ÈÅÌÁÔÁ ÌÁÉÅÕÔÉÊÇÓ - ÃÕÍÁÉÊÏËÏÃÉÁÓ, ô-2, 2008

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÈÅÌÁÔÁ ÌÁÉÅÕÔÉÊÇÓ - ÃÕÍÁÉÊÏËÏÃÉÁÓ, ô-2, 2008"

Transcript

1 απο την ιστορια τησ ιατρικησ ΧΙ. Η ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΩΡΑΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ, Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΗΣ ΩΣ ΠΡΟΣΤΑΤΙΔΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ, ΤΩΝ ΑΝΥΠΑΝΤΡΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ, ΤΗΣ ΒΟΤΑΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΥΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΘΗΛΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ Χρίστος Θ. Οικονομόπουλος 1 Αλεξάνδρα Χρ. Οικονομοπούλου 2 Προκειμένου να αναφερθούμε στη Θεοποίηση της Ωραίας Ελένης, κρίνουμε σκόπιμο να εκθέσουμε ότι αρκετοί ερευνητές αμφισβητούν την ιστορικότητα του προσώπου της Ωραίας Ελένης. Πιστεύουν ότι γίνεται σύγχυση μιας Προελλαδικής θεότητας με το όνομα Ελένη με μια άλλη Ελένη που ήταν κοινή θνητή, η οποία προσετέθη από τον Έλληνα ποιητή της Ιωνίας τον λυγγίφθογγο τραγουδιστή τον Όμηρο. Η ποιητική όμως με την ιστορία δεν συμβαδίζουν πάντα. Η ποίηση συνήθως ασχολείται με τις αιώνιες αξίες και τα πρότυπα των ανθρώπων, ενώ η ιστορία με συγκεκριμένα ιστορικά συμβάντα και γεγονότα. Η συμβολή όμως του Ομήρου στην Ανθρωπότητα ήταν μεγάλη, γιατί της χάρισε δύο πολύτιμα δώρα, την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, ενώ στους Έλληνες έδωσε να εννοήσουν, πέραν πάσης αμφιβολίας, την κοινή τους συνείδηση και τη συναίσθηση της πνευματικής τους ενότητας ως Έθνους. Ο Όμηρος μας δίνει την αίσθηση ότι εκείνη την εποχή που ζούσε η Ωραία Ελένη, οι Θεοί κυκλοφορούσαν ανάμεσα στους ανθρώπους. Ο Όμηρος δεν αναφέρεται καθόλου στη θεϊκή υπόσταση της Ωραίας Ελένης. Απλώς αναφέρει ότι ήταν κόρη του Δία και της Λήδας ή του Δία και της Νέμεσης. Για να θεοποιηθείς ή να είσαι Θεά ή Θεός δεν αρκεί να έχεις πατέρα Θεό! Στις επιβιώσεις μεταξύ της Ομηρικής και της νεώτερης Λαϊκής Ιατρικής Παράδοσης, παρά τις διαφορές στη μορφή και στο περιεχόμενο, ο μύθος της αρπαγής της Ωραίας Ελένης στους απλούς λαϊκούς ανθρώπους έχει μια υπερκόσμια λάμψη, μια πνοή θεϊκού μεγαλείου. Στη δογματολογία του λαού η ερώτηση αν η Ωραία Ελένη ήταν θνητή ή ήταν ταυτισμένη με τη Θεά Σελήνη, όπως την Αφροδίτη, δεν έχει ουδεμία πρακτική σημασία γιατί με τα λαϊκά κριτήρια δε θα είχε μερίδιο στην αθανασία. Δε θα είχε όμως γεννηθεί αυτός ο μύθος ο οποίος έχει μέχρι σήμερα επιβιώσει τόσο στη Λαϊκή Ιατρική Παράδοση όσο και στην Παγκόσμια λογοτεχνία. Τέλος δε στις παραδόσεις και στον παραμυθιακό κόσμο των παιδιών δηλ. στα λαϊκά παραμύθια, ιδίως αυτά που έχουν ως κεντρική ιδέα τις πεντάμορφες Νεράιδες όπως το Πελοποννησιακό παραμύθι της «Τρανής Νεράιδας» που πιθανόν αποτελεί προσωποποίηση της Ωραίας Ελένης. Προσωπικά πιστεύουμε ότι η Ελένη δεν ήταν αρχικά Προελλαδική Θεότητα η οποία ξέπεσε σε θνητή, αλλά υπήρξε υπαρκτό πρόσωπο το οποίο θεοποιήθηκε μετά θάνατον. Αυτό το πιστεύουμε γιατί στην Ελλάδα, τη χώρα των Θεών, των Θεαινών, των Ημίθεων και των Ηρώων, όπου το κάλλος εθεωρείτο ανέκαθεν ως θείο δώρο που χαρίζεται από τους Θεούς, φυσικό ήταν στο πάνθεο να υπάρχει και μια θέση για την Ωραία Ελένη της Σπάρτης, αφού το όνομά της στο διάστημα των 40 αιώνων διατηρήθηκε στη μνήμη των ανθρώπων και ζει ακόμα στο όνομα της Αγίας Ελένης όπως επίσης στην ονοματοθεσία των σύγχρονων Ελλήνων ως ένα από τα πιο συχνά απαντώμενα συμπαθή ονόματα γυναικών (Εικ.120), ακόμα και σε πολλά τοπωνύμια και στα περισσότερα δημοτικά μας τραγούδια. Η Ωραία Ελένη θεοποιήθηκε για το έργο της ως Νεογνολόγου στο Σπήλαιο Μυλοποτάμου στα Κύθηρα και για την ίδρυση του πρώτου «Εκθετοκομείου» εκεί για τη σωτηρία των έκθετων θηλέων νεογνών. Από την εποχή της Ελένης οι Κυθηρολάκωνες και οι Κρητικοκυθήριοι που με ελαφρά τη συνείδηση πριν πετούσαν τα θήλεα νεογνά, έπαυσαν να το πράττουν χάρις στο σωτήριο έργο της Ωραίας Ελένης λ.χ. τις φοβερές Βρεφοκτονίες επηρεασμένοι από το κλίμα της φροντίδας και της μέριμνας και στοργής που η Ωραία Ελένη ως η πρώτη Ελληνίδα Παιδογιάτρισσα-Νεογνολόγος και Βοτανοθεραπεύτρια είχε θεραπεύσει, με δικές της μεθόδους, τα άσχημα αφυδατωμένα και ζαρωμένα νεογνά. Στο συγκεκριμένο μύθο βρήκαμε πως η θνητή Ελένη έφθασε στη θεοποίηση, έγινε δηλ. Θεά, που όπως λέγει η παράδοση λατρεύτηκε στην αρχή στα Κύθηρα, στη Λακωνία, Πελοπόννησο και στην υπόλοιπη Ελλάδα ως Θεά προστάτιδα των μικρών παιδιών και ως Θεά προστάτης της Νεογνολογίας-Παιδιατρικής-Μαιευτικής και Γυναικολογίας, ως Θεά προστάτης των ανύπαντρων μητέρων, της βοτανοθεραπευτικής, του φυσικού περιβάλλοντος και της μύησης των έφηβων κοριτσιών στην ενήλικη ζωή. Η Ωραία Ελένη λατρεύτηκε από τον 8 ο π.χ. αιώνα ως τον 3 ο μ.χ. αιώνα της Ρωμαιοκρατίας. Επίσης διαπιστώσαμε ότι το όνομά της από κοινής θνητής πέρασε ως διαβατήριο όνομα που σημαίνει πλέον ότι μια ηρωική 234

2 Εικόνα 120. Λείψανα του Μενελάου στην αριστερή όχθη του Ευρώτα. Η ανασκαφή έγινε από τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών από το διακεκριμένο αρχαιολόγο Catling. μορφή έγινε Θεά δηλ. το όνομα από ηρωίδας καταξιώθηκε ως όνομα με θεϊκή υπόσταση ώστε η Ωραία Ελένη να θεωρηθεί ως Θεά. Γενικά όμως οι Θεές των Ελλήνων είναι περισσότερο «δυνάμεις» παρά πρόσωπα και άρα δεν έχουν στην πραγματικότητα αυτόνομη ύπαρξη. Όμως η Λαϊκή Ιατρική Παράδοση έδωσε στο όνομα της Ωραίας Ελένης αυτή την ιδιότητα ως Θεάς των έκθετων θηλέων νεογνών βρεφών και παιδιών αρτιμελών ή και δύσμορφων αφού ήταν η πρώτη Ελληνίδα η οποία άλλαζε τα άσχημα και κακοπαθημένα έκθετα νεογνά σε όμορφα και υγιή. Επίσης σε αυτά που τα παρέδιδε αλλαγμένα, υγιή και χαρούμενα τους προσέδιδε και ένα ελπιδοφόρο όνομα. Αυτό το θεωρούμε ότι ήταν όχι μόνο ανθρώπινο αλλά και κοινωνικά αναγκαίο για τα έκθετα αυτά παιδιά, γιατί τόσο στο Μυκηναϊκό όσο και στον Ομηρικό κόσμο το όνομα αποτελεί ένα συμβολικό όριο. Η ονοματοθεσία εκτός του ότι δηλώνει την ταυτότητα ενός προσώπου, θείου ή ανθρώπινου, στην ποιητική του Ομήρου δηλώνει επίσης και μια κοινωνική θέση, που σχετίζεται με κάποιο ανάλογο ρόλο και δράση. Όταν το όνομα δεν αντιπροσωπεύει αυτό που είναι το άτομο-πρόσωπο τότε δημιουργεί ρήγμα στις σχέσεις του με τους άλλους, ενώ η εναλλαγή και η παραλλακτική χρήση ονομάτων είναι μια πρακτική αλλοίωση της ταυτότητας που στοχεύει σε κάποιο σκοπό, ο οποίος μπορεί να αποβεί πλεονέκτημα ή μειονέκτημα. Για να θεοποιηθεί ένα αξιόλογο πρόσωπο έπρεπε να περάσουν σαράντα χρόνια μετά το θάνατό του. Α. Ο πρωτογενής πυρήνας του εθίμου της αποθέωσης του πνεύματος ενός επιφανούς προγόνου κατά τη Μυκηναϊκή λατρεία στη Λακωνία και στη λοιπή Πελοπόννησο. α) Στη γέννηση αγοριού η πρόσθια βρεγματική πηγή ή «Απαλό» ή «Μοίρα» ή «Πεπρωμένο» συμβολίζει το πνεύμα του αποθανόντος προγόνου δηλ. το πνεύμα του παππού στη σύγχρονη επιβίωση στη Λακωνική και λοιπή Πελοποννησιακή λατρεία. Φαίνεται ότι το έθιμο της θεοποίησης στην Πελοπόννησο άρχισε κατά την πρώιμη Μυκηναϊκή εποχή με το έθιμο της αποθέωσης κάποιου επιφανούς προσώπου. Το πρωτογενές έθιμο έχει περίπου ως εξής: Στη Λακωνία και στη λοιπή Πελοπόννησο όπου υπήρχε Μυκηναϊκή λατρεία που γεννιόταν ένα τέκνο-αγόρι μεγάλης γενιάς, η Μαία-Ιέρεια κατά το έθιμο έγραφε επάνω στο «απαλό» του νεογνού, ένα σημάδι σαν σταυρό γι αυτό και η πρόσθια μεγάλη πηγή η βρεγματική δηλ. το «απαλό» λέγεται και «σταυρός». Ίσως από την ένωση της οβελιαίας με τη στεφανιαία ραφές των οστών του κρανίου που η ένωσή τους δημιουργεί την πηγή στο σχήμα του σταυρού. Η πρόσθια πηγή ή μεγάλη συμβόλιζε το πεπρωμένο, τη μοίρα, το πνεύμα του αποθανόντος προγόνου, που επλανείτο ως εκείνη τη στιγμή και επέστρεφε στην πηγή του, το πεπρωμένο του. Η πηγή ήταν συνώνυμη με το «Απαλό», τη «Μοίρα», το «Πεπρωμένο». Ήταν το κέντρο της ψυχής του ανθρώπου, γιατί έπαλλε ακολουθώντας τις σφίξεις της καρδιάς. Ως εκ τούτου πίστευαν ότι ήταν το κέντρο του εγκεφάλου, γι αυτό και το έλεγαν αφαλό εξ ου και «απαλό». Η λέξη πηγή διατηρήθηκε και στην ιατρική ορολογία από τα Μυκηναϊκά χρόνια. Τότε πίστευαν ότι ήταν η πηγή της ψυχής. Πρώτοι οι Πελοποννήσιοι πίστευαν ότι η ψυχή του ανθρώπου κατοικεί στον εγκέφαλο ενώ οι λοιποί Έλληνες της κλασικής εποχής θεωρούσαν ως κέντρο της ψυχής την καρδιά και οι λαϊκοί άνθρωποι το επιγάστριο που το λένε και «ψυχικό». Στη συνέχεια τοποθετούσε επάνω στο απαλό του αρτιγέννητου αγοριού τρία πράγματα συμβολικά: α) τριμμένο σε ψιλή σκόνη αλάτι που το λέγαν «αφράλα» για να σφίξει το μυαλουδάκι του και αργότερα να γίνει ένας σοφός άνθρωπος, β) μια τούφα λευκό μαλλί από χρυσόμαλλο κριάρι (το χρυσόμαλλο κριάρι έχει πολύ μαλακό μαλλί και είναι ο μπροστάρης στο μαντρί, λέγεται δε από τους ποιμένες «χρυσόψωλλος» γιατί είναι παραγωγικός και ζει περισσότερο από όλα τα άλλα πρόβατα). Η τούφα που έβαζε η Μαία-Ιέρεια στο απαλό συμβόλιζε την πρωτοβουλία, την παραγωγή και την μακροζωία για το νεογέννητο αγόρι και γ) ένα χρυσό νόμισμα που το έλεγαν «κούρο» για να ανδρωθεί, να γίνει τρανός και πλούσιος ακόμα και βασιλιάς με πολύ χρυσάφι. 235

3 Εικόνα 121.(α) Ο Αριστοτέλης περιγράφει την Ελένη πάντα άβουλη και για όλα αυτά τα χρόνια της πολιορκίας της Τροίας ως ανεύθυνη. Πιστεύουμε ότι ο πολύς Αριστοτέλης πλησίασε την Ιατρική αλήθεια για την ψυχική της ιδιοσυστασία και την κατάθλιψη της Ωραίας Ελένης, που έπαθε μέσα στην πολιορκημένη Τροία κοντά σε ένα διεστραμμένο ερωτηδέα και δειλό άνδρα τον Πάρη που τον ακολούθησε χωρίς να προνοήσει την πιθανή έκβαση. Μετανόησε πολύ αργά όταν είχε πλέον κλονισθεί η ψυχική της υγεία γιατί ξέχασε την αιώνια ρήση: «Ου μετανοει ν αλλά προνοει ν». (β) Η Ελένη του Ευριπίδου είναι το πρότυπο «ευχάριστης» τραγωδίας γεμάτης περιπέτειες. Ο Ευριπίδης λέγει ότι ο Πάρης απήγαγε μόνο το είδωλο της Ελένης στην Τροία και ότι η Ελένη ουδέποτε πήγε στην Τροία αλλά παρέμεινε στην Αίγυπτο όλα αυτά τα χρόνια μέχρι που την βρήκε ο Μενέλαος και γύρισαν μαζί στη Σπάρτη. Η εμπειρική μαμή μόλις γεννιόταν το αγόρι του έβαζε πάνω στο απαλό του δηλ. στη μεγάλη πρόσθια βρεγματική πηγή α) λίγο ψιλοτριμμένο αλάτι «για να στυλώσει το απαλό του και να λέει νόστιμες κουβέντες όταν θα γίνει μεγάλο» και β) λίγο άσπρο μαλλί προβάτου ή βαμβάκι για να ασπρίσει δηλ. να γεράσει και ένα χαρτάκι με το όνομα του προγόνου και με ένα νόμισμα. Αυτό το έλεγαν «Ανάστα» ότι δηλαδή ανάσταιναν = διαιώνιζαν το όνομα του προγόνου, εφόσον ο πρόγονος είχε πεθάνει. Όταν όμως ο παππούς ζούσε και ήταν ακμαίος, όπως οι ορισείβιοι, τότε δεν του έβαζαν το όνομα για το φόβο μήπως το όνομα τραβήξει τον παππού στον τάφο. Γι αυτό του έβαζαν άλλο όνομα. Σε πολλές περιπτώσεις είχε παρατηρηθεί ότι ένα υστερότοκο αγόρι να κάνει «το Ανάστα» του παππού του. Αυτό ισχύει ακόμη στα χωριά του Χελμού, του Πάρνωνα και του Ταΰγετου. β) Στη γέννηση πρωτοθυγατέρας το δρώμενο είναι απλό και λιτό και συμβολίζει την κουρίδα (μικρό κοτσιδάκι) και το πνεύμα της γιαγιάς ως σύγχρονη επιβίωση στη Λακωνική και λοιπή Πελοποννησιακή λατρεία. Όταν το πρώτο παιδί ήταν κορίτσι, τότε το δρώμενο της Μαίας ήταν απλό και λιτό. Του σήκωνε απαλά τα μαλάκια γύρω από το απαλό και τα ένωνε με λίγη ζύμη κάνοντας ένα μικρό κοτσιδάκι στην κορυφή της κεφαλής που το έλεγαν «κουρίδα» δηλ. στη θέση που αντιστοιχούσε το απαλό ή μεγάλη βρεγματική πηγή, η μοίρα ή το πεπρωμένο του παιδιού. Το κοτσιδάκι αυτό εθεωρείτο απόκρυφο θρησκευτικό σύμβολο ισότιμο με την αγνότητα και την παρθενία και εθεωρείτο το γούρι του κοριτσιού. Το μονήρες αυτό κοτσιδάκι το διατηρούσε το κορίτσι (κάθε φορά η μητέρα του με υπερηφάνεια το φρόντιζε μέχρι την ηλικία που θα έκλεινε το απαλό του κοριτσιού). Όταν δηλαδή το νήπιο θα έλεγε για πρώτη φορά καθαρά τη λέξη «πέτρα» δηλ. στην ηλικία των μηνών. Μετά τα δίχρονα γενέθλια ή σε μερικά μέρη μετά τα τρίχρονα γενέθλια όπου συνέπιπτε με τον έλεγχο των σφικτήρων (ικανότητα συγκράτησης των ούρων) της έφτιαχναν δύο εκατέρωθεν κοτσιδάκια που τα έλεγαν η Πετρούλα και ο Παύλος ή Διδυμάρικα ή Γεμελάκια. Μετά την εμμηναρχή τα μαλλιά είχαν και μυητικό χαρακτήρα έπρεπε όλα τα μαλλιά να καταλήγουν σε μια μεγάλη κοτσίδα που πολλές φορές έφτανε μέχρι την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και ήταν σύμβολο υγείας, γονιμότητας, καθαριότητας και γενετήσιας ωρίμανσης (φαλικό σύμβολο προς ανεύρεση γαμπρού). Αν το δεύτερο ή το τρίτο ήταν κορίτσι επικρατούσε απόλυτη σιγή και κατήφεια. Τότε το έδιναν στον πατέρα ή η Μαία το αφαλόκοβε με το ζερβί (αριστερό) της χέρι και έλεγε στη δύστυχη μάνα που ρωτούσε τι παιδί έκανε: «Δεν είναι από τα καλά!» = είναι κορίτσι. Γι αυτό και όταν ο Πάρης απέσπασε το χρυσαφένιο μαντήλι της Ωραίας Ελένης και είδε έκθαμβος την ξανθή κόμη που έλαμπε σαν να φωσφορίζει και είδε στην κορυφή της κεφαλής της μια χρυσαφένια τουφίτσα μαλλιά που συμβόλιζε την «κορώνα» της δηλ. το στέμμα της το βασιλικό της διάδημα, το σύμβολο του ευγενούς γένους της. Αυτό εθεωρείτο απόκρυφο θρησκευτικό σύμβολο για τις Λάκαινες και ως «γούρι» το «τυχερό» της που μόνο ο σύζυγος το είχε δει. Γι αυτό η Ωραία Ελένη εκείνη τη στιγμή ερωτεύθηκε παράφορα τον Πάρη και όπως διηγείται η παράδοση της Τρανής Νεράιδας του είπε: «φαίνεται Αλέξανδρε-Πάρη το θέλημα της Θεάς Αφροδίτης που είναι γραμμένο στην κορυφή στο μέτωπό μου, στο «κουρί» μου, η κορώνα μου. Εσύ τώρα είσαι ο πρώτος που αποκαλύπτεις τη «μοίρα» μου, την πηγή της ψυχής μου, την «παπαλήθρα» μου, το μέρος του απαλού μου στο οποίο ότι γράφεται δεν ξεγράφεται. Από αυτή τη στιγμή πολύ λίγο έχω να φοβηθώ την οργή του συζύγου μου!». Η ιεροτελεστία αυτή που έκανε η Ιέρεια-Μαία στην πρώιμη Μυκηναϊκή εποχή έχει επιβιώσει απαράλλακτη ταυτόσημη στην Πελοπόννησο μέχρι και σήμερα, προ ολίγων δεκαετιών. ΧΙΙ. Η ΩΡΑΙΑ ΕΛΕΝΗ ΠΕΘΑΝΕ ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 81 ΕΤΩΝ ΩΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΩΡΑΙΑ ΕΛΕΝΗ Κατά μία Αρκαδική παράδοση πλέον έγκυρη, η Ωραία Ελένη με το νυπενθές που της έδωσε η Ιατρομάγισσα 236

4 Εικόνα 122.Έρως και ψυχή. Το περίφημο γλυπτό Ο Έρως και η Ψυχή του Conova που βρίσκονται στο Μuseé L ERMITAGE κάνει τους ανθρώπους να στοχάζονται τι ανάγκες έχει η ψυχή μέσα στην πραγματικότητα του έρωτα και της ζωής; Τους στοχασμούς αυτούς μας τους παρέχει το ιερό νησί των Κυθήρων ενός ιδεατού χώρου του Έρωτα και της ζωής. Πολυδάμνα, σταθεροποιήθηκε η ψυχική της υγεία, βρήκε τον παλιό της εαυτό και θεραπεύτηκε από την κατάθλιψη. Η Ωραία Ελένη ως μία πραγματική ιέρεια με ιερατική αρχοντική παρουσία και βασιλική πραότητα, πάντοτε ωραία, επισκέφθηκε το Ναό του Ηλίου στη Ρόδο. Δίπλα στον κυρίως Ναό υπήρχε παρεκκλήσι της «αδελφής» του Ηλίου, της Θεάς Σελήνης, το οποίο παρέμενε κλειστό. Η Ωραία Ελένη εντυπωσίασε το σοφό Ρόδιο ιερέα του Ναού με την αριθμογνωσία της και έχουσα προϋπηρεσία στον ομώνυμο Ναό της Θεάς Σελήνης στη Θεράπνη, του πρότεινε για να μην παρασύρονται τα νέα κορίτσια της εφηβείας, να τα συγκεντρώνει στην παρακείμενη πλάτανο του Ναού και να τα καθοδηγεί κάνοντας τη μύηση στην ενήλικη ζωή και στη μητρότητα. Η Ωραία Ελένη δίδαξε τις νέες πώς να αγαπούν την καθαριότητα, τον καλλωπισμό και τη φροντίδα των ευαίσθητων γυναικείων περιοχών λ.χ. μαστών, με αφεψήματα Ιατρικών βοτάνων, όπως το «Σαραντοβοτάνι», το «Ψυλλόχορτο» (Ελένειο) κ.λπ. Οι νέες, μετά την ολοκλήρωση της μύησης, έπρεπε να κρεμάσουν στην πλάτανο την παιδική τους «κουτσούνα» (πάνινη κούκλα «πλαγώνα») και να αγοράσουν ρόκα και σφοντύλι, σύμβολο ότι πέρασαν από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση. Από δε την πολύπειρη εμπειρία της δίδασκε στα νέα κορίτσια ότι όταν φροντίζουν να προνοούν δεν θα μεταμεληθούν. Το μυητικό αυτό δρώμενο μετά το θάνατο της Ωραίας Ελένης, το ονόμασαν οι νέες της Ρόδου «Ελενοφόρεια» και την τιμούσαν με χορούς ως «Ελένη Δενδρίτιδα» που κατά μία τοπική παράδοση υπήρχε ως παλαιότερο δρώμενο που το αναβίωσε έκτοτε η Ωραία Ελένη. Στην εμφάνιση του νέου φεγγαριού η Ωραία Ελένη συνήθιζε να διηγείται ότι η Θεά Σελήνη για τη γυναίκα είχε προνοήσει και είχε εντάξει το ιερό πάθος του έρωτα ως προπομπό της πρόνοιας για το θείο δώρο της μητρότητας, που θα συντελεστεί μέσα στα σπλάχνα της γυναίκας. Αυτή η σοφή πρόνοια της Θεάς Σελήνης, που τα τρία ολόφωτα φεγγάρια του καλοκαιριού κατέβαινε στη Γη ως Τρανή Νεράιδα για να θυμίσει ότι η πρόνοια προστατεύει τη γυναίκα από τη μεταμέλεια. Γι αυτό κάθε νέα πρέπει να φροντίζει, να μεριμνά και να προνοεί για την ψυχική και σωματική της υγεία. Κατά την παράδοση, η Ωραία Ελένη πέθανε ωραία, όπως ήταν πάντοτε ωραία, σε ηλικία 81 ετών διατηρώντας πάντα τη θεία ομορφιά της. Έκτοτε ο πλάτανος της Ωραίας Ελένης θεωρήθηκε ως ιερό δένδρο όπου γύρω-γύρω οι νέες φύτεψαν λουλούδια με αρωματικά βότανα όπως το Ελένειο και παραπλεύρως στην πηγή ήταν κήπος με φαρμακευτικά και αρωματικά φυτά. Η Ωραία Ελένη παρά τις εκκλήσεις της Ερμιόνης να γυρίσει στη Σπάρτη, είχε αποφασίσει να αφιερώσει το υπόλοιπο της ζωής της στην υπηρεσία της Θεάς Σελήνης στη Ρόδο. Σ αυτό ταυτιζόταν και με την ελαφρά μελαγχολική της διάθεση και την τάση του χαρακτήρα της. Ενώ στα νιάτα της φρόντιζε τα έκθετα θήλεα, τώρα για να κλείσει τον κύκλο της αγαθοεργίας της φροντίζει τις έφηβες νέες εφαρμόζοντας τον κανόνα του «το προνοείν είναι σοφότερο του μεταμελείσθε». Λίγα χρόνια μετά η Ερμιόνη ζήτησε τα οστά της μητέρας της, ως ιερά σεβάσματα. Τα οστά της Ωραίας Ελένης ετάφησαν σε κοινό τάφο με το Μενέλαο που λέγεται «Μενελαίειον». Η Ερμιόνη κάλεσε το Λαό της Λακεδαίμωνος στο λόφο της Θεράπνης, νυν θέση τοπογραφική Προφήτης Ηλίας, όπου δια βοής το πλήθος την αποθέωσε. Όταν δε πέρασαν σαράντα χρόνια από το θάνατό της, κατά το έθος, τότε σύσσωμος ο Λαός της Λακωνίας δια βοής την θεοποίησε με τη φράση «Σήμερα Ελένη συναντάς το πεπρωμένο σου» ήτοι «από αυτή τη στιγμή θεοποιείσαι».η Ωραία Ελένη λατρεύτηκε από τον 8ο π.χ. αιώνα μέχρι τον 3ο μ.χ. αιώνα ως Θεά προστάτιδα των μικρών παιδιών, των ανύπαντρων μητέρων, της βοτανοθεραπευτικής και της μύησης των νέων κοριτσιών στη Μητρότητα. Το Όνομα Ελένη είναι από τα πλέον συχνά και αγαπητά ονόματα στον Ελληνικό χώρο από τα αρχαία χρόνια 237

5 μέχρι σήμερα. Η Ωραία Ελένη λατρεύτηκε στα Κύθηρα και στην Πελοπόννησο από τον 8ο π.χ. αιώνα μέχρι τον 3ο μ.χ. αιώνα ως Θεά προστάτιδα των μικρών παιδιών, των ανύπαντρων μητέρων και της βοτανοθεραπευτικής. Δεν είναι τυχαίο ότι το όνομα Ελένη επέζησε όλους αυτούς τους αιώνες και συνεχίσθηκε στο όνομα μιας άλλης Ωραίας Ελένης, της Αγίας Ελένης, μητέρας του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Έκτοτε το όνομα Ελένη διατηρήθηκε εθιμικά ως το πιο συνηθισμένο και αγαπητό όνομα γυναίκας στον Ελληνικό χώρο. Επίσης πολλά τοπωνύμια από εκκλησάκια της «Αγια Λένης» φέρνουν αυτό το όνομα. Το όνομα Ελένη έχει επίσης χιλιοτραγουδηθεί σε πάρα πολλά δημοτικά τραγούδια που έχουν ως θέμα την απαγωγή ή το βιασμό και ταυτίζονται με το όνομα «Ελένη». Επίσης, από τα αρχαία χρόνια συνήθιζαν να δίδεται συμβολικά το όνομα «Ελένη» στα νόμιμα θήλεα που είχαν ωραία χαρακτηριστικά ως νεογνά. Κατά τα Βυζαντινά χρόνια για να τιμήσουν την Αγία Ελένη μητέρα του Μ. Κωνσταντίνου έδιναν το όνομα (Εικ.121) «Ελένη» αρκετά συχνά. Στα Μεταβυζαντινά χρόνια του Νέου Ελληνισμού στην Πελοπόννησο αν ένα κορίτσι γεννιόταν με «προσωπίδα», «τσίπα» δηλ. περιβεβλημένο με την αμνιακή μεμβράνη σαν ένα αβγό το ονόμαζαν «Ελένη» κατά παρέκκλιση του μητρογονικού εθίμου, για να είναι «τυχερό» και «καθαροπρόσωπο» στην κοινωνία (ίσως επιβίωση του τοκετού της Λήδας). Απεναντίας αν η μητέρα είχε δυστοκία και το παιδί είχε κακοπάθει στη γέννα το βάφτιζαν Μαρία ή Παναγιώτα, για να το έχει υπό την προστασία της η Παναγία. ΧΙΙ. ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΟΥΣΙΑ ΑΠΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΩΡΑΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΡΗ, ΟΠΩΣ ΕΧΟΥΝ ΕΠΙΒΙΩΣΕΙ ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΜΗΡΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ. Κατά τη Μυκηναϊκή εποχή η απαγωγή νέων παρθένων ήταν σύνηθες φαινόμενο. Το ασύνηθες στοιχείο στην απαγωγή της Ωραίας Ελένης από τον Πάρη ήταν ότι αυτή ήταν παντρεμένη, βασίλισσα και μητέρα ενός νηπίου, τα οποία απαρνήθηκε για τον έρωτα και ακολούθησε τον Πάρη στην Τροία με τη θέλησή της, ανεύθυνη ως ένα σημείο για την πράξη της αυτή. Υπάρχουν τοπικές παραδόσεις και παραλλαγές του μύθου για την καταφυγή της στα Κύθηρα. Εκεί τα αδέλφια της, οι Διόσκουροι, την πάντρεψαν στο λατρευτικό τους Σπήλαιο με «κρυφόγαμο» για να μη θεωρηθεί ως μοιχαλίδα ή παλλακίδα του Πάρη. Τα αδέλφια της οι Διόσκουροι Κάστωρ και Πολυδεύκης, προστάτες του δικαίου και των άγραφων ηθικών νόμων, της επέβαλαν τρίμηνο παραμονή στα Κύθηρα, προκειμένου να εξιλεωθεί για την εθελουσία της απαγωγή με αγαθοεργίες. Στα Κύθηρα εργάσθηκε με ζήλο και αφοσίωση ως Παιδογιάτρισσα-Νεογνολόγος δοθέντος ότι γνώριζε τη Λαϊκή Παιδιατρική από τη θητεία της εφτά χρόνια στο Ναό της Σελήνης, στη Θεράπνη (Σπάρτη). Στα Κύθηρα εκτός από τη φροντίδα της για τα άρρωστα έκθετα θήλεα νεογνά, ίδρυσε στο Σπήλαιο των Διοσκούρων, νυν σπήλαιο Αγ. Σοφίας Μυλοποτάμου Κυθήρων, το πρώτο στον Κόσμο «Εκθετοκομείο» για την περίθαλψη των εκθέτων θηλέων νεογνών, τα οποία οι Κυθηρολάκωνες συνήθιζαν να εκθέτουν. Για αυτό της το έργο αργότερα λατρεύτηκε ως Θεά προστάτης των μικρών παιδιών. Για τις λαϊκές εμπειρικές παιδιατρικές της γνώσεις ο Όμηρος ουδέν αναφέρει, αλλά έχουν διασωθεί αξιόλογα στοιχεία, ως επιβιώσεις, στον παραμυθικό κόσμο των παιδιών και ιδίως στο παραμύθι της «Τρανής Νεράιδας» το οποίο εντοπίσαμε πρώτοι εμείς το στην Αρκαδία, Λακωνία και Μεσσηνία. Το παραμύθι αυτό ταυτίσαμε με την Ωραία Ελένη. Παραθέτουμε παρακάτω τις απόψεις που διαμορφώθηκαν από το μύθο της αρπαγής της Ωραίας Ελένης από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα. Α. Η πρώτη άποψη για το μύθο της Ωραίας Ελένης ή κοινώς «Λακωνική». Από την επικρατούσα αντίληψη περί ηθικής της τότε εποχής στους Έλληνες και ιδίως στους Λακεδαιμονίους, η διαγωγή της εκπάγλου καλλονής βασίλισσας της Σπάρτης Ελένης εκρίθη ως ανάρμοστη, ενδοτική, επικριτέα και συνεπώς ασυγχώρητη. Στην Ωραία Ελένη απεδόθη από το λαό η αιτία του μακροχρονίου πολέμου, όπου ο ανθός, οι νέοι της Πατρίδος «εν ξένει γη κείνται» εξ αιτίας της ανούσιας αυτής πράξης της. Β. Η δεύτερη Πανελλήνια άποψη ή της «Βούλησης των Θεών». Η εκδοχή αυτή ήταν συνυφασμένη με τις αντιλήψεις των περισσοτέρων Ελλήνων, συμπεριλαμβανομένου και του Ομήρου. Κατ αυτήν την εκδοχή η Ωραία Ελένη με το θείο κάλλος, ως τέλεια ερωτική γυναίκα, ήταν μοιραίως υποταγμένη στη μοίρα της, στο πεπρωμένο που είχε εκ των προτέρων διαγράψει η βούληση των Ολυμπίων Θεών (Εικ.122). Γι αυτό οι αρχαίοι πρόγονοί μας πίστευαν ότι η τέλεια ομορφιά της Ελένης δεν ήταν ένα «ακραίο σπάνιο ατύχημα» στη νομοτέλεια της Φύσεως όπως λ.χ. η ασχήμια, αλλά ένα θείο δώρο που εξέφραζε την εύνοια και την αρετή των Θεών στο πρόσωπό της. Η πραγματική ως εκ τούτου αιτία των δεινών που έπληξαν τους Τρώες και τους Αχαιούς ήταν έξω από κάθε ενέργεια της Ωραίας Ελένης, η οποία αγνοούσε ότι ήταν η μόνη που εξέφραζε την τέλεια ερωτική γυναίκα, ενώ ταυτόχρονα είχε άγνοια της ψυχοπαθολογικής της κατάστασης. Έτσι έδινε την εντύπωση ότι συμμεριζόταν τα άλγεα τα οποία 238

6 πίστευε ότι είχε προκαλέσει με την εκούσια απαγωγή της, δηλ. με την απόφασή της αυτοβούλως να ακολουθήσει τον Πάρη στην Τροία. Το σύνδρομο του «Σωματοψυχικού μεταμορφισμού» που υπόβοσκε στην ψυχή της Ελένης άρχισε ύπουλα και βραδέως να υποσκάπτει τη δομή της προσωπικότητάς της. Κατά τη γνώμη μας, ως ιατρών, το σύνδρομο αυτό άρχισε σιωπηρά, από τη στιγμή που ο ψυχισμός της εταυτίσθη με τη Θεά Αφροδίτη. Η ταύτιση με τη Θεά του έρωτα ήταν η πρώτη αμβλυχρά εκδήλωση, το πρώτο θα λέγαμε σύμπτωμα, του συνδρόμου του «Σωματοψυχικού μεταμορφισμού» που συνήθως πλήττει τις ωραιοπαθείς γυναίκες. Έκτοτε, όπως αναφέρει και ο Όμηρος, η Ελένη υποτάσσεται στη θέληση της Θεάς του έρωτα που σχεδόν από την εποχή της ταύτισής της, η Θεά Αφροδίτη κυβερνά τη μοίρα της Ελένης. Ο Όμηρος, που κι αυτός δεν ήταν απαλλαγμένος από δεισιδαιμονίες, δεν περιγράφει πουθενά την Ωραία Ελένη ως την τέλεια ερωτική γυναίκα, ίσως φοβούμενος να μην προκαλέσει την οργή των άλλων Θεαινών, της Ήρας, της Θέτιδας, της Αφροδίτης, της Εστίας, της Δήμητρας κ.λπ. Έτσι αγνοούμε την υπαρξιακή σημασία και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της τέλειας γυναίκας κατά τη Μυκηναϊκή εποχή. Αγνοούμε ποια ήταν ακριβώς η μορφή, το πρόσωπο της Ωραίας Ελένης και τι αντιπροσώπευε, για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης. Γιατί η έννοια του κάλλους στη γυναίκα ποικίλει από εποχή σε εποχή σύμφωνα με τις εκάστοτε κοινωνικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές αντιλήψεις της κοινωνίας. Υποθέτουμε ότι ο Όμηρος, πριν τυφλωθεί, πιθανόν από ένα χρόνιο γλαύκωμα (γιατί δεν ήταν τυφλός εκ γενετής), δε θεωρούσε πλέον ως Θεά της ομορφιάς την Αφροδίτη, την οποία είχε υποβιβάσει, αλλά πίστευε ότι η Ελένη, που την είχε χιλιοτραγουδήσει, της είχε αρπάξει το πρωτείο και με τις χάριτες του προσώπου της, έσβησε όλα τα κάλλη της Θεάς του έρωτα. Η παράδοση αναφέρει ότι όταν κάποιος έβλεπε τα μάτια της Ωραίας Ελένης, ορκιζόταν ότι δύο λαμπερά αστέρια έφυγαν από τον Ουρανό για να στολίσουν το μέτωπό της ή ότι η Φύση της είχε δωρίσει δύο μικρούς Ήλιους. Ο Απελλής, ο επισημότερος ζωγράφος της αρχαιότητας, στην προσπάθειά του να την ζωγραφίσει προσκάλεσε όλες τις όμορφες της Ελλάδος. Από κάθε μία εδανίσθη τα ωραιότερα χαρακτηριστικά για να φιλοτεχνήσει την Ωραία Ελένη. Αλλά και πάλι δεν ικανοποιήθηκε, αφού δεν κατόρθωσε να σκιαγραφήσει το χαριτόμορφο πρόσωπο της Ωραίας Ελένης. Στο έργο του Απέλλη στο οποίο απεικονίζετο η Ωραία Ελένη ανθούσαν τα ρόδα, τα κρίνα και τα χρυσόπλοκα μαλλιά της. Ο Απελλής έβαψε με το χρωστήρα του κόκκινα τα χείλη της και τριανταφυλλένια τα μάγουλά της. Ευρισκόμενος δε σε αμηχανία ποια απόχρωση να δώσει στις σάρκες της Ωραίας Ελένης ζωγράφισε το υπόλοιπο σώμα της λευκό. Όταν ο περίφημος ζωγράφος ερωτήθηκε γιατί απεικόνισε τις σάρκες της Ελένης ολόλευκες απάντησε στοϊκά ότι «Είχα τη διαίσθηση ότι το κάλλος της Ωραίας Ελένης ήταν όχι τόσο επίγειο όσο ουράνιο και είχα πιστέψει ότι εχύθη από τον Ουρανό όλος ο Γαλαξίας για να της λευκάνει πλέον με το υπέρφωτο εκείνο γάλα το σώμα της». Το υπέγραψε δε: Απελλής εποίει αντί εποίησεν υπαινισσόμενος ότι δεν το θεωρούσε ως τέλειον. Γ. Η τρίτη άποψη της παραδοξότητας της Ελένης της αρχομένης κατάθλιψης. Τους θεμελιακούς μύθους της Ελληνικής Μυθολογίας χαρακτηρίζει η ικανότητα της προσαρμογής σε διαφορετικές εποχές, από τη Μυκηναϊκή εποχή μέχρι σήμερα. Ο Όμηρος ήταν Ποιητής, δεν ήταν Ιστορικός, για να εννοήσει ή να κατορθώσει να υπεισέλθει στο βάθος και στην ουσία των προβλημάτων των ανθρώπων της τότε εποχής. Ως αοιδός των βασιλέων και των αριστοκρατών, επεδίωκε να τέρπει, με ευχάριστα στιχουργικά θέματα, τους τότε πνευματικούς ταγούς, τους μεγιστάνες του πλούτου και τους στρατιωτικούς ηγέτες (στρατηγούς κ.λπ.) αποφεύγοντας να θίγει τα «καλώς κακώς κείμενα» της εποχής του. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα για το κύριο πρόσωπο του μύθου, που ήταν η Ωραία Ελένη, δεν αναφέρθηκε σε όλες τις πτυχές της προσωπικότητάς της, ούτε επιδίωξε να εξερευνήσει τις σκοτεινές, τις μύχιες, ακόμη και τις τόσο σημαντικές δηλ. τις φωτεινές περιόδους με τις αναλαμπές της ανθρώπινης ψυχής της. Από τα τόσα λίγα που αναφέρει ο Όμηρος, δεν μπορούμε να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα της προσωπικότητάς της. Την αλήθεια για την ψυχική ιδιοσυστασία της Ωραίας Ελένης πλησίασε ο Αριστοτέλης, που την περιγράφει πάντα άβουλη και ανεύθυνη για όλα αυτά τα δέκα χρόνια της πολιορκίας της Τροίας. Ο Ισοκράτης παρακάμπτοντας την προσωπικότητα και την όλη συμπεριφορά της μέσα στην Τροία την αναδεικνύει ως ηρωίδα, γιατί έγινε η αφορμή, για πρώτη φορά στην Ιστορία, να ενωθούν όλοι οι Έλληνες και να νικήσουν τους βαρβάρους της Ανατολής. Προς τον Ισοκράτη συνετάχθη και ο Ηρόδοτος. Ο Ευριπίδης ισχυρίζεται ότι ουδέποτε η Ωραία Ελένη πήγε στην Τροία. Έμεινε στην Αίγυπτο αιχμάλωτη ή εξόριστη και μόνο το είδωλό της έφθασε στην Τροία. Ο Γοργίας στο εγκώμιό του για την Ωραία Ελένη πιστεύει ότι η Ωραία Ελένη έμενε στην Τροία παρά τη θέλησή της και πότε ήταν βαρυαλγούσα και πότε ήταν κλεισμένη στον εαυτό της μελαγχολούσα. Τόσο ο Γοργίας όσο και ο Όμηρος αδυνατούν να εννοήσουν ότι η ψυχική της υγεία είχε επιδεινωθεί μέσα στα Τρωικά Ανάκτορα. Δεν ήταν Γιατροί για να διαγνώσουν ότι σε ψυχοπαθολογικές καταστάσεις που συνδέονται με μελαγχολία και κατάθλιψη το άτομο μισεί και μέμφεται του εαυτό του και απεχθάνεται την όλη υπόστασή του, όπως η Ελένη, η οποία γι αυτό μισεί και καταριέται τον εαυτό της και τα κάλλη της και ακόμη περιφρονεί περισσότερο τον Πάρη. Η μελαγχολική της διάθεση την κάνει να μέμφεται του εαυτού της, ένα από τα κοινά συμπτώματα της κατάθλιψης, και αυτοαποκαλείται 239

7 «Κυνώπις, στυγερή» δηλ. «κακή σκύλα». Δ) Η τέταρτη άποψη του «Εθνικού προσχήματος». Περιλαμβάνει τα προσχήματα και τις παραλλαγές του μύθου της Ωραίας Ελένης που κρύβουν κάποια σημαντική σκοπιμότητα για αφύπνιση του εξ Ανατολών κινδύνου. Το πρόσχημα των Ελλήνων για την εκστρατεία εναντίον των Τρώων. Ο Τρωικός πόλεμος, ο πρώτος νικηφόρος πόλεμος των ενωμένων πλέον Ελλήνων κατά των βαρβάρων Ασιατών, ως αιτία είχε τα ύψιστα εθνικά συμφέροντα των Ελλήνων όπως αναπτύξαμε στην αρχή της μελέτης μας. Η φυγή μιας παντρεμένης ασφαλώς δε θα μπορούσε να αιματοκυλίσει με αλληλοσπαραγμό τόσες χιλιάδες μαχητές. Η παραλλαγή εν όψει του κινδύνου των Μηδικών πολέμων. Ολίγο προ των Μηδικών πολέμων όταν άρχισαν να φαίνονται τα πολεμικά νέφη από τις βάρβαρες Ασιατικές χώρες, ιδίως την Περσία, πολλοί ειρηνιστές μυθογράφοι ποιητές και τραγικοί, όπως ο Ευριπίδης, τροποποίησαν το πρωταρχικό μύθο, λέγοντας ότι η Ωραία Ελένη δεν πήγε ποτέ στην Τροία, αλλά μόνο το είδωλό της Ελένης, ενώ η ίδια παρέμεινε στην Αίγυπτο εξόριστη. Έτσι η Ελένη στα δέκα χρόνια της ζωής της μέσα στην Τροία ποτέ δεν έκανε μια ελεύθερη πράξη. Ήταν πάντοτε άβουλη, ανεύθυνη, χωρίς καμία ισχύ, ανυπόστατη, ένα πραγματικό φάσμα, ένα είδωλο. Η Βυζαντινή παραλλαγή από την απειλή των Σαρακηνών. Μια άλλη παραλλαγή του μύθου της απαγωγής της Ωραίας Ελένης φαίνεται να έγινε, άγνωστο από ποιους, κατά τα Βυζαντινά χρόνια, όταν οι Ακρίτες πολεμούσαν τους Σαρακηνούς. Πιθανολογούμε ότι κάποιος λόγιος Έλληνας στη Λακωνία τροποποίησε το μύθο της Ωραίας Ελένης και τον ταύτισε με τον Κόσμο των Νεράιδων, δοθέντος ότι η Λακωνία εθεωρείτο ανέκαθεν ως χώρα των Νεράιδων και ταύτισε το μύθο της αρπαγής της Ωραίας Ελένης με τη ζωή της «Τρανής Νεράιδας». Στο παραμύθι που εντοπίσαμε στους Μολάους είναι χαρακτηριστικές οι λεπτομέρειες για τη Λαϊκή Παιδιατρική που γνώριζε η «Τρανή Νεράιδα» και για αρκετές βυζαντινές λέξεις όπως λ.χ. τα ονόματα των υποδημάτων που φόρεσε η Ωραία Ελένη όταν πεζοπορώντας, εννέα περίπου ώρες, έφυγε νύχτα από το παλάτι με τον Πάρη για τον Κυανό Γιαλό προκειμένου να πλεύσει προς τα Κύθηρα με το πλοίο του πρώτου εξαδέλφου του Πάρη, του Αινεία που τους περίμενε. Η Αρκαδική παραλλαγή τα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας και των πειρατών και αναφέρεται ως «Τα κακά της Τρωάδας». Δε θα είχαμε ολοκληρωμένη εικόνα της προσωπικότητας της Ωραίας Ελένης μόνο από τα τόσο λίγα που αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα και διάφοροι μετέπειτα ποιητές, αν δεν είχε επιζήσει διαχρονικά η καθολικότητα του μύθου, της αρπαγής της Ωραίας Ελένης στις παραδόσεις και στα παραμύθια για τις Νεράιδες, ιδίως στο παραμύθι της «Τρανής Νεράιδας» το οποίο είχαμε εντοπίσει το στην Αρκαδία, Λακωνία και Μεσσηνία. Η διαχρονικότητα και η καθολικότητα του μύθου της Ελένης εμφανίζεται συνεκτικά και πλούσια με λεπτομέρειες που επιβίωσαν στον παραμυθικό κόσμο των παιδιών όπου στο παραμύθι της «Τρανής Νεράιδας» εδώ δίνεται στα παιδιά η αληθινή εικόνα της Ωραίας Ελένης, η οποία παρουσιάζεται ως μια χαρισματική γυναίκα «ατήραχτης» ομορφιάς που την διακρίνει μια λεπτότητα, μια τρυφερότητα και μια ανθρωπιά προς τα πάσχοντα και ανήμπορα βρέφη. Η Τρανή Νεράιδα είχε ασχοληθεί με πολλές χρήσιμες εργασίες. Πρώτα είχε εκπαιδευθεί στο Ναό της Σελήνης στη Λαϊκή Παιδιατρική, τη Νεογνολογία και τη Νηπιοκομία (Βρεφοκομία) και την υπηρετούσε από αγάπη προς τα άρρωστα και ανήμπορα παιδάκια. Επίσης ήταν φημισμένη βοτανοσυλλέκτρια για μαγικά (φαρμακευτικά) και γενικώς ιαματικά βότανα. Εγνώριζε να ορμηνεύει τα νέα κορίτσια πώς να φροντίζουν την υγεία τους και το σπουδαιότερο, είχε αναπτύξει την ανθρωπιά για τα έκθετα θήλεα νεογνά, που τα παλιά χρόνια τα άφηναν να πεθάνουν αφυδατωμένα. Τις δραστηριότητες αυτές ο Όμηρος ίσως τις αγνοούσε ή δεν τις αξιολόγησε επαρκώς για να τις αναφέρει. Το παραμύθι για την «Τρανή Νεράιδα» είναι το πιο κατατοπιστικό για τις περιπέτειες της Ωραίας Ελένης. Η «Τρανή Νεράιδα», το τρίμηνο της παραμονής της στα Κύθηρα, συνεχώς αγωνίζεται για να δείξει την ανθρώπινη απεραντότητα του χαρακτήρα της ως Παιδογιάτρισσας και να βοηθήσει τα ανήμπορα αρτιγέννητα και τα βρέφη. Τα εφτά χρόνια που υπηρέτησε στο Ναό της Θεάς Σελήνης στη Θεράπνη είχε επινοήσει απλές μεθόδους διάγνωσης και θεραπείας των άρρωστων βρεφών, ξεκινώντας από την εξέταση του «απαλού» δηλ. από την ψηλάφηση της πρόσθιας βρεγματικής πηγής της κεφαλής. Τη λέξη πηγή την καθιέρωσε η «Τρανή Νεράιδα» και λεγόταν επίσης «πεπρωμένο». Επίσης η «Τρανή Νεράιδα» συστηματικά εξέταζε την τρίτη νύχτα από τη γέννηση το βρέφος και αφού αξιολογούσε ως πρακτική Νεογνολόγος την καλή κατάσταση της υγείας του, προέβαινε στη διάπλαση του κρανίου του. Τα αφυδατωμένα και ζαρωμένα νεογνά τα μεταμόρφωνε από άσχημα σε όμορφα και υγιή, ενυδατώνοντάς τα. Σήμερα η ζωή με την πεζότητα και τον ορθολογισμό, χωρίς τη συναισθηματική αξία του μύθου έχει πολλά άλλα προβλήματα. Το παραμύθι της «Τρανής Νεράιδας» ζωντανεύει το μύθο και τις αντιλήψεις του σύγχρονου ανθρώπου για τον κόσμο των Νεράιδων, σαν αληθινών γυναικών (ανύπαντρων μητέρων) και όχι στοιχειωμένων ειδώλων 240

8 ή άπιαστων σκιών. Κατά τη διήγηση του παραμυθιού της «Τρανής Νεράιδας» την ημέρα της αναχώρησης για την Ανατολή (Τροία) έγινε αλλαγή του ονόματος της Ωραίας Ελένης σε «Τρανή Νεράιδα». Κατά συνέπεια η Ωραία Ελένη ποτέ δεν πήγε στην Τροία ως Ελένη του Μενέλαου βασίλισσα της Σπάρτης αλλά ως «Τρανή Νεράιδα». Στην Τροία, παρά την λαμπρή υποδοχή, λέγεται ότι ποτέ δε γέλασαν τα χείλη της. Πάντα νοσταλγούσε τη Θεράπνη, τον άντρα της και το παιδί της. Η ψυχική της πάθηση που μέχρι τότε υπόβοσκε, μέσα στα Ανάκτορα του Πριάμου επιδεινώθηκε ραγδαία. Τα παλιά χρόνια στο παραμύθι για την «Τρανή Νεράιδα» ήταν αναγκαίο για τη συναισθηματική, διανοητική και αισθητική αγωγή των παιδιών που περνούσαν τα μαγικά τους χρόνια (4-8 ετών). Ο μύθος της Ωραίας Ελένης ή «Τρανής Νεράιδας» έχει επιβιώσει μέχρι σήμερα στον παραμυθικό κόσμο του παιδιού, γιατί σαν θεμελιακός μύθος δείχνει ότι έχει ικανότητα προσαρμογής. Τέλος, εμείς την «Τρανή Νεράιδα», λόγω πολλών ομοιοτήτων με το μύθο της Ωραίας Ελένης, την ταυτίζουμε με την ωραία βασίλισσα της Σπάρτης. Η Ωραία Ελένη μετά από τόσες περιπέτειες, χάρις στα φιλάνθρωπα αισθήματά της, κατόρθωσε στο τέλος να βρει και να ακολουθήσει τον αληθινό δρόμο της θεοποίησης, να γίνει Θεά δηλ. να καταξιωθεί ως Θεά, προστάτις των μικρών παιδιών, όπως πάντοτε το επιθυμούσε. ΕΠΙΜΥΘΙΟΝ Ο μύθος της αρπαγής της Ωραίας Ελένης, βασίλισσας της Σπάρτης, από τον Τρωαδίτη πρίγκιπα Πάρη-Αλέξανδρο είναι από τους πλέον δημοφιλείς μύθους της αρχαιότητας. Η κεντρική ιδέα του μύθου είναι συνυφασμένη με το κάλλος, τον έρωτα και το θάνατο, γι αυτό και διατηρήθηκε ζωντανός τους επόμενους αιώνες μέχρι των ημερών μας. Ο μύθος αυτός επιβίωσε γιατί επλάσθη από την Ελληνική Μυθολογία με πρόσωπα και πρότυπα γενικώς αποδεκτά από όλους τους ανθρώπους, όλων των εποχών. Η οικουμενική διάσταση που πήρε ο μύθος της αρπαγής της Ωραίας Ελένης οφείλεται στο γεγονός ότι εξυμνεί την τέλεια μορφή του σωματικού κάλλους, που θεωρείται θείο δώρο και αποτελεί τον πυρήνα και το θεμέλιο του έρωτα. Το πρότυπο του μύθου αυτού εκτός του ότι αγγίζει βαθιά την αρχέγονη έννοια και γνώση της ψυχής του κάθε ανθρώπου για τον έρωτα, συνάμα μαρτυρεί, τροφοδοτεί και διατηρεί την ανάμνηση ενός μεγάλου ιστορικού γεγονότος, που δεν είναι άλλο για το μύθο της Ελένης από τον πλέον φονικό πόλεμο της εποχής, τον Τρωικό. Στο μύθο της Ωραίας Ελένης ο συμβολικός θάνατος πρέπει πάντα να προσδοκά μια συμβολική και ταυτόχρονα πραγματική ανάσταση, για κάθε γυναίκα που δεν έχει αισθανθεί τα νιάτα της και την κορύφωση της ερωτικής ζωής της. Η άγνοια και η ανωριμότητα της γυναίκας στον Έρωτα καθώς και ο επερχόμενος συμβολικός θάνατος της ομορφιάς, στην πνευματική ηλικία της ενήλικης γυναίκας, που γίνεται φανερός μετά την εμμηνόπαυση και την κλιμακτήριο, την κάνει να ρέπει προς τη μελαγχολική διάθεση, με τελικό αποδέκτη το θάνατο. Το πέρασμα από την πιστή σύζυγο στην ερωτική αυτογνωσία, οδήγησε την ωραία βασίλισσα της Σπάρτης να αλλάξει κοινωνικό καθεστώς και βαθμίδα. Μόλις η ωραία βασίλισσα της Σπάρτης έφυγε αυτόβουλα, με μια σκηνοθετημένη εκουσία απαγωγή από τα ανάκτορα του Μενέλαου και απομακρύνθηκε από τον άνδρα της, προκειμένου να αλλάξει η ζωή της. Από τη στιγμή που πίστεψε ότι βρήκε το ταίρι της ζωής της, αρχίζει και η ταλαιπωρία της και οι ποικίλες νοσηρές εκδηλώσεις που επηρέασαν τόσο πολύ και υπέσκαψαν την ψυχική της υγεία. Η Ωραία Ελένη ήθελε να ζήσει τις ισχυρές συγκινήσεις που δίνει ο μεγάλος έρωτας. Δεν γνώριζε όμως ότι τους μεγάλους έρωτες τους καθορίζει η Μοίρα, το Πεπρωμένο, η Ανάγκη, η Αίσα, η Τύχη. Αντιθέτως πίστευε ότι η Ειμαρμένη δεν είναι άλογη ούτε τυφλή γι αυτό ήθελε στον τομέα του έρωτά της να ορθοτομήσει, κάνοντας τη δική της υπέρβαση. Η Ελένη δεν ήθελε να πιστέψει ότι σε ένα μεγάλο έρωτα οι Θεοί και οι Θεές είναι ανοικτίρμονες και τιμωρούν συνήθως άτεγκτα με την ατή (τρέλα) ή το θάνατο. Πίστευε ότι σε έναν ερωτευμένο δεν είχε χαθεί η ελευθερία της ανθρώπινης θέλησης. Στο μεγάλο έρωτα εξαίρεση κάνουν οι Θεοί μόνο όταν συντελείται η σύλληψη και η διαδικασία της αναπαραγωγής οπότε τότε ο έρωτας ταυτισμένος με την Ειμαρμένη, τη Μοίρα, το Πεπρωμένο παραδίδει τη σκυτάλη στην αγάπη της εγκύου, στο σεβασμό της μέλλουσας μητέρας, που για να ολοκληρώσει την ευτυχία της, εναποθέτει τις ελπίδες της στη θεϊκή βοήθεια κατά την καίρια στιγμή της Γέννας. Το πεπρωμένο τότε μεταβιβάζεται στην καινούργια ζωή, στο νέο άνθρωπο, στο τρυφερό πλάσμα. Με την εκουσία απαγωγή της Ωραίας Ελένης από τον Πάρη η αφορμή για τον Τρωικό πόλεμο είχε δοθεί. Έτσι άρχισε ο Τρωικός πόλεμος, που κράτησε δέκα ολόκληρα χρόνια και έφερε τόσες συμφορές και τρομακτικές απώλειες και στα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Ένας πόλεμος και μάλιστα ο μεγαλύτερος για την εποχή του, είναι κάτι το φοβερό, να σκεφθεί μάλιστα κάποιος ότι έγινε για μία γυναίκα. Όμως οι άνθρωποι στους σαράντα αιώνες που πέρασαν δεν διατήρησαν οργή και αγανάκτηση για την πρωταίτιο της συμφοράς την Ωραία Ελένη, αλλά αντιθέτως την είδαν με συγκατάβαση και θαυμασμό. Η θρυλική βασίλισσα της Σπάρτης με την ασύγκριτη ομορφιά της, από τη μια μεριά ένωσε τότε όλους τους Έλληνες και από την άλλη ή έκπαγλη ομορφιά της δικαίωσε τα πάντα. Οι αγνοί πρόγονοί μας αποφάσισαν να εκδικηθούν την «βέβηλη» απαγωγή της Ωραίας Ελένης από το ωραίο πριγκιπόπουλο Αλέξανδρο-Πάρη, ασχέτως αν η απαγωγή ήταν εκούσια. Το βέβαιο είναι ότι η Ωραία Ελένη περισσότερο από μία 241

9 βασίλισσα και από μια πεντάμορφη γυναίκα, ήταν σύμβολο του αιωνίου κάλλους που ακτινοβολεί και δημιουργεί τα μεγάλα πάθη στους ανθρώπους και τα λαμπρά έργα τέχνης. Η εξαίσια παρουσία της Ωραίας Ελένης χάρισε στην ανθρωπότητα τα δύο αθάνατα δώρα του Ομήρου την Ιλιάδα και την Οδύσσεια και πλούτισε τον πολιτισμό με χιλιάδες ποιήματα, λογοτεχνήματα και εκατοντάδες μουσικές συνθέσεις και θεατρικά έργα. Έτσι η Ωραία Ελένη καταξιώθηκε ως η μεγαλύτερη αγαπημένη όλων των εποχών, το σύμβολο του αιωνίου κάλλους που δημιουργεί τα μεγάλα πάθη και τις ισχυρές συγκινήσεις. Την παρουσία της Ωραίας Ελένης, ως κύριο πρόσωπο, παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα και ωραιότερα φιλολογικά και καλλιτεχνικά έργα όλων των εποχών, αρχής γενομένης από τον λυγιρόφθογγο Όμηρο, ο οποίος αν και τυφλός, χιλιοτραγούδησε τα κάλλη της Ωραίας Ελένης και χάρισε σ όλες τις μετέπειτα γενεές τα δύο αθάνατα Έπη του. Στους αιώνες που πέρασαν πολλοί ποιητές και λογοτέχνες στην προσπάθειά τους να χαρακτηρίσουν την Ωραία Ελένη ευρέθησαν σε αδυναμία να επιλέξουν τις κατάλληλες λέξεις που να συνέχουν αμυδρά τουλάχιστον τα χαρακτηριστικά της. Έτσι κατέφυγαν στον ευφημισμό και την προσδιόρισαν με την ευφημιστική έννοια της λέξης «Η Γυναίκα». Η λέξη αυτή για την Ωραία Ελένη παίρνει ευφημιστικό χαρακτήρα. Είναι τόσο πλήρης, που ασφαλώς δε χρειάζεται τίποτε άλλο για να σκιαγραφήσει κάποιος τη μεγαλύτερη αγαπημένη όλων των εποχών. Εδώ η ευφημιστική λέξη «Η Γυναίκα» περιλαμβάνει τη μαγνητική έλξη της ομορφιάς και της δύναμης της προσωπικότητάς της. Το ότι περισσότερο από ωραία είναι γοητευτική γι αυτό και στέκει σύμβολο όλων των εποχών. Με τις ευφημιστικές λέξεις που χρησιμοποίησαν διαχρονικά οι ποιητές, οι λογοτέχνες και οι καλλιτέχνες, διετήρησαν το μύθο της Ωραίας Ελένης σαν άσβεστη φλόγα που διέλυσε το μίσος και την οργή και διετήρησε με συγκατάβαση το θαυμασμό, γιατί ακόμα και με περισσότερες της μίας ευφημιστικές λέξεις, μπορεί κανείς να περιγράψει το αιώνιο κάλλος της Ελένης. Τρανό παράδειγμα η γνώμη που εξέφρασαν οι γέροντες της Τροίας οι οποίοι έδειξαν μεγάλη συγκατάβαση και πολύ θαυμασμό. Παρά το γεγονός ότι η Ωραία Ελένη ήταν ψυχικά εξουθενωμένη από την υποβόσκουσα κατάθλιψη, όταν παρουσιάστηκε στα τείχη της Τροίας και εκκίνησε τη συμπάθεια του βασανισμένου γέροντα Πριάμου και των γερόντων της Τροίας. Το πόσο το κάλλος επηρέασε το εξωτερικό περιβάλλον, δηλαδή την κοινή γνώμη, ο Όμηρος αποφεύγει να το εκφράσει, αλλά το αφήνει να το προσδιορίσουν οι γέροντες της Τροίας, οι οποίοι, όταν είδαν την Ωραία Ελένη στα τείχη, ομόφωνα είπαν: «Ας μην κατηγορούν τους Τρώες και τους Αχαιούς, με τα γερά πόδια, που πολύ καιρό βασανίζονται για μια τέτοια γυναίκα. Ολόιδια είναι σ όψη της με αθάνατη Θεά» (Ιλιάς Γ ). Η αποθέωση της Ωραίας Ελένης ως γυναίκας, η δικαίωσή της, η δίψα και ο πόθος της για ισχυρές συγκινήσεις που δίνει ο μεγάλος έρωτας, όλα αυτά που αισθητοποιούντο στο έκπαγλο κάλλος της, τώρα για χάρη της θα μπορούσε να γίνουν όχι ένας αλλά δώδεκα τουλάχιστον Τρωικοί πόλεμοι, ενώ άλλη μία φορά το υπέρλαμπρο κάλλος της θα έβρισκε τη δικαίωσή του. Για τους αιώνες που πέρασαν η Ωραία Ελένη περισσότερο από θρύλος και ιστορία είναι η γυναίκα του αιωνίου κάλλους που στέκει σύμβολο όλων των εποχών που ζει τώρα από τα πανάρχαια χρόνια μέχρι των ημερών μας. Από τον Όμηρο στο Σεφέρη και τον Ελύτη, από την Ανατολή στη Δύση, από το Λυρικό Ποίημα στο Αφήγημα, από το Μύθο στο Λόγο, από το Έπος στο Λαϊκό Παραμύθι, από το περιπετειώδες Μυθιστόρημα στο Εφηβικό και Παιδικό Διήγημα, από το Αποκρυφικό στο Φιλοσοφικό βιβλίο. Στο εύλογο ερώτημά μας γιατί ο μύθος της Ωραίας Ελένης έχει επιβιώσει τέσσερις χιλιετηρίδες, η μέχρι τώρα γνωστή απάντηση είναι ότι αυτό οφείλεται στη δυναμική του Θείου Κάλλους της Ελένης. Ο άλλος παράγοντας που συνέβαλε στη διαιώνιση του μύθου της Ελένης ήταν ο Ευφημισμός, δηλαδή η σημασία των ευφημιστικών λέξεων που χρησιμοποιούσαν οι μεγάλοι ποιητές και λογοτέχνες που έκαναν αναφορά στην Ωραία Ελένη. Οι ποιητές και οι λογοτέχνες που ασχολήθηκαν με τη ζωή και τις βιογραφίες σπουδαίων γυναικών από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα αναφέρονται σε νοηματικές ενότητες που είναι συνδεδεμένες με την κάθε Γυναίκα ήτοι: Θάλασσα Γυναίκα Έρωτας Θάνατος Περιπέτεια Μυστήριο Θησαυρός Φυλακή Μοναξιά Ταξίδι Άγνωστο Κόλαση Παράδεισος Πατρίδα Μητέρα Φως Σκοτάδι Όνειρο Εφιάλτης Αρσενικό Θηλυκό Ανάσταση κ.λπ. Οι μεγάλοι ποιητές και λογοτέχνες που αναφέρονται στην Ωραία Ελένη αποφεύγουν να κάνουν αναφορά στις παραπάνω ενότητες που αφορούν στην κάθε γυναίκα. Όπως λ.χ. Θάλασσα Γυναίκα Έρωτας Φωτιά Θάνατος κ.λπ. Στην απορία μας αυτή βρήκαμε πειστική απάντηση μελετώντας ένα περισπούδαστο βιβλίο με τίτλο «ΕΥΦΗΜΙΣΜΟΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ», Αθήνα 2000, της Διακεκριμένης Γλωσσολόγου κυρίας Ελευθερίας Ν. Γιακουμάκη, Διευθύντριας του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών. Η κυρία Γιακουμάκη στις πρωτοποριακές Γλωσσολογικές της Έρευνες για τον Ευφημισμό έδωσε μια φρεσκάδα στον τομέα της συναισθηματικής πλευράς της γλώσσας. Γιατί η γλώσσα είναι συναίσθημα. Ο ευφημισμός, ένας από τους βασικούς μηχανισμούς μεταβολής της ονομασίας των λέξεων σαγηνεύει γιατί άπτεται του μαγικοθρησκευτικού σημασιολογικού πεδίου. Η μεταβολή της ονομασίας της λέξεως στον ευφημισμό είναι συναισθηματική. Ο ευφημισμός αφορά κάθε εποχή της ιστορίας του ανθρώπου και είναι φαινόμενο που σχετίζεται άμεσα με τον κοινωνικό χώρο και την ψυχολογία του ανθρώπου. Από τους τρεις κυρίως τομείς του ευφημισμού το μεγαλύτερο μέρος αφορά στον Έρωτα και στην ερωτική ζωή του ανθρώπου. Στην περίπτωση του μύθου της Ωραίας Ελένης ο ευφημισμός από τους ποιητές και συγγραφείς χρησιμοποιήθηκε 242

10 επιτυχώς, γιατί ο ευφημισμός όπως πιστεύουμε όχι μόνο ακυρώνει το Χωροχρόνο και πλάθει περαιτέρω το μύθο αλλά κυρίως αγγίζει βαθιά την αρχέγονη έννοια και γνώση της ψυχής του κάθε μεγάλου συγγραφέα για τον έρωτα και καταγράφεται νευροχημικά στον υποθάλαμο με νευρο-ορμονικούς μεταβιβαστές όπως λ.χ. Β-ενδορφίνες, ντοπαμίνες, στιμουλίνες, πολυπεπτίδια ευεξίας ώστε εξιδανικευμένη η γνώση να επιζεί δια βίου. Γι αυτό πιστεύουμε ότι ο ευφημισμός ανάγει νέους ορίζοντες στην ψυχογλωσσολογία και στο μέλλον θα βοηθήσει χιλιάδες παιδιά με ειδικές γλωσσικές ανάγκες. Οι Νευροφυσιολόγοι και οι Παιδοενδοκρινολόγοι ευχόμεθα στο μέλλον να συνεργασθούν με τους Γλωσσολόγους. Ο Καθηγητής κ.νίκος Πετρόχειλος εξετάζοντας τη φύση και τη σχέση της ευτυχίας και της δυστυχίας στην Αινειάδα του Βιργιλίου λέγει: «Το ότι ολόκληρη η ανθρώπινη ζωή είναι αναπόφευκτο μίγμα και εναλλαγή ευτυχισμένων στιγμών και δυστυχισμένων περιόδων φαίνεται να διαγράφεται σαν φυσικό επακόλουθο μιας αιώνιας μοίρας με δυσερμήνευτες προθέσεις» και συνεχίζει «πίσω και κάτω από μια λαμπρή συχνά επιφάνεια κρύβεται ένας πυρήνας θολός και επικίνδυνος, τις πιο πολλές φορές καταστρεπτικός». Για το μύθο της Ωραίας Ελένης, μία αισιόδοξη άποψη έχει διατυπώσει η σοφή και θαλερή Δέσποινα κυρία Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Ευρώπης, η οποία αναλύει το μύθο της Ωραίας Ελένης με γλαφυρότητα. Συμπεραίνει δε ότι η Ελένη είναι στις μορφές της πολύσημη, γι αυτό δίνει την ευκαιρία στον κάθε άνθρωπο να διαλογισθεί: «Τι είναι όνειρο; Τι είναι έρωτας; Τι είναι πραγματικότητα της ζωής; Που κατοικεί η χαρά και που η λύπη; Τι ανάγκες έχει η ψυχή; Γιατί ο έρωτας πορεύεται παράλληλα με το θάνατο;». Εκφράζει δε την ευχή ο μύθος της Ωραίας Ελένης για τον κάθε άνθρωπο να μπορεί να αποβεί κατά την επιθυμία του, Ερωτικός, Κοσμικός, Κοινωνικός, Πλατωνικός, Αγιωτικός κ.λπ. η δε ευτυχία και η χαρά του Έρωτα να μην αποβαίνει είδωλο, φάσμα ή όνειρο, αλλά οίστρος και ολοκληρωμένη ευτυχία. Εμείς ως συγγραφείς της παρούσης μελέτης και ταυτόχρονα ως Ιατροί, είμαστε μεν θαυμαστές του αφθάστου κάλλους, αλλά ταυτόχρονα αισθανόμαστε ολόψυχα αφοσιωμένοι στη διαφύλαξη της ψυχοσωματικής υγείας και ευεξίας του ωραιότερου πλάσματος του Δημιουργού επί της Γης που είναι αυτός ούτος ο άνθρωπος. Ο μύθος της Ωραίας Ελένης, όπως τελικά τον εκθέτουμε, παρακινεί τον κάθε άνθρωπο να στοχάζεται, να ονειρεύεται, να ελπίζει, να αγωνίζεται, και ακόμη να εκτίθεται σε μύριους όσους κινδύνους προκειμένου να βρει μέσα στον Έρωτα, τη Χαρά και την Ευτυχία τις οποίες χαρίζουν φειδωλά οι Θεοί. Σύμφωνα με το παραμύθι της Τρανής Νεράιδας η Μοίρα του κάθε ανθρώπου είναι γραμμένη στις «ραφές του κρανίου του» ως μοιρογραφή. Τελικά όμως η «ζηλότυπος» Θεία παρέμβαση αναγκάζει τον Έρωτα να παίζουν από την εφτάχορδη λύρα της ψυχής του κάθε ανθρώπου οι έξι χορδές τη λύπη και μόνο η μία τη χαρά. Τελικά όμως η ευτυχία ή η δυστυχία προς το αγαθό ή το κακό θα εξαρτηθεί από τους επίγειους νόμους και τους θεσμούς των ανθρώπων και κυρίως από την ελευθερία της βουλήσεως του κάθε ανθρώπου. 1 Χρίστος Οικονομόπουλος, Παιδοχειρούργος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών 2 Αλεξάνδρα Οικονομοπούλου, Ιατρός 243

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της μουσικής μέσα από ένα παραμύθι

Η ιστορία της μουσικής μέσα από ένα παραμύθι Η ιστορία της μουσικής μέσα από ένα παραμύθι Πριν πολλά χρόνια, στην Αρχαία Ελλάδα, ζούσαν οι Θεοί του Ολύμπου, πού αλλού; στον Όλυμπο. Και ενώ έτρωγαν αδιάκοπα νέκταρ και αμβροσία άρχισαν να πλήττουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδεύτρια: Χαριτίνη Παπακυρίλλου Εργασία Τίτλος: «Έτοιµος για Αίτηµα» Ηµεροµηνία: 29 06 2013 Είχα ακούσει για µια µαγική ψυχοθεραπευτική µέθοδο όπου στήνονται

Διαβάστε περισσότερα