Η μύριδα της Νάξου. Η Σμύριδα της Νάξου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η μύριδα της Νάξου. Η Σμύριδα της Νάξου"

Transcript

1 Η Σμύριδα της Νάξου Η μύριδα της Νάξου Τπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: ΚOΝΣΕ ΙΩΑΝΝΗ Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός - εκπαιδευτικός ΠΕΡΙΑΛΗ ΚΤΡΙΑΚΗ εκπαιδευτικός γαλλικής γλώσσας Μαθητές που εργάστηκαν στην εργασία (τάξη Β ): Αρτσάνος Μάρκος, Βασιλάκης Γρηγόρης, Βασιλάκης Κώστας, Γιαννούλης Μανόλης, Καλογείτονας Κώστας, Κεφάλας Ευστράτιος, Κοκκολιός Μιχάλης, Κορρές τέφανος, Κουλαμπάς Αντώνης, Κουφόπουλος Κώστας, Μαργαρίτης Δημήτρης, Παρίσης Άγγελος, Πρωτονοταρίου Αθηνά, έργης Μανόλης, Σζανετής Φρήστος, Φατζηπέτρος Γιάννης το πλαίσιο του μαθήματος «ερευνητική εργασία» της Β Λυκείου, το πρώτο τετράμηνο της σχολικής χρονιάς , αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με ένα ορυκτό που χαρακτηρίζει τη Νάξο και συνδέεται στενά με την ιστορία της, τη σμύριδα. Η ερευνητική εργασία είναι σχεδιασμένη για να συνδυάσει επιστημονικά πεδία που προέρχονται από τις φυσικές αλλά και από τις κοινωνικές επιστήμες. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να κατανοήσουν οι μαθητές τη σύνδεση των επιστημών με την κοινωνία και την παράδοση της χώρας 1

2 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή μας. Επίσης θέλαμε να αποκτήσουν οι μαθητές/ήτριες που συμμετείχαν στην ομάδα, βασικές επιστημονικές γνώσεις για τα μέταλλα, τη σμύριδα καθώς και τη σημασία της στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Νάξου. Σα μαθήματα με τα οποία σχετίζεται η εργασία είναι: Φημεία, Υυσική, Ιστορία, Σεχνολογία, Γεωλογία, Πληροφορική, Αισθητική Αγωγή, Αγγλικά. Για τον σκοπό αυτό και ακολουθώντας τη μεθοδολογία της έρευνας (project) και τις αρχές της ομαδοσυνεργατικής εργασίας χωριστήκαμε σε ομάδες, από τις οποίες η καθεμία ανέλαβε μια συγκεκριμένη εργασία. Η πρώτη ομάδα ασχολήθηκε με την ιστορία της σμύριδας και την εξέλιξή της στο πέρασμα των αιώνων. Έρευνα στη βιβλιοθήκη του σχολείου, στο διαδίκτυο, σε βιβλιοπωλεία του νησιού, αναζήτηση σχετικών εργασιών από άλλα σχολεία, μαρτυρίες από γονείς και παππούδες που είχαν γνώσεις για το θέμα, ήταν τα αντικείμενα με τα οποία ασχολήθηκαν. Επίσης συγκεντρώθηκαν πληροφορίες σχετικά με την ιστορία, την εξόρυξη και τη χρήση της σμύριδας, καθώς τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα γύρω από αυτή. Η δεύτερη ομάδα, ασχολήθηκε με τη σύνταξη ερωτηματολογίων προς τους μαθητές του σχολείου αλλά και προς τους επαγγελματίες που ασχολούνται με το σμυρίγλι, με την εξόρυξη, τη μεταφορά αλλά και τη σημερινή κατάσταση. Σα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου παρουσιάζονται παρακάτω. Η τρίτη ομάδα είχε ως κύριο στόχο τη δημιουργία μιας μακέτας, η οποία αναπαριστά τον τρόπο εξόρυξης της σμύριδας και τη μεταφορά της στο λιμάνι. Φρησιμοποιώντας απλά υλικά (φελιζόλ, χαρτόνια, γύψο, κλπ.) και αξιοποιώντας τα σχέδια και τις φωτογραφίες από τα ορυχεία οι μαθητές κατασκεύασαν μία μακέτα την οποία και παρουσίασαν στους μαθητές και τους επισκέπτες του σχολείου. 2

3 Η Σμύριδα της Νάξου Η τέταρτη και τελευταία ομάδα, ανέλαβε το τεχνικό μέρος της διαθεματικής εργασίας, την ηλεκτρονική δηλαδή παρουσίαση και την επεξεργασία των πληροφοριών. Μεταξύ των δραστηριοτήτων που χρησιμοποιήθηκαν στην εκπαιδευτική διαδικασία ήταν: Α) Αναζήτηση και προβολή ταινιών σχετικών με τη σμύριδα. Β) Φρήση του διαδικτύου και των τεχνολογιών ΣΠΕ. Γ) χεδίαση υπό κλίμακα κατασκευαστικών σχεδίων ορυχείων. Δ) υνεντεύξεις από επαγγελματίες. Ε) Υωτογράφιση εγκαταστάσεων ορυχείων. Σ) υλλογή ποιημάτων και τραγουδιών που ως πηγή έμπνευσης έχουν τη σμύριδα. Ζ) ύνταξη ερωτηματολογίων. Η) Φρήση λογισμικού για εξαγωγή συμπερασμάτων (ερωτηματολόγια). Σέλος, όλες οι ομάδες, συνεργάστηκαν αρμονικά ώστε να δραματοποιηθεί ένα θέμα σχετικό με το ζητούμενο της εργασίας. Οι μαθητές έγιναν για λίγο σεναριογράφοι και ηθοποιοί δημιουργώντας ένα θεατρικό που περιελάμβανε έναν παππού ο οποίος δούλευε στα ορυχεία, τη γυναίκα του και το εγγονάκι τους το οποίο μόλις είχε γυρίσει από επίσκεψη με το σχολείο στα ορυχεία. Σους λέει τι έμαθε και εκείνοι του μιλάνε για τη ζωή τους τα χρόνια που ο παππούς ήταν ακόμα σμυριδεργάτης. Ιστορία της σμύριδας Σο έτος 1824, η προσωρινή της Ελλάδος Διοίκησης έχοντας ανάγκη χρημάτων και θεωρώντας τα έσοδα από τη σμύριδα σημαντικά πήρε υπό την κατοχή της τα κοιτάσματα σμύριδας και έτσι ενοικίαζε πλέον εκείνη το δικαίωμα εκμετάλλευσής τους. Όταν τα επιφανειακά κοιτάσματα εξαντλήθηκαν, οι σμυριδεργάτες άρχισαν να ανοίγουν στοές ψάχνοντας για φλέβα με σμυρίγλι, οι στοές έφταναν σε βάθος 50 έως 280 μέτρων. Σο 1898 τα καθαρά έσοδα από την εμπορία της σμύριδας καθορίστηκαν ως πρόοδος υπέγγυος του δημόσιου χρέους. Εγγύηση δηλαδή για τους δανειστές της χώρας αποτέλεσαν τα έσοδα από τις εξαγωγές σμυριγλιού, σύμφωνα με τους όρους του διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Οι ετήσιες εξαγωγές της ναξιακής σμύριδας κατά τη δεκαετία του 1920 κυμάνθηκαν μεταξύ των και των τόνων. Όμως, από το 1923 έως το 1940 η ζήτηση της σμύριδας μειώνεται σημαντικά, ενώ το 1940 μηδενίζεται. Η εξόρυξη της σμύριδας ανάγεται στην αρχαιότητα, όταν οι τεχνίτες τη χρησιμοποιούσαν για να λειαίνουν τα αγάλματα, γενικά η σμύριδα είχε και λειαντική χρήση. Αναφορές για εμπόριο σμύριδας έχουμε από την περίοδο , όπου ήταν αποκλειστικό δικαίωμα, εξόρυξης και προώθησης των 3

4 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή φεουδαρχών. Σο 1699 η σμύριδα εξορυσσόταν για λογαριασμό των Υράγκων. Όμως το 1721 καταργούνται τα φεουδαρχικά δικαιώματα, και το δικαίωμα πλέον παραχωρήθηκε στις κοινότητες των χωριών οι οποίες με τη σειρά τους το νοίκιαζαν σε εμπόρους. Ήδη λοιπόν από την Σουρκοκρατία το δικαίωμα εξόρυξης είναι αποκλειστικό για τους κατοίκους της ορεινής Νάξου και κυρίως των χωριών της Κορώνου, της Απειράνθου, της Κεραμωτής του, του καδού και του Λιώνα. Σο 1824 η προσωρινή διοίκηση της Ελλάδος πήρε υπό τον έλεγχο της τα κοιτάσματα, γιατί είχε ανάγκη από λεφτά. Σο 1826 ο Δωρόθεος Σζιώτης, ηγούμενος της μονής Υανερωμένης, προτείνει αυτά τα έσοδα να δοθούν για τη δημιουργία και λειτουργία του σχολείου στην ορεινή Νάξο, κάτι που τελικά δεν έγινε. Από την αρχή λοιπόν του ελληνικού κράτους η σμύριδα ήταν ένα από τα σημαντικά εξαγωγικά προϊόντα. Σο 1852 ψηφίστηκαν νόμοι που όριζαν την εξόρυξη και διάθεση μόνο για λογαριασμό του δημοσίου μέσω του ελληνικού μονοπωλίου. Οι κάτοικοι των σμυριδοχωριών μπορούσαν να τη μαζέψουν, να την εξορύξουν και να την παραδώσουν στο κράτος, έναντι χρηματικού ποσού, διαφορετικού ανάλογα με την ποσότητα. Όταν εξαντλήθηκαν τα επιφανειακά κοιτάσματα οι σμυριδεργάτες άνοιξαν στοές 50 έως 250 μέτρων και έφτιαξαν «σιδηρόδρομους» για τα βαγονέτα. Έτσι το 1877 το κράτος ενημερώνει τους σμυριδεργάτες για τον τρόπο εξόρυξης και τους κινδύνους που θα αντιμετωπίσουν. Σο 1898 τα έσοδα από τις εξαγωγές μπαίνουν ως εγγύηση για τους δανειστές σύμφωνα με το διεθνές οικονομικό έλεγχο που είχε περιέλθει η χώρα μετά τη χρεοκοπία. τη διάρκεια του Α παγκοσμίου πολέμου το σμυρίγλι ήταν αναγκαίο και όσοι δούλευαν εκεί απαλλάχθηκαν από τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Σα έσοδα αυξήθηκαν και όταν έρχονταν τα πλοία να πάρουν το σμυρίγλι έφερναν και τρόφιμα. Οι εξαγωγές τη δεκαετία του 1920 κυμαίνονταν από έως τόνους. Σην περίοδο αυτή δημιουργήθηκε και ο «εναέριος», είδος τελεφερίκ για τη μεταφορά σμύριδας στο λιμάνι της Μουτσούνας. Από το 1982 είναι εκτός λειτουργίας, αφού η μεταφορά γίνεται με φορτηγά αυτοκίνητα. Σο 1930 οι εξαγωγές ήταν ικανοποιητικές, αλλά η τιμή έχει φτάσει το 60% σε σύγκριση με αυτή προ δεκαετίας. Μέχρι τον Β παγκόσμιο πόλεμο μειώνεται η ζήτηση μέχρι που μηδενίζεται. Ενδεικτικά το 1983 πουλήθηκαν τόνοι ενώ το 1987 μόλις ήμερα η τιμή είναι απελπιστικά χαμηλή και οι άνθρωποι παραδίδουν μικρές ποσότητες για την ασφάλισή τους. Σα αποθέματα υπολογίζονται κοντά στο τόνους. Από το 1952 οι σμυριδεργάτες ανήκουν στο ΙΚΑ. Για δύο στατήρες σμυρίγλι τους αναγνωριζόταν ένα ημερομίσθιο ασφαλισμένης εργασίας. Σο επάγγελμά τους συμπεριλαμβάνεται στα βαρέα και ανθυγιεινά. Διαχρονικά οι συνθήκες εργασίας στα ορυχεία ήταν πολύ σκληρές. Ήταν κάτω από συνθήκες δύσκολες, το φως το έπαιρναν από λυχνάρια και στοές που ήταν είτε υγρές είτε ξηρές μεγάλου βάθους και αμφίβολης στερεότητας. Επιπλέον, η χρήση δυναμίτη δημιούργησε 4

5 Η Σμύριδα της Νάξου σύννεφα σκόνης που προκαλούσαν πνευμονοκονιώσεις. Τπήρχαν σοβαρά ατυχήματα, πολλές φορές και μοιραία γι αυτό οι απολαβές ήταν πολύ υψηλές. Εξόρυξη της σμύριδας Πώς γινόταν η εξόρυξη της σμύριδας τον 19ο αιώνα; Η δουλειά του σμυριδεργάτη ήταν δύσκολη και απαιτούσε μεγάλα κουράγια. Σο πώς γινόταν η εξόρυξη και τι κόπο και αγώνα έκανε για να βγει η σμύριδα από τη γη περιγράφει με παραστατικό τρόπο ο Von Alexander. Όπως αναφέρει, μια ομάδα 7-10 ατόμων διάλεγε ένα μέρος το οποίο καθάριζε από τα απορρίμματα. Ύστερα έκαιγε φρύγανα (ορεινής Νάξου), έτσι ώστε να θερμανθούν τα τοιχώματα της σμύριδας. Κατόπιν έχυναν κρύο νερό στα τοιχώματα έτσι ώστε να ανοίξουν οι ρωγμές για να μπορούν να εισχωρήσουν τα εργαλεία ανάμεσα στο έδαφος και το σμυρίγλι. Αν το αποτέλεσμα δεν ήταν εφικτό χρησιμοποιούσαν δυναμίτη προκειμένου να ανοιχτούν καλύτερα οι ρωγμές. το τέλος, τα μεγάλα κομμάτια τα μετέφεραν και τα συγκέντρωναν δίπλα στη θάλασσα, ενώ τα μικρά είναι ακόμη εκεί... Πώς γινόταν η μεταφορά της Σμύριδας πριν τον Εναέριο; Η μεταφορά της σμύριδας από το εσωτερικό των ορυχείων στον έξω από αυτά χώρο γινόταν ως εξής: τα ορυχεία που είχαν βαγονογραμμές (οι γραμμές των βαγονιών) για τη μεταφορά του σμυριγλιού χρησιμοποιούσαν βαγόνια και τις αρούδες (τετράγωνες επίπεδες επιφάνειες που αποτελούνταν από ρόδες). τα ορυχεία με μεγάλες γαλαρίες, μεγάλο άνοιγμα και πλατώματα, η μεταφορά γινόταν έξω από αυτά με μουλάρια. Η μεταφορά της σμύριδας πριν τον εναέριο από τα ορυχεία προς τη Μουτσούνα γινόταν με μουλάρια: οι σμυριδεργάτες έβαζαν σε κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή, γιατί είχαν καθήκον να φτάσουν τα μουλάρια τους σώα και αβλαβή στο λιμάνι της Μουτσούνας. Αυτό ήταν πολύ δύσκολο στα δύσβατα μονοπάτια που κατέβαιναν προς τη θάλασσα. Σα παραφορτωμένα ζώα, αν πατούσαν σε επικίνδυνο σημείο κινδύνευαν να κατρακυλήσουν στον γκρεμό. Οι αγωγιάτες αναγκάζονταν γι αυτό να κρατούν καθ όλη την πορεία το ζώο από την ουρά, θέτοντας και τον ίδιο τους τον εαυτό σε κίνδυνο. Η μεταφορά του σμυριγλιού από την αποθήκη της Μουτσούνας στο καράβι γινόταν ως εξής: ο όρμος την Μουτσούνας παλιότερα δεν ήταν κατάλληλα διαμορφωμένος για να δεχτεί μεγάλα καράβια, τα οποία και σταματούσαν στα βαθιά. Ήταν, λοιπόν, υποχρεωμένοι να μεταφέρουν το σμυρίγλι με βάρκες τις επονομαζόμενες μαούνες από την αποβάθρα της Μουτσούνας στο καράβι. 5

6 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Επιπρόσθετα, τις μεγάλες πέτρες τις μετέφεραν κατευθείαν πάνω στις πλάτες τους, ενώ τις μικρότερες τις έβαζαν σε ειδικές γκούφες (σιδερένιες κόφες ή χαμαλίκες) τις οποίες στήριζαν με ράντες στην πλάτη τους. Τι ισχύει σήμερα για την εξόρυξη της Σμύριδας; Σο σμυρίγλι εξορύσσεται ακόμα και σήμερα και παρόλο που η ζήτησή του αυξήθηκε αρκετά τα τελευταία χρόνια, η τιμή του είναι απελπιστικά χαμηλή, εφόσον έχει ανταγωνιστή το τεχνητό κορούνδιο. Μέχρι πριν δύο χρόνια το εξορυχθέν υλικό συσσωρευόταν στη Μουτσούνα χωρίς να διατίθεται στην αγορά. Η εξόρυξη βέβαια παραμένει αποκλειστικό προνόμιο των κατοίκων των χωριών της ορεινής Νάξου. Οι σμυριδεργάτες παραδίδουν το σμυρίγλι που εξορύσσουν στο κράτος για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα ένσημα για ασφάλιση και συνταξιοδότηση. Οι σμυριδεργάτες είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ με βάση την ποσότητα της σμύριδας που παραδίδουν. Σα ασφάλιστρα τα πληρώνει το κράτος. Σο ΙΚΑ διατηρεί ειδική κατηγορία ασφαλισμένων μέχρι και σήμερα, (μυριδεργάτες- μυριδοένσημα). Πώς φτιαχνόταν μια ομάδα σμυριδεργατών; Για να δημιουργηθεί μια ομάδα σμυριδεργατών δεν χρειάζεται κάποιο ιδιαίτερο κριτήριο για την επιλογή των μελών της. Μαθεύεται στο χωριό ότι θέλουν να δημιουργήσουν μια στοά και μαζεύονται όλοι σε ένα σπίτι (γύρω στα άτομα περίπου). Εκεί βάζουν όλοι τον οβολό τους για να μπορέσουν να ανοίξουν τη στοά. Επίσης εκλέγουν και έναν αρχηγό. Η ομάδα αυτή παλιότερα αποτελούνταν κυρίως από συγγενείς και φίλους. Δικαίωμα να συμμετάσχουν σε ομάδα είχαν οι μόνιμοι κάτοικοι Απειράνθου, Κορώνου, Μέσης, καδού, Κεραμωτής και Δανακού, μετά το στρατιωτικό τους. Άτυπα, βέβαια, δούλευαν και μικρά παιδιά. Η ομάδα συνεδρίαζε και εξέταζε τον αρχηγό της με μυστική ψηφοφορία. τη συνέχεια, καταχωριζόταν στη διεύθυνση των σμυριδεργατών η ομάδα, ο αρχηγός και το ορυχείο ή η απόπειρα. Η δημιουργία ομάδας αποτελεί την πρώτη ίσως εμπειρία αυτόνομων ομάδων εργατών στη σύγχρονη Ελλάδα. Τι λέγεται «απόπειρα» στη γλώσσα των σμυριδεργατών; «Απόπειρα» λέγεται η διαδικασία που έκαναν οι σμυριδεργάτες για να καταλάβουν αν υπάρχει σμύριδα σε μια περιοχή. Ουσιαστικά έσκαβαν μεγάλες στοές (μέχρι και 130 μέτρων) μέχρι να βρουν σμύριδα. Οι στοές αυτές μπορούσαν να ανοιχτούν είτε μέσα σε ένα υπάρχον ορυχείο είτε σε μια καινούργια περιοχή. Σο υλικό που έσκαβαν ήταν μάρμαρο. Σα έξοδα της «απόπειρας» μοι- 6

7 Η Σμύριδα της Νάξου ράζονταν οι εργάτες. Αν έβρισκαν σμυρίγλι έκαναν απόσβεση. Αν όχι, χρήματα και κόπος πήγαιναν χαμένα. Οι τοποθεσίες για τις απόπειρες επιλέγονταν με βάση σημάδια που ήξεραν οι έμπειροι, αλλά ακόμη και βάσει ονείρων και οραμάτων. Ποιες ήταν οι αρμοδιότητες του αρχηγού μιας ομάδας; Ο αρχηγός κάθε ορυχείου κανονίζει πόσα άτομα θα δουλέψουν στο ορυχείο και σε ποιο μέρος θα δουλέψει ο καθένας. Ο αρχηγός δίνει εντολές για το τι θα κάνουν δηλαδή πώς θα το βγάλουν και πώς θα μεταφέρουν το σμυρίγλι. Καθόριζε επακριβώς τις θέσεις των ορυχείων από όπου μπορούσαν να πραγματοποιούν την εξόρυξη του σμυριγλιού. Μάλιστα φρόντιζε για την εξόρυξη, την αποθήκευση του σμυριγλιού στους δημόσιους περιβόλους, την έκδοση αδειών εξόρυξης, την παράδοση και τη ζύγιση με τις πλάστιγγες. Εφοδίαζε την ομάδα με υλικά και εργαλεία. Ήταν υπεύθυνος για την ασφάλεια (υποστυλώματα) στο ορυχείο. Κρατούσε τα βιβλία του ορυχείου γι αυτό έπρεπε να ξέρει και λίγα γράμματα. Τι αρμοδιότητες είχαν ο «πυροδότης και οι «ποσταδόροι»; Πυροδότης: Έτσι λεγόταν ο σμυριδεργάτης ο οποίος τοποθετούσε τους δυναμίτες στο φουρνέλο, την τρύπα που άνοιγαν στο πέτρωμα, και τους πυροδοτούσε. Φρειαζόταν ιδιαίτερη επιδεξιότητα γι αυτή την πολύ επικίνδυνη δουλειά και ειδική άδεια από το κράτος. Αρκετά ατυχήματα των ορυχείων οφείλονται στις κατολισθήσεις των πετρωμάτων και στις εκρήξεις του δυναμίτη. Πολλές φορές, όταν κάποιος από τους δυναμίτες δεν προκαλούσε έκρηξη, για την ασφάλειά τους και για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη δουλειά στο ορυχείο, έπρεπε να αδειάσουν το υλικό του δυναμίτη από το φουρνέλο. Αυτό γινόταν με δύο τρόπους. μπορούσαν να βγάλουν πολύ προσεκτικά, με ένα ειδικό εργαλείο, το υλικό και το καψούλι από το φουρνέλο το «ξεντάκωμα» όπως λεγόταν όλη αυτή η διαδικασία. Επειδή όμως ήταν πολύ επικίνδυνο, έβαζαν ακόμη ένα δυναμίτη στην περιοχή όπου δεν είχε εκραγεί ο προηγούμενος ώστε και αυτός να εκραγεί μαζί με τον καινούριο. Ποσταδόροι: λέγονταν όσοι δούλευαν στην «πόστα» του ορυχείου. υνήθως ήταν δύο: ο «ματζακουπιστής» ή «βαριοκόπος» που χτυπούσε με το ματζακούπι το καλέμι που κρατούσε ο δεύτερος σμυριδεργάτης για να ανοίξει το φουρνέλο. Τι ονομάζονταν «Μεταγωγικά» και τι «Βαγιονάτορες»; «Μεταγωγικά» ονομάζονταν οι σμυριδεργάτες που κουβαλούσαν στην πλάτη τους το σμυρίγλι, από το βάθος της στοάς στη μάντρα του ορυχείου. Σα 7

8 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή «μεταγωγικά» ήταν τρεις έως πέντε σμυριδεργάτες. Πολλές φορές όταν οι συνθήκες δουλειάς τους ήταν δύσκολες αναγκάζονταν να έχουν μαζί τους ένα λύχνο, δηλαδή μία λάμπα την οποία κρατούσαν με τα δόντια τους, ενώ σήκωναν στην πλάτη το σμυρίγλι. «Βαγιονάτορες» λέγονταν οι σμυριδεργάτες που έσπρωχναν τα φορτωμένα με σμυρίγλι βαγόνια τα οποία χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά του λίθου. Τι αρμοδιότητες είχε ο «μαντρολόος»; Ο «μαντρολόος» βρισκόταν στη μάντρα του ορυχείου και είχε ως αρμοδιότητα να χωρίζει το σμυρίγλι σε ποιότητες και να το χτίζει σε μάντρες. Η διαδικασία αυτή γινόταν προκειμένου να πιάνει λιγότερο χώρο το σμυρίγλι, αλλά και να μην μπορεί κάποιος να το κλέψει. Παλιότερα, ο μαντρολόος έκανε σωρούς σμύριδας, όσοι και οι εργάτες του ορυχείου. Με κλήρο, ο καθένας έπαιρνε και από ένα σωρό. Αργότερα, όμως, γινόταν ένας κοινός σωρός που παρέδιδαν όλοι οι εργάτες στο δημόσιο. Πώς δόθηκαν τα ονόματα στα ορυχεία; Σα ονόματα στα ορυχεία δόθηκαν σύμφωνα με: Σην περιοχή όπου υπήρχε το ορυχείο, όπως: Αγριοσυκιά, τραβολαγκάδα, Μαύρος Υάραγγας, Συρόπιτες, Λουρί, Καστελάκι, κ.ά. Σο όνομα των ιδιοκτητών του ορυχείου όπως: ιδεράδω, Γλεζάδω, Μπερέηδω, Κεραμνωτάδω, Παταμάδω, Κουμερτάδω, κ.ά. Σον αριθμό των μεριδίων όπως: αραντάρα, Εικοσάρα, κ.ά. Ορισμένα χαρακτηριστικά των ορυχείων και της θέσης όπου βρίσκονταν όπως: Πελώριο, επειδή ήταν πολύ μεγάλο, Λαβύρινθος, επειδή είχε πολλές διακλαδώσεις, Απάνω, και Κάτω Ρούχουνας, επειδή κατέβαιναν κάτω με σκαλοπάτια, Κατώα και Κατωάκι, επειδή έμοιαζαν με υπόγειο (κατώι), κ.ά. Ονομασίες που έχουν σχέση με τα ορυχεία, όπως: Σουνέλι, Λαύριο. Σην ημέρα που βρέθηκε το σμυρίγλι, όπως: Υώτα, ή κάποιο σημάδι ή όνειρο, όπως: Κόκκινος Ήλιος. Σα χαρακτηριστικά αυτών που δούλευαν στο ορυχείο, όπως: Θυατεράτω, επειδή αυτοί που το άνοιξαν είχαν πολλές κόρες. Σον τρόπο που δούλευαν, όπως: Λύσσα, επειδή δούλευαν με λύσσα. Σο σμυρίγλι που έβρισκαν, όπως: Θησαυρός, επειδή βρήκαν πολύ σμυρίγλι. Υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ των ορυχείων; υχνά υπήρχαν ανταγωνισμοί ανάμεσα στις ομάδες (παρέες) που δούλευαν σε γειτονικά ορυχεία. Η κάθε ομάδα έκανε απόπειρα να βρει το κοίτασμα 8

9 Η Σμύριδα της Νάξου (σμυρίγλι) και ανταγωνιζόταν δουλεύοντας μέρα νύχτα να φτάσει πρώτη στο κοίτασμα. Όλες οι απόπειρες δεν είχαν θετικό αποτέλεσμα, γι αυτό τις λένε απόπειρες και όχι ορυχεία. Όταν η μία ομάδα έφτανε πρώτη στο σμυρίγλι, η άλλη ή οι άλλες σταμάταγαν το σκάψιμο ή προχωρούσαν πιο μπροστά να βρουν άλλο και όταν το ορυχείο της Α ομάδας ξετρύπωνε μέσα στο ορυχείο της Β ομάδας, η Α ομάδα εγκατέλειπε το ορυχείο της. Όταν σκάβοντας έπεφταν μέσα στη σκαμμένη από άλλη ομάδα στοά, εγκατέλειπαν την απόπειρα και όλα τα έξοδα και μεροκάματα πήγαιναν χαμένα. Ανταγωνισμός υπήρχε και ανάμεσα στους σμυριδεργάτες κατά την πώληση του σμυριγλιού. Έτσι, όταν το κράτος ή ο έμπορος ήθελε να αγοράσει μια ποσότητα σμυριγλιού, έπαιρνε τον κατάλογο των σμυριδεργατών και αγόραζε από αυτούς με αλφαβητική σειρά του επιθέτου των σμυριδεργατών. Έτσι, αυτοί που το επίθετό τους άρχιζε από Α, Β, Γ, κλπ. παρέδιδαν πάντα σμυρίγλι, ενώ αυτοί που άρχιζε από γράμμα από τη μέση του αλφαβήτου και κάτω παρέδιδαν σπάνια. Εξαιτίας αυτού, κάποιοι σμυριδεργάτες από την Απείρανθο άλλαξαν τα επίθετα τους. Για παράδειγμα, ο Φατζηπέτρος έγινε Καραπάτης και ο Παπαδάκης μετονομάστηκε σε Γρατσία, με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται το φαινόμενο σε μια οικογένεια τα μισά αδέλφια που ήταν σμυριδεργάτες να λέγονται Καραπάτηδες και τα υπόλοιπα μισά Φατζηπέτρηδες. Τι ήταν τα «κονάκια» και το «μονοσώρι»; Πριν δημιουργηθεί ο Εναέριος, το σμυρίγλι μεταφερόταν από τους Απεραθίτες στη Μουτσούνα και από τους Κορωνιδιάτες στο Λυώνα. Σο τοποθετούσαν στα «κονάκια», σε ιδιωτικούς δηλαδή χώρους ή στο δημόσιο προαύλιο σε ξεχωριστούς σωρούς και τα ζύγιζαν όταν ερχόταν το πλοίο να τα φορτώσει. Αργότερα, το μετέφεραν και το τοποθετούσαν σε ιδιόκτητους χώρους, και την εποχή της παραλαβής ζυγιζόταν και τοποθετούνταν στο ονομαζόμενο «μονοσώρι», που βρισκόταν στο δημόσιο περίβολο της Μουτσούνας ή του Λυώνα. Αρχικά οι σμυριδεργάτες ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν για να τους φυλάνε το σμυρίγλι. Όταν όμως δημιουργήθηκε το μονοσώρι στον χώρο του δημοσίου, το δημόσιο είχε την ευθύνη. Συγχρονική θεώρηση του τρόπου εξόρυξης από τους σμυριδεργάτες της Νάξου ήμερα ο τρόπος εξόρυξης του ορυκτού έχει αλλάξει. Λίγοι σμυριδεργάτες εργάζονται μέσα σε ορυχεία ανοίγοντας νέες στοές. Οι ομάδες των σμυριδεργατών αποτελούνται από λίγα άτομα και η εργασία διαρκεί μικρό χρονικό διάστημα. Κάθε ομάδα μπορεί να εργαστεί σε οποιοδήποτε ορυχείο ανεξάρτητα αν έχει μερίδιο ή όχι. Σα ορυχεία φωτίζονται από γεννήτριες, όχι πια με το λαδολύχναρο και οι σμυριδεργάτες εργάζονται κυρίως με κομπρεσέρ, για να 9

10 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή ανοίξουν τις τρύπες για το φουρνέλο του δυναμίτη. Όταν εξορύσσουν την ποσότητα που θέλουν, τη μεταφέρουν σε κάποιο πλάτωμα του ορυχείου, σε όποιο ορυχείο είναι αυτό δυνατό, για να μεταφερθεί σε μικρό φορτωτή έξω στον δρόμο, από όπου θα μεταφερθεί στο χώρο αποθήκευσης του ορυκτού. ε Κορωνιδιάτικα ορυχεία λειτουργούν ακόμα γραμμές με βαγόνια για τη μεταφορά του σμυριγλιού έξω από το ορυχείο. Πολλοί Απεραθίτες ή Κορωνιδιάτες σήμερα εξορύσσουν σμυρίγλι και σε εξωτερικά ορυχεία, που μοιάζουν περισσότερο με νταμάρια παρά με ορυχεία. Φρησιμοποιούν μηχανήματα-εκσκαφείς, τσάπες, μπουλντόζες και σε μικρό χρονικό διάστημα καταφέρνουν να εξορύσσουν μεγάλες ποσότητες σμυριγλιού. Ο εναέριος σιδηρόδρομος ως υπέργειος μεταφορέας Aπό το 1928 μέχρι το 1978 εγκαταστάθηκε και λειτουργούσε ένας εναέριος σιδηρόδρομος, ο οποίος ήταν στην ουσία ένα υπέργειο σύστημα μεταφοράς του υλικού, διπλής κατεύθυνσης με συρματόσχοινα και βαγονέτα (κάτι σαν τα σύγχρονα τελεφερίκ). Οι σμυριδεργάτες τοποθετούσαν το σμυρίγλι σε βαγόνια που κυλούσαν πάνω σε ράγες μέχρι να φτάσει στον εναέριο και εκεί με τα βαγόνια του να μεταφερθεί στα λιμάνια. ώζεται ως σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση το τμήμα του εναέριου στα ορυχεία της περιοχής Απειράνθου μέχρι τον όρμο της Μουτσούνας, όπου υπάρχουν οι εγκαταστάσεις με την τεράστια πετρελαιομηχανή έλξης καθώς και οι αποθηκευτικοί χώροι του προϊόντος. Σο εναέριο αυτό σύστημα μεταφοράς έχει από το 1989 κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο. Από το 1978 η μεταφορά της σμύριδας γίνεται με φορτηγά αυτοκίνητα μέσα από δρόμους από τα ορυχεία στη Μουτσούνα. «Κουβαδόροι και σκατζαριστές, οι παραλήπτες και επισκευαστές του εναερίου» Κουβαδόροι: ήταν οι εργάτες οι οποίοι παραλάμβαναν στους σταθμούς τους άδειους κουβάδες που έρχονταν από τη Μουτσούνα. Σους έβγαζαν από τη γραμμή και στη θέση τους έβαζαν τους γεμάτους με σμυρίγλι κουβάδες για να πάνε στη Μουτσούνα. κατζαριστες: ήταν εργάτες οι οποίοι είχαν να κάνουν δύο δουλειές. 1. Η πρώτη ήταν να συγκεντρώνουν τους κουβάδες, οι οποίοι είχαν πέσει από το συρματόσχοινο του εναέριου στους σταθμούς και να επισκευάζουν όταν είχαν υποστεί κάποια βλάβη. 2. Η δεύτερη ήταν να ελέγχουν εάν τα συρματόσχοινα ήταν περασμένα στις τροχαλίες. Εάν υπήρχε πρόβλημα, αυτοί αφού ανέβαιναν πάνω στις κολώνες, ξανάβαζαν το συρματόσχοινο μέσα στις τροχαλίες. 10

11 Η Σμύριδα της Νάξου Πώς γινόταν η φόρτωση στη Μουτσούνα, όταν υπήρχε εναέριος; Αφού γινόταν η εξόρυξη από τα σμυριδωρυχεία, το σμυρίγλι το μετέφεραν στον χώρο συγκεντρώσεων, στους λεγόμενους σταθμούς που βρίσκονταν κοντά σε κάθε περιοχή με ορυχεία. τη συνέχεια, το διαχώριζαν σε ποιότητες. Έπειτα οι σμυριδεργάτες το τοποθετούσαν στους κουβάδες του εναέριου με προορισμό τη Μουτσούνα. Μετά την άφιξη του ορυκτού στη Μουτσούνα, το ξαναφόρτωναν με την βοήθεια των μαουνών στα «φορτηγά» καράβια που το μετέφεραν στα εργοστάσια για την επεξεργασία που χρειαζόταν. τη συνέχεια πουλιόταν στην αγορά (σμυριδοτροχοί, σμυριδόπανα κ.α.) μυριδεργάτες - (Απόπειρα) Εδώ παραθέτουμε ποίημα σχετικό με την εργασία στα ορυχεία: Νίκος Εμμ. Πρωτονοτάριος (Σσικαλαδονικόλας) Δυο χρόνια τώρα που τρυπάμε βουνό κι όλο στα μέσα πάμε. Και τέτοιο βράχο, τέτοια πέτρα, που κάθε μήνα δυο τρία μέτρα! Συχαίνει που και που γρανίτης, που δεν τον σπα ούτε δυναμίτης. Βάζουμε μέσα ακέριες κάσσες, κι ύστερα< πιάνονται οι ανάσες. Βρωμίζει ο αγέρας που υπάρχει και μας φουσκώνει το στομάχι. Μα μείς σαν σκύλοι εκεί τρυπάμε, πώς να ντυθούμε, πώς να φάμε; φυρά ο λοστός κι η παραμίνα, σπίθες πετά η βαρειά κι η σφήνα. Αγάντα Γιώργη, αγάντα Πέτρο, μ ακόμα σε κανένα μέτρο, θε να το βρούμε πια και τότες θα βγάζουμε όξω αράδα «πρώτες!». Χάχνουμε ολούθε με τσοι λύχνοι, μα ούτε σημάδια, μήτε ίχνη! τεγνώνει η γλώσσα μας στο στόμα. Υαίνεται πως αργούμε ακόμα. Ο ένας του άλλου λέει. Αγάντα! Και ποιο το θάρρος, ποια η αβάντα; 11

12 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Ποιός αν δε βρούμε θα μας δώσει; Ποιός τα έξοδά μας θα πληρώσει; Κι αν άσκημα κανείς χτυπήσει, πώς και από πού ύστερα θα ζήσει; Κι αν σκοτωθεί ο Θεός φυλάει Καλά καλά σαν σκύλος πάει. Μα πώς να κάμωμεν οι δόλιοι, αφού είν αυτή η δουλειά μας όλη; Φτυπά ο Μανώλης στο καλέμι ματζακουπιές, που ο βράχος τρέμει. βήνει το φως μέσα στο βάθος, και μείς γιομάτοι οργή και πάθος την Παναγιά μας βλαστημούμε, με τα μαρτύρια που τραβούμε. Και φτύνουμε αίμα μέχρι να βρει η «απόπειρά μας» πέτρα μαύρη, να ρθει το Κράτος να την πάρει με τριάντα φράγκα το καντάρι, κι ύστερα εκείνο να τη δώσει πέντε φορές αξία τόση. 12

13 Η Σμύριδα της Νάξου Χρήση της σμύριδας Η σμύριδα χρησιμοποιείται σε εφαρμογές βιομηχανικών δαπέδων, μυλόπετρων, τοιχώματα και πόρτες χρηματοκιβωτίων, λειαντικά υλικά και κοπτικά υλικά. Επίσης, χρησιμοποιείται σε πλάκες πεζοδρομίων και σταμπωτά βιομηχανικά δάπεδα. Έχει ειδικό βάρος 4 και το χρησιμοποιούν για τα στεγανά των πλοίων, εγκεκριμένο από τον αμερικανικό νηογνώμονα γιατί έχει την ιδιότητα να μη βγάζει σκουριά. Είναι 100% αντιολισθηρό και χρησιμοποιείται στους αυτοκινητόδρομους σε επικίνδυνα σημεία και σε στρατιωτικές εφαρμογές. Πρόσφατη φωτογραφία (Δεκέμβριος 2012) φόρτωσης της σμύριδας στο λιμάνι της Νάξου 13

14 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Ερωτηματολόγιο της σμύριδας τη συνέχεια παραθέτουμε το ερωτηματολόγιο όπου ελέγξαμε τις γνώσεις των συμμαθητών μας όσον αφορά τη σμύριδα και να προβούμε σε κάποια συμπεράσματα. ύμφωνα με αυτό η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας μας ξέρει που βρίσκονται τα ορυχεία χωρίς όμως να ξέρουν τα πραγματικά αποθέματα. Όμως ένα ακόμα δυσάρεστο γεγονός είναι ότι δεν είναι γνωστή η σύσταση του σμυριγλιού και ουσιαστικά παραμένει άγνωστη για πολλά άτομα η χρήση της. Σέλος, λίγοι μπορούν να προσδιορίσουν τον ακριβή αριθμό ανθρώπων που απασχολεί σήμερα η σμύριδα. Γνωρίζετε που υπάρχουν σμυριδωρυχεία στη Νάξο; Φιλώτι Τραγαία Κόρωνοσ ωστή απάντηση: Κόρωνος 14

15 Η Σμύριδα της Νάξου Πόσα είναι τα αποθέματα σμύριδας στη Νάξο; ωστή απάντηση: t Η σμύριδα για να φορτωθεί (στο παρελθόν) στα πλοία έπρεπε να μεταφερθεί με τον εναέριο μέχρι: 50% 31% Χώρα Λυώνασ Μουτςοφνα 19% ωστή απάντηση: Μουτσούνα 15

16 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Πόσα άτομα πιστεύετε πως εργάζονται σήμερα στα σμυριδωρυχεία; Μζχρι ωστή απάντηση: Πώς πιστεύετε ότι έχει χρησιμοποιηθεί η σμύριδα; Καταςκευή Αυτοκινητόδρομων Κονιάματα Κατοικιών ωστή απάντηση: Κατασκευή Αυτοκινητόδρομων 16

17 Η Σμύριδα της Νάξου Ποιο είναι το κυριότερο ορυκτολογικό συστατικό της σμύριδας; Κοροφνδιο Βωξίτησ Αςβεςτόλιθοσ ωστή απάντηση: Κορούνδιο. Η μέθοδος εξόρυξης της σμύριδας σήμερα έχει αλλάξει. Η μεταφορά γίνεται με: Φορτηγά Ακόμη με τον εναζριο Με γαϊδοφρια και μουλάρια ωστή απάντηση: Υορτηγά. 17

18 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Με ποιο τρόπο πιστεύετε ότι μπορούν να αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα σμυριδωρυχεία; Τουριςτική ανάπτυξη Νζεσ θζςεισ εργαςίασ Δημιουργία μουςείων Μακέτα τα πλαίσια της ερευνητικής μας εργασίας, κατασκευάσαμε μια μακέτα με σκοπό να αναπαραστήσουμε τον τρόπο εξόρυξης της σμύριδας και την μεταφορά της στο λιμάνι. H βάση είναι κατασκευασμένη από ξύλο και φελιζόλ. Σο βουνό κατασκευάστηκε από εφημερίδες και επικαλύφθηκε με γυψόγαζα. Για την κατασκευή του εναερίου, χρησιμοποιήσαμε ξύλινα καλαμάκια, οδοντογλυφίδες και πετονιά. Σέλος προσθέσαμε χρώμα με νερομπογιές, όπως και αληθινά κομμάτια σμύριδας. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής της μακέτας γινόταν βιντεοσκόπηση και το βίντεο προβλήθηκε στην παρουσίαση της εργασίας στις 17/01/

19 19 Η Σμύριδα της Νάξου

20 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Θεατρικό τη συνέχεια σκεφθήκαμε να γράψουμε το σενάριο για ένα σύντομο θεατρικό, προκειμένου οι μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα τις έννοιες που χρησιμοποιήσαμε. Ένας μαθητής του δημοτικού σχολείου περιγράφει στους παππούδες του, για την εκδρομή που πραγματοποίησαν με το σχολείο του, στα ορυχεία της Κορώνου. Μέσα από τους διαλόγους ο μικρός εγγονός, ενημερώνεται από τον παππού του, ο οποίος ήταν σμυριδεργάτης αλλά και τη γιαγιά του για τις συνθήκες εργασίας, τις δυσκολίες, και γενικότερα τη ζωή των σμυριδεργατών στις αρχές του 20ού αιώνα. Σο θεατρικό παρουσιάστηκε στις 17 Ιανουαρίου 2013 στο αμφιθέατρο του Γενικού Λυκείου Νάξου. Προτάσεις αξιοποίησης της σμύριδας 1. Δημιουργία μουσείου σμύριδας επικεντρώνοντας στην εξόρυξή της και στη συνεισφορά στη ζωή της Νάξου. 2. Παρεμβάσεις στα ορυχεία (διαμόρφωσή τους ώστε να γίνουν ασφαλή και επισκέψιμα). 3. Σοποθέτηση ανθρώπινων ομοιωμάτων σε θέση εργασίας, με ικανότητα κάποιων κινήσεων και ενώ παράλληλα θα ακούγεται ηχητικό υλικό. 4. Σοποθέτηση οθόνης αφής στην είσοδο των ορυχείων με υλικό για μια σύντομη και ολοκληρωμένη ενημέρωση των επισκεπτών σε διάφορες γλώσσες. 5. Δημιουργία μιας πρότυπης μακέτας εργασίας στα ορυχεία ή του εναερίου ώστε να γίνει πιο κατανοητή η εξόρυξη και η μεταφορά της σμύριδας. 6. Δημιουργία και διανομή DVD σε σχολεία και συλλόγους της Ελλάδος και του εξωτερικού για την κατανόηση της αξίας της σμύριδας για ολόκληρη την Ελλάδα. 7. Δημιουργία εργοστασίου επεξεργασίας της σμύριδας στη Νάξο για δημιουργία θέσεων εργασίας. Η χρηματοδότηση των παραπάνω προτάσεων αξιοποίησης μπορεί να προέλθει από εθνικούς ή και κοινοτικούς πόρους (προγράμματα ΕΠΑ κλπ) Εντυπώσεις Ιδιαίτερη σημασία για εμάς είχε το κλίμα συνεργασίας και ευφορίας που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της εργασίας. Με πυλώνα τη συλλογικότητα ενώσαμε τις πληροφορίες που συλλέξαμε και δημιουργήσαμε το έργο μας. Σα συμπεράσματα που προέκυψαν ήταν τα εξής: 20

21 Η Σμύριδα της Νάξου 1. Η σμύριδα οδήγησε την ορεινή Νάξο σε άνθιση κοινωνική, πνευματική και οικονομική. 2. Οι ομάδες των σμυριδεργατών αποτελούσαν πρωτοπορία διότι μέσα σε αυτές έχουμε συλλογικότητα και συνεργασία και δημιουργούνταν βάσει φιλικών και συγγενικών δεσμών. 3. Η εργασία στα σμυριδωρυχεία μέχρι πριν ένα αιώνα γινόταν κάτω από αντίξοες συνθήκες παρόλο τη μεγάλη αξία της σμύριδας. 4. Η ιδιαιτερότητα στη δημιουργία του εναερίου με αγγλική τεχνολογία προσαρμοσμένη στις βουνοπλαγιές της Νάξου. 5. Όμως η τεράστια αξία του σμυριγλιού για την Ελλάδα φαίνεται από δύο γεγονότα: Πρώτο, κατά τον Α παγκόσμιο πόλεμο, οι εργάτες των σμυριδωρυχείων είχαν λάβει απαλλακτικό για να συνεχίσουν τη δουλειά τους. Δεύτερο, τα κοιτάσματα της σμύριδας μπήκαν υποθήκη μετά την πτώχευση της Ελλάδας το 1893 και το χαμένο πόλεμο του με την Σουρκία και τον διεθνή έλεγχο που περιήλθε η Ελλάδα το Πριν τελειώσουμε, για την εργασία μας αυτή ευχαριστούμε τον κ. Μιχάλη Υραγκίσκο για την παρουσία του στο σχολικό χώρο, δίνοντάς μας συνέντευξη, και για την ενημέρωση που μας έκανε την κα οφία Κρητικού Διευθύντρια του 2ου Γυμνασίου Νάξου που μας παρέδωσε την εργασία που είχε κάνει το 2ο Γυμνάσιο Νάξου και την Ευαγγελία Βενιέρη που ως φιλόλογος μας βοήθησε στη φιλολογική επιμέλεια της εργασίας. Βιβλιογραφία 1. Χηφιακό αρχείο ΕΡΣ «Από πέτρα και χρόνο». 2. Εγκυκλοπαίδεια Papyrus Larousse (σμύρις, σμυριδοτροχός). 3. Wikipedia (Ιστορία της σμύριδας). 4. (άρθρο «Η σμύριδα περιέχει κορούνδιο Al2O3... Όχι πολιτική»). 5. Περιοδικό Αρχατός 44, «Δύο πέτρες χαράζουν το τοπίο στη Νάξο». 6. Εργασία και συνέντευξη Μιχάλη Υραγκίσκου - Μεταλλειολόγος Μηχανικός. 7. υνέντευξη από τον Γιαννούλη Μανόλη, ελεγκτή στα σμυριδωρυχεία. 8. Βιβλίο «Κωμιακή Νάξου». 9. Εργασία κ. οφίας Κρητικού. 10. Βιβλίο «Νάξος - Αρμενίζοντας στο πέλαγος». 11. Βιβλίο του Μ. Αρχοντάκη. 21

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΑΞΙΑΚΗ ΣΜΥΡΙ Α. Αδαµαντώδης, υαλώδης. ιάφορα χρώµατα. Άχρωµο, καστανό, τεφρό, κυανό, κόκκινο, πράσινο, κίτρινο, πορτοκαλί, πορφυρό.

Η ΝΑΞΙΑΚΗ ΣΜΥΡΙ Α. Αδαµαντώδης, υαλώδης. ιάφορα χρώµατα. Άχρωµο, καστανό, τεφρό, κυανό, κόκκινο, πράσινο, κίτρινο, πορτοκαλί, πορφυρό. Η ΝΑΞΙΑΚΗ ΣΜΥΡΙ Α Ποια είναι η σύσταση της σµύριδας; Το σµυρίγλι είναι γνωστό από την αρχαιότητα ως Ναξία ακόνη Το σµυρίγλι συνήθως εντοπίζεται στο εσωτερικό των βουνών της Νάξου, µε τη µορφή φακών. Με

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Γ ΤΑΞΗ. Υπεύθυνη δασκάλα: Καρακάση Μαρία Σχολικό Έτος:

1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Γ ΤΑΞΗ. Υπεύθυνη δασκάλα: Καρακάση Μαρία Σχολικό Έτος: 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Γ ΤΑΞΗ Υπεύθυνη δασκάλα: Καρακάση Μαρία Σχολικό Έτος: 2013-2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Να έρθουν οι μαθητές σε επαφή με τη φύση, να γνωρίσουν την ελιά, την ιστορία και τη

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Βασικός στόχος του ΚΠΕ Ευαισθητοποίηση των μαθητικών ομάδων σε περιβαλλοντικά ζητήματα. (εκπαιδευτικά προγράμματα, εκπαιδευτικό υλικό, δίκτυα σχολείων, κ.α δράσεις)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ...

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ... Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 84 Τρόποι εξεύρεσης πελατών από μια άλλη οπτική Οι προσωπικές προσπάθειες του πωλητή, να βρει νέους πελάτες, μπορούν να συγκεντρωθούν σε έναν ή και περισσότερους από

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η ναυτική παράδοση στο Λιτόχωρο Πολιτιστική κληρονομιά και τοπική ιστορία

Η ναυτική παράδοση στο Λιτόχωρο Πολιτιστική κληρονομιά και τοπική ιστορία 2 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 Η ναυτική παράδοση στο Λιτόχωρο Πολιτιστική κληρονομιά και τοπική ιστορία Υπεύθυνη εκπαιδευτικός Κωνσταντία Σβάρνα Λιτόχωρο, 2009 ΘΕΜΑ: Η ναυτική παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κλιμάκιο Πληροφορικής Σεμινάρια για τα λογισμικά κλειστού τύπου Κύκλος Α

Κλιμάκιο Πληροφορικής Σεμινάρια για τα λογισμικά κλειστού τύπου Κύκλος Α η- Τάξη Οδηγός χρήσης του προγράμματος αξιολόγησης για τα προγράμματα «Ο Ξεφτέρης και η γραμματική και «Ο Καπετάν Μπουμπουλήθρας» Ο οδηγός αυτός στοχεύει στην χρήση του βοηθητικού προγράμματος η-τάξη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) Κόνιτσας ήταν από τα μέσα του 19ου αιώνα κατεξοχήν μαστοροχώρι καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. 1: Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου και στον Προγραμματισμό. Η έννοια του προβλήματος

Κεφ. 1: Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου και στον Προγραμματισμό. Η έννοια του προβλήματος Η έννοια του προβλήματος 1. Αναφέρετε μερικά από τα προβλήματα που συναντάτε στην καθημερινότητά σας. Απλά προβλήματα Ποιο δρόμο θα ακολουθήσω για να πάω στο σχολείο; Πως θα οργανώσω μια εκδρομή; Πως θα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

Παγκύπριο Κίνημα Εδονόπουλων 3

Παγκύπριο Κίνημα Εδονόπουλων 3 Εισαγωγή Η δράση του Παγκύπριου Κινήματος Εδονόπουλων επικεντρώνεται σε θέματα που σχετίζονται άμεσα με την καθημερινότητα των παιδιών, καθώς επίσης με την προώθηση της συμμετοχής των παιδιών στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Vagonetto είναι ένα θεματικό πάρκο, μοναδικό στον ελληνικό χώρο, που δίνει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να γνωρίσει βήμα βήμα τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα»

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής «Ένας περίπατος στο ηλιακό μας σύστημα» Εκπαιδευτικός: Μπλούχου Στεφανία Τάξη: Β Σχολικό έτος: 2012-13 ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαίος Ναός Δήμητρας και Κόρης στο Θορικό (Γιώργος Πρίμπας)

Ο αρχαίος Ναός Δήμητρας και Κόρης στο Θορικό (Γιώργος Πρίμπας) Ο αρχαίος Ναός Δήμητρας και Κόρης στο Θορικό (Γιώργος Πρίμπας) (1) εγκαταστάσεις ΔΕΗ και βιομηχανίας χημικών (2) Ι Ν Αγίου Νικολάου (3) θολωτοί μυκηναϊκοί τάφοι (4) κορυφή λόφου Βελατούρι (5) αρχαία πόλη

Διαβάστε περισσότερα

Πατώντας την επιλογή αυτή, ανοίγει ένα παράθυρο που έχει την ίδια μορφή με αυτό που εμφανίζεται όταν δημιουργούμε μία μεταβλητή.

Πατώντας την επιλογή αυτή, ανοίγει ένα παράθυρο που έχει την ίδια μορφή με αυτό που εμφανίζεται όταν δημιουργούμε μία μεταβλητή. Λίστες Τι είναι οι λίστες; Πολλές φορές στην καθημερινή μας ζωή, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, χρησιμοποιούμε λίστες. Τέτοια παραδείγματα είναι η λίστα του super market η οποία είναι ένας κατάλογος αντικειμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Τρύπατζης Νίκος. Μαχιλάϊ Γιαννήσα. Σαράκη Ελένη. Αλεξανδρή Ιωάννα. 2 o Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης Τάξη Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Τρύπατζης Νίκος. Μαχιλάϊ Γιαννήσα. Σαράκη Ελένη. Αλεξανδρή Ιωάννα. 2 o Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης Τάξη Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ 2 o Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης Τάξη Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Θέμα : Καταγραφή Πολιτιστικών Σωματείων και Συλλόγων Μυτιλήνης Τρύπατζης Νίκος Μαχιλάϊ Γιαννήσα Σαράκη Ελένη Αλεξανδρή Ιωάννα Σχολικό Έτος : 2011-2012

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

EXAMENUL DE BACALAUREAT 2008. Profilul: UMANIST, Specializarea: FILOLOGIE 2 Ore/Săptămână

EXAMENUL DE BACALAUREAT 2008. Profilul: UMANIST, Specializarea: FILOLOGIE 2 Ore/Săptămână EXAMENUL DE BACALAUREAT 2008 Proba orală la LIMBA GREACĂ MODERNĂ Profilul: UMANIST, Specializarea: FILOLOGIE 2 Ore/Săptămână SUBIECTUL II 1. `Εκθεση: `Ενα Σαββατοκύριακο στο σπίτι τοθ παππού και της γιαγιάσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η σχολική βιβλιοθήκη μεγαλώνει γερά παιδιά Oμάδες:Αρχειοθέτηση και Ταξινόμηση βιβλίων. Γενικό ΛύκειοΑρμενίου Β Λυκείου

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η σχολική βιβλιοθήκη μεγαλώνει γερά παιδιά Oμάδες:Αρχειοθέτηση και Ταξινόμηση βιβλίων. Γενικό ΛύκειοΑρμενίου Β Λυκείου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η σχολική βιβλιοθήκη μεγαλώνει γερά παιδιά Oμάδες:Αρχειοθέτηση και Ταξινόμηση βιβλίων Γενικό ΛύκειοΑρμενίου Β Λυκείου 2014-2015 Μαθητές που συμμετέχουν: ΑΞΟΥΓΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΟΥΡΑ ΛΕΟΝΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

4ος Διαδικτυακός Διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας»

4ος Διαδικτυακός Διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας» 4ος Διαδικτυακός Διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας» 2011-2012 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ A. Γενικά στοιχεία Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields)

Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Μια δεύτερη ζωή για πρώην βιομηχανικούς χώρους (brownfields) Πρώην βιομηχανικός χώρος: έχει πάψει να λειτουργεί αλλά η ρύπανση που προκάλεσε μπορεί να έχει πάψει να υπάρχει στην ατμόσφαιρα και στα επιφανειακά

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Το καράβι της Κερύνειας

Το καράβι της Κερύνειας Το καράβι της Κερύνειας Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας Το 300π.Χ. το αρχαίο εμπορικό πλοίο ξεκινούσε από τη Σάμο απ όπου φόρτωσε κρασί. Αφού πέρασε από τα νησιά Κω και Ρόδο και πήρε αμφορείς ταξίδευε προς

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 0-0 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 0 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής). THE G

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών;

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Η Ελένη, η Ναόκο και οι συμμαθητές τους κάνουν σήμερα το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ: Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Κώτση Αικατερίνη Συμμετοχή : Στεφανίδου Δέσποινα (Π.Ε. Αγγλικών) Τάξη: Δ3 Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Σχολείο: 5ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαδραστικοί πίνακες SMARTBoard στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Χίου - Ευφυής Εκπαίδευση Πέμπτη, 12 Μάρτιος :27

Οι διαδραστικοί πίνακες SMARTBoard στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Χίου - Ευφυής Εκπαίδευση Πέμπτη, 12 Μάρτιος :27 Στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Χίου όλοι οι δάσκαλοι χρησιμοποιούν διαδραστικούς πίνακες SMART Board στο μάθημά τους, και είναι ενθουσιασμένοι. "Ο κάθε δάσκαλος βάζει τη φαντασία του και την εφευρετικότητά του",

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη Έκθεση Εξωτερικής Αξιολόγησης των Πράξεων με τίτλο «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά» στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, με MIS 303169 και 303167 Στο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα 5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα Γλώσσα Β Γυμνασίου Απαντήσεις στις ερωτήσεις του Τετραδίου Εργασιών σχ. βιβλίο (σ.σ. 40-47) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στο Πέραμα. από τον Βασίλη Τσιώλη

Μια μέρα στο Πέραμα. από τον Βασίλη Τσιώλη Μια μέρα στο Πέραμα Μέχρι και το 2009 στη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη του Περάματος απασχολούνταν περισσότεροι από 5.000 εξειδικευμένοι εργάτες. Σήμερα η ανεργία στην περιοχή αγγίζει το 90%. Το ΒΗΜΑgazino

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Αυγοδρομίες Οι αυγοδρομίες ήταν ένα παιχνίδι που έπαιζαν τα παιδιά το Πάσχα στην πλατεία του χωριού. Είναι ένας διαγωνισμός όπου τα παιδιά κρατούν στο στόμα τους κουτάλια με

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

3ο Γυμνάσιο Αιγάλεω. Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα: Θέμα: Γεφυρώνοντας τον χώρο και τον. χρόνο. Από τα πετρογέφυρα μέχρι σήμερα

3ο Γυμνάσιο Αιγάλεω. Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα: Θέμα: Γεφυρώνοντας τον χώρο και τον. χρόνο. Από τα πετρογέφυρα μέχρι σήμερα 3ο Γυμνάσιο Αιγάλεω Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα: Θέμα: Γεφυρώνοντας τον χώρο και τον χρόνο Από τα πετρογέφυρα μέχρι σήμερα Υπεύθυνοι Καθηγητές: Παπαδοπούλου Άννα (ΠΕ14) Χατζημηνάς Ανδρέας (ΠΕ19) Σχολικό Έτος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΕΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ:2015-2016 Θέμα: Σύγκριση Παλαιών Νέων Θεάτρων ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: ΑΓΚΑΓΗ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΘΗΝΑ ΑΦΑΛΩΝΙΑΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Μύλους με κατακόρυφη κίνηση Μύλους με οριζόντια κίνηση Και τα δυο

Μύλους με κατακόρυφη κίνηση Μύλους με οριζόντια κίνηση Και τα δυο 2 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α' PROJECT: ΜΕ ΤΗΝ ΠΝΟΗ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ... ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2011-2012 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πλάκας Ηλίας, Γιώτα Ευαγγελία ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Σε τι μετατρέπουν οι ανεμογεννήτριες την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΛ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2

ΕΠΑΛ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2 ΕΠΑΛ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2 13 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Παράγοντες που καθορίζουν την τελική τιμή πώλησης. Όταν αποφασίσετε ότι ήρθε η ώρα να πουλήσετε το αυτοκίνητο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ 3/ΘΕΙΟ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΝΕΟΧΩΡΑΚΙΟΤ

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ 3/ΘΕΙΟ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΝΕΟΧΩΡΑΚΙΟΤ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ 3/ΘΕΙΟ ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΝΕΟΧΩΡΑΚΙΟΤ Στην οργάνωση και στην καθοδήγηση των παιχνιδιών πήραν μέρος: Οι εκπαιδευτικοί: Κύρκος Αθανάσιος Ζαέκης Πέτρος Οκουτσίδης Θεολόγος Μισαηλίδου Ανατολή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε «Κοινότητα για το Ευρωπαϊκό Έτος Καταπολέµησης της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισµού» ραστηριότητα 1 η : «Ανακαλύπτοντας συµπεριφορές και στάσεις απέναντι στην Φτώχεια και τον Κοινωνικό αποκλεισµό»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Τα αιθέρια έλαια, η ιστορία τους και ποιες αλλαγές έχουμε στον τρόπο παρασκευής και χρήσης τους στο χώρο της υγείας

Τα αιθέρια έλαια, η ιστορία τους και ποιες αλλαγές έχουμε στον τρόπο παρασκευής και χρήσης τους στο χώρο της υγείας Τα αιθέρια έλαια, η ιστορία τους και ποιες αλλαγές έχουμε στον τρόπο παρασκευής και χρήσης τους στο χώρο της υγείας Ερευνητική Εργασία 6 ο ΓΕΛ Αμαρουσίου Τμήμα Β3 Μαρούσι, 2012-2013 (Α τετράμηνο) Συντελεστές:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Εργασία Επαγγέλματα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Εργασία Επαγγέλματα ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Εργασία Επαγγέλματα Ενότητα: Εργασία Επαγγέλματα (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: A1, A2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες Διάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστικός Πίνακας στο Δημοτικό Παγώνδας Σάμου - Ευφυής Εκπαίδευση Παρασκευή, 08 Μάιος :18

Διαδραστικός Πίνακας στο Δημοτικό Παγώνδας Σάμου - Ευφυής Εκπαίδευση Παρασκευή, 08 Μάιος :18 Στο νομό Σάμου βρίσκεται το Σχολείο Παγώνδας, ένα 6-θέσιο δημόσιο σχολείο με μεγάλη παράδοση στην αξιοποίηση των τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Το σχολείο διαθέτει, σήμερα, ένα καλά εξοπλισμένο εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου.

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. 10 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ > ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. Επιμέλεια ύλης και απαντήσεων: Γ.Φ.Σ ι ώ ρ η ς Φυσικός.- Email: georgesioris@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Το πρώτο πράγμα που βλέπουμε μόλις ξεκινάμε το παιχνίδι είναι μια λίστα με όλα τα διαθέσιμα βίντεο με τα οποία μπορούμε να εξασκηθούμε. Σε αυτή περιλαμβάνονται επίσης πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ»

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ 2005 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: «ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΑΜΒΟΥΚΛΗ ΑΝΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ CD ROM ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος

Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος Ο Ελληνικός ορυκτός πλούτος Οι πρώτες ύλες που υπάρχουν στο υπέδαφος μιας χώρας αποτελούν τον ορυκτό της πλούτο. Ο ορυκτός πλούτος περιλαμβάνει τα μεταλλεύματα, ορυκτά καύσιμα και τα προϊόντα λατομείου.

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET -Τι είναι πάλι αυτή η Μαύρη Πέμπτη; Πού να πηγαίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Για να δούμε τα πρόσωπά τους. Ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματά τους; -Θα σας πω εγώ παιδιά μου.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΑΣ ΤΑ ΖΩΑ!

ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΑΣ ΤΑ ΖΩΑ! ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΑΣ ΤΑ ΖΩΑ! Πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ: ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ Β ΤΑΞΗ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ: ΚΑΖΑΡΑ ΕΛΕΝΗ ΜΥΓΔΑΛΗ ΕΥΑΝΘΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΘΑΣΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΥΠΟΘΕΜΑΤΑ:

Διαβάστε περισσότερα

5 ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ : ΜΟΥΣΑΦΙΡΗ ΚΙΚΗ ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ.

5 ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ : ΜΟΥΣΑΦΙΡΗ ΚΙΚΗ ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ. 5 ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξάνδρειας ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ : ΜΟΥΣΑΦΙΡΗ ΚΙΚΗ ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Το νερό πηγή ζωής ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1. Να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1 MASCIL

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1 MASCIL Αναστοχασμός ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1 MASCIL Αρχικά συζητήσαμε με τα παιδιά την ανάγκη σύνδεσης του τομέα Πληροφορικής με την καθημερινή πραγματικότητα και την αγορά εργασίας. Τους ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος».

Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος». Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος». Το ερωτηματολόγιο έχει συνταχθεί στα πλαίσια πτυχιακής εργασίας του τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα παραμύθι φτιαγμένο από τα παιδιά της Δ, Ε και Στ τάξης του Ζ Δημοτικού Σχολείου Πάφου κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους με τη συγγραφέα Αμαλία

Ένα παραμύθι φτιαγμένο από τα παιδιά της Δ, Ε και Στ τάξης του Ζ Δημοτικού Σχολείου Πάφου κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους με τη συγγραφέα Αμαλία Ένα παραμύθι φτιαγμένο από τα παιδιά της Δ, Ε και Στ τάξης του Ζ Δημοτικού Σχολείου Πάφου κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους με τη συγγραφέα Αμαλία Πικρίδου-Λούκα. 2014 Μια φορά κι έναν καιρό υπήρχε

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα