caran la iglesia una vez más: información de Joaquín Bustamante suministrada al autor por Enrique Carabaza Bravo.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "caran la iglesia una vez más: información de Joaquín Bustamante suministrada al autor por Enrique Carabaza Bravo."

Transcript

1

2

3 Iglesia de Santiago el Mayor. Castaño de Robledo. Huelva. Tras la mutilación de la imagen de Santiago matamoros, una talla barroca de finales del siglo XVIII, se considera para su restauración cambiar la imagen del sarraceno herido por la de un rojo o un ruso, que finalmente aparece representado con traje de campaña de la guerra de 1914, la estrella roja con el símbolo de la hoz y el martillo, portando en su mano izquierda una encendida tea incendiaria. En los años cuarenta decidió retirarse la imagen postrada, mostrándose ahora a Santiago montado a caballo lanzando su sable al espacio vacío. Imagen del ruso almacenada en el coro alto de la Iglesia. Fotografía de Manuel Flores en Colección fotográfica de Mario Rodríguez. En Cañaveral de León, Castaño del Robledo y Corteconcepción. En el cuadro general de laicismo y apostasía, que por entonces presentaban los pueblos de la serranía, poco difieren entre sí estas tres villas. Escasamente contaba cada una de ellas con mil quinientos habitantes: menos aún Cañaveral de León. Los fieles que practicaban una vida cristiana no sobrepasaban ordinariamente el diez por ciento de la población. También menudearon los entierros y matrimonios civiles. En 1932 y en Corteconcepción ya se habían celebrado unos diez matrimonios de esta naturaleza, sin contar los simples concubinatos públicos, fruto de la propaganda del amor libre. Entierros laicos contaban por la misma fecha más de quince. Posteriormente, a medida que avanzaba la campaña laicista republicana, cundieron más aún. Algo menos, pero en creciente progreso, se difundía también esta lacra por Cañaveral y el castaño. Apenas si tienen originalidad los acuerdos que adoptaron aquellas Corporaciones Municipales; todas acusaban un origen común, el espíritu laicista de la Constitución y su aplicación por el marxismo. La iglesia parroquial de Santiago, del Castaño del Robledo, fue asaltada y saqueada el 28 de julio de 1936, perdiéndose cuanto encerraba dentro. Era una parroquia modesta, pero sin que le faltaran algunas obras notables. Asimismo, los nacionales hicieron esfuerzos por restar importancia a la iconografía de la Reconquista medieval española, para no ofender a sus nuevos aliados. En el capítulo 3 de la segunda parte se ha hecho mención de la iglesia católica de la ciudad marroquí de Nador que en los años veinte, según dijeron los hermanos Abdel Krim, mostraba una escultura de san Jaime (o Santiago Apóstol) pasando a cuchillo a los moros. En julio de 1936 un grupo de obreros y mineros de la región quemaron el enorme retablo de una iglesia del pueblo de Castaño de Robledo, en la sierra de Aracena (Andalucía), como protesta contra el alzamiento militar. Cuando las tropas de los nacionales tomaron el pueblo, el obispo de Pamplona, que era originario de allí, ordenó la creación de una estatua dedicada a Santiago Ajusticiador de los Moros, para reemplazar el retablo. Pero en lugar de la clásica obra del santo matando al moro, el obispo ordenó al escultor que sustituyera al moro por la efigie de Lenin portando una antorcha encendida en una mano y protegiéndose con el otro brazo de la espada de Santiago, en la misma pose que la tradicional del moro. Durante la transición a la democracia en la segunda mitad de los años setenta, la figura de Lenin fue sustituida por una efigie del moro, con el consentimiento del cura de la parroquia y de los dignatarios locales, por temor a que los comunistas ata-

4 caran la iglesia una vez más: información de Joaquín Bustamante suministrada al autor por Enrique Carabaza Bravo. Y dicen que lo pusieron aquí para que no se ofendieran las tropas moras que habían liberado a este pueblo, y que el obispo que era de aquí, se dijo que mejor pusieran uno de los rojos que eran ya los enemigos de España y no los regulares de Marruecos, que eran nuestros amigos. Duró, al menos hasta que entramos en las Naciones Unidas o en el Mercado Común, vamos, hasta que se establecieron relaciones con los rusos, otra vez. Y se quedó el santo sin nadie debajo, vacío, sin que pudiese darle con la espada a nadie. Dejaron así la iglesia de Santiago, con este vacío. Lo que creo recordar. Pues vera usted, el Apóstol Santiago, espada en mano, en actitud de matamoros. Efectivamente, nadie tiene debajo. Por lo visto fue famosa la figura de un ruso. El párroco mandó cambiar al sarraceno que habitualmente soporta el castigo de la espada por un soldado ruso. No se si a punto, también, de ser decapitado. Antes un moro, ahora un ruso. Pero lo que yo recuerdo es que no había nadie, No había nada. Bajo las patas del caballo aquello estaba vacío. Y es que parece que quitaron al ruso. El ruso quería ser un rojo. Era un ruso comunista. Era un ruso que en realidad debía de haber sido un rojo. Un rojo español. Un rojo antiespañol, que se decía entonces. Pues debía de haber sido un rojo. Un miliciano. Un minero. En el pueblo decían que habían sido los mineros los que habían quemado la iglesia. Al menos, los que saquearon la iglesia. Un ruso es lo que había en vez de un rojo. Y paso después que quitaron al rojo, que quitaron al ruso. Quedó este vacío debajo de Santiago matamoros, el Apóstol. Que dicen que era de Santiago de Compostela y que desde allí trajeron al ruso. Y así se entiende lo del abrigo largo. La iglesia, que dicen que fueron los mineros los que la quemaron, fue atacada en agosto, o antes, en julio. Pero con calor. Por eso si se hubiera puesto un minero no podía llevar un abrigo largo. Por eso dicen que lo trajeron de Santiago de Compostela, que puede que allí se entienda mejor por la lluvia y el frío. Y como el Apóstol era de allí, de Santiago de Compostela. Lo que no se es cuando dejaron este vacío. Yo volví un verano desde Francia y ya encontré que lo habían quitado. Y me fije en eso y por eso lo recuerdo más, así, de vacío. Parece ser que los mineros habían destrozado por completo las imágenes y enseres de la iglesia de Santiago en Castaño del Robledo, entre otras cosas un valioso órgano del siglo XVIII que estuvieron tocando ruidosamente mientras se hacía, en forma festiva, leña y ceniza de todo aquello. Don Tomas Muñiz, natural de este pueblo de Castaño del

5 Robledo y por entonces Arzobispo en Santiago de Compostela, tuvo la ocurrencia de cambiar la figura del moro debajo del Apóstol Santiago por la de un rojo o un ruso. Y así se hizo. Y la cosa se quedo así hasta muy entrados los años cuarenta o cincuenta, que ya entonces se quito. Durante la guerra civil el culto a Santiago es relanzado en su dimensión patrióticomilitar, acompañada por todas las creencias que habían hecho de él un santo de fama nacional e internacional: su martirio, el poder taumatúrgico de sus reliquias, España como tierra elegida para la predicación, el vindex hostium. En particular, se le invoca como defensa los nuevos sarracenos. La antigua Ofrenda, suspendida en 1931 por el gobierno republicano, es restablecida por decreto ley en 1937 con motivo de la proclamación del Año Santo para la conmemoración festiva del santo. La ceremonia tiene su origen en la decisión de Felipe IV, institucionalizada en la Real Cédula de 1643, de ofrecer al patrono, con ocasión de su fiesta, que se celebra el 25 de julio, un tributo anual de mil escudos de oro como reconocimiento por su protección al reino. A lo largo de los siglos la ofrenda material se transformó en la ceremonia de la invocación y respuesta por parte de las autoridades políticas y religiosas. La Ofrenda del 25 de julio de 1937 la hicieron, en la invocación y en la respuesta, respectivamente, el general Dávila, en representación de Franco, y el cardenal Gomá. El discurso del general, construido con una retórica que recoge antiguas definiciones Hijo del Trueno, Señor de las Batallas, Patrón de los Caballeros, Sembrador de nuestra fe, Mantenedor de nuestro espírituexalta al Apóstol Santiago como guía para el restablecimiento de la antigua unidad de España, quebrada por el laicismo ateo y por la masonería judaizante. La respuesta, más articulada, del cardenal Gomá insiste en el abismo entre la España materialista y positivista y la España espiritual, e ilustra los valores sobre los cuales edificar la Nueva España. Entre ellos confiando en la magnanimidad de Franco- se incluye el de una paz no caracterizada por el revanchismo de los vencedores:...la revolución quiso cambiarnos el alma y el pueblo español se ha opuesto con las armas en la mano, porque esto hubiera sido someternos a la servidumbre definitiva de un pueblo extranjero. La contrarrevolución, en cuyo nombre hacéis la ofrenda, debe aspirar a la restauración del alma nacional, a la revalorización radical de todos los hechos humanos, a su reajuste según las exigencias de nuestra historia. El arzobispo de Santiago, Tomás Muniz Pablos, emitió el 14 de septiembre de 1936 una circular de la que el siempre ponderado Álvarez Bolado comenta: Hay que reconocer que las prescripciones del arzobispo de Santiago eran severas (y, para nuestra sensibilidad, odiosas). Venía a decir, en efecto, el prelado gallego que lo escandaloso no era que un sacerdote sentenciara prácticamente a muerte a un feligrés suyo, sino que le salvara la vida con un certificado generoso. Se han acercado a esta curia eclesiástica varias personas escandalizadas de la facilidad con que algunos párrocos extienden certificados

6 de catolicismo y religión a favor de funcionarios que estuvieron afiliados al comunismo u otras entidades marxistas. Absténganse, pues, los párrocos de dar certificados de buena conducta religiosa a los afiliados a sociedades marxistas por el tiempo que estuvieron afiliados o en concomitancia con tales sociedades que son anticristianas, y aun de los demás, tampoco expidan certificados, si éstos han de surtir efectos ante las autoridades civiles o militares, esperando ellos, los párrocos, que las mismas autoridades civiles o militares se los pidan de palabra o por escrito; y entonces certificarán en conciencia, sin miramiento alguno, sin tender a consideraciones humanas de ninguna clase. En consecuencia, el Poema de Mío Cid presenta a Santiago totalmente popularizado: Vierais allí tanta lanza hundir y alzar / traspasar y romper tantas adargas / quebrantar y desmallar tantas lorigas / salir tintos en sangre tantos pendones blancos, / ya tantos caballos espléndidos trotar sin sus dueños. / Los moros gritan Mahoma!, y los cristianos Santiago! / en muy poco espacio cayeron muertos al menos mil trescientos. En señal de agradecimiento por la ayuda prestada a las tropas cristianas, el rey Ramiro decide ofrendar al mismo [Santiago un] don perpetuo : el denominado Voto de Santiago. Se trata de un privilegio falsificado en el siglo XII, cuya primera mención explícita aparece en la bula Iustitiae ac rationis ordo que el papa Pascual II concede al obispo de Compostela Gelmírez en el año Por eso, sigue narrando el «Voto», establecemos para toda España y lugares que Dios permita liberar de los sarracenos, y en nombre del apóstol Santiago que se dé cada año ya modo de primicia una medida de grano y otra de vino por cada yunta de tierra para sostenimiento de los canónigos que residan y oficien en la iglesia de Santiago. También concedemos y confirmamos que cuando los cristianos de toda España invadan la tierra de los moros, den del botín obtenido la parte que le corresponda a un guerrero montado. En realidad, con el relato fantástico de la batalla de Clavijo se trataba de justificar los fabulosos derechos que se arrogaba la Iglesia apostólica a recaudar un sustancioso tributo nacional. Sin embargo, el establecimiento del Voto no tuvo efectos directos: no se pagó al principio, aunque sí comenzó a hacerse eficaz su cobro con los monarcas castellanos Alfonso XI y Pedro I. A partir del siglo XV, esta renta se fue extendiendo a diversas comarcas del reino castellano hasta alcanzar incluso las tierras de Granada. Por contra, los problemas comienzan, en primer lugar, cuando se plantean las cuestiones de la estancia y patronazgo del apóstol en España, unido a las ambiciones de la Iglesia de Compostela en su ansia expansiva territorial de la renta; y en segundo, por la presencia de un clima ideológico que irá ganando adeptos, y que llevará a la abolición del Voto en las Cortes de Cádiz y definitivamente en Es este entorno ideológico el que explica la manifiesta intervención divina en las incidencias de la vida humana. Cuando Santiago aparece en su caballo blanco en la legendaria batalla de Clavijo, Dios no hace más que manifestarse explícitamente de modo similar a como lo venían haciendo desde la aparición del Islam en favor de las

7 distintas facciones en lucha: bien al lado de los Shi` ies, bien dirimiendo la sucesión del mahdí almohade, Ibn Túmart, bien enviando a Abú Ya qúb un ángel antes de la batalla de Alarcos. El belicoso Santiago Matamoros, que fustiga con su espada los turbantes del infiel, deaparecerá del templo erigido sobre su supuesta tumba. En pleno año xacobeo, el cabildo de la catedral de Santiago de Compostela ha anunciado la inmediata retirada de una escultura del siglo XVIII que muestra la imagen emblemática del apóstol como martillo de musulmanes. Los responsables del templo tomaron la decisión para no herir a otras etnias. El cabildo asegura que el acuerdo estaba tomado desde hace meses, mucho antes de la matanza del 11-M. La escultura, una talla de madera policromada de José Gambino, ocupa una pequeña capilla protegida por una reja y muy visible cuando se accede a la catedral por uno de sus pórticos laterales, el de la plaza de la Azabachería, gremio que encargó la obra en el siglo XVIII. El emblema del Santiago Matamoros dejará su sitio a la versión más cosmopolita del apóstol, el Santiago peregrino, cuya imagen, esculpida en otra talla del mismo Gambino, ocupará a partir de ahora la capilla. Los responsables de la catedral compostelana aseguran estar convencidos de que la mayoría de los visitantes sabe situar en su momento histórico la efigie del Santiago guerrero, pero, aun así, han decidido retirar la talla para no herir sensibilidades. La difusión del mito de Santiago, el hijo del trueno y patrón de las Españas, está muy vinculada a los siglos de la reconquista, cuando se popularizó la leyenda del apóstol supuesto evangelizador de la Península y pretendidamente enterrado en Galicia, adonde su cadáver habría llegado desde Palestina atravesando el Mediterráneo en una lancha de piedra. Una historia fantástica, pero un símbolo eficaz para la lucha contra el invasor musulmán que alcanzaría su apoteosis en el siglo IX, cuando se atribuyó la victoria cristiana en la batalla de Clavijo a la fantasmagórica aparición del apóstol en medio del combate a lomos de un caballo blanco. Ésa es la imagen que recrea la obra de José Gambino. Santiago Zebedeo, anacrónicamente ataviado con el sombrero y la capa de peregrino, blande su espada contra las cabezas de varios musulmanes con turbante tendidas a los pies de su cabalgadura. Una efigie triunfal, muy repetida en la imaginería religiosa y que puede verse en otros lugares de la ciudad de Santiago, incluso a muy pocos metros de la catedral donde aparece esculpida sobre la fachada del Palacio de Raxoi, sede del Ayuntamiento. De la carta enviada al obispado de Huelva: Ilmo. y Rvdmo. Dr. Ignacio Noguer Carmona. La Fundación ICO está organizando la exposición Imágenes de historia, que tendrá lugar en el museo Colecciones ICO, en Madrid, del 31 de mayo al 19 septiembre de 2004, dentro de la Sección Oficial del Festival PHotoEspaña2004. La exposición Imágenes de historia está comisariada por Horacio Fernández, Director Artístico de PhotoESpaña La hipótesis de la que parte Imágenes de historia es formular la historia contemporánea, a partir de imágenes que puedan generar otras historias a través de las distintas lecturas posibles; se trata de leer en un espacio expositivo la historia y/o las historias que las imágenes van presentando. Para mayor información adjunto el texto

8 del comisario donde se presenta el proyecto. Por mi parte, quiero invitarle a participar en este proyecto y le agradecería que accediera al préstamo de la talla policromada del Apóstol Santiago, conocida como El Ruso de autor desconocido, depositada en la Iglesia de Santiago, de Castaño del Robledo, Parroquia de Jabugo, así como al acceso a la documentación de la citada talla. De la presente petición está al corriente D. Manuel Carrasco Terrisa, encargado del Patrimonio del Obispado, así como Doña Remedios Gamiz, de Patrimonio de la Junta de Andalucía. Por supuesto la Fundación ICO se hará cargo de todo los costes derivados del embalaje, transporte y seguros de su obra, en la modalidad de clavo a clavo. Estoy segura que la exposición despertará gran interés y espero que sea su deseo contribuir a incrementar la calidad de la muestra con la presencia de esta talla. Si tuviera cualquier duda al respecto, no dude en ponerse en contacto con Diana Saldaña, Coordinadora de exposiciones, o con Javier Chavarría, coordinador de la exposición. Agradeciendo de antemano su consideración y esperando tener noticias suyas muy pronto, reciba un cordial saludo. Y de su respuesta: En relación con su escrito referente a la exposición Imágenes de Historia dirigido al Sr. Obispo de Huelva, lamento comunicarle, en su nombre, que no podemos atender a su petición. Tras la oficial carta de petición y el escueto rechazo, intentamos otras vías de acercamiento que hicieran posible la muestra de esta pieza singular, el ruso, que tan celosamente se guarda en la parroquia de Santiago el Mayor de Castaño del Robledo, en Huelva. Mediaron en esta cuita el secretariado del Cardenal de Sevilla y el obispado de Ibiza. Se logró una cita personal con el Obispo de Huelva, no sin mediar antes en tensas conversaciones con el secretario canciller del obispado y encargado de patrimonio, D. Manuel Carrasco Terrisa. Este señor interpretaba la solicitud de préstamo de la citada pieza, el ruso, como la obtención de una prueba por parte de no se sabe quién, prueba, repito, que justificaría los desmanes iconoclastas de Huelva y otras provincias, como la reacción lógica de los más débiles contra la institución eclesiástica cruzada para la destrucción de las organizaciones obreras de signo anarquista o comunista. Ante tamaño despropósito nuestra conversación con el obispo se centro en asuntos, si se quiere, más formales. El discurso era, más o menos, el que sigue: Tengo a bien informarle que la idea básica que consideramos al solicitar este préstamo pasa, además de por completar el display expositivo de la misma con las fotografías actuales que de dicha pieza disponemos fotografías de la escultura, datos apócrifos de la misma, testimonios orales, etc.-, por cotejar de alguna manera los distintos datos que de la misma tenemos origen de la pieza, instalación y desinstalación, avatares anecdóticos, etc.- con los que la propia Iglesia pueda darnos. No queríamos exponer estos materiales sin solicitar a la propia Iglesia su opinión respecto a estos, puesto que aunque se trate de un suceso anecdótico, nos parece obligado incluir claramente el punto de vista de quién fue su actor principal. En un momento en el que el significado de las imágenes es tan importante para la propia Iglesia, demostrado con gestos como el retiro de la imagen de Apóstol Santiago en la actitud Matamoros de su actual capilla en la Catedral compostelana, no podíamos incurrir en el error de no solicitarle a esta misma institución su versión de los hechos que en torno a la pieza conocida como el ruso van a enseñarse en esta misma exposición de Imágenes de historia. El obispo, que regresaba de un largo viaje a Roma, nos atendió correctamente y mantuvo una larga conversación telefónica con D. Manuel Carrasco Terrisa. Éste, además de lanzar infundadas sospechas sobre nuestras intenciones, acabó sugiriendo que, en cualquier caso, la decisión del préstamo debía de tomarla la Conferencia Episcopal Española. Ante tal sugerencia, el Obispo repitió la imposibilidad del préstamo. Volvimos a exponer nuestras razones y no conseguimos más que alguna razonable ironía del Obispo sobre estas cuitas por las imágenes y la promesa de profundizar la conversación con el tal D. Manuel Carrasco Terrosa. No hemos obtenido más respuesta, si exceptuamos un comunicado amigo que relaciona al tal D. Manuel Carrasco Terrosa con la floreciente in-

9 dustrial editorial recordemos a Pío Moa, Cesar Vidal, Nicolás Salas, etc.- que pretende denunciar propagandísticamente la barbarie roja, la misma barbarie que con la escultura del ruso se representa. Así, el sistema político de Occidente parece ser una máquina doble, basada en la dialéctica entre dos elementos heterogéneos y, en cierto modo, antitéticos: el nómos y la anomia, el derecho y la violencia pura, la ley y las formas de vida cuya articulación pretende garantizarse mediante el estado de excepción. Mientras estos elementos permanecen separados, su dialéctica puede funcionar, pero cuando tienden a la indeterminación recíproca y a coincidir en un poder único con dos caras, cuando el estado de excepción se hace regla, el sistema político se transforma en un aparato de muerte. Nos preguntamos, por lo tanto: por qué necesita el nómos la anomia de manera tan constitutiva?, por qué debe medirse la política occidental con este vacío interior?, cuál es, pues, la sustancia de lo político cuando queda esencialmente asignado a este vacuum jurídico? Mientras no seamos capaces de responder a estas preguntas, no podremos tampoco responder a esta otra cuyo eco atraviesa la historia entera de la política occidental: qué significa actuar políticamente? Evidentemente un vacío, un hueco, lo que puede ser ocupado por otra cosa u otra persona. Un vacío siempre es potencia. Hacer evidente ese vacío es hacer evidente el momento en que volverá a ser ocupado. El enemigo, el mal, el terror, el otro, la muerte, figuras que una y otra vez han aspirado a cubrir ese hueco. Puede existir, siempre existirá, el temor a saber quién o qué cosa, próximamente, ocuparan ese vacío. Saber vivir, pensar, actuar con ese vacío, a sabiendas de la oquedad, sin consuelo, es tarea ética. La tarea a la que se enfrenta el hombre moderno. Siempre existirá la tentación de colocar ahí al próximo enemigo, al prójimo. No se trata, tampoco, de acertar con este amigo enemigo. Se trata de mantener vacío el hueco y ser capaz de soportarlo: vivir, pensar, actuar.

10 Ζόρζ Ντιντί Ουμπερμάν Όταν οι εικόνες αγγίζουν την πραγματικότητα Όπως δεν υπάρχει φόρμα χωρίς διαμόρφωση, έτσι δεν υπάρχει και εικόνα χωρίς φαντασία. Γιατί λέμε λοιπόν πως οι εικόνες θα μπορούσαν να «αγγίξουν την πραγματικότητα»; Επειδή πλανόμαστε οικτρά θεορώντας την φαντασία μια απλή και καθαρή ιδιότητα αποπραγματοποίησης. Μετά από τον Γκέτε και το Μποντλέρ αντιληφθήκαμε την δομική διάσταση της φαντασίας, τη δυνατότητα που έχει να πραγματοποιεί, την εγγενή της δύναμης να παράγει ρεαλισμό, η οποία τη διαφοροποιεί από την ονειροπόληση και την ελαφρότητα. Είναι αυτό που οδήγησε τον Γκέτε να πει: «Τίποτε δεν μας απομακρύνει από τον κόσμο όπως η τέχνη, τίποτε δεν μας οδηγεί σε αυτόν με μεγαλύτερη βεβαιότητα όσο η τέχνη.» Αυτό είναι που οδήγησε τον Μποντλέρ να πεί πως η φαντασία είναι εκείνη η ικανότητα «που αντιλαμβάνεται αρχικά (...) τις εσωτερικές και μυστικές σχέσεις των πραγμάτων, τις αντιστοιχίες και τις αναλογίες, [ώστε] ένας σοφός χωρίς φαντασία φαίνεται ένας ψεύτικος σοφός ή τουλάχιστον ένας ατελής σοφός3.» Επομένως οι εικόνες αγγίζουν την πραγματικότητα. Τι συμβαίνει όμως σε αυτήν την επαφή; Μήπως η εικόνα σε επαφή με την πραγματικότητα μια φωτογραφία για παράδειγμα μας φανερώνει ή μας αποκαλύπτει μονοδιάστατα την αλήθεια αυτής της πραγματικότητας; Αναμφίβολα όχι. Ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε έγραψε για την ποιητική εικόνα: «Αν φλέγεται, είναι επειδή είναι αληθινή (wenn es aufbrennt ist es echt).» Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν έγραφε από την πλευρά του: «Η αλήθεια [...] δεν εμφανίζεται με την αποκάλυψη, αλλά μάλλον μέσα από μια διαδικασία που θα μπορούσαμε να ορίσουμε αναλογικά ως την καύση του καλύμματος [...], μια πυρκαγιά του έργου, όπου η φόρμα αποκτά το μεγαλύτερο βαθμό φωτός της ( eine Verbrennung des Werkes, in welcher seine Form zum Höhepunkt inhrer Leuchtkraft kommt).» Αργότερα ο Μορίς Μπλανσό θα γράψει στο μυθιστόρημά του La Folie du jour : «Ήθελα να δω κάτι στο φως της ημέρας, ήμουν κορεσμένος από την απόλαυση και την άνεση που μου πρόσφερ ε το ημίφως, επιζητούσα την ημέρα όπως το νερό και τον αέρα. Κι αν το να δω σήμαινε φωτιά, απαιτούσα την πληρότητα της φωτιάς, κι αν το να δω σήμαινε τρέλα, επιθυμούσα τρελά

11 αυτήν την τρέλα.» Μπορούμε λοιπόν να προτείνουμε την εξής υπόθεση, πως η εικόνα καίγεται από την επαφή της με την πραγματικότητα. Φλέγεται και με τη σειρά της καίει κι εμάς. Υπό ποιες έννοιες αναμφίβολα πολλές θα πρέπει να την αντιληφθούμε; Ο Αριστοτέλης είχε αρχίσει την Ποιητική του με τη βασική διαπίστωση πως η μίμησις μπορεί να γίνει αντιληπτή υπό πολλές διαφορετικές έννοιες: θα μπορούσαμε να πούμε πως η Δυτική αισθητική γεννήθηκε στο σύνολό της από αυτές τις διακρίσεις. Όμως η μίμηση, όπως είναι γνωστό, πλέον δεν κάνει προόδους παρά μόνο από κρίση σε κρίση (πράγμα που δε σημαίνει πως έχει εξαφανιστεί, πως έχει λήξει ή πως πλέον δεν μας αφορά). Θα έπρεπε λοιπόν να γνωρίσουμε με ποιες διαφορετικές έννοιες η καύση αποτελεί σήμερα για την εικόνα και τη μίμηση μια παράδοξη «λειτουργία», μια δυσλειτουργία θα λέγαμε καλύτερα, μια ασθένεια χρόνια ή περιοδική, μια αδιαθεσία μέσα στον οπτικό πολιτισμό: κάτι που χρήζει μιας ποιητικής επομένως, που να περιλαμβάνει τη δική της συμπτωματολογία. * Ο Καντ αναρωτήθηκε κάποτε: «Τι είναι ο προσανατολισμός μέσα στη σκέψη ;»Από τότε που ο Καντ έγραψε το έργο του όχι μόνο δεν προσανατολιζόμαστε καλύτερα στη σκέψη, αλλά και η εικόνα έχει διευρύνει τόσο το πεδίο της, που σήμερα αποδεικνύεται δύσκολο να σκεφτούμε χωρίς να χρειάζεται «να προσανατολιστούμε μέσα στην εικόνα.» Ο Ζαν Λικ Νανσί έγραψε πιο πρόσφατα πως η φιλοσοφική σκέψη γνώρισε την πιο αποφασιστική στροφή της από τη στιγμή που «η εικόνα ως ψεύδος» της πλατωνικής παράδοσης άλλαξε ριζικά κατεύθυνση για να προβάλει «την αλήθεια ως εικόνα», σκέψη που ο ίδιος ο Καντ είχε θεωρήσει ως πιθανότητα, υπό τον αρκετά ασαφή όρο όπως συνήθως είναι οι μεγάλες φιλοσοφικές λέξεις «υπερβατικό σχηματισμό». Ζήτημα φλέγων, ζήτημα πολύπλοκο. Επειδή είναι φλέγων, αυτό το ζήτημα θα απαιτούσε, χωρίς να περιμένει απάντηση, μια πορεία προς την κρίση, την διάκριση, αν όχι προς την πράξη. Όμως, επειδή είναι πολύπλοκο, αυτό το ζήτημα μας καθυστερεί συνεχώς στην αναμονή μιας απάντησης. Περιμένοντας, το ζήτημα παραμένει, επιμένει και χειροτερεύει: φλέγεται. Ποτέ, καθώς φαίνεται, η εικόνα και το αρχείο που δημιουργεί από τη στιγμή που πολλαπλασιάζεται, σε όσο μικρό βαθμό και αν συμβαίνει αυτό, το οποίο επιθυμούμε να συλλέξουμε, να καταλάβουμε την πολυπλοκότητά του, δεν επιβλήθηκε με τόση δύναμη στο αισθητικό, τεχνικό, καθημερινό, πολιτικό και ιστορικό στερέωμα μας. Ποτέ η εικόνα δεν έδειξε τόσες αλήθειες τόσο ωμές ποτέ, ωστόσο, δεν μας είπε τόσα ψέματα ζητώντας την ευπιστία μας ποτέ δεν εξαπλώθηκε τόσο και ποτέ δεν υπέστη τόση λογοκρισία και καταστροφή. Ποτέ λοιπόν αυτή η εντύπωση οφείλεται χωρίς αμφιβολία στον ίδιο το χαρακτήρα της σημερινής κατάστασης, στο φλεγόμενο χαρακτήρα της, η εικόνα δεν υπέστη τόσες φθορές, τόσες αντιφατικές διεκδικήσεις και διασταυρούμενες απορρίψεις, τόσες ανήθικες χειραγωγήσεις και τόσους ηθικοπλαστικούς αναθεματισμούς. Πως να κατευθυνθεί κανείς μέσα από αυτά τα σταυροδρόμια, ανάμεσα από τις πιθανές παγίδες; Δεν πρέπει σήμερα περισσότερο από ποτέ να ακούσει αυτούς που πριν από εμάς, και μέσα σε ιστορικές συνθήκες πολύ πιο καυτές, προσπάθησαν να παράγουν μια κριτική γνώση γύρω από τις εικόνες, είτε αυτό έγινε υπό τη μορφή μιας Traumdeuntung (ερμηνεία των ονείρων) όπως ο Φρόιντ, είτε μιας Kulturwissenschaft (πολιτισμική ψυχολογία) όπως ο Άμπι Βάρμπουργκ, είτε με τη διαλεκτική πρακτική του μοντάζ όπως ο Αιζενστάιν ή μιας εύθυμης γνώσης στο ύψος της ίδιας της μη-γνώσης όπως ο Ζόρζ Μπατάιγ στο περιοδικό του Documents, ή ακόμη και υπό τη μορφή μιας «εργασίας αποσπασμάτων» (Passagenwerk) όπως ο Βάλτερ Μπένγιαμιν;

12 Η δυσκολία μας να κατευθυνθούμε δεν προέρχεται μήπως ακριβώς από το γεγονός πως μια και μόνη εικόνα είναι ικανή εξ αρχής να συγκεντρώσει όλα αυτά και πρέπει να γίνει κατανοητή διαδοχικά ως γεγονός και αντικείμενο ονείρου, ως έργο και αντικείμενο αποσπάσματος, μνημείο και αντικείμενο μοντάζ, μη-γνώση και αντικείμενο επιστήμης; * Στο επίκεντρο όλων αυτών των ερωτημάτων βρίσκεται ίσως το εξής: Σε τι είδους γνώση μπορεί να μας οδηγήσει η εικόνα; Τι είδους συμβολή στην ιστορική γνώση μπορεί να επιφέρει αυτή η «γνώση μέσω της εικόνας»; Για να απαντήσουμε ικανοποιητικά θα έπρεπε να ξαναγράψουμε μια Αρχαιολογία της γνώσης των εικόνων και αν είναι δυνατόν να ακολουθείται από μια σύνθεση που θα μπορούσε να τιτλοφορείται Οι εικόνες, οι λέξεις και τα πράγματα. Εν συντομία, να ξαναπιάσουμε και αναδιοργανώσουμε το αχανές ιστορικό και θεωρητικό υλικό. Ίσως αρκεί, για να δώσουμε μια ιδέα από τον αποφασιστικό χαρακτήρα μιας τέτοιας γνώσης δηλαδή το μη εξειδικευμένο και μη κλειστό χαρακτήρα της, χάρις στην ίδια τη φύση της ως σταυροδρόμι, ως «συμβολής δρόμων»,να θυμίσουμε πως το τμήμα Φαντασία της Βιβλιοθήκης Warburg με όλα του τα βιβλία ιστορίας της τέχνης, επιστημονικών εικονογραφήσεων ή φαντασιακής πολιτικής, δεν μπορεί να γίνει κατανοητό, δεν μπορεί καν να χρησιμοποιηθεί χωρίς την διασταυρούμενη, απαραίτητη χρήση δύο άλλων τμημάτων που τιτλοφορούνται Ομιλία και Φαντασία. Ο Βάρμπουργκ σε όλη του τη ζωή προσπάθησε να θεμελιώσει μια επιστημονική σκέψη στην οποία, κατά κύριο λόγο, κανείς δεν θα μπορούσε να ξαναθέσει το αιώνιο ερώτημα που ο Μπεργκσόν θα αποκαλούσε κατεξοχήν «ψεύτικο πρόβλημα» ποιό έρχεται «πρώτο», η εικόνα ή η γλώσσα...ως «εικονολογία ανά διαστήματα», η επιστημονική σκέψη που εγκαινίασε ο Βάρμπουργκ παρουσιαζόταν σαν την εξερεύνηση μορφολογικών, ιστορικών και ανθρωπολογικών προβλημάτων που, όπως έλεγε, θα μπορούσαμε να λύσουμε «αποκαθιστώντας τους δεσμούς συνύπαρξης [ή φυσικής σύμπτυξης] μεταξύ της εικόνας και της λέξης» (die natürliche Zusammengehörigkeit von Word und Bild ). * Δεν μπορούμε να μιλάμε για επαφή ανάμεσα στην εικόνα και την πραγματικότητα χωρίς να μιλάμε για ένα είδος ανάφλεξης. Άρα δεν μπορούμε να μιλάμε για εικόνες χωρίς να μιλάμε για στάχτες. Οι εικόνες αποτελούν μέρος αυτού που οι καημένοι θνητοί ανακαλύπτουν για να καταγράψουν τα ρίγη τους (πόθου ή φόβου) και το σβήσιμο τους. Είναι επομένως παράλογο από ανθρωπολογικής σκοπιάς να αντιπαραβάλουμε τις εικόνες με τις λέξεις, τα βιβλία με εικόνες και τα βιβλία αυτά καθαυτά. Όλα μαζί αποτελούν για τον καθένα έναν θησαυρό ή έναν τάφο της μνήμης τι κι αν ο θησαυρός αυτός είναι μια νιφάδα χιονιού, τι κι αν αυτή η μνήμη χαράχτηκε στην άμμο πριν να την διαλύσει ένα κύμα. Ξέρουμε πολύ καλά πως κάθε μνήμη απειλείται συνεχώς από τη λήθη, κάθε θησαυρός από τη λεηλασία, κάθε τάφος από τη βεβήλωση. Επίσης κάθε φορά που ανοίγουμε ένα βιβλίο ελάχιστη σημασία έχει αν είναι η Γέννεση ή οι Εκατόν είκοσι μέρες στα Σόδομα θα έπρεπε ίσως να αφιερώσουμε λίγα δευτερόλεπτα για να σκεφτούμε τις συνθήκες που κατέστησαν δυνατό το απλό αυτό θαύμα να βρίσκεται το κείμενο εκεί, μπροστά μας, να έχει φτάσει ως εμάς. Υπάρχουν πραγματικά τόσα εμπόδια. Έχουμε κάψει τόσα βιβλία και τόσες βιβλιοθήκες. Κι εξίσου κάθε φορά που κατευθύνουμε το βλέμμα μας σε μια εικόνα θα έπρεπε να συλλογιστούμε τις συνθήκες που εμπόδισαν την καταστροφή της, τον αφανισμό της. Είναι τόσο εύκολο, ήταν ανέκαθεν τόσο συνηθισμένη η καταστροφή εικόνων.

13 Κάθε φορά που προσπαθούμε να δομήσουμε μια ιστορική ερμηνεία ή μια «αρχαιολογία» με την έννοια του Μισέλ Φουκό πρέπει να προσέξουμε να μην ταυτίσουμε το αρχείο που βρίσκεται στην κατοχή μας, όσο εκτεταμένο κι αν είναι, με τα γεγονότα και τις πράξεις ενός κόσμου για τον οποίου δεν μας δίνει παρά μονάχα μερικά ίχνη. Η ουσία του αρχείου είναι οι ελλείψεις του, η διάτρητη φύση του. Συχνά οι ελλείψεις είναι το αποτέλεσμα μελετημένων ή ασυναίσθητων λογοκρισιών, καταστροφών, επιθέσεων, τελετουργικών καύσεων. Το αρχείο συχνά είναι γκρίζο, όχι μόνο από τον χρόνο που έχει περάσει, αλλά και από τις στάχτες όλων αυτών που το περιτριγύριζαν και κάηκαν. Mε το να ανακαλύψουμε τη μνήμη της φωτιάς σε κάθε φύλλο που δεν έχει καεί αναγνωρίζουμε σε κάθε τεκμήριο του πολιτισμού την τεκμηριωμένη βαρβαρότητα που τόσο καλά περιέγραψε ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, του οποίου το πιο αγαπημένο του κείμενο, αυτό που έγραφε όταν αυτοκτόνησε, αναμφίβολα βρέθηκε στην πυρά από κάποιους φασίστες. «Η βαρβαρότητα βρίσκεται κρυμμένη στην ίδια την έννοια του πολιτισμού», έγραφε. Αυτό είναι τόσο αληθινό που ακόμη και το αντίστροφο είναι αληθινό: Δεν θα έπρεπε να αναγνωρίζουμε σε κάθε τεκμήριο βαρβαρότητας ένα τεκμήριο πολιτισμού που δεν μας δείχνει την ιστορία έτσι απλά, αλλά μάλλον μια πιθανότητα για κριτική και διαλεκτική αρχαιολογία; Δεν μπορούμε να κάνουμε μια «απλή» ιστορία της παρτιτούρας του Μπετόβεν που βρέθηκε στο Άουσβιτς δίπλα από μια λίστα με τα ονόματα μουσικών προορισμένων να την εκτελέσουν, πριν να εκτελεστούν οι ίδιοι λίγο αργότερα από τους φιλόμουσους δήμιους τους. * Η προσπάθεια για μια αρχαιολογία του πολιτισμού μετά από τον Βάρμπουργκ και τον Μπένγιαμιν, μετά από το Φρόιντ και μερικούς άλλους αποτελεί μια παράδοξη εμπειρία που εκτείνεται σε αντιφατικές εποχές, εκτείνεται επίσης μεταξύ του ιλίγγου της πληθώρας των έργων και της συμμετρίας του τίποτα. Αν θέλουμε για παράδειγμα να κάνουμε την ιστορία του πορτρέτου στην Αναγέννηση βρισκόμαστε ξαφνικά μπροστά στην πληθώρα των έργων που εκτίθενται στους τοίχους των μουσείων όλου του κόσμου (ξεκινώντας από το «Corridoio Vasariano», την προέκταση της Galeria degli Uffizi όπου βρίσκονται περισσότερα από επτακόσια πορτρέτα). Όμως ο Βάρμπουργκ απέδειξε στο εξαιρετικό άρθρο του το 1902 πως δεν μπορούμε να καταλάβουμε τίποτε από αυτήν την υψηλή τέχνη αν δε λάβουμε υπόψη μας το τίποτα που άφησε πίσω της η μαζική καταστροφή κατά τη διάρκεια της Αντιμεταρρύθμισης, το σύνολο της φλωρεντινής παραγωγής κέρινων ταμάτων(με μορφή προσωπογραφιών) που κάηκαν στη μονή της Santisima Annunziata, των οποίων δεν μπορούμε παρά να έχουμε μια ιδέα από κατά προσέγγιση εικόνες τα πολύχρωμα πήλινα γλυπτά για παράδειγμα ή από μεταγενέστερα αντικείμενα που σώζονται. Βρισκόμαστε λοιπόν συχνά αντιμέτωποι με ένα τεράστιο και ριζωματικό αρχείο ετερογενών εικόνων που παραμένει δύσκολο να ελεγχθεί, να οργανωθεί και να γίνει κατανοητό, ακριβώς επειδή ο λαβύρινθός του αποτελείται από διαστήματα και κενά, όσο και από πράγματα ορατά. Όταν προσπαθούμε να δομήσουμε μια αρχαιολογία, παίρνουμε πάντα το ρίσκο να βάλουμε το ένα δίπλα στο άλλο τμήματα από πράγματα που σώζονται, σίγουρα ετερογενή και αναχρονιστικά, καθώς έρχονται από ξεχωριστά μέρη και χρόνους ασύνδετους εξαιτίας των κενών. Το ρίσκο αυτό ονομάζεται φαντασία και μοντάζ. Θυμόμαστε πως στην τελευταία σελίδα του Μνημονικού Άτλαντα συνυπήρχαν μεταξύ άλλων ένα αριστούργημα της αναγεννησιακής ζωγραφικής (Η λειτουργία της Μπολσένα, τοιχογραφία του Ραφαήλ στο Βατικανό), φωτογραφίες από τη συνθήκη που σύναψε ο Μουσολίνι με τον Πάπα Πιο ΙΑ τον Ιούλιο του 1929, καθώς και αντισημιτικές ξυλογραφίες

14 (Βεβηλώσεις της όστιας) από την εποχή των μεγάλων ευρωπαϊκών πογκρόμ στα τέλη του δέκατου πέμπτου αιώνα. Η περίπτωση αυτής της συνύπαρξης εικόνων είναι τόσο συμβολική όσο και προκλητική: Ένα απλό μοντάζ εκ πρώτης όψεως τυχαίο, αναπόφευκτα ευφάνταστο, σχεδόν σουρεαλιστικό κατά τον ριζοσπαστικό, σύγχρονο τρόπο του περιοδικού Documents που διηύθυνε ο Ζόρζ Μπατάιγ θα μπορούσε να προκαλέσει τη συμβολική ανάμνηση των δεσμών μεταξύ ενός πολιτικο-θρησκευτικού γεγονότος της σύγχρονης εποχής (η συνθήκη) και ενός μακρόχρονου θεολογικο-πολιτικού δόγματος (η θεία ευχαριστία). Όμως εισέρχεται και ένα τεκμήριο του πολιτισμού (ο Ραφαήλ να εικονογραφεί στο Βατικανό το εν λόγω δόγμα) και ένα τεκμήριο της βαρβαρότητας (η σχέση συνενοχής του Βατικανού με μια φασιστική δικτατορία). Με αυτή του τη σύνθεση το μοντάζ του Βάρμπουργκ προκαλεί την τρομερή αναλαμπή μιας ιστορικής και πολιτισμικής ερμηνείας κατ ουσία προϊόν φαντασίας του ευρωπαϊκού αντισημιτισμού στο σύνολό του, κάνοντας ανασκόπηση και πρόβλεψη: Μας θυμίζει, σχετικά με το παρελθόν, πως το θαύμα της Μπολσένα οδήγησε στην σχεδιασμένη, συστηματική δίωξη των Εβραιών κατά το δέκατο τέταρτο και το δέκατο πέμπτο αιώνα. Όσον αφορά το μέλλον, μας αποκαλύπτει πάνω από δεκαπέντε χρόνια πριν την ανακάλυψη των ναζιστικών στρατοπέδων από τον «πολιτισμένο κόσμο», το τρομακτικό ακριβές περιεχόμενο της ενοποιητικής συνθήκης ενός φασιστικού δικτάτορα με τον άκακο «ποιμένα» των καθολικών. * Πως καθοδηγούμαστε λοιπόν μέσα στην ιστορική σκέψη; Ο Βάρμπουργκ δε διστάζει να θέσει σε λειτουργία έναν παράδοξο «κανόνα για την καθοδήγηση του πνεύματος» που ο Βάλτερ Μπένγιαμιν εξέφρασε λίγο αργότερα με δυο εξαίρετους τρόπους: όχι μόνο «η ιστορία της τέχνης είναι η ιστορία των προφητειών», ιδιαίτερα των πολιτικών, αλλά επίσης επαφίεται στον ιστορικό γενικά να προσεγγίσει το αντικείμενό του την ιστορία ως ανάδυση πραγμάτων, προσώπων και κοινωνιών «χτενίζοντας από την αντίθετη κατεύθυνση» ή «κόντρα στο καλοχτενισμένο και γυαλιστερό κεφάλι» της ιστορίας-αφήγησης, της επιστήμης αυτής που εδώ και καιρό έχει αλλοτριωθεί από τις ίδιες τις λογοτεχνικές και μνημονικές νόρμες της. Το μοντάζ θα αποτελέσει μια από τις κυρίαρχες απαντήσεις σ αυτό το πρόβλημα της κατασκευής της ιστορικότητας. Ακριβώς επειδή δεν έχει έναν απλό προσανατολισμό, το μοντάζ αποφεύγει τις τελεολογίες, μας φανερώνει όσα σώζονται, τους αναχρονισμούς, το σμίξιμο αντιφατικών εποχών που επηρεάζουν κάθε αντικείμενο, κάθε γεγονός, κάθε πρόσωπο και κάθε κίνηση. Επομένως ο ιστορικός αρνείται να διηγηθεί «μια ιστορία», όμως με αυτό καταφέρνει να δείξει πως η ιστορία προχωράει με όλες τις πολυπλοκότητες του χρόνου, όλα τα στρώματα της αρχαιολογίας και όλα τα στίγματα του πεπρωμένου. Το μοντάζ αποτέλεσε, όπως είναι γνωστό, τη λογοτεχνική μέθοδο καθώς και την επιστημονική υπόθεση που έκανε ο Μπένγιαμιν στο βιβλίο του Passagenwerk. Η αναλογία μεταξύ της επιλογής αυτού του είδους γραφής και τις σελίδες του Μνημονικού Άτλαντα αποδεικνύει μια κοινή προσοχή που δόθηκε στη μνήμη όχι στη συλλογή αναμνήσεων στην οποία προσκολλάται ο χρονικογράφος, αλλά στην υποσυνείδητη μνήμη που είναι λιγότερο ανοιχτή στην αφήγηση από ό,τι στην ερμηνεία των ενδείξεων της το βάθος και τον αποφασιστικό χαρακτήρα της οποίας μόνο το μοντάζ μπόρεσε να υποδείξει. Επίσης η διαλεκτική των εικόνων του Βάρμπουργκ με την ιλιγγιώδη ενσάρκωσή της, δηλαδή αυτός ο Άτλας με τις χιλιάδες φωτογραφίες που θα αποτελούσε για τον ιστορικό τέχνης ό,τι και το σχέδιο του Le Livre για τον ποιητή Μαλαρμέ, μια τέτοια διαλεκτική βρίσκεται κατά μεγάλο μέρος μέσα

15 στην έννοια της διαλεκτικής εικόνας που ο Μπένγιαμιν έθεσε στο κέντρο της δικής του άποψης για την ιστορικότητα. Όλα αυτά βέβαια δεν σημαίνουν πως θα αρκούσε να ξεφυλλίσει κανείς ένα άλμπουμ με φωτογραφίες «εποχής» για να καταλάβει την ιστορία που συμπτωματικά αφηγούνται. Οι έννοιες μνήμη, μοντάζ και διαλεκτική βρίσκονται εκεί για να μας υποδείξουν πως οι εικόνες δεν είναι άμεσες ούτε εύκολες να τις καταλάβουμε. Κι ακριβώς επειδή οι εικόνες δεν βρίσκονται «στο παρόν» είναι ικανές να μας αποκαλύψουν τις πολύπλοκες χρονικές σχέσεις που δεσμεύουν τη μνήμη με την ιστορία. Ο Ζιλ Ντελέζ θα το εκφράσει αργότερα με το δικό του τρόπο: «Μου φαίνεται πως είναι ξεκάθαρο ότι η εικόνα δεν βρίσκεται στο παρόν.[...] Η ίδια η εικόνα είναι ένα σύνολο χρονικών σχέσεων από τις οποίες το παρόν μπορεί μόνο να απορρέει, είτε σαν κοινός παρονομαστής είτε σαν ελάχιστος κοινός διαιρέτης. Οι χρονικές σχέσεις δεν είναι ποτέ ορατές με μια απλή ματιά, αντίθετα γίνονται ορατές στην εικόνα από τη στιγμή που αυτή είναι δημιουργική. Αυτή κάνει πιο ευαίσθητες και ευδιάκριτες τις χρονικές σχέσεις που δεν περιορίζονται στο παρόν.» Να λοιπόν γιατί αυτό το ζήτημα, παρόλο που είναι φλέγων, απαιτεί μεγάλη υπομονή αναμφίβολα επίπονη για να κοιταχτούν και να εξεταστούν οι εικόνες μέσα στο δικό μας παρόν, για να γίνουν κατανοητές η ιστορία και η μνήμη που εξετάζονται σε αυτές τις εικόνες. * Ένα παράδειγμα: Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν μέσα στο ήδη σκοτεινό παρόν του το Το έργο Krieg und Krieger, υπό τη διεύθυνση του Έρνστ Γιούνγκερ μόλις έχει εκδοθεί. Αναφέρεται στον Μεγάλο Πόλεμο, όπως έχει συνηθίζεται να λέγεται. Ο Μπένγιαμιν παρατηρεί αμέσως πως η φασιστική σύνθεση της συλλογής συνοδεύεται από μια επαναλαμβανόμενη αισθητική, μια «μια χωρίς όρια παράθεση» λέει «των απόψεων της τέχνης για την τέχνη στο επίπεδο του πολέμου». Κι ωστόσο ή ίσως ακριβώς για αυτό δεν θα εγκαταλείψει την τέχνη και την εικόνα στα χέρια των πολιτικών του αντιπάλων. Ο Γιούνγκερ και οι ακόλουθοί του εξάλλου «δείχνουν αξιοσημείωτη αδιαφορία» για την για την κατεξοχήν εκφοβιστική εικόνα που το 1930 εξακολουθούσε να στοιχειώνει τη σκέψη όλων, τόσο στη Γερμανία όσο και στη Γαλλία: τις αντιασφυξιογόνες μάσκες, δηλαδή την εικόνα των χημικών επιθέσεων με τις οποίες καταλύθηκε βίαια «η διάκριση μεταξύ αμάχων και μαχίμων» και μαζί με αυτήν «η βάση του διεθνούς δικαίου». Αυτός ο πόλεμος, είπε λοιπόν ο Μπένγιαμιν, υπήρξε ταυτόχρονα χημικός(λόγω των μέσων), ιμπεριαλιστικός(λόγω των στόχων), ακόμη και αθλητικός (λόγω της «λογικής του ρεκόρ καταστροφών» που «έφτασε στα όρια του παραλόγου»). Εξαιτίας αυτού του μοντάζ διαφορετικών πραγματικοτήτων ο Μπένγιαμιν έχει τη δυνατότητα να κάνει μια νέα φιλοσοφική και ιστορική ανάγνωση του πολέμου, ξεκινώντας από «την ξεκάθαρη ανισώτητα των γιγαντιαίων τεχνικών μέσων και της ελάχιστης δουλειάς που έγινε στον τομέα του ηθικού διαφωτισμού που αποτελούσε τον στόχο.» Θα ήταν ανακρίβεια να πούμε πως από τότε δεν έχει αλλάξει η κατάσταση. Ωστόσο η σημερινή μας κατάσταση μοιάζει τόσο πολύ και στα ρεκόρ που πρέπει να καταλάβουμε το εξής: Ο Μπένγιαμιν από τη στιγμή που εξέφρασε την έννοια της «διαλεκτικής εικόνας» απελευθέρωσε ευφάνταστα προσωρινές αρμονίες, υποσυνείδητες δομές και μεγάλη διάρκεια με το ελάχιστο πολιτισμικό φαινόμενο που αποτελούσε η έκδοση εκείνου του βιβλίου το Χτενίζοντας τον Γιούνγκερ από την αντίθετη κατεύθυνση έκανε φανερή μια πτυχή του ιμπεριαλιστικού πολέμου του που μας φωτίζει και κάποιες πτυχές των σημερινών ιμπεριαλιστικών πολέμων. *

16 «Μυστικό σημάδι. Μεταφέρουμε τα λόγια του Σούλερ που κυκλοφορούν από στόμα σε στόμα, σύμφωνα με τα οποία κάθε γνώση πρέπει να περιέχει ένα σπέρμα μη-νοήματος, οπως και τα ψηφιδωτά και τα διακοσμητικά διαζώματα της αρχαιότητας παρουσίαζαν πάντα μια ελαφριά ανομοιομορφία στο σχέδιό τους. Με άλλα λόγια το σημαντικό δεν είναι η πρόδος από γνώση σε γνώση, αλλά η ρωγμή στο εσωτερικό κάθε μιας από αυτές. Αδιόρατο σημάδι αυθεντικότητας που την κάνει να ξεχωρίζει από κάθε εμπόρευμα με σειρά παραγωγής.» Θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ένδειξη αυτό το «μυστικό σημάδι». Μήπως η ένδειξη δεν είναι η ρωγμή μέσα στα σημεία, ένα σπέρμα μη-νοήματος και μη-γνώσης από όπου μια γνώση μπορεί να βγάλει την πιο αποφασιστική της στιγμή; * Λίγο αργότερα ο Πόλ Βαλερί έγραψε στη συλλογή του με τις Άσχημες σκέψεις: «Όπως το χέρι δεν μπορεί να αφήσει το καυτό αντικείμενο που του καίει το δέρμα κι αυτό κολλάει πάνω του, έτσι και η εικόνα, η ιδέα που μας τρελένει στον πόνο δεν μπορει να φύγει από την καρδιά και όλες οι προσπάθειες και οι λοξοδρομίσεις του νου για να τις αποφύγει τον προσεγγίζουν περισσότερο σε αυτές.» Ο Μαν Ρέι, που φωτογράφισε τόσο καλά τη σκόνη και τη στάχτη, μιλάει από την πλευρά του για την ανάγκη να αναγνωρίσουμε μέσα στην εικόνα «αυτό που κατά τραγικό τρόπο επέζησε από την εμπειρία, θυμίζοντας λίγο πολύ καθαρά το γεγονός, όπως οι ανέπαφες στάχτες ενός αντικειμένου που κάηκε από τις φλόγες.» Όμως προσθέτει «η αναγνώριση αυτού του τόσο δυσδιάκριτου και εύθραυστου αντικειμένου και η απλή ταυτοποίηση που κάνει ο θεατής με μια παρόμοια προσωπική εμπειρία αποκλείει κάθε δυνατότητα ταξινόμησης [...] ή συσχέτισης σε ένα σύστημα.» * Μια από τις σημαντικότερες ικανότητες της εικόνας είναι πως προκαλεί ταυτόχρονα σύμπτωμα (διακοπή μέσα στη γνώση) και γνώση (διακοπή μέσα στο χάος). Μας εκπλήσσει το γεγονός πως ο Βάλτερ Μπένγιαμιν απαίτησε από τον καλιτέχνη το ίδιο ακριβώς που απαίτησε και από εαυτό του ως ιστορικό: «Τέχνη είναι να χτενίζεις την πραγματικότητα από την αντίθετη κατεύθυνση». Ο Βάρμπουργκ από την πλευρά του θα έλεγε πως καλιτέχνης είναι αυτός που μας κάνει να καταλάβουμε αμοιβαία τα astra και monstra, την ουράνια τάξη (την Αφροδίτη θεά) και την μύχια τάξη (την Αφροδίτη ανοιχτή), την τάξη της ομορφιάς και την επίγεια του τρόμου. Αυτό ειναι τόσο παλιό όσο και η Ιλιάδα ίσως πιο παλιό και από την ίδια τη μίμηση και έγινε πολύ επίκαιρο μετά από τα Δεινά του πολέμου του Γκόγια. Ο καλιτέχνης και ο ιστορικός λοιπόν έχουν την κοινή ευθύνη να κάνουν ορατή την τραγωδία μέσα στον πολιτισμό (για να μην την αποκόψει από την ιστορία), αλλά και τον πολιτισμό μέσα στην ιστορία (για να μην τον αποκόψει από τη μνήμη). Αυτό προϋποθέτει μια θεώρηση της «τέχνης» υπό την πρωταρχική της λειτουργία: επίγουσα, φλέγουσα όσο και υπομονετική. Αυτό προϋποθέτει για τον ιστορικό να κοιτάξει καταρχήν στις εικόνες το σημείο όπου υποφέρουν, εκεί όπου εκφράζονται τα συμπτώματα (αυτό που ουσιαστικά έψαχνε και ο Άμπι Βάρμπουργκ) και όχι ποιός ευθύνεται (που έψαχναν να βρούν οι ιστορικοί οι οποίοι, όπως ο Μορέλι, ταύτισαν το επάγγελμά τους με τις αστυνομικές πρακτικές ). Αυτό προϋποθέτει πως «σε κάθε εποχή πρέπει να ψάχνουμε να ξεριζώσουμε την παράδοση από τον κομφορμισμό ο οποίος απειλεί να την υποτάξει» και αυτό το ξερίζωμα να αποτελέσει κατά κάποιον

17 τρόπο προειδοποίηση για πυρκαγιές που πρόκειται να έρθουν. * Το να ξέρουμε πως να κοιτάξουμε μια εικόνα θα ήταν κατά κάποιον τρόπο να μπορούμε να ξεχωρίσουμε που φλέγεται, το σημείο όπου η πιθανή ομορφιά της διατηρεί ένα κρυφό σημάδι, μια κρίση που δεν έχει ξεπεραστεί, ένα σύμπτωμα. Το σημείο όπου οι στάχτες δεν έχουν κρυώσει. Όμως πρέπει να θυμίσουμε πως για τον Μπένγιαμιν η εποχή της εικόνας στη δεκαετία του τριάντα είναι πάνω από όλα αυτή της φωτογραφίας: όχι της φωτογραφίας που χαριστικά προσχώρησε στο πεδίο των καλών τεχνών («η φωτογραφία ως τέχνη»), αλλά η φωτογραφία που ουσιστικά τροποποίησε αυτό το πεδίο («η τέχνη ως φωτογραφία»). Από την άλλη πλευρά, ο Μπένγιαμιν τη στιγμή ακριβώς που εξέφρασε αυτή του τη θέση εκφράστηκε με τα πιο σκληρά λόγια για την «καλλιτεχνική φωτογραφία», το «καλλιτεχνικό στοιχείο» όπως λεμε σήμερα που έχει γίνει το «φετίχ του οποίου τα χαρακτηριστικά δεν οφείλουν την ύπαρξή τους παρά μονάχα στα παιχνίδια του φωτός της μόδας.» Αντίθετα με την καλιτεχνική φωτογραφία και το σύνθημά της «Ο κόσμος είναι όμορφος», η φωτογραφική τέχνη μοχθεί για να σπάσει τα όρια ανάμεσα σε κάθε αναπαράσταση, όταν γίνει κατανοητή, ακόμη κι αν αυτή η αναπαράσταση είναι ρεαλιστική, πράγμα που για να εκφράσει ο Μπένγιαμιν δανείζεται τα λόγια του Μπέρτολ Μπρέχτ: «Λιγότερο από ποτέ το απλό γεγονός της μετάδοσης της πραγματικότητας δε λέει κάτι γύρω από αυτήν την πραγματικότητα. Μια φωτογραφία των εργοστασίων Krupp ή της AEG δεν αποκαλύπτει σχεδόν τίποτε για αυτά.» Σε αυτό, το έργο του Ατζέ που πρέπει να ειδωθεί στο σύνολό του, δηλαδή το διπολικό του σύστημα, απλής καταγραφής από τη μια και πρωτο-σουρεαλιστικής από την άλλη θα απαντήσει με μια νέα ικανότητα να «ντεμακιγιάρει την πραγματικότητα». Η εποχή της εικόνας για την οποία κάνει λόγο εδώ ο Μπένγιαμιν ειναι αυτή όπου «η φωτογραφία δεν έχει σκοπό να αρέσει και να υποβάλει, αλλά να προσφέρει μια εμπειρία και ένα μάθημα.» * Έτσι λοιπόν αυτό που θαυμάζει ο Μπένγιαμιν στο φωτογραφικό έργο του Ατζέ δεν είναι άλλο παρά η φαινομενολογική του ικανότητα «να προσφέρει μια εμπειρία και ένα μάθημα» καθώς «ντεμακιγιάρει την πραγματικότητα»: βασικό σημάδι «αυθεντικότητας», χάρις σε μια «εξαιρετική δυνατότητα να εισέρχεται στα πράγματα». Όμως τι σημαίνει αυτό, να εισέρχεται στα πράγματα; Να είναι παρούσα,αναμφίβολα. Να κοιτάζει, ξέροντας πως θα την παρατηρήσουν, να εμπλέκεται, να ενέχεται. Κι ακόμη: να μένει, να παραμένει, να κατοικεί για κάποιο διάστημα στο βλεμμα εκείνο, σε αυτή τη συνενοχή. Να βγαίνει από αυτή τη διάρκεια μια εμπειρία. Κι έπειτα να κάνει από αυτή την εμπειρία μια μορφή, να ξεδιπλώνει ένα οπτικό έργο. Ο Μπένγιαμιν προτείνει στο τέλος του άρθρου του να ένα πολύ απλό και ακριβές θεωρητικό εργαλείο για να διαχωριστεί αυτός ο τρόπος «να προσφέρει μια εμπειρία και ένα μάθημα» από το απλό «ρεπορτάζ» που δεν είναι στην πραγματικότητα παρά μια περαστική επίσκεψη, που αγγίζει την πραγματικότητα, όσο εντυπωσιακό κι αν είναι αυτό το άγγιγμα: «Τις προσταγές που κρύβει η αυθεντικότητα της φωτογραφίας δε θα καταφέρουμε πάντα να τις ξεκαθαρίσουμε με την πρακτική του ρεπορτάζ του οποίου τα οπτικά κλισέ μπορούν μόνο να προκαλέσουν το συνειρμό λεκτικών κλισέ σε αυτόν που τα κοιτάζει.» Ο Μπένγιαμιν αυτό το ονομάζει αναλφαβιτισμό της εικόνας: Αν αυτό που βλέπετε δεν σας προκαλεί παρά λεκτικά κλισέ, επομένως βρίσκεστε μπροστά σε ένα οπτικό κλισέ και όχι σε μια οπτική εμπειρία. Αν αντίθετα

18 βρίσκεστε μπροστά σε μια τέτοια εμπειρία, η αναγνωσιμότητα των εικόνων δεν είναι δεδομένη εξ αρχής γιατί αυτή είναι απαλλαγμένη από κλισέ. Αυτή θα προκαλέσει σασπένς, την προσωρινή αφωνία μπροστά σε ένα οπτικό αντικείμενο που μας φέρνει σε αμηχανία, ανίκανους να του προσδόσουμε ένα νόημα, ακόμη και να το περιγράψουμε. Θα επιβάλει την κατασκευή, μετά από αυτή τη σιωπή, ενός λεξιλογίου που να μπορεί να κρίνει τα ίδια του τα κλισέ. Μια εικόνα που έχει κοιταχτεί με προσοχή θα γίνει λοιπόν μια εικόνα που θα έχει βρεί το συνομολιτή της, που θα έχει ανανεώσει το λεξιλόγιό μας και επομένως τη σκέψη μας. * Επειδή η εικόνα δεν είναι μια απλή τομή στον κόσμο των οπτικών φαινομένων. Είναι ένα αποτύπωμα, ένα ίχνος, ένα οπτικό σημάδι της εποχής που θέλησε να αγγίξει, αλλά και άλλων εποχών μοιραία αναχρονιστικών και ετερογενών τις οποίες δεν μπορεί, ως τέχνη της μνήμης, να ενώσει. Είναι αναμεμειγμένη στάχτη από διάφορες φωτιές που παραμένει ακόμη ζεστή. Ως προς αυτά λοιπόν η εικόνα καίγεται. Καίγεται από την πραγματικότητα που κάποτε προσέγγισε (όπως λέμε στο παιχνίδι με τον κρυμμένο θησαυρό, «καυτό» αντί για «σχεδόν αγγίζεις το κρυμμένο αντικείμενο»). Καίγεται από την επιθυμία που την ζωντανεύει, από τη σκοπιμότητα που της δίνει δομή κι ακόμη από την ίδια της την επιτακτική έκφραση (όπως λέμε «καίγομαι για σένα» ή «καίγομαι από ανυπομονησία»). Καίγεται από την καταστροφή, από την πυρκαγιά που ξέφυγε και δεν κατάφερε να την κάνει σκόνη, για την οποία επομένως μπορεί σήμερα να μας προσφέρει αρχείο και τη δυνατότητα φαντασίας. Καίγεται από το φως, δηλαδή από την οπτική δυνατότητα που ανοίγεται με την ίδια της την καύση: ανεκτίμητη αλήθεια αλλά και προσωρινή, διότι είναι καταδικασμένη να σβήσει (όπως το κερί που μας φωτίζει αλλά με την ίδια του τη φλόγα καταστρέφεται. Καίγεται από την άκαιρη της κίνηση, καθώς είναι ανίκανη να σταματήσει στο δρόμο (συντομεύοντας τη διαδρομή, «καίγοντας» το σχέδιο με τους ενδιάμεσους σταθμούς), καθώς είναι ικανή να λοξοδρομεί, να φεύγει ξαφνικά για αλλού. Καίγεται από το θάρρος της, όταν καθιστά αδύνατη κάθε υποχώρηση και κάθε οπισθοδρόμηση ( «καίγοντας τις γέφυρες» ή «καίγοντας τα καράβια» όπως λέμε). Καίγεται από τον πόνο που την προκάλεσε και που προκαλεί σε όποιον της αφιερώσει λίγο χρόνο. Τέλος, η εικόνα καίγεται από τη μνήμη, δηλαδή συνεχίζει να καίγεται όταν πλέον δεν έχει απομείνει παρά στάχτη: ένας τρόπος έκφρασης της ικανότητας της να επιβιώνει μολαταύτα. Όμως για να τη γνωρίσουμε, για να τη νιώσουμε, πρέπει να τολμήσουμε, πρέπει να πλησιάσουμε το πρόσωπο στη στάχτη. Και να φυσήξουμε ελαφρά για να ξαναρχίσει η θράκα να μεταδίδει τη ζέστη της, το φως της, τον κίνδυνό της. Σαν να έβγαινε μια φωνή από την γκρίζα εικόνα: «Δεν με βλέπεις που καίγομαι;» F. W. Goethe, Maximes et réflexions, μτφ. G. Bianquis, Παρίσι, Gallimard, 1943, σ. 67. R. M. Rilke, «Vois» (1915) [προσχέδιο], μτφ. M. Petit, Œuvres poétiques et théâtrales, εκδ. G. Stieg, Παρίσι, Gallimard, 1997, σ W. Benjamin, Origine du drame baroque allemand (1928), μτφ. S. Muller και A. Hirt, Παρίσι, Flammarion, 1985, σ. 28. M. Blanchot, La Folie du jour, Μονπελιέ, Fata Morgana, 1973, σ. 21. Αριστοτέλης, La Poétique, 1, 1447a, μτφ. J. Hardy, Παρίσι, Les Belles Lettres, 1932, σ. 29. Πρβλ. G. Didi-Huberman, «Imitation, représentation, fonction. Remarques sur un mythe épistémologique» (1992), L Image. Fonctions et usages des images dans l Occident médiéval, διευθ. J. Baschet και J.-C. Schmitt, Παρίσι, Le Léopard d Or, 1996, σ E. Kant, Qu est-ce que s orienter dans la pensée (1786), μτφ. A. Philonenko, Παρίσι, Vrin,

19 1959. ό.π., Critique de la raison pure ( ), μτφ. A. Tremesaygues και B. Pacaud, Παρίσι, PUF, 1944 (εκ. 1971), σ , σχόλια του J.-L. Nancy, Au fond des images, Παρίσι, Galilée, 2003, σ Πιο συγκεκριμένα οι βασικοί τομείς της Kulturwissenschaftliche Bibliothek Warburg ρυθμιζόταν με το χωρισμό σε Bild-Wort-Handlung και στον οποίο τίθετο το αιώνιο ζήτημα της Orientierung. Πρβλ. S. Settis, «Warburg continuatus. Description d une bibliothèque» (1985), μτφ. H. Monsacré, Le Pouvoir des bibliothèques. La mémoire des livres en Occident, διευθ. M. Baratin και C. Jacob, Παρίσι, Albin Michel, 1996, σ A. Warburg, «L art du portrait et la bourgeoisie florentine. Domenico Ghirlandaio à Santa Trinita. Les portraits de Laurent de Médicis et de son entourage» (1902), μτφ. S. Muller, Essais florentins, Παρίσι, Klincksieck, 1990, σ. 106 (τροποποιημένη μετάφραση). Πρβλ. L. X. Polastron, Livres en feu. Histoire de la destruction sans fin des bibliothèques, Παρίσι, Denoël, Πρβλ. D. Freedberg, Iconoclasts and their Motives, Maarsen, Schwartz, S. Michalski (διευθ), Les Iconoclasmes. L art et les révolution : actes, du 27e congrès international d histoire de l art, IV, Strasbourg, Société alsacienne pour le Développement de l histoire de l art, B. Scribner (διευθ.), Bilder und Bildersturm im Spätmittelalter und in der frühen Neuzeit, Wiesbaden, Harrassowitz, A. Besançon, L Image interdite. Une hisoire intellectuelle de l iconoclasme, Παρίσι, Fayard, D. Gamboni, Un Iconoclasme moderne : théorie et pratiques contemporaines du vandalisme, Ζυριχη-Λωζάνη, Institut suisse pour l étude de l art-éditions d en-bas, 1983.ό.π., The Destruction of Art. Iconoclasm and Vandalism Since the French Revolution, Λονδίνο, Reaktion Books, B. Latour et P. Weibel (διευθ.), Iconoclash. Beyond the Image Wars in Science, Religion, and Art, Karlsruhe-Cambridge, ZKM- MIT Press, W. Benjamin, Paris, capitale du XIXe siècle. Le livre des passages ( ), μτφ. J. Lacoste, Παρίσι, Le Cerf, 1989, σ Πρβλ. D. Mickenberg, C. Granof και P. Hayes (διευθ.), The Last Expression. Art and Auschwitz, Evanston, Northwestern University Press, 2003, σ A. Warburg, «L art du portrait et la bourgeoisie florentine»,σσ Πρβλ. G. Didi- Huberman, «Ressemblance mythifiée et ressemblance oubliée chez Vasari : la légende du portrait sur le vif», Mélanges de l École française de Rome Italie et Méditerranée, CVI, , σσ A. Warburg, Gesammelte Schriften, II-1. Der Bilderatlas Mnemosyne, εκδ. M. Warnke και C. Brink, Βερολίνο, Akademie Verlag, 2000, σσ Πρβλ. ιδιαίτερα A. Lazzarini, Il miracolo di Bolsena. Testimonianze e documenti nei secoli XIII et XIV, Ρώμη, P. Francastel, «Un mystère parisien illustré par Uccello : le miracle de l hostie à Urbin» (1952), Œuvres, II. La réalité figurative. Éléments structurels de sociologie de l art, Παρίσι, Denoël-Gonthier, 1965, σσ L. Poliakov, Histoire de l antisémitisme, I. Du Christ aux juifs de cour, Παρίσι, Calmann-Lévy, 1955, σσ Πρβλ. C. Schoell-Glass, Aby Warburg und der Antisemitismus. Kulturwissenschaft als Geistespolitik, Φρανκφούρτη, Fischer, 1998, σσ W. Benjamin, «Paralipomènes et variantes à L Œuvre d art à l époque de sa reproduction mécanisée» (1936), μτφ. J.-M. Monnoyer, Écrits français, Παρίσι, Gallimard, 1991, σ ό.π., «Sur le concept d histoire» (1940), ό.π., σ ό.π., Paris, capitale du XIXe siècle, op. cit. J. Scherer, Le «Livre» de Mallarmé, Παρίσι, Gallimard, Πρβλ. G. Didi-Huberman, Devant le temps. Histoire de l art et anachronisme des images, Παρίσι, Minuit, 2000, σσ C. Zumbusch, Wissenschaft in Bildern. Symbol und dialektisches Bild in Aby Warburgs Mnemosyne-Atlas und Walter Benjamins Passagen-Werk, Βερολίνο, Akademie Verlag, G. Deleuze, «Le cerveau, c est l écran» (1986), Deux Régimes de fous. Textes et entretiens, , εκδ. D. Lapoujade, Παρίσι, Minuit, 2003, σ E. Jünger (διευθ.), Krieg und Krieger, Βερολίνο, Junker & Dünnhaupt, W. Benjamin, «Théories du fascisme allemand. À propos de l ouvrage collectif Guerre et guerriers, publié sous la direction d Ernst Jünger» (1930), μτφ. P. Rusch, Œuvres, II, Paris, Gallimard, 2000, σ ό.π., σσ Ο Alfred Schuler ( ) ήταν ένας αρχαιολόγος με εξειδίκευση στις λατρείες και τα μυστήρια της παγανιστικής αρχαιότητας. πρβλ. A. Schuler, Gesammelte Schriften, I.

20 Cosmogonische Augen, εκδ. B. Müller, Paderborn, Igel-Verlag, W. Benjamin, «Brèves ombres [II]» (1933), μτφ. M. de Gandillac επιμ. P. Rusch, Œuvres, II, op. cit., σ P. Valéry, Mauvaises pensées et autres (1941), εκδ. J. Hytier, Œuvres, II, Paris, Gallimard, 1960, σ Man Ray, «L âge de la lumière», Minotaure, n 3-4, 1933, σ. 1. W. Benjamin, «Adrienne Mesurat» (1928), μτφ. R. Rochlitz, Œuvres, II, op. cit., σ ό.π., «Sur le pouvoir d imitation» (1933), μτφ. M. de Gandillac επιμ. P. Rusch, ό.π., σσ Για αυτή τη μεθολογική αντίθεση, πρβλ. G. Didi-Huberman, «Question de détail, question de pan» (1985), Devant l image. Question posée aux fins d une histoire de l art, Παρίσι, Minuit, 1990, σσ ό.π., «Pour une anthropologie des singularités formelles. Remarque sur l invention warburgienne», Genèses. Sciences sociales et histoire, n 24, 1996, σσ W. Benjamin, «Sur le concept d histoire» (1940), μτφ. M. de Gandillac επιμ. P. Rusch, Œuvres, III, Παρίσι, Gallimard, 2000, σ. 431 (Πρβλ. M. Löwy, Walter Benjamin : avertissement d incendie. Une lecture des thèses «Sur le concept d histoire», Παρίσι, PUF, 2001). ό.π., «Petite histoire de la photographie» (1931), μτφ. M. de Gandillac επιμ. P. Rusch, Œuvvres, II, op. cit., σ. 315 ( να αναφέρουμε επίσης και τη σχολιασμένη μετάφραση αυτού του κειμένου του Α. Gunthert, Études photographiques, n 1, 1996, σ. 6-39) ό.π., σ ό.π., σ. 318 (αναφορά στο έργο του A. Renger-Patzsch, Die Welt ist schön. Einhundert photographische Aufnahmen, Μόναχο, Wolff, 1928). ό.π., σ. 318 (παραθέτοντας B. Brecht, «Der Dreigroschenprozess. Ein soziologisches Experiment» [1930], Werke, XXI, εκδ. W. Hecht, Φρανκφούρτη, Suhrkamp, 1992, σ. 469). ό.π., σ ό.π., σ ό.π., σ. 320.

Όταν οι εικόνες αγγίζουν την πραγματικότητα

Όταν οι εικόνες αγγίζουν την πραγματικότητα Ζόρζ Ντιντί Ουμπερμάν Όταν οι εικόνες αγγίζουν την πραγματικότητα Όπως δεν υπάρχει φόρμα χωρίς διαμόρφωση, έτσι δεν υπάρχει και εικόνα χωρίς φαντασία. Γιατί λέμε λοιπόν πως οι εικόνες θα μπορούσαν να «αγγίξουν

Διαβάστε περισσότερα

Análisis de las Enneadas de Plotino. Gonzalo Hernández Sanjorge A Parte Rei 20

Análisis de las Enneadas de Plotino. Gonzalo Hernández Sanjorge A Parte Rei 20 Análisis de las Enneadas de Plotino, Tratado Cuarto de la Enneada Primera Acerca de la felicidad1 Gonzalo Hernández Sanjorge La felicidad vinculada al vivir bien: la sensación y la razón. Identificar qué

Διαβάστε περισσότερα

La experiencia de la Mesa contra el Racismo

La experiencia de la Mesa contra el Racismo La experiencia de la Mesa contra el Racismo Informe Di icultad para identi icarse como discriminado Subsistencia de mecanismos individuales para enfrentar el racismo Las propuestas de las organizaciones

Διαβάστε περισσότερα

IV FESTIVAL LEA. Concurso entre escuelas de aprendizaje del español

IV FESTIVAL LEA. Concurso entre escuelas de aprendizaje del español IV FESTIVAL LEA El IV Festival Iberoamericano Literatura En Atenas, organizado por la revista Cultural Sol Latino, el Instituto Cervantes de Atenas y la Fundación María Tsakos, dura este año dos semanas:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ

ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΑΡΧΗ 1 ης ΣΕΛΙΔΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Α. Να αποδώσετε στο τετράδιό σας στην ελληνική γλώσσα το παρακάτω κείμενο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ισπανικά για τον τουρισμό(α1-α2) Συγγραφέας: Δημήτρης Ε. Φιλιππής

Διαβάστε περισσότερα

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-ισπανικά

bab.la Φράσεις: Προσωπική Αλληλογραφία Ευχές ελληνικά-ισπανικά Ευχές : Γάμος Συγχαρητήρια. Σας ευχόμαστε όλη την ευτυχία του κόσμου. Felicitaciones. Les deseamos a ambos toda la felicidad del mundo. νιόπαντρο ζευγάρι Θερμά συγχαρητήρια για τους δυο σας αυτήν την ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

RV 1909 RV 1960. Texto Bizantino Interlineal Griego - Español. Libro: Lucas

RV 1909 RV 1960. Texto Bizantino Interlineal Griego - Español. Libro: Lucas Lc 1 (1:1) επειδηπερ Puesto que πολλοι muchos επεχειρησαν pusieron en mano αναταξασθαι poner en orden διηγησιν relato περι acerca de/(sobre)/(por) των los πεπληροφορηµενων han sido plenamente persuadidos

Διαβάστε περισσότερα

Los Determinantes y los Pronombres

Los Determinantes y los Pronombres Los Determinantes y los Pronombres Englobamos dentro de los determinantes al artículo y a todos los adjetivos determinativos (demostrativos, posesivos, numerales, indefinidos, interrogativos y exclamativos).

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο λογοτεχνικής μετάφρασης: Cruzando fronteras Συντονισμός: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Armando Quintero Αρμάντο Κιντέρο

Εργαστήριο λογοτεχνικής μετάφρασης: Cruzando fronteras Συντονισμός: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Armando Quintero Αρμάντο Κιντέρο Εργαστήριο λογοτεχνικής μετάφρασης: Cruzando fronteras Συντονισμός: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος Αθήνα, 19 Μαρτίου 2013 Armando Quintero Αρμάντο Κιντέρο Un lugar en el bosque Κάπου στο δάσος Lobo Abuelo cuenta

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ REPÚBLICA HELÉNICA MINISTERIO DE FINANZAS

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ REPÚBLICA HELÉNICA MINISTERIO DE FINANZAS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ HELLENIC REPUBLIC MINISTRY OF FINANCE REPÚBLICA HELÉNICA MINISTERIO DE FINANZAS 1ο αντίγραφο για την Ελληνική Φορολογική Αρχή 1 st copy for the Hellenic Tax Authority

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Gonzalo Hernández Sanjorge

Gonzalo Hernández Sanjorge Análisis de las Enneadas de Plotino. Tratado Segundo de la Enneada Primera Acerca de las virtudes 1 Gonzalo Hernández Sanjorge La virtud como forma de semejanza con la divinidad. En este tratado Plotino

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ KAI ΤΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΕΣ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ KAI ΤΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΕΣ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 20 Ιουνίου 2013 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2011 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ

KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ KΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Α. Να αποδώσετε στο τετράδιό σας στην ελληνική γλώσσα το παρακάτω κείμενο, προσδίδοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΛΟΤΗΤΑ. Innovación y simplicidad

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΛΟΤΗΤΑ. Innovación y simplicidad pro ima pro ima Innovación y simplicidad PROXIMA es la última innovación de Serrature Meroni, un producto diseñado tanto para aquellos que ya disponen de un pomo PremiApri Meroni en su puerta, como para

Διαβάστε περισσότερα

MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN

MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN IB DIPLOMA PROGRAMME PROGRAMME DU DIPLÔME DU BI PROGRAMA DEL DIPLOMA DEL BI M06/2/ABMGR/SP1/GRE/TZ0/XX/M MARKSCHEME BARÈME DE NOTATION ESQUEMA DE CALIFICACIÓN May / mai / mayo 2006 MODERN GREEK / GREC

Διαβάστε περισσότερα

bab.la Frases: Personal Buenos deseos Español-Griego

bab.la Frases: Personal Buenos deseos Español-Griego Buenos deseos : Matrimonio Felicitaciones. Les deseamos a ambos toda la felicidad del mundo. Συγχαρητήρια. Σας ευχόμαστε όλη την ευτυχία του κόσμου. Se usa al felicitar a una pareja de recién casados Felicitaciones

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2011 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA. Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional

90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA. Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional 1 3 - - Abstract - - - 90 LIBERTAS SEGUNDA ÉPOCA Introducción: La necesidad de una Reforma Institucional - - - - - - - - - UNA PROPUESTA DE REFORMA MONETARIA PARA ARGENTINA 91 1 políticas establecidas

Διαβάστε περισσότερα

Archivo F.X. - Pedro G. Romero Primero

Archivo F.X. - Pedro G. Romero Primero Archivo F.X. - Pedro G. Romero Primero La idea no es más que comunicar, difundir, divulgar algunos de los trabajos que, desde finales de los años noventa, se están elaborando en el Archivo F.X. a través

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ.: συγκρότηση Επιτροπής για την επιλογή ελευθέρων βοηθηµάτων Ισπανικής γλώσσας

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ.: συγκρότηση Επιτροπής για την επιλογή ελευθέρων βοηθηµάτων Ισπανικής γλώσσας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθµός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

EURÍPIDES TRAGEDIAS I EL CÍCLOPE ALCESTIS MEDEA LOS HERACLIDAS HIPÓLITO ANDRÓMACA HÉCUBA

EURÍPIDES TRAGEDIAS I EL CÍCLOPE ALCESTIS MEDEA LOS HERACLIDAS HIPÓLITO ANDRÓMACA HÉCUBA EURÍPIDES MEDEA M e d e a 1 EURÍPIDES TRAGEDIAS I EL CÍCLOPE ALCESTIS MEDEA LOS HERACLIDAS HIPÓLITO ANDRÓMACA HÉCUBA INTRODUCCIÓN GENERAL DE CARLOS GARCÍA GUAL INTRODUCCIONES, TRADUCCIÓN Y NOTAS DE ALBERTO

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Τραγwδούμενα. EDICIÓN CRÍTICA, TRADUCCIÓN Y COMENTARIO DE LOS FRAGMENTOS ATRIBUIDOS A ASCLEPÍADES DE TRAGILO

Τραγwδούμενα. EDICIÓN CRÍTICA, TRADUCCIÓN Y COMENTARIO DE LOS FRAGMENTOS ATRIBUIDOS A ASCLEPÍADES DE TRAGILO Tesis doctoral Τραγwδούμενα. EDICIÓN CRÍTICA, TRADUCCIÓN Y COMENTARIO DE LOS FRAGMENTOS ATRIBUIDOS A ASCLEPÍADES DE TRAGILO Nereida Villagra Hidalgo Τραγῳδούμενα. EDICIÓN CRÍTICA, TRADUCCIÓN Y COMENTARIO

Διαβάστε περισσότερα

De Petros Walhalla a Marabú: las múltiples identidades de Nicos Cavadías en su vida y su obra

De Petros Walhalla a Marabú: las múltiples identidades de Nicos Cavadías en su vida y su obra De Petros Walhalla a Marabú: las múltiples identidades de Nicos Cavadías en su vida y su obra Raquel Pérez Mena 1.-Introducción Cuando se cumplen cien años del nacimiento de Nicos Cavadías, nos gustaría

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS

FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS 5 FUNCIONES Y FÓRMULAS TRIGONOMÉTRICAS Página PARA EMPEZAR, REFLEXIONA Y RESUELVE. Aunque el método para resolver las siguientes preguntas se sistematiza en la página siguiente, puedes resolverlas ahora:

Διαβάστε περισσότερα

Resumen de idiomas y alfabetización

Resumen de idiomas y alfabetización Resumen de idiomas y alfabetización Los niños nacen listos para comunicarse y aprender idiomas. Al escuchar el idioma de sus familias, los niños pronto aprenden a distinguir sonidos familiares y a desarrollar

Διαβάστε περισσότερα

QUINCE RASGOS DE LOS LENGUAJES CIENTÍFICO-TÉCNICOS DEL GRIEGO ANTIGUO

QUINCE RASGOS DE LOS LENGUAJES CIENTÍFICO-TÉCNICOS DEL GRIEGO ANTIGUO HVMANITAS - Vol. LI (1999) 3-21 A. LóPEZ EIRE Universidad de Salamanca QUINCE RASGOS DE LOS LENGUAJES CIENTÍFICO-TÉCNICOS DEL GRIEGO ANTIGUO Summary: Applying the point of view of Pragmatics, the author

Διαβάστε περισσότερα

Unos cambios de la pronunciación

Unos cambios de la pronunciación Unos cambios de la pronunciación desde griego moderno al griego clásico (según Erasmo) por El profesor Don Potter Cambios de la pronunciación recomendados de parte del Maestro Don Potter para El Griego

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής. Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής. Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων Λατινικής Αμερικής Γενική Γραμματεία ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη» Μτ 28, 19 Συνήλθεν άπó τής 20ης έως 23ης Ιανουαρίου άρξαμένου έτους, είς

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3)

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) Α. Να αποδώσετε στο τετράδιό σας στην ελληνική γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τετάρτη, 18 Σεπτεμβρίου 2013 ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

YANNIS RITSOS LA CASA MUERTA. traducción del griego de selma ancira. barcelona 2009. acantilado

YANNIS RITSOS LA CASA MUERTA. traducción del griego de selma ancira. barcelona 2009. acantilado YANNIS RITSOS LA CASA MUERTA traducción del griego de selma ancira barcelona 2009 acantilado título original Το νεκρό σπίτι Publicado por: acantilado Quaderns Crema, S. A. U. Muntaner, 462-08006 Barcelona

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Taller de cultura TALLER DE LITERATURA

Taller de cultura TALLER DE LITERATURA Taller de cultura TALLER DE LITERATURA Literatura Argentina del s. XX Lo fantástico como elemento inherente a la literatura argentina del s. XX Qué es la literatura fantástica argentina? «Ya Buenos Aires,

Διαβάστε περισσότερα

Ισπανικά Μέση Γενική Εκπαίδευση. Διαδίκτυο

Ισπανικά Μέση Γενική Εκπαίδευση. Διαδίκτυο Επιμορφωτικό Υποστηρικτικό Υλικό για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη μαθησιακή διαδικασία Θέμα Ισπανικά Μέση ενική Εκπαίδευση Εργαλείo Διαδίκτυο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Τομέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

OBRAS COM PLETAS DE A R ISTO TELES POETICA. Versión directa, introducción y notas. por «1. Dr. Juan David García Bacca

OBRAS COM PLETAS DE A R ISTO TELES POETICA. Versión directa, introducción y notas. por «1. Dr. Juan David García Bacca OBRAS COM PLETAS DE A R ISTO TELES POETICA Versión directa, introducción y notas por «1 Dr. Juan David García Bacca Profesor de Filosofía en la Universidad Nacional Autónoma de México BIBLIOTHECA SCRIPTORUM

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙ ΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Παρασκευή, 22 Ιουνίου 2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΗ ΣΕΛΙΔΑΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Σάββατο, 20 Ιουνίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Οργανώσεις Ιωάννης Σαλμόν Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

PREPARACIÓN EN LA ESCUELA LIBRO DEL PROFESOR PARA EL EXAMEN PREPARÁNDONOS PARA EL NIVEL A (A1&A2) EXAMEN DE ESPAÑOL

PREPARACIÓN EN LA ESCUELA LIBRO DEL PROFESOR PARA EL EXAMEN PREPARÁNDONOS PARA EL NIVEL A (A1&A2) EXAMEN DE ESPAÑOL A PREPARACIÓN PARA EL EXAMEN EN LA ESCUELA PREPARÁNDONOS PARA EL NIVEL A (&) EXAMEN DE ESPAÑOL LIBRO DEL PROFESOR Το έντυπο αυτό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της Πράξης: «Διαφοροποιημένες και Διαβαθμισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

RV 1909 RV 1960. Texto Bizantino Interlineal Griego - Español. Libro: Juan

RV 1909 RV 1960. Texto Bizantino Interlineal Griego - Español. Libro: Juan Jn 1 (1:1) εν En αρχη principio ην era/estaba siendo ο el λογος Verbo/Palabra en acción και y ο el λογος Verbo/Palabra en acción ην era/estaba siendo προς hacia τον a/al/a el θεον Dios και y θεος Dios

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ

ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ 8 Raimon Novell ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ Η ΜΑΡΙΑΝΉ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 1.- ΑΠΟΣΤΟΛΗ, ΧΑΡΙΣΜΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

M14/1/AYMGR/HP1/GRE/TZ0/XX

M14/1/AYMGR/HP1/GRE/TZ0/XX M14/1/AYMGR/HP1/GRE/TZ0/XX 22142045 MODERN GREEK A: LANGUAGE AND LITERATURE HIGHER LEVEL PAPER 1 GREC MODERNE A : LANGUE ET LITTÉRATURE NIVEAU SUPÉRIEUR ÉPREUVE 1 GRIEGO MODERNO A: LENGUA Y LITERATURA

Διαβάστε περισσότερα

NIVEL A (A1&A2) MÓDULO 1 MAYO 2015. ΚΠγ / Certificado Estatal de Lengua Española Mayo 2015. según la escala del Consejo de Europa COMPRENSIÓN LECTORA

NIVEL A (A1&A2) MÓDULO 1 MAYO 2015. ΚΠγ / Certificado Estatal de Lengua Española Mayo 2015. según la escala del Consejo de Europa COMPRENSIÓN LECTORA Υ Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Μ Ο Υ, Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ ΚΑΙ Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ M i n i s t e r i o de C u l t u r a, E d u c a c i ó n y A s u n t o s R e l i g

Διαβάστε περισσότερα