γράφονται ολόκληρες με κεφαλαία γράμματα. Πχ: ΑΘΗΝΑ, ΙΣΟΤΗΤΑ Πού μπαίνει ο τόνος; Ο τόνος μπαίνει πάνω από φωνήεντα, ποτέ πάνω από σύμφωνα. Πχ: κοπάδι, λαγός Όταν το πρώτο γράμμα μιας λέξης είναι κεφαλαίο, ο τόνος μπαίνει αριστερά και πάνω από το κεφαλαίο γράμμα. Πχ: Ήρα, Άννα Στους διφθόγγους ο τόνος μπαίνει πάνω από το πρώτο φωνήεν. Πχ: νεράιδα, κορόιδο, κελάηδησε Στους καταχρηστικούς διφθόγγους ο τόνος μπαίνει πάνω από το δεύτερο φωνήεν. Πχ: δουλειά, πιάνω, μοιάζω Στους συνδυασμούς αυ και ευ ο τόνος μπαίνει πάνω από το δεύτερο φωνήεν. Πχ: αύριο, εύκολα Στα δίψηφα φωνήεντα ο τόνος μπαίνει πάνω από το δεύτερο φωνήεν. Πχ: είμαι, λουλούδι, παίρνω, οίνος Οικογένειες Λέξεων Όλες οι λέξεις, παράγωγες και σύνθετες, που γίνονται από μία λέξη λέγονται συγγενικές λέξεις. Οι συγγενικές λέξεις αποτελούν όλες μαζί μια οικογένεια λέξεων. Πχ: ψάρι Παράγωγες λέξεις ψαρεύω ψαράς ψάρεμα Οικογένεια λέξεων Σύνθετες λέξεις ψαραγορά ψαρόσουπα ψαροπούλι 9

10 Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό ρήμα «είμαι»...13 Βοηθητικό ρήμα «έχω»...13 Ονομασία συλλαβών συλλαβισμός...14 Αντίθετες λέξεις...15 Σύνθετες λέξεις...16 Οικογένειες λέξεων...9 Κύρια ονόματα Τα ουσιαστικά που φανερώνουν ένα ορισμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα λέγονται κύρια ονόματα. Κύρια ονόματα είναι: 1) τα ονόματα των ανθρώπων: πχ: Δημήτρης, Λεωνίδας, Άννα, Παπαδόπουλος, Φωτίου 2) τα ονόματα των μηνών και των ημερών πχ: Μάρτιος, Ιούλιος, Τρίτη, Σάββατο 3) τα ονόματα των γιορτών πχ: Χριστούγεννα, Πάσχα, Θεοφάνια, Άγιος Σπυρίδωνας 4) οι λέξεις: Χρηστός, Παναγιά, Θεός και τα συνώνυμά τους: Πανάγαθος, Μεγαλόχαρη, Παντοδύναμος 5) τα ονόματα των χωρών, των πόλεων και των δρόμων πχ: Ελλάδα, Αθήνα, Ελευσίνα, Πανεπιστημίου 6) τα εθνικά ονόματα πχ: Έλληνας, Άγγλος, Κερκυραίος, Ολλανδός αλλά ελληνικός, αγγλικός 7) τα ονόματα νησιών, των βουνών, των ποταμών και των λιμνών πχ: Ρόδος, Όλυμπος, Αχελώος, Υλίκη 8) τα ονόματα έργων τέχνης και λογοτεχνικών έργων πχ: Παρθενώνας, Τζοκόντα, Ο Μικρός Πρίγκιπας, Άξιον Εστί 10

11 Γενική Πτώση Η γενική πτώση μας δείχνει σε ποιον ανήκει κάτι, γι αυτό πολλές φορές απαντά στην ερώτηση ποιανού, ποιανής, τίνος; Πχ: Η δασκάλα πήρε το χάρακα της Μαρίας. (ποιανής;) Μας φώναξε από το παράθυρο του σπιτιού της. (τίνος;) Προσοχή: Όλα τα ουσιαστικά σχηματίζουν τη γενική πληθυντικού σε -ων. πχ: ο φρουρός - των φρουρών, η χώρα - των χωρών, το κουτί - των κουτιών Επίθετα Επίθετα ονομάζουμε τις λέξεις που συνοδεύουν τα ουσιαστικά και μας δίνουν πληροφορίες γι αυτά. Κλίνονται και στα τρία γένη. Πχ: ο μικρός η μικρή το μικρό. Τα επίθετα μπορεί να φανερώνουν: χρώμα, πχ: Η τσάντα μου είναι κόκκινη. μέγεθος πχ: Το μολύβι μου είναι μικρό. αίσθηση πχ: Το λεμόνι είναι ξινό. κατάσταση πχ: Η θάλασσα είναι γαλήνια. σχήμα πχ: Το τετράδιο είναι ορθογώνιο. ύλη πχ: Το ποτήρι είναι γυάλινο. αξία πχ: Αυτό το παιχνίδι είναι ακριβό. ιδιότητα πχ: Ο Βασίλης είναι έξυπνος. Συγκριτικός Βαθμός Επιθέτων Για να συγκρίνουμε δύο ουσιαστικά υπάρχουν δύο τρόποι: 1 ος τρόπος: Προσθέτουμε στο επίθετο την κατάληξη -ότερος, -ότερη, ότερο ή -ύτερος, -ύτερη, - ύτερο και βάζουμε δίπλα του τη λέξη «από». πχ: Ο Κωνσταντίνος είναι μεγαλύτερος από τον Τάσο. Η Ερμιόνη είναι ψηλότερη από τη Σοφία. Το παιχνίδι μου είναι μεγαλύτερο από του αδερφού μου. 11

12 2ος τρόπος: Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Χρησιμοποιούμε το επίθετο όπως είναι, χωρίς να το αλλάξουμε, αλλά πριν από αυτό βάζουμε το επίρρημα «πιο». πχ: Ο Κωνσταντίνος είναι πιο μεγάλος από τον Τάσο. Η Ερμιόνη είναι πιο ψηλή από τη Σοφία. Το παιχνίδι μου είναι πιο μεγάλο από του αδερφού μου. Ενεστώτας Ο Ενεστώτας είναι ο χρόνος που χρησιμοποιούμε για να φανερώσουμε τι κάνει κάποιος τώρα, δηλαδή στο παρόν. Πχ: Ακούω μουσική. (τώρα) Γράφω την ορθογραφία μου. (τώρα) Ενεργητική φωνή και Παθητική Φωνή Τα ρήματα χωρίζονται σε δύο ομάδες που λέγονται φωνές: Ενεργητική φωνή: Σ αυτήν ανήκουν τα ρήματα που φανερώνουν ότι κάποιος ενεργεί (δηλαδή, η πράξη που γίνεται στη φωνή αυτή πηγαίνει σε κάποιον άλλον ή κάπου αλλού) και τελειώνουν στο α ενικό πρόσωπο του ενεστώτα σε ω, π.χ. γεμίζω, πηδώ. Παθητική φωνή: Σ αυτήν ανήκουν τα ρήματα που φανερώνουν ότι κάποιος παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση (δηλαδή, η πράξη που γίνεται στη φωνή αυτή γυρίζει πίσω στο πρόσωπο που την κάνει) και τελειώνουν στο α ενικό πρόσωπο του ενεστώτα σε μαι, π.χ. λούζομαι, γελιέμαι, φοβάμαι. Ενεργητική Φωνή Ενικός Αριθμός 12 Παθητική φωνή Εγώ λύνω λύνομαι Εσύ λύνεις λύνεσαι Αυτός, -ή, -ό λύνει λύνεται Πληθυντικός Αριθμός Εμείς λύνουμε λυνόμαστε Εσείς λύνετε λύνεστε Αυτοί, -ές, -ά λύνουν λύνονται

13 Πχ: Ο Γιάννης λύνει τα παπούτσια του. Αυτά τα παπούτσια λύνονται εύκολα. Προσοχή: "με" ή "μαι" Χρησιμοποιώ την κατάληξη ''-μαι'' στην Παθητική Φωνή στο α' πρόσωπο ενικού του ενεστώτα, δηλαδή στο "εγώ". πχ: Εγώ κόβο-μαι Χρησιμοποιώ την κατάληξη ''-με'' στην Ενεργητική Φωνή στο α' πρόσωπο πληθυντικού του ενεστώτα, δηλαδή στο "εμείς". πχ: Εμείς κόβου-με Προσοχή: "τε" ή "ται" Χρησιμοποιώ την κατάληξη ''-ται'' στην Παθητική Φωνή στο γ' πρόσωπο ενικού του ενεστώτα, δηλαδή στο "αυτός,-ή,-ό". πχ: Αυτός κόβε-ται Χρησιμοποιώ την κατάληξη ''-τε'' στην Ενεργητική Φωνή στο α' πρόσωπο πληθυντικού του ενεστώτα, δηλαδή στο "εσείς". πχ: Εσείς κόβε-τε Το βοηθητικό ρήμα «είμαι» στον ενεστώτα Εγώ είμαι Εσύ είσαι Αυτός είναι Εμείς είμαστε Εσείς είστε Αυτοί είναι Το ρήμα «έχω» στον ενεστώτα Εγώ έχω Εσύ έχεις Αυτός έχει Εμείς έχουμε Εσείς έχετε Αυτοί έχουν 13

14 Ονομασία συλλαβών Ανάλογα με τη θέση που έχει μια συλλαβή μέσα στη λέξη, ονομάζεται λήγουσα, παραλήγουσα και προπαραλήγουσα. Λήγουσα λέγεται η τελευταία συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω Παραλήγουσα λέγεται η προτελευταία συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω Προπαραλήγουσα λέγεται η τρίτη από το τέλος συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω Αρχική λέγεται η πρώτη συλλαβή μιας λέξης: ποδήλατο, εφημερίδα, φυτρώνω Για να μπορούμε να πούμε ποια συλλαβή είναι η λήγουσα, η παραλήγουσα και η προπαραλήγουσα, πρέπει να ξέρουμε να χωρίζουμε σωστά τις λέξεις σε συλλαβές. Συλλαβισμός Το χώρισμα μιας λέξης σε συλλαβές λέγεται συλλαβισμός. Κανόνες συλλαβισμού: Α. Για τα φωνήεντα 1. Ένα φωνήεν μπορεί μόνο του να αποτελέσει συλλαβή μιας λέξης: Π.χ.: Ι- ω- α- κείμ, α- έ- ρας, έ-χω. Αντίθετα, ένα ή περισσότερα σύμφωνα δεν μπορούν μόνα τους (χωρίς φωνήεν) να αποτελέσουν συλλαβή. 2. Τα δίψηφα φωνήεντα (ου, αι, ει, οι, υι), οι κύριοι και καταχρηστικοί δίφθογγοι και οι συνδυασμοί (αυ, ευ), στον συλλαβισμό λογαριάζονται ως ένα φωνήεν. Π.χ.: ου-ρα-νός, αί-θου-σα (δίψηφα φωνήεντα) αη-δό-νι, βόη-θα (δίφθογγοι) γυα-λί, νιώ-θω (καταχρηστικοί δίφθογγοι) αυ-το-κί-νη-το, ευ-λο-γί-α (συνδυασμοί αυ, ευ) 14

15 B. Για τα σύμφωνα 1. Ένα σύμφωνο ανάμεσα σε δυο φωνήεντα συλλαβίζεται με το δεύτερο φωνήεν. Π.χ. θέ- λω, έ- να. 2. Δύο σύμφωνα ανάμεσα σε δύο φωνήεντα συλλαβίζονται με το δεύτερο φωνήεν, εφόσον αρχίζει απ' αυτά τα σύμφωνα ελληνική λέξη. Π.χ.: βι- βλί- ο (βλέπω), έ- στε- κε (στάση). Αλλιώς χωρίζονται και το πρώτο σύμφωνο πάει με το προηγούμενο φωνήεν, ενώ το δεύτερο με το ακόλουθο. Π.χ. βαθ- μός (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από θμ) περ- πα- τώ (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από ρπ) έρ- χο- μαι (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από ρχ) 3. Τρία ή περισσότερα σύμφωνα ανάμεσα σε δύο φωνήεντα συλλαβίζονται με το δεύτερο φωνήεν, εφόσον αρχίζει ελληνική λέξη τουλάχιστον από τα δύο πρώτα σύμφωνα. Π.χ. ε- χθρός (αρχίζει ελληνική λέξη από χθ: χθεσινός) ά- σπρος (αρχίζει ελληνική λέξη από σπρ: σπρώχνω) Αλλιώς, χωρίζονται και το πρώτο σύμφωνο πάει με το προηγούμενο φωνήεν, τα δε άλλα συλλαβίζονται υποχρεωτικά με το ακόλουθο. Π.χ. άν-θρω-πος (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από νθ). παν-στρα-τιά (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από νσ). 4. Τα όμοια σύμφωνα χωρίζονται, γιατί δεν αρχίζει ελληνική λέξη από δύο όμοια σύμφωνα. Π.χ. θάρ- ρος (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από ρρ). άλ- λος (δεν αρχίζει ελληνική λέξη από λλ). 5. Τα δίψηφα σύμφωνα (μπ, ντ, γκ, τσ, τζ) δεν χωρίζονται, γιατί αρχίζει ελληνική λέξη από αυτά. Π.χ.: α-μπέ-λι (μπαίνω), πέ-ντε (ντύνω), α-γκα-λιά (γκρεμίζω), κα-τσα-βί-δι (τσακίζω), τζί-τζι-κας (τζάμι). Αντίθετες λέξεις Οι λέξεις που έχουν αντίθετη σημασία, δηλαδή εντελώς διαφορετική, λέγονται αντίθετες λέξεις ή αντίθετα. Πχ: άσπρο μαύρο, αριστερά δεξιά, κοντά μακριά, κρύος ζεστός 15

16 Σύνθετες λέξεις Σύνθεση λέγεται η ένωση δύο (ή και τριών) διαφορετικών λέξεων ώστε να σχηματιστεί μια νέα λέξη. Η νέα αυτή λέξη που θα προκύψει λέγεται σύνθετη λέξη. Πχ: μαχαίρια + πιρούνια μαχαιροπίρουνα μπαίνω + βγαίνω μπαινοβγαίνω παρά + μένω παραμένω Οι απλές λέξεις που ενώνονται λέγονται συνθετικά. Πχ: βουνό + κορφή βουνοκορφή (απλή λέξη) (απλή λέξη) (σύνθετη λέξη) α συνθετικό β συνθετικό Πολλές λέξεις όταν ενώνονται, παίρνουν ανάμεσά τους ένα φωνήεν, το -ο-, το οποίο μπαίνει στη θέση της κατάληξης της πρώτης λέξης. Πχ: νύχτα + λουλούδι νυχτολούλουδο χελιδόνι + φωλιά χελιδονοφωλιά Οι μονοσύλλαβες ή δισύλλαβες λέξεις που δε γράφονται ποτέ μόνες τους αλλά πάντοτε ως πρώτο συνθετικό σε μία σύνθετη λέξη λέγονται αχώριστα μόρια. Τα συνηθισμένα αχώριστα μόρια είναι: Το α- (αν-) το στερητικό που δηλώνει στέρηση. πχ: άτυχος, άκαρδος, ανήσυχος, ανάξιος Το ανά- που σημαίνει απάνω ή πάλι πχ: αναπηδώ, ανακαλώ, ανασηκώνω Το ξε- που σημαίνει έξω, πολύ, εντελώς ή δηλώνει στέρηση. πχ: ξεφορτώνω, ξεπουλώ, ξεκουράζομαι 16

17 Ενότητα 3η : «Στη γη και στη θάλασσα» Η απόστροφος...17 Αόριστο άρθρο...18 Αιτιατική πτώση ουσιαστικών...18 Κλητική πτώση ουσιαστικών...19 Σημεία στίξης: κόμμα αποσιωπητικά...19 Συνώνυμες λέξεις...19 Κυριολεξία Μεταφορά...20 Παρομοίωση Διάκριση από χρονικές προτάσεις...20 Παράγραφος...8 Οικογένειες λέξεων...9 Το επίθετο...11 Η απόστροφος Πολλές φορές, όταν μιλάμε ή όταν γράφουμε, θέλουμε να πούμε κάποιες λέξεις πιο σύντομα και γι' αυτό "κόβουμε" κάποιο γράμμα. Όταν μιλάμε "κόβουμε" απλά το γραμματάκι. Όταν όμως γράφουμε, πρέπει να το δείξουμε κιόλας. Τότε τη θέση του γράμματος που χάνεται την παίρνει ένα σημαδάκι ( ' ). πχ: Σ' ευχαριστώ πολύ. Το σημαδάκι ' λέγεται απόστροφος και μπαίνει όταν χάνεται το πρώτο ή το τελευταίο γράμμα μιας λέξης. Έτσι, ακούγονται καλύτερα οι λέξεις. Όταν μια λέξη τελειώνει σε φωνήεν και η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν, η πρώτη λέξη χάνει το τελικό της φωνήεν και στη θέση του μπαίνει απόστροφος. Τότε λέμε ότι έχουμε έκθλιψη. πχ: για αυτό γι' αυτό Όταν μια λέξη τελειώνει σε φωνήεν και η επόμενη λέξη αρχίζει από σύμφωνο, η πρώτη λέξη χάνει το τελικό της φωνήεν και στη θέση του μπαίνει απόστροφος. Τότε λέμε ότι έχουμε αποκοπή. πχ: δώσε μου δωσ' μου Όταν μια λέξη τελειώνει σε φωνήεν και η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν, η δεύτερη λέξη χάνει το αρχικό της φωνήεν και στη θέση του μπαίνει απόστροφος. Τότε λέμε ότι έχουμε αφαίρεση. πχ: το έφερα το 'φερα 17

18 Το αόριστο άρθρο Οι λέξεις που μπαίνουν μπροστά από τα ονόματα και δεν ορίζουν κάτι συγκεκριμένο, δηλαδή κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα, αλλά φανερώνουν κάτι αόριστο και γενικό λέγονται αόριστα άρθρα. Τα αόριστα άρθρα είναι τα εξής: ένας, μία, ένα. πχ: Ήρθε ένας κύριος και σε ζήτησε. Είδα μια όμορφη μπλούζα. Ζω σε ένα μικρό σπίτι. Πτώσεις Κλίση αόριστου άρθρου Ενικός Αριθμός Ονομαστική ένας μια ένα Γενική ενός μιας ενός Αιτιατική ένα(ν) μια ένα Κλητική Προσοχή: Το αόριστο άρθρο δεν έχει πληθυντικό. Προσοχή: Το άρθρο ένα(ν) διατηρεί το τελικό -ν όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή από κ,π, τ, ξ, ψ, μπ,ντ, γκ, τσ, τζ. πχ: έναν κήπο, αλλά ένα χρόνο Αιτιατική Πτώση Για να βρω τα ουσιαστικά που είναι σε αιτιατική πτώση απαντώ στην ερώτηση "τι;" πχ: Κοιτάζω τ' αστέρια. (Τι κοιτάζεις; -Τ' αστέρια αιτιατική πτώση) Πήρα το μολύβι σου. (Τι πήρες; -Το μολύβι αιτιατική πτώση) Προσοχή: της (γενική πτώση) - τις (αιτιατική πτώση) - Βάζουμε "της" όταν μιλάμε για ένα αντικείμενο (πχ: της τσάντας). - Βάζουμε "τις" όταν μιλάμε για πολλά αντικείμενα (πχ: τις τσάντες). 18

19 Κλητική Πτώση Κλητική πτώση χρησιμοποιούμε όταν καλούμε ή προσφωνούμε κάποιον. πχ: Παιδιά, ελάτε μέσα. Τελείωσε το διάλειμμα. κλητική πτώση Γιώργο, διάβασε την εκφώνηση της άσκησης. κλητική πτώση Το κόμμα - Τα αποσιωπητικά Το κόμμα (, ) και τα αποσιωπητικά (... ) είναι σημεία στίξης δηλαδή σημαδάκια που χρησιμοποιούνται στο τέλος λέξεων ή προτάσεων και μας βοηθούν να καταλάβουμε καλύτερα το νόημά του. Πότε χρησιμοποιούμε το κόμμα; Όταν θέλουμε να χωρίσουμε ασύνδετες λέξεις ή φράσεις που είναι στη σειρά. πχ: Τα αγαπημένα μου χρώματα είναι το κόκκινο, το πράσινο, το κίτρινο, το ροζ και το μωβ. Όταν θέλουμε να χωρίσουμε την κλητική προσφώνηση από την υπόλοιπη πρόταση. πχ: Μάρκο, δώσε μου την ξύστρα. Όταν θέλουμε να χωρίσουμε μικρότερες φράσεις που εξηγούν κάτι μέσα σε μία πρόταση. πχ: Η Αθήνα, η πρωτεύουσα της Ελλάδας, οργάνωσε τους Ολυμπιακούς αγώνες του2004. Προσοχή: Δεν μπαίνει κόμμα πριν απ' το και, το ούτε, το μήτε και το ή. Πότε χρησιμοποιούμε τα αποσιωπητικά; Όταν θέλουμε να δείξουμε συγκίνηση ή έντονα συναισθήματα (ντροπή ή φόβο). πχ: Τη στιγμή που κάποιος ήταν έτοιμος να με πιάσει... ξύπνησα. Όταν θέλουμε να αποσιωπήσουμε κάτι ή δε λέμε κάτι επειδή είναι γνωστό. πχ: Μην το ξανακάνεις αυτό γιατί θα... Συνώνυμες Λέξεις Οι λέξεις που έχουν παρόμοια σημασία λέγονται συνώνυμα ή συνώνυμες λέξεις. πχ: κατοικία - σπίτι άρρωστος - ασθενής ίδιος - όμοιος 19

20 Κυριολεξία και Μεταφορά Όταν οι λέξεις μιας πρότασης χρησιμοποιούνται με την πραγματική τους σημασία, τότε έχουμε κυριολεξία. Όταν όμως οι λέξεις δε χρησιμοποιούνται με την πραγματική τους σημασία, αλλά αποδίδουν μια διαφορετική ιδιότητα, που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα, τότε έχουμε μεταφορά. πχ: Κυριολεξία Μέθυσε από το πολύ κρασί. Αγόρασε ένα χρυσό δαχτυλίδι. Μεταφορά Μέθυσε από ευτυχία. Η Όλγα έχει χρυσή καρδιά. Παρομοίωση Διάκριση παρομοίωσης από χρονικές προτάσεις Πολλές φορές χρησιμοποιούμε στο λόγο μας διάφορες εκφράσεις, τα σχήματα λόγου, που μας βοηθούν να κάνουμε το κείμενό μας πιο όμορφο. Ένα από αυτά είναι η παρομοίωση. Την παρομοίωση τη χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να τονίσουμε ιδιαίτερα ένα πρόσωπο, ένα ζώο ή ένα πράγμα, να το παρομοιάσουμε ή να το συγκρίνουμε με κάποιο άλλο πολύ γνωστό, το οποίο έχει την ίδια ιδιότητα σε μεγαλύτερο βαθμό. Για να κάνουμε μια παρομοίωση χρησιμοποιούμε τις λέξεις σαν, όπως, καθώς, μοιάζει με, όμοιος, παρόμοιος. Πχ: Ο Μάνος κολυμπά σαν δελφίνι. Λάμπει όπως ο ήλιος. Περπατάει σαν χελώνα. ΟΜΩΣ: Η λέξη σαν δε χρησιμοποιείται μόνο όταν θέλουμε να κάνουμε παρομοιώσεις. Πολλές φορές χρησιμοποιείται για να δείξουμε χρόνο. Σ αυτές τις περιπτώσεις η λέξη σαν έχει την έννοια της λέξης όταν. Πχ: Τρόμαξα σαν τον είδα (σαν = όταν) 20

21 Ενότητα 4η : Ο κόσμος γύρω μας Ρήματα σε ίζω...21 Ρήματα σε ώνω...21 Ουδέτερα ουσιαστικά...22 Το τελικό -ν...23 Τονισμός μονοσύλλαβων λέξεων ή, πού, πώς...23 Σύνθετες λέξεις...16 Ρήματα σε -ίζω Τα ρήματα που τελειώνουν σε -ίζω γράφονται με ι. πχ: αρχίζω, χτενίζω, αγγίζω, γυρίζω Το -ι της κατάληξης -ίζω διατηρείται σε όλες τις λέξεις της ίδιας οικογένειας. πχ: γυρίζω - γυρισμός - γύρισμα σκαλίζω - σκαλιστήρι - σκάλισμα Όμως εξαιρούνται τα ρήματα: δακρύζω, γογγύζω, κελαρύζω, αναβλύζω, κατακλύζω, δανείζω, αθροίζω, πήζω, πρήζω Ρήματα σε -ώνω Τα ρήματα που τελειώνουν σε -ωνω γράφονται με ω. πχ: τεντώνω, απλώνω, στεγνώνω, παγώνω Το -ω της κατάληξης -ωνω διατηρείται σε όλες τις λέξεις της ίδιας οικογένειας. πχ: στρώνω - στρώμα - στρώσιμο ανακυκλώνω - ανακύκλωση - ανακυκλωμένο 21

22 Ουδέτερα ουσιαστικά Τα ουδέτερα ουσιαστικά έχουν συνήθως καταλήξεις σε -ο, -ι και -υ. πχ: το βιβλίο, το παιδί, το βράδυ Κλίση ουδέτερων ουσιαστικών Ενικός Αριθμός Ονομαστική το δέντρο το ψωμί το βράδυ Γενική του δέντρου του ψωμιού του βραδιού Αιτιατική το δέντρο το ψωμί το βράδυ Κλητική - δέντρο - ψωμί - βράδυ Πληθυντικός Αριθμός Ονομαστική τα δέντρα τα ψωμιά τα βράδια Γενική των δέντρων των ψωμιών των βραδιών Αιτιατική τα δέντρα τα ψωμιά τα βράδια Κλητική - δέντρα - ψωμιά - βράδια Προσοχή: Τα ουδέτερα ουσιαστικά που τελειώνουν σε -ι γράφονται με -ι εκτός από τα: βράδυ, δάκρυ, δίχτυ, δόρυ, οξύ και στάχυ που γράφονται με -υ. Προσοχή στον τονισμό! Όταν τα ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο τονίζονται στην τελευταία (πχ: το κιλό) ή την προτελευταία (το πιάτο) συλλαβή τότε και σε όλες τις πτώσεις τονίζονται όπως στην ονομαστική του ενικού. πχ: το κιλό - του κιλού, τα κιλά - των κιλών το πιάτο - του πιάτου, τα πιάτα - των πιάτων Όταν τα ουδέτερα ουσιαστικά σε -ο τονίζονται στην τρίτη ή τέταρτη από το τέλος συλλαβή (πχ: το πρόσωπο) τότε και σε στη γενική ενικού και πληθυντικού κατεβάζουν τον τόνο κατά μια συλλαβή. (Υπάρχουν ωστόσο ορισμένες εξαιρέσεις όπως π.χ. οι σύνθετες λέξεις: το λυκόσκυλο) πχ: το πρόσωπο - του προσώπου, τα πρόσωπα - των προσώπων το λυκόσκυλο - του λυκόσκυλου, τα λυκόσκυλα - των λυκόσκυλων Τα ουδέτερα ουσιαστικά σε -ι και -υ στη γενική ενικού και πληθυντικού τονίζονται στην τελευταία συλλαβή. πχ: το παιδί - του παιδιού, τα παιδιά - των παιδιών το βράδυ - του βραδιού, τα βράδια - των βραδιών 22

23 Το τελικό -ν Οι λέξεις τον, στον, αυτόν, την, στην, έναν, δεν, μην κρατούν το τελικό -ν όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από: φωνήεν (α, ο, ω, η, ι, ε) ή από τα σύμφωνα: κ, π, τ, ξ, ψ, μπ, γκ, ντ, τσ, τζ. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις δεν κρατούν το -ν. πχ: αλλά: τον άνθρωπο, την κιθάρα, τον γκρεμό τη ζωή, τη θάλασσα, το φίλο Τονισμός των μονοσύλλαβων λέξεων ή, πού, πώς Κανονικά οι μονοσύλλαβες λέξεις (δηλαδή οι λέξεις που έχουν μόνο μία συλλαβή) δεν τονίζονται. Εξαιρούνται όμως οι λέξεις: α) ο διαζευκτικός σύνδεσμος "ή" πχ: Θα ταξιδέψεις με πλοίο ή με αεροπλάνο; β) τα πού και τα πώς 1) όταν βρίσκονται σε ευθεία ερώτηση: πχ: Πού θα πας; Πώς θα πας; 2) όταν βρίσκονται σε πλάγια ερώτηση πχ: Θέλω να μου πεις πού είσαι. Εξήγησέ μου πώς ήρθες. 3) Στις εκφράσεις "πού και πού" και "πώς και πώς" πχ: Πού και πού πάω στο σπίτι της γιαγιάς μου. Περίμενα πώς και πώς αυτή τη μέρα. 23

24 Ενότητα 5 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26 Ελλειπτικές προτάσεις...27 Αρκτικόλεξα...27 Οικογένειες λέξεων...9 Σύνθετες λέξεις...16 Παρελθοντικοί χρόνοι Ο χρόνος είναι στο μυαλό μας σαν μια ευθεία γραμμή: Οι χρόνοι του ρήματος που δείχνουν ότι κάτι έγινε στο παρελθόν είναι ο παρατατικός, ο αόριστος και ο υπερσυντέλικος. Εμείς εδώ θα μάθουμε τον αόριστο και τον παρατατικό της ενεργητικής φωνής. Παρατατικός Τα ρήματα που είναι στον παρατατικό μας δείχνουν τι γινόταν συνέχεια στο παρελθόν. Πχ: Τα παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο όλο το απόγευμα. Αόριστος Τα ρήματα που είναι στον αόριστο μας δείχνουν τι έγινε για μια στιγμή στο παρελθόν. Πχ: Χτες χτύπησα το πόδι μου! Κλίση: εγώ έ-παιζ-α εσύ έ-παιζ-ες αυτός έ-παιζ-ε εμείς παίζ-αμε εσείς παίζ-ατε αυτοί έ-παιζ-αν Κλίση: εγώ -έπαιξ-α εσύ έ-παιξ-ες αυτός έ-παιξ-ε εμείς παίξ-αμε εσείς παίξ-ατε αυτοί έ-παιξ-αν 24

25 Βασικοί κανόνες ορθογραφίας: 1. Τα ρήματα που τελειώνουν σε ώνω σχηματίζουν τον αόριστο σε ωσα. Πχ: μεγαλώνω μεγάλωσα 2. Τα ρήματα που τελειώνουν σε ιζω σχηματίζουν τον αόριστο σε ισα. Πχ: σκουπίζω σκούπισα 3. Τα ρήματα που τονίζονται στην τελευταία συλλαβή (πχ: ρωτώ) σχηματίζουν τον αόριστο σε ήσα. Πχ: ρωτώ ρώτησα Ανώμαλα ρήματα που πρέπει να προσέχω την ορθογραφία τους! Ενεστώτας Αόριστος Ενεστώτας Αόριστος ανεβαίνω κατεβαίνω μπαίνω βγαίνω πηγαίνω έρχομαι μένω φεύγω πλένω βρίσκω βλέπω ανέβηκα κατέβηκα μπήκα βγήκα πήγα ήρθα έμεινα έφυγα έπλυνα βρήκα είδα λέω πίνω παίρνω τρώω δακρύζω αθροίζω δανείζω στέλνω μεθώ ντύνω είπα ήπια πήρα έφαγα δάκρυσα άθροισα δάνεισα έστειλα μέθυσα έντυσα Το βοηθητικό ρήμα «είμαι» στον παρατατικό και στον αόριστο κλίνεται με τον ίδιο τρόπο: Παρατατικός και Αόριστος εγώ ήμουν εσύ ήσουν αυτός ήταν εμείς ήμαστε (ήμασταν) εσείς ήσαστε (ήσασταν) αυτοί ήταν 25

26 Χρονικοί και αιτιολογικοί σύνδεσμοι Οι μικρές άκλιτες λέξεις που μας βοηθούν να συνδέσουμε λέξεις ή προτάσεις μεταξύ τους λέγονται σύνδεσμοι. Εμείς εδώ θα μάθουμε μερικούς αιτιολογικούς και χρονικούς συνδέσμους. Αιτιολογικοί σύνδεσμοι: γιατί, επειδή, αφού : τους χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να αιτιολογήσουμε, να εξηγήσουμε κάτι. Πχ: Η μαμά με έβαλε τιμωρία, γιατί έσπασα το αγαπημένο της βάζο. (αιτιολογική πρόταση) Χρονικοί σύνδεσμοι: όταν, μόλις, καθώς, ενώ, πριν, προτού, όποτε : τους χρησιμοποιήσουμε για να δείξουμε τη χρονική στιγμή που συμβαίνει κάτι, δηλαδή το πότε. Πχ: Έβαλε τα κλάματα όταν τη μάλωσα. (χρονική πρόταση) Παραθετικά Επιθέτων Ο Γιάννης είναι ψηλός. Ο Γιάννης είναι ψηλότερος (ή πιο ψηλός) από τον Κώστα. Ο Γιάννης είναι ο ψηλότερος (ή ο πιο ψηλός) από τους φίλους του. Ο Γιάννης είναι ψηλότατος. Στις παραπάνω προτάσεις όλα τα παιδιά έχουν ένα κοινό γνώρισμα: το ύψος. Δεν είναι όμως όλα το ίδιο ψηλά. Κάθε παιδί έχει αυτό το γνώρισμα σε διαφορετικό βαθμό σε σύγκριση με τα υπόλοιπα παιδιά. Για να δείξουμε τις διαφορές των παιδιών ως προς το ύψος, χρησιμοποιούμε ξεχωριστούς τύπους του ίδιου επιθέτου. Οι τύποι αυτοί ονομάζονται παραθετικά του επιθέτου. Οι βαθμοί του επιθέτου είναι τρεις: ο θετικός, ο συγκριτικός και ο υπερθετικός. Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός ενός επιθέτου ονομάζονται παραθετικά του επιθέτου. Ο Γιάννης είναι ψηλός. Θετικός Βαθμός Το επίθετο «ψηλός» φανερώνει ότι ο Γιάννης έχει απλώς μια ιδιότητα, ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα (το ύψος), χωρίς να γίνεται σύγκριση με άλλο πρόσωπο. 26

27 Συγκριτικός Βαθμός Ο Γιάννης είναι ψηλότερος (ή πιο ψηλός) από τον Κώστα. Το επίθετο «ψηλότερος (ή πιο ψηλός)» φανερώνει ότι ο Γιάννης έχει το γνώρισμα ή την ιδιότητα του ύψους σε μεγαλύτερο βαθμό από τον Κώστα. Όταν λοιπόν συγκρίνονται δύο ουσιαστικά και το επίθετο φανερώνει ότι το ένα από αυτά έχει μια ιδιότητα σε μεγαλύτερο βαθμό από το άλλο, λέγεται επίθετο συγκριτικού βαθμού. Υπερθετικός βαθμός Ο Γιάννης είναι ο ψηλότερος (ή ο πιο ψηλός) από τους φίλους του. / Ο Γιάννης είναι ψηλότατος. Οι τύποι «ο ψηλότερος (ή ο πιο ψηλός)», «ψηλότατος» φανερώνουν ότι ο Γιάννης έχει μια ιδιότητα, το ύψος, σε πολύ μεγάλο βαθμό ή στο μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τους φίλους του. Όταν λοιπόν το επίθετο φανερώνει ότι ένα ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα στον πιο μεγάλο βαθμό, λέγεται επίθετο υπερθετικού βαθμού. Σχηματισμός παραθετικών Θετικός Συγκριτικός Υπερθετικός ωραίος ωραιότερος ωραιότατος πιο ωραίος ο ωραιότερος ο πιο ωραίος βαθύς σαφής βαθύτερος πιο βαθύς σαφέστερος πιο σαφής βαθύτατος ο βαθύτερος ο πιο βαθύς σαφέστατος ο σαφέστερος ο πιο σαφής Ελλειπτικές προτάσεις Ελλειπτικές προτάσεις λέγονται οι προτάσεις από τις οποίες παραλείπονται τα ρήματα επειδή εννοούνται εύκολα. Πχ: Εύκολα τα θέματα του διαγωνίσματος! (λείπει το ρήμα «ήταν») Ώρα καλή! (λείπει το ρήμα «να έχετε») 27

28 Αρκτικόλεξα Πολλές φορές όταν μιλάμε ή γράφουμε για οργανώσεις, υπηρεσίες, οργανισμούς, ιδρύματα, εταιρείες, επιχειρήσεις κ.ά., δε γράφουμε τις ονομασίες τους ολόκληρες, αλλά χρησιμοποιούμε για συντομία μόνο τα αρχικά τους γράμματα. πχ: Ο.Η.Ε. : Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ΕΛ.ΤΑ. : Ελληνικά Ταχυδρομεία Ν.Ε.Τ. : Νέα Ελληνική Τηλεόραση Ε.Μ.Υ. : Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία Μετά τα αρχικά γράμματα βάζουμε τελεία. 28

29 Ενότητα 6η: «Ιστορίες του χειμώνα» Προσωπικές αντωνυμίες...29 Κτητικές αντωνυμίες...30 Προσωποποίηση...30 Οικογένειες λέξεων...9 Ονομασία συλλαβών συλλαβισμός...14 Αντίθετες λέξεις...15 Προσωπικές Αντωνυμίες Οι αντωνυμίες που φανερώνουν τα τρία πρόσωπα του λόγου λέγονται προσωπικές αντωνυμίες. Τις χρησιμοποιούμε αντί για ονόματα, για να δείξουμε σε ποιον αναφερόμαστε. Πχ: - Ποιον θέλεις; - Εσένα. Να φύγεις αυτός, όχι εγώ! Με πήρε τηλέφωνο ο Μάρκος. Ενικός Αριθμός α προσ. β προσ. γ προσ. εγώ εσύ αυτός, -ή, -ό εμένα εσένα αυτού, αυτής, αυτόν,- ήν, -ό (μου, με) (σου, σε) (τος, τη, το, του, της, τον, την) Πληθυντικός Αριθμός α προσ. β προσ. γ προσ. εμείς εσείς αυτοί, -ές, -α εμάς εσάς αυτών, αυτούς, αυτές (μας) (σας) (τοι, τες, τα, τους, τις ) Οι προσωπικές αντωνυμίες σχηματίζουν δύο τύπους: τους δυνατούς και τους αδύνατους. Αδύνατοι είναι αυτοί που βρίσκονται μέσα στις παρενθέσεις (πχ: μου, σου, του ). Όλοι οι άλλοι αποτελούν τους δυνατούς τύπους. Προσοχή: Έχουμε μάθει τον κανόνα με το τελικό ν! Όμως για τις αντωνυμίες «τον» και «αυτόν» ο κανόνας δεν ισχύει. Έτσι λέμε: Αυτόν ζήτησα. Τον νιώθω. 29

30 Κτητικές Αντωνυμίες Οι αντωνυμίες που φανερώνουν σε ποιον ανήκει κάτι λέγονται κτητικές. Πχ: Το βιβλίο είναι δικό μου. Οι γονείς σου.(αδύνατος τύπος) Το δικό τους αυτοκίνητο. (δυνατός τύπος) Ο δικός μου (δικός σου, δικός του, δικός μας, δικός σας, δικός τους) κήπος. Ο κήπος μου (σου, του, μας, σας, τους). Η δική μου (δική σου, δική του, δική μας, δική σας, δική τους) σάκα. Η σάκα μου (σου, του, μας, σας, τους). Το δικό μου (δικό σου, δικό του, δικό μας, δικό σας, δικό τους) μολύβι. Το μολύβι μου (σου, του, μας, σας, τους). Οι δικοί μου (δικοί σου, δικοί του, δικοί μας, δικοί σας, δικοί τους) κήποι. Οι κήποι μου (σου, του, μας, σας, τους). Οι δικές μου (δικές σου, δικές του, δικές μας, δικές σας, δικές τους) σάκες. Οι σάκες μου (σου, του, μας, σας, τους). Τα δικά μου (δικά σου, δικά του, δικά μας, δικά σας, δικά τους) μολύβια. Τα μολύβια μου (σου, του, μας, σας, τους). Για να καταλάβω αν μια αντωνυμία γραμμένη με αδύνατο τύπο είναι προσωπική ή κτητική την αντικαθιστώ με τον αντίστοιχο δυνατό τύπο. Πχ: Το σπίτι μου είναι μεγάλο.. (Το δικό μου σπίτι έχει έναν όμορφο κήπο) κτητική αντ. Με πήρε τηλέφωνο. (Πήρε εμένα τηλέφωνο) προσωπική αντ. Προσωποποίηση Όταν σε ένα κείμενο ή ένα ποίημα τα ζώα, τα φυτά και γενικώς τα άψυχα πράγματα (τζιτζίκια, δέντρα, βουνά, λουλούδια, αστέρια κ.ά.) συμπεριφέρονται όπως ο άνθρωπος, λέμε ότι προσωποποιούνται και το φαινόμενο αυτό λέγεται προσωποποίηση. Πχ: Τα αστέρια κουβέντιαζαν με το φεγγάρι. (τα αστέρια δε κουβεντιάζουν όπως οι άνθρωποι) Το λουλούδι μιλούσε με το χελιδόνι. (τα λουλούδια δε μιλούν όπως οι άνθρωποι) 30

31 Ενότητα 7η : «Έλα στην παρέα μας» Μελλοντικοί χρόνοι: Στιγμιαίος και Εξακολουθητικός Μέλλοντας...31 Προστακτική Ενεστώτα και αορίστου...32 Σημεία στίξης: θαυμαστικό, ερωτηματικό, παύλα...32 Σύνδεση θέσης-επιχειρήματος...33 Επαυξημένες προτάσεις...33 Αντίθετες λέξεις...15 Σύνθετες λέξεις...16 Συνώνυμες λέξεις...19 Τα ερωτηματικά πού και πώς...23 Στιγμιαίος Μέλλοντας και Εξακολουθητικός Μέλλοντας Ενεργητικής Φωνής Ο χρόνος, όπως είπαμε, είναι στο μυαλό μας σαν μια ευθεία γραμμή: Οι χρόνοι του ρήματος που δείχνουν ότι κάτι θα γίνει στο μέλλον είναι δύο: ο στιγμιαίος μέλλοντας και ο εξακολουθητικός μέλλοντας. Μπροστά από τα ρήματα που είναι σε χρόνο μέλλοντα υπάρχει η λέξη «θα». Στιγμιαίος Μέλλοντας Τα ρήματα που είναι στο στιγμιαίο μέλλοντα μας δείχνουν τι θα γίνει στο μέλλον για μια στιγμή. Πχ: Η Κατερίνα θα καλέσει όλους τους φίλους της στη γιορτή. Εξακολουθητικός Μέλλοντας Τα ρήματα που είναι στον εξακολουθητικό μέλλοντα μας δείχνουν τι θα γίνεται στο μέλλον συνέχεια. Πχ: Ο Γιώργος θα διαβάζει όλη τη νύχτα. Κλίση: εγώ θα παίξ-ω εσύ θα παίξ-εις αυτός θα παίξ-ει εμείς θα παιξ-ουμε εσείς θα παίξ-ετε αυτοί θα παίξ-ουν Κλίση: εγώ θα παίζ-ω εσύ θα παίζ-εις αυτός θα παίζ-ει εμείς θα παιζ-ουμε εσείς θα παίζ-ετε αυτοί θα παίζ-ουν 31

32 Προστακτική ενεστώτα και αορίστου Κλείσε το παράθυρο! (προσταγή) Δώσε μου το βιβλίο, σε παρακαλώ. (παράκληση) Πήγαινε στο καλό. (ευχή) Τα ρήματα που φανερώνουν προσταγή, παράκληση ή ευχή λέμε ότι βρίσκονται σε έγκλιση προστακτική. Προστακτική σχηματίζουν ο ενεστώτας και ο αόριστος. Η προστακτική έχει δύο πρόσωπα: το β πρόσωπο (εσύ, εσείς) και το γ πρόσωπο (αυτός, αυτοί). Εμείς εδώ θα μάθουμε το β πρόσωπο. Πχ: πρόσωπο Προστακτική ενεστώτα Προστακτική αορίστου (γράφω) β εν.: β πλ.: γράφε γράφετε γράψε γράψτε (σκουπίζω) β εν.: β πλ.: σκούπιζε σκουπίζετε σκούπισε σκουπίστε (αγαπώ) β εν.: β πλ.: αγάπα αγαπάτε αγάπησε αγαπήστε Το θαυμαστικό (! ) Το θαυμαστικό, όπως και τα υπόλοιπα σημεία στίξης, χρησιμοποιείται για να διαβάζουμε σωστά το κείμενο και να καταλαβαίνουμε το νόημά του. Το θαυμαστικό το βάζουμε έπειτα από επιφωνήματα ή φράσεις που εκφράζουν ευχή, χαρά, λύπη, θαυμασμό, φόβο, ελπίδα κτλ. Πχ: Τι όμορφο μωρό! Χρόνια πολλά! Θεέ μου, τι έπαθα! Μπράβο! Τα κατάφερες. Το ερωτηματικό ( ; ) Το ερωτηματικό, όπως και τα υπόλοιπα σημεία στίξης, χρησιμοποιείται για να διαβάζουμε σωστά το κείμενο και να καταλαβαίνουμε το νόημά του. Το ερωτηματικό το βάζουμε στο τέλος κάθε ερωτηματικής πρότασης. Πχ: Πού είναι το ποδήλατο; Γιατί φωνάζεις; Τι έγινε; Τρυπήθηκες με τη βελόνα; 32

33 Η παύλα ( - ) Η παύλα, όπως και τα υπόλοιπα σημεία στίξης, χρησιμοποιείται για να διαβάζουμε σωστά το κείμενο και να καταλαβαίνουμε το νόημά του. Παύλα βάζουμε στο διάλογο για να φανεί η αλλαγή του προσώπου που μιλάει. Η παύλα μπαίνει στην αρχή της ομιλίας κάθε προσώπου. Πχ: - Γεια σου, Γιάννη. Τι κάνεις; - Γεια σου Καίτη. Καλά είμαι. Πού ήσουν χθες; - Είχα μάθημα. Γιατί; - Γιατί σ έπαιρνα τηλέφωνο και δεν απαντούσες. Προσοχή: Κάθε φορά που μιλάει άλλο πρόσωπο και χρησιμοποιούμε παύλα, πρέπει να αλλάζουμε σειρά και να ξεκινάμε τα λόγια του άλλου προσώπου από την επόμενη σειρά. Σύνδεση θέσης επιχειρήματος Όταν λέμε την άποψή μας για κάποιο θέμα, ακολουθούμε κάποια βήματα προκειμένου να πείσουμε τους άλλους πως αυτό που λέμε είναι σωστό. 1 ο Βήμα Λέω τη γνώμη μου, χρησιμοποιώντας φράσεις και ρήματα όπως: νομίζω ότι, πιστεύω ότι, θεωρώ ότι, έχω τη γνώμη ότι, η γνώμη μου είναι ότι 2 ο Βήμα Υποστηρίζω τη γνώμη μου με επιχειρήματα, χρησιμοποιώντας λέξεις όπως: γιατί, επειδή, διότι 3 ο Βήμα Καταλήγω σ ένα συμπέρασμα, χρησιμοποιώντας φράσεις όπως: για το λόγο αυτό, άρα, επομένως Επαυξημένες προτάσεις Επαυξημένες προτάσεις λέγονται οι προτάσεις οι οποίες εκτός από τους κύριους όρους (υποκείμενο, ρήμα), συμπληρώνονται και από άλλους προσδιορισμούς (επίθετα, επιρρήματα κ.ά.) που λέγονται δευτερεύοντες όροι της πρότασης. Πχ: Απλή πρόταση: Πήγα στο θέατρο. Επαυξημένη πρόταση: Χθες πήγα στο θέατρο με την αδερφή μου. 33

34 Ενότητα 8η : «Άνθρωποι και μηχανές» Διάκριση οριστικού αόριστου άρθρου...34 Διάκριση προσωπικών αντωνυμιών άρθρων...34 Μετοχές Ενεργητικής Φωνής...35 Ομώνυμες λέξεις...36 Προστακτική αορίστου...36 Παράγραφος...8 Παρατατικός...24 Οριστικό και Aόριστο Άρθρο Μπροστά από τα ονόματα (ουσιαστικά και επίθετα) μπαίνουν συνήθως κάποιες μικρές κλιτές λέξεις, που λέγονται άρθρα. Τα άρθρα όπως έχουμε μάθει διακρίνονται σε δύο είδη: Το οριστικό άρθρο: Οι λεξούλες ο, η, το,οι,τα που μπαίνουν μπροστά από τα ουσιαστικά για να δείξουν το γένος τους λέγονται οριστικά άρθρα. Τα οριστικά άρθρα δηλώνουν ένα ορισμένο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ή κάτι άλλο γνωστό. πχ: Ο δρόμος είναι στενός. (ο συγκεκριμένος δρόμος) Το αόριστο άρθρο Οι λέξεις που μπαίνουν μπροστά από τα ονόματα και δεν ορίζουν κάτι συγκεκριμένο, δηλαδή κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα, αλλά φανερώνουν κάτι αόριστο και γενικό λέγονται αόριστα άρθρα. Τα αόριστα άρθρα είναι τα εξής: ένας, μία, ένα. πχ: Ήρθε ένας κύριος και σε ζήτησε. Είδα μια όμορφη μπλούζα. Ζω σε ένα μικρό σπίτι. Διάκριση Προσωπικών Αντωνυμίες - Άρθρων Οι αντωνυμίες που φανερώνουν τα τρία πρόσωπα του λόγου λέγονται προσωπικές αντωνυμίες. Τις χρησιμοποιούμε αντί για ονόματα, για να δείξουμε σε ποιον αναφερόμαστε. (πχ: εγώ, εμένα, μου, εσύ, εσένα σου, αυτός, αυτού, του) Πχ: - Ποιον θέλεις; - Εσένα. Να φύγεις αυτός, όχι εγώ! Με πήρε τηλέφωνο ο Μάρκος. 34

35 Προσοχή: Δεν πρέπει να μπερδεύουμε κάποιους τύπους του οριστικού άρθρου με ορισμένους αδύναμους τύπους της προσωπικής αντωνυμίας του γ προσώπου. πχ: Του μίλησες για το θέμα μας; (αντωνυμία) Το αποτέλεσμα του αγώνα είναι δίκαιο. (άρθρο) Για να τα ξεχωρίζουμε πρέπει να θυμόμαστε: Μετά τα άρθρα υπάρχει ουσιαστικό. (πχ: Πήγε σινεμά με τους φίλους του.) Μετά τις αντωνυμίες (ή πριν) υπάρχει ρήμα. (πχ: Τον πρόσταξε να φύγει. Ρώτησέ τον τι έγινε.) Μετοχές Ενεργητικής Φωνής Τις μετοχές της ενεργητικής φωνής τις χρησιμοποιούμε συνήθως για να δείξουμε τον τρόπο (πώς;). πχ: Έφυγε τρέχοντας. (Πώς έφυγε; Τρέχοντας) Περπατούσε στο δρόμο σφυρίζοντας. (Πώς περπατούσε; Σφυρίζοντας.) Τα ρήματα που τελειώνουν σε ω (χωρίς τόνο) σχηματίζουν τη μετοχή της ενεργητικής φωνής σε όντας. Η κατάληξη γράφεται με ο και δεν τονίζεται. πχ: παίζω παίζοντας απλώνω απλώνοντας σκαλίζω -- σκαλίζοντας χαμογελώ χαμογελώντας Τα ρήματα που τελειώνουν σε ώ (με τόνο) σχηματίζουν τη μετοχή της ενεργητικής φωνής σε ώντας. Η κατάληξη γράφεται με ώ και τονίζεται. πχ: μιλώ μιλώντας ζητώ ζητώντας 35

36 Ομώνυμες λέξεις Δυο λέξεις που προφέρονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά διαφέρουν ως προς τη σημασία τους λέγονται ομώνυμα ή ομώνυμες λέξεις. Πχ: κλείνω (την πόρτα) κλίνω (το ρήμα) πάλι (το επίρρημα) πάλη (το αγώνισμα) κλίμα (ο καιρός) κλήμα (το αμπέλι) Προστακτική Αορίστου Οριστική ενεστώτα (γράφω) (σκουπίζω) (αγαπώ) Προστακτική αορίστου γράψε γράψτε σκούπισε σκουπίστε αγάπησε αγαπήστε Σχηματισμός προστακτικής αορίστου ανώμαλων ρημάτων Οριστική ενεστώτα Προστακτική αορίστου β πρόσωπο ενικού β πρόσωπο πληθυντικού ανεβαίνω κατεβαίνω μπαίνω βγαίνω έρχομαι μένω φεύγω πλένω βρίσκω βλέπω λέω πίνω παίρνω τρώω ανέβα κατέβα μπες βγες έλα μείνε φύγε πλύνε βρες δες πες πιες πάρε φάε ανεβείτε κατεβείτε μπείτε βγείτε ελάτε μείνετε φύγετε πλύνετε (πλύντε) βρείτε δείτε πείτε (πέστε) πιείτε πάρτε φάτε 36

37 Ενότητα 9 η : «Ήτανε μια φορά» Το επίθετο πολύς...37 Το επίρρημα πολύ...38 Ρήματα σε -άβω...38 Παράγραφος...8 Οικογένειες λέξεων...9 Κύρια εθνικά ονόματα...10 Σύνθετες λέξεις...16 Συνώνυμες λέξεις...19 Μεταφορά...20 Διάκριση Παρατατικού-Αορίστου...24 Διάκριση Στιγμιαίου-Εξακολουθητικού Μέλλοντα...31 Tο επίθετο "πολύς" Το επίθετο ο πολύς, η πολλή, το πολύ: Ενικός Αριθμός Ονομαστική ο πολύς η πολλή το πολύ Γενική - της πολλής - Αιτιατική τον πολύ την πολλή το πολύ Κλητική Πληθυντικός Αριθμός Ονομαστική οι πολλοί οι πολλές τα πολλά Γενική των πολλών των πολλών των πολλών Αιτιατική τους πολλούς τις πολλές τα πολλά Κλητική (πολλοί) (πολλές) (πολλά) 37

38 α) Γράφεται με ένα -λ- και -υ- στην ονομαστική και αιτιατική του ενικού αριθμού του αρσενικού και του ουδέτερου γένους. πχ: πολύς κόσμος, πολύ κρύο β) Γράφεται με δύο -λλ- στο θηλυκό του ενικού αριθμού και στα τρία γένη του πληθυντικού αριθμού. πχ: πολλή ζέστη, πολλές γυναίκες γ) Γράφεται με -η- στο θηλυκό ενικού. πχ: πολλή κίνηση ε) Το αρσενικό και το ουδέτερο δεν έχουν γενική ενικού. στ) Κανένα γένος δε σχηματίζει την κλητική του ενικού, ενώ η κλητική πληθυντικού δε χρησιμοποιείτε συχνά. Το επίρρημα "πολύ" Από το επίθετο πολύς σχηματίζεται το επίρρημα "πολύ" που χρησιμοποιείται στον ενικό αριθμό και το επίρρημα "πολλά" που χρησιμοποιείται στον πληθυντικό αριθμό. Το επίρρημα "πολύ" μπαίνει μπροστά από επίθετο ή από άλλο επίρρημα για να σχηματίσει τον υπερθετικό βαθμό των παραθετικών ή συνοδεύει ρήμα. πχ: Είσαι πολύ κομψή με αυτό το φόρεμα. Ήρθε πολύ αργά και δεν πρόλαβε. Έφαγα πολύ. Δεν ξέρω πολλά γι' αυτό το θέμα. Ρήματα σε -άβω Τα ρήματα που τελειώνουν σε -άβω γράφονται με β. πχ: ράβω, ανάβω, σκάβω, θάβω, κ.ά. Εξαιρούνται και γράφονται με -αυ τα: παύω, αναπαύω, καταπαύω, απολαύω. 38

39 Ενότητα 10η: «Του κόσμου το ψωμί» Θηλυκά ουσιαστικά σε ισσα...39 Ευθύς και πλάγιος λόγος...40 Επιφωνήματα...41 Ουδέτερα ουσιαστικά σε είο...41 Υποκοριστικά...42 Σημεία στίξης: διπλή τελεία-εισαγωγικά...42 Υπερθετικός βαθμός επιθέτων...43 Αντίθετες λέξεις...15 Σύνθετες λέξεις...16 Μεταφορά...20 Θηλυκά ουσιαστικά σε -ίσσα Τα θηλυκά ουσιαστικά σε -ίσσα γράφονται με -ι- και δύο -σσ-. Τέτοια ουσιαστικά είναι αυτά που δηλώνουν: α) τη γυναίκα που ασκεί ορισμένο επάγγελμα πχ: μάγειρας - μαγείρισσα φούρναρης - φουρνάρισσα βαρκάρης - βαρκάρισσα β) τη γυναίκα που έχει τίτλο ή αξίωμα πχ: βασιλιάς - βασίλισσα πρίγκιπας - πριγκίπισσα άρχοντας - αρχόντισσα γ) τη γυναίκα που κατάγεται από έναν τόπο πχ: Ροδίτης - Ροδίτισσα νησιώτης - νησιώτισσα Ηπειρώτης - Ηπειρώτισσα δ) τη γυναίκα που χαρακτηρίζεται από την ιδιότητα του αρσενικού πχ: αριστοκράτης - αριστοκράτισσα πελάτης - πελάτισσα αγρότης - αγρότισσα Εξαιρούνται: α) με ι και ένα σ: Λάρισα, σάρισα (=μακεδονικό δόρυ) β) με η και δύο σσ: γόησσα γ) με υ και δύο σσ: λύσσα 39

40 Ευθύς και πλάγιος λόγος Ευθύς λέγεται ο λόγος μέσω του οποίου μεταδίδονται τα λόγια ενός προσώπου άμεσα, δηλαδή έτσι ακριβώς όπως τα είπε. πχ: - Θα φύγω σε λίγο. - Γιατί; - Θυμήθηκα πως έχω κάποια δουλειά. - Εντάξει, τα λέμε άλλη φορά. Πλάγιος λόγος λέγεται ο λόγος μέσω του οποίου μεταδίδονται τα λόγια ενός προσώπου έμμεσα, δηλαδή όχι ακριβώς όπως τα είπε αλλά όπως μας τα μεταφέρει ένα τρίτο πρόσωπο. πχ: Ο Γιάννης τον ρώτησε γιατί φεύγει. Εκείνος απάντησε πως έχει κάποια δουλειά. Για να μετατρέψουμε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο: α) προσθέτουμε τα ονόματα των προσώπων, β) βάζουμε συνδέσμους για να ενώσουμε τις προτάσεις γ) χρησιμοποιούμε ρήματα όπως "ρώτησε", "απάντησε", "είπε" κ.ά. δ) αλλάζουμε το πρόσωπο των ρημάτων από πρώτο σε τρίτο. ε) παραλείπουμε τις παύλες. πχ: Ευθύς λόγος: - Έχεις πολλή δουλεία; Πλάγιος λόγος: Ο Δημήτρης τον ρώτησε αν έχει πολλή δουλειά. "ο Δημήτρης", "τον" (δηλαδή αυτόν) >>> μπαίνουν τα πρόσωπα "αν" >>> μπαίνει ο σύνδεσμος που ενώνει τις προτάσεις "ρώτησε" >>> το ρήμα που χρησιμοποιούμε το ρήμα "έχεις" >>> μπαίνει σε τρίτο πρόσωπο "έχει" Στον ευθύ λόγο τα λόγια ενός προσώπου μπορεί να είναι μέσα σε εισαγωγικά (" "), ενώ προηγείται διπλή τελεία (:). Στην περίπτωση αυτή όταν μετατρέπουμε τον ευθύ σε πλάγιο λόγο, παραλείπουμε τα εισαγωγικά και τη διπλή τελεία, ενώ κάποιες λέξεις μπορεί να αλλάξουν ανάλογα με το νόημα. πχ: Ευθύς λόγος: Ο δάσκαλος είπε: "Ανοίξτε τα βιβλία σας". Πλάγιος λόγος: Ο δάσκαλος είπε ν' ανοίξουν τα βιβλία τους. 40

41 Επιφωνήματα Οι άκλιτες λέξεις που φανερώνουν χαρά, λύπη, θαυμασμό, απορία, έκπληξη, πόνο ευχή, έπαινο, κτλ, δηλαδή εκφράζουν συναισθήματα, λέγονται επιφωνήματα. 1. θαυμασμό: α! ποπό! ω! μπα! 2. απορία: α! ο! μπα! 3. πόνος, λύπη: αχ! α! όχου! άου! οχ! αλί! αλίμονο! 4. περίπαιγμα: ε! ου! αχαχούχα! 5. ευχή: είθε! μακάρι! άμποτε! 6. έπαινος: εύγε! μπράβο! 7. κάλεσμα: ε! ω! 8. ειρωνεία: ε! ου! 9. στεναχώρια, αηδία: ε! ου! ουφ! πουφ! πα πα πα! 10. παρακίνηση: άντε! άμε! μαρς! αλτ! στοπ! σουτ! στ! αέρα! 11. άρνηση: α μπα! 12. αβεβαιότητα: χμ! πχ: Οχ! το πόδι μου. Μπράβο σου! πολύ καλά τα κατάφερες. Προσοχή: - Μετά τα επιφωνήματα βάζουμε πάντα θαυμαστικό. - Όταν έχουμε το επιφώνημα "μακάρι", μπορούμε να βάλουμε το θαυμαστικό στο τέλος της πρότασης για να μην κόψουμε το νόημα. Ουδέτερα ουσιαστικά σε -είο Τα ουδέτερα ουσιαστικά σε -ειο, τα οποία τονίζονται στην παραλήγουσα και δηλώνουν τόπο, γράφονται με -ει-. πχ: σχολείο, γραφείο, κουρείο, νοσοκομείο, ιατρείο, μαγειρείο, καφενείο, ξενοδοχείο, νηπιαγωγείο Επίσης, με -ει-γράφονται και τα ουδέτερα ουσιαστικά που δηλώνουν την αρχή, την υπηρεσία και τα πρόσωπα που την αποτελούν. πχ: αρχηγείο, διδασκαλείο, εφετείο, λιμεναρχείο, στρατοδικείο, σωματείο Εξαιρούνται και δε γράφονται με ει, αν και τονίζονται στην παραλήγουσα, τα ουσιαστικά κρύο, πλοίο, βιβλίο, θρανίο κ.ά. 41

42 Υποκοριστικά Υποκοριστικά λέγονται οι λέξεις που δείχνουν ότι κάτι είναι μικρό, είτε επειδή είναι πραγματικά μικρό είτε επειδή το λένε έτσι χαϊδευτικά ή κοροϊδευτικά. Τα υποκοριστικά έχουν καταλήξεις, όπως -άκι, -ούλα, -ούλι,-ούλης, -άκης, - άκος, - ίτσα, -ούδι, -όπουλο, -οπούλα, -ίσκος, -ίδιο. πχ: παιδί - παιδάκι, παιδούλα, παιδόπουλα αδερφή - αδερφούλα σακί - σακούλι αδερφός - αδερφούλης Γιάννης - Γιαννάκης δάσκαλος - δασκαλάκος κούκλα - κουκλίτσα άγγελος - αγγελούδι βοσκός - βοσκόπουλο, βοσκοπούλα λόφος - λοφίσκος κράτος - κρατίδιο Μερικές λέξεις μας δίνουν περισσότερα υποκοριστικά με διαφορετική κατάληξη κάθε φορά. πχ: βάρκα - βαρκάκι, βαρκούλα γάτα - γατάκι, γατούλα, γατούλι πέτρα - πετρούλα, πετρίτσα Η διπλή τελεία και τα εισαγωγικά Η διπλή τελεία ( : ) χρησιμοποιείται: α) όταν γράφουμε τα λόγια ενός ανθρώπου ακριβώς όπως τα είπε. πχ: Η Σοφία είπε: "Θέλεις να παίξουμε μπάλα;" β) όταν παραθέτουμε παροιμίες ή γνωμικά. πχ: Μια λαϊκή παροιμία λέει: "Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα". γ) όταν απαριθμούμε πράγματα: Αγόρασα ό,τι μπορείς να φανταστείς: γλυκά, σοκολάτες, καραμέλες, κτλ. δ) Όταν θέλουμε να εξηγήσουμε κάτι πχ: Το πρόβλημα θα το λύσετε έτσι: πρώτα θα βρείτε πόσα ήταν τα πορτοκάλια και ύστερα θα... Προσοχή! Μετά τη διπλή τελεία συνεχίζουμε με μικρό γράμμα όταν απαριθμούμε πράγματα ή επεξηγούμε κάτι. Μετά τη διπλή τελεία συνεχίζουμε με κεφαλαίο γράμμα όταν ακολουθούν τα λόγια ενός ανθρώπου ακριβώς όπως τα είπε (τα λόγια μπαίνουν σε εισαγωγικά) ή παροιμία ή ρητό. 42

43 Τα εισαγωγικά (" ") χρησιμοποιούνται: α) όταν θέλουμε να γράψουμε τα λόγια ενός προσώπου ακριβώς έτσι όπως τα είπε. πχ: Ο Παύλος είπε: "Έκανα όλα μου τα μαθήματα". β) όταν θέλουμε να παραθέσουμε λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται σπάνια ή μεταφορικά, ή διάφορες εκφράσεις, παροιμίες, γνωμικά. πχ: "Τα πήρε στο κρανίο" μ' αυτά που άκουγε. γ) σε τίτλους βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων, έργων κ.λπ. πχ: "Ο μικρός πρίγκιπας" είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο. Διάβασα χτες στην "Ελευθεροτυπία" ένα ενδιαφέρον άρθρο. Ο υπερθετικός βαθμός των επιθέτων Οι βαθμοί του επιθέτου είναι τρεις: ο θετικός, ο συγκριτικός και ο υπερθετικός. Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός ενός επιθέτου ονομάζονται παραθετικά του επιθέτου. Ο υπερθετικός μπορεί να σχηματιστεί με δύο τρόπους: μονολεκτικά (δηλαδή με μία λέξη) ή περιφραστικά (δηλαδή με περισσότερες από μια λέξεις) Μονολεκτικά: Προσθέτουμε στο θέμα του θετικού βαθμού τις καταλήξεις: -ότατος, -ότατη, -ότατο (στα επίθετα σε -ος) πχ: ωραιότατος, ωραιότατη, ωραιότατο φρεσκότατος, φρεσκότατη, φρεσκότατο -ύτατος, -ύτατη, -ύτατο (στα επίθετα σε -ύς) πχ: βαρύτερος, βαρύτερη. βαρύτατο φαρδύτατος, φαρδύτατη, φαρδύτατο -έστατος, έστατη, -έστατο (στα επίθετα σε -ης) πχ: υγιέστατος, υγιέστατη, υγιέστατο επιεικέστατος, επιεικέστατη, επιεικέστατο Περιφραστικά: Βάζουμε το άρθρο ο, η, το μπροστά από το μονολεκτικό ή περιφραστικό συγκριτικό. πχ: ο μικρότερος ή ο πιο μικρός οι ζωηρότερες ή πιο ζωηρές Άρα έχουμε τρεις τύπους υπερθετικού βαθμού: Θετικός Υπερθετικός Μονολεκτικά 43 Περιφραστικά φρέσκος φρεσκότατος ο φρεσκότερος ο πιο φρέσκος εύκολη ευκολότατη η ευκολότερη η πιο εύκολη

Θηλυκά ουσιαστικά σε -ίσσα

Θηλυκά ουσιαστικά σε -ίσσα Ενότητα 151 η: «Του κόσμου το ψωμί» Θηλυκά ουσιαστικά σε ισσα...39 Ευθύς και πλάγιος λόγος...40 Επιφωνήματα...41 Ουδέτερα ουσιαστικά σε είο...41 Υποκοριστικά...42 Σημεία στίξης: διπλή τελεία-εισαγωγικά...42

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Για την Γ τάξη του Δημοτικού

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Για την Γ τάξη του Δημοτικού Όνομα: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Για την Γ τάξη του Δημοτικού Ideesgiadaskalous.blogspot.gr σημεία στίξης (.) (,) (;) (...) (-) (!) () (:) Τελεία: τη βάζουμε στο τέλος κάθε πρότασης. Με την τελεία δείχνουμε ότι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Ρήματα λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μία κατάσταση.

Ρήματα λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μία κατάσταση. Τι είναι ρήμα; Παραδείγματα: α) Ο εργάτης δουλεύει β) Ο ήλιος σκεπάστηκε από τα σύννεφα γ) Το μωρό κοιμάται Οι λέξεις «δουλεύει», «σκεπάστηκε», «κοιμάται», λέγονται ρήματα γιατί φανερώνουν ότι ο εργάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και φανερώνουν ότι κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα κάνει κάτι (κάποια ενέργεια), ή παθαίνει κάτι από κάποιον άλλον, ή από τον εαυτό του ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Περιεχόμενα Α ΕΠΙΠΕΔΟ (λεξιλόγιο) 1 ο ΣΤΑΔΙΟ : Ονοματοποίηση αντικειμένων και προσώπων 2 Ο ΣΤΑΔΙΟ: Ονοματοποίηση πράξεων 3 ο ΣΤΑΔΙΟ : Καθημερινές εκφράσεις και χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ Α.1. ΦΩΝΗ Τα ρήματα σχηματίζουν δύο φωνές. α. Ενεργητική Φωνή β. Παθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 9η Άνθρωποι και μηχανές Βασικό λεξιλόγιο σιδηρουργός,

Διαβάστε περισσότερα

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων:

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων: Το Υποκείμενο Το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα που κάνει ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση λέγεται υποκείμενο. Για να βρούμε το υποκείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "ποιος; ποια; ποιο;".

Διαβάστε περισσότερα

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών. Τα ουδέτερα ανισοσύλλαβα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν.

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν. ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πλήθος ομάδα λέξεων μετά τα ουσιαστικά. Τα ρήματα δείχνουν πράξεις. Όπως δείχνουν και τα παρακάτω σχήματα έχουμε τις εξής περιπτώσεις. Στην πρώτη περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ Τα γράμματα της γλώσσας μας κάνουν το αλφάβητο και είναι 24: α, Α = άλφα ν, Ν = νι β, Β = βήτα ξ, Ξ = ξι γ, Γ = γάμα ο, Ο = όμικρον δ, Δ = δέλτα π, Π = πι ε, Ε = έψιλον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 17/05/2014 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-8. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΥΒΕΛΗ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΥΒΕΛΗ 6/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΠΑΔΙΑΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΚΑΙ Β ΤΑΞΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΥΒΕΛΗ Γεια σας! Είμαι η κυρία «Γραμματικούλα». Με λένε έτσι γιατί έχω πάρα πολλές γνώσεις γραμματικής. Ήρθα

Διαβάστε περισσότερα

Kangourou Greek Competition 2014

Kangourou Greek Competition 2014 Thales Foundation Cyprus P.O. Box 28959, CY2084 Acropolis, Nicosia, Cyprus Kangourou Greek Competition 2014 Level 7-8 A - B Γυμνασίου 15 Νοεμβρίου/November 2014 10:00 11:15 Ερωτήσεις 1 21 = 3 βαθμοί η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. Ως προς το περιεχόμενό τους 1) κρίσεως ο ομιλητής θέλει να πληροφορήσει, να δηλώσει

Διαβάστε περισσότερα

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα:

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα: [ Στον τομέα των ερευνών, σ αυτή την ιστοσελίδα, μπορεί να δει κανείς μια μικρή μας έρευνα για τα ορθογραφικά λάθη στο δημοτικό σχολείο. Με βάση τη συχνότητα των λαθών που διαπράχτηκαν κατά τμήμα, καταρτίσαμε

Διαβάστε περισσότερα

1 η ενότητα. Δίψηφα σύμφωνα: μπ, ντ, τσ, τζ, γκ, γγ. Δίψηφα φωνήεντα: αι (= ε), οι (= ι), ει (= ι ) ου

1 η ενότητα. Δίψηφα σύμφωνα: μπ, ντ, τσ, τζ, γκ, γγ. Δίψηφα φωνήεντα: αι (= ε), οι (= ι), ει (= ι ) ου 1 1 η ενότητα Δίψηφα σύμφωνα: μπ, ντ, τσ, τζ, γκ, γγ Δίψηφα φωνήεντα: αι (= ε), οι (= ι), ει (= ι ) ου Ουσιαστικά Ουσιαστικά λέμε τις λέξεις που φανερώνουν πρόσωπα, ζώα, πράγματα. Τα ουσιαστικά χωρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Στ Δημοτικού Στ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 13η Τρόποι ζωής και επαγγέλματα νησί,

Διαβάστε περισσότερα

Ejercicios de Gramática

Ejercicios de Gramática 1. Γραψτε το σωστό άρθρο Παιδί Φοιτητής Ελλάδα Έλληνας Μαδρίτη Λολούδι Αναπτήρας Παλτό Νερό Άνθρωπος Βιβλίο Γυναίκα Άντρας Σχολείο Βιβλιοθήκη Μάθημα Λέξη Γλώσσα Σπίτι Λογαριασμός Λόγος Κόρη Ήλιος Παραλία

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ. Κλίνε στον Ενεστώτα της Ενεργητικής και της Παθητικής Φωνής τα ρήματα : δένω δένομαι γράφω γράφομαι. φωτίζω φωτίζομαι πληρώνω πληρώνομαι

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ. Κλίνε στον Ενεστώτα της Ενεργητικής και της Παθητικής Φωνής τα ρήματα : δένω δένομαι γράφω γράφομαι. φωτίζω φωτίζομαι πληρώνω πληρώνομαι Ονοματεπώνυμο: 11ο ημοτικό Σχολείο Βύρωνα Τάξη Ε 2 ασκάλα: Σύλα Τσέκου ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ πλένω εγώ πλέν ω εσύ πλέν εις αυτός πλέν ει εμείς πλέν ουμε εσείς πλέν ετε αυτοί πλέν ουν ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτήν εκεί την κοπελιά την ξέρεις; Πού είναι τα παιδιά; Γιατί δεν είναι μέσα στις τάξεις τους;

Αυτήν εκεί την κοπελιά την ξέρεις; Πού είναι τα παιδιά; Γιατί δεν είναι μέσα στις τάξεις τους; 1. Αυτήν εκεί την κοπελιά την ξέρεις; Πού είναι τα παιδιά; Γιατί δεν είναι μέσα στις τάξεις τους; Σήμερα αρχίζουν τα μαθήματα των ελληνικών. Η Ελένη έχει αγωνία: φοβάται ότι ξέχασε όλα όσα έμαθε το καλοκαίρι

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα. Βάζω σε αλφαβητική σειρά τα παρακάτω υλικά και χριστουγεννιάτικα γλυκά και φαγητά ;

Γλώσσα. Βάζω σε αλφαβητική σειρά τα παρακάτω υλικά και χριστουγεννιάτικα γλυκά και φαγητά ; Γλώσσα Αλφαβητική σειρά Βάζω σε αλφαβητική σειρά τα παρακάτω υλικά και χριστουγεννιάτικα γλυκά και φαγητά ; κάστανα, καραμέλες, κουραμπιέδες, μελομακάρονα, δίπλες, αλεύρι σοκολατάκια, γαλοπούλα, ρόδι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Δ Δημοτικού Δ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 1η Ένα ακόμη σκαλί Σεπτέμβρης, φύλλο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία.

Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία. Οι σύνθετες προτάσεις Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία. Παράταξη και υπόταξη Υπάρχουν δύο ειδών συνδέσεις μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Γλώσσας Γ τάξη 7 η Ενότητα: Πολιτείες ντυμένες στα λευκά

Επαναληπτικές Ασκήσεις Γλώσσας Γ τάξη 7 η Ενότητα: Πολιτείες ντυμένες στα λευκά Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Επαναληπτικές Ασκήσεις Γλώσσας Γ τάξη 7 η Ενότητα: Πολιτείες ντυμένες στα λευκά Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Να γράψεις τα παρακάτω ρήματα στον παρατατικό

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 1η Πάλι μαζί Γραμματική Συντακτικό Οικογένειες λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα; Βοήθεια! Πού είναι ο Δημήτρης και τι κάνει; Ποια μαθήματα διαβάζει;

ιαγώνισμα; Βοήθεια! Πού είναι ο Δημήτρης και τι κάνει; Ποια μαθήματα διαβάζει; 3. ιαγώνισμα; Βοήθεια! Πού είναι ο Δημήτρης και τι κάνει; Ποια μαθήματα διαβάζει; Δημήτρης: Έλα, Φίλιππε, πώς πάει; Φίλιππος: Καλά, βαριέμαι. Κάθομαι και βλέπω τηλεόραση. Εσύ; Δημήτρης: Άστα! Αύριο γράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Δοκίμιο Αξιολόγησης Δ Τάξη

Δοκίμιο Αξιολόγησης Δ Τάξη Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης Δ Τάξη Όνομα: Ημερομηνία: 1. Ακούω και γράφω (Ορθογραφία) 2. Άκουσε προσεκτικά και γράψε ό,τι λείπει - Ευτυχία μου γεια σου. Τι κάνεις; - Γεια σου Αντώνη. Είμαι καλά. Εσύ; -

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΓΛΩΣΣΑ 1. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις το αντικείμενο και να γράψεις μέσα στις παρενθέσεις σε ποια πτώση βρίσκεται, σε ποιον αριθμό και ποιο γένος Ο Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Στ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 8 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας Αλεξίου Θωμαή. Επίπεδο Α1

Συγγραφέας Αλεξίου Θωμαή. Επίπεδο Α1 Συγγραφέας Αλεξίου Θωμαή Επίπεδο Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Ο Λάμπης ο κούνελος έμαθε ελληνικά! Μας έγραψε ένα γράμμα για να το διαβάσουμε παρέα και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ορθογραφία : Συλλαβές. Μονοσύλλαβη : το, και Δισύλλαβη : πό δι, ε- κεί. Τρισύλλαβη : πα τέ ρας, μη τέ ρα. Πολυσύλλαβη : πα ρα μύ θι, α στα μά τη τα

Ορθογραφία : Συλλαβές. Μονοσύλλαβη : το, και Δισύλλαβη : πό δι, ε- κεί. Τρισύλλαβη : πα τέ ρας, μη τέ ρα. Πολυσύλλαβη : πα ρα μύ θι, α στα μά τη τα Ορθογραφία : 1. Τα ρήματα σε εύω, - εύομαι, γράφονται με συνδυασμό π.χ. παιδεύω παιδεύομαι. Εξαιρείται το κλέβω και το σέβομαι. 2. Τα ρήματα σε άβω, - άβομαι, γράφονται με β. π.χ. ράβω ράβομαι. Εξαιρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ - ΤΑΞΙΔΙΑ

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ - ΤΑΞΙΔΙΑ Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ - ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Γεια σου, Πέδρο! Με χαρά θα σε φιλοξενήσω στο σπίτι μου στη Ρόδο. Μου είπε η Πιλάρ πως θα έρθετε με την

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Είμ ένα μικρό παιδάκι Έχω κόκκινο μαλλάκι Μπλε βουλάτο φουστανάκι. Με λένε Ζωζώ Και βρίσκομαι εδώ Μουσική να σας μάθω Στο βιβλίο να γράφω Που είν

Είμ ένα μικρό παιδάκι Έχω κόκκινο μαλλάκι Μπλε βουλάτο φουστανάκι. Με λένε Ζωζώ Και βρίσκομαι εδώ Μουσική να σας μάθω Στο βιβλίο να γράφω Που είν Κεφάλαιο I Γενικά περί μουσικής Είμ ένα μικρό παιδάκι Έχω κόκκινο μαλλάκι Μπλε βουλάτο φουστανάκι. Με λένε Ζωζώ Και βρίσκομαι εδώ Μουσική να σας μάθω Στο βιβλίο να γράφω Που είν παιχνίδια γεμάτο! Παρέα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα: Τάξη Α Κ Α Λ Ο

Όνομα: Τάξη Α Κ Α Λ Ο Όνομα: Τάξη Α Κ Α Λ Ο Π Α Σ Χ Α Συμπλήρωσε στα αυγουλάκια τα γράμματα που λείπουν: Α,α Γ,γ Δ,δ Η,η Ν,ν Ρ,ρ Υ,υ Χ,χ Βάλε τώρα σε αλφαβητική σειρά λέξεις που έχουν σχέση με το Πάσχα. αυγά παπάς λαμπάδα τσουρέκι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο )

Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο ) Ν. ΓΛΩΣΣΑ Γ -3 η Ενότητα 66 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχ. Έτ. 2014-15 1 Διακρίνονται σε : Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο ) Α. Ευθείες ερωτήσεις ή κύριες ερωτηματικές προτάσεις διατυπώνονται άμεσα ή απευθείας

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις;

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Μια χαρά είμαι. Εσύ; ΑΡΗΣ Κι εγώ πολύ καλά. Πάρα πολύ καλά! ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Σε βλέπω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

THE ENGLISH SCHOOL ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

THE ENGLISH SCHOOL ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Student name:. Result: THE ENGLISH SCHOOL ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Mid-Entry Exams 2015 A τάξη ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Διάρκεια εξέτασης: 1 ώρα και δεκαπέντε λεπτά ΟΔΗΓΙΕΣ Διάρκεια εξέτασης: 1 ώρα και 15 λ 1. Διάβασε

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Γράμματα. Δίφθογγοι. Συνδυασμοί

Γράμματα. Δίφθογγοι. Συνδυασμοί Γράμματα Η γλώσσα μας έχει 24 γράμματα και τα ονομάζουμε ελληνικό αλφάβητο : α, β, γ, δ, ε, ζ, η, θ, ι, κ, λ, μ, ν, ξ, ο, π, ρ, σ, τ, υ, φ, χ, ψ, ω. Φθόγγος είναι οι απλές φωνές με τις οποίες σχηματίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παίζω και μαθαίνω τη Γραμματική

Παίζω και μαθαίνω τη Γραμματική Παίζω και μαθαίνω τη Γραμματική Αθανασοπούλου Μαρία Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Σερρών, mail@dim-peir-serron.ser.sch.gr Μαρία Αθανασοπούλου mathanasopoul@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη σύγχρονη αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

πίνακας του Χρίστου Πετρίδη Ενότητα 15

πίνακας του Χρίστου Πετρίδη Ενότητα 15 πίνακας του Χρίστου Πετρίδη Ενότητα 15 Εκφράζουμε τη γνώμη μας και την υποστηρίζουμε με επιχειρήματα Βρίσκουμε και περιγράφουμε τα θετικά και τα αρνητικά χαρακτηριστικά Ξεχωρίζουμε τα ρήματα με κλίση όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο)

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:. ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ (Υποκείμενο, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο) Ρήμα: Είναι η λέξη της πρότασης που φανερώνει ότι κάποιος ή κάτι ενεργεί, παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Οι φίλοι μας πάνε διακοπές: Μπρίντεζι - Κέρκυρα με ιπτάμενο δελφίνι

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Οι φίλοι μας πάνε διακοπές: Μπρίντεζι - Κέρκυρα με ιπτάμενο δελφίνι ΕΝΟΤΗΤΑ 13 Με ιπτάμενο δελφίνι A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Οι φίλοι μας πάνε διακοπές: Μπρίντεζι - Κέρκυρα με ιπτάμενο δελφίνι Αλέξανδρος: Λοιπόν, πώς θα ταξιδέψουμε; Βασιλική: Με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο γραπτός λόγος είναι μια βασική μορφή επικοινωνίας του ανθρώπου που τον βοηθά να αντλήσει, αλλά και να μεταδώσει γνώσεις και πληροφορίες. Απαραίτητη για το σκοπό αυτό είναι η κατάκτηση των δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1: Διάλεξε τη σωστή απάντηση, α,β ή γ! 1. Η Πέππα το γουρουνάκι είναι: α. Ταινία β. Σειρά κινουμένων σχεδίων γ. Παιχνίδι στον υπολογιστή

Άσκηση 1: Διάλεξε τη σωστή απάντηση, α,β ή γ! 1. Η Πέππα το γουρουνάκι είναι: α. Ταινία β. Σειρά κινουμένων σχεδίων γ. Παιχνίδι στον υπολογιστή Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (ΖΩΑ) ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Θα διαβάσουμε ένα κείμενο για την αγαπημένη παιδική σειρά «Πέππα το γουρουνάκι». Διάβασε προσεκτικά το κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΗΜΟΤΙΚΟΥ!!

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΗΜΟΤΙΚΟΥ!! ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΗΜΟΤΙΚΟΥ!! ΑΣΚΗΣΗ: 1 Κλίνουμε τα παρακάτω ουσιαστικά: Ο αεροπόρος: Ενικός: Γεν: Αιτ: Κλητ: Πληθυντικός: Γεν: Αιτ: Κλητ: Η απόφαση: Ενικός: Γεν: Αιτ: Κλητ: Πληθυντικός: Γεν: Αιτ:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σύννεφα έχουν τέτοια ποικιλία σχημάτων, χρωμάτων και μεγεθών, που. κανένας δε βελτίωσε το σύστημα το οποίο επινόησε το 1803 ο Αγγλος φαρμακοποιός

Τα σύννεφα έχουν τέτοια ποικιλία σχημάτων, χρωμάτων και μεγεθών, που. κανένας δε βελτίωσε το σύστημα το οποίο επινόησε το 1803 ο Αγγλος φαρμακοποιός +ΑΡΘΡΟ I ποιος, ποσού 1. Zuvvccpa Η Μαρίνα μιλάει με τον Αλέξη στο τηλέφωνο και του λέει ότι διάβασε ένα κείμενο για τα σύννεφα. Εκείνος τη ρωτάει γι αυτά που διάβασε. Εμείς ακούσαμε μόνο τις απαντήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 3

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 3 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗ ΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑΔΕΣ 5 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ, Ε. ΙΑ.Μ.ΜΕ. Ρέθυµνο, 014 1 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Άσκηση 1 (6

Διαβάστε περισσότερα

Τρύπωνας ο φαφαγάλος

Τρύπωνας ο φαφαγάλος 10-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 12/19/12 10:44 AM Page 20 Τρύπωνας ο φαφαγάλος Η κυρία Καλλιόπη έχει στο σπίτι της ένα καναρίνι και έναν παπαγάλο που τον λένε Τρύφωνα. Ο Τρύφωνας μιλάει αλλά μπερδεύει

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Πώς σε λένε;

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Πώς σε λένε; ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Πώς σε λένε; A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Πώς σε λένε; Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος γνωρίζουν καινούργιους φίλους.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας για τη Γλώσσα

Φύλλα εργασίας για τη Γλώσσα ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΑΡΚΟΥ Φύλλα εργασίας για τη Γλώσσα Δ Δημοτικού ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Τα εκπαιδευτικά μου βιβλία / Δημοτικό / Γλώσσα Γιάννης Ζαχαρόπουλος Κωνσταντίνα Μάρκου, Φύλλα εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Kangourou Greek Competition 2014

Kangourou Greek Competition 2014 Thales Foundation Cyprus P.O. Box 28959, CY2084 Acropolis, Nicosia, Cyprus Kangourou Greek Competition 2014 Level 3 4 Γ - Δ Δημοτικού 15 Νοεμβρίου/November 2014 10:00 11:15 Ερωτήσεις 1 12 = 3 βαθμοί η

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΑΞΗ: Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΕΣ: 6-10 (Β ΤΕΥΧΟΣ) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα