ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ. (Μέρος Ά) Τ.Ε.Ι ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ. Εισηγητής: Μηνάς Εµµανουήλ. Ακαδηµαϊκό Έτος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ. (Μέρος Ά) Τ.Ε.Ι ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ. Εισηγητής: Μηνάς Εµµανουήλ. Ακαδηµαϊκό Έτος 2007-08"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος Εξάµηνο Ε - ΣΤ - Z ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑΣ (Μέρος Ά) Εισηγητής: Κεφαλονιά Ληξούρι

2 Τ.Ε.Ι ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος Εξάµηνο Ε ΣΤ Z ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑΣ (Μέρος Ά) Εισηγητής: Κεφαλονιά Ληξούρι

3 Κεφάλαιο 1ο. ΜΙΚΡΟΦΩΝΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Το µικρόφωνο είναι ένας µετατροπέας της ηχητικής ενέργειας σε ηλεκτρική ενέργεια! Είναι ίσως το πιο σηµαντικό κοµµάτι της αλυσίδας της ηχογραφησης. Από την ποιότητα και το είδος του εξαρτάται το ηχητκό αποτέλεσµά της. Η γενική αρχή λειτουργίας των µικροφώνων περιγράφεται ως εξής: στην καρδιά κάθε µικροφώνου υπάρχει ένα διάφραγµα (µεµβράνη) το οποίο τίθεται σε κίνηση από την ενέργεια που µεταφέρουν τα ακουστικά κύµατα. Η µηχανική αυτή ενέργεια µεταβάλεται στη συνέχεια σε εναλλασόµενο ηλεκτρικό ρεύµα, µε τη βοήθεια µιας µικρής γεννήτριας. Κατ αυτόν τον τρόπο λαµβάνουµε το ηχητικό σήµα, το µετατρέπουµε σε ηλεκτρικό σήµα (εικ.1) και µπορούµε να το οδηγήσουµε µέσω καλωδίων σε διάφορες συσκευές επεξεργασίας,εγγραφής και αναπαραγωγής ήχου. Εικ.1 Η µετατροπή του ήχου σε ηλεκτρικό ρεύµα ΤΥΠΟΙ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ: Τα µικρόφωνα διακρίνονται σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα µε τον τρόπο λειτουργίας τους και την κατεύθυνση συλλογής των ηχητικών κυµάτων, δηλαδή, την κατευθυντικότητά τους. Ανάλογα µε τον τρόπο λειτουργίας (µηχανισµός µετατροπής) τους τα µικρόφωνα διακρίνονται σε: α) Ηλεκτροδυναµικά ή Δυναµικά µικρόφωνα (Dynamic Microphone ή και Moving Coil Microphone). β) Μικρόφωνα Ταινίας (Ribbon Microphone). γ) Πυκνωτικά Μικρόφωνα (Condenser Microphone). δ) Μικρόφωνα Κρυστάλλων α Ηλεκτροδυναµικά ή Δυναµικά µικρόφωνα (Dynamic Microphones ή και Moving Coil Microphones). Αποτελούνται από το κυρίως σώµα και την κάψα. Μέσα στην κάψα βρίσκεται το διάφραγµα, στο πίσω µέρος του οποίου βρίσκεται στερεοµένο ένα πηνίο, το οποίο κινείται ελέυθερα εντός του πεδίου ενός σταθερού µαγνήτη. Όταν το διαφραγµα µετακινείται από τα ακουστικά κύµατα, αναγκάζει το πηνίο να εκτελέσει τις ίδιες κινήσεις εντός του µαγνητικού πεδίου. Έτσι, κάθε φορά που κινείται το πηνίο προκαλεί στις άκρες του ένα ανάλογο ηλεκτρικό σήµα, το οποίο το συλλέγουµε και το παίρνουµε από την έξοδο του µικροφώνου (εικ.2). 5

4 Λόγω του ότι το πηνίο κινείται εντός του µαγνητικού πεδίου, αυτού του τύπου τα δυναµικά µικρόφωνα λέγονται και µικρόφωνα κινητού πηνίου (Moving Coil Mics). Εικ.2 - Ο µηχανισµός µετατροπής ενός moving coil δυναµικού µικροφώνου. Ειδικά χαρακτηριστικά: 1. Είναι σχετικά φθηνά και ιδιαίτερα ανθεκτικά. 2. Μπορούν εύκολα να κατασκευαστούν και σε µικρό µέγεθος. 3. Καλυπτουν ικανοποιητικά την περιοχή των 20 µε 15kHz. 4. Δεν έχουν πάντα ικανοποιητική αναλογία Σήµατος/Θορύβου. 5. Η ακουστική δυναµική που καλύπτουν χωρίς παραµορφώσεις ξεπερνάει τα 140dB. 6. Η καλωδίώση τους µπορεί να είναι balanced (συµµετρική) ή unbalanced (ασύµµετρη) και γι αυτό, σε περίπτωση που είναι unbalanced είναι επιρρεπής σε θορύβους και παρεµβολές, ειδικά όταν χρησιµοποιούνται µεγάλου µήκους καλώδια. 7. Είναι λιγότερο ευαίσθητα από τα πυκνωτικά και από τα µικρόφωνα ταινίας β Μικρόφωνα Ταινίας (Ribbon Microphones). Το µικρόφωνο ταινίας είναι και αυτό ένα δυναµικό µικρόφωνο, µε τη διαφορά ότι αντί για τον συνδυασµό διαφράγµατος-πηνίου χρησιµοποιεί µια ευαίσθητη µεταλλική ταινία και ένα µαγνήτη. Η ταινία αυτή βρίσκεται τοποθετηµένη ανάµεσα στους δυο πόλους του µαγνήτη. Όταν η ταινία δεχθεί τα ηχητικά κύµµατα, πάλεται εντός του διαρκούς µαγνητικού πεδίου και έτσι δηµιουργείται τάση στα άκρα της. Αυτή η τάση συλλέγεται ως σήµα στην έξοδο του µικροφώνου (εικ.3). Εικ.3 Ο µηχανισµός µετατροπής ενός Ribbon µικροφώνου. 6

5 Να σηµειωθεί ότι, η αντίσταση (Impedance) αυτών των µικροφώνων είναι πάρα πολύ µικρή και γι αυτό το λόγω, συνήθως τα µικρόφωνα ταινίας έχουν ενσωµατωµένο µετασχηµατιστή που αυξανει την αντίσταση του µικροφώνου για να µπορεί να χρησιµοποιηθεί. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας όµως, τα σηµερινά µικρόφωνα ταινίας επιτυγχάνουν σήµα αντίστοιχου επιπέδου µε αυτό των δυναµικών µικροφώνων χωρίς την ανάγκη µετασχηµατιστή. Ειδικά χαρακτηριστικά: 1. Τονίζουν τις χαµηλές συχνότητες και προσδίδουν ζεστασιά στον ήχο όταν τοποθετούνται κοντά στην πηγή του ήχου. 2. Πολλές φορές ο τονισµός των χαµηλών συχνοτήτων µπορεί να µην είναι επιθυµητός Είναι πολύ ευαίσθητα στον αέρα. Συνεπώς δεν προτέινονται για εξωτερικές ηχογραφήσεις, εκτός και εάν είναι καλά προστατευµένα. 4. Είναι σχετικά ακριβά. 5. Η ακουστική δυναµική που καλύπτουν χωρίς παραµορφώσεις συνήθως είναι µικρότερη από αυτή των moving-coil µικροφώνων, Όµως, σήµερα υπάρχουν και µικρόφωνα ταινίας που αντέχουν πιέσεις της τάξεως των 135dB! 6. Συνήθως είναι Δι-κατευθυντικά, αν και σήµερα υπάρχουν και τέτοια µικρόφωνα µε ρυθµιζόµενη κατευθυντικότητα. 7. Έχουν µεγάλο εύρος απόκρισης συχνοτήτων γ Ηλεκτροστατικά ή Πυκνωτικά Μικρόφωνα (Condenser Microphones). Σε ένα πυκνωτικό µικρόφωνο η µεµβράνη/διάφραγµα αποτελεί τη µια από τις δυο πλάκες ενός πυκνωτή, η οποία πάλεται (η άλλη είναι σταθερή). Καθώς τα ηχητικά κύµατα µετακινούν το διάφραγµα η χωρητικότητα του πυκνωτή αλλάζει και εναλλασόµενη τάση ρεύµατος (σήµα) δηµιουργείται στα άκρα του. Ο ενσωµατωµένος προενισχυτής που διαθέτουν θα ενισχύσει το υψηλής αντίστασης σήµα του µικροφωνού για να το κάνει διαθέσιµο για χρήση (εικ.4). Εικ.4 Ο µηχανισµός µετατροπής ενός πυκνωτικού µικροφώνου. Λόγω έλλειψης της επίδρασης που ασκεί το πηνίο στο διάφραγµα (όπως συµβαίνει στα movingcoil), η κινηση του δεύτερου γίνεται ελεύθερα, µε αποτέλεσµα να µπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στο πεδίο των συχνοτήτων, ακόµα και σε συχνότητες που είναι εκτός του ανθρωπίνου ακουστικού φάσµατος. Η σταθερη τάση φόρτισης για να λειτουργήσει ο πυκνωτής (και ο προενισχυτής) παρέχεται συνήθως από την κονσόλα ή από εξωτερικό ενισχυτή (ή και µπαταρία). Όταν η τάση αυτή προέρχεται από την κονσόλα λέγεται Phantom Power (48V) και δεν επηρεάζει την λειτουργία των δυναµικών µικροφώνων, ούτε γενικότερα την ποιότητα του ακουστικού σήµατος. Μάλιστα, κυκλοφορεί µέσα στα ίδια καλώδια που µεταφέρουν το σήµα. 7

6 Τέλος, υπάρχουν πυκνωτικά µικρόφωνα όπου οι πλάκες τους έχουν αποθηκευµένη µόνιµα την πολική τους τάση (µε τη µορφή ηλεκτροστατικού φορτίου) και δεν χρειάζονται επιπλεόν τροφοδοσία. Μπορεί όµως να χρειάζονται µπαταρία για τον προενισχυτή τους. Αυτά τα µικρόφωνα λέγονται Electret. Ειδικά χαρακτηριστικά: 1. Είναι πιο ευαίσθητα από τα δυναµικά (περίπου κατα 15dB). 2. Η αναλογία σήµατος/θορύβου είναι σχετικά καλή. 3. Η ακουστική ένταση που µπορούν να καλύψουν χωρίς παραµορφώσεις αγγίζει τα 120 µε 130dB. 4. Τα «καλά» είναι σχετικά ακριβά. 5. H καλωδίωση τους είναι balanced (συµµετρική) γι αυτό µπορεί και να είναι πολλών µέτρων. 6. Θα τα βρείτε σίγουρα µπροστά σας, όπως και τα δυναµικά! 1.1.1δ Μικρόφωνα Κρυστάλλων (Crystal Microphones). Ορισµένοι κρύσταλλοι (όπως ο Χαλαζίας) φορτίζονται και παράγουν τάσεις (voltage) όταν συµπιεστούν, ταρακουνηθούν ή παραµορφωθούν. Τέτοιου είδους κρύσταλλοι ονοµάζονται πιεζοηλεκτρικοί (piezoelectric). Αυτοί µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως µετατροπείς µηχανικής ενέργειας σε ηλεκτρική, άρα µπορούν να χρησιµοποιηθούν και για την κατασκευή µικροφώνων. Τέτοιου είδους µικρόφωνα λέγονται Μικρόφωνα Κρυστάλλων. Το πιεζοηλεκτρικό µικρόφωνο ή µικρόφωνο κρυστάλλων χρησιµοποιεί µια λεπτή λουρίδα πιεζοηλεκτρικού υλικού, το οποίο είναι συνδεδεµένο µε ένα διάφραγµα. Οι δυο πλευρές του κρυστάλλου αποκτούν αντίθετη φόρτιση όταν ο κρύσταλλος πάλεται από το διάφραγµα. Οι φορτίσεις είναι ανάλογες προς το ποσό της παραµόρφωσης και εξαφανίζονται όταν πάψει να ασκείται πίεση στο κρύσταλλο (εικ.5). Εικ.5 Ο µηχανισµός µετατροπής ενός µικροφώνου κρυστάλλων. Τα πρώτα µικρόφωνα κρυστάλλων χρησιµοποιούσαν διαφόρων τύπων άλατα, αλλά αυτά ήταν ιδιαίτερα ευπαθή. Τα νεώτερα µικρόφωνα χρησιµοποιούν κεραµικά υλικά. Ειδικά χαρακτηριστικά: 1. Το σήµα εξόδου τους είναι αρκετά ισχυρό. 2. Η συχνοτική απόκριση τους (frequency response) δεν συγκρίνεται µε αυτή ενός καλού δυναµικού µικρφώνου. 3. Δεν χρησιµοποιούνται ιδιαίτερα στη µουσική. 8

7 Κατηγοριοποίηση µικροφώνων ανάλογα µε την κατευθυντικότητά τους. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό που χρησιµοποιείται για τον διαχωρισµό των µικροφώνων είναι η κατευθυντικότητά (directionality) τους ή αλλιώς, η κατευθυντική τους απόκριση (Directional Response). Η κατευθυντικότητα ενός µικροφώνου, αναφέρεται στο πως αντιδρά ένα µικρόφωνο σε ηχητικά σήµατα που προέρχονται από διαφορετικές γωνίες στο χώρο γύρω του. Δηλάδη, αναφέρεται στην ευαισθήσια µε την οποία αντιδρά το µικρόφωνο σε ηχητικές πηγές γύρω του και σε κάποια γωνία σε σχέση µε αυτό. Έτσι, η στάθµη του σήµατος που θα µας δώσει ένα µικρόφωνο σε ένα σήµα το οποίο έρχεται από κάποια συγκεκριµένη κατεύθυνση/γωνία στον χώρο είναι ανάλογη µε την ευαισθήσια που έχει αυτό το µικρόφωνο στην συγκεκριµένη κατεύθυνση. Από κατασκευής λοιπόν, όλα τα µικρόφωνα δεν έχουν την ίδια κατευθυντικότητα, οπότε είναι πολύ σηµαντικό να γνωρίζουµε αυτό το χαρακτηριστικό των µικροφώνων για να µπορούµε να διαλέγουµε πάντα αυτό που είναι πιο σωστό για την δουλεία µας. Η κατευθυντική απόκριση ενός µικροφώνου αποτυπώνεται γραφικά σε ένα σχέδιο που ονοµάζεται πολικό διάγραµµα και το οποίο παρουσιάζει την ευαισθησία µε την οποία ανταποκρίνεται το µικρόφωνο σε σήµατα που έρχονται από διαφορετικές γωνίες (αποτυπώνεται σε µοίρες). Τα ηχητικά κύµατα που έρχονται απευθείας/κάθετα στο διάφραγµα ενός µικροφώνου λέγονται on-axis, ενώ τα κύµατα που έρχονται από οποιαδήποτε άλλη γωνία λέγονται off-axis (εικ.6). Off axis 90 o On axis (0 o ) Off axis o Off axis 270 o Εικ.6 Άξονες on/off axis. Ανάλογα µε την κατευθυντικότητα τους τα µικρόφωνα διακρίνονται σε: α) Παντοκατευθυντικά ή Omni-directional. β) Δι-κατευθυντικά ή Bidirectional (Figure of 8). γ) Μονοκατευθυντικά/Καρδιοειδή ή Unidirectional/Cardioids. δ) Ιδιαιτέρως-κατευθυντικά ή Ultra-directional (shot-gun). ε) Μικρόφωνα µε περισσότερα από ένα πολικό διάγραµµα α Παντοκατευθυντικά ή Omni-directional µικρόφωνα. Παντοκατευθυντικό είναι το µικρόφωνο που είναι εξίσου ευαίσθητο σε όλα τα ηχητικά ερεθίσµατα, ανεξάρτητα από πια κατεύθυνση έρχονται και τη γωνία που έχει η πηγή τους σε σχέση µε το διάφραγµά του. Αναφέρεται και ως µικρόφωνο πίεσης (Pressure Microphone) διότι ανταποκρίνεται στις στιγµιαίες διακυµάνσεις της πίεσης του αέρα, οι οποίες δηµιουργούνται από τα ηχητικά κύµατα στην περιοχή του διαφράγµατος. Επειδή το µικρόφωνο δεν έχει τη δυνατότητα να προδιορίσει την θέση της 9

8 πηγής του ήχου, ανταποκρίνεται µε την ίδια ευαισθησία στους ήχους ανεξάρτητα από ποιά κατεύθυνση έρχονται. Αποτελείται (συνήθως) από ένα διάφραγµα και ένα σφραγισµένο πλαίσιο. Ήχοι από όλες τις κατευθύνσεις µεταβάλουν την πίεση στο εµπρός µέρος του διαφράγµατος. Στην πράξη, ένα παντοκατευθυντικό µικρόφωνο µπορεί να είναι ελαφρώς λιγότερο ευαίσθητο στους ήχους που έρχονται από την πίσω πλευρά (180 ο µοίρες σε σχέση µε το on axis σήµα). Παρόλα αυτά, το πολικό του διάγραµµα ενός τέτοιου µικροφώνου εµφανίζεται να είναι ένας κύκλος (εικ.7). Ήχοι από όλες τις κατευθύνσεις επηρέαζουν το διάφραγµα. (0 o ) διάφραγµα Εικ.7 Το Omni-directional µικρόφωνο και το πολικό του διάγραµµα, β Δι-κατευθυντικά ή Bidirectional (Figure of 8) µικρόφωνα. Ένα δι-κατευθυντικό µικρόφωνο είναι εξίσου ευαίσθητο πιέσεις που ασκούνται από το εµπρός και το πίσω µέρος του διαφράγµατος, αλλά χαρακτηρίζεται από πολύ χαµηλά επίπεδα ευαισθησίας που δείχνει σε πιέσεις που ασκούνται από τα πλαϊνά µέρη του µικροφώνου. Συγκεκριµένα, το bidirectional µικρόφωνο µπορεί να απορρίψει εώς και ολοκληρωτικά ήχους που φθάνουν από γωνίες 90 ο ή 270 ο µοιρών off axis. Σε αντίθεση µε το παντοκαντευθυντικό, το δικαντευθυντικό µικρόφωνο έχει το διάφραγµα του εκτεθειµένο και από τις δυο πλευρές στα ηχητικά κύµατα. Είναι σηµαντικό να παρατηρήσουµε ότι το εµπρός και το πίσω µέρος του διαφράγµατος δείνουν σήµατα αντίθετης ηλεκτρικής φάσης (εµπρός=θετικό, πίσω=αρνητικό). Όταν ένας ήχος χτυπά το διάφραγµα από την εµπρός πλευρά, τότε αυτό παράγει ένα σήµα µε θετική τάση. Αντίστροφα, όταν ο ήχος έρχεται από το πίσω µέρος παράγει µια αρνητική τάση. Ήχοι που έρχονται από γωνίες 90 ο ή 270 ο µοιρών off axis φτάνουν ταυτόχρονα και µε την ίδια ένταση και φάση στις δυο πλευρές του διαφράγµατος, δηµιουργούν µηδενική κλίση πίεσης σε αυτό, µε αποτέλεσµα να αναιρούνται (εικ.8). Το διάφραγµα αντιδρά ήχους και από τις δυο πλευρές του. Πλευρικοί ήχοι αναιρούνται. (0 o ) Off axis 90 o On axis (0 o ) + - Off axis o διάφραγµα Off axis 270 o Εικ.8 Το Figure of 8 µικρόφωνο και το πολικό του διάγραµµα,. 10

9 Επιπλέον, αν δοκιµάσουµε να πάρουµε την ίδια πηγή µε δυο ίδια bidirectional µικρόφωνα τα οποία είναι τοποθέτηµενα αντίστροφα τότε, αν συνδυάσουµε τα σήµατα τους είναι πάρα πολύ πιθανό ο ήχος που θα πάρουµε να είναι πάρα πολύ «λεπτός», λόγω πολλών αναιρέσεων συχνοτήτων. Αυτό συµβαίνει λόγω της αντίθετης πολικότητας των σηµάτων που δίνουν οι δυο πλευρές του διαφράγµατος αυτού του µικροφώνου, όπως αναφέραµε παραπάνω. Επειδή λοιπόν το διάφραγµα ενός δικατευθυντικού µικροφώνου αντιδρά ανάλογα µε την κλίση της πίεσης που δέχεται, τα µικρόφωνα αυτά λέγονται και µικρόφωνα κλίσης πίεσης ή Pressure Gradient. Τέλος, επειδή το πολικό διάγραµµα ενός τέτοιου µικροφώνου µοιάζει µε τον αριθµό οκτώ (εικ.8), τα δι-κατευθυντικά µικρόφωνα λέγονται και Figure of Eight (Figure of 8) γ) Μονοκατευθυντικά/Καρδιοειδή ή Unidirectional/Cardioids µικρόφωνα. Τα µονοκατευθυντικά µικρόφωνα είναι ιδιαιτέρως ευαίσθητα σε ήχους που προέρχονται ακριβώς µπροστά από το διάφραγµα και σε µηδέν µοίρες on axis. Αντίθετα, µπορεί να είναι ελάχιστα ή καθόλου ευαίσθητα σε πηγές που βρίσκονται στο πίσω µέρος του διαφράγµατος και σε 180 µοίρες off axis. Οι πλευρικοί ήχοι µε κλίση µικρότερη των 90 ο ή µεγαλύτερη των 270 ο µπορούν να συλληφθούν ικανοποιητικά, ενώ το αντίθετο συµβαίνει µε τους υπόλοιπους πλευρικούς ήχους. Η κατευθυντικότητα των µονοκατευθυντικών µικροφώνων επιτυγχάνεται µε την χρήση ειδικά σχεδιασµένων οπών/θυρίδων εισόδου των ακουστικών κυµάτων. Οι ήχοι που έρχονται από την πίσω πλευρά µπορούν να φτάσουν στο διάφραγµα είτε κυκλώνοντας το µικρόφωνο για να φτάσουν στο διάφραγµα, είτε µέσω της ειδικης θυρίδας που βρίσκεται συνήθως στο πίσω µέρος τις κάψουλας. Στην πραγµατικότητα η θυρίδα αυτή λειτουργεί ως ένας ακουστικός λαβύρινθος που καθυστερεί το σήµα το οποίο περνάει από µέσα του. Αυτό είναι απαραίτητο ούτως ώστε τα δυο σήµατα να φτάσουν στο διάφραγµα την ίδια στιγµή (αφού το σήµα που κυκλώνει το µικρόφωνο διασχίζει µεγαλύτερο µονοπάτι για να φτάσει στο διάφραγµα), δηµιουργώντας έτσι µηδενική κλίση πίεσης σε αυτό, άρα και µηδενική τάση στην έξοδο σήµατος. Η κατευθυντική απόκριση των µονοκατευθυντικών µικροφώνων αποτυπώνεται στο πολικό τους διάγραµµα µε ένα σχήµα που µοιάζει µε το σχήµα της καρδιάς. Γι αυτό τον λόγο, τα µικρόφωνα αυτά λέγονται και καρδιοειδή. Ανάλογα µε τον σχεδιασµό τους τα µονοκατευθυντικά µικρόφωνα, εκτός από απλό καρδιοειδές πολικό διάγραµµα, µπορούν να έχουν σούπερ-καρδιοειδή (Super-cardioid) και υπέρ-καρδιοειδή (hyper-cardioid) πολικά διαγράµµατα (εικ.9). Off axis 90 o Ήχοι από όλες τις πλευρές καταφθάνουν στο διάφραγµα. Τα κύµατα από πίσω όµως αναιρουνται. On axis (0 o ) Off axis o Off axis 270 o (0 o ) (0 o ) (0 o ) διάφραγµα Εικ.9 Το Μονοκατευθυντικό µικρόφωνο και τα διάφορα πολικά του διάγραµµατα, (από αριστερά: Cardioid, Super-Cardioid, Hyper-Cardioid). 11

10 1.1.2δ Ιδιαιτέρως 1 -κατευθυντικά ή Ultra-directional microphones (shot-gun). Τα µικρόφωνα αυτής της κατηγορίας χαρακτηρίζονται από την ιδιάιτερα υψηλή ευαισθησία που δείχνουν στα on axis ηχητικά σήµατα, την ελάχιστη ευαισθησία στα off axis σήµατα και την ιδιαίτερα χαµηλή ευαισθησία που έχουν στους πλευρικούς ήχους. Έτσι, είναι λογικό το σχήµα που αποτυπώνεται στο πολικό διάγραµµα ενός τέτοιου µικροφώνου, όπου µπορούµε να παρατηρήσουµε πως όλο το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο πρώτο µισό του πολικού διαγράµµατος, αυτού που βρίσκεται στην πλευρά του άξονα on axis. Τα ultra-directional µικρόφωνα δεν χρησιµοποιούνται συχνά στη µουσική, αλλά βρίσκουν ιδιαίτερη εφαρµογή στην τηλεόραση, τον κινηµατογράφο και το θέατρο. Εκεί δηλαδή, όπου θέλουµε το µικρόφωνο να είναι µακρυά από την πηγή (π.χ. τον ηθοποιό), να µην επηρεάζεται πολύ από τους ήχους του περιβάλλοντος, αλλά και να µην διακρίνεται στις κάµερες ή από τον θεατή στο θέατρο. Ονοµάζονται και shot-gun microphones λόγω της εµφάνισης τους. On axis (0 o ) Off axis 270 o Off axis 90 o Off axis o Εικ.10 Το Ultra-directional µικρόφωνο και τo πολικό του διάγραµµα. 2ε) Μικρόφωνα µε περισσότερα από ένα πολικά διαγράµµατα. Στην κατηγορία των πυκνωτικών µικροφώνων και κυρίως στα «στουντιακά» µικρόφωνα συναντάµε µικρόφωνα που επιτυγχάνουν περισσότερα από ένα πολικά διαγράµµατα (συνήθως 4). Δηλαδή, µικρόφωνα που µπορεί να µας δίνουν τη δυνατότητα να έχουµε καρδιοειδές, omni, bi ή και σούπερ-καρδιοειδές πολικό διάγραµµα στο ίδιο µικρόφωνο. Τη δυνατότητα αυτή την επιτυγχάνουν είτε µε τον συνδυασµό δυο διαφορετικών διαφραγµάτων, τοποθετηµένων στις δυο όψεις µιας σταθερής πλακέτας, είτε χρησιµοποιώντας ένα διάφραγµα και θύρες εισόδου (πλευρικές και πίσω) ακουστικού σήµατος. Στην πρώτη περίπτωση, τα δύο διαφράγµατα είναι έτσι φτιαγµένα ούτως ώστε να µας δίνουν καρδιοειδές πολικό διάγραµµα το κάθε ένα. Έτσι, όταν θέλουµε να έχουµε καρδιοειδές πολικό διάγραµµα, χρησιµοποιείται µόνο το ένα (Α) διάφραγµα. Εάν επιθυµούµε ένα omni διάγραµµα τότε χρησιµοποιούνται και τα δύο διαφράγµατα (Α+Β) και το σήµα τους προστείθεται. Αντίθετα, εάν θέλουµε bi πολικό διάγραµµα, τότε η πολικότητα του Β αντιστρέφεται και ο συνδυασµός του µε το Α µας δίνει το figure of 8 διάγραµµα. Τέλος, εάν αυξήσουµε την αντίσταση του Β διαφράγµατος, τότε αυτό θα παράγει µια πιο µικρή «καρδιά», οπότε αν µε αντίστροφη πολικότητα το συνδυάσουµε µε την «καρδιά» του Α τότε θα έχουµε ένα σούπερ-καρδιοειδές πολικό διάγραµµα (εικ.11). Οι εναλλαγές από διάγραµµα σε διάγραµµα γίνονται από έναν διακόπτη που βρίσκεται συνήθως επάνω στο µικρόφωνο. Στην περίπτωση που χρησιµοποιείται ένα διάφραγµα, τότε ειδικές θύρες ανοιγοκλείνουν στο σφραγισµένο πλαίσιο της κάψουλας, ούτως ώστε να έχουµε το επιθυµητό πολικό διάγραµµα. Όταν το πλαίσιο της κάψουλας στο οποίο βρίσκεται το διάφραγµα είναι σφραγισµένο, τότε έχουµε ένα omni διάφραγµα. Εάν για 1 Χρησιµοποιήθηκε ο όρος Ιδιαιτέρως ως αντικατάσταση του Ultra. Στα ελληνικά µπορεί να υπάρχει και άλλος όρος, αλλά όπως και να έχει, στην πράξη δεν πρόκειται να τον ακούσετε ποτέ... 12

11 παράδειγµα, ανοίξουµε µια θύρα στο πίσω µέρος του πλαισίο, έτσι ώστε να περνάει το ακουστικό σήµα στην πίσω πλευρά του διαφράγµατος, τότε έχουµε ένα figure of 8 διάφραγµα. Τέλος, εάν αντί της πίσω θύρας ανοίξουµε πλευρικές διόδους για το σήµα, τότε θα έχουµε ένα καρδιοειδές πολικό διάγραµµα. + = - = - = Εικ.11 Περισσότερα από ένα πολικά διάγραµµατα προκύπτουν από τον συνδυασµό δύο καρδιών (δεξία:neuman M149 Tube) ΑΛΛΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ. Εκτός από τα χαρακτηριστικά που είδαµε εως τώρα, τα µικρόφωνα έχουν και κάποια επιπλέον ποιοτικά χαρακτηριστικά, τα οποία είναι εξίσου σηµαντικά για την επιλογή ενός µικροφώνου για κάποια συγκεκριµένη δουλειά. Τα πιο σηµαντικά από αυτά τα επιπλέον χαρακτηριστικά εξηγούνται παρακάτω. i) Frequency Response (Απόκριση συχνoτήτων): Το χαρακτηριστικό αυτό µας δίνει µια πολύ χρήσιµη πληροφορία για το πώς θα αντιδράσει το µικρόφωνο στις συχνότητες ενός στιγµιαίου on axis σήµατος. Η απόκριση συχνοτήτων παρουσιάζεται συνήθως σε ένα γράφηµα, το οποίο εµφανίζει την στάθµη εξόδου (σε db) του µικροφώνου σε ερεθίσµατα που καλύπτουν ολόκληρο το ανθρώπινο ακουστικό φάσµα ( Hz, εικ.12). Κάποια µικρόφωνα έιναι σχεδιασµένα µε τέτοιο τρόπο ούτως ώστε η απόκριση τους να είναι ίδια σε όλο το φάσµα, οπότε σε αυτή την περίπτωση η καµπύλη απόκρισης θα είναι µια ευθεία γραµµή (flat). Άλλα µικροφωνα είναι σχεδιασµένα να δίνουν έµφαση στις χαµηλές ή/και στις υψηλές συχνότητες, δίνοντας έτσι έναν διαφορετικό ακουστικό χαρακτήρα. Συχνά, στην καµπύλη απόκρισης των συχνοτήτων, εµφανίζεται και η καµπύλη απόκρισης των συχνοτήτων από ακουστικά σήµατα που είναι 180 ο off axis. Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι ότι το µικρόφωνο έχει άλλη απόκριση σε αυτά τα σήµατα αλλά και αυτά επηρεάζουν τον συνολικό «χρωµατισµό» του µικροφώνου. Οπότε µπορεί να είναι χρήσιµο να γνωρίζουµε την απόκριση του µικροφώνου και σε αυτά. Εικ.12 Τα διαγράµµατα συχνοτικής απόκρισης δυο µικροφώνων.στο δεξί διακρίνουµε και την απόκριση στα 180 ο off-axis. 13

12 ii) Transient Response (Απόκριση µεταβολής): Η µέτρηση αυτή µας δείχνει το πόσο γρήγορα θα αντιδράσει το διάφραγµα ενός µικροφώνου στο ερέθισµα ενός ακουστικού κύµατος. Οι µετρήσεις ποικίλουν από µικρόφωνο σε µικρόφωνο και σχετίζονται άµεσα µε τον ποιοτικό χαρακτήρα κάθε µικροφώνου (εικ.13). Για παράδειγµα, το διάφραγµα ενός δυναµικού µικροφώνου µπορεί να είναι άρκετά µεγάλο (6,3 εκ.) και σε συνδυασµό µε το πηνίο δηµιουργούν ένα σύστηµα µεγάλης µάζας (σε σχέση µε την ενέργεια του ακoυστικού σήµατος) που δεν µπορεί να ανταποκριθεί γρήγορα στις ακουστικές πιέσεις και που θα δώσει έναν λιγότερο ακριβή ήχο. Από την άλλη πλευρά, το διάφραγµα ενός ribbon µικροφώνου είναι αρκετά πιο ελαφρύ, άρα και πιο ευέλικτο, οπότε µπορεί να µας δώσει έναν πιο καθαρό ήχο. Τέλος, το διάφραγµα ενός πυκνωτικού µικροφώνου µπορεί να είναι ακόµα πιο ελαφρύ και πιο λεπτό και σε συνδυασµό µε τις ελάχιστες µηχανικές αντιδράσεις στις ακουστικές πιέσεις, µπορεί να µας δώσει έναν ιδιαιτέρο πιστό και καθαρό ήχο σε όλο το ακουστικό φάσµα. Εικ.13 Transient Response τριών διαφορετικών µικροφώνων. Το ηχητικό ερέθισµα ήταν το ίδιο αλλά οι αντιδράσεις των µικροφώνων διαφέρουν. iii) Sensitivity Rating (Βαθµός ευαισθησίας): Η µέτρηση αυτή µας δείχνει την στάθµη εξόδου (σε volt) που θα παράξει ένα µικρόφωνο όταν δεχθεί ένα συγκεκριµένο-σταθερό σήµα. Η µέτρηση αυτή µπορεί να µας βοηθήσει να συγκρίνουµε δυο µικρόφωνα ως προς το ποίο από τα δύο παράγει πιο δυνατό σήµα. iv) Equivalent Noise Rating (Βαθµός Ισοδύναµου Θορύβου): Με το στοιχέιο αυτό µπορούµε να παρατηρήσουµε το ύψος του ηλεκτρικού «αυτο-θορύβου» ενός µικροφώνου. Μετριέται σε db και εκφράζει το ισοδύναµο που θα παρήγαγε µια ταση που είναι ίση µε την τάση του «αυτο-θορύβου». Όλα τα µικρόφωνα δεν παράγουν τον ίδιο θόρυβο οπότε αυτή η ένδειξη είναι σηµαντική για την επιλογή ενός µικροφώνου για κάποια δουλειά. v) Microphone Impedance (Αντίσταση µικροφώνου): Η αντίσταση είναι ένα χαρακτηριστικό που χρησιµοποιείται για να ταιριάξουµε την δυνατότητα «προσφοράς» σήµατος ενός µικροφώνου µε την δυνατότητα «αποδοχής» σήµατος µιας άλλης συσκευής (π.χ. µιας κονσόλας). Η αντίσταση µετριέται σε ohm και συµβολίζεται µε Ω (ή Ζ). Συνήθως τα µικρόφωνα είναι αντίστασης 50Ω (πολύ χαµηλή), Ω (χαµηλή) ή 20-50κΩ (υψηλή).τα καλώδια των µικροφώνων υψηλής αντίστασης είναι unbalanced (ένας αγωγός για το σήµα+γείωση/επιστροφή του κυκλώµατος, εικ.14) και είναι ευαίσθητα σε ηλεκτροστατικούς θορύβους (π.χ. από µοτέρ ή λάµπες φθορίου), ιδιαίτερα σε καλωδιώσεις µεγαλύτερες των 8 µέτρων. Λόγω αυτών των θορύβων και των απωλειών σήµατος που προκύπτουν (απώλεια υψηλών συχνοτήτων), τα µικρόφωνα υψηλής αντίστασης δεν χρησιµοποιούνται σε επαγγελµατικές ηχογραφήσεις. Οι γραµµές σήµατος των µικροφώνων πολύ χαµηλής αντίστασης από την άλλη, δεν είναι ευαίσθητες στους ηλεκτροστατικούς θορύβους αλλά στους βόµβους που προκαλούνται από ηλεκτροµαγνητικά πεδία (π.χ. από τις γραµµές εναλλασόµενου ρεύµατος). Για να καταπολεµήσουµε όσο το δυνατόν περισσότερο αυτούς του πρόσθετους θορύβους χρησιµοποιούµε ένα ζευγάρι ελικοειδούς καλωδίου (χωρίς προστασία), όπου µε αντιστροφή των φάσεων στην είσοδο της επόµενης συσκευής (π.χ. κονσόλας) αφαιρούνται οι πρόσθετοι θόρυβοι. Τέλος, οι µικροφωνικές γραµµές χαµηλής αντίστασης ( Ω) έχουν χαµηλές απώλειες και µπορούν να χρησιµοποιηθούν για καλωδιώσεις πολλών µέτρων. Χρησιµοποιούν καλωδιώσεις balanced (εικ.14), µε δύο αγωγούς (ζευγάρι ελικοειδούς καλωδίου) για το σήµα και ένα πλέγµα προστασίας (shield) για την γείωση και την προστασία από ηλεκτροστατικούς θορύβους. Οι µικροφωνικές γραµµές που χρησιµοποιούνται συνήθως στα στούντιο και τον επαγγελµατικό ήχο είναι balanced µε αντίσταση 200Ω. 14

13 Εικ.14 Balanced (αριστερά) και Unbalancd (δεξιά) σήµατα. Εφφέ Εγγύτητας ή Proximity effect: Το φαινόµενο αυτό παρατηρείται στα κατευθυντικά/καρδιοειδή µικρόφωνα και έχει να κάνει µε την ενίσχυση των χαµηλών συχνοτήτων που παρατηρείται όταν η πηγή βρίσκεται σε απόσταση µικρότερη των 30εκ. από το µικρόφωνο. Αυτό είναι κάτι που µπορεί να αρέσει στους τραγουδιστές διότι ενισχύει της χαµηλές συχνότητες της φωνής τους, κάνοντας το άκουσµά τους πιο «ζεστό». Ταυτόχρονα όµως, ευθύνεται και για το φαινόµενο του «πόπινγκ», όταν προφέρουµε τους φθόγγους π και µπ. Έτσι, εάν θέλουµε να µειώσουµε το φαινόµενο αυτό χρησιµοποιούµε είτε τα φίλτρα της κονσόλας µας είτε ένα ενσωµατοµένο φίλτρο χαµηλών συχνοτήτων που έχουν ορισµένα καρδιοειδή µικρόφωνα. 1.3 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ. Όπως είδαµε εώς τώρα, κάθε µικρόφωνο έχει τον δικό του ηχητικό χαρακτήρα και µας δίνει το δικό του ξεχωριστό αποτέλεσµα στη συλλογή του ήχου. Όµως, τα µικρόφωνα και τα χαρακτηριστικά τους δεν είναι είναι το µοναδικό κριτήριο για µια ηχογράφηση. Μαζί µε το είδος ενός µικροφώνου, σηµαντικό ρόλο στο αποτέλεσµα µιας ηχογράφησης παίζει και η τοποθέτηση του µικροφώνου αυτού στον χώρο και σε σχέση µε την ηχητική πηγή. Ηχογραφώντας την ίδια ηχητική πηγή και µετακινώντας το µικρόφωνο σε διάφορα σηµεία θα παρατηρήσουµε ότι το ηχητικό αποτέλεσµα αλλάζει ως προς το περιεχόµενο του, το ηχόχρωµα του και την ένταση του. Άρα, θα µπορούσαµε να πούµε ότι οι οποιεσδήποτε παρεµβάσεις σε αυτό το επίπεδο έχουν αισθητική επιρροή στο ηχητικό αποτέλεσµα. Κατ επέκταση, δεν µπορούµε να πούµε ότι υπάρχει σωστό ή λάθος στην τοποθέτηση µικροφώνων, αλλά υπάρχει αυτό που εξυπηρετεί τους σκοπούς µας και το αποτέλεσµα που θέλουµε να βγάλουµε. Είναι ένας χώρος για αρκετό πειραµατισµό αλλά, σίγουρα υπάρχουν κάποια σηµεία που θα πρέπει να προσέξουµε... Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικές βασικές τοποθετήσεις µικροφώνων, έχοντας ως κριτήριο την απόσταση του µικροφωνού από την ηχητική πηγή: α) Μακρινή Τοποθέτηση Μικροφώνου (Distant Microphone Placement): Στην τεχνική αυτή, ένα ή περισσότερα µικρόφωνα τοποθετούνται σε απόσταση µεγαλύτερη του ενός µέτρου από την ηχητική πηγή. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα το ότι µπορούµε να πάρουµε µια πιο πλήρη «εικόνα» ενός οργάνου ή ενός µουσικού συνόλου διατηρώντας τον τονικό χαρακτήρα αυτών των πηγών. Συνήθως (και κυρίως για τα όργανα) τοποθετούµε το µικρόφωνο σε απόσταση σχεδόν ίση µε το µέγεθος της πηγής. Επίσης, αυτή η τεχνική επιτρέπει στο ακουστικό περιβάλλον του χώρου να συλληφθεί και να µιξαριστεί, µε φυσικό τρόπο, µαζί µε τον απευθείας ήχο της πηγής (εικ.15). Η τεχνική αυτή χρησιµοποιείται συνήθως για την ηχογράφηση µεγάλων µουσικών συνόλων (συµφωνικές ορχήστρες, χορωδίες,κλπ) σε συναυλιακούς χώρους. Όπως είναι λογικό, σε µια τέτοια εφαρµογή η ακουστική συµπεριφορά του χώρου παίζει σηµαντικό ρόλο και χρειάζεται πειραµατισµός, 15

14 ούτως ώστε να πετύχουµε την σωστή ισορροπία µεταξύ του απευθείας ήχου και τους ήχους του περιβάλλοντα χώρου. Επιπλέον, εφόσον η ακουστική του χώρου δεν είναι σωστά µελετηµένη (µε ανεπιθύµητες αντανακλάσεις) µπορούµε να τοποθετήσουµε ηχοαποροφητικά υλικά στις επιφάνειες του χώρου για να µειώσουµε τις αντανακλάσεις ή πιο απλά, να τοποθετήσουµε το µικρόφωνο πιο κοντά στην πηγή και να προσθέσουµε τεχνητό περιβάλλον/αντήχηση. Τέλος, θα πρέπει να είµαστε προσεκτικοί και µε το ύψος του µικροφώνου από το πάτωµα αφού µπορούµε να έχουµε ακύρωση φάσεων (µερική και όχι ολόκληρη) στο ηχητικό φάσµα, γεγονός που θα µας οδογήσει σε χαµηλής ποιότητας ηχογράφηση. Όπως καταλαβαίνουµε, οι παράγοντες που πρέπει να προσέξουµε είναι αρκετοί και σίγουρα χωράει αρκετός πειραµατισµός. αντανάκλαση Distant Miking απευθείας αντανάκλαση Εικ.15 Στη µακρινή τοποθέτηση ο απευθείας ήχος συνδυάζεται µε τις αντανακλάσεις του χώρου. β) Κοντινή Τοποθέτηση Μικροφώνου (Close Microphone Placement): Στην τεχνική αυτή, το µικρόφωνο τοποθετείται συνήθως σε µια απόσταση 3-90 εκ. από την πηγή. Το αποτέλεσµα αυτής της τεχνικής είναι να έχουµε έναν «σφιχτό» µε έντονη παρουσία ήχο, που απορρίπτει σε µεγάλο βαθµό το ηχητικό περιβάλλον και τις αντανακλάσεις (εικ.16). Παρόλα αυτά, ακόµα και όταν τοποθετούµε ένα µικρόφωνo κοντά σε µια πηγή υπάρχει η πιθανότητα το µικρόφωνο αυτό να «αρπάζει» ελαφρώς τον ήχο ενός άλλου κοντινού µικροφώνου. Αυτή η «διαρροή» δεν είναι επιθυµητή, όπως όταν π.χ κάνουµε µια πολυκάναλη ηχογράφηση µιας συναυλίας και για να την αποτρέψουµε µπορούµε να κάνουµε τα εξής (εικ.17): 1) Να φέρουµε το µικρόφωνο ακόµα πιο κοντά στην πηγή. 2) Να χρησιµοποιήσουµε καρδιοειδές/κατευθυντικό µικρόφωνο. 3) Να τοποθετήσουµε τις δυο πηγές πιο µακρυά µεταξύ τους. 4) Να χρησιµοποιήσουµε διαχωριστικά ήχου/ακουστικά φράγµατα µεταξύ των δυο πηγών. Κανόνας 3:1: Γενικά, όταν µικροφωνίζουµε από κοντά πολλές κοντινές πηγές είναι καλό να διατηρούµε τον κανόνα 3:1 (εικ.18). Ο κανόνας αυτός λέει πως για να διατηρήσουµε ακέραιο το σήµα του κάθε µικροφώνου µας είναι σωστό να τοποθετούµε τα µικρόφωνα σε απόσταση µεταξύ τους, τουλάχιστον τρεις φορές µεγαλύτερη από την απόσταση από τις πηγές τους. αντανάκλαση Close Miking απευθείας αντανάκλαση Εικ.16 Στην κοντινή τοποθέτηση οι αντανακλάσεις του χώρου απορρίπτονται σε µεγάλο βαθµό. 16

15 Σηµειώσεις Πληροφορικής - Τ.Ε.Ι.ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ ΛΗΞΟΥΡΙ Διαρροή Εικ.17 «Διαρροή» και τρόποι καταπολέµησής της. Κανόνας 3:1 x 3x x Εικ.18 Ο κανόνας 3:1. γ) Τοποθέτηση Έµφασης (Accent Microphone Placement ή spot): Όταν θέλουµε να ηχογραφήσουµε ένα µεγάλο σύνολο είναι πολλές φορές αναγκαίο να δώσουµε έµφαση σε ένα όργανο (ή ένα σύνολο οργάνων), ιδιαίτερα όταν αυτό έχει σολιστικά µέρη. Αν προσπαθήσουµε να συνδυάσουµε τις δυο προηγούµενες τεχνικές, το αποτέλεσµα µπορεί να µην είναι επιθυµητό αφού, µικροφωνίζοντας από κοντά το συγκεκριµένο όργανο θα πάρουµε έναν ήχο µε πολύ ισχυρή παρουσία και µε διαφορετικό τονικό χαρακτήρα (ηχόχρωµα) από αυτόν που θα µας δίνει το µακρινό µικρόφωνο. Έτσι, µιξάρωντας τα δυο µικρόφωνα θα είναι πολύ δύσκολο να τοποθετήσουµε το συγκεκριµένο όργανο µέσα στον ακουστικό χώρο της ορχήστρας και το αποτέλεσµα να ακούγεται φυσιολογικό. Άρα, η τοποθέτηση του κοντινού µικροφώνου θα πρέπει να αλλάξει και να παέι λίγο πιο µακρυά από ότι θα κάναµε σε µια κοντινή τοποθέτηση. Πειραµατιζόµενοι µπορούµε να βρούµε πια είναι η καταλληλότερη θέση. Η τοποθέτηση αυτού του µικροφώνου λέγεται τοποθέτηση έµφασης (εικ.19). Accent Microphone Ορχήστρα Εικ.19 Τοποθέτηση µικροφώνου έµφασης. Accent Distant 17

16 Η µίξη του σήµατος του µικροφώνου έµφασης µε τα υπόλοιπα µακρινά µικρόφωνα θέλει ιδιαίτερη προσοχή αφού θα πρέπει να προσέξουµε το µικρόφωνο αυτό να ενισχύει τα σολιστικά µέρη του συγκεκριµένου οργάνου και όχι να το διαφοροποιεί από το σύνολο της ορχήστρας. δ) Τοποθέτηση Μικροφώνων Χώρου/Περιβάλλοντος (Ambient Microphone Placement): Το µικρόφωνο χώρου ή ambient microphone είναι το µικρόφωνου που είναι τοποθετηµένο µε τέτοιο τρόπο ούτως ώστε, στο σήµα που µας δίνει, ο ήχος του χώρου (οι αντανακλάσεις) να είναι πιο ισχυρός και να έχει µεγαλύτερη παρουσία σε σχέση µε τον απευθείας ήχο της πηγής. Ένα µικρόφωνο µπορεί να τοποθετηθεί κατά αυτόν τον τρόπο για τους εξής λόγους: 1) Για να αποκαταστήσει την αίσθηση του «χώρου» (τις φυσικές αντανακλάσεις) όπου γίνεται η συναυλία, η οποία χάνεται στην περίπτωση που µικροφωνίζουµε τα όργανα από κοντά. 2) Για να «καταγράψει» τις αντιδράσεις του κοινού (χειροκροτήµατα, τραγούδι,κλπ) και να ενισχύσει την αίσθηση του «ζωντανού» στις ηχογραφήσεις µας. 3) Στο studio, ambient µικρόφωνα µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να προδώσουν φυσική ακουστική στον ήχο (συνδυασµένο ή όχι µε κοντινό µικρόφωνο). Γενικά, η τοποθέτηση χώρου περιλαµβάνει συνήθως ένα ζευγάρι στέρεο καρδιοειδών µικροφώνων ή ένα ζευγάρι δι-κατευθυντικών (figure of 8), σε χιαστή διάταξη (Blumlein), τα οποία συνδυάζονται ή όχι µε µικρόφωνα τοποθετηµένα κοντά (εικ.20). Ambient Microphones Ορχήστρα Ambient mics Εικ.20 Τοποθέτηση Ambient µικροφώνων σε συνδυασµό µε κοντινά µικρόφωνα 1.4 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΕΡΕΟΦΩΝΙΚΗΣ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. Στο κεφάλαιο αυτό θα µελετήσουµε τους τρόπους µε τους οποίους µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε δυο µικρόφωνα (τουλάχιστον), ούτως ώστε να πραγµατοποιήσουµε µια στεροεφωνική ηχογράφηση. Με τις τεχνικές στερεοφωνικής ηχογράφησης, λοιπόν, προσπαθούµε να αποτυπώσουµε σε µια εγγραφή και να αναπαράξουµε στη συνέχεια αυτό που, σε πραγµατικές συνθήκες, ακούν τα αυτιά του ανθρώπου. Δηλαδή, προσπαθούµε να συλλέξουµε τις ηχητικές πληροφορίες που δέχονται τα αυτιά µας κατά τη διαδικασία της ακοής, µε σκοπό µια όσο το δυνατόν πιο πιστή ηχογράφηση. Αυτό σηµαίνει πως, µε αυτές τις τεχνικές συλλέγουµε ταυτόχρονα δύο 18

17 «αντίτυπα» του ίδιου ήχου, τα οποία όµως µπορεί να διαφέρουν µεταξύ τους σε ένταση, χρόνο άφιξης, φάση και κατ επέκταση, σε χροιά. Οι µικροφωνικές τεχνικές που θα αναλύσουµε µπορούν να χρησιµοποιηθούν είτε µε µακρινή είτε µε κοντινή τοποθέτηση και βρισκούν πολλες σηµαντικές εφαρµογές, όπως: ηχογράφιση backing vocals, µικρής ή µεγάλης ορχήστρας, ενός οργάνου, κ.α. Επίσης, οι τεχνικές αυτές µπορούν να εφαρµοστούν και στο studio και σε άλλους χώρους, ενώ δεν υπάρχει ουσιαστικά κάποιο όριο στην χρήση τους. Κατά κανόνα, τα µικρόφωνα που χρησιµοποιούνται σε τέτοιου είδους τεχνικές πρέπει να είναι πυκνωτικά και πάνω από όλα να είναι ίδια. Στην ιδανική περίπτωση χρησιµοποιούνται ζευγάρια µικροφώνων, τα οποία ο κατασκευαστής διασφαλίζει πως έχουν ακριβώς την ίδια απόδοση (µικρόφωνα matched pair). Παρόλα αυτά, θα δούµε πως υπάρχουν και τεχνικές που απαιτούν διαφορετικού τύπου µικρόφωνα. Οι στερεοφωνικές τεχνικές χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες, ανάλογα µε την απόσταση µεταξύ των µικροφώνων και το είδος των διαφορών που εισάγουν στο σήµα που µας δίνουν: i) Συµπτωτικές Τεχνικές (Coincident) ii) Σχεδόν Συµπτωτικές (Near Coincident) iii) Αποµακρυσµένες Τεχνικές (Spaced) iv) Διωτικές Τεχνικές (Head-Related Stereo ή Binaural) Θα ξεκινήσουµε αναλύοντας τις τρεις συµπτωτικές τεχνικές: την τεχνική X-Y, την Blumlein και την τεχνική M-S (mid-side) ΣΥΜΠΤΩΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (Coincident). Στις συµπτωτικές τεχνικές χρησιµοποιούµε δύο ίδια µικρόφωνα, οι κάψες των οποίων βρίσκονται όσο πιο κοντά γίνεται (στον οριζόντιο άξονα), γι αυτό και συνήθως τοποθετούνται το ένα πάνω από το άλλο. Αυτό σηµαίνει πως στον ήχο που µας δίνουν δεν εµφανίζονται διαφορές φάσης, χρόνου άφιξης και χροιάς, αλλά µόνο έντασης, που προκύπτει από τα πολικά διαγράµµατα των µικροφώνων. Έτσι, αυτές οι τεχνικές ονοµάζονται και intensity stereo (στερεοφωνία έντασης) και το αποτέλεσµα τους είναι αρκετά όµοιο µε την τεχνητή στερεοφωνία που δηµιουργεί κάποιος µε τους ελεγκτές PAN σε µια κονσόλα. Επειδή τα σήµατα των µικροφώνων είναι συµφασικά, η στεροφωνική εικόνα των συµπτωτικών τεχνικών είναι ιδιαίτερα σταθερή και συµπαγής, σε σχέση µε άλλες τεχνικές, ταυτόχρονα όµως και πιο κλειστή, ως προς το πλάτος. Τέλος, ένα βασικό προσόν αυτών τεχνικών είναι η σχεδόν πλήρης συµβατότητα που έχουν µε τη µονοφωνική αναπαραγωγή Τεχνική Χ-Υ (X-Y Technique). Στην τεχνική Χ-Υ χρησιµοποιούνται δυο κατευθυντικά µικρόφωνα (ίδιου τύπου, µοντέλου και κατασκευαστή), τα οποία τοποθετούνται µε τις κάψες τους όσο πιο κοντά γίνεται στον οριζόντιο άξονα (χωρίς να εφάπτονται) και κοιτάζοντας σε αντίθετη κατεύθυνση. Τέτοια που να δηµιουργεί µεταξύ τους γωνία της τάξης των µοιρών (συνήθως 90 ο ). Το κεντρικό σηµείο µεταξύ των δύο µικροφώνων πρέπει να κοιτάει προς την πηγή, ενώ το σήµα των δύο µικροφώνων «πανάρεται» ισόποσα προς τα αριστερά και τα δεξιά (εικ.22). Η στερεοφωνική εικόνα που µας δίνει αυτή η τεχνική είναι αρκετά καλή, συµπαγής και µε σαφή απόδοση της πηγής, αφού οι πληροφορίες που µας δίνει για τον περιβάλλοντα χώρο είναι ελάχιστες (λόγω της χρήσης των κατευθυντικών µικροφώνων). Έπίσης έχει το πλεονέκτηµα ότι είναι πολύ έυκολη η εφαρµογή της, ενώ τα προβλήµατα ακύρωσης φάσεων στην µονοφωνική αναπαραγωγή συνήθως είναι ασήµαντα. 19

18 Όπως είναι φυσικό, όσο αποµακρύνουµε τα µικρόφωνα από την πηγή, η παρουσία του χώρου αυξάνεται, οπότε µπορούµε να ρυθµίσουµε µια καλή αναλογία απευθείας ήχου-χώρου πειραµατιζόµενοι µε την απόσταση, κατά την τοποθέτηση. Επιπλέον, ανοίγοντας την γωνία µεταξύ των µικροφώνων αυξάνει και το πλάτος της στερεοφωνίας. Τυπικά, η γωνία αυτή θα πρέπει να καλύπτει το πλάτος της πηγής. Προσοχή όµως θα πρέπει να δωθεί στο γεγονός ότι, εάν ανοίξουµε πολύ τα µικρόφωνα, υπάρχει ο κίνδυνος να µειωθεί σηµαντικά η πληροφορία που έρχεται από το κέντρο της πηγής, µε αποτέλεσµα την αποκοπή της ενιαίας στερεοφωνικής της εικόνας και τη δηµιουργία δύο ανεξαρτήτων ειδώλων. Τέλος, θα πρέπει να σηµειωθεί πως η τεχνική Χ-Υ συνήθως δεν χρησιµοποιείται σε εφαρµογές που έχουν υψηλές απαιτήσεις, οπως για παράδειγµα, η ηχογράφηση µιας συµφωνικής ορχήστρας Τεχνική Blumlein (Blumlein Technique). Τα καρδιοειδή µικρόφωνα χρησιµοποιούνται στην τεχνική Χ-Υ, αν και µπορούν να χρησιµοποιηθούν και δυο δι-κατευθυντικά µικρόφωνα σε σταυρωτή/χιαστή διάταξη, µε γωνία δηλαδή 90 µοιρών µεταξύ τους. Στην περίπτωση αυτή, η τεχνική ονοµάζεται Blumlein (από τον εφευρέτη της Alan Dower Blumlein) και όπως είναι λογικό, η τεχνική αυτή ενισχύει την παρουσία του ήχου του περιβάλλοντος χώρου στο σήµα µας (εικ.22). Τεχνική ΧΥ (coincident) Ορχήστρα Τεχνική Blumlein Ορχήστρα X 60 o -135 o Y X 90 o Y cardioids Figure of 8 Εικ.22 Τεχνικές Χ/Υ και Blumlein. Είναι πολύ ενδιαφέρον να παρατηρήσουµε πως στην τεχνική Blumlein η στεροφωνική εικόνα του ήχου του χώρου, δηλάδή του ήχου που λαµβάνουν τα πίσω διαφράγµατα των µικροφώνων, είναι ανεστραµενη. Πιο συγκεκριµένα, τα δύο αυτά µικρόφωνα τοποθετούνται αντίθετα στην στερεοφωνική µίξη. Αυτό που κοιτά την αριστερή πλευρά της πηγής τοποθετείται στο αριστερο κανάλι, ενώ αυτό που κοιτά στη δεξια πλευρά τοποθετείται στο δεξί κανάλι της στερεοφωνίας. Οπότε, µπορούµε να συµπεράνουµε πως οι σχέσεις αυτές αντιστρέφονται για τα σήµατα των πίσω διαφραγµάτων, αφού το σήµα της πίσω-δεξιά πλευράς του χώρου θα µιξαριστεί αριστερά, ενώ αυτό της πίσω-αριστερά πλευράς θα τοποθετηθεί δεξιά. Η τεχνική Blumlein είναι µια πολύ καλή τεχνική που συνδυάζει την ευκολία εφαρµογής µε την ικανοποιητική απόδοση της ηχητικής πηγής, αλλά και του χώρου. Σήµερα στην αγορά υπάρχουν στερεοφωνικά µικρόφωνα µε δύο διαφράγµατα, τα οποία διαφράγµατα έχουν την ικανότητα να ρυθµιστούν σε διαφορετικές γωνίες µεταξύ τους και να µας δώσουν µεταβλητές Χ-Υ διατάξεις Τεχνική M/S (M/S Technique) Η τεχνική M/S είναι µια από τις καλύτερες και πιο δηµοφιλής stereo τεχνικές. Είναι εύκολη στην τοποθέτηση, ενώ ταυτόχρονα µπορεί να µας δώσει µια πολύ καλή ηχογράφηση της ηχητικής πηγής αλλά και του χώρου. Στην περίπτωση της M/S, η διαφορά είναι πως τα µικρόφωνα είναι 20

19 διαφορετικού τύπου. Το ένα µικρόφωνο είναι ένα καρδιοειδές (ή omni) και είναι τοποθετηµένο µε τέτοιον τρόπο έτσι ώστε να κοιτά απευθείας στο κέντρο της πηγής. Το µικρόφωνο αυτό λέγεται Mid. Αντίθετα, το δεύτερο µικρόφωνο είναι ένα δι-κατευθυντικό µικρόφωνο, τοποθετηµένο µε το εµπρός µέρος του να κοιτάει στο πλάι, δηλαδή ο άξονας των 90 µοιρών off axis του να κοιτάει στο κέντρο της πηγής (εικ.23). Το µικρόφωνο αυτό λέγεται Side (έτσι φανερώνεται και το όνοµα της τεχνικής: M/S= Mid/Side). Όπως είναι λογικό, το κεντρικό (Mid) µικρόφωνο ανταποκρίνεται σε όλα τα σήµατα που έρχονται απευθείας από το κέντρο της πηγής. Αντίθετα το Side µικρόφωνο ανταποκρίνεται κυρίως σε πλευρικά ερεθίσµατα. Πώς όµως δηµιουργείται η στερεοφωνία? Η M/S τεχνική βασίζεται στον συνδυασµό των δυο µικροφώνων της για να δηµιουργήσει µια XY τύπου στερεοφωνία. Έτσι, εάν θεωρήσουµε πως το εµπρός µέρος του figure of 8 (fig.8) µικροφώνου κοιτάζει αριστερά τότε, τα σήµατα που έρχονται από αυτή την αριστερή πλευρά του κεντρικού άξονα θα συλλεχθούν και από το fig.8 και από το καρδιοειδές και έτσι θα ενισχυθούν. Αντίθετα, σήµατα από την αντίθετη πλευρά θα έχουν την τάση να αναιρεθούν. Άρα, αυτός ο συνδυασµός θα µας δώσει τον Χ άξονα, δηλαδή, θα προάγει την αριστερή πλευρά του κεντρικού άξονα. Αντίθετα, εάν αντιστρέψουµε την πολικότητα του fig.8 µικροφώνου (-8) και συνδυάσουµε το σήµα του µε αυτό του Mid, τότε τα αποτελέσµατα θα είναι τα αντίθετα. Δηλαδή, η δεξιά πλευρά του κεντρικού άξονα (άξονας Υ) θα είναι αυτή που θα προαχθεί. Έτσι λοιπόν καταλήγουµε στο συµπέρασµα ότι: [Μ+S=X] και [M-S=Y] Τεχνική M/S Ορχήστρα X Y Εικ.23 Τεχνική M/S (Mid/Side). Γνωρίζοντας αυτή τη σχέση µπορούµε συνδυάζοντας τα σήµατα να δηµιουργήσουµε τη στερεοφωνία. Ας υποθέσουµε λοιπόν, πως ηχογραφούµε το Mid σε ένα τρακ ενός εγγραφέα και το Side σε ένα άλλο. Αφού ολοκληρώσουµε την ηχογράφηση, δηµιουργούµε ένα τρίτο τρακ και τοποθετούµε σε αυτό την ηχογράφηση του Side, µόνο που σε αυτό το κανάλι είναι απαραίτητο να αντιστρέψουµε την φάση. Πανάρουµε στο κέντρο το Mid µικρόφωνο, ενώ πανάρουµε στα αριστερά το πρώτο κανάλι του Side και στα δεξιά το δεύτερο, καθώς επίσης προσέχουµε οι εντάσεις τους να είναι στο ίδιο επίπεδο. Έτσι έχουµε κάνει ένα πρώτο M/S συνδυασµό και έχουµε ένα στερεοφωνικό αποτέλεσµα. Το πλέονέκτηµα αυτής της τεχνικής είναι ότι παίζοντας µε την ένταση του Mid στην µίξη των τριών σηµάτων, αλλάζουµε τα χαρακτηριστικά της στερεοφωνίας µας, ως προς το άνοιγµα και το βάθος. Ένα επιπλέον πλεονέκτηµα αυτής της τεχνικής είναι ότι δεν υπάρχουν σηµαντικά προβλήµατα όταν µιξάρεται σε mono, αφού τα σήµατα από το fig.8 σε αυτή την περίπτωση ακυρώνονται, αφήνωντας το Mid σαν να ήταν το µοναδικό µικρόφωνο που χρησιµοποιήθηκε. Άρα, αφού θα έχουµε ανεπηρέαστο τον ήχο του Mid, η ουσιαστική διαφορά µε την stereo µίξη θα έγκειται στην ελάχιστη πλέον αίσθηση του χώρου. 21

20 Οι απαραίτητοι συνδυασµοί σηµάτων για την τεχνική M/S µπορούν να γίνουν αυτόµατα, είτε χρησιµοποιώντας µια ειδική συσκευή κατα την ηχογράφηση, η οποία λέγεται MS Matrix, είτε µε την χρήση ενός προγράµµατος plug-in που κάνει την ίδια δουλεία µε το Matrix αλλά µέσα σε ένα πρόγραµµα επεξεργασίας ήχου ή σε ένα sequencer (εικ.24). Εικ.24 Μια M/S Matrix συσκευή (αριστερά) και ένα M/S Matrix plug-in (δεξιά) ΣΧΕΔΟΝ ΣΥΜΠΤΩΤΙΚΕΣ (Near Coincident) Η επόµενη κατηγορία stereo τεχνικών που θα εξετάσουµε είναι οι σχεδόν συµπτωτικές τεχνικές (near coincident). Η πολύ σηµαντική διαφορά που έχουν αυτές οι τεχνικές, σε σχέση µε τις συµπτωτικές, έγκειται στο γεγονός πως οι κάψες των µικροφώνων δεν βρίσκονται πια στο ίδιο σηµείο, αλλά είναι αποµακρυσµένες. Συνήθως, η απόσταση που τοποθετούνται τα µικρόφωνα είναι αντίστοιχη µε αυτή των αυτίων του µέσου ενήλικου ανθρώπου. Συνεπώς, οι σχεδόν συµπτωτικές τεχνικές εισάγουν και διαφορές χρόνου άφιξης και φάσης στα σήµατα που δίνουν τα µικρόφωνα που χρησιµοποιούν. Ως αποτέλεσµα, λοιπόν, οι ηχογραφήσεις αυτών των τεχνικών έχουν µεγαλύτερη φυσικότητα, όµως µικρότερη συµαβατότητα µε την µονοφωνία. Η στερεοφωνική εικόνα που επιτυγχάνουν αυτές οι τεχνικές είναι πολύ πιο ανοικτή και εντυπωσιακή από αυτή των συµπτωτικών τεχνικών, ενώ κάποιος µπορεί να πειραµατιστεί πολύ µε τις αποστάσεις, µε τις γωνίες µεταξύ των µικροφώνων αλλά και τους τύπους αυτών. Είναι όµως ιδιαίτερα σηµαντικό να προσέχει κανείς, διότι αυτές οι τεχνικές εισάγουν, όπως προαναφέραµε, διαφορές φάσης, γεγονός που µπορεί να δηµιουργήσει σηµαντικά προβλήµατα κατά την µονοφωνική αναπαραγωγή. Οι τεχνικές στις οποίες θα αναφερθούµε παρακάτω είναι βασικές, δοκιµασµένες και γνωστές για τα πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατά τους. Εποµένως, αποτελούν µια καλή αρχή για να δοκιµάσει κανείς τις σχεδόν συµπτωτικές τεχνικές Τεχνική O.R.T.F Η ονοµασία αυτής της τεχνικής προέρχεται από τον οργανισµό του γαλλικού ραδιοφώνου και τηλεόρασης (Office de Radiodiffusion-Television Francaise), οι άνθρωποι του οποίου την εφηύραν και την εφάρµοσαν πρώτοι. Στην τεχνική ORTF χρησιµοποιούµε δύο κατευθυντικά µικρόφωνα (συνήθως καρδιοειδή), σε απόσταση 17 εκατοστών µεταξύ τους και σε γωνία 110 ο (ανθρώπινα αυτιά). Η στεροεφωνική εικόνα που µας δίνει αυτή η διάταξη είναι αρκετά ευρεία και ευχάριστη, ενώ τα φίλτρα «χτένας» (comb filters) που δηµιουργεί σε συχνότητες από 1000Hz και πάνω δεν προκαλούν ιδιαίτερα προβλήµατα. Αντίθετα, ευθύνονται αρκετά για την όµορφη αίσθηση στερεοφωνίας που δηµιουργεί αυτή η τεχνική. Η τεχνική ORTF µπορεί να χρησιµοποιηθεί µε πολύ ικανοποιητικά αποτελέσµατα και σε ηχογραφήσεις πηγών µε µεγάλο πλάτος, όπως οι ορχήστρες. 22

21 Τεχνική Ν.Ο.S Η τεχνική NOS προήλθε από τον ραδιοφωνικό οργανισµό µιας άλλης χώρας. Της Ολλανδίας: Nederlandsche Omroep Stitching. Επί της ουσίας είναι µια παραλλαγή της ORTF. Στην τεχνική αυτή χρησιµοποιούµε δυο καρδιοειδή µικρόφωνα, σε απόσταση 30 εκατοστών και σε γωνία 90 µοιρών µεταξύ τους. Στην περίπτωση της NOS, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε τις ακυρώσεις φάσεων ξεκινούν να εµφανίζονται σε συχνότητες από 250Hz και πάνω, γι αυτό και η µονοφωνική αναπαραγωγή θα παρουσιάζει πιο έντονα προβλήµατα, από αυτά που συναντάµε στην ORTF. Παρόλα αυτά όµως, η στεροφωνική εικόνα που καταφέρνει είναι εξίσου ικανοποιητική µε αυτή της ORTF και συνεπώς, η NOS βρίσκει αντίστοιχες εφαρµογές Τεχνική Faulkner Η τεχνική Faulkner είναι µια παραλλαγή της τεχνικής Blumlein, την οποία αναλύσαµε νωρίτερα. Πιο συγκεκριµένα, η τεχνική αυτή χρησιµοποιεί δύο δι-κατευθυντικά µικρόφωνα, σε απόσταση 20 εκατοστών µεταξύ τους, αλλά όµως τοποθετηµένα παράλληλα, χωρίς γωνία µεταξύ τους. Όπως είναι φανερό, η τεχνική αυτή διατηρεί τα χαρακτηριστικά της Blumlein, προσθέτοντας όµως τις διαφορές χρόνου άφιξης/φάσης, που παίζουν σηµαντικό ρόλο στο στερεοφωνικό αποτέλεσµα. Η τεχνική Faulkner πήρε το όνοµα της από τον βρετανό δηµιουργό της και µηχανικό ήχου Tony Faulkner Τεχνική Α-Β Οµοίως µε την τεχνική Faulkner, εάν τοποθετήσουµε δύο µικρόφωνα, παντοκατευθυντικά αυτή τη φορά, σε απόσταση 20 εκατοστών, έχουµε επιτύχει την βασική διάταξη της τεχνικής Α-Β ΑΠΟΜΑΚΡΥΣΜΕΝΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (Spaced) Καθώς το µέγεθος της ηχητικής πηγής µεγαλώνει (ιδίως κατά πλάτος), οι προηγούµενες τεχνικές γίνονται λιγότερο αποτελεσµατικές διότι αδυνατούν να καλύψουν ικανοποιητικά την συνολική στερεοφωνική εικόνα. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι προτιµότερο να αποµακρύνουµε τα µικρόφωνα ακόµα περισσοτέρο και να πραγµατοποιήσουµε αποµακρυσµένες (spaced) τεχνικές Τεχνική Spaced Α-Β. Στην τεχνική αυτή χρησιµοποιούνται δυο µικρόφωνα (omni ή cardioids, ίδιου µοντέλου και κατασκευαστή) τα οποία µπορούν να απέχουν εώς και 9 µέτρα µεταξύ τους, απέχουν την ίδια απόσταση από την πηγή και την ίδια απόσταση από τον κεντρικό άξονα της πηγής (εικ.21).τα µικρόφωνα αυτά αποτελούν την βασική διάταξη και «πανάρονται» αντίθετα (αριστερά-δεξιά). Μια τέτοια διάταξη µπορεί να µας δώσει µια πολύ κάλη στερεοφωνική εικόνα της πηγής, µε επίσης καλή εικόνα του ακουστικού περιβάλλοντος. Βεβαίως, ανάλογα µε το µέγεθος της πηγής υπολογίζεται και η απόσταση µεταξύ των µικροφώνων. Στην τεχνική Spaced Α-Β παίζει ιδιαίτερο ρόλο η ακουστική του χώρου που ηχογραφούµε, ενώ θα πρέπει να προσέξουµε πολύ το φαινόµενο της απώλειας της κεντρικής ηχητικής πληροφορίας (hole in the middle) όσο αποµακρύνουµε τα µικρόφωνα. Το φαινόµενο αυτό έχει ως αποτέλεσµα το σπάσιµο της συνοχής και της ενιαίας ηχητικής εικόνας της πηγής και για να το αντιµετωπίσουµε µπορούµε να προσθέσουµε ένα επιπλέον µικρόφωνο στο κέντρο. 23

22 Τέλος, ένα από τα µειονεκτήµατα αυτής της τεχνικής το οποίο επίσης θέλει προσοχή, είναι η υπαρκτή πιθανότητα ακύρωσης φάσεων στο συχνοτικό φάσµα και η δηµιουργία phasing effect, η οποία µπορεί να γίνει ιδιαιτέρως αισθητή όταν µιξάρουµε τον ήχο σε mono. Τεχνική Spaced Stereo Ορχήστρα ½ d ½ d ½ d ½ d d Εικ.21 Τεχνική Spaced Stereo. d Τεχνική Decca Tree. Πήρε το όνοµα της από τους τεχνικούς ήχου της εταιρείας Decca Tree Company, οι οποίοι επινόησαν την αυτή την τεχνική τη δεκαετία του 50, για να ηχογραφούν κλασσική µουσική. Θεωρείται ίσως η πιο σπουδαία τεχνική για αυτή τη χρήση. Η τεχνική Decca Tree χρησιµοποιεί τρία παντοκατευθυντικά µικρόφωνα σε µια διάταξη σχήµατος «Τ». Το αριστερό µε το δεξί µικρόφωνο απέχουν 2 µέτρα ενώ το κεντρικό µικρόφωνο απέχει από τον άξονα των άλλων δυο 1,5 µέτρο, πανάρεται στο κέντρο και µιξάρεται κατά 4~5 db πιο χαµηλά. Τα δύο πλαϊνά µικρόφωνα είναι στραµµενα αντίθετα ή ελαφρώς µπροστά. Όλο αυτό το σύστηµα των µικροφώνων τοποθετείται λίγο πίσω από τον µαέστρο και πάνω από αυτόν, σε ύψος 2,5 µέτρων. Τέλος, ανάλογα µε το πλάτος της ορχήστρας είναι πιθανό να χρειαστεί να υποστηρίξουµε την τεχνική Decca Tree µε δυο επιπλέον µικρόφωνα, ένα σε κάθε άκρο (flanking mics), µε accent µικρόφωνα ή και στέρεο τεχνικές ανά οµάδες οργάνων ΔΙΩΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (Binaural). Με τις διωτικές τεχνικές σκοπεύουµε να πραγµατοποιήσουµε µια ηχογράφηση, η οποία θα προσεγγίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τον τρόπο που ακούει ο άνθρωπος. Δηλαδή, ο πιο ουσιαστικός σκοπός αυτών των µεθόδων είναι να αποδώσουν όσο πιο πιστά γίνεται την αίσθηση του χώρου και της στερεοφωνίας που θα αποκόµιζε ένας άνθρωπος (µε το σύστηµα της ακοής του), εφόσον βρισκόταν στον χώρο της ηχογράφησης. Για να γίνει αυτό εφικτό, χρησιµοποιείται ένα οµοίωµα ανθρώπινου κεφαλιού (κούφιο ), στο εσωτερικό του οποίου τοποθετούνται δυο παντοκατευθυντικά µικρόφωνα, στο σηµείο όπου θα βρίσκονταν τα δυο τύµπανα των αφτιών (εικ.25). Στην µίξη, τα δυο µικρόφωνα πανάρονται αντιστοίχως αριστερά και δεξιά. Με αυτό τον τρόπο, επιτυγχάνεται µια ηχογράφηση η οποία χαρακτηρίζεται από µια πάρα πολύ λεπτοµερή αίσθηση του χώρου, που όµως γίνεται σωστά αντιληπτή µόνο (και µόνο τότε!) όταν την ακούµε µε ένα ζευγάρι ακουστικών. Σε περίπτωση που αναπαράγουµε την ηχογράφηση σε ένα ζευγάρι ηχείων, τότε η εικόνα του χώρου αλλάζει και πάυει να είναι ακριβής. 24

23 Όπως µπορεί να γίνει αντιληπτό, η παραπάνω συνθήκη περιορίζει το πεδίο εφαρµογών αυτής της µεθόδου ηχογράφησης σε περιπτώσεις όπου θέλουµε να δηµιουργήσουµε ειδικά εφφέ σε ακροατήριο που φοράει ακουστικά, κλπ Τέλος, µπορούµε να πραγµατοποιήσουµε µια τέτοιου είδους ηχογράφηση χωρίς την χρήση του οµοιώµατος του ανθρώπινου κρανίου. Αντ αυτού, τοποθετούµε ανάµεσα σε δύο παντοκατευθυντικά µικρόφωνα ένα ακουστικό διάφραγµα (για να αποµονώσουµε τα δυο µικρόφωνα) και ηχογραφούµε (εικ.25). Εικ.25 Binaural Recording. Χρήση ακουστικού διαφράγµατος (αριστερά) και οµοιώµατος κρανίου (δεξιά). 1.5 Προενισχυτές µικροφώνων (Microphone Preamps). Εφόσον τα σήµατα των περισσοτέρων µικροφώνων είναι αρκετά χαµηλά για να χρησιµοποιηθούν σε ένα σύστηµα ηχογράφησης, ένας προενισχυτής µικροφώνου είναι απαραίτητος για να ενισχύσει το σήµα και να το φέρει σε «αποδεκτά» επίπεδα. Τέτοιου είδους προενισχυτές συναντάµε στις εισόδους µιας κονσόλας και υπάρχουν για την ίδια ακριβώς χρήση. Πολλές φορές όµως, οι προενισχυτές µιας κονσόλας δεν έχουν αρκετά ικανοποιητική ποιότητα, όπως αυτή που απαιτείται στο επίπεδο µιας studio ηχογράφησης. Επιπλέον, υπάρχουν και οι περιπτώσεις όπου δεν χρησιµοποιείται κονσόλα σε µια ηχογραφηση, όπως θα µπορούσε να συµβαίνει σε ένα ψηφιακό σύστηµα. Για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, χρησιµοποιούνται εξωτερικοί προενισχυτές µικροφώνων (εικ.26). Η ποικιλία προενισχυτών είναι πολύ µεγάλη και ανάλογα µε την ποιότητα τους προσφέρουν σε ένα ή πολλά κανάλια: χαµηλό επίπεδο θορύβου, παραµόρφωσης, δουλεύουν µε λάµπες, τρανζίστορ ή µε ψηφιακά κυκλώµατα και συνήθως περιλαµβάνουν ελεγκτές ευαισθησίας εισόδου/κέρδος (input gain), phantom power και ισοσταθµιστές/φίλτρα (equalizer). Η επιλογή ενός προενισχυτή, λόγω του διαφορετικού ηχητικού αποτελέσµατος που θα έχει ο καθένας, είναι θέµα γούστου. Εικ.26 Δυο προενισχυτές µικροφώνων (Behrinnger Magician 8 (επάνω), Focusrite ISA 110 (κάτω)). 1.6 D.I. Direct Injection box. Εκτός από τη δυνατότητα να ηχογραφήσουµε ένα όργανο µέσω µικροφώνου, υπάρχει και η δυνατότητα της απευθείας ηχογράφησης του. Αυτό συµβαίνει µε τα ηλεκτρικά όργανα που µας δίνουν 25

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων ΕΙΔΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Το μικρόφωνο πήρε την ονομασία του από τον Ντέιβιντ Χιουζ, ο οποίος επινόησε μια διάταξη μεταφοράς ήχου που ήταν τόσο ευαίσθητη, που

Διαβάστε περισσότερα

18/3/2009. Ορισμός ευαισθησίας μικροφώνων. Ορισμός στάθμης ευαισθησίας μικροφώνων. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής

18/3/2009. Ορισμός ευαισθησίας μικροφώνων. Ορισμός στάθμης ευαισθησίας μικροφώνων. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Επανάληψη: Ευαισθησία μικροφώνων Ορισμός ευαισθησίας μικροφώνων Μάθημα: «Ηλεκτροακουστική & Ακουστική Χώρων» Διάλεξη 4 η :«Μικρόφωνα Τρόποι χρήσης» Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Ορισμός στάθμης ευαισθησίας

Διαβάστε περισσότερα

1/3/2009. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής. Ευαισθησία μικροφώνων

1/3/2009. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής. Ευαισθησία μικροφώνων Ηλεκτροακουστικοί μετατροπείς Μάθημα: «Ηλεκτροακουστική & Ακουστική Χώρων» Μετατρέπουν ακουστική/ηλεκτρική/μηχανική ενέργεια που παράγεται σε κάποιο υποσύστημα σε κάποια άλλη μορφή Συνδιάζουν πολλαπλά

Διαβάστε περισσότερα

«Μελέτη - Υλοποίηση Αξιολόγηση Συστήματος Συμπτωτικού. Μικροφώνου Για Την Πολυκαναλική Ηχογράφηση Μουσικής».

«Μελέτη - Υλοποίηση Αξιολόγηση Συστήματος Συμπτωτικού. Μικροφώνου Για Την Πολυκαναλική Ηχογράφηση Μουσικής». ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μελέτη - Υλοποίηση Αξιολόγηση Συστήματος Συμπτωτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΑΝΑΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΛΗΨΗΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΟΥ Ήχος Είναι το αίτιο διέγερσης του αισθητηρίου της ακοής, λόγω μεταβολή της πίεσης ή ταχύτητας των σωματιδίων ενός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Equalizing

Εισαγωγή στο Equalizing Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Με τον όρο equalizing εννοούμε την εξισορρόπηση των συχνοτήτων που ενυπάρχουν σε ένα σήμα. Πρακτικά, το equalizing λαμβάνει χώρα για να «χρωματίσουμε»

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ. PDF Created with deskpdf PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ. PDF Created with deskpdf PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ Ένα από τα πιο δύσκολα σηµεία µιας σπιτικής «παραγωγής» είναι τα ακουστικά όργανα. Ευτυχώς τα περισσότερα «µοντέρνα» κοµµάτια, στηρίζονται πιο «ηλεκτρονικές» πηγές ήχου, µε αποτέλεσµα να µην

Διαβάστε περισσότερα

Public Address (PA) Ενίσχυση Συναυλιών. Κύκλος Διαλέξεων Ηλεκτρακουστικής 20/2/2012. Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 12

Public Address (PA) Ενίσχυση Συναυλιών. Κύκλος Διαλέξεων Ηλεκτρακουστικής 20/2/2012. Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 12 Public Address (PA) Ενίσχυση Συναυλιών Κύκλος Διαλέξεων Ηλεκτρακουστικής Ι.Ε.Μ.Α. 20/2/2012 Public Address = Απευθύνω δημόσια λόγο Εφόσον προσδιορίσουμε τους στόχους και τις ανάγκες μας......σχεδιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. Σχ.6.1. Απλή συνδεσµολογία καθρέπτη ρεύµατος.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. Σχ.6.1. Απλή συνδεσµολογία καθρέπτη ρεύµατος. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 6.1 ΚΑΘΡΕΠΤΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σε ένα καθρέπτη ρεύµατος, το ρεύµα του κλάδου της εξόδου είναι πάντα ίσο µε το ρεύµα του κλάδου της εισόδου, αποτελεί δηλαδή το είδωλο του. Μία τέτοια διάταξη δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικό Εγχειρίδιο TUBE CONDENSER MICROPHONE T-1. Vacuum Tube Condenser Microphone

Περιληπτικό Εγχειρίδιο TUBE CONDENSER MICROPHONE T-1. Vacuum Tube Condenser Microphone Περιληπτικό Εγχειρίδιο TUBE CONDENSER MICROPHONE T-1 Vacuum Tube Condenser Microphone 2 TUBE CONDENSER MICROPHONE T-1 Περιληπτικό Εγχειρίδιο Σημαντικ οδηγ ασφαλε Προσοχη Τερματικά σημειωμένα με το σύμβολο

Διαβάστε περισσότερα

ULTRA-DI DI20. Περιληπτικό Εγχειρίδιο ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Έκδοση 1.0 Νοέμβριος 2002. www.behringer.com

ULTRA-DI DI20. Περιληπτικό Εγχειρίδιο ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Έκδοση 1.0 Νοέμβριος 2002. www.behringer.com Περιληπτικό Εγχειρίδιο Έκδοση 1.0 Νοέμβριος 2002 www.behringer.com ΕΛΛΗΝΙΚΑ 2 ULTRA-DI DI20 Καλώς ήρθατε στην BEHRINGER! Σας ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη σας στα προϊόντα της BEHRINGER, την οποία και

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρος Ανδρέας. Επίκ. Καθηγητής

Φλώρος Ανδρέας. Επίκ. Καθηγητής Μάθημα: «Ηλεκτροακουστική & Ακουστική Χώρων» Διάλεξη 5 η : «Συστήματα μεγαφώνων» Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Από προηγούμενο μάθημα... Ηλεκτροακουστικοί μετατροπείς: Μετατρέπουν ακουστική/ηλεκτρική/μηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήχος. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης

Ο Ήχος. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Ο Ήχος Τµήµα: β1 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: Γεώργιος Ελευθεριάδης Ο Ήχος Έχει σχέση ο

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικό Εγχειρίδιο

Περιληπτικό Εγχειρίδιο Περιληπτικό Εγχειρίδιο STUDIO CONDENSER MICROPHONES C-2 2 Matched Studio Condenser Microphones 2 STUDIO CONDENSER MICROPHONES C-2 Περιληπτικό Εγχειρίδιο Σημαντικ οδηγ ασφαλε Προσοχη Τερματικά σημειωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 73 5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Στην συνέχεια εξετάζονται οι µονοφασικοί επαγωγικοί κινητήρες αλλά και ορισµένοι άλλοι όπως οι τριφασικοί σύγχρονοι κινητήρες που υπάρχουν σε µικρό ποσοστό σε βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία*Ήχου. " Ακουστικών(υποσυστημάτων " Ηλεκτρικών(υποσυστημάτων " Ηλεκτροακουστικών(υποσυστημάτων. " Ηλεκτρικά " Μηχανικά " Ακουστικά

Τεχνολογία*Ήχου.  Ακουστικών(υποσυστημάτων  Ηλεκτρικών(υποσυστημάτων  Ηλεκτροακουστικών(υποσυστημάτων.  Ηλεκτρικά  Μηχανικά  Ακουστικά Από(προηγούμενο(μάθημα... Τεχνολογία*Ήχου Διάλεξη(3:( Ακουστικοί(Μετατροπείς(8(Μέρος(Α ( Κάθε(ηχητικό(σύστημα(μπορεί(να(περιγραφεί(ως(διαδοχή(επιμέρους " Ακουστικών(υποσυστημάτων " Ηλεκτρικών(υποσυστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ή ΕΜΠΕ ΗΣΗ;

ΣΥΝΘΕΤΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ή ΕΜΠΕ ΗΣΗ; ΣΥΝΘΕΤΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ή ΕΜΠΕ ΗΣΗ; Γράφει ο Ντίνος Νοµικός SV1GK Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Ένα από τα σηµαντικότερα µεγέθη που πρέπει να γνωρίζει κάποιος για την µελέτη µιας κεραίας είναι και η σύνθετη αντίσταση που

Διαβάστε περισσότερα

«Εφαρμογή μικροφώνων σε κρουστά όργανα»

«Εφαρμογή μικροφώνων σε κρουστά όργανα» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΙΚΡΟΦΩΝΑ ΜΕΓΑΦΩΝΑ ΗΧΕΙΑ «Εφαρμογή μικροφώνων σε κρουστά όργανα» Εργασία των φοιτητών: Συσκάκη Αριστείδη (Α.Μ.210052) Συσκάκη Ειρήνη (Α.Μ.220062) Καθηγητές : Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

25/3/2009. Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Παράμετροι ελέγχου

25/3/2009. Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Παράμετροι ελέγχου Από το προηγούμενο μάθημα... Μάθημα: «Ψηφιακή Επεξεργασία Ήχου» Δάλ Διάλεξη 4 η : «Επεξεργαστές Ε ξ έ Δυναμικής Περιοχής (Mέρος έ ΙΙ)» Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και τοποθέτηση µικροφώνων σε νυκτά έγχορδα για ηχογράφηση σε στούντιο και ζωντανό ήχο

Επιλογή και τοποθέτηση µικροφώνων σε νυκτά έγχορδα για ηχογράφηση σε στούντιο και ζωντανό ήχο Εργασία στο µάθηµα «Μικρόφωνα-Μεγάφωνα-Ηχεία» Σιγάλας Κυριάκος: 220060 Παναγιωτοπούλου Σοφία: 220048 Παπάς Νείλος: 210041 Αθήνα 2006 Επιλογή και τοποθέτηση µικροφώνων σε νυκτά έγχορδα για ηχογράφηση σε

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις µε παλµογράφο

Μετρήσεις µε παλµογράφο Η6 Μετρήσεις µε παλµογράφο ΜΕΡΟΣ 1 ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Α. Γενικά Κατά την απεικόνιση ενός εναλλασσόµενου µεγέθους (Σχήµα 1), είναι γνωστό ότι στον κατακόρυφο άξονα «Υ» παριστάνεται το πλάτος του µεγέθους, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα: Τεχνολογίες και Συστήµματα Ευρυζωνικών Εφαρµμογών και Υπηρεσιών 1 Προεπισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος;

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Για να εξετάσουµε το κύκλωµα LC µε διδακτική συνέπεια νοµίζω ότι θα πρέπει να τηρήσουµε τους ορισµούς που δώσαµε στα παιδιά στη Β Λυκείου. Ας ξεκινήσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο χρήσης. Ασύρματα ακουστικά 2.4G

Εγχειρίδιο χρήσης. Ασύρματα ακουστικά 2.4G Εγχειρίδιο χρήσης Ασύρματα ακουστικά 2.4G Κατάλληλα για PC,MP3 και άλλες συσκευές ήχου. Χαρακτηριστικά. Ψηφιακή τεχνολογία 2.4GHz δύο κατευθύνσεων 2. Εμβέλεια μεγαλύτερη των 0 μέτρων χωρίς εμπόδια. 3.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 1. ΕΙΔΟΣ Φορητή Μικροφωνική Εγκατάσταση για τις ανάγκες κάλυψης τελετών Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου/ΑΛΣ ΕΛ-ΑΚΤ. 2. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ο υπό προμήθεια μικροφωνικός εξοπλισμός συνίσταται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο : ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα ο ) Ενώ ακούµε ένα ραδιοφωνικό σταθµό που εκπέµπει σε συχνότητα 00MHz, θέλουµε να ακούσουµε το σταθµό που εκπέµπει σε 00,4MHz.

Διαβάστε περισσότερα

Φορητά ηχεία. Συνοπτικό εγχειρίδιο

Φορητά ηχεία. Συνοπτικό εγχειρίδιο Φορητά ηχεία Συνοπτικό εγχειρίδιο 1 Εισαγωγή Σας ευχαριστούμε για την αγορά αυτού του φορητού συστήματος ηχείων Turbo-X. Αυτά τα ηχεία είναι ιδανικά για τον υπολογιστή σας, το ipod/ iphone, το MP3 player

Διαβάστε περισσότερα

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού

5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση. Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού 5. Τροφοδοτικά - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 5. ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΑ 220 V, 50 Hz. 0 V Μετασχηµατιστής Ανορθωµένη τάση Εξοµαλυµένη τάση Σταθεροποιηµένη τάση 0 V 0 V Ανορθωτής Σχηµατικό διάγραµµα τροφοδοτικού Φίλτρο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά. Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N

Ελληνικά. Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N Ελληνικά Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N 1 Ελληνικά Ευρετήριο 1. Επισκόπηση....3 2. Έναρξη χρήσης...5 3. Σύνδεση του κεφαλόφωνου Bluetooth.....6 4. Χρήση του κεφαλόφωνου Bluetooth... 9 5. Τεχνικές προδιαγραφές.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο 10 Μετάδοση και Αποδιαμόρφωση Ραδιοφωνικών Σημάτων Λευκωσία, 2010 Εργαστήριο 10

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το μηδέν και το τετράγωνο.

Το μηδέν και το τετράγωνο. Το μηδέν και το τετράγωνο. Στο κύκλωµα του σχήµατος, ο διακόπτης (δ ) είναι κλειστός ενώ ο (δ ) ανοικτός. Θεωρούµε γνωστές τις τιµές της ΗΕ της πηγής Ε, των αντιστάσεων,, του συντελεστή αυτεπαγωγής του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (1-8)

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (1-8) ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (1-8) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Καλώς ήρθατε στο U Record το γρηγορότερο και ευκολότερο τρόπο να µεταφέρετε τους δίσκους βινυλίου σας στον υπολογιστή σας. Αφού ηχογραφήσετε τα βινύλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ : ΠΟΛΙΚΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΓΑΦΩΝΟΥ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ - ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ

ΗΧΟΣ : ΠΟΛΙΚΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΓΑΦΩΝΟΥ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ - ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ Α4 ΗΧΟΣ : ΠΟΛΙΚΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΓΑΦΩΝΟΥ, ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ - ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ Σκοπός Στην παρούσα εργαστηριακή άσκηση σκοπός είναι η µελέτη της χωρικής κατανοµής των ηχητικών κυµάτων που παράγονται από ένα µεγάφωνο και

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια 90 min. Στις ερωτήσεις 1-4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Διάρκεια 90 min. Στις ερωτήσεις 1-4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 2ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Α Οµάδα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ονοµατεπώνυµο: Τµήµα: Ηµεροµηνία: 2/2/200 Διάρκεια 90 min Ζήτηµα ο Στις ερωτήσεις -4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Παράγωγος

Κεφάλαιο 6 Παράγωγος Σελίδα από 5 Κεφάλαιο 6 Παράγωγος Στο κεφάλαιο αυτό στόχος µας είναι να συνδέσουµε µία συγκεκριµένη συνάρτηση f ( ) µε µία δεύτερη συνάρτηση f ( ), την οποία και θα ονοµάζουµε παράγωγο της f. Η τιµή της

Διαβάστε περισσότερα

Στερεοφωνικοί μίκτες με 4 Group εξόδων

Στερεοφωνικοί μίκτες με 4 Group εξόδων Στερεοφωνικοί μίκτες με 4 Group εξόδων Σειρά MX -06 D Οδηγίες χρήσης υνατότητες 4 έως 16 μονοφωνικές είσοδοι και 4 στερεοφωνικές είσοδοι (2 από αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν είσοδοι μικροφώνων)

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Ασκήσεις στα Συστήµατα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Κεφάλαιο 3 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ στις ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΚΥΜΑ και ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ 1. Ποµπός ΑΜ εκπέµπει σε φέρουσα συχνότητα 1152 ΚΗz, µε ισχύ φέροντος 10KW. Η σύνθετη αντίσταση της κεραίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρικών Βιομηχανικών Διατάξεων και Συστημάτων Αποφάσεων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι Σημειώσεις Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑ 1 ο (βαθµοί 2) Σώµα µε µάζα m=5,00 kg είναι προσαρµοσµένο στο ελεύθερο άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου και ταλαντώνεται εκτελώντας πέντε (5) πλήρης ταλαντώσεις σε χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν 1. Εισαγωγικά στοιχεία ηλεκτρονικών - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 1. ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Ηλεκτρικό στοιχείο: Κάθε στοιχείο που προσφέρει, αποθηκεύει και καταναλώνει

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1

ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 ΘΕΜΑ 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03-01-11 ΘΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ Α ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

9. Ενισχυτικές ιατάξεις- Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 9. ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ. Βασική λειτουργία ενισχυτικής διάταξης: να

9. Ενισχυτικές ιατάξεις- Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 9. ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ. Βασική λειτουργία ενισχυτικής διάταξης: να 9. Ενισχυτικές ιατάξεις- Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 9. ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΞΕΙΣ Βασική λειτουργία ενισχυτικής διάταξης: να ενισχύσει ένα σήµα (δηλ. να αυξήσει ονοµαστικά το µέγεθος της τάσης ή του ρεύµατος).

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικό Εγχειρίδιο C-1U. USB Studio Condenser Microphone

Περιληπτικό Εγχειρίδιο C-1U. USB Studio Condenser Microphone Περιληπτικό Εγχειρίδιο C-1U USB Studio Condenser Microphone 2 C-1U Περιληπτικό Εγχειρίδιο Σημαντικ οδηγ ασφαλε Προσοχη Τερματικά σημειωμένα με το σύμβολο φέρουν ηλεκτρικό ρεύμα αρκετής ισχύος για να αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Σχ.7.1. Σύµβολο κοινού τελεστικού ενισχυτή και ισοδύναµο κύκλωµα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Σχ.7.1. Σύµβολο κοινού τελεστικού ενισχυτή και ισοδύναµο κύκλωµα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 7. ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΙ ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ Ο τελεστικός ενισχυτής εφευρέθηκε κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκοσµίου πολέµου και. χρησιµοποιήθηκε αρχικά στα συστήµατα σκόπευσης των αντιαεροπορικών πυροβόλων για

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθησία (dβ) VS Απόδοση (ακουστική ευαισθησία) (%)

Ευαισθησία (dβ) VS Απόδοση (ακουστική ευαισθησία) (%) Ευαισθησία (dβ) S Απόδοση (ακουστική ευαισθησία) (%) Στις παρακάτω γραμμές θα προσπαθήσομε να αναλύσομε τη σχέση μεταξύ ευαισθησίας και βαθμού απόδοσης ενός ηχείου. Η ευαισθησία και ο βαθμός απόδοσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 03-01-11 ΘΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ Α ΘΕΜΑ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΣΕΙΣ Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β ΜΑΪΟΥ 03 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κονσόλες μίξης με ενσωματωμένο ενισχυτή

Κονσόλες μίξης με ενσωματωμένο ενισχυτή Κονσόλες μίξης με ενσωματωμένο ενισχυτή Σειρά MX -P Οδηγίες χρήσης υνατότητες 8 έως 12 μονοφωνικές (ανάλογα με το μοντέλο). Ισχύς ενσωματωμένου ενισχυτή (στα 4Ω) από 2 x 200W έως 2 x 500W (ανάλογα με το

Διαβάστε περισσότερα

GM-392 & GM-393 700VDC 700 Vrms /AC.

GM-392 & GM-393  700VDC 700 Vrms /AC. Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΛΥΜΕΤΡΑ GM-392 & GM-393 ΠΡΟΣΟΧΗ Να χρησιµοποιείτε το πολύµετρο µόνο µε τους τρόπους που περιγράφονται στις οδηγίες χρήσης που ακολουθούν. Σε κάθε άλλη περίπτωση οι προδιαγραφές της συσκευής

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάγκη των ανθρώπων για ασύρματη επικοινωνία από απόσταση έδωσε το έναυσμα στους επιστήμονες της εποχής, πριν περίπου 116 χρόνια, να ασχοληθούν περαιτέρω με την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΜΟΝΑΔΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 4 2.1 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ IR IMS STC 621/641/661 4 2.2 ΠΑΝΕΛ ΕΚΠΟΜΠΗΣ IR IMS STC 622/642/662 5 2.3 ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Ηχητικά Κύματα Εικόνα: Τα αυτιά του ανθρώπου έχουν εξελιχθεί να ακούν και να ερμηνεύουν ηχητικά κύματα ως φωνή ή ως ήχους. Κάποια ζώα, όπως το είδος αλεπούς με τα αυτιά νυχτερίδας,

Διαβάστε περισσότερα

Doppler. f 2 > f s > f 2. f 1 =3600Ηz. www.ylikonet.gr

Doppler. f 2 > f s > f 2. f 1 =3600Ηz. www.ylikonet.gr 4.2. Ασκήσεις στο φαινόµενο 4.2.1. Συχνότητα και διάρκεια ενός ήχου Μια ηχητική πηγή κινείται µε ταχύτητα υ s =40m/s πλησιάζοντας έναν ακίνητο παρατηρητή Α. Σε µια στιγµή εκπέµπει έναν ήχο διάρκειας 1,7s

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Το φάσµα ενός χρονικά εξαρτώµενου σήµατος µας πληροφορεί πόσο σήµα έχουµε σε µία δεδοµένη συχνότητα. Έστω µία συνάρτηση µίας µεταβλητής, τότε από το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΟΒΗΤΡΟΥ GUARDIAN - 2

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΟΒΗΤΡΟΥ GUARDIAN - 2 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΟΒΗΤΡΟΥ GUARDIAN - 2 Μετά το άνοιγµα της συσκευασίας, συναρµολογείστε την συσκευή όπως στην παρακάτω φωτογραφία 1. Φωτ.1 Έλκοντας προς τα έξω τον τηλεσκοπικό σωλήνα όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική Κλειστών Χώρων

Ακουστική Κλειστών Χώρων Ακουστική Κλειστών Χώρων Παναγιώτης Χατζηαντωνίου Καθηγητής Δ.Ε. Πληροφορικός PhD Ψηφιακής Τεχνολογίας Ήχου Τοπικό Θεµατικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Αχαΐας «Ακουστική και Ιστορική Ξενάγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Σελίδα 1 από 13

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Σελίδα 1 από 13 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Σελίδα από 3 ΦΥΛΛΑ ΙΟ 4 ο η : Το δοµικό διάγραµµα του ποµπού ΑΜ φαίνεται στο παραπάνω σχήµα. Με βάση αυτό η διαδικασία της διαµόρφωσης αποτελείται από δύο λειτουργικά τµήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο τομέας μουσικής τεχνολογίας, παραγωγής και ηχοληψίας της Μουσικής Σχολής του Δήμου Καλαμπάκας, διαθέτει:

Ο τομέας μουσικής τεχνολογίας, παραγωγής και ηχοληψίας της Μουσικής Σχολής του Δήμου Καλαμπάκας, διαθέτει: Μουσική σχολή Δήμου Καλαμπάκας Πλατεία Δημουλά Πρώην κτήριο ΔΟΥ (2ος όροφος), Καλαμπάκα T.K.: 422 00, Ελλάδα Τηλ: (+30) 2432024594 e- mail: musxolidkalkas@gmail.com Πληροφορίες Εγγραφές: Καθημερινά 18:00-21:00

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Κωδικοποίηση ήχου Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Τεχνολογία Πολυµέσων και Πολυµεσικές Επικοινωνίες 10-1 Κωδικοποίηση καναλιού φωνής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή 6 Συστήµατα DAQ 6.1 Εισαγωγή Με τον όρο Acquisition (Απόκτηση) περιγράφουµε τον τρόπο µε τον οποίο µεγέθη όπως η πίεση, η θερµοκρασία, το ρεύµα µετατρέπονται σε ψηφιακά δεδοµένα και απεικονίζονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ AC-DC. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΒΑΣΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ - ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ AC-DC. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΒΑΣΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ - ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ AC-DC ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΒΑΣΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ - ΑΠΛΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Βασικά στοιχεία κυκλωμάτων Ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα αποτελείται από: Πηγή ενέργειας (τάσης ή ρεύματος) Αγωγούς Μονωτές

Διαβάστε περισσότερα

8. ιακοπτική Λειτουργία Τρανζίστορ- Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1. ιακοπτική λειτουργία: περιοχή κόρου: ON ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. περιοχή αποκοπής: OFF

8. ιακοπτική Λειτουργία Τρανζίστορ- Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1. ιακοπτική λειτουργία: περιοχή κόρου: ON ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. περιοχή αποκοπής: OFF 8. ιακοπτική Λειτουργία Τρανζίστορ- Ι.Σ. Χαλκιάδης διαφάνεια 1 8. ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Ο ΗΓΗΣΗΣ ΦΟΡΤΙΟΥ Το τρανζίστορ σαν διακόπτης ιακοπτική λειτουργία: περιοχή κόρου: ON περιοχή αποκοπής: OFF 8. ιακοπτική Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1 Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1.1 Ηλεκτρικά και Ηλεκτρονικά Συστήµατα Μετρήσεων Στο παρελθόν χρησιµοποιήθηκαν µέθοδοι µετρήσεων που στηριζόταν στις αρχές της µηχανικής, της οπτικής ή της θερµοδυναµικής.

Διαβάστε περισσότερα

CB-19 CB RADIO COBRA 19DX IV CB-19 COBRA 19DX IV

CB-19 CB RADIO COBRA 19DX IV CB-19 COBRA 19DX IV Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ CB-19 CB RADIO CB-19 COBRA 19DX IV CB-19 COBRA 19DX IV ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΑΚΡΟ ΕΚΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ Βασικές δυνατότητες της συσκευής 40 κανάλια Άµεση επιλογή καναλιών 9/19 υνατότητα σύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία εξουδετέρωσης αναλογικών παρεµβολών στην ψηφιακή λήψη Το πρόβληµα που παρουσιάστηκε πρόσφατα

Μεθοδολογία εξουδετέρωσης αναλογικών παρεµβολών στην ψηφιακή λήψη Το πρόβληµα που παρουσιάστηκε πρόσφατα Μεθοδολογία εξουδετέρωσης αναλογικών παρεµβολών στην ψηφιακή λήψη Το πρόβληµα που παρουσιάστηκε πρόσφατα Μετά την έναρξη των ψηφιακών εκποµπών από την ERT Digital και την Digea, παρατηρήθηκε ένα φαινόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΙΜΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΩΛΗΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ

ΠΟΜΠΟΣ ΕΚΤΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗΣ Σαν ήχος χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε μηχανικό ελαστικό κύμα ή γενικότερα μία μηχανική διαταραχή που διαδίδεται σε ένα υλικό μέσο και είναι δυνατό να ανιχνευθεί από τον άνθρωπο μέσω της αίσθησης της ακοής.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚ ΟΧΕΣ ΤΟΥ

ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚ ΟΧΕΣ ΤΟΥ η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΤΑΛΑΝΤΩΣΗ Ο ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚ ΟΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΣΕ ΚΥΚΛΩΜΑ -L-C ΣΕ ΣΕΙΡΑ Κύκλωµα που αποτελείται από ωµική αντίσταση,ιδανικό πηνίο µε συντελεστή αυτεπαγωγής L

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι µελέτης και βελτίωσης της ευστάθειας συστηµάτων. Συχνοτικά διαγράµµατα

Μέθοδοι µελέτης και βελτίωσης της ευστάθειας συστηµάτων. Συχνοτικά διαγράµµατα Μέθοδοι µελέτης και βελτίωσης της ευστάθειας συστηµάτων. Συχνοτικά διαγράµµατα Εισαγωγή Μελέτη συστήµατος αιώρησης µαγνητικού τρένου. Τις προηγούµενες δύο δεκαετίες, κατασκευάστηκαν πρωτότυπα µαγνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΖΑΝΗ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ Για τον καλύτερο προσδιορισµό των µεγεθών που χρησιµοποιούµε στις εξισώσεις, χρησιµοποιούµε τους παρακάτω συµβολισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογίστε τη Vout. Aπ: Άγει η κάτω δίοδος:

Υπολογίστε τη Vout. Aπ: Άγει η κάτω δίοδος: Παράδειγµα 8 Υπολογίστε τη Vout. Aπ: Άγει η κάτω δίοδος: 0,7 + 2200I 5V = 0 V D 4,3 I D = = 1, 95mA 2200 + 5 2200I D + Vout = 0 Vout=-0,7V Παράδειγµα 9 Το παρακάτω σχήµα παριστάνει κύκλωµα φόρτισης µιας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 9ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Διάρκεια 90 min ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ονοµατεπώνυµο: Τµήµα: Γ θετ Ηµεροµηνία: 0//0 Ζήτηµα ο Σώµα Σ µε µάζα m είναι συνδεδεµένο στο ένα άκρο ιδανικού ελατηρίου σταθεράς κ,

Διαβάστε περισσότερα

4.2. Ασκήσεις στο φαινόμενο Doppler

4.2. Ασκήσεις στο φαινόμενο Doppler 4.2. Ασκήσεις στο φαινόμενο Doppler 1) Συχνότητα και διάρκεια ενός ήχου Μια ηχητική πηγή κινείται με ταχύτητα υ s =40m/s πλησιάζοντας έναν ακίνητο παρατηρητή Α. Σε μια στιγμή εκπέμπει έναν ήχο διάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

UT-602, UT-603 UT-602, UT-603. www.tele.gr

UT-602, UT-603 UT-602, UT-603. www.tele.gr UT-602, UT-603 ΟΡΓΑΝΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΥΤΕΠΑΓΩΓΗΣ / ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΣΟΧΗ Να χρησιµοποιείτε το όργανο µέτρησης µόνο µε τους τρόπους που περιγράφονται στις οδηγίες χρήσης που ακολουθούν. Σε κάθε άλλη περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

3ο ιαγώνισµα - Ηλεκτροστατική. Θέµα Α

3ο ιαγώνισµα - Ηλεκτροστατική. Θέµα Α 3ο ιαγώνισµα - Ηλεκτροστατική Ηµεροµηνία : 10 Φλεβάρη 2013 ιάρκεια : 3 ώρες Ονοµατεπώνυµο: Βαθµολογία % Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1.1 1.4 επιλέξτε την σωστή απάντηση (5 4 = 20 µονάδες ) Α.1. Οταν η απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµητική Παραγώγιση και Ολοκλήρωση

Αριθµητική Παραγώγιση και Ολοκλήρωση Ιαν. 9 Αριθµητική Παραγώγιση και Ολοκλήρωση Είδαµε στο κεφάλαιο της παρεµβολής συναρτήσεων πώς να προσεγγίζουµε µια (συνεχή) συνάρτηση f από ένα πολυώνυµο, όταν γνωρίζουµε + σηµεία του γραφήµατος της συνάρτησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ HX-TEL-99 ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I. Γενικά.3 Βασικές Λειτουργίες..3 Τεχνικά Χαρακτηριστικά...3 Περιεχόµενα Συσκευασίας.4 ΙΙ. Μορφή και Εγκατάσταση Συστήµατος.4 Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ).

Το εξεταστικό δοκίµιο µαζί µε το τυπολόγιο αποτελείται από εννιά (9) σελίδες. Τα µέρη του εξεταστικού δοκιµίου είναι τρία (Α, Β και Γ ). ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙI) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1. Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής. ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν ΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 3. ΙΟ ΟΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΙΟ ΩΝ Kρυσταλλοδίοδος ή δίοδος επαφής ίοδος: συνδυασµός ηµιαγωγών τύπου Ρ και Ν 3. ίοδος-κυκλώµατα ιόδων - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή. Η διεξαγωγή της παρούσας εργαστηριακής άσκησης προϋποθέτει την μελέτη τουλάχιστον των πρώτων παραγράφων του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΘΗΝΑ 2010 2 3 ΚΑΘΟΔΙΚΟΣ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Ο παλµογράφος είναι ένα πολύ χρήσιµο όργανο για τη µελέτη

Διαβάστε περισσότερα