Η μύριδα της Νάξου. Η Σμύριδα της Νάξου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η μύριδα της Νάξου. Η Σμύριδα της Νάξου"

Transcript

1 Η Σμύριδα της Νάξου Η μύριδα της Νάξου Τπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: ΚOΝΣΕ ΙΩΑΝΝΗ Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός - εκπαιδευτικός ΠΕΡΙΑΛΗ ΚΤΡΙΑΚΗ εκπαιδευτικός γαλλικής γλώσσας Μαθητές που εργάστηκαν στην εργασία (τάξη Β ): Αρτσάνος Μάρκος, Βασιλάκης Γρηγόρης, Βασιλάκης Κώστας, Γιαννούλης Μανόλης, Καλογείτονας Κώστας, Κεφάλας Ευστράτιος, Κοκκολιός Μιχάλης, Κορρές τέφανος, Κουλαμπάς Αντώνης, Κουφόπουλος Κώστας, Μαργαρίτης Δημήτρης, Παρίσης Άγγελος, Πρωτονοταρίου Αθηνά, έργης Μανόλης, Σζανετής Φρήστος, Φατζηπέτρος Γιάννης το πλαίσιο του μαθήματος «ερευνητική εργασία» της Β Λυκείου, το πρώτο τετράμηνο της σχολικής χρονιάς , αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με ένα ορυκτό που χαρακτηρίζει τη Νάξο και συνδέεται στενά με την ιστορία της, τη σμύριδα. Η ερευνητική εργασία είναι σχεδιασμένη για να συνδυάσει επιστημονικά πεδία που προέρχονται από τις φυσικές αλλά και από τις κοινωνικές επιστήμες. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να κατανοήσουν οι μαθητές τη σύνδεση των επιστημών με την κοινωνία και την παράδοση της χώρας 1

2 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή μας. Επίσης θέλαμε να αποκτήσουν οι μαθητές/ήτριες που συμμετείχαν στην ομάδα, βασικές επιστημονικές γνώσεις για τα μέταλλα, τη σμύριδα καθώς και τη σημασία της στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Νάξου. Σα μαθήματα με τα οποία σχετίζεται η εργασία είναι: Φημεία, Υυσική, Ιστορία, Σεχνολογία, Γεωλογία, Πληροφορική, Αισθητική Αγωγή, Αγγλικά. Για τον σκοπό αυτό και ακολουθώντας τη μεθοδολογία της έρευνας (project) και τις αρχές της ομαδοσυνεργατικής εργασίας χωριστήκαμε σε ομάδες, από τις οποίες η καθεμία ανέλαβε μια συγκεκριμένη εργασία. Η πρώτη ομάδα ασχολήθηκε με την ιστορία της σμύριδας και την εξέλιξή της στο πέρασμα των αιώνων. Έρευνα στη βιβλιοθήκη του σχολείου, στο διαδίκτυο, σε βιβλιοπωλεία του νησιού, αναζήτηση σχετικών εργασιών από άλλα σχολεία, μαρτυρίες από γονείς και παππούδες που είχαν γνώσεις για το θέμα, ήταν τα αντικείμενα με τα οποία ασχολήθηκαν. Επίσης συγκεντρώθηκαν πληροφορίες σχετικά με την ιστορία, την εξόρυξη και τη χρήση της σμύριδας, καθώς τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα γύρω από αυτή. Η δεύτερη ομάδα, ασχολήθηκε με τη σύνταξη ερωτηματολογίων προς τους μαθητές του σχολείου αλλά και προς τους επαγγελματίες που ασχολούνται με το σμυρίγλι, με την εξόρυξη, τη μεταφορά αλλά και τη σημερινή κατάσταση. Σα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου παρουσιάζονται παρακάτω. Η τρίτη ομάδα είχε ως κύριο στόχο τη δημιουργία μιας μακέτας, η οποία αναπαριστά τον τρόπο εξόρυξης της σμύριδας και τη μεταφορά της στο λιμάνι. Φρησιμοποιώντας απλά υλικά (φελιζόλ, χαρτόνια, γύψο, κλπ.) και αξιοποιώντας τα σχέδια και τις φωτογραφίες από τα ορυχεία οι μαθητές κατασκεύασαν μία μακέτα την οποία και παρουσίασαν στους μαθητές και τους επισκέπτες του σχολείου. 2

3 Η Σμύριδα της Νάξου Η τέταρτη και τελευταία ομάδα, ανέλαβε το τεχνικό μέρος της διαθεματικής εργασίας, την ηλεκτρονική δηλαδή παρουσίαση και την επεξεργασία των πληροφοριών. Μεταξύ των δραστηριοτήτων που χρησιμοποιήθηκαν στην εκπαιδευτική διαδικασία ήταν: Α) Αναζήτηση και προβολή ταινιών σχετικών με τη σμύριδα. Β) Φρήση του διαδικτύου και των τεχνολογιών ΣΠΕ. Γ) χεδίαση υπό κλίμακα κατασκευαστικών σχεδίων ορυχείων. Δ) υνεντεύξεις από επαγγελματίες. Ε) Υωτογράφιση εγκαταστάσεων ορυχείων. Σ) υλλογή ποιημάτων και τραγουδιών που ως πηγή έμπνευσης έχουν τη σμύριδα. Ζ) ύνταξη ερωτηματολογίων. Η) Φρήση λογισμικού για εξαγωγή συμπερασμάτων (ερωτηματολόγια). Σέλος, όλες οι ομάδες, συνεργάστηκαν αρμονικά ώστε να δραματοποιηθεί ένα θέμα σχετικό με το ζητούμενο της εργασίας. Οι μαθητές έγιναν για λίγο σεναριογράφοι και ηθοποιοί δημιουργώντας ένα θεατρικό που περιελάμβανε έναν παππού ο οποίος δούλευε στα ορυχεία, τη γυναίκα του και το εγγονάκι τους το οποίο μόλις είχε γυρίσει από επίσκεψη με το σχολείο στα ορυχεία. Σους λέει τι έμαθε και εκείνοι του μιλάνε για τη ζωή τους τα χρόνια που ο παππούς ήταν ακόμα σμυριδεργάτης. Ιστορία της σμύριδας Σο έτος 1824, η προσωρινή της Ελλάδος Διοίκησης έχοντας ανάγκη χρημάτων και θεωρώντας τα έσοδα από τη σμύριδα σημαντικά πήρε υπό την κατοχή της τα κοιτάσματα σμύριδας και έτσι ενοικίαζε πλέον εκείνη το δικαίωμα εκμετάλλευσής τους. Όταν τα επιφανειακά κοιτάσματα εξαντλήθηκαν, οι σμυριδεργάτες άρχισαν να ανοίγουν στοές ψάχνοντας για φλέβα με σμυρίγλι, οι στοές έφταναν σε βάθος 50 έως 280 μέτρων. Σο 1898 τα καθαρά έσοδα από την εμπορία της σμύριδας καθορίστηκαν ως πρόοδος υπέγγυος του δημόσιου χρέους. Εγγύηση δηλαδή για τους δανειστές της χώρας αποτέλεσαν τα έσοδα από τις εξαγωγές σμυριγλιού, σύμφωνα με τους όρους του διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Οι ετήσιες εξαγωγές της ναξιακής σμύριδας κατά τη δεκαετία του 1920 κυμάνθηκαν μεταξύ των και των τόνων. Όμως, από το 1923 έως το 1940 η ζήτηση της σμύριδας μειώνεται σημαντικά, ενώ το 1940 μηδενίζεται. Η εξόρυξη της σμύριδας ανάγεται στην αρχαιότητα, όταν οι τεχνίτες τη χρησιμοποιούσαν για να λειαίνουν τα αγάλματα, γενικά η σμύριδα είχε και λειαντική χρήση. Αναφορές για εμπόριο σμύριδας έχουμε από την περίοδο , όπου ήταν αποκλειστικό δικαίωμα, εξόρυξης και προώθησης των 3

4 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή φεουδαρχών. Σο 1699 η σμύριδα εξορυσσόταν για λογαριασμό των Υράγκων. Όμως το 1721 καταργούνται τα φεουδαρχικά δικαιώματα, και το δικαίωμα πλέον παραχωρήθηκε στις κοινότητες των χωριών οι οποίες με τη σειρά τους το νοίκιαζαν σε εμπόρους. Ήδη λοιπόν από την Σουρκοκρατία το δικαίωμα εξόρυξης είναι αποκλειστικό για τους κατοίκους της ορεινής Νάξου και κυρίως των χωριών της Κορώνου, της Απειράνθου, της Κεραμωτής του, του καδού και του Λιώνα. Σο 1824 η προσωρινή διοίκηση της Ελλάδος πήρε υπό τον έλεγχο της τα κοιτάσματα, γιατί είχε ανάγκη από λεφτά. Σο 1826 ο Δωρόθεος Σζιώτης, ηγούμενος της μονής Υανερωμένης, προτείνει αυτά τα έσοδα να δοθούν για τη δημιουργία και λειτουργία του σχολείου στην ορεινή Νάξο, κάτι που τελικά δεν έγινε. Από την αρχή λοιπόν του ελληνικού κράτους η σμύριδα ήταν ένα από τα σημαντικά εξαγωγικά προϊόντα. Σο 1852 ψηφίστηκαν νόμοι που όριζαν την εξόρυξη και διάθεση μόνο για λογαριασμό του δημοσίου μέσω του ελληνικού μονοπωλίου. Οι κάτοικοι των σμυριδοχωριών μπορούσαν να τη μαζέψουν, να την εξορύξουν και να την παραδώσουν στο κράτος, έναντι χρηματικού ποσού, διαφορετικού ανάλογα με την ποσότητα. Όταν εξαντλήθηκαν τα επιφανειακά κοιτάσματα οι σμυριδεργάτες άνοιξαν στοές 50 έως 250 μέτρων και έφτιαξαν «σιδηρόδρομους» για τα βαγονέτα. Έτσι το 1877 το κράτος ενημερώνει τους σμυριδεργάτες για τον τρόπο εξόρυξης και τους κινδύνους που θα αντιμετωπίσουν. Σο 1898 τα έσοδα από τις εξαγωγές μπαίνουν ως εγγύηση για τους δανειστές σύμφωνα με το διεθνές οικονομικό έλεγχο που είχε περιέλθει η χώρα μετά τη χρεοκοπία. τη διάρκεια του Α παγκοσμίου πολέμου το σμυρίγλι ήταν αναγκαίο και όσοι δούλευαν εκεί απαλλάχθηκαν από τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Σα έσοδα αυξήθηκαν και όταν έρχονταν τα πλοία να πάρουν το σμυρίγλι έφερναν και τρόφιμα. Οι εξαγωγές τη δεκαετία του 1920 κυμαίνονταν από έως τόνους. Σην περίοδο αυτή δημιουργήθηκε και ο «εναέριος», είδος τελεφερίκ για τη μεταφορά σμύριδας στο λιμάνι της Μουτσούνας. Από το 1982 είναι εκτός λειτουργίας, αφού η μεταφορά γίνεται με φορτηγά αυτοκίνητα. Σο 1930 οι εξαγωγές ήταν ικανοποιητικές, αλλά η τιμή έχει φτάσει το 60% σε σύγκριση με αυτή προ δεκαετίας. Μέχρι τον Β παγκόσμιο πόλεμο μειώνεται η ζήτηση μέχρι που μηδενίζεται. Ενδεικτικά το 1983 πουλήθηκαν τόνοι ενώ το 1987 μόλις ήμερα η τιμή είναι απελπιστικά χαμηλή και οι άνθρωποι παραδίδουν μικρές ποσότητες για την ασφάλισή τους. Σα αποθέματα υπολογίζονται κοντά στο τόνους. Από το 1952 οι σμυριδεργάτες ανήκουν στο ΙΚΑ. Για δύο στατήρες σμυρίγλι τους αναγνωριζόταν ένα ημερομίσθιο ασφαλισμένης εργασίας. Σο επάγγελμά τους συμπεριλαμβάνεται στα βαρέα και ανθυγιεινά. Διαχρονικά οι συνθήκες εργασίας στα ορυχεία ήταν πολύ σκληρές. Ήταν κάτω από συνθήκες δύσκολες, το φως το έπαιρναν από λυχνάρια και στοές που ήταν είτε υγρές είτε ξηρές μεγάλου βάθους και αμφίβολης στερεότητας. Επιπλέον, η χρήση δυναμίτη δημιούργησε 4

5 Η Σμύριδα της Νάξου σύννεφα σκόνης που προκαλούσαν πνευμονοκονιώσεις. Τπήρχαν σοβαρά ατυχήματα, πολλές φορές και μοιραία γι αυτό οι απολαβές ήταν πολύ υψηλές. Εξόρυξη της σμύριδας Πώς γινόταν η εξόρυξη της σμύριδας τον 19ο αιώνα; Η δουλειά του σμυριδεργάτη ήταν δύσκολη και απαιτούσε μεγάλα κουράγια. Σο πώς γινόταν η εξόρυξη και τι κόπο και αγώνα έκανε για να βγει η σμύριδα από τη γη περιγράφει με παραστατικό τρόπο ο Von Alexander. Όπως αναφέρει, μια ομάδα 7-10 ατόμων διάλεγε ένα μέρος το οποίο καθάριζε από τα απορρίμματα. Ύστερα έκαιγε φρύγανα (ορεινής Νάξου), έτσι ώστε να θερμανθούν τα τοιχώματα της σμύριδας. Κατόπιν έχυναν κρύο νερό στα τοιχώματα έτσι ώστε να ανοίξουν οι ρωγμές για να μπορούν να εισχωρήσουν τα εργαλεία ανάμεσα στο έδαφος και το σμυρίγλι. Αν το αποτέλεσμα δεν ήταν εφικτό χρησιμοποιούσαν δυναμίτη προκειμένου να ανοιχτούν καλύτερα οι ρωγμές. το τέλος, τα μεγάλα κομμάτια τα μετέφεραν και τα συγκέντρωναν δίπλα στη θάλασσα, ενώ τα μικρά είναι ακόμη εκεί... Πώς γινόταν η μεταφορά της Σμύριδας πριν τον Εναέριο; Η μεταφορά της σμύριδας από το εσωτερικό των ορυχείων στον έξω από αυτά χώρο γινόταν ως εξής: τα ορυχεία που είχαν βαγονογραμμές (οι γραμμές των βαγονιών) για τη μεταφορά του σμυριγλιού χρησιμοποιούσαν βαγόνια και τις αρούδες (τετράγωνες επίπεδες επιφάνειες που αποτελούνταν από ρόδες). τα ορυχεία με μεγάλες γαλαρίες, μεγάλο άνοιγμα και πλατώματα, η μεταφορά γινόταν έξω από αυτά με μουλάρια. Η μεταφορά της σμύριδας πριν τον εναέριο από τα ορυχεία προς τη Μουτσούνα γινόταν με μουλάρια: οι σμυριδεργάτες έβαζαν σε κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή, γιατί είχαν καθήκον να φτάσουν τα μουλάρια τους σώα και αβλαβή στο λιμάνι της Μουτσούνας. Αυτό ήταν πολύ δύσκολο στα δύσβατα μονοπάτια που κατέβαιναν προς τη θάλασσα. Σα παραφορτωμένα ζώα, αν πατούσαν σε επικίνδυνο σημείο κινδύνευαν να κατρακυλήσουν στον γκρεμό. Οι αγωγιάτες αναγκάζονταν γι αυτό να κρατούν καθ όλη την πορεία το ζώο από την ουρά, θέτοντας και τον ίδιο τους τον εαυτό σε κίνδυνο. Η μεταφορά του σμυριγλιού από την αποθήκη της Μουτσούνας στο καράβι γινόταν ως εξής: ο όρμος την Μουτσούνας παλιότερα δεν ήταν κατάλληλα διαμορφωμένος για να δεχτεί μεγάλα καράβια, τα οποία και σταματούσαν στα βαθιά. Ήταν, λοιπόν, υποχρεωμένοι να μεταφέρουν το σμυρίγλι με βάρκες τις επονομαζόμενες μαούνες από την αποβάθρα της Μουτσούνας στο καράβι. 5

6 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Επιπρόσθετα, τις μεγάλες πέτρες τις μετέφεραν κατευθείαν πάνω στις πλάτες τους, ενώ τις μικρότερες τις έβαζαν σε ειδικές γκούφες (σιδερένιες κόφες ή χαμαλίκες) τις οποίες στήριζαν με ράντες στην πλάτη τους. Τι ισχύει σήμερα για την εξόρυξη της Σμύριδας; Σο σμυρίγλι εξορύσσεται ακόμα και σήμερα και παρόλο που η ζήτησή του αυξήθηκε αρκετά τα τελευταία χρόνια, η τιμή του είναι απελπιστικά χαμηλή, εφόσον έχει ανταγωνιστή το τεχνητό κορούνδιο. Μέχρι πριν δύο χρόνια το εξορυχθέν υλικό συσσωρευόταν στη Μουτσούνα χωρίς να διατίθεται στην αγορά. Η εξόρυξη βέβαια παραμένει αποκλειστικό προνόμιο των κατοίκων των χωριών της ορεινής Νάξου. Οι σμυριδεργάτες παραδίδουν το σμυρίγλι που εξορύσσουν στο κράτος για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα ένσημα για ασφάλιση και συνταξιοδότηση. Οι σμυριδεργάτες είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ με βάση την ποσότητα της σμύριδας που παραδίδουν. Σα ασφάλιστρα τα πληρώνει το κράτος. Σο ΙΚΑ διατηρεί ειδική κατηγορία ασφαλισμένων μέχρι και σήμερα, (μυριδεργάτες- μυριδοένσημα). Πώς φτιαχνόταν μια ομάδα σμυριδεργατών; Για να δημιουργηθεί μια ομάδα σμυριδεργατών δεν χρειάζεται κάποιο ιδιαίτερο κριτήριο για την επιλογή των μελών της. Μαθεύεται στο χωριό ότι θέλουν να δημιουργήσουν μια στοά και μαζεύονται όλοι σε ένα σπίτι (γύρω στα άτομα περίπου). Εκεί βάζουν όλοι τον οβολό τους για να μπορέσουν να ανοίξουν τη στοά. Επίσης εκλέγουν και έναν αρχηγό. Η ομάδα αυτή παλιότερα αποτελούνταν κυρίως από συγγενείς και φίλους. Δικαίωμα να συμμετάσχουν σε ομάδα είχαν οι μόνιμοι κάτοικοι Απειράνθου, Κορώνου, Μέσης, καδού, Κεραμωτής και Δανακού, μετά το στρατιωτικό τους. Άτυπα, βέβαια, δούλευαν και μικρά παιδιά. Η ομάδα συνεδρίαζε και εξέταζε τον αρχηγό της με μυστική ψηφοφορία. τη συνέχεια, καταχωριζόταν στη διεύθυνση των σμυριδεργατών η ομάδα, ο αρχηγός και το ορυχείο ή η απόπειρα. Η δημιουργία ομάδας αποτελεί την πρώτη ίσως εμπειρία αυτόνομων ομάδων εργατών στη σύγχρονη Ελλάδα. Τι λέγεται «απόπειρα» στη γλώσσα των σμυριδεργατών; «Απόπειρα» λέγεται η διαδικασία που έκαναν οι σμυριδεργάτες για να καταλάβουν αν υπάρχει σμύριδα σε μια περιοχή. Ουσιαστικά έσκαβαν μεγάλες στοές (μέχρι και 130 μέτρων) μέχρι να βρουν σμύριδα. Οι στοές αυτές μπορούσαν να ανοιχτούν είτε μέσα σε ένα υπάρχον ορυχείο είτε σε μια καινούργια περιοχή. Σο υλικό που έσκαβαν ήταν μάρμαρο. Σα έξοδα της «απόπειρας» μοι- 6

7 Η Σμύριδα της Νάξου ράζονταν οι εργάτες. Αν έβρισκαν σμυρίγλι έκαναν απόσβεση. Αν όχι, χρήματα και κόπος πήγαιναν χαμένα. Οι τοποθεσίες για τις απόπειρες επιλέγονταν με βάση σημάδια που ήξεραν οι έμπειροι, αλλά ακόμη και βάσει ονείρων και οραμάτων. Ποιες ήταν οι αρμοδιότητες του αρχηγού μιας ομάδας; Ο αρχηγός κάθε ορυχείου κανονίζει πόσα άτομα θα δουλέψουν στο ορυχείο και σε ποιο μέρος θα δουλέψει ο καθένας. Ο αρχηγός δίνει εντολές για το τι θα κάνουν δηλαδή πώς θα το βγάλουν και πώς θα μεταφέρουν το σμυρίγλι. Καθόριζε επακριβώς τις θέσεις των ορυχείων από όπου μπορούσαν να πραγματοποιούν την εξόρυξη του σμυριγλιού. Μάλιστα φρόντιζε για την εξόρυξη, την αποθήκευση του σμυριγλιού στους δημόσιους περιβόλους, την έκδοση αδειών εξόρυξης, την παράδοση και τη ζύγιση με τις πλάστιγγες. Εφοδίαζε την ομάδα με υλικά και εργαλεία. Ήταν υπεύθυνος για την ασφάλεια (υποστυλώματα) στο ορυχείο. Κρατούσε τα βιβλία του ορυχείου γι αυτό έπρεπε να ξέρει και λίγα γράμματα. Τι αρμοδιότητες είχαν ο «πυροδότης και οι «ποσταδόροι»; Πυροδότης: Έτσι λεγόταν ο σμυριδεργάτης ο οποίος τοποθετούσε τους δυναμίτες στο φουρνέλο, την τρύπα που άνοιγαν στο πέτρωμα, και τους πυροδοτούσε. Φρειαζόταν ιδιαίτερη επιδεξιότητα γι αυτή την πολύ επικίνδυνη δουλειά και ειδική άδεια από το κράτος. Αρκετά ατυχήματα των ορυχείων οφείλονται στις κατολισθήσεις των πετρωμάτων και στις εκρήξεις του δυναμίτη. Πολλές φορές, όταν κάποιος από τους δυναμίτες δεν προκαλούσε έκρηξη, για την ασφάλειά τους και για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη δουλειά στο ορυχείο, έπρεπε να αδειάσουν το υλικό του δυναμίτη από το φουρνέλο. Αυτό γινόταν με δύο τρόπους. μπορούσαν να βγάλουν πολύ προσεκτικά, με ένα ειδικό εργαλείο, το υλικό και το καψούλι από το φουρνέλο το «ξεντάκωμα» όπως λεγόταν όλη αυτή η διαδικασία. Επειδή όμως ήταν πολύ επικίνδυνο, έβαζαν ακόμη ένα δυναμίτη στην περιοχή όπου δεν είχε εκραγεί ο προηγούμενος ώστε και αυτός να εκραγεί μαζί με τον καινούριο. Ποσταδόροι: λέγονταν όσοι δούλευαν στην «πόστα» του ορυχείου. υνήθως ήταν δύο: ο «ματζακουπιστής» ή «βαριοκόπος» που χτυπούσε με το ματζακούπι το καλέμι που κρατούσε ο δεύτερος σμυριδεργάτης για να ανοίξει το φουρνέλο. Τι ονομάζονταν «Μεταγωγικά» και τι «Βαγιονάτορες»; «Μεταγωγικά» ονομάζονταν οι σμυριδεργάτες που κουβαλούσαν στην πλάτη τους το σμυρίγλι, από το βάθος της στοάς στη μάντρα του ορυχείου. Σα 7

8 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή «μεταγωγικά» ήταν τρεις έως πέντε σμυριδεργάτες. Πολλές φορές όταν οι συνθήκες δουλειάς τους ήταν δύσκολες αναγκάζονταν να έχουν μαζί τους ένα λύχνο, δηλαδή μία λάμπα την οποία κρατούσαν με τα δόντια τους, ενώ σήκωναν στην πλάτη το σμυρίγλι. «Βαγιονάτορες» λέγονταν οι σμυριδεργάτες που έσπρωχναν τα φορτωμένα με σμυρίγλι βαγόνια τα οποία χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά του λίθου. Τι αρμοδιότητες είχε ο «μαντρολόος»; Ο «μαντρολόος» βρισκόταν στη μάντρα του ορυχείου και είχε ως αρμοδιότητα να χωρίζει το σμυρίγλι σε ποιότητες και να το χτίζει σε μάντρες. Η διαδικασία αυτή γινόταν προκειμένου να πιάνει λιγότερο χώρο το σμυρίγλι, αλλά και να μην μπορεί κάποιος να το κλέψει. Παλιότερα, ο μαντρολόος έκανε σωρούς σμύριδας, όσοι και οι εργάτες του ορυχείου. Με κλήρο, ο καθένας έπαιρνε και από ένα σωρό. Αργότερα, όμως, γινόταν ένας κοινός σωρός που παρέδιδαν όλοι οι εργάτες στο δημόσιο. Πώς δόθηκαν τα ονόματα στα ορυχεία; Σα ονόματα στα ορυχεία δόθηκαν σύμφωνα με: Σην περιοχή όπου υπήρχε το ορυχείο, όπως: Αγριοσυκιά, τραβολαγκάδα, Μαύρος Υάραγγας, Συρόπιτες, Λουρί, Καστελάκι, κ.ά. Σο όνομα των ιδιοκτητών του ορυχείου όπως: ιδεράδω, Γλεζάδω, Μπερέηδω, Κεραμνωτάδω, Παταμάδω, Κουμερτάδω, κ.ά. Σον αριθμό των μεριδίων όπως: αραντάρα, Εικοσάρα, κ.ά. Ορισμένα χαρακτηριστικά των ορυχείων και της θέσης όπου βρίσκονταν όπως: Πελώριο, επειδή ήταν πολύ μεγάλο, Λαβύρινθος, επειδή είχε πολλές διακλαδώσεις, Απάνω, και Κάτω Ρούχουνας, επειδή κατέβαιναν κάτω με σκαλοπάτια, Κατώα και Κατωάκι, επειδή έμοιαζαν με υπόγειο (κατώι), κ.ά. Ονομασίες που έχουν σχέση με τα ορυχεία, όπως: Σουνέλι, Λαύριο. Σην ημέρα που βρέθηκε το σμυρίγλι, όπως: Υώτα, ή κάποιο σημάδι ή όνειρο, όπως: Κόκκινος Ήλιος. Σα χαρακτηριστικά αυτών που δούλευαν στο ορυχείο, όπως: Θυατεράτω, επειδή αυτοί που το άνοιξαν είχαν πολλές κόρες. Σον τρόπο που δούλευαν, όπως: Λύσσα, επειδή δούλευαν με λύσσα. Σο σμυρίγλι που έβρισκαν, όπως: Θησαυρός, επειδή βρήκαν πολύ σμυρίγλι. Υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ των ορυχείων; υχνά υπήρχαν ανταγωνισμοί ανάμεσα στις ομάδες (παρέες) που δούλευαν σε γειτονικά ορυχεία. Η κάθε ομάδα έκανε απόπειρα να βρει το κοίτασμα 8

9 Η Σμύριδα της Νάξου (σμυρίγλι) και ανταγωνιζόταν δουλεύοντας μέρα νύχτα να φτάσει πρώτη στο κοίτασμα. Όλες οι απόπειρες δεν είχαν θετικό αποτέλεσμα, γι αυτό τις λένε απόπειρες και όχι ορυχεία. Όταν η μία ομάδα έφτανε πρώτη στο σμυρίγλι, η άλλη ή οι άλλες σταμάταγαν το σκάψιμο ή προχωρούσαν πιο μπροστά να βρουν άλλο και όταν το ορυχείο της Α ομάδας ξετρύπωνε μέσα στο ορυχείο της Β ομάδας, η Α ομάδα εγκατέλειπε το ορυχείο της. Όταν σκάβοντας έπεφταν μέσα στη σκαμμένη από άλλη ομάδα στοά, εγκατέλειπαν την απόπειρα και όλα τα έξοδα και μεροκάματα πήγαιναν χαμένα. Ανταγωνισμός υπήρχε και ανάμεσα στους σμυριδεργάτες κατά την πώληση του σμυριγλιού. Έτσι, όταν το κράτος ή ο έμπορος ήθελε να αγοράσει μια ποσότητα σμυριγλιού, έπαιρνε τον κατάλογο των σμυριδεργατών και αγόραζε από αυτούς με αλφαβητική σειρά του επιθέτου των σμυριδεργατών. Έτσι, αυτοί που το επίθετό τους άρχιζε από Α, Β, Γ, κλπ. παρέδιδαν πάντα σμυρίγλι, ενώ αυτοί που άρχιζε από γράμμα από τη μέση του αλφαβήτου και κάτω παρέδιδαν σπάνια. Εξαιτίας αυτού, κάποιοι σμυριδεργάτες από την Απείρανθο άλλαξαν τα επίθετα τους. Για παράδειγμα, ο Φατζηπέτρος έγινε Καραπάτης και ο Παπαδάκης μετονομάστηκε σε Γρατσία, με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται το φαινόμενο σε μια οικογένεια τα μισά αδέλφια που ήταν σμυριδεργάτες να λέγονται Καραπάτηδες και τα υπόλοιπα μισά Φατζηπέτρηδες. Τι ήταν τα «κονάκια» και το «μονοσώρι»; Πριν δημιουργηθεί ο Εναέριος, το σμυρίγλι μεταφερόταν από τους Απεραθίτες στη Μουτσούνα και από τους Κορωνιδιάτες στο Λυώνα. Σο τοποθετούσαν στα «κονάκια», σε ιδιωτικούς δηλαδή χώρους ή στο δημόσιο προαύλιο σε ξεχωριστούς σωρούς και τα ζύγιζαν όταν ερχόταν το πλοίο να τα φορτώσει. Αργότερα, το μετέφεραν και το τοποθετούσαν σε ιδιόκτητους χώρους, και την εποχή της παραλαβής ζυγιζόταν και τοποθετούνταν στο ονομαζόμενο «μονοσώρι», που βρισκόταν στο δημόσιο περίβολο της Μουτσούνας ή του Λυώνα. Αρχικά οι σμυριδεργάτες ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν για να τους φυλάνε το σμυρίγλι. Όταν όμως δημιουργήθηκε το μονοσώρι στον χώρο του δημοσίου, το δημόσιο είχε την ευθύνη. Συγχρονική θεώρηση του τρόπου εξόρυξης από τους σμυριδεργάτες της Νάξου ήμερα ο τρόπος εξόρυξης του ορυκτού έχει αλλάξει. Λίγοι σμυριδεργάτες εργάζονται μέσα σε ορυχεία ανοίγοντας νέες στοές. Οι ομάδες των σμυριδεργατών αποτελούνται από λίγα άτομα και η εργασία διαρκεί μικρό χρονικό διάστημα. Κάθε ομάδα μπορεί να εργαστεί σε οποιοδήποτε ορυχείο ανεξάρτητα αν έχει μερίδιο ή όχι. Σα ορυχεία φωτίζονται από γεννήτριες, όχι πια με το λαδολύχναρο και οι σμυριδεργάτες εργάζονται κυρίως με κομπρεσέρ, για να 9

10 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή ανοίξουν τις τρύπες για το φουρνέλο του δυναμίτη. Όταν εξορύσσουν την ποσότητα που θέλουν, τη μεταφέρουν σε κάποιο πλάτωμα του ορυχείου, σε όποιο ορυχείο είναι αυτό δυνατό, για να μεταφερθεί σε μικρό φορτωτή έξω στον δρόμο, από όπου θα μεταφερθεί στο χώρο αποθήκευσης του ορυκτού. ε Κορωνιδιάτικα ορυχεία λειτουργούν ακόμα γραμμές με βαγόνια για τη μεταφορά του σμυριγλιού έξω από το ορυχείο. Πολλοί Απεραθίτες ή Κορωνιδιάτες σήμερα εξορύσσουν σμυρίγλι και σε εξωτερικά ορυχεία, που μοιάζουν περισσότερο με νταμάρια παρά με ορυχεία. Φρησιμοποιούν μηχανήματα-εκσκαφείς, τσάπες, μπουλντόζες και σε μικρό χρονικό διάστημα καταφέρνουν να εξορύσσουν μεγάλες ποσότητες σμυριγλιού. Ο εναέριος σιδηρόδρομος ως υπέργειος μεταφορέας Aπό το 1928 μέχρι το 1978 εγκαταστάθηκε και λειτουργούσε ένας εναέριος σιδηρόδρομος, ο οποίος ήταν στην ουσία ένα υπέργειο σύστημα μεταφοράς του υλικού, διπλής κατεύθυνσης με συρματόσχοινα και βαγονέτα (κάτι σαν τα σύγχρονα τελεφερίκ). Οι σμυριδεργάτες τοποθετούσαν το σμυρίγλι σε βαγόνια που κυλούσαν πάνω σε ράγες μέχρι να φτάσει στον εναέριο και εκεί με τα βαγόνια του να μεταφερθεί στα λιμάνια. ώζεται ως σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση το τμήμα του εναέριου στα ορυχεία της περιοχής Απειράνθου μέχρι τον όρμο της Μουτσούνας, όπου υπάρχουν οι εγκαταστάσεις με την τεράστια πετρελαιομηχανή έλξης καθώς και οι αποθηκευτικοί χώροι του προϊόντος. Σο εναέριο αυτό σύστημα μεταφοράς έχει από το 1989 κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο. Από το 1978 η μεταφορά της σμύριδας γίνεται με φορτηγά αυτοκίνητα μέσα από δρόμους από τα ορυχεία στη Μουτσούνα. «Κουβαδόροι και σκατζαριστές, οι παραλήπτες και επισκευαστές του εναερίου» Κουβαδόροι: ήταν οι εργάτες οι οποίοι παραλάμβαναν στους σταθμούς τους άδειους κουβάδες που έρχονταν από τη Μουτσούνα. Σους έβγαζαν από τη γραμμή και στη θέση τους έβαζαν τους γεμάτους με σμυρίγλι κουβάδες για να πάνε στη Μουτσούνα. κατζαριστες: ήταν εργάτες οι οποίοι είχαν να κάνουν δύο δουλειές. 1. Η πρώτη ήταν να συγκεντρώνουν τους κουβάδες, οι οποίοι είχαν πέσει από το συρματόσχοινο του εναέριου στους σταθμούς και να επισκευάζουν όταν είχαν υποστεί κάποια βλάβη. 2. Η δεύτερη ήταν να ελέγχουν εάν τα συρματόσχοινα ήταν περασμένα στις τροχαλίες. Εάν υπήρχε πρόβλημα, αυτοί αφού ανέβαιναν πάνω στις κολώνες, ξανάβαζαν το συρματόσχοινο μέσα στις τροχαλίες. 10

11 Η Σμύριδα της Νάξου Πώς γινόταν η φόρτωση στη Μουτσούνα, όταν υπήρχε εναέριος; Αφού γινόταν η εξόρυξη από τα σμυριδωρυχεία, το σμυρίγλι το μετέφεραν στον χώρο συγκεντρώσεων, στους λεγόμενους σταθμούς που βρίσκονταν κοντά σε κάθε περιοχή με ορυχεία. τη συνέχεια, το διαχώριζαν σε ποιότητες. Έπειτα οι σμυριδεργάτες το τοποθετούσαν στους κουβάδες του εναέριου με προορισμό τη Μουτσούνα. Μετά την άφιξη του ορυκτού στη Μουτσούνα, το ξαναφόρτωναν με την βοήθεια των μαουνών στα «φορτηγά» καράβια που το μετέφεραν στα εργοστάσια για την επεξεργασία που χρειαζόταν. τη συνέχεια πουλιόταν στην αγορά (σμυριδοτροχοί, σμυριδόπανα κ.α.) μυριδεργάτες - (Απόπειρα) Εδώ παραθέτουμε ποίημα σχετικό με την εργασία στα ορυχεία: Νίκος Εμμ. Πρωτονοτάριος (Σσικαλαδονικόλας) Δυο χρόνια τώρα που τρυπάμε βουνό κι όλο στα μέσα πάμε. Και τέτοιο βράχο, τέτοια πέτρα, που κάθε μήνα δυο τρία μέτρα! Συχαίνει που και που γρανίτης, που δεν τον σπα ούτε δυναμίτης. Βάζουμε μέσα ακέριες κάσσες, κι ύστερα< πιάνονται οι ανάσες. Βρωμίζει ο αγέρας που υπάρχει και μας φουσκώνει το στομάχι. Μα μείς σαν σκύλοι εκεί τρυπάμε, πώς να ντυθούμε, πώς να φάμε; φυρά ο λοστός κι η παραμίνα, σπίθες πετά η βαρειά κι η σφήνα. Αγάντα Γιώργη, αγάντα Πέτρο, μ ακόμα σε κανένα μέτρο, θε να το βρούμε πια και τότες θα βγάζουμε όξω αράδα «πρώτες!». Χάχνουμε ολούθε με τσοι λύχνοι, μα ούτε σημάδια, μήτε ίχνη! τεγνώνει η γλώσσα μας στο στόμα. Υαίνεται πως αργούμε ακόμα. Ο ένας του άλλου λέει. Αγάντα! Και ποιο το θάρρος, ποια η αβάντα; 11

12 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Ποιός αν δε βρούμε θα μας δώσει; Ποιός τα έξοδά μας θα πληρώσει; Κι αν άσκημα κανείς χτυπήσει, πώς και από πού ύστερα θα ζήσει; Κι αν σκοτωθεί ο Θεός φυλάει Καλά καλά σαν σκύλος πάει. Μα πώς να κάμωμεν οι δόλιοι, αφού είν αυτή η δουλειά μας όλη; Φτυπά ο Μανώλης στο καλέμι ματζακουπιές, που ο βράχος τρέμει. βήνει το φως μέσα στο βάθος, και μείς γιομάτοι οργή και πάθος την Παναγιά μας βλαστημούμε, με τα μαρτύρια που τραβούμε. Και φτύνουμε αίμα μέχρι να βρει η «απόπειρά μας» πέτρα μαύρη, να ρθει το Κράτος να την πάρει με τριάντα φράγκα το καντάρι, κι ύστερα εκείνο να τη δώσει πέντε φορές αξία τόση. 12

13 Η Σμύριδα της Νάξου Χρήση της σμύριδας Η σμύριδα χρησιμοποιείται σε εφαρμογές βιομηχανικών δαπέδων, μυλόπετρων, τοιχώματα και πόρτες χρηματοκιβωτίων, λειαντικά υλικά και κοπτικά υλικά. Επίσης, χρησιμοποιείται σε πλάκες πεζοδρομίων και σταμπωτά βιομηχανικά δάπεδα. Έχει ειδικό βάρος 4 και το χρησιμοποιούν για τα στεγανά των πλοίων, εγκεκριμένο από τον αμερικανικό νηογνώμονα γιατί έχει την ιδιότητα να μη βγάζει σκουριά. Είναι 100% αντιολισθηρό και χρησιμοποιείται στους αυτοκινητόδρομους σε επικίνδυνα σημεία και σε στρατιωτικές εφαρμογές. Πρόσφατη φωτογραφία (Δεκέμβριος 2012) φόρτωσης της σμύριδας στο λιμάνι της Νάξου 13

14 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Ερωτηματολόγιο της σμύριδας τη συνέχεια παραθέτουμε το ερωτηματολόγιο όπου ελέγξαμε τις γνώσεις των συμμαθητών μας όσον αφορά τη σμύριδα και να προβούμε σε κάποια συμπεράσματα. ύμφωνα με αυτό η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας μας ξέρει που βρίσκονται τα ορυχεία χωρίς όμως να ξέρουν τα πραγματικά αποθέματα. Όμως ένα ακόμα δυσάρεστο γεγονός είναι ότι δεν είναι γνωστή η σύσταση του σμυριγλιού και ουσιαστικά παραμένει άγνωστη για πολλά άτομα η χρήση της. Σέλος, λίγοι μπορούν να προσδιορίσουν τον ακριβή αριθμό ανθρώπων που απασχολεί σήμερα η σμύριδα. Γνωρίζετε που υπάρχουν σμυριδωρυχεία στη Νάξο; Φιλώτι Τραγαία Κόρωνοσ ωστή απάντηση: Κόρωνος 14

15 Η Σμύριδα της Νάξου Πόσα είναι τα αποθέματα σμύριδας στη Νάξο; ωστή απάντηση: t Η σμύριδα για να φορτωθεί (στο παρελθόν) στα πλοία έπρεπε να μεταφερθεί με τον εναέριο μέχρι: 50% 31% Χώρα Λυώνασ Μουτςοφνα 19% ωστή απάντηση: Μουτσούνα 15

16 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Πόσα άτομα πιστεύετε πως εργάζονται σήμερα στα σμυριδωρυχεία; Μζχρι ωστή απάντηση: Πώς πιστεύετε ότι έχει χρησιμοποιηθεί η σμύριδα; Καταςκευή Αυτοκινητόδρομων Κονιάματα Κατοικιών ωστή απάντηση: Κατασκευή Αυτοκινητόδρομων 16

17 Η Σμύριδα της Νάξου Ποιο είναι το κυριότερο ορυκτολογικό συστατικό της σμύριδας; Κοροφνδιο Βωξίτησ Αςβεςτόλιθοσ ωστή απάντηση: Κορούνδιο. Η μέθοδος εξόρυξης της σμύριδας σήμερα έχει αλλάξει. Η μεταφορά γίνεται με: Φορτηγά Ακόμη με τον εναζριο Με γαϊδοφρια και μουλάρια ωστή απάντηση: Υορτηγά. 17

18 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Με ποιο τρόπο πιστεύετε ότι μπορούν να αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα σμυριδωρυχεία; Τουριςτική ανάπτυξη Νζεσ θζςεισ εργαςίασ Δημιουργία μουςείων Μακέτα τα πλαίσια της ερευνητικής μας εργασίας, κατασκευάσαμε μια μακέτα με σκοπό να αναπαραστήσουμε τον τρόπο εξόρυξης της σμύριδας και την μεταφορά της στο λιμάνι. H βάση είναι κατασκευασμένη από ξύλο και φελιζόλ. Σο βουνό κατασκευάστηκε από εφημερίδες και επικαλύφθηκε με γυψόγαζα. Για την κατασκευή του εναερίου, χρησιμοποιήσαμε ξύλινα καλαμάκια, οδοντογλυφίδες και πετονιά. Σέλος προσθέσαμε χρώμα με νερομπογιές, όπως και αληθινά κομμάτια σμύριδας. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής της μακέτας γινόταν βιντεοσκόπηση και το βίντεο προβλήθηκε στην παρουσίαση της εργασίας στις 17/01/

19 19 Η Σμύριδα της Νάξου

20 Κόντες Ιωάννης - Περιἀλη Κυριακή Θεατρικό τη συνέχεια σκεφθήκαμε να γράψουμε το σενάριο για ένα σύντομο θεατρικό, προκειμένου οι μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα τις έννοιες που χρησιμοποιήσαμε. Ένας μαθητής του δημοτικού σχολείου περιγράφει στους παππούδες του, για την εκδρομή που πραγματοποίησαν με το σχολείο του, στα ορυχεία της Κορώνου. Μέσα από τους διαλόγους ο μικρός εγγονός, ενημερώνεται από τον παππού του, ο οποίος ήταν σμυριδεργάτης αλλά και τη γιαγιά του για τις συνθήκες εργασίας, τις δυσκολίες, και γενικότερα τη ζωή των σμυριδεργατών στις αρχές του 20ού αιώνα. Σο θεατρικό παρουσιάστηκε στις 17 Ιανουαρίου 2013 στο αμφιθέατρο του Γενικού Λυκείου Νάξου. Προτάσεις αξιοποίησης της σμύριδας 1. Δημιουργία μουσείου σμύριδας επικεντρώνοντας στην εξόρυξή της και στη συνεισφορά στη ζωή της Νάξου. 2. Παρεμβάσεις στα ορυχεία (διαμόρφωσή τους ώστε να γίνουν ασφαλή και επισκέψιμα). 3. Σοποθέτηση ανθρώπινων ομοιωμάτων σε θέση εργασίας, με ικανότητα κάποιων κινήσεων και ενώ παράλληλα θα ακούγεται ηχητικό υλικό. 4. Σοποθέτηση οθόνης αφής στην είσοδο των ορυχείων με υλικό για μια σύντομη και ολοκληρωμένη ενημέρωση των επισκεπτών σε διάφορες γλώσσες. 5. Δημιουργία μιας πρότυπης μακέτας εργασίας στα ορυχεία ή του εναερίου ώστε να γίνει πιο κατανοητή η εξόρυξη και η μεταφορά της σμύριδας. 6. Δημιουργία και διανομή DVD σε σχολεία και συλλόγους της Ελλάδος και του εξωτερικού για την κατανόηση της αξίας της σμύριδας για ολόκληρη την Ελλάδα. 7. Δημιουργία εργοστασίου επεξεργασίας της σμύριδας στη Νάξο για δημιουργία θέσεων εργασίας. Η χρηματοδότηση των παραπάνω προτάσεων αξιοποίησης μπορεί να προέλθει από εθνικούς ή και κοινοτικούς πόρους (προγράμματα ΕΠΑ κλπ) Εντυπώσεις Ιδιαίτερη σημασία για εμάς είχε το κλίμα συνεργασίας και ευφορίας που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της εργασίας. Με πυλώνα τη συλλογικότητα ενώσαμε τις πληροφορίες που συλλέξαμε και δημιουργήσαμε το έργο μας. Σα συμπεράσματα που προέκυψαν ήταν τα εξής: 20

21 Η Σμύριδα της Νάξου 1. Η σμύριδα οδήγησε την ορεινή Νάξο σε άνθιση κοινωνική, πνευματική και οικονομική. 2. Οι ομάδες των σμυριδεργατών αποτελούσαν πρωτοπορία διότι μέσα σε αυτές έχουμε συλλογικότητα και συνεργασία και δημιουργούνταν βάσει φιλικών και συγγενικών δεσμών. 3. Η εργασία στα σμυριδωρυχεία μέχρι πριν ένα αιώνα γινόταν κάτω από αντίξοες συνθήκες παρόλο τη μεγάλη αξία της σμύριδας. 4. Η ιδιαιτερότητα στη δημιουργία του εναερίου με αγγλική τεχνολογία προσαρμοσμένη στις βουνοπλαγιές της Νάξου. 5. Όμως η τεράστια αξία του σμυριγλιού για την Ελλάδα φαίνεται από δύο γεγονότα: Πρώτο, κατά τον Α παγκόσμιο πόλεμο, οι εργάτες των σμυριδωρυχείων είχαν λάβει απαλλακτικό για να συνεχίσουν τη δουλειά τους. Δεύτερο, τα κοιτάσματα της σμύριδας μπήκαν υποθήκη μετά την πτώχευση της Ελλάδας το 1893 και το χαμένο πόλεμο του με την Σουρκία και τον διεθνή έλεγχο που περιήλθε η Ελλάδα το Πριν τελειώσουμε, για την εργασία μας αυτή ευχαριστούμε τον κ. Μιχάλη Υραγκίσκο για την παρουσία του στο σχολικό χώρο, δίνοντάς μας συνέντευξη, και για την ενημέρωση που μας έκανε την κα οφία Κρητικού Διευθύντρια του 2ου Γυμνασίου Νάξου που μας παρέδωσε την εργασία που είχε κάνει το 2ο Γυμνάσιο Νάξου και την Ευαγγελία Βενιέρη που ως φιλόλογος μας βοήθησε στη φιλολογική επιμέλεια της εργασίας. Βιβλιογραφία 1. Χηφιακό αρχείο ΕΡΣ «Από πέτρα και χρόνο». 2. Εγκυκλοπαίδεια Papyrus Larousse (σμύρις, σμυριδοτροχός). 3. Wikipedia (Ιστορία της σμύριδας). 4. (άρθρο «Η σμύριδα περιέχει κορούνδιο Al2O3... Όχι πολιτική»). 5. Περιοδικό Αρχατός 44, «Δύο πέτρες χαράζουν το τοπίο στη Νάξο». 6. Εργασία και συνέντευξη Μιχάλη Υραγκίσκου - Μεταλλειολόγος Μηχανικός. 7. υνέντευξη από τον Γιαννούλη Μανόλη, ελεγκτή στα σμυριδωρυχεία. 8. Βιβλίο «Κωμιακή Νάξου». 9. Εργασία κ. οφίας Κρητικού. 10. Βιβλίο «Νάξος - Αρμενίζοντας στο πέλαγος». 11. Βιβλίο του Μ. Αρχοντάκη. 21

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα 5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα Γλώσσα Β Γυμνασίου Απαντήσεις στις ερωτήσεις του Τετραδίου Εργασιών σχ. βιβλίο (σ.σ. 40-47) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΛ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2

ΕΠΑΛ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2 ΕΠΑΛ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2 13 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α2 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Παράγοντες που καθορίζουν την τελική τιμή πώλησης. Όταν αποφασίσετε ότι ήρθε η ώρα να πουλήσετε το αυτοκίνητο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο)

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Αξιοποιούμε το παρακάτω διδακτικό υλικό, για να παρουσιάσουμε διαγραμματικά ένα διδακτικό σενάριο 4-6 διδακτικών ωρών για τη θεματική Τα επαγγέλματα. Φροντίζουμε να προτείνουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Σ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ 1. Στόχοι της έρευνας Η ad-hoc έρευνα για τη µετάβαση από την αγορά εργασίας στη σύνταξη έχει τέσσερις βασικούς στόχους: Να διερευνήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και επαγγέλματα

Μόδα και επαγγέλματα Μόδα και επαγγέλματα Μπάμπης Ιωάννης 1, Πρώιος Κωνσταντίνος 1, Στρακίδης Γιώργος 1, Τσάπο Θοδωρής 1, Τσολακίδης Σωτήρης 1, Χαριτίδου Ελένη 1 1 Λύκειο Αριστοτελείου Κολλεγίου 1 lykeio@aristotelio.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERNET Το Internet είναι ένα πλέγμα από εκατομμύρια διασυνδεδεμένους υπολογιστές που εκτείνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και παρέχει τις υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου.

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. 10 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ > ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. Επιμέλεια ύλης και απαντήσεων: Γ.Φ.Σ ι ώ ρ η ς Φυσικός.- Email: georgesioris@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13

Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13 Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας Ε τάξη Σχολικό έτος: 2012-13 Εκπαιδευτικό πρόγραμμα που επιμελήθηκε η δασκάλα της τάξης Κυριακή Αμαραντίδου Οκτώβριος 2012 1 Με αφορμή τα 100 χρόνια από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft)

Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) Σχέδιο Μαθήματος Νο3 «SimSafety» Σενάριο Παιχνιδιού: «Κλοπή» (Theft) 1. Μάθημα (κατά το οποίο μπορεί να διδαχτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα): Αγγλικά, Πληροφορική, Ευέλικτη ζώνη στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Π Α Ρ Κ Ι Α Σ Τ Η Σ ΛΛΗΝΟΜΑΘΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ι Ρ Α Δ Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Σ 1 ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΤΩΝ Π Α Ρ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται το σύστηµα των Γενικών Εξετάσεων για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια εκπαίδευση το οποίο ίσχυσε την περίοδο 1983-1999 και

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Β2 Χρήση γλώσσας Β2 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Β2 Χρήση γλώσσας Β2 Χρήση γλώσσας 1 Β2 1 Επίπεδο Β2 Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε ένα κείμενο για ένα νέο είδος νομίσματος. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και γι αυτό έχει γράψει επιπλέον

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ. Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ. Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ KΩ Ιούνιος Ιούλιος 2008 ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΤΗΣ Μέλος Επιστημονικής Ομάδας Τουρισμού Σύμβουλος Μarketing MARKET PLAN ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ Το έργο... Η ετήσια τουριστική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

«ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ»

«ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ» Τα παιδιά της Γ Τάξης στα πλαίσια της ενότητας «ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ» πραγματοποίησαν συνέντευξη στον κτηνίατρο Δρ. Αντρέα Πιτζιόλη Αρχικά, τη μαγνητοφώνησαν. Στη συνέχεια εργάστηκαν ομαδικά και μετέτρεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αθήνα 12/09/2011 ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Το Λεόντειο Λύκειο Πατησίων είναι ένα κατ εξοχήν Χριστιανικό Σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει;

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; ΑΠΟΚΡΙΕΣ 2011 Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές στους δρόμους της Πλάκας; Τι ακούω; Ένα νταούλι; Κουδουνάκια; Τύμπανα; φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; Όλο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Δ (προχωρημένο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Έγκλημα στο Διαδίκτυο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Πιο ελαφρά + Πιο έξυπνα

Πιο ελαφρά + Πιο έξυπνα ΤΑ ΝΕΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ Πιο ελαφρά + Πιο έξυπνα Έτσι βαδίζετε καλύτερα. Ο κάδος μη ανακυκλώσιμων απορριμμάτων έρχεται τώρα και με ρόδες. Έξυπνο. Δίκαιο. Οικονομικό. Κάδος μη ανακυκλώσιμων απορριμμάτων και κάδος

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5)

ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ. Από τον κατάλογο που εμφανίζεται επιλέγω: Αποστολή προς Δισκέτα (3,5) ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΕ ΔΙΣΚΕΤΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΟ ΔΙΣΚΕΤΑ Τοποθετώ μια δισκέτα στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή. Τοποθετώ τη δισκέτα που έχει το αρχείο μου στον οδηγό τη δισκέτας του υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος. 2 η υπό-ομάδα (Cosmote):

1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος. 2 η υπό-ομάδα (Cosmote): 1 η υπό-ομάδα (Wind): Ισμαήλ Σερκάν Τσουλουχόπουλος Ιωάννης Φαρμακίδης Πασχάλης Τσακίρη Άννα Αριστινίδης Παύλος 2 η υπό-ομάδα (Cosmote): Αμυγδαλούδης Κωνσταντίνος Νερατζάκης Κωνσταντίνος Μποτούρ Μεμέτ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΤΜΝΑΙΟ ΤΧΨΝΑ ΝΕΟΙ ΔΗΜΟΙΟΓΡΑΥΟΙ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. υγγραφή άρθρου. Τα σκουπίδια έχουνε ζωή, το σκέφτηκες αυτό; Ανακύκλωσε ΤΩΡΑ!

ΓΤΜΝΑΙΟ ΤΧΨΝΑ ΝΕΟΙ ΔΗΜΟΙΟΓΡΑΥΟΙ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. υγγραφή άρθρου. Τα σκουπίδια έχουνε ζωή, το σκέφτηκες αυτό; Ανακύκλωσε ΤΩΡΑ! ΓΤΜΝΑΙΟ ΤΧΨΝΑ ΝΕΟΙ ΔΗΜΟΙΟΓΡΑΥΟΙ ΓΙΑ ΣΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ υγγραφή άρθρου Τα σκουπίδια έχουνε ζωή, το σκέφτηκες αυτό; Ανακύκλωσε ΤΩΡΑ! Ση δημοσιογραφική ομάδα αποτελούν οι: Κτωρή Κωνσταντίνα (14 ετών) Μιχαήλ Φριστιάνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής

Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Τελειώσαμε με τις εισηγήσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα ακολουθεί το κλείσιμο των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αμπέλου και Οίνου, τον κύριο Μπουτάρη. Παρακαλώ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός!

Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων. Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Οι «μύθοι» της κυριαρχίας των σκύλων Συμπεριφορά ο μύθος Ο σκύλος, σας γαβγίζει, για να σας δείξει ποιος είναι ο αρχηγός! Υπάρχουν πολύ κρυμμένοι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν στο υπερβολικό γάβγισμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/bio/koyn.php ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ Αποσπάσματα από συνεντεύξεις του. (Από την επίσημη ιστοσελίδα του «Θεάτρου Τέχνης»)

http://hallofpeople.com/gr/bio/koyn.php ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ Αποσπάσματα από συνεντεύξεις του. (Από την επίσημη ιστοσελίδα του «Θεάτρου Τέχνης») http://hallofpeople.com/gr/bio/koyn.php ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ Αποσπάσματα από συνεντεύξεις του. (Από την επίσημη ιστοσελίδα του «Θεάτρου Τέχνης») Δε κάνουμε θέατρο για το θέατρο. Δε κάνουμε θέατρο για να ζήσουμε.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας με τη χρήση VIDEO. Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας...με τη χρήση VIDEO

Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας με τη χρήση VIDEO. Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας...με τη χρήση VIDEO Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας....με τη χρήση VIDEO E-BOOK 2 Περιεχόμενα Ηλεκτρονικού Οδηγού 03 04 05 06 07 08 09 Editorial Εισαγωγή Χρησιμοποιώντας το βίντεο για εκπαίδευση Τι είδη εκπαιδεύτικων

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα